Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 314/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 115, art. 116 par. 1i par. 2, art. 120, art. 121 par. 1, art. 122, art. 123 par. 1, art. 187 par. 1, art. 190, art. 191, art. 192, art. 200 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 202 par. 1, art. 615
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2009r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003r. oraz koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/S. Widłak /-/S. Małek /-/W. Zygmont


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. decyzją z dnia [...]03.2008 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1-4, art. 109, art. 116, art. 151, art. 207 ustawy z dnia 29. 08.1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej: O.p., uzupełnioną decyzją z dnia [...]09.2008 r. [...], orzekł o odpowiedzialności podatkowej B.P., byłego prezesa zarządu "A" sp. z o.o. (obecnie "F" sp. z o.o.) za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 r. w kwocie [...]zł. wraz z odsetkami za zwłokę oraz o kosztach postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł i umorzył postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej B.P. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2002 r.

W odwołaniu podatnik domagał się uchylenia powyższej decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie. Decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 122 i 187 O.p. poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań mogących mieć wpływ na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy,

- art. 54 § 1 pkt 7 oraz art. 116 § 1 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że egzekucja z majątku sp. z o.o. "A" okazała się bezskuteczna oraz nieuwzględnienie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1lit.a lub lit.1b,

- art. 120 O.p. poprzez działanie organu podatkowego w sprzeczności z przepisami prawa w tym szczególnie z art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 24.11.1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz.512 ze zm.) – dalej: Prawo upadłościowe , art. 45, 67 i 68 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 15 i art. 59 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. DZ. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej: p.e.a.,

- art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,

- art. 123 § 1 w związku z art. 200 § 1 i art. 192 O.p. poprzez naruszenie zasad postępowania w nich zawartych,

- art. 210 § 4 O.p. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które organ podatkowy uznał za udowodnione , dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., decyzją z dnia [...]01.2009r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 107 § 1, § 2 pkt 1, 2 art. 108 § 1 i art. 116 § 1 i 2 O.p. , po rozpatrzeniu odwołania decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Rozstrzygając organ odwoławczy zważył, co następuje: Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna co potwierdza fakt, iż umorzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w dniu [...]02.2007 r. postanowieniem nr [...] postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki. Spółka nie wskazała mienia , z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Organ odwoławczy podkreślił, że B.P. był w okresie powstania zaległości członkiem zarządu "A." sp. z o.o. pełniąc funkcję prezesa od 1988 r. ( wybrany na czas nieokreślony) , co wynika z Odpisu Rejestru Handlowego, postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydziału V Gospodarczego Sekcja Rejestrowa sygn. akt Ns. Rej. [...], uchwały z dnia 23.07.2003 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników. Mandat zobowiązanego jako członka zarządu spółki zgodnie z treścią art. 202 § 1 kodeksu spółek handlowych - dalej: k.h. który wszedł w życie z dniem 1.01.2001 r. nie wygasł z dniem odbycia walnego zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2001 r. tj. w 2002 r. czyli przed powstaniem zaległości podatkowej. Zgodnie z art. 615 k.h. termin wygaśnięcia mandatu m.in. członka zarządu spółki z o.o., który rozpoczął się przed wejściem w życie tej ustawy ocenia się według przepisów dotychczasowych. Tym samym zobowiązany pełnił swą funkcje nadal - po wejścia w życie k.h. - do dnia złożenia rezygnacji z tej funkcji tj. do dnia 5.07.2003 r.

Organ odwoławczy za niemający znaczenia dla sprawy uznał zarzut wadliwego doręczenia spółce upomnienia. W sprawie wydania orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. brak podstaw do badania tej okoliczności. Stroną w tym postępowaniu była "F" sp. z o.o. i tylko ona na drodze przewidzianych prawem środków mogła kwestionować wadliwość tego postępowania.

Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutów w zakresie błędnie sporządzonego przez poborcę skarbowego protokołu o stanie majątkowym jak również nieprawidłowego prowadzenia względem "F." sp. z o.o. postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że na etapie orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie znajduje uzasadnienia badanie prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszym postępowaniu zadaniem organu podatkowego jest stwierdzenie czy postępowanie egzekucyjne było bezskuteczne. Bezsprzecznym dowodem w tym zakresie jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]02.2007 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak możliwości wyegzekwowania wskazanych należności.

Bezpodstawny w ocenie organu odwoławczego okazał się także zarzut posiadania przez spółkę majątku nieruchomego - budynku w L. przy ul. [...]. Z odpisu księgi wieczystej nieruchomości wynika, że właścicielem niniejszej nieruchomości jest nie spółka, a jest nim A.P.

Za bezpodstawny uznał organ odwoławczy zarzut błędnego ustalenia organu pierwszej instancji, iż B.P. złożył do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości "A." sp. z o.o. w niewłaściwym czasie jak również twierdzenie, iż organ podatkowy nie ustalił czy i kiedy w spółce wystąpiły przesłanki z art. 5 Prawa upadłościowego. Użytego w art. 116 O.p. zwrotu "zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości" nie można wiązać z działaniem polegającym jedynie na złożeniu do właściwego organu pisma zawierającego stosowny wniosek. Winien być złożony skutecznie a więc winien skutkować podjęciem przez sąd czynności zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości został wprawdzie złożony w Sądzie Rejonowym w P. (w dniu 27.02. 2003 r. został złożony w Urzędzie Pocztowym w L.) jednakże został zwrócony prawomocnym zarządzeniem z dnia [...]04.2003 r. sygn. akt [...] z uwagi na fakt, iż nie został wniesiony wpis jak również nie zostały usunięte braki formalne.

Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska zobowiązanego, iż spełnił wymogi określone w art.116 §1 pkt 1b O.p. wykazawszy brak winy w nieskutecznym złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Niewątpliwe pełnił obowiązki prezesa zarządu spółki w okresie w którym powstały zaległości podatkowe. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Będąc prezesem zarządu spółki złożył wprawdzie do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. "A.", jednakże zawierał on braki formalne, których pomimo wezwania nie usunął, co spowodowało zwrot wniosku. Pismo zwrócone po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych nie wywołuje żadnych skutków. Ponadto nie stanowi przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności członka zarządu powoływanie się na fakt, iż drugi członek zarządu był przeciwny złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał również zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania tj. art. 121, art.122, art.123, art.187, art.192, art. 200 O.p. stwierdzając, że przebieg postępowania wskazuje , że normy przypisane w powyższych artykułach zostały przez organy podatkowe dochowane.

W skardze zobowiązany domagał się uchylenia powyższej decyzji organu odwoławczego w całości i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) wadliwą interpretację i naruszenie art.116§1, art. 122 i art. 187 oraz art. 191 O.p., poprzez błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegającą na nie ustaleniu daty zaprzestania płacenia długów przez A. sp. z o.o. oraz przyjęciu a priori, że spółka zaprzestała płacenia długów w rozumieniu art. 5 § 1 Prawa upadłościowego z dniem 28.12.2002r. i tym samym niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,

2) naruszenie art. 191 O.p. poprzez uznanie przez organy podatkowe obu instancji swej kompetencji w przedmiocie przesądzenia faktu istnienia z dniem 28.12.2002r. przesłanek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki "A.",

3) naruszenie art. 54 §1 pkt 7, a nadto art.116 § 1 O.p., poprzez błędne przyjęcie wbrew faktom i dowodom ( a nie wykazanie ), że egzekucja z majątku dłużnej spółki "A." okazała się bezskuteczna oraz nie uwzględnienie przesłanki negatywnej wynikającej z art.116 §1 pkt 1 lit.a względnie lit.b,

4) naruszenie art. 151 O.p. oraz art.18 p.e.a. w związku z art. 45 k.p.a. polegające na nie dostarczeniu spółce "A." istotnych pism adresowanych do spółki - w tym upomnienia z dnia 12.06.2003r. - mających związek ze wszczęciem wobec niej postępowania podatkowego,

5) naruszenie art. 3a § 2 p.e.a. w związku z jej art. 5 pkt 1 oraz art.15 §1 polegające na przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe "A." sp. z o.o. pomimo niezgodnego z tymi przepisami wszczęcia egzekucji przeciwko tej spółce z uwagi na brak doręczenia jej upomnienia,

6) naruszenie art. 120 O.p. poprzez działanie organu podatkowego w sprzeczności z przepisami prawa, w tym szczególnie z art. 5 Prawa upadłościowego, art. 45, art. 67 i art. 68 k.p.a., art. 116 O.p. z art.15 i art. 59 p.e.a.,

-naruszenie art. 121 § 1 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych,

8) naruszenie art.123 § 1 w zw. z art. 200§ 1 i art. 192 O.p.,

9) naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ podatkowy uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Rozwijając argumenty przemawiające za uchyleniem decyzji zobowiązany twierdził, że wielokrotnie wskazywał, że jako członek wieloosobowego zarządu spółki "A." złożył w czasie właściwym jednoosobowo pismem z dnia 25.02.2003r. wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, gdyż drugi członek zarządu A.P. nie wyrażał zgody na podpisanie tegoż wniosku, gdyż twierdził, że nie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości. Dowodem wprost na okoliczność nie wyrażenia było zakupienie przez niego części udziałów skarżącego w spółce "A." i kontynuowanie działalności w spółce "F." do chwili obecnej jako udziałowiec i równocześnie prezes zarządu tej spółki. Organ podatkowy nie przesłuchał na tę okoliczność A.P., pomimo że skarżący w trakcie postępowania podatkowego wielokrotnie wskazywał, że zwrócenie przez sąd upadłościowy pierwotnie złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości nie było przez niego zawinione.

Nadto Ordynacja podatkowa nie wymaga, aby wniosek o ogłoszenie upadłości był złożony skutecznie; wystarczy wykazać, że złożono go w odpowiednim czasie. Skarżący od lipca 2003r. skarżący nie jest członkiem zarządu "A." sp. z o.o. i nie miał dostępu w trakcie postępowania podatkowego do akt spółki i tym samym nie mógł z przyczyn od siebie niezależnych wyjaśnić wszystkich okoliczności. Organ nie ustalił jednoznacznie daty, w której nastąpiło trwałe zaprzestanie płacenia długów przez spółkę" A" względnie daty, w której zobowiązania spółki przekroczyły jej aktywa. Nie badając w ogóle tego zagadnienia stwierdził, że spółka zaprzestała regulować swoje zobowiązania począwszy od dnia 28.12.2002r. tj. od dnia w którym deklarowane przez nią zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2002r. przekształciło się w zaległość podatkową, co jest oczywistą nieprawdą bo po tym terminie spółka regulowała swoje zobowiązania a co bez wątpienia dowodzą akta spółki "A.", które nie były w ogóle analizowane przez organy podatkowe. Powyższa sytuacja co najwyżej może dowodzić złej sytuacji finansowej spółki względnie nienależytej staranności w działaniu spółki , ale nie jest dowodem na trwałe zaprzestanie płacenia długów rozumianej, jako przesłanką ogłoszenia upadłości. Niewykonania pojedynczego zobowiązania pieniężnego nie jest tożsame z pojęciem niewypłacalności. Chodzi o generalne i definitywne zaprzestanie zaspakajania wierzycieli. Należało ustalić konkretnie tj. analizując sprawozdania finansowe spółki A, a także księgi główne, zestawienia obrotów i sald, dowody księgowe, wykazy składników aktywów i pasywów, ewidencję środków trwałych, dokumentację objęcia udziałów w spółkach "M" i "D" itd. Skarżący wskazuje także, że nie był już członkiem zarządu spółki "A.", kiedy organ podatkowy prowadził postępowanie podatkowe wobec spółki, mało tego nie miał wiedzy o prowadzonym postępowaniu oraz o decyzjach będących jego efektem.

Organ podatkowy nie udowodnił, że bezskuteczna była egzekucja z całego majątku spółki. Decyzja o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce "A." była co przedwczesna przewlekłości postępowania egzekucyjnego. Decyzję oparł głównie o nie spełniający wymogów art. 68 § 1 k.p.a. protokół o stanie majątkowym spółki, spisanym przez poborcę skarbowego w dniu 8.09.2005r. ( 29 miesięcy po powstaniu zaległości i przeszło dwa lata po wysłaniu upomnienia ) i jego jednostronną notatkę służbową z tegoż samego dnia. Oznaczenie miejsca sporządzenia protokołu w tym przypadku winno być dokonane z podaniem pełnego adresu firmy "F.", albo wskazaniem w siedzibie "F." sp. z o.o. Zapis w tym protokole: "spisany w L. ul. [...]" świadczący o tym, że protokół spisano w L. przy ulicy która mierzy ok.2 km. Pełen adres został podany w dalszej części protokołu, gdzie wskazano ul. [... nr ...] ze wskazaniem, że budynek jest własnością A.P., co jest nieprawdą.

W protokole zaznaczono, że firma nie posiada wierzytelności, ale skoro wcześniej stwierdzono, że firma organizuje produkcję i sprzedaż na zlecenie innych firm, to musiała mieć produkcję w toku i zapasy materiałowe oraz maszyny i urządzenia - których nie wykazał poborca skarbowy, a które mogły także zostać spieniężone w wyniku egzekucji. Poborca podatkowy nie w protokole a notatce z dnia 8.09.2005r. niepodpisanej przez przedstawiciela podatnika stwierdził, że spółka posiadała na wyposażeniu ruchomości, które ze względu na stan zużycia nie przedstawiają większej wartości handlowej.

Z uzasadnienia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydanego prawie 4 lata po dacie powstania zaległości podatkowej i prawie 2 lata po dacie sporządzenia protokołu o stanie majątku zobowiązanego i notatki służbowej nie wynika, że egzekucja prowadzona była wobec całego majątku spółki między innymi z majątku ruchomego, wierzytelności spółki, wartości niematerialnych i prawnych, zapasów, wyposażenia itp. Jednorazowe ustalenie stanu majątkowego zobowiązanego - co miało miejsce w niniejszej sprawie ,nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie, tym bardziej iż stan majątkowy zobowiązanego może w wyniku upływu czasu ulec zmianie.

Organ podatkowy bezpodstawnie przyjął, że upomnienie z dnia 12.06.2003r. Nr [...] adresowane do firmy "A." sp. z o.o. zostało doręczone zgodnie z prawem bowiem odebrała je osoba uprawniona w lokalu spółki. Jednakże upomnienie odebrała M.S. - pracownica wyłącznie sp. z o.o. "M" a nie spółki "A.". Co najważniejsze, upomnienie to nie zostało do tej ostatniej dostarczone. Nie można uznać za osobę uprawnioną osoby, która jest pracownikiem określonej jednostki organizacyjnej i nie posiada upoważnienia do odbioru pism innej jednostki , której adres jest identyczny jak adres jej zakładu pracy ( taka sytuacja zaistniała przy doręczeniu upomnienia ). To nie M.S. wpisała na dowodzie potwierdzenia odbioru słowo "pracownik" co można stwierdzić nawet bez ekspertyzy grafologicznej np. porównując charakter i rodzaj pisma. Skarżący od lipca 2003r. nie jest członkiem zarządu sp. z o.o., "A." a od czerwca 2003r. nie jest członkiem zarządu sp. z o.o. "M." i dlatego organ podatkowy był zobowiązany wyczerpująco zbadać okoliczności faktyczne związane z wyżej opisaną kwestią. W świetle powyższego dalsze czynności postępowania egzekucyjnego były bezpodstawne.

Z uwagi na to, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]03.2008r. nie została doręczona skarżącemu w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania organ podatkowy winien zastosować art. 54 §1 pkt 7 O.p. w kwestii naliczenia odsetek za zwłokę.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł, o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Organy podatkowe prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki, w pierwszej kolejności trafnie stwierdziły istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności. Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, że dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. W przypadku braku którejkolwiek z przesłanek pozytywnych, nie zachodziłaby konieczność rozważania istnienia przesłanek negatywnych, gdyż orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu nie mogłoby zostać wydane. Zasadnie, po ich stwierdzeniu organy podatkowe rozważały, czy skarżący w sposób wiarygodny przedstawił przesłanki negatywne. Przesłanki negatywne tzn. to okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki.

W ocenie Sądu organ podatkowy prawidłowo określił skarżącego jako stronę orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki. Odpowiedzialność członków zarządu, określona art. 116 § 1 O.p. obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.) Skarżący, który od 1988r. był członkiem zarządu spółki, był nim również w okresie powstania zaległości członkiem jej zarządu, który to mandat zgodnie z art. 202 § 1 kodeksu spółek handlowych (wszedł w życie z dniem 1.01.2001 r.) - dalej: k.s.h., nie wygasł z dniem odbycia walnego zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2001 r. tj. w 2002 r. zatem przed powstaniem zaległości podatkowej. Zgodnie z art. 615 k.s.h. termin wygaśnięcia mandatu m.in. członka zarządu spółki z o.o., który rozpoczął się przed wejściem w życie tej ustawy ocenia się według przepisów dotychczasowych. Tym samym skarżący. pełnił swą funkcje nadal - po wejściu w życie k.s.h. - do dnia do dnia 5.07.2003 r., kiedy złożył rezygnację z tej funkcji. Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe dotyczy jedynie tych zobowiązań które skonkretyzowały się w okresie pełnienia przez niego funkcji (art. 115 w zw. z art. 5 O.p.).

Nie można również - zdaniem Sądu - podzielić zarzutu bezpodstawności ustalenia , że egzekucja z majątku spółki "A." okazała się bezskuteczna. "Bezskuteczność egzekucji" w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza , że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Zachodzi przy tym konieczność wyczerpania w toku tego postępowania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a egzekucja musi dotyczyć majątku podatnika (spółki). W niniejszej sprawie podstawowym dowodem w tym zakresie jest postanowienie z dnia [...]02.2007 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, które poprzedzało wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu spółki za te należności, z uwagi na brak możliwości wyegzekwowania wskazanych należności. Postanowienie to jest dokumentem urzędowym i przysługuje mu domniemanie zgodności z prawdą. Dlatego w chwili orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie jest dopuszczalne składanie zarzutu lub skargi na postępowanie egzekucyjne i kontrolowanie prawidłowości jego prowadzenia. "F." sp. z o.o. (uprzednio "A.") mogła stosować – jako strona postępowania – tylko w toku postępowania egzekucyjnego przewidziane prawem środki zaskarżenia. Postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki nie może przerodzić się w kolejną, konkurencyjną wobec regulacji zawartych w ustawie z dnia 17.06.1966r. p.e.a. instytucję prawną, służącą kontroli prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 28.12.2008 r. sygn. akt II FPS 6/08 postanowił że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego aczkolwiek stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Wobec powyższego należy również uznać za nieskuteczne zarzuty polegające na nie doręczeniu spółce "A." upomnienia z dnia 12.06.2003r. i niezgodnego z prawem przepisami wszczęcia egzekucji przeciwko tej spółce, bowiem nie zachodzą podstawy do merytorycznego rozpatrywania tego zarzutu skargi.

Spółka- w ocenie Sądu- nie zgłosiła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Okolicznością powodującą odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania spółki członka zarządu jest sam fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Ciężar wykazania tej okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywał na skarżącym członku zarządu. Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości. W szczególności analiza treści wniosku z dnia 27.02.2003 r. o ogłoszenie upadłości uzasadniała przyjęcie, że utrata płynności finansowej spółki trwała od dłuższego czasu co spowodowane było zatorami płatniczy i pogorszeniem koniunktury gospodarczej. W związku z tym nie znajduje uzasadnienia zarzut nieustalenia daty zaprzestania płacenia długów przez sp. z o.o. "A." oraz przyjęcia a priori, że spółka zaprzestała płacenia długów. W logicznym i faktycznym związku z treścią tego wniosku pozostaje wykazanie przez organ I instancji, że w spółce już od dnia 28.12.2002 r. zachodziły przesłanki o których mowa w art. 5 § 1 ówcześnie obowiązującego Prawa upadłościowego. Przepis art. 116 O.p. nie uzależnia tego zwolnienia od sposobu rozstrzygnięcia przez sąd wniosku co do jego zasadności. Wniosek ten musi być jednak rozpoznany, co oznacza, że w istocie rzeczy nie chodzi tu o jego złożenie, ale zgłoszenie. Złożony wniosek nieodpowiadający wymogom formalnym może być zwrócony.

Nieuzasadnione jest według Sądu twierdzenie skarżącego, że wykazał brak winy w wadliwym złożeniu wniosku o upadłość oraz nieuiszczeniu wpisu w zakreślonym terminie. Skarżący czynnie wykonywał obowiązki członka zarządu spółki, znał stan finansów spółki ( podaje to we wniosku o upadłość) a będąc zobowiązanym do bieżącego doglądania sytuacji gospodarczej spółki i złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie mógł poprzestać na wydaniu polecenia A.P., które zamieścił na sądowym wezwaniu do uzupełnienia braków, o treści: "Proszę w terminie przygotować i wysłać komplet żądanych przez sąd dokumentów". Pismo zwrócone po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych nie wywołuje żadnych skutków. W tym kontekście niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest zawinione przez skarżącego.

Sąd uznał za bezpodstawny zarzut posiadania przez spółkę majątku nieruchomego - budynku przy ul. [...] w L. Z odpisu księgi wieczystej nieruchomości wynika, że właścicielem niniejszej nieruchomości jest nie spółka a jest nim A.P. i jego małżonka na zasadach ustawowej wspólności majątkowej.

W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty naruszenie art. 120 , art. 121 § 1, art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 oraz art. 192 O.p. Podkreślić należy, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe obu instancji działały na podstawie przepisów prawa. Z akt sprawy wynika, że podejmowały z własnej inicjatywy działania mające na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, że postępowanie przeprowadzone zostało z uwzględnieniem zasady zaufania do organów podatkowych. Organy nie ignorowały też żadnych dowodów czy faktów, które oferował skarżący ani też żadnego z nich nie odrzuciły, chociaż organ podatkowy, na podstawie art. 188 O.p., nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Gromadzenie materiału dowodowego nastąpiło głównie z inicjatywy i poprzez czynności organu podatkowego, chociaż – jak już była mowa o tym wyżej - z brzmienia art. 116 § 1 O.p. wynika wyraźnie, że ciężar dowodu spoczywa na członku zarządu. Wobec tak wyraźnego brzmienia przepisu nieuprawnione jest interpretowanie przez skarżącego art. 122 i art. 187 O.p. w kierunku nakładania na organ obowiązku działania z urzędu w celu wykazania okoliczności ekskulpujących członka zarządu. Organy podatkowe obu instancji zapewniły skarżącemu zarówno możliwość czynnego udziału w postępowaniu zawiadamiając skarżącego pisemnie o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania podatkowego i pouczyły, że może przedstawiać materiały, które mogą stanowić dowód przy rozpatrywaniu sprawy. Skarżący przed wydaniem decyzji został pisemnie powiadomiony o wyznaczonym mu terminie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zatem skarżący mógł brać czynny udział w każdym stadium postępowania (art.123 O.p.) jak i w czynnościach dowodowych (art. 190 O.p.). Potwierdza to fakt, że wypowiadał się w trybie art. 200 O.p. w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Doręczenie zaskarżonej decyzji I instancji spowodowało powstanie obowiązku podatkowego. Decyzja ta zawiera wymagane prawem zarówno uzasadnienie faktyczne jak i uzasadnienie prawne i wskazuje dowody które zostały uznane za wiarygodne. Uzasadnienia decyzji obu organów są obszerne, odnoszą się do wszystkich kwestii mających wpływ na wynik sprawy oraz wyjaśniają podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Organy podatkowe nie przekroczyły przez granic swobodnej oceny dowodów określonych w art. 191 O.p. bowiem dokonały rozważenia zebranego w sprawie materiału rozumianego jako uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich wiarogodności. Nie ma jednak w sprawie podstaw, aby zdyskwalifikować ocenę dowodów, którą sąd władny jest podważyć tylko wówczas, gdyby - w świetle dyrektyw płynących z art. 191 O.p. - okazała się rażąco wadliwa albo w sposób oczywisty błędna. Skarżący nie naprowadza zarzutów mogących wskazywać na kwalifikowaną obrazę zasad swobodnej oceny dowodów dokonaną przez organy podatkowe. Samo dokonanie jego oceny w sposób odmienny od oczekiwań skarżącego, nie może być potraktowane jako naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Dlatego Sąd na podstawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

/-/ St. Małek /-/ St. Małek /-/ W. Zygmont

za przebywającego na urlopie

sędziego Sz. Widłaka