Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 259/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

,Sygn. akt I SA/Go 259/20 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Referent stażysta Monika Pasich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 roku sprawy ze skargi K spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Z. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, reprezentowana przez pełnomocnika (powoływana dalej jako: skarżąca, strona, Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ odwoławczy, organ drugiej instancji, Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...] odmawiającą skarżącej przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 11 maja 2017 r., do Biura Powiatowego wpłynął wniosek N. Sp. z o.o. (obecnie Z. Sp. z o.o.) o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017 r. Spółka w zadeklarowała, iż ubiega się o płatności do wskazanych we wniosku działek rolnych o łącznym obszarze 31,10 ha.

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił skarżącej przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w działki zgłoszone do płatności tworzą fikcyjne gospodarstwo, które zostało utworzone w celu obejścia przepisów modulacyjnych tj. art. 14 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 618) – zwaną dalej "ustawą PROW".

W dniu [...] czerwca 2019 r. organ II instancji uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017. Organ wskazał m.in., że Spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowniczym dnia [...] lutego 2016 r. Jej udziałowcami są spółki C. Sp. z o. o. (1/2 udziału) oraz spółka C. Sp. z o. o. (1/2 udziału), prezesem zarządu jest S.T., wiceprezesem J.G. Z kolei głównym udziałowcem i prezesem zarządu spółek C. I C. jest S.T.

Podkreślił, że S.T. i J.G. pełnią podobne funkcje w podmiotach, które w 2017 r. złożyły wnioski o przyznanie płatności tj. P., D. Sp. z o. o., R.; Sp. z o. o., L. Sp. z o. o., J. Sp. z o. o., T. Sp. z o. o., T. Sp. z o. o., P. Sp. z o. o. Wnioski o płatności złożyli też: J.G. i Ł.G., których pełnomocnikiem jest J.G.

J.G. oraz S.T. składają również wnioski jako osoby fizyczne.

Kierownik BP ARiMR dokonał analizy ww. podmiotów oraz deklarowanych przez nie powierzchni a także dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania.

Zwrócił uwagę na powiązania osobowe w spółkach oraz wspólny adres do korespondencji. Wskazał też na przedłożone przez Spółkę akty notarialne. Podkreślił, że zgłoszone do płatności działki zostały przejęte wyłącznie do S.T.

Organ pierwszej I uznał, że S.T. dokonał podziału własnego gospodarstwa. Powołanie do istnienia skarżącej miało charakter sztuczny i stanowi jedynie zabieg gwarantujący uzyskanie dopłat obszarowych i ONW, których nie mógłby uzyskać S.T. Nadto skarżąca jak i pozostałe spółki oraz osoby fizyczne podpisały jednakowo brzmiącą umowę najmu ze spółką R. Sp. z o. o., której Prezesem zarządu jest J.G. a współwłaścicielem posiadającym 670 z 680 udziałów jest S.T. Głównym zapisem tej umowy jest najem sprzętu rolniczego. Skarżąca jak i pozostałe spółki oraz osoby fizyczne podpisały jednakowo brzmiącą umowę o współpracy ze spółką R. Sp. z o. o. której Prezesem zarządu oraz współwłaścicielem jest S.T.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że powołanie spółki Z. oraz pozyskanie przez nią gruntów, których właścicielem był S.T. i jednoczesne przekazanie ich innym podmiotom powiązanym miało na celu uniknięcie zastosowania modulacji, stawek degresywnych, limitu powierzchni, do których można uzyskać płatności oraz schematów pomocowych.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w Skarżącej jak i pozostałych wymienionych w decyzji spółkach tylko S.T. oraz J.G. mają istotny wpływ na ich działalność. Nikt inny nie zasiada w zarządzie tych spółek, jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów.

W ocenie organu odwoławczego podmiotom tym nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą.

W przypadku podmiotów występujących o dopłaty jako osoby fizyczne, stwierdzono brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. W zarządach wszystkich wskazanych spółek kapitałowych zasiadają te same osoby tj. tylko i wyłącznie S.T. i J.G. Nie stwierdzono ponadto posiadania udziałów w tych spółkach przez inne osoby. W ocenie organu, realny wpływ na sposób działalności tych spółek mają tylko S.T. i J.G. Tym samym wszystkie 10 spółek kapitałowych jest pod wyłączną kontrolą ww. osób. Nadto wszystkie spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób.

Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie R. sp. z o. o. ma kluczowe znaczenie. Podkreślił, że R. sp. z o.o. została zarejestrowana w KRS w dniu [...] sierpnia 2002 r. Z bilansu tej spółki sporządzonego na dzień [...] grudnia 2017 r. wynika, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada aktywa zapisane pod pozycjami: grunty; budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej; urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, inne środki trwałe. Na podstawie analizy systemu, o którym mowa w art. 9a ustawy EP organ stwierdził, że wnioski obszarowe są składane przez tę spółkę od roku 2007. Przy czym od 2013 r., nastąpił znaczący spadek powierzchni zgłaszanej do płatności obszarowych przez spółkę R. W kontekście powyższego zauważył, iż w dniu [...].05.2013 r. zarejestrowano spółkę T. sp. z o. o., natomiast [...].10.2014 r. zarejestrowano podmiot P. sp. z o. o., które na podstawie art. 529 § 1 ust. 4 Kodeksu spółek handlowych powstały z podziału R. sp. z o. o. Zarówno w spółce T., jak również w spółce P., funkcję prezesa zarządu pełni J.G. Natomiast udziałowcem w/w spółek, poprzez inne spółki kapitałowe, jest S.T. Wyjątkowo istotne znaczenie w przypadku wydzielenia dwóch w/w spółek ma fakt, iż jak wynika z planu podziału z dnia [...].10.2013 r. spółki R. sp. z o. o., w ramach podziału składników majątku do P. sp. z o. o. przeniesiono jedynie grunty - natomiast pozostałe składniki tj. budynki lokale, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu i inne środki trwałe pozostały w spółce R. sp. z o. o. Jak wynika z kolei z bilansu T. sp. z o. o. sporządzonego na dzień [...].12.2017 r., spółka ta w zakresie rzeczowych aktywów trwałych również posiada jedynie grunty. Taka forma podziału spółki R. sp. z o. o. potwierdza w ocenie organu odwoławczego tezę, iż chodziło jedynie o rozdrobnienie areału gruntów pozostających w zasobach w/w spółki, w celu uzyskiwania wyższych płatności poprzez spółki nowo zawiązane, a które nadal kierowane były przez zarząd i udziałowców spółki dzielonej.

Podkreślenia wymaga, iż w kolejnych miesiącach i latach utworzone zostały kolejne spółki, w tym strona niniejszego postępowania tj. Z. sp. z o. o., która w KRS zarejestrowana została w dniu [...].02.2016 r. (jako N. Sp. z o.o.), a składanie wniosków o przyznanie płatności rozpoczęła od roku 2016. Z bilansów Z. sp. z o. o. sporządzonych na dzień [...].12.2016 r. oraz [...].12.2017 r. (w aktach sprawy) wynika, iż w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada jedynie grunty, które nabyła od S.T. (osoba fizyczna) na podstawie aktu notarialnego repertorium A nr [...] z dnia [...].04.2016r. (w imieniu Z. sp. z o.o. występuje J.G.). Tym samym osoby pełniące funkcje zarządcze w ww. spółce podpisały "same ze sobą" umowę sprzedaży przekazując tym samym swobodnie grunty pomiędzy sobą. Charakter wskazanych wyżej przeniesień posiadania gruntów - o ile dozwolony w sensie uwarunkowań gospodarczych czy handlowych - to jednak utwierdza organ odwoławczy w przekonaniu o pozorności działań wymienionych wyżej osób oraz ich nastawieniu mającym zasadniczy cel, a mianowicie uzyskanie dopłat przez spółki bądź osoby fizyczne, w których rolę zarządczą bądź właścicielską pełnią te same. systematycznie powtarzające się osoby, powiązane w różnym zakresie ze S.T. oraz J.G.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że wśród sfery zarządzająco - właścicielskiej Z. Sp. z o.o. (oraz innych spółek) "przewijają się" te same osoby fizyczne będące także wspólnikami lub kadrą zarządczą w innych spółkach zgłaszających grunty rolne do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 bądź też składają takie wnioski jako osoby fizyczne. Kluczowe znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy ma fakt, iż - jak wynika z danych zawartych w systemie, o którym mowa w art, 9a Ustawy EP - oprócz spółki Z. Sp. z o. o. o płatności na rok 2017 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednia (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z osobami fizycznymi tj. J.G. oraz S.T.

Organ odwoławczy w wyniku analizy danych sporządził na stronie 17-18 tabelę i stwierdził, że S.T. oraz J.G. - w roku 2017 występują jako: wspólnik, udziałowiec, prezes zarządu, prokurent w 10 spółkach kapitałowych, które wystąpiły o przyznanie płatności na rok 2017. Oprócz powyższego w/w osoby (wraz z J.G. oraz Ł.G.) również wystąpiły o płatności na rok 2017 jako osoby fizyczne. W roku 2017 w/w 10 spółek, w tym strona niniejszego postępowania Z., jak również wymienione osoby fizyczne tj. S.T. oraz J.G. oraz J.G. i Ł.G. wystąpili o przyznanie płatności do łącznej powierzchni 1.703,42 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podzielił wniosek organu pierwszej instancji, że adresy zarówno siedzib spółek, jak i do korespondencji przewijają się we wszystkich omawianych podmiotach, które zgłosiły się o przyznanie płatności. Zaznaczył, że o ile zabieg taki jest prawnie dozwolony to w okolicznościach niniejszej, sprawy, musi budzić wątpliwości.

Organ odwoławczy podkreślił, że część opisanych w decyzji spółek została utworzona niemal w tym samym czasie (D., L., T.), a w przypadku spółek L. i D. w tym samym dniu sporządzone zostały akty notarialne dotyczące zakupu ziemi. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż w/w spółki zarządzane są w podobny sposób stwierdził, iż zostały one utworzone w celu przypisania im gruntów rolnych rozdzielonych przez udziałowców R. sp. z o. o. i R. sp. z o. o. (S.T. i J.G.) celem otrzymywania wyższych dopłat obszarowych, poprzez ominięcie przepisów ustanawiających limity kwotowe i powierzchniowe obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa.

W ocenie organu odwoławczego, nowo powstałe podmioty nie stanowią gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą, gdyż poza przydzielonymi im gruntami, nie posiadają niezbędnej do tego kadry pracowniczej oraz infrastruktury, a ich działalność opiera się na zlecaniach wszystkich wymaganych usług podmiotom zewnętrznym (którymi w znacznej mierze są spółki powiązane kapitałowo i osobowo ze S.T. i J.G.). W celu prowadzenia działalności rolniczej nowo powstałe podmioty - w tym Z. - zawarły umowy ze spółką macierzystą R. sp. z o.o. oraz ze spółką R. sp. z o. o. na wykonywanie zabiegów agrotechnicznych. A działalność spółek R. sp. z. o, o. oraz R. sp. z o. o. również pozostaje w gestii S.T. i J.G. Księgowość spółek zlecona jest do spółki macierzystej R. Podobna sytuacja występuje w przypadku pozostałych nowo zawiązanych podmiotów tj. spółek L. sp. z o.o., T. sp. z o. o D. sp. z o. o., P. sp. z o.o. Z. sp. z o. o., a także w przypadku J.G., J.G. i Ł.G., którym to spółkom i osobom przypisano jedynie grunty zgłaszane do dopłat. Jednak wymienione osoby prawne i fizyczne, zdaniem organu odwoławczego, nie prowadzą odrębnych gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że wszystkie te działania odbywają się

w ścisłym porozumieniu pomiędzy J.G. i S.T., którzy swobodnie (w zależności od potrzeb, o czym mowa również w dalszej części niniejszej decyzji) rozdzielają ziemię na rzecz zmultiplikowanych podmiotów, w celu zmaksymalizowania możliwych do uzyskania środków finansowych w ramach dopłat obszarowych dystrybuowanych przez ARiMR.

W świetle powyższego wskazał, iż kwestia rzeczywistego, a nie jedynie formalnoprawnego bytu spółki jako beneficjenta płatności powinna być oceniana

w powiązaniu z ustaleniami co do ewentualnego pozostałego zakresu jej działalności, co obrazować może np. sprawozdawczość finansowa tego podmiotu. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż spółka której profilem działalności jest produkcja rolnicza, powinna osiągać będzie z tego tytułu nie tylko dochód adekwatny do posiadanego potencjału, ale chociażby jakikolwiek dochód. Tymczasem w przypadku Z. sp. z o.o. produkcja rolnicza prowadzona w roku 2017 na obszarze ponad 31 ha nie przyniosła dochodu.

Skarżąca nie wytwarza produktów rolnych, nie handluje nimi, ograniczając się jedynie do oddania biomasy za wykonanie usługi rolniczej. Organ zarządczy spółki nawet nie miał w planach by kreować Skarżącą na podmiot działający w sferze rolnictwa.

Organ zauważył, że J.G. w wyjaśnieniach z dnia [...] kwietnia 2018r. wskazał wprost, że zabiegi agrotechniczne spółka realizuje na podstawie stałej umowy współpracy zawartej z R. sp. z o.o. Na potwierdzenie tej informacji dołączono faktury z dnia [...].07.2017 r. R. sp. z o. o. wg umowy ma zapewnić pracowników. Z kolei sprzęt zapewnia spółka R. sp. z o. o. Organ odwoławczy zaznaczył, iż tożsame umowy podpisały pozostałe osoby prawne i fizyczne wymienione w niniejszej decyzji jako zmultiplikowane podmioty. Zatem w założeniu wszelkie prace na areale ponad 1700 ha gruntów będących w zarządzie Pana S.T. i Pana J.G. wykonywać mieli pracownicy spółki R. sp. z o. o. za pomocą sprzętu należącego do R. sp. z o. o. Co za tym idzie, ani spółka Z. sp. z o. o. ani żaden inny zmultiplikowany podmiot wnioskujący o płatności nie jest w stanie wypełnić celów wspólnej polityki rolnej jakim jest podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz racjonalnym wykorzystaniu siły roboczej. Kwestie te w założeniu miały pozostawać wyłącznie w zamkniętym gronie kilku pracowników spółki R. sp. z o. o. Ponadto nie można w ocenie organu odwoławczego stwierdzić by spółka Z. sp. z o. o. realizowała cele wspólnej polityki rolnej takie jak: zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej: czy osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy. W okolicznościach niniejszej sprawy i wobec zgromadzonych dowodów należy stwierdzić, iż spółka nie tworzy, a tym bardziej nie utrzymuje miejsc pracy. W związku z brakiem jakikolwiek infrastruktury technicznej nie wspiera postępu technicznego pozostając tym samym bez jakiegokolwiek wpływu wydajność rolnictwa oraz rozwój produkcji w tym sektorze gospodarki.

Z przedłożonej przez organ zarządczy Z. sp. z o. o. dokumentacji rysuje się rażąca rozbieżność, która jednocześnie ukazuje w jaskrawy sposób realia w jakich funkcjonuje w/w spółka. Mianowicie w przekazywanych organowi I instancji wyjaśnieniach z dnia [...].04.2018 r. Pan J.G. stwierdza jednoznacznie, iż zabiegi agrotechniczne realizowane są na podstawie w/w stałej ramowej umowy o współpracy (z R.), jak również za pomocą sprzętu tj. maszyn i urządzeń rolniczych (należących do R.). Na potwierdzenie tej okoliczności dołączone zogtały faktury vat wystawione przez R. sp. z o. o. na rzecz Skarżącej. Okoliczności te w ocenie organu odwoławczego muszą budzić wątpliwości. Wskazywanie przez Pana J.G., że prace na gruntach deklarowanych do płatności przez Z. sp. z o. o. wykonywała spółka R. sp. z o. o. stoi w oczywistej sprzeczności z rzeczowym zarządzaniem podmiotem prawa handlowego. Zauważyć bowiem należy, iż grunty deklarowane przez Z. sp. z o. o. zlokalizowane są w województwie [...], a siedziba podmiotu R. sp. z o. o. województwie [...]. Odległość dzieląca w/w grunty rolne, od siedziby R., to ponad 450 km, a zatem trudno - przy zarządzaniu zgodnym z racjonalną ekonomiką - uznać by spółka przerzucała na taka odległość sprzęt rolniczy i pracowników (co wynika ze stałej ramowej umowy o współpracy) tylko po to by dokonać wykoszenia trwałych użytków zielonych. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR taka operacja logistyczna byłaby całkowicie nieopłacalna dla spółki wykonującej usługę (zyski niewspółmierne do poniesionych kosztów). Nie zmienia to jednak faktu, iż spółka R. wystawiła na rzecz spółki Z. (wówczas N.) fakturę za: koszenie, włóknowanie i balotowanie. Jednocześnie w nawiązaniu do opisanych wyżej okoliczności należy zauważyć, iż z przekazanej w dalszym toku postępowania dokumentacji wynika, iż wg Pana J.G. wszelkie prace polowe na rzecz spółki Z. sp. z o. o. wykonywał jednak Pan P.B., który nie otrzymał wynagrodzenia, a tylko pożytek (plony) zebrany z łąk. Dodatkowo do organów ARiMR wpłynęły: umowa z dnia [...].04.2016 r. wykonania usługi zawarta pomiędzy Z. sp. z o. o. a Panem P.B. oraz oświadczenie z dnia [...].07.2019 r. Pana P.B., z treści którego wynika, iż w roku 2017 na działkach deklarowanych do płatności przez w/w spółkę wykonał usługi: koszenia, balotowania, włóknowania, nawożenia obornikiem oraz inne prace rolne, a jako formę wynagrodzenia wykonawca mógł zabrać plony i biomasę (vide: przedmiotowe dokumenty - w aktach sprawy). Opisane rozbieżności nakazują poddać pod wątpliwość specyfikę działania Z. sp. z o. o. i wręcz uniemożliwiają organowi odwoławczemu możliwość zakwalifikowania wskazań Prezesa Zarządu Skarżącej jako konstruktywnych, rzeczowych i wiarygodnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Organ wskazał również, że spółka nie jest w stanie prowadzić samodzielnie gospodarstwa rolnego ponieważ nie posiada niezbędnej infrastruktury. W związku z tym kierujący w/w spółką (Pan S.T. oraz Pan J.G.) zlecają wykonanie wszelkich zabiegów agrotechnicznych do podmiotów powiązanych i podmiotów zewnętrznych. Tym samym Z. sp. z o. o. nie jest oddzielną jednostką zarówno pod względem technicznym jaki i ekonomicznym.

Organ odwoławczy dał wiarę, iż aktualnie spółka Z. sp. z o. o. jest podmiotem aktualnie działającym w branży deweloperskiej. Jednak nie oznacza to, że w roku 2017 tj. roku, którego dotyczy wnioskowanie o płatności w niniejszej sprawie, nie powinna była prowadzić działalności rolniczej na swoją rzecz, ryzyko i rachunek. Brak jest w aktach sprawy wiarygodnej dokumentacji, która świadczyłaby o tej kluczowej stronie w aspekcie wnioskowania o płatności (nie sposób uznać za wiarygodne faktury wystawiane przez powiązaną spółkę przy jednoczesnym wskazywaniu, że gruntami "opiekowała się osoba fizyczna). Skarżącej spółki nie można traktować jako bytu odrębnego. Ponadto, jak wynika z pełnego odpisu z rejestru przedsiębiorców Z. sp. z o. o. w dniu [...].04.2016 r. wykreśliły z przedmiotu swojej działalności prowadzenie "robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, a pozostawiły jako przedmiot przeważającej działalności "uprawy rolne inne niż wieloletnie". Zmiana danych w rejestrze, którą spółka ponownie dodała do profilu swej działalności "roboty budowlane" nastąpiła dopiero w dniu [...].06.2018 r., a zatem trudno - w kontekście okoliczności niniejszej sprawy - uznać wskazania pełnomocnika za uwiarygadniające w/w spółkę jako samodzielny podmiot ukierunkowany na prowadzenie działalności rolniczej. Reasumując przedmiotowy wątek organ odwoławczy wskazuje, iż okoliczność związana z tym, że Z. sp. z o. o. działa w branży deweloperskiej i w tym celu została utworzona nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym opisanym w niniejszej decyzji, a jednocześnie nie może stanowić podstawy do wypłaty wnioskowanych płatności.

W ocenie organu odwoławczego Pan S.T. powinien - jako osoba zarządzająca podmiotem prawa handlowego prowadzącego działalność rolniczą - mieć na uwadze, że zgodnie z art. 11 ust. 4 Rozporządzenia nr 1307/2013 nie zapewnia się korzyści polegającej na uniknięciu zmniejszenia płatności rolnikom, w przypadku których stwierdzono, że w sztuczny sposób stworzyli - po dniu 18 października 2011 r. - warunki, które pozwalają im uniknąć skutków wynikających z niniejszego artykułu. Ponieważ wszystkie nowo powołane podmioty rozpoczęły aplikować o dopłaty po roku 2011 r.

Organ uznał za niewiarygodne twierdzenia odwołania, że powodem podziału spółki R. sp. z o. o. było poniesienie przez tę spółkę, jak również przez spółkę R. sp. z o. o., znacznych szkód majątkowych w spółkach w wyniku popełnienia przestępstwa przez były zarząd tych spółek oraz osoby, które udzieliły mu pomocy w tym przestępstwie. Wizerunek obu spółek ucierpiał znacząco w świetle innych rolników i producentów. Ponadto wyrządzone przez były zarząd szkody w spółkach nie zostały naprawione.

Organ odwoławczy wskazał, że do spółek nowo wydzielonych w ramach rzeczowych aktywów trwałych przeniesiono jedynie grunty. Nieznane są korzyści jakie nastąpiły po przeniesieniu gruntów np. do spółek: P. i T. i z jakiego powodu nastąpiło obniżenie kosztów obsługi i kosztów utrzymania. Nowo zawiązane podmioty wszystkie prace polowe, jak również księgowość, zwrotnie zlecają do podmiotów powiązanych, w tym do spółki macierzystej (chociaż w przypadku spółki Z. sp. z o. o. bardzo trudno ocenić tę okoliczność gdyż jej prezes zmienia poglądy w trakcie prowadzonego postępowania). Również kierownictwo tych spółek nadal składa się z tych samych osób. R. sp. z o. o. zmniejszyła swój zakres działalności, gdyż wyzbyła się części gruntów. Jednakże grunty te weszły w posiadanie nowo wydzielonych spółek i zarządzane są dokładnie w taki sam sposób w nowo zawiązanych spółkach. W ocenie organu pełnomocnik nie wyjaśnia, w jaki sposób udziałowcy polepszyli sytuację w zakresie zobowiązań. Przecież część zobowiązań została przeniesiona na nowo wydzielone spółki i ciąży na tych nowo wydzielonych spółkach, w których udziały nadal pozostają w rękach tych samych osób. W opinii organu odwoławczego widoczne są natomiast wady omawianej operacji, którymi są niewątpliwie zwiększone zakres działań zakresie administracji i księgowości.

Organ podniósł również, że powodem podziału R. sp. z o. o. nie mógł być zamiar docelowej sprzedaży lub wydzierżawienia spółek T. sp. z o. o. i P. sp. z o. o. Zamiar ten miał potwierdzać dokonanie sprzedaży spółek powstałych w wyniku podziału spółki R. sp. z o. o. tj.: B. sp. z o. o., M. sp. z o. o. oraz D. sp. z o. o. Organ wskazał jednak, że od lat 2013-2014 nic takiego nie nastąpiło (sprzedaż lub dzierżawa spółek P. i T.). Ponadto w ocenie organu wątpliwa jest zasadność wydzielenia nowych podmiotów prawnych w przypadku gdy R. sp. z o. o. miała możliwość sprzedaży ziemi celem pozyskania środków na spłatę zobowiązań. Podkreślić należy, iż spółkom: P. i T. przydzielono tylko ziemię - spółki te nie stały się samodzielnymi gospodarstwami rolnymi, ponieważ musiały posiłkować się zlecaniem wszelkich usług do podmiotów zewnętrznych (również powiązanych). Tym samym koszt zakupu spółek: P. i T. byłby zbliżony do wartości ziemi, którą posiadają, z uwzględnieniem należności i zobowiązań o znacznym areale.

Na powyższą decyzję Z. Sp. z o.o. wniosła skargę zarzucając organowi:

I. Rażące naruszenie prawa materialnego:

1. rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie nie rozstrzygnięcia sprawy w terminie – tj., naruszenie art. 24 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

2. rażące naruszenia prawa materialnego w zakresie niewłaściwego zastosowania art. 2 lit a rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 oraz art. 3 lit. H Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej (...), art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 1307/2013 art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że spółka Z. sp. z o.o. nie jest rolnikiem, beneficjentem ani producentem ani posiadaczem gospodarstwa rolnego.

II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez

1. niewłaściwe zastosowanie normy art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca spółka nie ma prawa do przyznania płatności

2. niewłaściwe zastosowanie normy art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżąca spółka podjęła działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego

3. niewłaściwe zastosowanie normy art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżąca spółka podjęła działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego

4. naruszenie normy art. 3 pkt. 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (EP), art. 2 ust la Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 2 ust. 1 d Rozporządzenia nr 1306/2013 , oraz - Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008 poprzez jej niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie jest producentem rolnym i nie posiada gospodarstwa rolnego

5. niewłaściwe zastosowanie normy art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wypełnia celów wspólnej polityki rolnej

6. niewłaściwe zastosowanie normy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 /95 poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż skarżąca spółka stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści, w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego

7. rażące naruszenie prawa w zakresie w jakim organ przyjmuje iż spółka Z. powinna wraz z innymi podmiotami być jednym gospodarstwem rolnym i otrzymać płatność rolnośrodowiskową, ONW, płatności bezpośrednie uwzględniających limity powierzchniowe i liczbowe do przyznania płatności, tj niewłaściwe zastosowanie norm:

a) art. 18 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,

b) § 2 Rozporządzenia ONW

c) § 20 ust. 1 i 2 oraz § 13a ust. 1 Rozporządzenia Ministerstwa Rozwoju i Rolnictwa Wsi z dnia 13 marca 2013r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (rozporządzenie PRŚ 2013)

d) § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

e) art. 13, art. 15 ust 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

III. naruszenia prawa proceduralnego, formalnego poprzez naruszenie:

1. naruszenie przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (ustawa zw. PROW 2014-2020) poprzez niewłaściwe i nieterminowe przeprowadzenie postępowania:

a) naruszenie art. 24 i przedłużające się prowadzenie postępowania,

b) naruszenie art. 27 ust. 1 pkt. 3) i 4) nieudzielanie żadnych wyjaśnień o przyczynach przedłużającego się postępowania i wyjaśnień umożliwiających stronie czynny udział w sprawie, uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych

c) art. 27 ust. 2 poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów i realizacji przez stronę obowiązku ponoszenia ciężaru dowodowego w sprawie i prawa do skorzystania z przysługujących stronie wyjaśnień i przedstawienia wniosków dowodowych,

2. przepisu art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie,

3. przepisu art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe (dowolne, niezgodne z prawem, bezprawne) dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego,

4. przepisu art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie , niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzenia w sprawie

5. rażące naruszenie szeregu przepisów dotyczących zasad postępowania, w tym naczelnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak:

a) zasada praworządności (art. 6 KPA)

b) zasada prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu społecznego i interesu obywateli, (art. 7 KPA)

c) zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 KPA)

d) art. 9 KPA albowiem organ nie poinformował na żadnym etapie postępowania czego naprawdę dotyczy postępowanie, uniemożliwiając stronie podjęcie skutecznej obrony i złożenia wniosków dowodowych, nadto w kolejnych zawiadomieniach o niezałatwieniu sprawy w terminie organ wskazywał na konieczność ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach rolnych, przez co wprowadzał stronę w błąd co do zakresu prowadzonego postępowania

e) zasada zasadności przesłanek (art. 11 KPA)

f) zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony (art. 7a KPA) - organ zastosował-szeroko idące domniemania faktyczne bez przeprowadzenia dowodów, w oparciu o własne przypuszczenia i całkowitą i dowolną uznaniowość, a wszystkie nieudowodnione twierdzenia przyjął za dogmaty rozstrzygające wątpliwości lub pomijając braki

g) zasada szybkości i prostoty postępowania (art. 12 KPA), albowiem postępowanie przed organem odwoławczym trwało 10 miesięcy, a przed organem I instancji 17 miesięcy od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności

6. naruszenie normy art. 15 KPA w zw. z art 136 §1, §2,§3 i §4 KPA oraz art. 127 KPA w zw. z art. 78 Konstytucji.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji a także wydanie w trybie art. 145a § 1 K.p.a zobowiązania Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR do zmiany tej decyzji poprzez orzeczenie o zmianie decyzji Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i przyznanie skarżącej spółce płatności przyznanie skarżącej spółce płatności ONW, o które ubiegała się spółka, zgodnie z jej wnioskiem.

W ocenie skarżącej zarówno decyzja organu odwoławczego jak i pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Nadto postępowanie przed organem drugiej instancji było przewlekłe, prowadzone z ukierunkowaniem na wydanie z góry zaplanowanego rozstrzygnięcia, w celu odmowy przyznania należnych skarżącej spółce płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego na rok 2017.

W ocenie skarżącej całe postępowanie administracyjne, miało na celu udowodnienie skarżącej, że jej działalność jest pozorna, a zarządzający nią członkowie zarządu jak i wspólnicy stworzyli jeden zmultiplikowany organizm, który starał się bezprawnie, sprzecznie z celami Wspólnej Polityki Rolnej. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie kilkanaście miesięcy zataił prawdziwy jego cel

i nigdy nie poinformował strony, że zmierza do ustalenia sztucznych warunków

i ustalenia iż skarżąca działa w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności.

W ocenie skarżącej działanie organów ARiMR oraz lekceważenie praw strony do informacji i rzeczywistych celach prowadzonego postępowania jak i lekceważenie jej praw do działania i udowodnienia okoliczności, z których skarżąca wywodzi skutki prawne odmienne od organu, jest sprzeczne w całości z obowiązującymi przepisami prawa i Konstytucyjnie chronionym prawem do obrony praw podmiotowych przez każdego obywatela i każdy podmiot prawa polskiego.

Skarżąca stwierdziła, że uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji (pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo i to w znacząco poszerzonym zakresie w stosunku do postępowania dowodowego organu pierwszej instancji) sprowadza się do wskazania na takie okoliczności, które obiektywnie mogłyby prowadzić do powstania tezy, iż skarżąca miała na celu wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW). Wszelkie twierdzenia, okoliczności, dowody przeciwne organ odrzucał nie dając im wiary bądź po prostu pomijał. Z wykazanych przez siebie okoliczności obiektywnych organ przyjął na zasadzie wnioskowania iż wystąpiły również okoliczności subiektywne. Tymczasem nie jest to przez organ drugiej instancji w żaden sposób udowodnione. Wbrew zarzutom organu intencje skarżącej i podmiotów powiązanych z nią osobowo były zupełnie inne, aniżeli założył to na potrzeby wydanego rozstrzygnięcia organ.

Skarżąca podniosła, że S.T. oraz J.G. są udziałowcami nie tylko spółek prowadzących działalność rolniczą, ale także wielu innych podmiotów oraz wielu spółek, które występują w obrocie gospodarczym. Podobnie osoby te zasiadają w' zarządach spółek o przeróżnych profilach działalności. Powstałe spółki rolnicze prowadzące gospodarstwa rolne tylko w niewielkim zakresie ogólnej skali różnorodnych innych przedsięwzięć, którymi zajmują się wymienione osoby.

Skarżąca zaznaczyła, iż przedstawiono organowi przykładowe wykazy spółek. Organ został powiadomiony (a postępowanie dowodowe wykazało) również,

że niektóre ze spółek, które ujął organ w swoim wykazie jako rzekomo celowo zmultiplikowane spółki nabywały ziemie w celach zgoła innych aniżeli prowadzenie działalności rolniczej.

Docelową działalnością spółki T. sp. z o.o., P. sp. z o.o., P. sp. z o.o., T. sp. z o.o. i spółki L. sp. z o.o. jest budowa farm fotowoltaicznych, a spółki są w trakcie opracowywania dokumentacji i ustalenia możliwości odbioru energii przez operatorów i zakłady energetyczne. Również i tu jest bądź prowadzenie działalności gospodarczej przez spółki zarobkowo w zakresie pozyskiwania i odsprzedaży energii odnawialnej bądź po przeprowadzeniu inwestycji sprzedaż udziałów w spółkach z zyskiem.

Skarżąca spółka Z. sp. z o.o. ma na celu rozpoczęcie budowy osiedla domów jednorodzinnych. Spółka jest już zaawansowana w swoich przygotowaniach. Spółka ta praktycznie od samego początku miała przewodni cel budowy domów jednorodzinnych. Ponieważ była właścicielem gruntów rolnych, do czasu rozpoczęcia budowy postanowiła zachować grunty w dobrej agrokulturze i zadbać o nie. Obecnie jest za to ukarana. Nikogo nie obchodzi jaki faktycznie był cel utworzenia spółki i jaki jest cel jej działalności. Spółka nabyła grunty, bo musiała mieć własne grunty pod inwestycje budowlane. Niestety procedura wydawania pozwoleń, podpisywanie umów inwestycyjnych i porozumień z wodociągami czy dostawcami energii elektrycznej, właścicielami sieci i inwestorami budującymi sieci użyteczności publicznej zapewniającymi dostęp mieszkańców do mediów są czasochłonne i trwają miesiącami. Spółka działała dwutorowo. Szykowała wszelkie niezbędne dokumenty, czyniła plany, zlecała projekty budowy domów i jednocześnie uprawiała ziemie. Obecnie ziemie te, z uwagi na znaczącą czasochłonność działań deweloperskich zupełnie już oddała w posiadanie P.B. - wydzierżawiając mu grunty.

Zdaniem skarżącej organ celowo i całkowicie pominął powyższe okoliczności albowiem nie pasowały organowi do koncepcji "wyłącznego celu" przypisywanego przez organ pierwszej instancji skarżącemu i innym spółkom powiązanym osobowo ze S.T. i J.G. Organ pominął również i inne dowody świadczące o tym, że nigdy i w żadnym wypadku skarżąca (jak i inne spółki i podmioty) nie powstała, nie działała w wyłącznym celu pozyskania dopłat.

Skarżąca zaznaczyła, iż celów działalności spółki było wiele. Nabycie gruntów nie było związane z chęcią podziału gruntów S.T. czy też spółki R. sp. z o.o. lub R. sp. z o.o. w celu uzyskania bezpodstawnie dopłat.

Skarżąca podniosła, że o ile dla osoby trzeciej, nie znającej specyfiki przejawów działalności skarżącej spółki jak i podmiotów z nią powiązanych osobowo osobami S.T. i J.G., może się wydawać, że zachodzą obiektywne przesłanki dla przyjęcia iż istnieją sztuczne warunki uzasadniające odmowę przyznania dopłat, o tyle nie jest możliwe w żadnym momencie i w żaden sposób, że zachodzi element subiektywny.

Skarżąca stwierdziła, że organ drugiej instancji tezę stworzenia sztucznych warunków powielił dla wszystkich spółek, które zgłosiły wnioski o dopłaty unijne. Wobec tych spółek (i innych podmiotów) wydał decyzje utrzymuje w mocy decyzje Kierownika BP ARiMR. Natomiast fakt, iż występują spółki w tych samych konfiguracjach osobowych, ale w innych branżach organ pominął. Nie przyjął, że stworzono sztuczne warunki w innych spółkach. Nie analizował również dlaczego inne spółki tak samo powiązane prowadzą działalność gospodarczą mając tych samych udziałowców i członków zarządu ani nie analizował czy okoliczność ta wpływa i jak wpływa na świadomość, cel i zamiar założenia i prowadzenia spółek w branży rolniczej.

Skarżąca wskazywała, że niektóre spółki powstały na skutek podziału poprzez wydzielenie a niektóre zostały utworzone na potrzeby rozwijającej się działalności

lub w związku z potrzebą gospodarczą chwili - inną aniżeli zarzucany przez organ

cel uzyskania niezasadnie dopłat unijnych.

Decyzje o powyższym podejmował S.T. i J.G. kierując się potrzebą gospodarczą, perspektywą rozwoju działalności, przyszłym zyskiem najczęściej związanym ze sprzedażą udziałów spółki bądź sprzedażą przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części. W ten sposób Panowie od lat prowadzą swój biznes, planując znaczący dochód finalny związany ze sprzedażą (w różnej w/w formie) spółki. Początkowo w branży rolniczej pierwsze decyzje S.T. i J.G. zapadły w związku z szeroko opisaną działalnością przestępczą zarządu w osobie L.G. Materiał dowodowy został przedstawiony do akt sprawy. Spółka R. sp. z o.o. (obecnie K. sp. z o.o.) i spółka R. sp. z o.o. straciły po kilka milionów złotych

w związku z działaniem na szkodę spółek przez Zarząd, główną księgową i inne osoby. Sprawa karna tocząca się latami zakończyła się wydaniem wyroków skazujących wobec 12 osób, a główny oskarżony zmarł w toku procesu, sprawa

w tym zakresie została umorzona. Konieczne było ratowanie finansów spółki

i reputacji spółki. Do spółek zgłaszały się różne podmioty, osoby z żądaniem zapłaty. Spółki R. sp. z o.o. i R. sp. z o.o. mogły nabywać materiały siewne

i środki ochrony roślin, usługi i inne wyłącznie za gotówkę wobec daleko idącej ostrożności kontrahentów i złej opinii publicznej. Podjęto czynności restrukturyzacyjne. Zwalniano personel. Ograniczano kontrahentów. Ograniczono koszty. Podjęto decyzję o podziale spółek. Zabieg miał służyć poprawie wizerunku producentów, odzyskaniu zaufania rynku, nawiązaniu i utrzymaniu kontaktów z rolnikami, dostawcami, usługodawcami, usługobiorcami na rynku rolnym. Nikt wówczas nie myślał o żadnych płatnościach ON W czy płatnościach środowiskowych, ratowano majątek i spółki przed upadłością. To są rzeczywiste cele powstania spółek, a nie cel sztucznie przypisywany spółkom przez organy.

W ocenie skarżącej wyliczone przez organ rzekome korzyści z uzyskanych płatności są niewielkie i nie stanowią kwoty, dla której należy zakładać spółkę i prowadzić ją wyłącznie w celu uzyskania dopłat. Wysokość dopłat uzyskanych przez spółkę nie stanowi dla tej konkretnie dla tej spółki warunek sine qua non jej istnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest,

że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2020 r. odmawiającą skarżącej przyznania wszystkich płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2017.

Decyzja ta została wydana na skutek stwierdzenia przez organ, że działalność skarżącej nie stanowi działalności samodzielnej a powołanie Spółki oraz pozyskanie przez nią gruntów miało na celu uniknięcie zastosowania modulacji, stawek degresywnych, limitu powierzchni, do których można uzyskać płatności oraz schematów pomocowych.

Istota sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy skarżąca wraz ze wskazanymi przez organ podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających

z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.

Skarżąca nie godząc się z ww. wnioskami organu podniosła w skardze zarzuty związane z naruszeniem przez Dyrektora OR ARiMR przepisów prawa materialnego jaki i przepisów procesowych. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego.

Skarżąca zarzuciła organowi, że prowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) – zwanej dalej "K.p.a" oraz art. 3 i art. 27 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 618) – zwaną dalej "ustawą PROW". W ocenie Sądu zarzuty te są bezpodstawne.

Przypomnieć bowiem należy, że niektóre z zasad postępowania określone

w ww. przepisach K.p.a, w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.

Stosownie do treści art. 4 ustawy PROW z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1)

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PROW w postępowaniach o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postepowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2 art. 27 ustawy PROW).

W tym miejscu zauważyć należy, że w myśl tej zasady obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności. Obowiązek ten został prawidłowo zrealizowany – o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia.

Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 790/19).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału stron

w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie

to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń

co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie

ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W kontekście powyższego chybiona jest argumentacja skarżącej, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie kilkanaście miesięcy zataił prawdziwy jego cel i nigdy nie informował strony, że zmierza do ustalenia w celu otrzymania płatności stworzyła tzw. sztuczne warunki i działała w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności, co w konsekwencji spowodowało, że nie miała możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu wykazania, iż zarzut stworzenia sztucznych warunków jest nieuzasadniony oraz, że spółki powiązane ze skarżącą osobowo nie stanowią jednego organizmu i działają każda we własnym imieniu. Podobnie też chybiony jest zarzut, że organ odwoławczy podając w uzasadnieniu swej decyzji, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku informowania strony

o prawdziwym celu postępowania zaprzeczył prawu skarżącej do obrony jej praw.

Wyjaśnić bowiem trzeba, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby

do stworzenia takich warunków nie doszło. Tym samym skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, winna być świadoma, że złożony przez nią wniosek oceniany jest także w tym aspekcie. Zwłaszcza, gdy jednocześnie kontroli podlegały wnioski złożone przez podmioty z nią powiązane.

Zgodzić się należy, ze skarżącą, że organ pierwszej instancji, informując,

o niezakończeniu prowadzonego postępowania w terminie wskazywał, że następuje to "z uwagi na prowadzone postępowanie w zakresie ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku

o przyznanie płatności na rok 2017". Niemniej jednak, trudno czynić organowi z tego powodu zarzut, bowiem ustalenie tej powierzchni także było jednym z elementów kontroli wniosku o przyznanie płatności.

Natomiast skarżąca na żadnym etapie postępowania przed organem pierwszej instancji - pomimo, iż prowadzone one było przez wiele miesięcy i organ w tym czasie domagał się od strony przedłożenia wielu szczegółowych dokumentów -nie zwracała się do organu by udzielił jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Podobnie też nie żądała od organu by zapewnił jej czynny udział w każdym stadium postępowania.

Skarżąca zarzuciła organowi także naruszenie art. 15 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1, § 2, § 3 i § 4 K.p.a. oraz art. 127 K.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji twierdząc,

że ten przeprowadził za organ pierwszej instancji znakomitą większość postępowania, dokonał własnej i samodzielnej oceny materiału dowodowego i wydał decyzję merytoryczną na podstawie tak zabranego materiału dowodowego czy uniemożliwił stronie kontrole tak wydanej decyzji w trybie instancji.

Wobec powyższego przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 127 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1). Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2).

Z kolei po myśli art. 136 § 1 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Zaznaczyć również trzeba, że stosownie do treści art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Wyrażona w art. 15 i 138 § 1 i 2 K.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania nakazuje organowi odwoławczemu ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć. Postępowanie organu odwoławczego nie może się zatem ograniczać jedynie do oceny zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Niemniej jednak treść przesłanek określonych w art. 138 § 2 K.p.a. należy interpretować łącznie z przepisem art. 136 § 1 K.p.a. określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Organ musi wyważyć czy ewentualne uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w oparciu o art. 136 K.p.a. nie będzie stanowiło naruszenia zasady dwuinstancyjności.

W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana na skutek uchylenia pierwotnej decyzji w trybie odwoławczym. Tym samym, jak wskazuje sama skarżąca, miała ona możliwość złożenia wniosków dowodowych oraz prawidłowego uzasadnienia swojego stanowiska.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ wykazał, na stronach

16 – 34 zaskarżonej decyzji, iż skarżąca spółka wraz z powiązanymi z nią podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L. 2013.347.549) – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013".

Zgodnie z ww. przepisem bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (wyrok NSA z 3 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 3579/16).

Niemniej jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani wcześniej rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L 2011.25.8) nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku

z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga,

po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2013. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2013 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r.

w sprawie [...], pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe

w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających

z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanego wyroku TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono

w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1313/18).

W ocenie Sądu organ wykazał istnienie po stronie skarżącej spółki wszystkich ww. elementów.

Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi ze S.T. i J.G. Wskazał na powiązania kapitałowe trafnie badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. Właściwie oznaczył więzy rodzinne w przypadku osób fizycznych zgłaszających grunty, trafnie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez S.T. i J.G. Właściwie wreszcie ocenił, że wszystkie podmioty, a ściśle ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia - koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.

Trafnie ustalono, że poprzez rozdrobnienie areału i przeniesienie własności i praw obligacyjnych do gruntów niemożliwe było osiągnięcie celów wsparcia bezpośredniego.

Jak wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy C 326, 26/10/2012 P. 000-0390 wersja skonsolidowana) – zwanego dalej "TFUE", gdzie wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

W przypadku ONW cel prawodawstwa jest również wyrażony w pkt 3 preambuły do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013". a jest nim rozwój obszarów wiejskich. Zgodnie z pkt 4 preambuły dla jego realizacji, niezbędne jest skoncentrowanie się na ograniczonej liczbie podstawowych priorytetów związanych z transferem wiedzy i innowacją w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich, rentownością gospodarstw, konkurencyjnością wszystkich rodzajów rolnictwa we wszystkich regionach oraz promowaniem innowacyjnych technologii w gospodarstwach i zrównoważonego zarządzania lasami, organizacją łańcuchów żywnościowych, w tym przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, dobrostanem zwierząt, zarządzaniem ryzykiem w rolnictwie, odtwarzaniem, ochroną i wzmacnianiem ekosystemów związanych z rolnictwem i leśnictwem, propagowaniem efektywnego gospodarowania zasobami i przechodzeniem na gospodarkę niskoemisyjną w sektorach rolnym, spożywczym i leśnym oraz wspieraniem włączenia społecznego, ograniczania ubóstwa i promowania rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich.

Płatności dla rolników na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami powinny przyczyniać się, przez zachęcanie do dalszego użytkowania gruntów rolnych, do utrzymania terenów wiejskich oraz utrzymania i propagowania zrównoważonych systemów rolniczych. W celu zapewnienia skuteczności takiego wsparcia płatności powinny rekompensować rolnikom utracone dochody i dodatkowe koszty związane z niedogodnościami danego obszaru. Oblicza się je przez porównanie z obszarami nie charakteryzującymi się ograniczeniami naturalnymi ani innymi szczególnymi ograniczeniami, biorąc pod uwagę płatności zgodnie z tytułem III rozdział 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013".

Płatności, zgodnie z art. 31 ust. 2 rozporządzenia 1305/2013, udziela się rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 tego rozporządzenia i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia 1307/2013. Wysokość płatności, zgodnie z art. 31 ust. 3 rozporządzenia 1305/2013, ustala się w przedziale między kwotami minimalną a maksymalną, określonymi w załączniku II.

Państwa członkowskie stosują przy tym zasadę degresywności płatności dla gospodarstw rolnych o powierzchni gruntów powyżej określonego progu, który ma zostać określony w programie, z wyjątkiem sytuacji, gdy wysokość wsparcia odpowiada jedynie minimalnej płatności na hektar na rok, jak określono w załączniku II (art. 31 ust. 4 rozporządzenia 1305/2013).

Organ trafnie ustalił, poprzez zsumowanie areału zgłoszonego do ONW przez wszystkie podmioty powiązane i współtworzące jedno wspólne przedsięwzięcie gospodarcze kierowane przez S.T. i J.G., że w przypadku gdyby zgłoszono do ONW łączny areał (1650,88 ha), to konieczne byłoby zastosowanie regulacji określonej w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364) – zwanego dalej "rozporządzeniem ONW", przez co kwota przysługująca do zadeklarowanego areału była by niższa o 120.501,46 zł.

Trafnie uznano zatem, że rozdrobnienie areału doprowadziło do obejścia zasady degresywności płatności, zapewniającej większe wsparcie mniejszym gospodarstwom rolnym. Naruszenie tej zasady niweczy cel wsparcia, jakim jest zrównoważony rozwój obszarów wiejskich uregulowany w przepisach prawa unijnego i krajowego. Zastosowanie stawek degresywnych w działaniach realizowanych w ramach PROW (pomoc ONW, program rolnośrodowiskowy) miało realizować cel PROW, tj. zrównoważony rozwój obszarów wiejskich poprzez udzielanie umiarkowanej wysokości wsparcia dużym podmiotom wykorzystującym tzw. efekt skali, co z kolei ma na celu zmniejszanie rozwarstwienia społecznego, wyrównywania szans, przeciwdziałania marginalizacji i dyskryminacji.

Tworzenie, w sposób sztuczny, wielu podmiotów zarządzanych przez jedną grupę osób fizycznych i podział większej powierzchni gospodarstwa umożliwia ominięcie wskazanych przepisów i uzyskanie większej kwoty płatności niż w przypadku, gdyby o płatności ubiegał się jeden lub dwa podmioty.

Spółka jednocześnie nie wykazała, ani nie zaoferowała wiarygodnych dowodów potwierdzających, że realizowała cel jakim jest rozwój ludności wiejskiej czy inne ww. cele. Nie przedstawiła bowiem wiarygodnych dowodów potwierdzających transfer wsparcia do mieszkańców obszarów wiejskich.

Prawidłowo ustalono fakty świadczące o nie tylko zależności prawnej ale również o faktycznej gospodarczej niesamodzielności Skarżącej spółki i jej zależności od decyzji S.T. i J.G. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika".

Organ ustalił, że udziały w spółce Z. posiadają spółki C. Sp. z o. o. (1/2 udziału) oraz spółka C. Sp. z o. o. (1/2 udziału), prezesem zarządu jest S.T., wiceprezesem J.G. Z kolei głównym udziałowcem i prezesem zarządu spółek C. I C. jest S.T. Oprócz skarżącej o płatności na rok 2017 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J.G. oraz S.T., tj. T. sp. z o.o., L. sp. z o.o., R. sp. z o. o., P. sp. z o. o., J. sp. z o. o., T. sp. z o. o., D. sp. z. o. o., T. sp. z o. o., P. z o. o. Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2017 - jako osoby fizyczne - wystąpili również: S.T., J.G. oraz J.G. i Ł.G. (dzieci J.G.).

Trafnie skonkludowano o funkcjonowaniu spółki w ramach szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez S.T. i J.G. Jednocześnie trafnie ustalono, iż spółka była gospodarczo niesamodzielna i nie prowadziła gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (§2 ust. 1 Rozporządzenia ONW w zw. z art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty:

a. Wyłącznie S.T. i J.G. byli członkami zarządów spółek które deklarowały produkcję rolną, posiadając jednocześnie większość udziałów w ich kapitale zakładowym.

b. Wszystkie spółki kapitałowe były zarządzane w niemal identyczny sposób. Z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług: zewnętrznych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych oraz podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe. Wszystkie spółki, z wyłączeniem Z. sp. z o.o. miały jednocześnie ten sam adres siedziby i korzystały z tego samego adresu do korespondencji.

c. Skarżąca Spółka, podobnie jak inne, nie posiadała zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów, środków transportu, a wszystkie zabiegi i usługi zlecała tym samym podmiotom: zewnętrznym oraz związanym ze S.T. i J.G.

d. Trafnie ustalono rolę R. sp. z o. o. w działalności rolniczej prowadzonej pod kierownictwem J.G. i S.T. Z bilansu tej spółki wynika bowiem, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka ta posiada aktywa zapisane pod pozycjami: grunty; budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej; urządzenia techniczne i maszyny; środki transportu, inne środki trwałe. Pozostałe podmioty, w tym Z. sp. z o.o. współpracowały z tą spółką na podstawie zawartych umów ramowych, zobowiązujących R. sp. z o.o. do świadczenia usług agrotechnicznych, udostępniania sprzętu rolnego, maszyn, urządzeń, ciągników z obsługą pracownika oraz do wykonywania usług rolnych zleconych przez zleceniodawcę.

e. Zawarcie "umowy wykonania usługi" z P.B. potwierdza, że Skarżąca nie zamierzała prowadzić samodzielnej działalności rolniczej. Okoliczność ta oceniana w połączeniu z sposobem prowadzenia działalności przez pozostałe wymienione w decyzji spółki (zlecanie zabiegów agrotechnicznych innym podmiotom, brak zaplecza) wskazuje, że jednym z celów założenia spółki i posiadania przez nią w 2017 r. gruntów było uzyskanie przez Skarżącą płatności.

Suma powyższych wniosków potwierdza prawidłowość konkluzji sformułowanej przez Dyrektora OR ARiMR, że wszelkie zmiany w schemacie zależnych podmiotów w ramach jednego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego kierowanego przez J.G. i S.T. sprowadzały się do głównie do przenoszenie własności oraz umownych praw do gruntów i de facto nie doprowadziły do powstania podmiotów prowadzących samodzielnie działalność rolniczą.

W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż:

- działalność spółek i podmiotów zależnych w ramach szerszego organizmu gospodarczego centralnie i spójnie kierowanego przez S.T. i J.G., nie miało charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

- skarżąca Spółka była gospodarczo niesamodzielna i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie prowadziła gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (§2 ust. 1 Rozporządzenia ONW w zw. z art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Stanowiące jej własność grunty były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej przez inny podmiot. Poza rzeczowymi prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.

Prawidłowo wreszcie ustalono również istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Działaniom polegającym na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J.G. i S.T. zawiadywanego przez nich areału, trafnie bowiem przypisano cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń Spółki co do motywacji działań ww. osób, dowiódł bowiem, że przekształcenia korporacyjne oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wyjściowo wskazać należy, o czym była już mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, że ukształtowanie struktury deklarowanego posiadania gruntów w grupie podmiotów współtworzących jeden organizm gospodarczy zarządzany jednolicie przez S.T. i J.G., przy pozytywnym rozpoznaniu wniosków tych podmiotów o przyznanie płatności, doprowadziłoby do uzyskania płatności których suma byłaby wyższa od tych które przysługiwałyby, gdyby o płatność wystąpił jeden podmiot legitymujący się posiadaniem zagregowanego areału. To określa korzyść finansową płynącą z ominięcia mechanizmów zmniejszenia płatności. Konkretnie jednak za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:

1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą zmiany kapitałowe oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od S.T. i J.G. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych.

2) Dyrektor OR ARiMR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie [...]. Trybunał wprost poruczył tam sądowi krajowemu weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.

3) Trafnie oceniał cel działań tych osób w szerszej perspektywie czasowej. W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych i osobowych, jak również dat i sposobów powołania spółek (w tym Skarżącej) powiązanych z J.G. i S.T. Ustalenia (str. 21 - 26 decyzji Dyrektora OR ARiMR) są zasadne - i to tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały, że kolejne na przestrzeni lat 2013 -2017 zmiany polegające na tworzeniu nowych spółek i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J.G. i S.T., odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym kwotami należnego wsparcia mniejszych producentów. Organ trafnie wskazał na korzyści finansowe płynące z dokonywanych zmian i to w odniesieniu do wszystkich płatności z obu filarów wspólnej polityki rolnej. Rozumowanie organu w tej kwestii nie ujawnia błędów logicznych, jest przekrojowe i spójne.

Organ prawidłowo ocenił, że:

- pomniejszenie areału R. sp. z o.o. w 2013 r. na rzecz T. sp. z o.o. oraz podział R. z przeniesieniem gruntów na rzecz J. sp. z o.o.,

- włączenie się 2014 roku w krąg podmiotów zgłaszających grunty do płatności przez J.G. (dzierżawiącego grunty od działającej w ramach schematu T. sp. o.o.),

- w 2016 roku przez Ł.G. i J.G.,

- w 2016 r. włączenie w krąg aplikujących o wsparcie spółek z o.o.: P., D., T., L., P.

i Z.,

doprowadzało do sukcesywnego ograniczenia skutków: zmniejszającej korekty kwot wsparcia bezpośredniego, ominięcie zmniejszenia wsparcia w okresie przejściowym (w 2014 roku), oraz ograniczeniem finansowych skutków limitów powierzchniowych pozostałych płatności.

Sąd wnioski te podziela w całości i przyjmuje jako własne. Uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń ze korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora OR ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Sąd uznał jednocześnie, że spółka wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.

Negując ww. ustalenia organu skarżąca twierdzi, że jej docelową działalnością jest budowa osiedla domów jednorodzinnych.

Należy bowiem zauważyć, że skarżąca spółka powstała w 2016 r., a ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków" podlegał sens założenia i prowadzenie przez Spółkę działalności rolniczej w roku 2017 r. Jak powyżej wskazano okoliczności jej powstania osadzono w kontekście działania oraz akomodacji całej grupy podmiotów pośrednio lub bezpośrednio podległych osobom S.T. i J.G. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora OR ARiMR o tym, że przynajmniej jednym z celów zarówno powołania Spółki jak i nabycia przez nią własności oraz zawarte przez nią umowy dzierżawy gruntów było upozorowanie działalności rolniczej w celu maksymalizacji korzyści z płatności.

Zdaniem Sądu planowana lub też prowadzona równolegle do rolniczej inna działalność Spółki nie wyklucza, że jest ona częścią mechanizmu służącemu ominięciu związanych z płatnościami ograniczeń obszarowych i kwotowych. Przeciwny wniosek prowadziłby do prostego omijania regulacji art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Skarżąca podniosła, że dokonano podziału spółek R. i R. by ratować finanse spółek i ich reputację, mogły bowiem nabywać materiały siewne i środki ochrony roślin, usługi i inne wyłącznie za gotówkę wobec daleko idącej ostrożności kontrahentów i złej opinii publicznej. Zabiegi restrukturyzacyjne miały zatem służyć odzyskaniu zaufania rynku, zawiązaniu i utrzymaniu kontaktów z rolnikami, dostawcami, usługodawcami i usługobiorcami na rynku rolnym. Niemniej jednak z akt sprawy nie wynika by nowoutworzone spółki, w tym skarżąca zawierały umowy czy też kontrakty z rolnikami, dostawcami czy usługobiorcami innymi niż podmioty powiązane. Trudno też przyjąć by odzyskaniu wizerunku i zaufania kontrahentów miał służyć fakt, że większość spółek ma ten sam adres siedziby, który miała spółka R.

W ocenie skarżącej gdyby wszystkie spółki miały zostać zawiązane w celu uzyskania płatności, zapewne osoby je zawiązujące zrobiły by to w jednym czasie

a nie na przestrzeni kilku lat. Skarżąca pominęła jednak fakt, że czas w którym wyodrębniano kolejne spółki, pokrywał się ze zmianami przepisów, które wprowadzały ograniczenia m.in. obszarowe do uzyskania płatności.

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności w powiazaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu, że została utworzona w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów.

Zaznaczyć należy, że składanie przez utworzone podmioty odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które zgłoszone łącznie uzasadniałyby mniejszą płatność wskazuje na stworzenie sztucznych warunków. Sąd stoi na stanowisku, że tworzenie lub nabywanie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot lub podmioty powiązane, samo w sobie może być postrzegane jako stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. W niniejszej sprawie poza tą okolicznością, istnienie mechanizmu sztucznie wytwarzającego warunki potwierdza np. pochodzenie zgłaszanych do płatności gruntów czy identyczny w przypadku wszystkich spółek schemat organizacyjny działalności rolniczej, tj. zlecanie usług.

Całokształt okoliczności niniejszej sprawy oraz spraw pozostałych podmiotów powiązanych z J.G. oraz S.T. przemawia za przyjęciem, że utworzenie spółek miało na celu uzyskanie większych dopłat, co ma wpływ na wartość majątku skarżącej spółki, a tym samym rzeczywistą wartość udziałów wspólnika w spółce z o.o. W szczególności świadczy o tym tożsamość działalności prowadzonej przez wszystkie powiązane spółki, ich skład osobowy, organy, siedziba, oraz brak wiarygodnych dowodów na prowadzenie niezależnej gospodarki rolnej. Sąd nie wyklucza, że stworzenie większej ilości spółek może realizować także inne cele (np. późniejsza sprzedaż spółek, ich udziałów lub majątku, poddzierżawa gruntów, prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej) niż tworzenie sztucznie warunków do uzyskania płatności. Jednak z ww. okoliczności wynika, że J.G. oraz S.T. świadomie stworzyli mechanizm dzięki któremu, poszczególne kontrolowane przez nich spółki mogłyby uzyskać wyższe płatności niż miałoby to miejsce wypadku złożenia wniosków przez jedną czy dwie z nich.

Sposób funkcjonowania tego mechanizmu został częściowo opisany w decyzji organu II instancji na stronach 56-59. Wskazano tam jak w latach 2013-2016 przebiegał proces składania wniosków o przyznanie płatności.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organy zasadnie odmówiły skarżącej przyznania płatności stosując w sprawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Powyższe wywody bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.

Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.