Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 121/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
6260 Statut
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 91 ust. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 51 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi Gminy N. nad N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania statutów sołectwom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w N. nad N. w dniu [...] podjęła uchwały oznaczone numerami od nr [...] do nr [...] o nadaniu statutu sołectwom położonym na terenie gminy. Uchwały przekazano organowi - nadzoru Wojewodzie [...] w dniu [...], który w dniu [...], na podstawie art. 91 ust.1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wydał rozstrzygnięcie nadzorcze nr [...], którym nieważności uchwały Rady Miejskiej w N. nad N. z dnia [...]:

- nr [...] w sprawie nadania Statutu Sołectwa B.,

-nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa C.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa G.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa G.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa K.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa K.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa M.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa M.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa M.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa O.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa P.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa P.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa P.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa R.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa S.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa Ś.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa T.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa W.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa W.,

- nr [...] sprawie nadania Statutu Sołectwa K.

w części dotyczącej zapisów § 4 ust. 1 pkt 3, § 7 ust. 1 słowa "i sołtys", § 19 ust. 3 pkt 3 w załącznikach do przedmiotowych uchwał, wskazując, że naruszono art. 36 ust. 1 oraz art. 51 ust. 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym.

Na to rozstrzygnięcie Gmina N. złożyła skargę zarzucając naruszenie przepisów ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym:

- art. 91 ust. 5 w zw. z art. 61 § 4, art. 10 § 1, art. 14 § 1 Kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego w dniu otrzymania przez skarżącego zawiadomienia o wszczęciu postępowania uniemożliwiającego prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów,

- art. 36 ust. 1, polegające na błędnym uznaniu, że rada nie jest organem sołectwa,

- art. 51 ust. 3, polegające na błędnym uznaniu, że zapis § 19 ust. 3 pkt statutów jest sprzeczny z wymienionym przepisem,

- art. 91 przez przyjęcie, że przedmiotowe przepisy uchwały Rady Miejskiej stanowią istotne naruszenie prawa. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru i zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację z swego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji (aktu prawnego) w tym przypadku zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu prawnego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy a zgodnie z treścią przepisu art. 133 § 1 (zd. 1) tej ustawy sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Z akt wynika natomiast, że w dniu [...], Rada Miejska w N. nad N. podjęła na podstawie przepisów art. 35 i art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm., Dz. U. z 2002 r., Nr 32, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 143, poz. 1271, Nr 214, poz. 1806, z 2003, Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568, z 2004, nr 102, poz. 10055, Nr 116, poz. 1203, z 2005 r., Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457, z 2006 r., Nr 17, poz. 128, Nr 181, poz. 1337, z 2007 r., Nr 48, poz. 327, Nr 138, poz. 974 i Nr 173, poz. 1218, z 2008 r., Nr 180, poz. 1111, Nr 223, poz. 1458, z 2009, Nr 52, poz. 420) dwadzieścia uchwał oznaczonych numerami od [...] do [...] o nadaniu statutu sołectwom: B., C., G., G., K., K., M., M., M., O., P., P., P., R., S., Ś., T., W., W., K. położonym w obszarze właściwości miejscowej Rady.

W statutach tych znajdowały się między innymi przepisy dotyczące "Organów sołectwa i zakresu ich działania" stanowiące w § 4 ust. 1 pkt 3, że organem sołectwa jest rada sołectwa, a w § 7 ust. 1 stanowiące, że w skład rady sołeckiej wchodzi oprócz członków rady także i sołtys. Przyjęto także w kolejnym rozdziale w § 19 ust. 3 pkt 3, że dochody sołectwa tworzą dotacje celowe z budżetu gminy.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że przepis art. 36 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm. – dalej w skrócie: ustawa o samorządzie gminnym) expressis verbis stanowi, że "Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys" i dalej "Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka."

Jest faktem oczywistym, że ustawa o samorządzie gminnym nie określa zasad podziału kompetencji pomiędzy tymi instytucjami. Wynika natomiast z niej w sposób wyraźny, że sołtys jest organem wykonawczym, a rada sołecka jedynie "wspomaga działalność sołtysa", przy czym ustawa nie określa bliżej na czym owo "wspomaganie sołtysa" ma podlegać.

Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze wyrażano wielokrotnie pogląd, że skoro zarówno funkcje uchwałodawcze, jak i wykonawcze ustawodawca powierza innym organom (zebrania wiejskie, sołtys) oraz stwierdza, że rada "wspomaga" sołtysa, to należy przyjąć, że rada nie ma samoistnych kompetencji. Jest organem doradczym i opiniodawczym sołtysa. Ustawa nie przewiduje przecież tworzenia i funkcjonowania innych organów sołectwa poza organem uchwałodawczym (zebrania wiejskie) i wykonawczym (sołtys). Z tego też względu regulacja zawarta we wszystkich statutach objętych zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym określająca, że rada sołecka jest organem sołectwa i sołtys wchodzi w skład rady nie jest prawidłowa i pozostaje w oczywistej sprzeczności z ustawą o samorządzie gminy. Innymi słowy – zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem a skarga jest chybiona.

To samo należy odnieść do regulacji zawartej w § 19 ust. 3 pkt 3 każdego statutu. Przepis art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że statut gminy określa uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy. Zgodnie zaś z treścią przepisów art. 5 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy. Oznacza to, że wydatki jednostki pomocniczej to wydatki budżetu gminy i w tej sytuacji przyjęcie, że dochodami sołectwa są dotacje celowe z budżetu gminy jest naruszeniem przywołanego art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminy.

Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze zarzutu naruszenia procedury należy stwierdzić, że z akt wynika, iż organ nadzoru Wojewoda [...] pismem z dnia [...] (znak: [...]) zwrócił się do Przewodniczącego Rady Miejskiej w N. nad N. o ustosunkowanie się do przedstawionych w tym piśmie wątpliwości prawnych. Przewodniczący Rady Miejskiej w N. nad N. pismem z [...] (znak [...]) przedłożył wyjaśnienia ustosunkowując się do przedstawionych kwestii. Z akt wynika także - co należy w tym miejscu mocno wyeksponować - że organ nadzoru zgodził się z argumentami Przewodniczącego Rady w zakresie § 5 ust. 4 załączników do przedmiotowych uchwał i nie objął tego swoim rozstrzygnięciem nadzorczym. Świadczy to o tym, iż organ nadzoru przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego zapoznał się ze stanowiskiem Rady. Nie można więc przyjąć, iż Rada Gminy N. została pozbawiona możliwości złożenia wyjaśnień. Co więcej – wyjaśnienia Rady w części zostały uwzględnione!

Reasumując należy stwierdzić, że Wojewoda [...] wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. skargę oddalono.