Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1077/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 20
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca), Asesor WSA Dagmara Dominik, Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi D. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 1462 (jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] ustalającej D. H. za 2002 r. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 6.135 zł. Organ I instancji ustalił, że małżonkowie D. i K. H. w 2002 r. ponieśli wydatki w łącznej kwocie 153.344,34 zł., składające się z : zeznanej kwoty 9.710 zł. – wydatki na utrzymanie 3 osób (wyżywienie 6.000 zł., ubrania 1.000 zł., utrzymanie domu 2.060 zł., nauka dziecka 150 zł., opłaty za RTV 500 zł.), wydatki związane z eksploatacją samochodu – 10.800 zł., zakup samochodu Audi TTR – 125.000 zł., zaliczki na podatek dochodowy K. H. – 4.206 zł., pobrane przez płatnika składki na ubezpieczenie – 2.071,04 zł., zaliczki na podatek dochodowy D. H. – 482,90 zł. i składki na jej ubezpieczenie – 950,40 zł., podatek od nieruchomości położonej w Jeleniej Górze – 93,80 zł., opłata za prowadzenie rachunku bankowego – 30 zł. Za źródło pokrycia wydatków przyjęto kwotę 136.983,77 zł. składającą się z : przychodu K. H. z wynagrodzenia za pracę – 8.373,33 zł. i jego dochodu z tytułu sprzedaży 400 szt. akcji BZ WBK S.A. w kwocie 21.994 zł., zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych K. H. za 2001 r. – w kwocie 97,20 zł., przychodu D. H. z tytułu umowy o pracę – 3.800 zł. oraz jej dochodu z tytułu zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego – w kwocie 2.327,47 zł., przychodu ze sprzedaży samochodu Audi A3 w kwocie 34.000 zł., odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu D. H. 31.131 zł., środków pieniężnych z rachunku bankowego K. H. – w kwocie 30 zł., zasobów pieniężnych małżonków H. na koniec 2001 r. – w kwocie 35.230,77 zł. (wynikająca z decyzji organu I instancji Nr W3P2/070524,070525/3/016). W wyniku rozliczenia powyższego nie znalazła pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu kwota 16.360,57 zł., tj. w kwocie 8.180 zł. na każdego z małżonków. Ustalił organ I instancji zryczałtowany podatek dochodowy za 2002 r. w wysokości 6.135 zł. Przeprowadzając postępowanie podatkowe za 2001 r. ustalił organ, że wydatki i zgromadzone mienie w tym roku przekroczyły uzyskane przychody o kwotę 20.769,23 zł. Małżonkowie H. wyjaśnili, w odpowiedzi na pisma organu z dnia 8.06. i 22.08.2007 r., że poniesione wydatki zostały sfinansowane oszczędnościami pochodzącymi z lat poprzednich, które wg stanu na dzień 1 stycznia 2001 r. wyniosły kwotę 306.000 zł., w tym kwota 250.000 zł. z tytułu wygranych w kasynie w 1991 r. w N. oraz kwota 56.000 zł. stanowiąca odszkodowanie wypłacone przez PZU S.A. w J. G.. Ponadto w oświadczeniu majątkowym z dnia 31.08.2007 r. strona z mężem wykazała nieruchomość wartości 200.000 zł., samochód Audi A3 wartości 40.000 zł. oraz polisę ubezpieczeniową na życie w A.. Do oświadczenia przedłożono kserokopię deklaracji wwozu na teren Polski w dniu 17.07.1991 r. przez K. H. 193.000 DEM i 18.200 USD, potwierdzone przez urząd celny oraz potwierdzenie z PZU SA z dnia 25.07.2007 r. wypłaty w dniu 26.09.2000 r. odszkodowania w kwocie 56.000 zł. Pieniądze z wygranej częściowo wydatkowano w latach 2001 – 2004, a częściowo wcześniej. Pieniądze pochodziły z wygranych przez K. H. w kasynie w B., podczas jednego wieczoru, a potwierdzenie wygranej zostało przekazane urzędowi celnemu w celu wykazania legalnego źródła pochodzenia waluty. Zdaniem podatników K. H. był zwolniony od podatku na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym z 1972 r. .Przesłuchany K. H. stwierdził w jakich banknotach otrzymał wygraną, że część marek niemieckich wymienił na dolary amerykańskie, otrzymał w kasynie dokument potwierdzający źródło pochodzenia pieniędzy. Małżonkowie zeznali, że dom i jego wykończenie sfinansowane zostało z wygranych w kasynie w 1991 r. oraz ze środków otrzymanych ze sprzedaży posiadanego mieszkania własnościowego w maju 1997 r., samochód Audi A3 został zakupiony z oszczędności D. H. oraz z wygranej z 1991 r., wykazane w oświadczeniu akcje wartości 22.000 zł. K. H. otrzymał od matki jako darowiznę (grudzień 2000 r.), D. H. otrzymała od ojca, przed jego śmiercią w 1997 r. darowiznę w kwocie ok. 96.000 USD, która nie została zgłoszona do opodatkowania. K. H. zeznał, że w latach 90 – tych obracał przywiezioną walutą. Organ I instancji stwierdził, że oszczędności pochodzące z wygranej w kasynie w B. nie mogą stanowić źródła pokrycia poniesionych wydatków i zgromadzonego majątku za 2001 r. i lata następne, z uwagi na przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wygrana ta nie została opodatkowana. Jako źródło pokrycia poniesionych wydatków z wykazanych oszczędności przez podatników na dzień 1 stycznia 2001 r. uznał organ jedynie kwotę 56.000 zł. pochodzącą z wypłaconego odszkodowania. (wypłaconego 26.09.2000 r.), z której kwotę 20.769,23 zł. zaliczył na pokrycie poniesionych wydatków i zgromadzonego mienia w 2001 r. , wydając w tym zakresie wynik kontroli z dnia 21.01.2008 r. W wyniku tym, ponieważ małżonkowie jednoznacznie wskazali, że na kwotę oszczędności na dzień 1 stycznia 2001 r. w wys. 306.000 zł. składa się wyłącznie wypłacone odszkodowanie w kwocie 56.000 zł. oraz kwota 205.000 zł. pochodząca z wygranej w kasynie, uznał organ, że przychody pochodzące ze sprzedaży mieszkania oraz otrzymanej od ojca D. H. darowizny zostały wydatkowane przed 2001 r.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy wskazał na przepisy art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), oraz art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 tej ustawy.

Podniósł, że obowiązkiem organu podatkowego jest wykazanie, że podatnik poczynił w roku podatkowym określone wydatki i zgromadził mienie o wartości przekraczającej opodatkowane lub wolne od podatku wpływy z legalnych źródeł i zasoby z lat poprzednich. Obowiązkiem podatnika jest wykazanie, że wydatki i mienie znajdują odzwierciedlenie w opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania zasobach, w tym w szczególności w mieniu zgromadzonym w latach poprzednich, bowiem tylko podatnik dysponuje wiedzą na temat uzyskanych przychodów i ich źródeł. Podkreślił organ, że zasadny jest pogląd, że dla opodatkowania przychodów nie mających pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych nie ma znaczenia decydującego w jakim okresie zostało zgromadzone mienie, lecz czy pochodzi ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Wskazał organ na mający zastosowanie w sprawie przepis art. 68 § 2, 3 i 4 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że w przypadku zobowiązania podatkowego za 2002 r. nie powstałoby ono, gdyby decyzja ustalająca jego wysokość została doręczona po dniu 31 grudnia 2008 r. Decyzja organu I instancji ustalająca zryczałtowany podatek dochodowy doręczona została stronie 23 stycznia 2008 r., a więc przed upływem wskazanego terminu. Podkreślił organ, że przedmiotem kontroli były lata 2001 – 2004, natomiast decyzje podatkowe wydane zostały za lata 2002 – 2004. Wskazał organ, że to strona z mężem oświadczyła, że poniesione w 2002 r. wydatki znajdują pokrycie w oszczędnościach zgromadzonych na dzień 1 stycznia 2001 r.., a pochodzących z roku 1991 i 2000, co zobowiązało organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego prawdziwość tego oświadczenia. Stwierdził, że istotę sporu stanowią wyłącznie oszczędności oświadczone przez stronę na dzień 1 stycznia 2001 r. i to tylko w tej części, która, zgodnie z oświadczeniami strony i jej męża, pochodziła z wygranej w kasynie na terenie Niemiec. Podzielił organ odwoławczy ustalenia przeprowadzone przez organ I instancji, stwierdzając, że oszczędności zgromadzone na dzień 1 stycznia 2001 r. w kwocie 250.000 zł., pochodzące z wygranej w kasynie w B., nie mogą stanowić źródła pokrycia poniesionych w 2002 r. wydatków, bowiem mienie pochodzące z przychodów podlegających opodatkowaniu, lecz nie zgłoszone do opodatkowania, nie stanowi pokrycia poniesionych wydatków w rozumieniu art. 20 ust. 3 ustawy. Natomiast pozostała kwota zgromadzona na dzień 1 stycznia 2001 r. – 56.000 zł. stanowi źródło pokrycia poniesionych wydatków w 2002 r. tylko w kwocie 35.230,77 zł., bowiem kwota 20.769,23 zł. została uwzględniona w rozliczeniu za 2001 r. Wskazał organ na przepis art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 8, art. 7 ust. 8 obowiązującej w 1991 r. ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 147), wyjaśniając, ze opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegały dochody osiągnięte przez Polaków za granicą, gdy wynikało to z umowy międzynarodowej, której RP jest stroną, która to umową była umowa z dnia 18 grudnia 1972 r. w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1975 r. Nr 31, poz. 163 ze zm.). K. H.miał miejsce zamieszkania w Polsce, a dochody z wygranych w kasynach nie zostały w przywołanej umowie wymienione, co oznacza, że podlegał on w 1991 r. obowiązkowi podatkowemu od całości uzyskanych dochodów – w kraju i za granicą – w Polsce, także od wygranej w kasynie w Niemczech. Jak wynika z akt i wyjaśnienia K. H., wygrana ta nie została wykazana do opodatkowania, z uwagi na fakt, że gry hazardowe, jako źródło przychodu, nie zostały wymienione w art. 6 ust. 1 i w art. 7 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym, a przepis art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy zwalnia od opodatkowania wygrane z loterii i innych gier, przy czym nie robi on różnicy ze względu na miejsce uzyskania wygranej. Odwołując się do treści art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy wolne od opodatkowania w okresie obowiązywania ustawy, były wygrane z loterii i innych gier losowych lub zakładów zatwierdzonych przez właściwy organ państwowy. Wskazał organ na obowiązujące w 1991 r. regulacje ustawy o z dnia 20 maja 1972 r. o grach losowych i totalizatorach (Dz. U. Nr 19, poz. 122) oraz rozporz. Min. Fin. z dnia 24 czerwca 1976r. (Dz. U. Nr 26, poz. 154) zawierające szczegółowe zasady prowadzenia gier losowych i totalizatorów, podkreślając, że przepisy te odnosiły się do podmiotów funkcjonujących w Polsce, a nie poza jej granicami. Skoro podatnik miał miejsce zamieszkania w Polsce, co rodziło tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy, a osiągnął poza granicami kraju dochód, który nie był w kraju zwolniony od podatku i nie wykazał tego dochodu do opodatkowania, to należało taki dochód traktować jako nieopodatkowany.

W skardze od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym przez przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do wygranych w grach losowych, uzyskanych przez K. H. za granicą, art. 33 pkt 1 i 10 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez traktowanie wydatków K. H. z jego majątku osobistego jako wydatków dokonywanych wspólnie przez małżonków, przepisów art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji bez należytego wyjaśnienia sprawy oraz pominięcie okoliczności o istotnym znaczeniu i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Podkreśliła skarżąca, że wygrana K. H. w kasynie w Niemczech stanowiła jego majątek osobisty i po zawarciu ze skarżącą w 1997 r. związku małżeńskiego nie weszła do majątku wspólnego. Zarzuciła, że w sprawie sporną kwestią jest ocena charakteru majątku zgromadzonego przed 1 stycznia 2001 r., a pochodzącego z wygranej uzyskanej za granicą w czerwcu 1991 r. przez K. H. w grze losowej. Podniosła skarżąca, że uwadze organu umknął fakt, iż od 19 grudnia 2004 r. umowę z dnia 18.12.1972 r. o unikaniu podwójnego opodatkowania zastąpiła umowa zawarta dnia 14.03.2003 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90), która wprowadziła zasadę równego traktowania polegającą m. in. na tym, że osoby uzyskujące dochód w jednym państwie, a opodatkowane w drugim, nie mogą być traktowane inaczej niż pozostali podatnicy tego państwa, brak zatem podstaw do twierdzenia, że przepisy tej samej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy odmiennie stosować do osoby uzyskującej dochód w Niemczech, a odmiennie – w Polsce. Prowadzi to do wniosku, że art. 9 ust. 1 pkt 9 dawnej ustawy o podatku dochodowym miał zastosowanie do wygranych w Polsce i za granicą, a przepis art. 21 ust. 1 pkt 6 zwalniał od podatku dochodowego "wygrane w grach losowych i totalizatorach, prowadzonych na podstawie zezwoleń właściwego organu". Przepis ten nie stanowił, że chodzi wyłącznie o organ polski. Intencją ustawodawcy było wyłącznie wprowadzenie rozróżnienia pomiędzy hazardem legalnym a nielegalnym, w związku z czym zwolnił przychody z hazardu legalnego. Tym samym wygrana w 1991 r. w kasynie niemieckim była wolna od podatku, jak wygrana w Polsce. Zatem kwota 250.000 zł., wykazana jako składnik majątku na dzień 1.01.2001 r., winna być uwzględniona w rozliczeniach dotyczących lat następnych, co oznacza, że całość wydatków poniesionych przez małżonków w latach 2002 – 2004 znajduje pokrycie we wcześniej uzyskanych przychodach K. H. z tytułu wygranej, nie zgłoszonych do opodatkowania. Podnosząc, że organy podatkowe nie miały wątpliwości, że wydatki małżonków poniesione w 2004 r. zostały pokryte z uzyskanej przez K. H. z jego majątku osobistego - wygranej w 1991 r.. Wskazując na przepisy kodeksu rodzinnego stwierdziła skarżąca, że wydatki z majątku K. H. nie mogą być traktowane jako wydatki skarżącej, bowiem nie były dokonywane z majątku wspólnego ani majątku skarżącej. W rezultacie organ podatkowy potraktował wydatki ponoszone przez K. H. jako wydatki w połowie skarżącej. Zarzuciła strona, że pominął organ podatkowy podnoszony przez skarżącą fakt uzyskania przez nią znacznego spadku po ojcu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniósł m. in., że strona nie wskazywała, aby wykazane w oświadczeniu o stanie majątkowym na dzień 1 stycznia 2001 r. środki pieniężne w gotówce w wys. 306.000 zł. pochodziły, choćby częściowo, z otrzymanej przez skarżącą w 1997 r. od ojca darowizny w kwocie 96.000 USD. W postępowaniu przeanalizowano wszystkie, wskazane przez stronę źródła przychodów. Odwołał się organ do wyroku NSA z dnia 15 grudnia 2005 r. (sygn. I FSK391/05) w kwestii zakresu obowiązku gromadzenia materiału dowodowego przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot sporu sprowadza się do dwóch kwestii: nieuwzględnienia przez organy podatkowe oszczędności, których źródłem jest wygrana przez K. H. w kasynie w Niemczech z 1991r. oraz nieuwzględnienia darowizny w postaci 96.000 USD uzyskanych przez skarżącą od ojca.

Stanowiący materialno – prawną podstawę rozstrzygania przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych definiuje opodatkowane przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy i wśród nich wymienia także "przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach". Natomiast art. 20 ust. 3 ustawy stanowi, że wysokość tych przychodów ustala się przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych.

Z powołanej regulacji wynika, że w przypadku, gdy stwierdzone zostanie, że poniesione wydatki nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oraz w zgromadzonych wcześniej szeroko rozumianych zasobach, organy podatkowe zyskują uprawnienie do przyjęcia, iż podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił. W takiej sytuacji to na podatniku ciąży wykazanie, że poniesione wydatki znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub zgromadzonym mieniu. Ciężar dowodu spoczywający na podatniku sprowadza się więc do przedstawienia lub wskazania dowodów zawierających informacje przemawiające za tym, że określone wydatki znajdowały pokrycie w konkretnie wskazanym źródle przychodów lub posiadanych przez podatnika zasobach (por. A. Hanusz "Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego" Zakamycze 2004 s. 213). Oczywiście tak określony ciężar dowodowy nie eliminuje obowiązku przeprowadzenia przez organy postępowania zgodnie z obowiązującymi zasadami, wyrażonymi m.in. w art. 120, 121, 122, 187 § 1 oraz art. 191Ordynacji podatkowej. Z powołanych przepisów wynika, że organy podatkowe powinny działać na podstawie przepisów prawa a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Ponadto w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. A więc dowody powinny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w całokształcie i wzajemnym powiązaniu. Powyższe powinno znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji, a zwłaszcza w jej uzasadnieniu faktycznym i prawnym, stosownie do art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji. Nie można jednakże na organy podatkowe nakładać nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, potwierdzających stanowisko strony skarżącej, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczyła ona sama, a z ustaleń organów wynikają wnioski przeciwne do twierdzeń tegoż podatnika (por. min. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 120/07, opubl. LEX nr 389445). Przepisy art. 122 i 187 § 1 Ordynacji oznaczają także obowiązek współdziałania podatnika z organami podatkowymi w gromadzeniu dowodów, zwłaszcza tam, gdzie podatnik miałby wywodzić z nich korzystne dla siebie skutki prawne. Organy podatkowe, choć są obowiązane gromadzić dowody przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść podatnika, nie mogą być obarczane obowiązkiem poszukiwania dowodów w nieograniczonym zakresie i podważających ich własne ustalenia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Op 15/07, opubl. LEX nr 259385).

W kontekście powyższego nieuzasadnionym jest twierdzenie strony skarżącej co do obowiązku uwzględnienia otrzymanej przez nią darowizny od ojca, albowiem zgodnie z oświadczeniem małżonków H. kwota ta nie wchodziła do kwoty oszczędności posiadanej przez małżonków na dzień 1 stycznia 2001 r. Skoro małżonkowie jednoznacznie wykazali, że na wspomnianą kwotę oszczędności, zgromadzonych na dzień 1 stycznia 2001 r. składało się wyłącznie odszkodowanie w kwocie 56.000 zł oraz wygrana K. H. w kasynie w N. w kwocie 205.000 zł, to nie można zarzucić organom podatkowym, że przekroczyły zakres swobodnej oceny dowodów, o którym mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że kwota otrzymanej darowizny została wydatkowana przed 2001 r. Z tego też względu należało uznać stanowisko organów podatkowych nieuwzględniających kwotę 96.000 USD otrzymaną przez D. H. od ojca jako źródło oszczędności pokrywających wydatki dokonane przez małżonków H. w 2001 r. i kolejnych latach, za uzasadnione.

Sąd podzielił natomiast stanowisko strony skarżącej w przedmiocie uzyskanych przez K. H.oszczędności pochodzących z wygranej w kasynie w Niemczech w 1991 r..

Dokonując oceny źródła pochodzenia tej wygranej należało sięgnąć do przepisów obowiązujących w momencie uzyskania przychodów. I tak zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 147), osoby wymienione w art. 1 ust. 1 (osoby fizyczne), jeżeli mają miejsce zamieszkania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swych dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, wolne od podatku dochodowego są wygrane z loterii i gier losowych lub zakładów zatwierdzonych przez właściwy organ podatkowy. Jako, że dochód z wygranej został uzyskany przez K. H. na terytorium Niemiec, to niezbędnym jest również odniesienie się do umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Federalną Niemiec w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 18 grudnia 1972 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 31, poz. 163 ze zm.).

Stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 1 tiret pierwsze do aktualnie istniejących podatków, których dotyczy umowa należy w szczególności w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej podatek dochodowy.

Zgodnie zaś z art. 19 ww. umowy dochody nie wymienione wyraźnie w poprzednich artykułach osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w Państwie Umawiającym się mogą być opodatkowane tylko w tym państwie.

Do takich właśnie dochodów należała wygrana strony skarżącej z tytułu gry w kasynie. Wspomniany przepis wskazuje tym samym, że pomimo, że wygrana została uzyskana na terytorium Niemiec, to podlega opodatkowaniu na terytorium Polski – państwie miejsca zamieszkania podatnika. A skoro podlega opodatkowaniu na terytorium Polski to mają do niej zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1972r.

Art. 19 ww. umowy wyraźnie przekazuje jurysdykcję podatkową Państwu Polskiemu. Należy zatem uznać, że nie ma podstaw do tego – jak to twierdzą organy podatkowe – aby powołane wyżej zwolnienie z art. 9 ust. 1 pkt 9 ustawy z 1972r. stosować jedynie do wygranych na terytorium Polski. Skoro ustawa wyraźnie odnosi się do całości dochodów podatnika bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów, a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania wyraźnie wskazuje na miejsce opodatkowania w Polsce, to należy stwierdzić, że wspomniane zwolnienie obejmowało również wygraną podatnika z gier losowych uzyskaną na terytorium Niemiec. Powyższa konkluzja powoduje, że wskazane przez podatników oszczędności powinny zostać uwzględnione jako przychody wolne od opodatkowania stosownie do treści art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1991 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego mającego w wpływ na wynik sprawy, a to art. 9 ust. 1 pkt 9ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1972 r. i art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1991r., uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji znalazło swoją podstawę prawną w treści art. 152, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 200 i 205 tej ustawy.

Organ podatkowy dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany jest uwzględnić powyższe rozważania, a co za tym idzie wskazane oszczędności, pochodzące z wygranej K. H.w kasynie w N. w 1991 r., w rozliczeniu zryczałtowanego podatku dochodowego od źródeł nieujawnionych strony skarżącej. Uwzględnienie ww. oszczędności wymusza tym samym na organach podatkowych ustosunkowanie się do podnoszonych w skardze zarzutów w odniesieniu do pokrycia poniesionych w 2002 r. wydatków z majątku odrębnego K. H.