Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 107/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: par. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
article: art. 4, art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 41 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 701
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa [...], a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów postanawia wskazać Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa [...] złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Marszałkiem Województwa [...], a Starostą [...] w sprawie wydania decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów, na części działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...].

Marszałek Województwa wniósł o wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku.

W uzasadnieniu Marszałek Województwa wyjaśnił, że P. J., prowadzący działalność pod firmą "[...]" P. J., z siedzibą w miejscowości [...],[...][...], zwrócił się do Starosty [...] o wydanie decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Przedsięwzięcie objęte wnioskiem polega na zbieraniu odpadów, w ramach którego maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku wynosi 3000 Mg oraz przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne w instalacji, w ilości 25 000 Mg/rok.

Właściwość rzeczowa marszałka województwa obejmuje wydawanie zezwolenia na zbieranie i zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W myśl § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 10 września 2019 r.) do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. 11 października 2019 r.) wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1 b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm.; zwanej dalej "u.o.i.o.ś.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Dla przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów w instalacji, Wójt Gminy [...] w dniu [...] grudnia 2019 r., po rozpatrzeniu wniosku P. J., prowadzącego działalność pod firmą "[...]" P. J., wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] czerwca 2019 r. Decyzja ta została wydana dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r.").

Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia, w dniu jego złożenia dotyczył przedsięwzięcia, które nie było kwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Dotyczył on bowiem instalacji z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Zatem w myśl § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., przedsięwzięcie objęte wnioskiem o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym w opinii Marszałka, pomimo wystąpienia strony o wydanie jednego zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 701 z późn. zm.; zwanej dalej "u.o.p.) organem właściwym do jego wydania jest starosta, ponieważ zarówno zbieranie jak i przetwarzanie odpadów, nie mieści się w katalogu przedsięwzięć, dla których to marszałek województwa jest organem właściwy do wydania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.

W odpowiedzi na wniosek Starosta [...] wskazał, że przetwarzanie odpadów opisane w przedmiotowym wniosku polega na produkcji polepszacza glebowego. W ramach budowy zakładu planuje się budowę szczelnej płyty do procesów produkcji polepszacza glebowego o powierzchni 3 000 m² posiadającej z czterech stron betonowe ściany oporowe o wysokości 1,5 m, budowę systemu kanalizacji i odprowadzenia wód (wód opadowych i technologicznych) z utwardzonych terenów inwestycji, wykonanie utwardzenia na terenie niezbędnego dla manewrowania pojazdów.

Starosta stwierdził że w myśl przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 z późn. zm.; zwanej dalej "p.o.ś.") zakład do produkcji polepszacza glebowego jest instalacją, której eksploatacja może powodować emisję. W rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 11 maja 2015 r.") nie ma wymienionego przetwarzania, które będzie realizowane przez wnioskodawcę. Wobec tego należy uznać tą działalność za przetwarzanie w instalacji, aby przedsiębiorca mógł prowadzić odzysk. Wnioskodawca w przedmiotowym wniosku podaje całkowitą masę odpadów przewidzianych do przetwarzania 25000,00 Mg na rok, co daje więcej niż 10 ton na dobę.

Marszałek Województwa błędnie uznał decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach za postępowanie, o którym mowa w § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. Postępowanie to wszczęto dnia [...] czerwca 2019 r., a zakończono dnia [...] grudnia 2019 r. Starosta byłby właściwy w sprawie, gdyby przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów uwzględniającej wymagania dla zezwolenia na zbieranie odpadów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie wystąpił negatywny spór pomiędzy Marszałkiem Województwa [...], a Starostą [...]. Oba organy twierdzą bowiem, że nie są właściwe do rozpoznania wniosku w sprawie wydania decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów na części działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Przedsięwzięcie objęte wnioskiem polega na zbieraniu odpadów, w ramach którego maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku wynosi 3000 Mg oraz przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne w instalacji, w ilości 25 000 Mg/rok.

Przepis art. 41 ust. 1 u.o.p. ustanawia zasadę, że prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 2 u.o.p.). W myśl art. 41 ust. 3 pkt 1 u.o.p marszałek województwa jest organem właściwym:

a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,

c) dla instalacji komunalnych,

d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg;

W pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 u.o.p.), przy czym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 u.o.p.).

Zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Właściwość organów do wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, nie uległa zmianie po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. Zarówno w uprzednim, jak i obecnym stanie prawnym marszałek województwa jest właściwy w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a w przypadku przedsięwzięć niespełniejacych tego warunku (oraz innych warunków z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach) właściwym organem jest starosta. Zmieniła się natomiast kwalifikacja prawna przedsięwzięć stanowiąca podstawę prawną ustalenia właściwości organu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w § 4 rozporządzenia z 10 września 2019 r. określenie "przynajmniej jednego z postępowań" wskazuje na to, że chodzi tu nie tylko o postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale także dalsze postępowania w procesie inwestycyjnym dotyczącym danego przedsięwzięcia, jak postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Odniesienie do wszystkich postępowań dla danego przedsięwzięcia oznacza, że przepisy dotychczasowe stosuje się w przebiegu całego procesu inwestycyjnego danego przedsięwzięcia.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało wszczęte na wniosek P. J., prowadzącego działalność pod firmą "[...]" P. J. w dniu [...] czerwca 2019 r. Postępowanie to zostało zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] kwalifikującą przedmiotowe przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znaczące oddziaływać na środowisko stosownie do § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 10 września 2019 r, zatem w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje norma intertemporalna z § 4 rozporządzenia z 10 września 2019 r.

Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę [...] jako właściwego do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów, na części działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...].

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.