Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 1268/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 220
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska - Nowacka po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 137/08 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2008 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I SA/Gl 137/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków darowizn.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż złożona przez pełnomocnika skarga podlegała wpisowi w kwocie 249 zł. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2008 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia tego wpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 13 marca 2008 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki. Termin do dokonania opłaty sądowej bezskutecznie upłynął 20 marca 2008 r. W tym terminie pełnomocnik strony skarżącej złożył jedynie pismo procesowe, zawierające polemikę z odpowiedzią na skargę.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 219 § 1 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) odrzucił skargę z uwagi na nieopłacenie w terminie wpisu sądowego od tego pisma.

Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła T. P., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, powołując się na art. 174 p.p.s.a., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że przewodniczący wykonał obowiązek wynikający z art. 220 p.p.s.a. i wezwał strony do uiszczenia wpisu od skargi. Domagała się w związku z tym uchylenia zaskarżonego postanowienia i zobowiązania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach do doręczenia jej pełnomocnikowi wezwania do uiszczenia wpisu i nadania sprawie dalszego biegu. Strona wniosła też o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca odwołała się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r. , uznającego za niezgodne z Konstytucją RP te przepisy, które pozwalają na odrzucenie środka zaskarżenia w związku z brakami formalnymi, w sytuacji , gdy skarżący nie został wezwany do uzupełnienia tych braków. Przytoczyła treść art. 220 p.p.s.a. i wskazała na kolejność zdarzeń, jakie miały według niej miejsce w sprawie. Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 lipca 2008 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej 13 marca 2008 r. ( tak w uzasadnieniu skargi – uwaga Sądu). Skarga została złożona w dniu 18 stycznia 2008 r., to jest w ustawowym terminie. Wbrew jednak twierdzeniu zawartym w uzasadnieniu postanowienia , pełnomocnik strony nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu, wynikającego z zarządzenia z dnia 27 lutego 2008 r. 13 marca 2008 r. doręczono mu jedynie odpis odpowiedzi na skargę, do której ustosunkował się w tym samym dniu. Gdyby otrzymał również wezwanie do opłacenia wpisu, niewątpliwie dopełniłby tego obowiązku. Wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało mu jednak doręczone ani 13 marca 2008 r. , ani w innym terminie, co wynika z rejestru poczty przychodzącej, załączonej w odpisie potwierdzonym za zgodność z oryginałem . Kolejnym pismem , jakie pełnomocnik strony skarżącej otrzymał od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było zaskarżone postanowienie. Skarga podlegała już w tym momencie merytorycznemu rozpoznaniu, bowiem stronie doręczono odpowiedź organu podatkowego i spór już trwał.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim przypomnieć należy, że jest ona środkiem odwoławczym bardzo sformalizowanym. Wymogi, jakim winna odpowiadać, określa art. 176 p.p.s.a. Jednym z nich jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Prawidłowe ich określenie jest bardzo istotne i niejednokrotnie decyduje o uwzględnieniu środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny, odmiennie niż wojewódzki sąd administracyjny , jest bowiem związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania ( art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie może zatem formułować czy doprecyzowywać za stronę zarzutów skargi kasacyjnej ( por. choćby pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 322/07,opubl.w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 422065 i z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II GSK 170/07, opubl. w Lex pod nr 399195) . W judykaturze zwraca się uwagę, iż prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polegać musi na wskazaniu konkretnego przepisu, jaki został naruszony przez sąd I instancji. Jeżeli zatem przepis składa się z kilku jednostek redakcyjnych, autor skargi kasacyjnej winien określić, którą z nich sąd naruszył ( por. poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 ., sygn. akt II FSK 557/07, opubl. w Lex pod nr 422065 i z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1225/06).

W niniejszej sprawie strona skarżąca wskazała jako naruszony art. 220 p.p.s.a. Przepis ten składa się z czterech jednostek redakcyjnych ( paragrafów). Autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował( ani przytaczając podstawy kasacyjne, ani w uzasadnieniu), której z nich uchybił Wojewódzki Sąd Administracyjny. Już tego względu skargi kasacyjnej nie można było uwzględnić.

Ponadto nie można podzielić zarzutu skarżącej, iż odrzucenie skargi było przedwczesne z uwagi na zaniechanie przez przewodniczącego obowiązku wezwania pełnomocnika strony do uiszczenia wpisu. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że w przypadku , gdy wpis od skargi jest wpisem stosunkowym , strona, nawet reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, winna zostać wezwana do uzupełnienia braku fiskalnego ( art. 220 § 1 zd. drugie w zw. z art. 221 p.p.s.a.). Dopiero bezskuteczny upływ ustawowego terminu do wniesienia opłaty uprawnia i obliguje sąd do odrzucenia pisma podlegającego opłacie.

W tym przypadku przewodniczący zarządzeniem z dnia 27 lutego 2008 r. określił należny wpis stosunkowy od skargi i zarządził- stosownie do art. 220 §1 zd. 2 p.p.s.a. - wezwanie pełnomocnika strony skarżącej do jego uiszczenia, wskazując termin do dokonania czynności i skutek uchybienia temu terminowi. Za nietrafne zatem należy uznać argumenty skarżącej, odwołujące się do poglądów wyrażonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt P18/07 (opubl. w OTK-A 2008 r., nr 4,poz. 61), nie zaniechano bowiem w tym wypadku wezwania strony do uzupełnienia braków fiskalnych pisma. Zarządzenie w tym przedmiocie, jak trafnie ustalono w zaskarżonym postanowieniu, zostało pełnomocnikowi strony skarżącej doręczone 13 marca 2008 r. Wynika to ze zwrotnego poświadczenia odbioru, na którym potwierdzono otrzymanie zarówno odpisu odpowiedzi na skargę , jak i wezwania do uiszczenia wpisu. Oba pisma zostały bowiem wysłane w jednej przesyłce, co zaznaczono na załączonym do akt zwrotnym potwierdzeniu odbioru (przy wskazaniu rodzaju doręczanego pisma). Istotnie zatem pełnomocnik strony skarżącej otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jedną przesyłkę, ale zawierającą dwa pisma. Podkreślić przy tym należy, iż ze specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego ( sposobu wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są zaskarżane) wynika, że organ zobowiązany jest przesłać skargę właściwemu sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, a zatem musi wdać się w spór jeszcze przed zbadaniem przez sąd dopuszczalności skargi ( art. 54 § 2 p.p.s.a.). Termin do uiszczenia wpisu, liczony od dnia doręczenia wezwania, upływał 20 marca 2008 r. (art. 220 § 1 w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a. i art. 110 i art. 111 Kodeksu cywilnego ). Pozostaje poza sporem, że do tego dnia wpis od skargi nie został uiszczony. Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Z tych względów skargę kasacyjną należało oddalić jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw ( art. 184 p.p.s.a.).

Sąd nie zawarł orzeczenia o kosztach postępowania. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada ponoszenia kosztów związanych z udziałem w sprawie przez strony postępowania ( art. 199 p.p.s.a.). Żaden z wyjątków od tej zasady , odnoszących się do postępowania wywołanego skargą kasacyjną (art. 203 i 204 p.p.s.a.) nie przewiduje zwrotu kosztów postępowania w przypadku zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a.