Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1146/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-03-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego /art. 260 par. 1 ustawy - PoPPSA/
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 art. 260 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 28 marca 2017 roku P O S T A N O W I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 8 marca 2017 r. w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2011 roku p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 8 marca 2017r.


UZASADNIENIE

W dniu 7 grudnia 2016 roku R.P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2011 roku.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 6.532 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną, synem, córką, zięciem i wnukiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z tytułu zatrudnienia wnioskodawcy w firmie transportowej należącej do jego zięcia w wysokości 1.355 zł, świadczenia pielęgnacyjnego pobieranego przez jego żonę w wysokości 1.300 zł, renty socjalnej syna 644 zł i zasiłku pielęgnacyjnego 153 zł oraz z działalności gospodarczej prowadzonej przez zięcia w wysokości ok. 1.500 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca ma zawieszoną działalność gospodarczą jego żona zaś swoją działalność zlikwidowała. Z nadesłanej kopii zeznania podatkowego zięcia wnioskodawcy za 2015 rok wynika, że przychody z jego działalności gospodarczej zamknęły się kwotą 438.164 zł, koszty wyniosły 425.966 zł dając dochód na poziomie 12.197 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w okresie od września do grudnia 2016 roku miesięczne przychody zięcia wnioskodawcy wahały się w graniach od 25.900 zł do 45.572 zł. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do córki skarżącego, którego miesięczne koszty utrzymania udokumentowane przez stronę wynoszą ok. 757 zł (woda, energia elektryczna i telefon), dodatkowo rodzina wydaje 200 zł na leczenie syna wnioskodawcy, opłaca składkę na ubezpieczenie rolnicze żony skarżącego 130 zł miesięcznie. Z nadesłanych dokumentów wynika, że córka wnioskodawcy jest właścicielem gospodarstwa rolnego, którego powierzchni mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania nie wskazała, podobnie jak wysokości dopłat do rolnictwa ze środków UE. Z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w kwietniu 2016 roku zięć wnioskodawcy założył spółkę z ograniczona odpowiedzialnością A. z siedzibą w Ł., w której skarżący pełni funkcje Prezesa zarządu informacji tych również nie wskazał w oświadczeniu na formularzu PPF ani w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 8 marca 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 700 zł i oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Od postanowienia z 8 marca 2017 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw.

W ocenie skarżącego powyższe rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe i prowadzi w konsekwencji do nieuzasadnionego pozbawienia drogi sądowej w sprawie. Ciężar spoczywający na skarżącym co do wykazania spoczywa na wnioskodawcy i został, w ocenie skarżącego, wykonany.

W ocenie wnoszącego sprzeciw starszy referendarz sądowy w ogóle nie wziął pod uwagę kosztów jakie strona podnosi w życiu codziennym. Podniesiono, że trudno jest udokumentować wydatki ponoszone za zakup art. spożywczych, żywności czy innych podstawowych kosztów życia codziennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.), dalej "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., FZ 463/04, niepubl.).

Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa pomocy. Przyznanie tego prawa uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych przesłanek.

W rozpoznawanej sprawie Sąd podzielił stanowisko starszego referendarza sądowego, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek wynikających z treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "gdy wykaże" rozwiewa wątpliwości do kogo należy udowodnienie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. To zatem strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania.

Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, na które się powołuje. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 9 września 2004 r., FZ 360/04, niepubl., postanowienie NSA z 29 lipca 2005 r. II FZ 470/05, niepubl.).

W orzecznictwie podkreśla się, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie oraz rodzinie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 29.01.2008 r., sygn. akt I FZ 437/07, niepubl.), natomiast przez wydatki utrzymania koniecznego należy rozumieć wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takie jak żywność, mieszkanie, odzież i niezbędne opłaty.

Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że R. P. wspólnie żoną, synem, córką, zięciem i wnukiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody w łącznej kwocie 3.452 zł netto miesięcznie oraz dochody z działalności gospodarczej zięcia wnioskodawcy w deklarowanej kwocie 1.500 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do córki skarżącego, która pozostaje także właścicielem gospodarstwa rolnego, którego powierzchni nie wskazała. Miesięczne koszty utrzymania rodziny udokumentowane przez stronę wynoszą ok. 757 zł (woda, energia elektryczna i telefon), dodatkowo rodzina wydaje 200 zł na leczenie syna wnioskodawcy, opłaca składkę na ubezpieczenie rolnicze żony skarżącego 130 zł miesięcznie.

Wnioskodawca również na etapie sprzeciwu nie udzielił informacji o wielkości posiadanego przez córkę gospodarstwa rolnego, uzyskiwanych z tego tytułu dochodach oraz wysokości dopłat do rolnictwa, które mogą stanowić dodatkowe źródło utrzymania. Skarżący zataił także fakt utworzenia wraz z zięciem nowego podmiotu gospodarczego i nie udzielił żadnych informacji o dochodach z tego tytułu.

W ocenie Sądu starszy referendarz sądowy zasadnie uznał, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.

Mając na uwadze powyższe, jak również fakt, że przed sądem równocześnie zawisło kilka spraw ze skarg wnioskodawcy i jego żony zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 700 zł.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.

AKE.