Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 351/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania na własność działki gruntu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Starosta - działając na podstawie art. 118 ust. 1, 2a i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (dalej jako u.u.s.r.), art. 1a pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego oraz art. 104 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku A.K. o zwrot działki dożywotniej na skutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r., nr [...] uchylającej w całości decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - przyznał na własność na rzecz A.Z.K. działkę gruntu oznaczoną nr [...] o pow. 0,5191 ha, położoną w [...].

Organ ustalił, co następuje:

Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] sierpnia 1973 r., nr [...] przejęto na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni 2,96 ha od J.G. w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe i wyznaczono jej w miejscowości [...] działkę gruntu o obszarze 0,50 ha do bezpłatnego dożywotniego użytkowania (bez numeru działki), którą w wyniku przeprowadzonego w 1973 r. scalenia gruntów wsi [...] wydzielono jako działkę nr [...] o pow. 0,50 ha (operat techniczny ze scalenia gruntów L. Dz. rob. [...] wpisany do zasobu Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem [...]). Właścicielem działki oznaczonej nr [...] jest Skarb Państwa Agencja Nieruchomości Rolnych, dla której w Sądzie Rejonowym prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

W dniu 5 sierpnia 2015 r. wpłynął do organu wniosek A.K. z dnia [...] maja 2015 r. o przyznanie prawa własności działki dożywotniego użytkowania, oznaczonej nr [...], położonej we wsi [...]. Do wniosku dołączono oświadczenie sołtysa, że wnioskodawczyni użytkuje tę działkę. Następnie wnioskodawczyni dostarczyła dokumenty potwierdzające, iż jest zstępną osoby uprawnionej do użytkowania działki.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Agencja Nieruchomości Rolnych - Oddział Terenowy, Filia poinformowała organ, że z danych zgromadzonych w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności prowadzonym przez ARiMR wynika, że wniosek o płatności bezpośrednie na działkę nr [...] w latach 2010-2015 był składany przez osobę, która nie jest wnioskodawcą w prowadzonym przez Starostę postępowaniu o przyznanie na własność działki dożywotniej nr [...] położonej w [...] - działka deklarowana była do płatności bezpośrednich przez E.C..

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. A.K. poinformowała organ, że obecnie działkę użytkuje S.S., który bez jej zgody wszedł w posiadanie działki i nie chce jej opuścić. Użytkuje ją w formie użyczenia. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wyjaśniła, że w latach 2010-2015 działkę użytkował bezpłatnie S.S. z córką (E.C.) i nie pobierała z tego tytułu żadnych korzyści. Nie wyrażała zgody na pobieranie jakichkolwiek płatności (dotacji) i nie uiszczała podatku za tę działkę.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. przesłuchano w charakterze świadków E.C. i S.S. oraz przesłuchano w charakterze strony wnioskodawczynię. E.C. zeznała, iż w latach 2010-2015 pobierała płatności na działkę [...], a rozmowy dotyczące użytkowania działki prowadził jej ojciec (najpierw z H.G., a później z A.K.), który posiadając sprzęt rolniczy pomagał jej w uprawie działki. S.S. zeznał, iż na podstawie umowy ustnej zawartej w 1990 r. z H.G. rozpoczął uprawę działki nr [...]. Po jego śmierci kontynuował umowę na analogicznych zasadach z A.K.. Posiadając sprzęt do uprawy wykonywał prace dla swojej córki, która zgłosiła działkę nr [...] do płatności bezpośrednich do ARiMR. W chwili obecnej pomaga w uprawie tej działki swojej córce, a obecna przy przesłuchaniu A.K. dodała, że kontynuowana jest ustna umowa użytkowania działki. A.K. oświadczyła, że działkę zaczęła użytkować po śmierci stryja w 2009 r. Zawarła ustną umowę dzierżawy działki ze S.S. i jego córką i czerpała korzyści z użyczenia działki w postaci otrzymywanych corocznie na jesień płodów rolnych - ziemniaki. Nie była zorientowana, że otrzymywanie ziemniaków za użyczenie działki można było uznać za czerpanie korzyści. W dalszym ciągu kontynuowana jest ustna umowa dzierżawy. Nie znany był jej fakt pobierania na działkę dopłat z ARiMR.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. A.K. poinformowała organ, że działkę nr [...] od śmierci babci użytkował jej stryjek, a kiedy nie mógł już sam uprawiać działki zlecił uprawę S.S., który uprawia ją do dzisiaj. Do pisma dołączyła oświadczenia dwóch świadków na okoliczność użytkowania działki przez H.G. od śmierci matki J. oraz kserokopię umowy darowizny - aktu notarialnego z dnia [...] września 2003r., repertorium A-numer: [...], z którego wynika, że H.G. cały swój udział we współwłasności nieruchomości zabudowanej oznaczonej działką nr [...] - darował A.K..

W oparciu o ten materiał dowodowy organ pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny:

Działkę nr [...] położoną w [...] uprawiała J.G. wraz z mieszkającym z nią synem H.G.. Po śmierci J.G. działkę użytkował H.G., który ze względu na swój stan zdrowia w 1990 r. wydzierżawił ją (na podstawie umowy ustnej) S.S., w zamian za co ten wypłacał czynsz w postaci płodów rolnych bądź udostępniał transport do przewozu opału. Po śmierci H.G. (będącego kawalerem) działkę zaczęła użytkować A.K. – wnuczka osoby uprawnionej: J.G.. W 2009 r. A.K. podjęła kontynuację ustnej umowy dzierżawy ze S.S., która obowiązuje do dnia dzisiejszego. Wprawdzie z informacji składanych przez stronę w dniach 26 marca i 24 kwietnia 2017 r. wynikało, że osoba trzecia uprawiała działkę bez świadczenia jakichkolwiek korzyści na rzecz A.K., to zeznania świadków świadczą o odpłatnym charakterze użytkowania działki. Ponadto przesłuchana w charakterze strony w dniu [...] kwietnia 2017 r. A.K., wbrew swoim wcześniejszym twierdzeniom, podała, że faktycznie zawarła ustną umowę dzierżawy z S.S. i jego córką i czerpała z tego tytułu korzyści w formie płodów rolnych. Przesłuchanie strony odebrano po pouczeniu o odpowiedzialności karnej, a jej oświadczenia korespondują i są spójne treściowo z zeznaniami świadków.

W ocenie organu I instancji dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie nie były ważne pierwotne wyjaśnienia A.K. zawarte w pismach z dnia [...] marca i [...] kwietnia 2017 r., ale treść oświadczenia złożonego podczas przesłuchania, a które pokrywało się z treścią zeznań świadków.

Starosta zaznaczył przy tym, iż istotną okoliczność w sprawie stanowi fakt wykorzystywania nieruchomości na cele rolnicze, a więc zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, a także ustalenia czynszu dzierżawnego w formie pożytków naturalnych, co wskazuje, że nieruchomość ta pełniła i pełni funkcję alimentacyjną, zabezpieczającą. Organ wskazał przy tym, iż korzystanie przez dzierżawcę z płatności bezpośrednich nie stanowi przeszkody do przyznania własności na podstawie art. 118 ust. 2a u.s.r., bowiem zawarcie tych umów mieści się w zakresie odpowiadającym uprawnieniom, jakie przysługiwały zmarłej J.G. w ramach wykonywanego przez nią użytkowania z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, zarzucając jej: 1) naruszenie art. 118 ust. 1 i 2 u.u.s.r. poprzez błędne zastosowanie i przyznanie A.K. własności działki dożywotniej, pomimo, że zstępna nie wykazała władania działką nieprzerwanie od momentu śmierci ostatniego uprawnionego tj. babci J.G.; 2) błąd w ustalenia faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że A.K. zawarła ze S.S. ustną umowę dzierżawy i czerpała z tego tytułu korzyści w formie płodów rolnych, podczas gdy wcześniej oświadczyła, że S.S. wbrew jej woli korzystał z przedmiotowej nieruchomości, a jego córka uzyskiwała dopłaty obszarowe.

Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty i odmówiło przyznania na własność A.K. działki gruntu oznaczonej nr [...] o powierzchni 0,5191 ha, położonej w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, wskazał iż materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowi art. 118 ust. 2a u.u.s.r., a zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych w celu spełnienia wymogów opisanych w tym przepisie działka gruntu pozostająca w dożywotnim użytkowaniu powinna zostać przejęta w posiadanie przez zstępnego najpóźniej z chwilą śmierci uprawnionego rolnika i być nieprzerwanie użytkowana zgodnie z jej przeznaczeniem.

Zdaniem Kolegium problem w niniejszej sprawie polegał na sprzecznych i zmienianych wyjaśnieniach składanych przez A.K. w trakcie prowadzonego postępowania. Odnosząc się do rozbieżności wyjaśnień strony organ I instancji uznał za prawdziwe zeznania złożone w trakcie przesłuchania, gdyż odebrano je po pouczeniu strony o odpowiedzialności karnej, a ponadto korespondują one i są spójne treściowo z zeznaniami świadków co do okoliczności ekwiwalentności świadczeń stron. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że ważnymi w ocenie całościowej materiału dowodowego były oświadczenia strony wynikające z jej przesłuchania, a nie pierwotne wyjaśnienia zawarte w pismach z dnia [...] marca i z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Kolegium nie zgodziło się z takim stanowiskiem, wskazując że dowód z przesłuchania stron, zgodnie z art. 86 k.p.a., jest dowodem subsydiarnym (posiłkowym), dopuszczalnym w postępowaniu administracyjnym w ostateczności, mającym na celu wyjaśnienie jedynie tych kwestii, których nie można wyjaśnić pisemnie. W żaden sposób nie można wyciągać wniosków, iż stanowi on lepsze i bardziej miarodajne źródło dowodowe od innych środków dowodowych zebranych w trakcie postępowania. Kolegium zauważyło przy tym, iż parokrotna zmiana przez A.K. wyjaśnień w sprawie wskazuje raczej na dopasowywanie treści jej zeznań do stanu wynikającego z zeznań innych świadków. W tym kontekście za najbardziej prawdopodobne Kolegium uznało pierwsze oświadczenie strony, złożone w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., nie powodowane szczegółowym zapoznaniem się przez stronę z warunkami nabycia działki dożywotniego użytkowania i najprawdopodobniej z nikim nie ustalane. Skoro - jak wynika z tego oświadczenia – S.S. wszedł na cudzą działkę, to musiała być ona nieuprawiana (nie użytkowana) przez osobę, której prawo takie przysługiwało. Z powyższego wynika także, iż A.K. nie pobierała żadnych korzyści z tego tytułu, a w konsekwencji działka nie była faktycznie użytkowana przez wnioskodawczynię, nie pełniła dla niej nawet funkcji alimentacyjnej, zabezpieczającej, a więc takiej funkcji, jaką działka ta pełniła dla osoby uprawnionej.

Zdaniem Kolegium powyższe dowodzi, że zainteresowana nie przejęła działki w posiadanie po śmierci babci i nieprzerwanie użytkowała ją zgodnie z jej przeznaczeniem. Przesądza o tym sam fakt wcześniejszego użytkowania działki przez jej stryja H.G.. Nawet gdyby przyjąć, że A.K. faktycznie przejęła w użytkowanie działkę w 2009 r., która od tego czasu pełniła dla niej funkcję alimentacyjno-zabezpieczającą, to pomiędzy objęciem przez nią działki w posiadanie i początkiem użytkowania nastąpiła przerwa trwająca od 1986 r. (śmierć uprawnionej J.G.) do 2009 r. (śmierć H.G.), kiedy to działkę użytkował jej stryj. Użytkowanie zaś ma charakter osobisty, jest ściśle związane z osobą użytkownika i nie może być przeniesione na inna osobę.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 118 ust. 2a u.u.s.r., a A.K. nie przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia własności działki nr [...] położonej w [...]. Organ pierwszej instancji nieprawidłowo przyznał własność tej nieruchomości. Dlatego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło przyznania opisanej wyżej działki na własność na rzecz A.K..

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła A.K., wskazując, iż nie zgadza się z nią.

W treści skargi podała, że działkę uprawiali babcia J., potem stryjek H., a obecnie skarżąca – jako wnuczka J.. Na prośbę ustną uprawiał tę ziemię S.S., za co skarżąca otrzymywała ziemniaki. Świadkowie poświadczyli o ciągłości uprawy tej działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji w sprawie przyznania prawa własności działki gruntu stanowił przepis art. 118 ust. 1 i 2a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2336 ze zm.; dalej jako u.u.s.r.), zgodnie z którym, osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki (ust. 1). Z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością (ust. 2a).

Dla prawidłowego zastosowania tego przepisu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy niezbędne było ustalenie przez organy administracji czy zostały spełnione obie wymienione w nim przesłanki, mianowicie czy skarżąca ubiegająca się o przyznanie nieodpłatnie prawa własności działki jest zstępną osoby do tego uprawnionej oraz czy skarżąca po śmierci osoby uprawnionej faktycznie włada nieruchomością, o przyznanie własności której się ubiega.

Spełnienie pierwszej przesłanki – to że skarżąca jest zstępną osoby uprawnionej, nie było sporne. Co do drugiej przesłanki, która musi być kumulatywnie spełniona, a która została przez ustawodawcę określona jako faktyczne władanie daną nieruchomością w zakresie odpowiadającym uprawnieniom osoby uprawnionej, to organ II instancji odmiennie aniżeli organ I instancji uznał, że skarżąca tej przesłanki nie spełniła.

Tę ocenę należy uznać co najmniej za przedwczesną. Przede wszystkim nie można zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przesądza o tym fakt wcześniejszego użytkowania działki przez stryja skarżącej H.G., co spowodowało przerwę trwającą od 1986 r. (śmierć uprawnionej J.G.) do 2009 r. (śmierć H.G.). Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie NSA zstępny występujący z żądaniem przyznania prawa własności działki na podstawie art. 118 ust. 2a ustawy nie musi być bezpośrednim zstępnym osoby uprawnionej, istotne, aby działka był nieprzerwanie użytkowana przez kolejnych zstępnych osoby uprawnionej aż do złożenia wniosku i rozstrzygania przez organy (por. wyroki NSA z 30 maja 2008 r., II OSK 588/07, z dnia 5 kwietnia 2017 r., II OSK 1571/16). Z brzmienia art. 118 ust. 2a nie wynika by osoba występująca z wnioskiem o przyznanie własności działki w trybie tego przepisu musiała objąć działkę we władanie bezpośrednio po śmierci osoby uprawnionej. Znaczenie ma bowiem, jak słusznie wskazano w przywołanych wyrokach NSA, faktyczne władanie nieruchomością w chwili zgłoszenia żądania i rozstrzygania przez organ administracji. Okoliczność zatem, że bezpośrednio po śmierci osoby uprawnionej działka była we władaniu zstępnego osoby uprawnionej H.G., nie wykluczała, wbrew stanowisku Kolegium, przyznania własności tej działki na rzecz skarżącej, jeżeli po śmierci H.G., to ona "faktycznie władała" nieruchomością i stan ten trwał w chwili złożenia wniosku i orzekania przez organ.

Jeżeli chodzi o rozumienie zwrotu "faktyczne władanie", to jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2011 r., II OSK 1096/10, zawarte w art. 118 ust. 2a ustawy określenie, że zstępny osoby uprawnionej, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością, należy interpretować z uwzględnieniem znaczenia tego określenia w przepisach kodeksu cywilnego regulujących instytucję posiadania (art. 336 k.c.) oraz pośrednio z uwzględnieniem regulacji dotyczącej użytkowania jako ograniczonego prawa rzeczowego, natomiast nie można nadawać tym określeniom innego, odrębnego, autonomicznego znaczenia. W szczególności słowa "faktyczne władanie" nie mogą być co do zasady utożsamiane z wymogiem osobistej, bezpośredniej, ciągłej pracy zstępnego osoby uprawnionej na przedmiotowej nieruchomości.

W świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 118 ust. 2a ustawy nie jest zatem wykluczona możliwość skutecznej realizacji przez skarżącą roszczenia zawartego w tym przepisie, jeżeli w dacie wystąpienia przez nią z wnioskiem i rozstrzygania przez organ, nieruchomość na podstawie ustnej umowy była oddana w dzierżawę, o której mowa w art. 693 k.c., a czynsz dzierżawny był regulowany w formie pożytków naturalnych. Zawarcie umowy dzierżawy niewątpliwie mieści się bowiem w zakresie odpowiadającym uprawnieniom, jakie przysługiwało osobie uprawnionej w ramach wykonywanego przez nią prawa użytkowania.

Według ustaleń organu I instancji po śmierci osoby uprawnionej J.G. działkę użytkował jej syn H.G., który w 1990 r. wydzierżawił ją na podstawie umowy ustnej S.S., w zamian za co ten wypłacał czynsz w postaci płodów rolnych bądź udostępniał transport do przewozu opału. Po śmierci H.G. działkę zaczęła użytkować skarżąca – wnuczka osoby uprawnionej J.G., która w 2009 r. podjęła kontynuację ustnej umowy dzierżawy ze S.S. i umowa ta obowiązywała do dnia orzekania przez organ.

Organ II instancji zakwestionował powyższe ustalenia powołując się na sprzeczność wyjaśnień składanych przez skarżącą i oparł się na twierdzeniach skarżącej zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., iż obecnie działkę użytkuje S.S., który bez jej zgody wszedł w posiadanie działki i nie chce jej opuścić. Z tego powodu organ II instancji nie dał wiary zeznaniom skarżącej złożonym w dniu 27 kwietnia 2017 r.

Organ II instancji nie ustosunkował się jednak do pozostałego materiału dowodowego, a w szczególności do zeznań świadków S.S. i E.C., którzy potwierdzili fakt wydzierżawienia przez skarżącą przedmiotowej działki na podstawie ustnej umowy oraz do dołączonego do wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2015 r. oświadczenia sołtysa, że wnioskodawczyni użytkuje tę działkę, które to oświadczenie również pośrednio potwierdza ten fakt. Dezawuowanie tych dowodów tylko na podstawie twierdzenia zawartego we wcześniejszym piśmie skarżącej wydaje się niewystarczające.

Nie sposób przy tym nie zauważyć, że zeznania skarżącej i wskazanych świadków są bardzo lakoniczne, a podczas przesłuchania organ I instancji nie podjął próby ustalenia szczegółowych okoliczności zawarcia ustnej umowy dzierżawy, wynikającego z tej umowy przekazywania pożytków naturalnych – ziemniaków oraz w przypadku skarżącej wyjaśnienia rozbieżności między jej zeznaniami a treścią wcześniejszych pism. Jednak należy podkreślić, że to organ decyduje o sposobie przesłuchania, zakresie zadawanych pytań i okoliczności, które składający zeznania ma wyjaśnić i zaistniała lakoniczność zeznań nie może być wykorzystana dla podważenia ich wiarygodności. Tymczasem organ II instancji nie uzupełniając materiału dowodowego, choćby o dodatkowe zeznania skarżącej i wskazanych świadków, dokonał odmiennej oceny tych dowodów aniżeli organ I instancji, który dowody te przeprowadził.

Reasumując tę część rozważań wskazać należy, że organ II instancji nie uzasadnił w sposób wyczerpujący odmowy uznania, że skarżąca faktycznie nie władała przedmiotową nieruchomością i nie poparł swego stanowiska przekonującymi dowodami.

Należy w tym miejscu podkreślić, że organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. W przeciwnym razie dochodzi do naruszenia naczelnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz zasady swobodnej oceny dowodów, zawartej w art. 80 k.p.a. Brak wnikliwej analizy całego materiału dowodowego narusza również zasadę prawidłowego uzasadniania rozstrzygnięć administracyjnych, o czym stanowi art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że wniosek organu II instancji, iż skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 118 ust. 2a u.u.s.r., wynikał z częściowo błędnej wykładni tego przepisu oraz naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania. W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji, uwzględniając przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa, winien raz jeszcze przeanalizować materiał dowodowy, ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe o ponowne wyczerpujące przesłuchanie skarżącej i świadków, dokonując oceny tak zgromadzonego materiału w świetle materialnoprawnych przesłanek wynikających z art. 118 ust. 2a ustawy.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonej opłaty sądowej w wysokości 200 zł.

-----------------------

#

2