Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1775/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 i 2, art. 140 aa ust. 1,3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b. ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska ( spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania Z. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych ( Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 roku nakładającą karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2014 r. w. miejscowości [...] na ul. [...] (droga gminna) zatrzymano do kontroli czteroosiowy pojazd marki Renault o nr rej. [...], którym kierował R. S. wykonujący przewóz drogowy rzeczy - piasku (ładunek podzielny, sypki) w imieniu i na rzecz T. W celu dokonania kontroli nacisków osi pojazd został skierowany na punkt kontrolny [...] przy drodze krajowej nr [...]. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.

Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie organ odwoławczy zważył, iż faktycznym miejscem zatrzymania pojazdu była droga gminna, co skutkuje dopuszczalnym naciskiem pojedynczej osi do 8 t., jednakże ze względu na charakter naruszenia powyższe nie ma wpływu na wymiar kary i zakres odpowiedzialności strony.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm:

- nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu - 24,7 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 6,7 t - przekroczenie o 37,2 %,

- rzeczywista masa całkowita pojazdu - 37,7 t - przekroczenie o 5,7 t - przekroczenie o 17,81 %,

- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Mając na uwadze wyniki pomiarów Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które kierowca winien posiadać zezwolenie kategorii VII.

Organ stwierdził, że miejsce ważenia w miejscowości [...] legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 26 października 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Dokument ten dopuszcza wskazane miejsce do przeprowadzenia przedmiotowych pomiarów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminami ważności do dnia 31 lipca 2014 r. i 30 czerwca 2015 r.

Ze świadectwa legalizacji ww. wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC). Organ wskazał na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli, który dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Podniósł, że w załączniku do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz.U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. W ocenie organu odwoławczego procedury ważenia zostały zachowane, kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia ważenia oraz zostały mu okazane dokumenty potwierdzające dopuszczenie wag do użytkowania, na których dokonano ważenia. Kierowca podczas czynności kontrolnych nie wskazał zastrzeżeń, co do sposobu przeprowadzenia ważenia. Uwagi takie nie znalazły się w karcie pomiaru nacisków osi i wymiarów pojazdów sporządzonej bezpośrednio po ważeniu. Kierowca został pouczony o możliwości powtórnego ważenia bezpośrednio po pierwszym ważeniu lecz odmówił i nie wniósł uwag do sposobu ważenia oraz okazanych dokumentów. Pojazd zważono jednokrotnie. Po zważeniu i dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Kierowca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny.

Dla wzmocnienia swojego stanowiska organ obszernie cytował szereg konkretnie wskazanych orzeczeń Naczelnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Organ przytoczył także treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących podstawę prawną nałożenia kary w wysokości 15 000 zł, wyjaśnił kryteria którymi kieruje się ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania, szeroko omówił sposób rozumienia pojęć- "ładunek sypki" oraz "drewno" a także definicji "należytej staranności" i "braku wpływu" powołując na poparcie swojej argumentacji stosowne orzecznictwo.

Odnosząc się szczegółowo się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznał je za bezzasadne. Zwrócił także uwagę na treść art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie stwierdzając, że strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów, które wskazywałyby, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Podniósł zarzut naruszenia:

-art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń;

-art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Wnioski wysnute przez kontrolującego nie zostały poparte odpowiednimi dowodami zebranymi w postępowaniu, a są jedynie swobodną ich interpretacją,

-art. 140 aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym przez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych tam okoliczności egzoneracyjnych.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązany jest na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Granice orzekania przez organ II instancji wyznaczają ramy sprawy administracyjnej podlegającej ponownemu rozpoznaniu przez organ odwoławczy, zgodnie z treścią zasady dwuinstancyjności, nie zaś jedynie wnioski i zarzuty odwołania. Mają one jednak wpływ na zakres obowiązków tego organu. Jest on bowiem obowiązany rozpatrzyć i odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w treści odwołania.

Wykonanie tego obowiązku ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości czynionych przez organ odwoławczy ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że twierdzenia, wnioski i zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu mieszczą się w pojęciu materiału dowodowego, o którym mowa w art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., który – co należy podkreślić – musi zostać w całości i wnikliwie rozpatrzony przez organ. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W przeciwnym razie może dojść do naruszenia art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy rozpatruje więc sprawę ponownie w jej całokształcie, mając na uwadze nie tylko powyższe przepisy, ale także ogólne reguły postępowania administracyjnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: II GSK 195/12, II GSK 392/11, II GSK 2333/11).

W niniejszej sprawie kierowca kontrolowanego pojazdu nie podpisał protokołu kontroli. Skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosił, że protokół nie został podpisany z powodu fatalnego stanu technicznego punktu ważenia i na potwierdzenie tej okoliczności dołączył operat geodezyjny dotyczący miejsca ważenia oraz przesłał obszerną dokumentację fotograficzną dotyczącą zniszczeń miejsca ważenia. Wskazywał w odwołaniu, że miejsce ważenia nie posiadało równej i płaskiej nawierzchni, uszkodzenia nawierzchni są widoczne a ubytki oraz koleiny mają bardzo duże rozmiary, wnęka, w której znajdowały się wagi była nierówna, posiadała liczne uszkodzenia – dziury, uskoki załamania- co powoduje, że wagi były niestabilne, nadto nie zostały zachowane spadki podłużne i poprzeczne.

Jako argument potwierdzający zły stan techniczny miejsca ważenia w [...] powołał się na treść korespondencji pomiędzy WITD [...] a GDDKiA wskazującą na konieczność przeprowadzenia pilnego remontu, który to remont nawiasem mówiąc, został przeprowadzony w dniu 24 października 2014 r.

Do powyższych okoliczności organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł, stwierdzając jedynie, że miejsce ważenia w miejscowości [...] legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 26 października 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów dopuszczając tym samym wskazane miejsce do przeprowadzenia przedmiotowych pomiarów. Instrukcja wag przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...], którymi dokonano ważenia, wymaga, aby pomiar dokonywany był na utwardzonej nawierzchni z wyrównanymi poziomami na osiach poprzecznych i podłużnych miejsca ważenia. W ocenie organu odwoławczego procedury ważenia zostały zachowane, kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia ważenia oraz zostały mu okazane dokumenty potwierdzające dopuszczenie wag do użytkowania, na których dokonano ważenia. Kierowca podczas czynności kontrolnych nie wskazał zastrzeżeń, co do sposobu przeprowadzenia ważenia. Uwagi takie nie znalazły się w karcie pomiaru nacisków osi i wymiarów pojazdów sporządzonej bezpośrednio po ważeniu. Kierowca został pouczony o możliwości powtórnego ważenia bezpośrednio po pierwszym ważeniu lecz odmówił i nie wniósł uwag do sposobu ważenia oraz okazanych dokumentów. Kierowca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny.

W orzecznictwie podkreśla się, że nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl oraz wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343).

W wyroku z dnia 20 lutego 2014 r. (II GSK 1758/12 publ. LEX nr 1495108) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (zob. wyrok NSA z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471 oraz wyrok NSA z 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl, także wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 135/07, LEX nr 378827, jak również wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 339/07, LEX nr 488568).

Podkreślenia wymaga, że Sąd administracyjny nie ma za zadanie wyręczania organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania.

Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji uwzględni wyrażone powyżej stanowisko.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.