Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 145/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Dnia 30 czerwca 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie: NSA Janusz Nowacki, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 roku przy udziale ---- sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne według [...] w części dotyczącej wartości celnej i ustalił wartość celną importowanego samochodu ciężarowego marki CITROEN JUMPY na kwotę 5511,60 EUR powołując jako podstawę prawną decyzji m. in. art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b, art. 65 § 7, art. 85 § 1 Kodeksu celnego.

W decyzji organ zakwestionował wiarygodność danych zawartych na rachunku zakupu samochodu, w części dotyczącej wartości przedmiotowego towaru. W związku z powyższym celny dokonał ustalenia wartości celnej pojazdu według metody "ostatniej szansy" i wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 29 kodeksu celnego organ celny może ustalić wartość celną przywiezionego towaru na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i wskazanymi w ustawie ogólnymi przepisami. Mając powyższe na uwadze, organ celny ustalił wartość pojazdu w oparciu o katalog Eurotax III/2002.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. P. podniósł, że cena, za którą nabył przedmiotowy samochód w pełni odzwierciedlała jego rzeczywistą wartość rynkową. Ponadto zarzucił organowi celnemu I instancji, iż nie wskazał w decyzji przyczyn zakwestionowania wartości samochodu wynikającej z załączonego do zgłoszenia celnego rachunku zakupu, nie dokonał korekt wartości rynkowej z uwagi na ponadnormatywny przebieg, dokonane naprawy powypadkowe, ilość poprzednich właścicieli i sposób użytkowania pojazdu, lokalną specyfikę rynku samochodowego, akcji promocyjnych na rynku samochodów nowych, nie pomniejszył wartości rynkowej o zwyczajową marżę sprzedawcy jak również o 35% cła jakim obłożone są pojazdy nie objęte preferencjami.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej, uznając, że w decyzji należało wskazać jako podstawę prawną m.in. art. 65 § 4 pkt 2 lit. c zamiast art. 65 § 4 pkt 2 lit. b.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż wiarygodność dokumentu sprzedaży obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę. Tylko taka wartość jest wartością celną w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 kodeksu celnego. Wartość celna używanych pojazdów samochodowych została ustalana według metody "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego). Organ podał, iż w przypadku, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23, 25- 28 ustawy jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. ;

2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. ;

3) przepisów działu III Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów". Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę "ostatniej szansy", istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. W celu ustalenia wartości celnej z wykorzystaniem tej metody należy stosować specjalistyczne katalogi, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia przy kalkulacji wartości celnej pojazdu odliczeń z tytułu marży handlowej i cła organ wyjaśnił, iż od wartości rynkowej samochodu nie odlicza się marży handlowej ponieważ, przywóz samochodów używanych ma w znacznej większości charakter indywidualny, a nie handlowy. Obejmując procedurą dopuszczenia do obrotu importowane pojazdy przy ustalaniu kwoty wynikającej z długu celnego powszechnie stosuje się stawki celne obniżone wynoszące 0% wartości celnej pojazdu.

Co do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przy ustalaniu wartości sprowadzonego pojazdu jego stanu technicznego, organ wyjaśnił, że sprowadzony pojazd został dopuszczony do ruchu, co oznacza że w momencie zgłoszenia był on sprawny technicznie.

Zarzut odwołującego dotyczący braku korekty wartości rynkowej pojazdu z tytułu dokonanych napraw powypadkowych uznano za nieuzasadniony również i z tego powodu, iż odwołujący w żaden sposób nie udowodnił faktu, iż jakiekolwiek naprawy powypadkowe były dokonywane.

Na powyższą decyzję P. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o uchylenie decyzji. W skardze Skarżący powtórzył zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Izba Celna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest zasadna .

Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 122 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm. )

Zgodnie z art.85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art.30 i art. 31 ustawy (art.23 § 1 Kodeksu celnego), przy czym powinna ona odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu jego zgłoszenia do odprawy.

Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego (art.23 § 7 Kodeksu celnego). Wiarygodność faktury, rachunku, czy umowy obejmuje nie tylko autentyczność tego dokumentu, ale także wiarygodność wskazanej w nim ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości, tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona (23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu Celnego).

Pogląd taki wynika również z orzecznictwa NSA (por. wyrok z dnia 09.03.1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1268/96; wyrok z dnia 18.11.1993 r. sygn. akt V SA 1394/93).

Organy celne miały zatem prawo nie zgodzić się z ceną podaną przez importera samochodu.

Przeprowadzona analiza uśrednionych cen pojazdów tego samego typu, o tym samym roku produkcji co pojazd sprowadzony przez skarżącego na rynku zagranicznym, wykorzystując do tego celu katalog "Eurotax Schwacke "3/2002, wykazała, że cena zawarta w załączonej do zgłoszenia umowie znacznie odbiega od cen wskazanych w powyższym katalogu. Jak wynika z materiałów zebranych w aktach sprawy importowany samochód był technicznie sprawny, uzyskał bowiem zaświadczenie o dopuszczeniu go do ruchu bez konieczności przeprowadzania remontu. Zdaniem Sądu, wymienione okoliczności pozwalały stwierdzić, że zaszły uzasadnione przyczyny zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji służących do określenia wartości celnej, zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego.

Postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości. Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. W sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz. U. z 1999 r., Nr 80, poz, 908). W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego, organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25-29 Kodeksu celnego (art. 24 § 1 Kodeksu celnego).

W przypadku zakwestionowania wiarygodności rachunku, organy celne mają możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art.25 i 26 Kodeksu celnego). Zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów samochodowych Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne.

Niemożliwym jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych. Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art.27 Kodeksu celnego) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych, dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art.28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie NSA, wartość celna używanych pojazdów samochodowych jest ustalana według metody "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego). Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23, 25- 28 ustawy, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

l)artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.;

2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.;

3)przepisów działu III Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów".

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę "ostatniej szansy", istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji.

Powołany przez organy celne katalog zawiera ceny średnie i jednocześnie zbliżone do cen transakcyjnych, odnosząc je do pojazdów używanych i zamortyzowanych. Ustalenie wartości celnej metodą "ostatniej szansy" poprzez odliczenie, od wartości rynkowej pojazdu tej samej marki i rocznika z katalogu, należności podatkowych w odniesieniu do używanych pojazdów następuje z uwzględnieniem wszystkich czynników cenotwórczych i zapewnia jednakowe traktowanie wszystkich importerów pojazdów używanych.

Zarzuty skarżącego dotyczące utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są zasadne.

Sąd w tym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2002 r sygn. akt III RN 178/2001 opublikowany w OSNP 2003/19/453 dotyczący ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych.

Natomiast za zasadny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący nieuwzględnienia przebiegu, gdyż jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych i co zostało potwierdzone podczas rozprawy przed Sądem - w przypadku tego samochodu przebieg był wyższy od ponadnormatywnego.

Ta okoliczność może mieć wpływ na ustalenie wartości celnej samochodu. Organ zatem winien przeprowadzić ponownie kalkulację wartości celnej samochodu. Skarżący natomiast przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien skonkretyzować swoje zarzuty wskazując na dokumenty i okoliczności z których wywodzi swoje żądania odnoszące się do tego konkretnego samochodu.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .

Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził , iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.