Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 616/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d)
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 3 § 2 pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na akt Starosty z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2014 r. do Starosty Z. wpłynął wniosek A. B. o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (w skrócie: PFRON lub Fundusz) likwidacji barier w komunikowaniu się i technicznych - ręcznego urządzenia nawigacyjnego G. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że ręczna nawigacja będzie mu służyła za elektronicznego przewodnika. Urządzenie zapamiętuje trasy, po których skarżący będzie się poruszał, miejsce w którym się znajduje, dzięki czemu umożliwia innym odnalezienie go w razie zgubienia drogi. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2014 r. wydane przez lekarza specjalistę chorób oczu, orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnieniach z dnia [...] października 2009 r. oraz informacje dotyczące urządzenia.

Organ wezwał skarżącego do szczegółowego wyjaśnienia, w jakich okolicznościach sprzęt jest niezbędny skarżącemu. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. A. B. wyjaśnił, że wskazany we wniosku sprzęt jest mu niezbędny do wykonywania podstawowych czynności życiowych polegających na przemieszczaniu się (poruszaniu się po okolicy w dzień i w nocy). Sprzęt będzie służył skarżącemu za przewodnika. Soczewki kontaktowe, których skarżący obecnie używa, może nosić tylko przez kilka godzin dziennie. Bez soczewek poruszanie się, zwłaszcza wieczorem, stanowi dla skarżącego dużą trudność. Skarżący wskazał również, że sprzęt taki nie musi być funkcjonalnie dostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej, wymagane jest tylko, aby pomagał wykonywać podstawowe czynności życiowe.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...], Starosta Z. odmówił przyznania skarżącemu dofinansowania ze środków PFRON likwidacji barier w komunikowaniu się i technicznych – ręcznego urządzenia nawigacyjnego G. Organ podniósł, że sprzęt nie jest funkcjonalnie przystosowany do obsługi przez osobę niepełnosprawną z dysfunkcją narządu wzroku i nie zlikwiduje barier w komunikowaniu się, z uwagi na brak takiej funkcji. W ocenie organu, urządzenie nie służyłoby skarżącemu również do wykonywania podstawowych codziennych czynności.

Pismem z dnia [...] kwietnia 20014 r. A. B. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Starosta Z. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Następnie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na akt Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie dofinansowania. Skarżący wniósł o:

- zobowiązanie Starosty Z.

- stwierdzenie, że odmowa dofinansowania nastąpiła z naruszeniem ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1190 z późn. zm.);

- uchylenie w całości pism Starosty Z. z dnia [...] kwietnia i [...] kwietnia 20134 r. w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie;

- wystąpienie przez WSA w Lublinie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały rozstrzygającej zagadnienie prawne, czy rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie osobie niepełnosprawnej sprzętu technicznego niezbędnego do wykonywania codziennych czynności życiowych w ramach likwidacji barier technicznych na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy powinno zapaść w formie decyzji administracyjnej. Ponadto podniósł, że urządzenie G. zapamiętuje trasę, po której dana osoba się porusza i potrafi doprowadzić taką osobę do domu, komunikuje się z wyznaczoną osobą przesyłając współrzędne geograficzne na telefon komórkowy w sytuacjach zagrożenia oraz umożliwia znalezienie osoby z niego korzystającej. W ocenie skarżącego nie ma wymogu, aby sprzęt byłby funkcjonalnie dostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej, wystarczy aby pomagał wykonywać podstawowe czynności życiowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest akt starosty odmawiający przyznania skarżącemu dofinansowania ze środków PFRON likwidacji barier w komunikowaniu się i technicznych.

Skarżący kwestionuje nie tylko fakt nieprzyznania mu dofinansowania urządzenia G., lecz także formę załatwienia sprawy przez starostę.

W pierwszej kolejności rozważyć zatem należy, czy pisemna informacja skierowana do skarżącego w odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. o dofinansowanie zakupu opisanego wyżej urządzenia stanowi prawidłową formę załatwienia sprawy.

Możliwość dofinansowania zakupu określonych urządzeń, mających na celu likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych przewidziana została w art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. "d" ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "ustawa", który to przepis stanowi, że do zadań powiatu należy m. in. dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.

Powołany przepis ustawy nie określa trybu postępowania w sprawie dofinansowania wymienionych w nim zadań. Określenie trybu postępowania i zasad dofinansowania ze środków Funduszu zadań powiatu, wymienionych w art. 35a ust. 1 ustawy powierzone zostało ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, który upoważniony został do wydania w tym zakresie rozporządzenia (art. 35a ust. 4 ustawy).

Wydane w wykonaniu delegacji ustawowej rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1190 z późn. zm.) reguluje szczegółowo zasady ubiegania się o poszczególne rodzaje dofinansowania, wymagania jakie spełnić muszą podmioty ubiegające się o dofinansowanie oraz tryb postępowania organów rozpatrujących wnioski o dofinansowanie.

Zgodnie z § 6 rozporządzenia o dofinansowanie ze środków Funduszu likwidacji barier w komunikowaniu się i technicznych, mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, jeżeli umożliwi to lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem oraz jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Dofinansowanie następuje na pisemny wniosek złożony do powiatowego centrum pomocy rodzinie (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Wymagania wniosku o dofinansowanie, dokumenty, które powinny być do wniosku dołączone i terminy składania wniosków określone zostały w § 11 i 12 ust. 1 - 2 rozporządzenia.

Dalszy tryb postępowania określony został w § 12 ust. 3 - 5 rozporządzenia. Zgodnie z § 12 ust. 3a, właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku (wyjątek stanowi wniosek o dofinansowanie usług tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika rozpatrywany niezwłocznie, nie dłużej jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku).

O sposobie rozpatrzenia wniosku właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę w terminie 10 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku (§ 12 ust. 3b w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2015 r.).

Natomiast podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi - zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia - umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym. Umowa określa w szczególności rodzaj zadania podlegającego dofinansowaniu, wysokość środków Funduszu przyznanych na realizację zadania, termin rozpoczęcia realizacji zadania, zakres i sposób realizacji umowy, warunki i termin wypowiedzenia umowy, warunki rozwiązania umowy i zwrotu niewykorzystanych środków Funduszu, sposób sprawowania kontroli wykorzystania środków Funduszu, sposób rozliczenia oraz zestawienie dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków Funduszu.

Z przedstawionego unormowania ustawowego oraz przepisów wykonawczych do ustawy wynika, że dofinansowanie likwidacji barier w komunikowaniu się, o których mowa w art. 35 a ust. 1 pkt 7 lit. "d" ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia następuje w drodze umowy, zawarcie której poprzedzone jest postępowaniem przeprowadzanym przez właściwy organ, mającym na celu zgromadzenie wymaganych dokumentów, ustalenie uprawnień do dofinansowania i zbadanie przesłanek określonych w § 6, a więc dokonanie oceny, czy dofinansowanie określonego urządzenia lub sprzętu jest uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności i umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem.

Postępowanie poprzedzające zawarcie umowy kończy się informacją o sposobie rozpatrzenia wniosku, skierowaną do wnioskodawcy. Przepis § 12 ust. 3b rozporządzenia nie precyzuje, co informacja ta powinna zawierać, jest jednak oczywiste, że wnioskodawca powinien być poinformowany albo o wysokości dofinansowania, które zostanie w drodze umowy przyznane albo o odmowie uwzględnienia jego wniosku o dofinansowanie.

Żaden z przepisów ustawy i rozporządzenia, określającego tryb postępowania w sprawach o dofinansowanie nie przewiduje wydania decyzji administracyjnej w sprawie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z art. 66 ustawy w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego. Tylko zatem w zakresie nieuregulowanym w ustawie i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu wykonawczym stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Użyte w art. 66 ustawy sformułowanie "w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy" oznacza, że przepisów K.p.a. nie stosuje się nie tylko w zakresie takich spraw, które są bezpośrednio inaczej unormowane przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ale także w zakresie takich spraw, które są unormowane przepisami rozporządzenia wydanymi na podstawie upoważnienia ustawowego.

Sposób załatwienia sprawy z wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON uregulowany został wyraźnie w § 12 ust. 3b i § 14 rozporządzenia, wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. Przepisy te wyraźnie przewidują inną formę załatwienia sprawy, niż wydanie decyzji, nie zachodzi zatem podstawa do stosowania w tym zakresie przepisów K.p.a. dotyczących decyzji jako formy załatwienia sprawy administracyjnej. Podkreślić należy, że upoważnienie ustawowe zawarte w art. 35a ust. 4 ustawy dawało podstawę do uregulowania w rozporządzeniu trybu postępowania, a więc także – przy braku regulacji w ustawie – formy załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podziela odmiennych poglądów wyrażanych w orzecznictwie niektórych sądów administracyjnych, w szczególności w powoływanych przez skarżącego wyrokach, co do konieczności załatwienia wniosku o dofinansowanie likwidacji barier technicznych i w komunikowaniu się w drodze decyzji administracyjnej. Nie jest także uzasadnione powoływanie się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r. (II GPS 1/12). Uchwała ta wydana została na tle przepisu art. 12a, który przyznaje osobie niepełnosprawnej prawo ubiegania się o przyznanie dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej, a zatem dotyczy innej sytuacji.

W ocenie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie za brakiem podstaw do załatwiania wniosków o dofinansowanie barier w komunikowaniu się i technicznych w drodze decyzji administracyjnej przemawiają też - poza wyraźnym brzmieniem przepisów - dalsze, niżej przedstawione argumenty.

Rozstrzygnięcie, czy dofinansowanie na likwidację barier zostanie przyznane nosi znamiona władczego działania organu administracji publicznej, organ przesądza bowiem o możliwości przyznania jednostce bezzwrotnie określonej kwoty ze środków Funduszu, będących środkami publicznymi. Jest to zatem rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej, wydane na podstawie przepisów prawa, odnoszące się do indywidualnie określonego adresata i konkretyzujące określone uprawnienie.

Jednak okoliczność, że rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie jest jednostronnym, władczym aktem organu administracji publicznej, rozstrzygającym o indywidualnych uprawnieniach jednostki nie przesądza sama przez się, że rozstrzygnięcie to zapada w formie decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga, że decyzja administracyjna jest najbardziej sformalizowanym sposobem załatwienia sprawy administracyjnej. Rozstrzygnięcie sprawy nie zawsze wymaga wydania decyzji i ściśle uregulowanego, sformalizowanego postępowania. W wielu kategoriach spraw organy nie wydają decyzji administracyjnych, załatwiając je w drodze tzw. czynności materialno-technicznych lub innych aktów, w tym pisemnych informacji o sposobie załatwienia wniosku. To ustawodawca decyduje, czy określona sprawa załatwiana jest w drodze decyzji w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego czy też w drodze innego aktu z zakresu administracji publicznej. Na wybór formy rozstrzygnięcia niewątpliwie wpływ ma charakter danej kategorii spraw. Niejednokrotnie wzgląd na szybkość postępowania czy konieczność umożliwienia organom dostosowania ich działań do zmieniającej się sytuacji powoduje, że za wystarczającą formę załatwienia sprawy ustawodawca uznaje pisemną informację o uwzględnieniu lub o odmowie uwzględnienia żądania.

Pogląd o domniemaniu działania organów administracji w indywidualnych sprawach jednostek w formie decyzji administracyjnej nie jest więc uzasadniony. O formie załatwienia określonej sprawy decyduje właściwy przepis prawa. W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji jest dopuszczalne wówczas, gdy wynika to z przepisu prawa. Inaczej mówiąc, musi obowiązywać przepis prawa uzasadniający załatwienie sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, z którego treści wysnuć można wniosek - choćby w sposób pośredni, iż rozstrzygnięcie następuje w formie decyzji. Kodeks postępowania administracyjnego nie ustala, w jakiej formie prawnej powinno nastąpić załatwienie konkretnej sprawy administracyjnej. Decydują o tym właściwe przepisy materialnego prawa administracyjnego. Wobec tego stwierdzenie zawarte w art. 104 § 1 k.p.a., że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej prawnej formie (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1985 roku, sygn. akt III SA 988/85, publ. w ONSA nr 2/1985).

Szersze rozważania na ten temat wykraczają poza zakres sprawy niniejszej, należy jedynie zauważyć, że w orzecznictwie wielokrotnie akcentowano konieczność poddania kontroli wszystkich władczych aktów administracji publicznej, rozstrzygających o indywidualnych uprawnieniach lub obowiązkach jednostki, a w konsekwencji uznawano, że właściwą formą załatwienia sprawy administracyjnej jest decyzja administracyjna nawet wówczas, gdy przepisy formy tej nie przewidywały. Taka argumentacja występuje także w powoływanych przez skarżącego orzeczeniach wydanych na tle przepisów ustawy i rozporządzenia wykonawczego w sprawie dofinansowania likwidacji barier.

Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi obawa o pozbawienie działań organu decydującego o sposobie rozdysponowywania środków publicznych jakiejkolwiek kontroli. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w skrócie: p.p.s.a., pismo informujące o sposobie załatwienia wniosku o dofinansowanie jest innym aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu, podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Organ administracji, wezwany do usunięcia naruszenia prawa, obowiązany jest ponownie przeanalizować sprawę, w wyniku czego może zmienić swoje stanowisko. Natomiast zakres kontroli sądowej jest taki sam w przypadku decyzji administracyjnych, jak i innych aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stanowi to zatem wystarczającą gwarancję ochrony interesów jednostki.

Na marginesie należy zauważyć, że zakładając racjonalność ustawodawcy, można stwierdzić, że gdyby zamierzał on wprowadzić zasadę, że przyznanie dofinansowania lub jego odmowa następują w formie decyzji administracyjnej, uregulowałby tę kwestię wyraźnie w ustawie lub w rozporządzeniu wykonawczym.

Kolejny argument przemawiający przeciwko doszukiwaniu się w informacji o rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie formy decyzji administracyjnej to sposób uregulowania w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych instytucji dofinansowania likwidacji barier, jakie w codziennym życiu napotykają osoby niepełnosprawne. Przepisy ustawy nie zawierają normy prawnej, która bezpośrednio przyznawałaby osobom niepełnosprawnym prawo żądania dofinansowania zakupu różnych sprzętów i urządzeń ułatwiających wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem w celu likwidacji barier technicznych i w komunikowaniu się. Likwidacja tych barier określona została jako zadanie powiatu, które może być finansowane ze środków Funduszu. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2015 r., środki Funduszu są przekazywane przez Prezesa Zarządu tego Funduszu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy - według algorytmu.

Algorytm ten oraz zasady ustalania maksymalnych wysokości kwot zobowiązań przypadających do wypłaty na dany rok określa, w drodze rozporządzenia, Rada Ministrów (art. 48 ust. 2). Zgodnie z art. 48 ust. 3 algorytm powinien uwzględniać w szczególności liczbę mieszkańców, liczbę osób niepełnosprawnych i liczbę uczestników funkcjonujących warsztatów terapii zajęciowej w powiecie oraz kwotę przewidzianą w planie finansowym Funduszu na dany rok na realizację przez samorządy zadań, kwotę zobowiązań finansowanych ze środków Funduszu z tytułu realizacji umów zawartych do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok, dla którego jest obliczana wysokość środków.

W wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. Nr 88, poz. 808 z późn. zm.) określony został algorytm według którego ustala się wysokość środków Funduszu przekazywanych samorządowi powiatowemu na realizację zadań określonych m.in. w art. 35a ust. 1 pkt 7 ustawy. Z przepisów rozporządzenia wynika, że Zarząd Funduszu informuje samorząd powiatowy o wielkości środków Funduszu określonych algorytmem przypadających danej jednostce na realizację w danym roku zadań (§ 6 ust. 1) oraz że środki Funduszu przekazywane są w ciągu roku, w tym także w formie zaliczek, w terminach umożliwiających bieżące finansowanie realizowanych przez samorządy wojewódzkie lub powiatowe zadań, nie dłuższych niż 14 dni od dnia złożenia przez samorząd wniosku o przekazanie środków, jednakże z uwzględnieniem możliwości finansowych Funduszu, stopnia wykorzystania przez samorząd środków przekazanych i stanu wyodrębnionego rachunku bankowego (§ 7 ust. 2). Ponadto przekazanie środków Funduszu następuje po dokonaniu rozliczenia środków Funduszu za poprzedni okres.

Jak zatem widać, powiat obowiązany do realizacji zadania polegającego na likwidacji m.in. barier technicznych i w komunikowaniu się osób niepełnosprawnych, nie ma swobody w dysponowaniu środkami przeznaczonymi na likwidację określonych w przepisach ustawy barier i nie decyduje o wysokości środków, które na te cele można by przeznaczyć. Wysokość środków przyznanych powiatowi uzależniona jest od wielu czynników, a same środki nie są przekazywane jednorazowo na cały rok z góry, lecz w rożnych okresach w ciągu roku, a ponadto wysokość przekazanych na dany okres środków uzależniona jest od możliwości finansowych Funduszu.

Taki sposób unormowania w przepisach kwestii dofinansowania likwidacji barier, jakie napotykają osoby niepełnosprawne przesądził o rezygnacji przez ustawodawcę z konstrukcji decyzji administracyjnej wydawanej w wyniku rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie. Przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja przesądza o konieczności zapewnienia elastyczności uregulowań w zakresie dofinansowania likwidacji barier, jakie napotykają osoby niepełnosprawne w codziennym życiu i konieczności przyjęcia mniej formalistycznych rozwiązań.

Ostateczny sposób załatwienia sprawy dofinansowania to umowa, której zawarcie nie jest obwarowane sztywnymi, ściśle określonymi terminami i uwzględnia aktualne możliwości dofinansowania, wynikające z przedstawionych wyżej uregulowań, w tym także brak w danym momencie środków na dofinansowanie. Załatwienie sprawy w formie umowy, poprzedzone zbadaniem, czy dany podmiot w ogóle kwalifikuje się do przyznania dofinansowania oraz oceną zasadności jego wniosku, polegającą na zbadaniu tych okoliczności, o których mowa w art. 35 c ust. 1 pkt 7 ustawy oraz § 6 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2002 r. w pełni odpowiada charakterowi instytucji dofinansowania i pozwala na dostosowanie działań organu do zmieniającej się sytuacji.

Brak wymogu wydania przez organ rozpatrujący wnioski o dofinansowanie decyzji administracyjnej rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej nie oznacza dowolności organu w zakresie rozdziału środków Funduszu przeznaczonych na likwidację poszczególnych barier wskazanych w ustawie. Zarówno w ustawie, jak i w rozporządzeniu wykonawczym z dnia 25 czerwca 2002 r. określone zostały kryteria dofinansowania, które organ obowiązany jest stosować przy rozpatrywaniu wniosków o dofinansowanie. Nie ulega również wątpliwości, że odmowa uwzględnienia wniosku powinna być uzasadniona. Wynika to z ogólnej zasady działania organów administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Z przedstawionych powodów brak podstaw do kwestionowania formy rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej.

Również odmowa przyznania skarżącemu dofinansowania na zakup urządzenia, mającego pomóc w likwidacji barier w komunikowaniu się była w rozpoznawanej sprawie uzasadniona.

Z przepisu art. 35a ust. 1 pkt 7 litera "d" ustawy wynika, że dofinansowanie dotyczy barier w komunikowaniu się i technicznych, ocenianych indywidualnie, w zależności od potrzeb osoby niepełnosprawnej. Zgodnie natomiast z § 6 rozporządzenia o dofinansowanie mogą ubiegać się osoby niepełnosprawne, jeżeli umożliwi to lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem oraz jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.

Sąd podziela stanowisko organu, że urządzenie, o dofinansowanie którego wystąpił skarżący nie jest urządzeniem, które umożliwia lub ułatwia wykonywanie przez osobę niepełnosprawną codziennych, podstawowych czynności. Jest to wysoce specjalistyczny sprzęt nawigacyjny, który służy planowaniu tras podróży i precyzyjnego określania pozycji użytkownika. Z informacji o urządzeniu, dostarczonych przez samego skarżącego wynika, że urządzenie to zawiera rekreacyjne mapy Europy dla 44 krajów i polecane jest osobom planującym podróż poza utartymi szlakami. Jego zaletą jest to, że nie traci pozycji użytkownika nawet w gęstych lasach czy głębokich dolinach. Niewątpliwie może być ono zatem przydatne w dłuższej, dalekiej podróży, na pewno jednak nie jest urządzeniem, zaprojektowanym w celu umożliwienia lub ułatwienia osobie niepełnosprawnej wykonywania podstawowych, codziennych czynności życiowych.

Nie można także uznać, by sprzęt ten miałby umożliwić lub ułatwić skarżącemu kontakty z otoczeniem. Z zasady nie służy on bowiem do komunikowania się, aczkolwiek jak wynika z opisu jego właściwości umożliwia łączenie się z innymi urządzeniami i przesyłanie danych (bardzo szczegółowe opis właściwości urządzenia można znaleźć na stronach sklepów oferujących jego sprzedaż).

Ponadto zauważyć należy, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, by skarżący był osobą całkowicie pozbawioną orientacji, niepotrafiącą się samodzielnie poruszać po otoczeniu. Z ustaleń organu wynika, że skarżący prowadzi samochód, nie ma zatem trudności w ocenie położenia. Skarżący ma wprawdzie poważną wadę wzroku, lecz nie jest osobą całkowicie niewidomą, na co dzień przez kilka godzin używa soczewek kontaktowych. Wada wzroku nie uniemożliwia skarżącemu kontaktowania się z otoczeniem, aczkolwiek niewątpliwie komunikację tę w pewnym stopniu ogranicza i nie pozwala na swobodne wykonywanie wszystkich czynności. Jednak wskazane przez skarżącego urządzenie nie służy poprawie możliwości komunikowania się. Wprawdzie pozwala ono na ustalenie miejsca pobytu danej osoby, która się nim posługuje, jednak trudno przypuścić, by w codziennym życiu zachodziła potrzeba ustalania miejsca pobytu skarżącego za pomocą tak specjalistycznego urządzenia nawigacyjnego.

Dofinansowanie może być przyznane, jeżeli jest to uzasadnione indywidualnymi potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Podzielić należy stanowisko organu, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego zakup opisanego wyżej urządzenia nie jest uzasadniony potrzebami skarżącego wynikającymi z niepełnosprawności.

Nie sposób nie zauważyć, że skarżący korzysta z dofinansowania likwidacji barier technicznych i w komunikowaniu się. Z akt sprawy wynika, że w latach 2001-2008 skarżący otrzymał dofinansowanie ze środków PFRON w łącznej wysokości ok. 45 000 zł, natomiast w 2013 r. otrzymał ponad 9900 zł. Dofinansowanie dotyczyło m.in. zakupu podstawowego sprzętu komputerowego (laptop, drukarka przenośna, programy komputerowe) oraz sprzętu specjalistycznego, takiego jak projektor, syntezator mowy, program powiększająco udźwiękawiający czy kolorowa lupa elektroniczna. Był to zatem sprzęt ułatwiający komunikację osobie z wadą wzroku, dostosowany do jej wady. Takim sprzętem nie jest - jak wykazano wyżej - specjalistyczne urządzenie nawigacyjne, służące innym celom. Skarżący uzyskał również dofinansowanie na zakup samochodu, co niewątpliwie przyczyniło się do zmniejszenia barier w komunikowaniu się. Nie można więc zarzucać organowi, że nie uwzględnił kolejnego żądania skarżącego, skoro dokonał prawidłowej oceny zarówno samego urządzenia jako niesłużącego celom wskazanym w ustawie i rozporządzeniu wykonawczym, jak i indywidualnych potrzeb skarżącego.

Dodać należy, że pismem z dnia [...] lutego 2014 r., organ zwrócił się do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej o informację, czy istnieje możliwość dofinansowania zakupu tego typu urządzenia. W odpowiedzi, Dyrektor Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych stwierdził, że opis zamieszczony na stronie producenta ręcznego urządzenia nawigacyjnego G. nie pozwala jednoznacznie ustalić, czy sprzęt jest funkcjonalnie przystosowany do obsługi przez osoby z dysfunkcją narządu wzroku. Decyzja o ewentualnym dofinansowaniu jego zakupu powinna być poddana dokładnej analizie w zakresie rzeczywistej możliwości likwidacji barier technicznych dla wnioskodawcy.

Organ przeprowadził taką analizę i prawidłowo wykazał, że nie ma podstaw do dofinansowania wskazanego przez skarżącego urządzenia.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że organ administracji nie naruszył przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON. Organ prawidłowo ustalił stan fatyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności, nie można, zatem postawić mu zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o wystąpienie przez WSA w Lublinie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały rozstrzygającej zagadnienie prawne, czy rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie likwidacji barier technicznych i w komunikowaniu się następuje w drodze decyzji administracyjnej, wyjaśnić należy, że w świetle art. 269 § 1 p.p.s.a. brak ku temu podstaw prawnych .

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.