Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 202/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki garażu 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat M. L. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie [...] ([...]) zł podwyższone o kwotę [...] [...]) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej – PINB) na podstawie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 62 i art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej - kpa) oraz art. 37 ustawy z dnia 24 października [...] r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm. dalej – dawne prawo budowlane), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca [...] r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r, Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej – nowe prawo budowlane):

uchylił ostateczną decyzję PINB nr [...] z dnia [...] października 2009 r. (sygn. akt [...]) w części nakazującej Powiatowi K. rozbiórkę 2 garaży o numerach [...] i [...] (wg oceny technicznej stanowiącego załącznik do decyzji) wchodzących w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] w m. O. ul. P.;

nakazał inwestorowi - A.R. rozbiórkę garażu o numerze [...] wchodzącego w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] w m. O. ul. P. (dalej również – garaż [...]);

nakazał inwestorowi - K.M. (dalej – skarżący) rozbiórkę garażu o numerze [...] wchodzącego w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] w m. O. ul. P. (dalej również – garaż [...]).

W uzasadnieniu organ wskazał, iż PINB w 2009 r. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości budowy kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] w m. O. ul. P. 1 (sygn. akt [...]). W toku prowadzonego postępowania administracyjnego wszystkie obowiązki nakładane były na Powiat K. - właściciela działki nr [...] zlokalizowanej w m. O. ul. P.. Przedmiotowe postępowanie zakończyło się decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. nakazującą Powiatowi K. rozbiórkę w części obejmującej 2 garaże o numerach [...] i [...] (wg oceny technicznej stanowiącego załącznik do decyzji) wchodzących w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid, [...] w m. O. ul. P. 1. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2009 r.

W dniu [...] marca 2010 r, w siedzibie PINB K.M. złożył pismo, z treści którego wynikało, iż to on był inwestorem jednego z garaży objętych nakazem rozbiórki (decyzja nr [...] z dnia [...] października 2009 r.) i wybudował go w [...] r. z własnych środków.

Dnia [...] marca 2010 r. A.R. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r, ze względu na fakt, iż nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym rozbiórki garażu, którego była inwestorem w [...] r.

W dniu [...] marca 2010 r. wpłynęło do PINB pismo Powiatu K. - strony postępowania administracyjnego - informujące, iż budowy przedmiotowych garaży, na które została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] października 2009 r. nakazująca ich rozbiórkę dokonali ich obecni użytkownicy.

Organ podniósł, iż w sprawie jest bezsporne, że z uwagi na fakt, iż strony - A.R. i K.M. - bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) PINB postanowieniem nr [...] z dnia 12 maja 2010 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki 2 garaży o numerach [...] i [...] (oznaczenie wg oceny technicznej stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...] października 2009 r.) wchodzących w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] w m. O. ul. P. 1, zakończone decyzją ostateczną PINB nr [...] z dnia [...] października 2009 r. (sygn. akt [...]). Organ podkreślił, iż wzruszalność decyzji w trybie wznowienia postępowania możliwa jest gdy wystąpią w sprawie dwie przesłanki pozytywne oraz brak w sprawie dwóch przesłanek negatywnych (art. 145 § 1 i 2 kpa). W rozpatrywanej sprawie zaś występują dwie przesłanki pozytywne i nie występują przesłanki negatywne, co otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Organ wskazał, iż z pisma A.R. z dnia [...] marca 2010 r. oraz z protokołu przesłuchania sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2010 r. (wezwanie nr [...] z dnia 25 marca 2010 r.) wynikało, że inwestorem garażu nr [...] była A.R., a jego budowy dokonała w [...] r. Na dowód powyższego przedłożyła w dniu [...] kwietnia 2010 r. oświadczenie E.G. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej potwierdzające, że to Ona była inwestorem garażu nr [...] a jego budowy dokonała około [...] r. A.R. pismem z dnia [...] marca 2010 r. złożonym osobiście w siedzibie PINB w K. w dniu [...] marca 2010 r. zażądała wznowienia postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 zaznaczając, iż o decyzji nakazującej rozbiórkę garażu dowiedziała się dopiero w dniu [...] lutego 2010 r. W związku z powyższym, zdaniem organu, zachowany został jednomiesięczny termin, licząc od dnia, w którym strona - A.R. dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (art. 148).

K.M. złożył w dniu [...] marca 2010 r, w siedzibie PINB pismo, z treści którego wynika, iż to on był inwestorem jednego z garaży objętych nakazem rozbiórki (decyzja nr [...] z dnia [...] października 2009 r.) i wybudował go z własnych środków. W związku z powyższym PINB wezwał (pismo nr [...] z dnia 25 marca 2010 r.) K.M. celem przesłuchania w sprawie. K.M. nie stawił się na wezwanie i pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. poinformował, iż z uwagi na jego stan zdrowia nie mógł stawić się na przesłuchanie. W związku z powyższym PINB działając na podstawie art. 50 § 1 kpa wezwał K.M. do udzielenia odpowiedzi na piśmie w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma czy to on był inwestorem garażu nr [...] i w jakim okresie dokonał jego budowy, Powyższe pismo K.M. odebrał [...] kwietnia 2010 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, znajdującym się w aktach sprawy), a odpowiedź wpłynęła [...] maja 2010 r. Z jej treści wynikało, iż to on był inwestorem przedmiotowego garażu, który wybudował w [...] r.

Organ argumentował dalej, iż z przedłożonej przez Powiat K. w dniu 30 września 2009 r. oceny technicznej opracowanej przez tech. P.G., znajdującej się w aktach sprawy zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] października 2009 r. (sygn. akt [...]) wynika, że:

a) garaż nr [...]: Budynek wykonany został bez zachowania zasad sztuki budowlanej. Ściana podłużna wykazuje wybrzuszenie, powstałe najprawdopodobniej w trakcie murowania. Użyty materiał (pustaki Alfa) jest bardzo niskiej jakości, w zakresie twardości (odporność na warunki atmosferyczne) jak również odchyłek wymiarowych. Ściany nie zostały zakończone wieńcem spinającym. Nadproże bramowe wykazuje ponadnormatywne ugięcie oraz rysy rozwierające się w dolnej części nadproża. Pokrycie dachu zdegradowane czynnikami atmosferycznymi, porośnięte mchem i nieszczelne. Powoduje zawilgocenie ściany podłużnej garażu, które z kolei stało się przyczyną ubytków wierzchniej warstwy pustaków. Budynek nie posiada rynien, rur spustowych i opierzeń blacharskich. Drewniana konstrukcja dachu, z powodu zbyt małych przekroi krokwi i ich zbyt dużego rozstawu jak również niewłaściwego mocowania i kotwienia, może ulec awarii - zwłaszcza przy obciążeniu śniegiem (nawet normowym). Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż garaż nr [...] został wybudowany prawdopodobnie jako tymczasowy, przez osoby nie posiadające odpowiednich kwalifikacji zawodowych lub przy zaangażowaniu minimalnych środków finansowych. Przez lata eksploatacji nie był w odpowiedni sposób konserwowany i naprawiany. Wyżej opisany stan techniczny elementów konstrukcyjnych obiektu, skłania mnie do zalecenia wyłączenia obiektu z użytkowania w terminie niezwłocznym (przed okresem zimy) oraz wywieszenia w widocznym miejscu tablic ostrzegawczych o występującym zagrożeniu. (...)

b) garaż nr [...]: Stan techniczny niniejszego garażu, został opisany w ocenie technicznej wykonanej w październiku 2008 r. przez E.W.. Od tamtego czasu budynek nie został poddany remontowi lub bieżącej konserwacji. Od strony zewnętrznej widoczne jest zagięcie połaci dachowej. Stolarka okienne bez oszklenia, zabezpieczona prowizorycznie deskami i płytą pilśniową. Budynek nie posiada elewacji zewnętrznej. Na podstawie oceny technicznej sporządzonej przez E.W. oraz własnych oględzin stwierdzam, iż garaż oznaczony nr [...], należy wyłączyć z użytkowania (.,.)".

Z załączonej oceny technicznej wykonanej przez E.W. sporządzonej w październiku 2008 r. wynika, że "(...) obiekt jest w złym stanie technicznym. Jakość wykonania obiektu jest bardzo niedbała. Brak właściwej troski, konserwacji i wieloletnie zaniedbanie przez użytkownika doprowadziły do obecnego stanu technicznego. Obecnie nie nadaje się do użytkowania, nie może spełniać roli garażu - dach grozi załamaniem i zawaleniem do środka".

Organ wskazał dalej, w związku z podnoszonym przez K.M. faktem, iż jego garaż jest w dobrym stanie technicznym (pismo K.M. z dnia [...] maja 2010 r. znajdujące się w aktach sprawy) przeprowadzono w dniu [...] czerwca 2010 r. ponowną kontrolę garażu nr [...] i [...] W kontroli uczestniczyła A.R. i przedstawiciele Powiatu K.. K.M. pomimo prawidłowego zawiadomienia o kontroli (zawiadomienie o kontroli odebrane w dniu [...] maja 2010 r.) w niej nie uczestniczył, nie wyznaczył również w tym celu upoważnionej osoby. W trakcie kontroli ustalono, że garaż nr [...] - którego inwestorem była A.R. w obecnym stanie nie nadaje się do użytkowania, stanowi zagrożenie dla ludzi i mienia. Ściana podłużna garażu wykazuje wybrzuszenie, ponadto ściany nie zostały zakończone wieńcem spinającym, Nadproże bramowe wykazuje ugięcie oraz spękania, Pokrycie dachu jest nieszczelne, co powoduje zawilgacanie ścian. Drewniana konstrukcja dachu z powodu zbyt małych przekroi krokwi i zbyt dużego rozstawu i niewłaściwego mocowania może ulec zawaleniu. Oceny garażu nr [...] - którego inwestorem był K.M. dokonano z zewnątrz, z uwagi na fakt, iż inwestor nie uczestniczył w kontroli. Garaż nr [...] podobnie jak garaż nr [...] w obecnym stanie nie nadaje się do użytkowania, stanowi zagrożenie dla ludzi i mienia. Konstrukcja ścian z pustaków żużlobetonowych typu Alfa, cegły pełnej i bloków pianobetonowych wykonana jest w sposób niedbały, bez zachowania zasad sztuki budowlanej. Widoczne od zewnątrz zagięcie połaci dachowej grozić może załamaniem i zawaleniem do środka.

Organ argumentował, że zły stan techniczny garaży potwierdzają również protokoły: z kontroli pięcioletniej stanu technicznego obiektu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. sporządzonej przez K.S. "stan techniczny garaży bardzo zły - obiekty nie nadają się do użytkowania - grożą zawaleniem się dachów i częściowo ścian", z kontroli rocznej stanu technicznego obiektu nr [...] z dnia [...] września 2008 r. sporządzonej przez K.S. "garaż użytkowany przez Pana M. nie był remontowany i nie nadaje się do użytkowania", oraz ocena techniczna wykonana przez E.W. w październiku 2008 r. z której wynika, że "(...) obiekt jest w złym stanie technicznym. Jakość wykonania obiektu jest bardzo niedbała. Brak właściwej troski, konserwacji i wieloletnie zaniedbanie przez użytkownika doprowadziły do obecnego stanu technicznego. Obecnie nie nadaje się do użytkowania, nie może spełniać roli garażu - dach grozi załamaniem i zawaleniem do środka".

Organ wskazywał, iż garaże nr [...] i [...] zostały zrealizowane w latach [...] i [...]4 - zgodnie zatem z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca [...] r., który ma zastosowanie w tejże sprawie, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Odesłanie do przepisów dotychczasowych powoduje, że samowola budowlana dokonana przed dniem 01 stycznia 1995 r. powinna być oceniana według przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października [...] r. (Dz. U. nr 38, poz, 229) i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, skutki takiej samowoli należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązującego w dniu jej dokonania.

Organ reasumując stwierdził, że dwa garaże o numerach [...] i [...] wchodzące w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce nr [...] w m. O. ul. P. 1 jak wynika z oceny technicznej opracowanej przez P.G. (data opracowania wrzesień 2009 r.) i E.W. (data opracowania październik 2008 r.), oraz protokołów sporządzonych przez K.S. (z dnia [...] sierpnia 2007 r. i [...] września 2008 r.) i ustaleń dokonanych przez pracowników Inspektoratu są w nieodpowiednim stanie technicznym i powodują niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – WINB) rozpatrując odwołanie K.M. od powyższej decyzji, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] PINB na podstawie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 62 i art. 104 § 2 kpa oraz art. 37 prawa budowlanego z 24 października [...]r., w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 7 lipca [...]r.:

1. uchylił ostateczną decyzję PINB nr [...] z dnia [...] października 2009 r. (sygn. akt [...]) w części nakazującej Powiatowi K. rozbiórkę 2 garaży o numerach [...] i [...] (wg oceny technicznej stanowiącego załącznik do decyzji) wchodzących w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] w m. O. ul. P. (dalej – garaże);

2. nakazał inwestorowi - A.R. rozbiórkę garażu o numerze [...] wchodzącego w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] w m. O. ul. P.;

3. nakazał inwestorowi - K.M. (dalej – skarżący) rozbiórkę garażu o numerze [...] wchodzącego w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] w m. O. ul. P. (dalej – garaż).

Organ w treści uzasadnienia decyzji zamieścił całą, przytoczona powyżej, treść uzasadnienia uchylonej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 roku, a ponadto podniósł, iż ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, mając na względzie wskazówki WWINB zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r., zebrany materiał dowodowy oraz stan faktyczny i prawny sprawy wydał rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 37 dawnego prawa budowlanego. PINB wskazał, iż postępowanie administracyjne wymaga ustalenia, kto i z jakiego tytułu ma być adresatem decyzji, co organ ustalił. Podniesiono, iż ustawodawca w art. 38 ust, 1 i art. 40 dawnego prawa budowlanego, wskazał jako adresatów obowiązków wynikających z tych przepisów: inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu. Kolejność w jakiej te podmioty występują, nie jest przypadkowa, jeśli się zważy charakter nakładanych w oparciu o te przepisy obowiązków (nakazów). Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wydany na podstawie art. 37, czy też nakaz wykonania w oznaczonym terminie określonych zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, wydany na podstawie art. 40 dawnego prawa budowlanego, są sankcjami administracyjnymi za naruszenie przepisów prawa administracyjnego - Prawa budowlanego (wyrok TK z dnia 4 lipca 2002 r., P. 12/01, OTK-A 2002 nr 4, poz. 50). Organ argumentował dalej, że w orzecznictwie, jak i w doktrynie tego typu sankcje traktuje się jako formy odpowiedzialności administracyjnej za czyny, które są nazywane deliktami administracyjnymi. Są to sankcje administracyjne o charakterze represyjnym, grożące za naruszenia zakazów lub nakazów wynikających z przepisów prawa administracyjnego materialnego, mające dyscyplinować adresatów norm prawnych w kierunku przestrzegania przepisów prawa (uchwała NSA z dnia 21 grudnia 1998 r., sygn. akt OPS 13/98, ONSA 1999, nr 2, poz. 46; Z. Leoński, O istocie tzw. kar administracyjnych, [w:] Jednostka w demokratycznym państwie prawa, pod red. J. Filipka, Bielsko Biała 2003, s. 354-362). Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, zdaniem organy, oczywistym wydaje się, że nakazy wydawane na podstawie art. 37 i 40 dawnego prawa budowlanego, powinny być w pierwszym rzędzie kierowane do inwestora, gdyż to on naruszył swoim postępowaniem określony zakaz bądź nakaz, wynikający z przepisów prawa administracyjnego. W przypadku kiedy nie jest możliwe nałożenie określonych obowiązków na inwestora to adresatami ich, powinni być jego następcy prawni zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 30 § 4 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2006r, II OSK 664/05). W praktyce najczęściej inwestor bądź jego następcy prawni są jednocześnie właścicielami lub współwłaścicielami obiektu, którego dotyczy obowiązek. W sytuacji, kiedy inwestor przestał być jednocześnie właścicielem bądź wykonał niezgodnie z przepisami obiekt budowlany, jednak za zgodą właściciela nieruchomości, na której obiekt powstał, adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 37 lub 40 dawnego prawa budowlanego powinien być właściciel. Z punktu widzenia stosowania przepisów art. 37 i 40 dawnego prawa budowlanego, nie jest więc bez znaczenia, czy obiekt budowlany zrealizowany niezgodnie z przepisami prawa, na działce nie należącej do inwestora, był wykonany za zgodą, czy też bez zgody właściciela nieruchomości. Chociaż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie jest warunkiem zastosowania powyższych przepisów. Zazwyczaj nie ma problemów z ustaleniem właściwego adresata decyzji, kiedy inwestor jest jednocześnie właścicielem, tak jednak nie jest w niniejszej sprawie. Organowi I instancji udało się ustalić inwestorów przedmiotowych garaży o numerze [...] i [...] Inwestorem garażu o numerze [...], była A.R., a garażu o numerze [...] był K.M. (co wynika z pism A.R. i K.M. znajdujących się w aktach sprawy). Powiat K., właściciel działki nr [...] zlokalizowanej w m, O. ul. P., na której inwestorzy A.R. i K.M. samowolnie wybudowali przedmiotowe garaże pismem z dnia [...] października 2010 r. poinformował, iż "w dokumentach szkoły brak jest zgody na pobudowanie przedmiotowych garaży". W związku z powyższym PINB uznał, iż nakazy wydawane na podstawie art. 37 dawnego prawa budowlanego, powinny być w pierwszym rzędzie kierowane na inwestora, gdyż to on naruszył swoim postępowaniem przepisy prawa.

Organ podkreślił także, że nałożenie obowiązku na podmiot nie mający tytułu prawnego do nieruchomości, na której obiekt jest posadowiony (co zachodzi w niniejszej sprawie), nie czyni go niewykonalnym. Powiat K. - jako właściciel działki nr [...] zlokalizowanej w m. O. ul. P. jest bowiem zainteresowany stanem technicznym przedmiotowych garaży, co wynika z samego faktu złożenia w siedzibie PINB w dniu [...] lutego 2009 r. wniosku o zbadanie stanu technicznego kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na w/w terenie. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego (sygnatura akt [...]) decyzją nr [...]z dnia [...] października 2009 r. PINB nakazał Powiatowi K. w części dot. doprowadzenia kompleksu [...] garaży do stanu zgodnego z przepisami wykonanie określonych w sentencji decyzji robót budowlanych, które to roboty zostały przez zobowiązanego wykonane (protokół nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.). Z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny garaży nr [...] i [...] które to powodują niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia PINB decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. nakazał Powiatowi K. rozbiórkę garaży nr [...] i [...] Od przedmiotowej decyzji Powiat K. nie odwołał się, a pismem z dnia [...] lutego 2010 r. poinformował, "iż nie uchylając się od obowiązku wynikającego z w/w decyzji rozbiórka zostanie przeprowadzona niezwłocznie po polepszeniu się warunków pogodowych. Niskie temperatury, jak również intensywne opady śniegu, a w następstwie tego zalegająca warstwa śniegu i zmarzlina uniemożliwiały dotychczasowe wykonanie decyzji." W wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...], PINB decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowych garaży inwestorom: A.R. i Panu K.M.. A.R. pismem z dnia [...] września 2010 r. poinformowała PINB, iż dokonała już częściowej rozbiórki garażu, którego była inwestorem. Organ do dnia wydania decyzji nie otrzymał żadnych informacji, z których wynikałoby, iż właściciel działki nr [...] zlokalizowanej w m. O. ul. P., Powiat K., nie udostępnia terenu na przeprowadzenie wymaganych prac rozbiórkowych. Z uwagi na powyższe, nałożenie obowiązku rozbiórki garaży nr [...] i [...] na inwestorów nie mających tytułu prawnego do nieruchomości, na której są posadowione (co zachodzi w niniejszej sprawie), nie czyni go niewykonalnym.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący K.M. wnosząc o zaopiniowanie stanu technicznego garażu nr [...] przez rzeczoznawcę lub biegłego z uprawnieniami i wyłączenie ze sprawy notatek lub protokołów sporządzonych przez ludzi nieuprawnionych oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i wykonanie zdjęć garażu mogących być ważnym dowodem w sprawie, jak również wstrzymanie dalszej procedury w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy w sądzie rejonowym o odszkodowanie za uszkodzenie pokrycia dachu garażu i jego skutki. Skarżący wskazywał, iż garaż nr [...] jest w tak złym stanie technicznym, iż bezsprzecznie kwalifikuje się do rozbiórki w odróżnienia od dachu garażu pobudowanego przez skarżącego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – WINB) decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 kpa oraz art. 83 ust. 2 prawa budowlanego z 7 lipca [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie:

1. podstawy prawnej i w to miejsce powołał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1

pkt 4, art. 62 i art. 104 § 2 kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października [...] r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca [...] r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz

2. określenia obowiązku wymierzonego A.R. i K.M. i:

nakazał A.R. rozbiórkę garażu o numerze [...] wchodzącego w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...]w m. O., ul. P. w zakresie wskazanym w załączniku do niniejszej decyzji,

nakazał K.M. rozbiórkę garażu o numerze [...] wchodzącego w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...]w m. O., ul. P. w zakresie wskazanym w załączniku do niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył stan faktyczny w sprawie i podniósł, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w przypadku ustalenia, iż inwestor nie będący właścicielem nieruchomości działał bez pozwolenia na budowę lub bez tytułu prawnego do nieruchomości, przedmiotowymi obowiązkami, nie obciążać właściciela nieruchomości lecz właśnie inwestora (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II SA/Ol 583/08 LEX nr 460865, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1046/07, LEX nr 439889, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. II SA/Po 1009/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie właściciel terenu - Powiat K. jest zainteresowany stanem technicznym przedmiotowych garaży. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem Zarządu Powiatu z dnia [...] lutego 2009 r. Właściciel nieruchomości nie uniemożliwia dostępu do nieruchomości. Nałożenie więc obowiązku na K.M. i A. R. nie czyni go niewykonalnym. Nałożenie obowiązku na podmiot nie mający tytułu prawnego do nieruchomości, na której obiekt jest posadowiony, nie czyni go niewykonalnym jeżeli właściciel działki jest zainteresowany wykonaniem obowiązku (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 września 2009 r., sygn. IV SA/Po 225/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 dawnego prawa budowlanego, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organ wskazał, iż swoje rozstrzygnięcie PINB oparł na ocenie technicznej tech. P.G. z września 2009 r., ocenie technicznej E.W. z października 2008 r. oraz protokóle kontroli rocznej stanu technicznego obiektu tech. K.S. z września 2008 r. W aktach znajdują się dokumenty poświadczające uprawnienia w/w osób do dokonywania ocen technicznych i kontroli. Każdy z w/w Panów posiada uprawnienia do kierowania budową i robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Zgodnie z art. 13 ust. 4 nowego prawa budowlanego uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w zakresie sprawowania kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych. Ponadto w dniu [...] czerwca 2010 r. pracownicy PINB dokonali kontroli garaży, a załącznikiem do protokołu kontroli są zdjęcia przedstawiające garaże. Ocena techniczna tech. P.G. dotyczyła kompleksu [...]garaży usytuowanych w O. przy ul. P.. W zakresie garaży od [...] do [...] opinia techniczna wskazuje, iż nie stwarzają one zagrożenia dla osób i mienia i mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem. Organ wyjaśnił skarżącemu, iż postępowanie sądowe w sprawie o odszkodowanie jest niezależne od postępowania w sprawie prawidłowości budowy kompleksu [...] garaży. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż podstawa prawna zaskarżonej decyzji jest niepełna, a obowiązek rozbiórki określony niejasno. W związku z tym organ odwoławczy skorzystał z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 kpa i uchylił zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie orzekł co do istoty.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył K.M. wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazywał, iż garaż wybudowała w [...] roku jego żona K. M., za zgodą administratora terenu – dyrektora szkoły ogrodniczej. Z powodu uszkodzenia pokrycia dachu i jego dalszej dewastacji skarżący wstrzymał się z dokonywaniem miesięcznych opłat z tytułu czynszu za wynajmowany grunt pod garaż. Postępowanie w sprawie rozbiórki garażu jest, w mniemaniu skarżącego, formą represji wobec niego i wykorzystaniem jego złego stanu zdrowa, jako okoliczności osłabiającej jego możliwości brania udziału w postępowaniu. Zdaniem skarżącego uwagi dotyczące stanu technicznego garażu umieszczone w decyzjach organów nie są tego rodzaju, iżby kwalifikowały garaż do rozbiórki. Według skarżącego garaż wymaga remontu – pokrycie dachowe, ale w ograniczonym zakresie i naprawy te zostaną dokonane po wygraniu przez skarżącego procesu sądowego o odszkodowanie za zniszczenie tego pokrycia. Zdaniem skarżącego tylko biegły-rzeczoznawca może ocenić stan techniczny garażu. Garaż ten stanowi dla skarżącego wartość, która winna być poddana takiej ocenie. Wreszcie skarżący powołał się na swoją trudną sytuację życiową i bytową oraz, jego zdaniem, stronnicze i nieżyczliwe działania organów Inspekcji Budowlanej w innych sprawach, które dotyczą skarżącego bezpośrednio.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ppsa).

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, i co wynika z akt sprawy, że garaż nr [...] został pobudowany w [...] roku, zaś inwestorem był skarżący – K.M..

Jak słusznie wskazały organy garaże nr [...] i [...] zostały zrealizowane w latach [...] i [...]. Zgodnie zatem z art. 103 ust. 2 nowego prawa budowlanego, przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji powyższego odesłania do przepisów dotychczasowych – samowola budowlana dokonana przed dniem 01 stycznia 1995 r. powinna być oceniana według przepisów dawnego prawa budowlanego i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października [...]r. (Dz.U. z [...]r., nr 38, poz229) - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce [...] gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowy garaż pobudowany został niezgodnie z

obowiązującymi przepisami. W myśl zaś przepisu art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca [...]r. (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz.1623) przepisu art.48 ( dot. rozbiórki obiektu budowlanego) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. A zatem należało zastosować w niniejszej sprawie przepisy prawa budowlanego z [...]r.

W aktach sprawy znajduje się pismo Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w O., w którym stwierdza on, iż w dokumentach szkoły brak jest zgody na pobudowania garaży nr [...] i [...] Skarżący zaś nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność wyrażenia takiej zgody przez władze szkoły.

Spór pomiędzy organem i skarżącym koncentruje się wokół kwestii stanu technicznego garażu. Skarżący uważa, iż stan garażu nie jest na tyle zły, aby uzasadnionym był nakaz jego rozbiórki. Organy zaś stoją na stanowisku, iż rozbiórka obiektu jest konieczna.

W aktach sprawy znajdują się:

1. protokół kontroli Inspektorów Nadzoru Budowlanego w sprawie stanu technicznego boksów garażowych o nr [...] i [...] wchodzących w skład kompleksu [...] garaży zlokalizowanych na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości O., ul. P. z dnia [...] czerwca 2010 roku nr [...]– wraz z dokumentacją fotograficzną;

2. protokół kontroli 5-letniej stanu technicznego budynku/obiektu budowlanego nr [...], położonego w O., przy ul. P. nr 1, z dnia [...] sierpnia 2007 roku, sporządzony przez K.S. posiadającego uprawnienia konstrukcyjno-budowlane (decyzja o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia [...] kwietnia 1981 roku) – w której stwierdza się, iż "stan techniczny garaży bardzo zły – obiekty nie nadają się do użytkowania – grożą zawaleniem się dachów i częściowo ścian", "ściany wewnętrzne nie do użytkowania";

3. protokół kontroli rocznej stanu technicznego budynku położonego w O., przy ul. P. 1 z dnia 18 września 2009 roku nr [...] sporządzony przez K.S. posiadającego uprawnienia konstrukcyjno-budowlane (decyzja o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia [...] kwietnia 1981 roku) – w który, stwierdza się: "garaż użytkowany przez P. M. nie był wyremontowany i nie nadaje się do użytkowania";

4. ocena techniczna budynku garażu użytkowanego przez K.M. zamieszkałego w O. przy ul. P. 1, wykonana przez E. W. w październiku 2008 r. (decyzja o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia [...] grudnia 1988 roku) – w której stwierdza się: "obiekt jest w złym stanie technicznym. Jakość wykonania obiektu bardzo niedbała. Brak właściwej troski, konserwacji i wieloletnie zaniedbanie przez użytkownika doprowadziły do obecnego stanu technicznego. Obecnie nie nadaje się do użytkowania, nie może spełniać roli garażu-dach grozi załamaniem i zawaleniem do środka.";

5. ocena techniczna kompleksu [...] garaży zlokalizowanych w O., przy ul. P. nr 1 – działka [...] wykonana przez P.G. we wrześniu 2009 r. (decyzja o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia [...] grudnia [...] roku oraz decyzja o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia [...] stycznia 1992 roku) - w której stwierdza się w podsumowaniu: "garaż oznaczony nr [...], należy wyłączyć z użytkowania".

Z powyższego wynika, iż każdy z autorów powyższych dokumentów był w świetle obowiązujących przepisów uprawniony do ich sporządzenia. Ze wszystkich powyżej wskazanych dowodów, które organ prawidłowo ocenił w toku postępowania, wynika, że garaż użytkowany przez skarżącego i przez niego pobudowany jest w nieodpowiednim stanie technicznym i powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Protokoły kontroli oraz oceny techniczne są spójne, przejrzyste i nie budzą wątpliwości, co do jakości ich sporządzenia, ani treści. Sąd nie dopatrzył się również uchybienia w działaniach organu polegającego nie powołaniu biegłego rzeczoznawcy, który oceniłby stan techniczny garażu [...] W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów trudno poczynić organom taki zarzut, albowiem materiał dowodowy w sposób jednoznaczny przesądza o konieczności rozbiórki garażu. Organ zatem nie powziął co do tej okoliczności wątpliwości, które uzasadniałyby powołanie biegłego rzeczoznawcy.

Skarżący nie przestawił żadnych dowodów na okoliczność dobrego stanu technicznego garażu, zaś twierdzenia skarżącego o braku konieczności rozbiórki garażu oraz konieczności dokonania jedynie remontu dachu garażu pozostają w opozycji do przekonujących dowodów w postaci przywołanych ocen technicznych oraz wyników kontroli obiektu.

W zaistniałych okolicznościach faktycznych oraz stanie prawnym organ odwoławczy nie mógł orzec inaczej aniżeli to uczynił w zaskarżonej decyzji, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.