Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 381/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 148 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. S., W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] Starosta Powiatu G. po wznowieniu postępowania, działając na podstawie art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) odstąpił od uchylenia decyzji z dnia [...] września 2006 r. nr [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej T. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z dwoma garażami i podcieniem do rekreacji w bryle budynku oraz infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] położonej w miejscowości M. R., gmina G., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli T. i W. S., wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2006 r., nr [...] znak: [...] oraz wydanie ponownego pozwolenia na budowę po doprowadzeniu budowy do stanu zgodnego z przepisami. Skarżący w swym odwołaniu podnieśli, iż przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy G. Ponadto inwestor bez stosownej zgody właściwego organu przed wydaniem pozwolenia na budowę podwyższył poziom gruntu od 0,5 m - 1,5 m, co zmieniło stosunki wodne w tylnej części działki i umożliwiło wybudowanie budynku długości 31 m wzdłuż granicy z działką skarżących.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2009 r. oraz decyzję z dnia [...] września 2006 r. nr [...] i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy T. i W. S. zakwestionowali zgodność z prawem orzeczenia organu odwoławczego i wnieśli o jego zmianę przez stwierdzenie jego nieważności. Zdaniem skarżących, przytaczających w treści skargi zarzuty powołane uprzednio już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ilość błędów prawnych popełnionych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej świadczy w wystarczający sposób o rażącym naruszeniu prawa, uzasadniającym posłużenie się instytucją stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem strony skarżącej, przy wydawaniu orzeczenia kasacyjnego, Wojewoda [...] podzielił tylko część podnoszonych przez nich zarzutów, natomiast ich cześć ocenił niewłaściwie lub pominął.

Skargę na tę decyzję wniósł również T. W. i zarzucił rozstrzygnięciu organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawartych w uchwale XI/93/99 Rady Gminy w Grudziądzu z dnia 26 lipca 1999 r. w sprawie zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Grudziądz, poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że zatwierdzony ostateczną decyzją projekt budowlany narusza powyższe przepisy. Ponadto strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę w okolicznościach, kiedy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, albowiem inwestycja została w całości zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i mając na względzie powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 1108/09) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu G. z [...] lipca 2009 r., a także postanowienie Starosty Powiatu G. z [...] maja 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wywodził, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była wydana w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. decyzja o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2009 r., a także decyzji z dnia [...] września 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej T. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z dwoma garażami i podcieniem do rekreacji oraz jednocześnie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o podstawę opartą na zarzucie niezapewnienia stronie udziału w tym postępowaniu może nastąpić wyłącznie na wniosek tej strony, która w postępowaniu nie uczestniczyła, złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (vide: art. 148 § 2 K.p.a). Zbadanie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest przy tym bezwzględnym obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby rażące naruszenie prawa jako godzące w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/06 - Lex nr 275519). Ani art. 148 K.p.a. określający termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania oraz sposób jego obliczania, ani art. 149 § 3 K.p.a. określający formę odmowy wznowienia postępowania – nie zawierają szczególnych unormowań odnośnie tego w jaki sposób ma zostać wykazane zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Okoliczność ta powinna być udowodniona z zachowaniem ogólnych reguł prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym, w tym wskazanych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Sąd wskazał, że pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a zatem nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co z reguły następuje w efekcie jej doręczenia. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach: z dnia 10 marca 2006 r., sygn. II OSK 622/05 (Wokanda 2006/7-8/72), z dnia 6 października 2000 r., sygn. I SA 855/99 (Lex nr 54136) i z dnia 3 lutego 1998 r., sygn. I SA 769/97 (Lex nr 45129).

W rozpoznawanej sprawie Sąd jako bezsporny wskazał fakt, że skarżący T. i W. S. pismem z [...] maja 2008r. domagali się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Powiatu G. z [...] września 2006 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma garażami podając jako przyczynę wznowienia fakt, iż nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym wydania wspomnianego rozstrzygnięcia, a więc przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd zważył, że zgromadzona w sprawie dokumentacja dowodzi, iż kwestia zachowania terminu do złożenia przez skarżących T. i W. S. podania o wznowienie postępowania nie została dostatecznie wyjaśniona przez organy obu instancji, co uzasadnia wniosek, że wydanie przez Starostę Powiatu G. w dniu [...] maja 2009 r. postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...] września 2006 r. było co najmniej przedwczesne. Na konieczność poczynienia ustaleń w tym zakresie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bd 696/08 wskazując, że rozpoznając wniosek skarżących S. z dnia [...] maja 2008 r. jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego organ właściwy do wznowienia postępowania zbada w pierwszej kolejności, czy zostały zachowane warunki formalne do wniesienia skargi o wznowienie postępowania (termin). W tym celu organ I instancji powinien przeanalizować cały materiał dowodowy, w szczególności wziąć pod uwagę fakt, że już [...] sierpnia 2007 r. skarżący złożyli u Starosty Powiatu G. wniosek o udostępnienie im informacji publicznej poprzez nadesłanie m.in. kopii decyzji o pozwoleniu na budowę na działkach [...],[...] i[...] położonych w miejscowości M. R., należących do T. W., a w dniu [...] września 2007 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Starosty polegającą na nieudzielaniu im żądanej informacji publicznej.

Wydając postanowienie o wznowieniu postępowania organ I instancji zignorował zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2008 r. i uznał, że termin 30 dniowy rozpoczął bieg od dnia wykonania wyroku Sądu z dnia 6 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Bd 31/07 w przedmiocie bezczynności, czyli od dnia doręczenia skarżącym S. odpisu decyzji Starosty G. z dnia [...] września 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. W. pozwolenia na budowę. Takie postępowanie organu administracyjnego narusza zasady procedury administracyjnej określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., obligujące organ orzekający w sprawie do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a nadto do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego, a więc kompletnego materiału dowodowego. Ponadto dowodzi naruszenia art. 148 § 2 K.p.a.

Wskazane uchybienia nie zostały dostrzeżone także w toku postępowania odwoławczego przed Wojewodą [...], którego obowiązkiem w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającej z art. 15 K.p.a. była nie tylko kontrola poprawności rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w kontekście zarzutów wniesionych odwołań, lecz ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, również co do ustalenia istnienia przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nakazał Staroście G. w pierwszej kolejności ustalić, czy T. i W. S. w terminie, o którym stanowi art. 148 § 2 K.p.a. złożyli podanie

o wznowienie postępowania mając na względzie konieczność dokonania tej oceny w kontekście czynności dokonanych przez tych skarżących w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. W tym celu organ zbada, kiedy skarżący T. i W. S. dowiedzieli się o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Dla prawidłowego ustalenia tego faktu niezbędnym będzie przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych zawierających pisma skarżących T. i W. S. skierowane do Starosty Powiatu G. w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej w postaci doręczenia m.in. decyzji z [...] września 2006 r. udzielającej T. W. pozwolenia na budowę. W zależności od ustaleń w tym zakresie, które winny zostać należycie udokumentowane, organ miał ocenić, czy spełnione są przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2006 r. i wydać w tym przedmiocie stosowne rozstrzygnięcie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] Starosta Powiatu G., na podstawie art. 148 § 1 i 2 oraz art. 149 § 3 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu pisma z dnia [...] maja 2008 r. skarżących T. i W. S. w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z dwoma garażami i podcieniem do rekreacji w bryle budynku oraz infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] położonej w miejscowości M. R., gmina G., które zostało wydane na rzecz T. W. decyzją Starosty Powiatu G. nr [...] z dnia [...] września 2006 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w trakcie ponownej analizy sprawy dotyczącej wznowienia postępowania w świetle art. 148 § 1 i 2 K.p.a. zgodnie z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zbadał, czy istnieją przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania poprzez sprawdzenie czy: 1. żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, 2. został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, 3. strona powołuje się na podstawy wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 K.p.a.. Badając powyższe kwestie stwierdził, że mimo początkowej odmowy przez organ I instancji przyznania T. i W. S. przymiotu strony w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przyjęto w tym zakresie rozstrzygnięcia tej kwestii zgodnie z wyrokiem Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2008 r. (sygn. akt. II SA/Bd 696/08) i uznano, że żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę. T. i W. S. występując o wznowienie postępowania w sprawie decyzji T. W. o pozwolenie na budowę budynku jednorodzinnego argumentowali, iż jako strona nie brali udziału w postępowaniu (zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.).

Analizując zebrane w sprawie dokumenty i wynikające z nich terminy oraz opisane fakty dotyczące terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania ujawniono, iż:

a) Wojewoda [...] w piśmie [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. do W. S. wskazał "Z akt sprawy wynika, iż tylko działka nr [...] objęta decyzją o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego z dnia [...] września 2006 r. znak [...] sąsiaduje z działką nr [...], stanowiącą własność Państwa S.". Pismo dotyczy działek nr [...],[...] i [...] w M. R. gmina G., co wyjaśnia początkowe zdanie tego pisma.

b) W. S. w piśmie z [...] stycznia 2007 r. do Wojewody [...] w punkcie 3b (str. 3) powoływał się na "cytowane przez Pana pozwolenie na budowę dot. budynku mieszkalnego na działce [...]...".

c) T. S. i W. S. w piśmie z [...] sierpnia 2007 r. do Starostwa Powiatowego w G. wnosili o "przesłanie nam kopii decyzji pozwolenia na budowę na działkach nr [...],[...],[...] w M. R. ...".

d) Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 2008 r. (sygn. akt II SAB/Bd 31/07) z powództwa T. S. w sprawie dostępu do informacji publicznej, który w uzasadnieniu (str. 1 i 6) mówi o pozwoleniu na budowę na działkach [...],[...] i[...] w M. R..

Porównując daty ww. dokumentów organ stwierdził, iż T. i W. S. występując zarówno oddzielnie jak i wspólnie razem już w latach 2006 i 2007 posiadali wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a więc wiedzieli o pozwoleniu na budowę, jakie otrzymał na sąsiedniej działce nr [...] T. W.. Wystąpienie zatem T. i W. S. z dnia [...] maja 2008 r. (wpływ [...] maja 2008 r.) do Wojewody [...] o wznowienie postępowania, świadczy o tym, że w znacznym stopniu przekroczony został termin jednego miesiąca przewidziany artykułem 148 § 1 K.p.a. na wznowienie tego postępowania. W wyroku z 9 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że "pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a zatem nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co z reguły następuje w efekcie jej doręczenia. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. i W. S. podnieśli, iż dochowali 30-dniowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, na co wskazywać może ich wniosek z dnia [...] maja 2008 r. o wznowienie postępowania, a także treść pism z dnia [...] września 2006 r., [...] października 2006 r., gdyby ich treść była właściwie oceniona przez organ I instancji, to nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ podał, że jedną z przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania jest zachowanie ustawowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Skarżący swoje podanie o wznowienie postępowania wywodzą z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w związku z czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Fakt ten strona musi udowodnić ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem ww. terminu. Z kolei organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenia prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Należy zauważyć, iż uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 K.p.a.). Jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony. Termin ustanowiony w art. 148 odnosi się wyłącznie do strony.

Wojewoda wskazał, że wyrokiem z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie ze skargi T. i W. S. na bezczynność Starosty polegającą na nieudzielaniu żądanej informacji publicznej WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 696/08) przyznał im przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielonego T. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] września 2006 r. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 3 lutego 2009 r. Jak wynika z akt sprawy, a szczególnie z ustaleń poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zawartych w wyroku z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 1109/09, w dalszym ciągu organ I instancji nie ustosunkował do wniosku skarżących z dnia [...] maja 2008 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, pisma z dnia [...] sierpnia 2007 r. o nadesłaniu im kopii decyzji o pozwoleniu na budowę, a także pism z 2006 r., w których to pismach skarżący zwracali się z prośbą, iż w przypadku wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę w/w inwestycji chcą być uznani za stronę w tym postępowaniu. W ocenie tutejszego organu organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bez głębszej analizy materiału dowodowego ograniczył się jedynie, iż termin jednego miesiąca na złożenie podania o wznowienie został w znacznym stopniu przekroczony. Takie postępowanie organu administracyjnego narusza zasady procedury administracyjnej określone w art. 77, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., obligujące organ orzekający w sprawie do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a nadto do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego, a więc kompletnego materiału dowodowego, co dowodzi także naruszenia art. 148 § 2 K.p.a. W tym stanie rzeczy odwołanie T. i W. S. zasługuje na uwzględnienie.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył T. W. wnosząc o jej uchylenie, podzielając w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji Starosty Powiatu G. z dnia [...] lipca 2010 r. W szczególności stwierdził, że organ II instancji naruszył art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 marca 2011r., (sygn. akt II SA/Bd 1534/10) uchylił decyzję Wojewody [...]. W motywach wyroku Sąd, przywołując brzmienie art. 153 P.p.s.a. podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoich dwóch wyrokach wskazał organom zakres i kierunek dalszego badania sprawy. Wynika z nich wprost, że organy winny "Pismo skarżących z dnia [...] maja 2008 r. (...) potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania" (str. 2 uzasadnienia wyroku z dnia 8 grudnia 2008 r., II SA/Bd 697/08). Zatem argumenty T. i W. S., jakoby również inne ich pisma należało potraktować jako wniosek (podanie) o wznowienie postępowania, nie mają racji bytu. Wynika z nich natomiast niezbicie to, że mieli oni wiedzę na temat toczącego się postępowania i wydania decyzji w sprawie. Zdaniem Sądu bezspornym jest fakt, że T. i W. S. otrzymali pismo Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. W piśmie tym organ wprost odwołał się do treści decyzji z dnia [...] września 2006 r. o pozwoleniu na budowę. Również w piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. T. i W. S. wskazywali na wydanie pozwolenia na budowę na działce [...], gdzie była dokonana samowola budowlana". Słusznie zatem organ I instancji odwołał się również do pisma T. i W. S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. do Starostwa Powiatowego w G., w którym wnosili o przesłanie kopii decyzji pozwolenia na budowę na działkach nr [...],[...],[...] w M. R. oraz do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 2008 r. (sygn. akt II SAB/Bd 31/07) ze skargi Teresy S. w sprawie dostępu do informacji publicznej, w którego uzasadnieniu (str. 1 i 6) mowa jest o pozwoleniu na budowę na działkach [...],[...] i[...] w M. R..

Sąd zaznaczył, że podanie o wznowienie postępowania pochodzi dopiero z dnia [...] maja 2008 r., a więc złożone zostało niewątpliwie z naruszeniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji zignorował zatem zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 marca 2010r. Takie postępowanie organu administracyjnego narusza zasady procedury administracyjnej określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto dowodzi naruszenia art. 148 § 2 K.p.a. i art. 153 P.p.s.a. Skład orzekający podkreślił przy tym, iż był związany poglądami wyrażonymi przez tutejszy Sąd w wyrokach z dnia 8 grudnia 2008 r. (II SA/Bd 697/08) i 9 marca 2010 r. (II SA/Bd 1109/09), a mianowicie, że podanie o wznowienie postępowania pochodzi z dnia [...] maja 2008 r. oraz, że pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a zatem nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co z reguły następuje w efekcie jej doręczenia. Tym samym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 r. (sygn. akt II OSK 1519/11) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. i W. S. od powyższego wyroku stwierdzając, iż WSA prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy orzekając w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, nie podporządkował się ocenie prawnej oraz wskazaniom, co do dalszego postępowania, wyrażonym w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2008 r. (w sprawach o sygn. akt II SA/Bd 696/08 oraz II SA/Bd 697/08) oraz z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1109/09).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...], decyzją

z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu G. z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 marca 2011 r. II SA/Bd 1534/10. Organ podał, że podanie o wznowienie postępowania pochodzi dopiero z dnia [...] maja 2008 r., co prawidłowo ustalił organ I instancji. Pozostałe pisma skarżących tj. z [...] czerwca 2007 r., sierpnia 2007 r., pisma z 2006 r. wskazują, że skarżący posiadali wiedzę na temat toczącego się postępowania o wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę T. W.. Zgodnie z art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. tj. gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Jak wskazały Sądy w wyrokach z dnia 8 grudnia 2008 r. (II SA/Bd 697/08), 9 marca 2010 r. (II SA/Bd 1109/09) i z dnia 9 marca 2011 r. (II SA/Bd 1534/10), wydanych w przedmiotowej sprawie, pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a zatem nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co z reguły następuje w efekcie jej doręczenia. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Wobec powyższego, jak wynika z akt sprawy, bezspornie skarżący posiadali już informację o wydanym pozwoleniu na budowę w 2006 r. wobec otrzymania pisma Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., w którym to organ odwoływał się do wydanego pozwolenia na budowę, a zatem złożenie wniosku o wznowienie postępowania dopiero w dniu [...] maja 2008 r. nastąpiło z przekroczeniem terminu.

Na powyższą decyzję T. i W. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie. Decyzji zarzucili niewłaściwą ocenę stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że podanie o wznowienie postępowania pochodzi dopiero z dnia [...] maja 2008 r. zaś pozostałe pisma skarżących tj. z [...] czerwca 2007 r., [...] sierpnia 2007 r., pisma z 2006 r. wskazują, że skarżący posiadali wiedzę na temat toczącego się postępowania o wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. W ocenie skarżących organ winien szczegółowo przeanalizować treść ich wcześniejszych pism do Starosty, w tym pisma z [...] lipca 2006 r., w którym pytali czy pozwolenie na budowę wydano na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wnosili o uczestnictwo w procedurze ewentualnego wydawania pozwolenia na budowę na działce [...]. Skarżący, podobnie jak w poprzedniej skardze podnieśli, iż stroną postępowania stali się po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Bydgoszczy II SA/Bd 696/08 w dniu z 3 lutego 2009 r. W piśmie z [...] września 2006 r. Starosta świadomie zataił fakt wydania tego dnia pozwolenia na budowę, nie dopełnił wobec ich wniosku obowiązku wynikającego z art. 9 K.p.a. Skarżący nie mieli zatem wiedzy o wydanym pozwoleniu. Ponadto skarżący po raz kolejny opisali przebieg swojej korespondencji z organami przed [...] maja 2008 r. (począwszy od 2006 r.), która była przez organy rozpatrywana w trybie skargowym, a nie jako stanowisko stron postępowania. W ocenie skarżących w okolicznościach niniejszej sprawy czynienie im zarzutu wniesienia wniosku o wznowienia postępowania z uchybieniem terminu jest niewłaściwe, ponieważ odnosi się on do strony, którą skarżący w tym czasie jeszcze nie byli.

Ponadto skarżący wskazali, iż liczne błędy popełniane w toku postępowania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego i odmawianie im możliwości w nim udziału w charakterze strony doprowadziły do obecnej sytuacji, w której wyłącznie oni ponoszą negatywne konsekwencje, mimo wydania inwestorowi wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.

W okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze jej dotychczasowy przebieg oraz prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny sprawy, podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Po myśli art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (vide wyrok NSA z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1865/11, LEX nr 1293568). W piśmiennictwie oraz orzecznictwie podkreśla się, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Sformułowanie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza natomiast, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy (vide wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2101/11, opubl. CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Sprawa stanowiąca przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia w istocie już wielokrotnie podlegała rozstrzygnięciu przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w prawomocnych wyrokach z dnia 8 grudnia 2008 r., II SA/Bd 697/08 i II SA/Bd 698/08 oraz z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 1109/09 wskazał organom jednoznacznie zakres i kierunek dalszego badania sprawy.

Wynika z nich wprost, że organy winny "pismo skarżących z dnia [...] maja 2008 r. (...) potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania" (str. 2 uzasadnienia wyroku z dnia 8 grudnia 2008 r., II SA/Bd 697/08). Zatem argumenty T. i W. S. jakoby również inne ich pisma należało potraktować jako wniosek (podanie) o wznowienie postępowania, nie mają racji bytu. Sądy jednoznacznie oceniły, że z wskazywanych przez organy oraz strony pism wynika niezbicie to, że mieli oni wiedzę na temat toczącego się postępowania i wydania decyzji w sprawie. Bezspornym jest fakt, że T. i W. S. otrzymali pismo Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. W piśmie tym organ wprost odwołuje się do treści decyzji z dnia [...] września 2006 r. o pozwoleniu na budowę. Również w piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. T. i W. S. powołują się na fakt wydania pozwolenia ba budowę "na działce [...], gdzie była dokonana samowola budowlana". Słusznie organ I instancji odwołał się również do pisma T. i W. S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. do Starostwa Powiatowego w G., w którym wnosili "... o przesłanie kopii decyzji pozwolenia na budowę na działkach nr [...],[...],[...] w M. R...." oraz do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 lutego 2008 r. (sygn. akt II SAB /Bd 31/07) ze skargi T. S. w sprawie dostępu do informacji publicznej, w którego uzasadnieniu (str. 1 i 6) mowa jest o pozwoleniu na budowę na działkach [...], [...] i [...] w M. R..

W dalszej kolejności zważyć przyjdzie, że wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. (sygn. akt II SA/Bd 1534/10) tutejszy Sąd, powołując się na naruszenie przez Wojewodę [...] art. 153 P.p.s.a., uchylił uprzednią decyzję tego organu wskazując, że zignorował zalecenia i wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 marca 2010r., którymi wobec niezmiennych ustaleń faktycznych i stanu prawnego, był w sprawie związany. Sąd powoła się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 23 marca 2010 r. (I FSK 178/09, LEX nr 593711), zgodnie z którym ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wydanym w pierwszej instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję organu administracji publicznej, w wyniku czego dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy przez organ administracji, a następnie przez wojewódzki sąd administracyjny, ma istotne znaczenie dla Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wniesionej od ponownego wyroku sądu administracyjnego wydanego w pierwszej instancji, gdyż byłby on niezgodny z prawem, jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie uwzględniałby wiążącej oceny prawnej i wskazań, o jakich mowa w art. 153 P.p.s.a.

W tym zakresie Sąd wskazał na związanie w niniejszej sprawie oceną wyrażoną w wyrokach z dnia 8 grudnia 2008 r. (II SA/Bd 697/08) i 9 marca 2010 r. (II SA/Bd 1109/09), że podanie skarżących z dnia [...] maja 2008 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego sporną decyzją o pozwoleniu na budowę oraz, że pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a zatem nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co z reguły następuje w efekcie jej doręczenia. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie.

Skarżący nadal konsekwentnie negując i kwestionując powyższe okoliczności całkowicie pomijają również fakt, że stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji, a następnie tutejszy Sąd w wyroku z 9 marca 2011 r. zostało zaaprobowane wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. (sygn. akt II OSK 1519/11), który oddalając skargę kasacyjną skarżących uznała, że podnoszone także obecnie zarzuty są nieuzasadnione, wobec treści art. 153 i art. 170 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy orzekając w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, nie podporządkował się ocenie prawnej oraz wskazaniom, co do dalszego postępowania, wyrażonym w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2008 r. (w sprawach o sygn. akt II SA/Bd 696/08 oraz II SA/Bd 697/08) oraz z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1109/09), czym naruszył wymagania przepisu art. 153 P.p.s.a.

Sąd Wojewódzki w powołanych orzeczeniach w sposób jednoznaczny wskazał, bowiem iż pismo T. i W. S. z dnia [...] maja 2008 r. (które wpłynęło do organu [...] maja 2008 r.) należy potraktować jako podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2006 r. A badając zachowanie terminu do złożenia tego podania należy uwzględnić fakt, że już [...] sierpnia 2007 r. skarżący złożyli u Starosty wniosek o udostępnienie im informacji publicznej poprzez nadesłanie m.in. kopii decyzji o pozwoleniu na budowę na działkach [...],[...] i [...] położonych w miejscowości M. R., należących do T. W., a w dniu [...] września 2007 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Starosty polegającą na nieudzielaniu im żądanej informacji publicznej.

W ocenie NSA, trafnie Sąd Wojewódzki argumentował, odnosząc się do zarzutów skargi, które w analogicznym zakresie strony podniosły w niniejszej sprawie, iż żadne z wcześniejszych pism T. W. S. (sprzed dnia [...] maja 2008 r.), kierowane do organów administracji nie mogły być potraktowane jako podanie o wznowienie postępowania. Jednocześnie z treści tych pism wynika, że strony wiedziały o wydanej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na działce nr [...]. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., kierowane do W. S., wskazujące wprost, że " działka [...] objęta decyzją o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego z dnia [...].09.2006 r. znak [...] sąsiaduje z działką [...], stanowiącą własność Państwa S.".

Ponadto odnosząc się do zarzut nieuwzględnienia wniosku o przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, zawartego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej NSA zważył, że trudno jest odnieść do kontrolowanego wyroku Sądu Wojewódzkiego. Autor kasacji sformułowanie, że "skoro Sąd potraktował pismo z dnia [...] maja 2008 r. zatytułowane jako odwołanie, jako wniosek o wznowienie postępowania, to zawarty w nim wniosek o przywrócenie terminu odnosi się również do wniosku o wznowienie postępowania" odnosi wprost do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie II SA/Bd 697/08. Sąd kasacyjny nie ma więc możliwości rozpatrywania kwestii mieszczących się w ocenie prawnej wyrażonej we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, co w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodzone jest z art. 170 P.p.s.a - wyroki z dnia 20 stycznia 2006 r., I FSK 505/05, z dnia 25 stycznia 2006 r., I FSK 737/05, z dnia 27 czerwca 2006 r., I FSK 1078/05 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z tym przepisem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten nie wyłącza ze swojego zakresu sądu administracyjnego drugiej instancji. Oznacza to, że skoro strona nie skorzystała z przysługującego jej środka odwoławczego (skargi kasacyjnej) i tym samym doprowadziła do uprawomocnienia się orzeczenia sądu I instancji, to przesądzone w nim kwestie prawne nie mogą być badane przez Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej na kolejny wyrok sądu w tej samej sprawie. NSA powołał się na pogląd wyrażony w wyroku I FSK 505/05, że za takim rozumieniem skutków prawomocności orzeczenia przemawia nie tylko brzmienie art. 170 P.p.s.a, ale również względy wykładni systemowej związane z unormowaniem wynikającym z art. 153 tej ustawy. Jeżeli strona nie zgadza się z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, to powinna kwestionować w odpowiednim środku odwoławczym orzeczenie, w którym zawarte są ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia zawarte w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko wobec organów wymienionych w art. 153, ale także wskazanych w art. 170 P.p.s.a. (vide: wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., I OSK 513/09, LEX nr 745055).

Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że organy administracji, jak również Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie również związane są oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wskazanych wyżej wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (II SA/Bd 696/08, II SA/Bd 697/08, II SA/Bd 1109/09 oraz II SA/Bd 1534/10) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (II OSK 1519/11).

W konsekwencji mając na uwadze przytoczone argumenty stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] lipca 2010 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Powiatu G. z dnia [...] września 2006 r. w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma garażami i podcieniami do rekreacji w bryle budynku oraz infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w miejscowości M. R. - z wniosku skarżących z dnia [...] maja 2008 r. - nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Przyjmując, z uwzględnieniem związania wynikającego z ww. prawomocnych wyroków Sądu, że sporna decyzja Starosty Powiatu G. z dnia [...] września 2006 r. ma walor decyzji ostatecznej od dnia [...] października 2006 r. (vide uzasadnienia wyroków WSA z dnia 8 grudnia 2008 r. II SA/Bd 696/08 i II SA/Bd 697/08), na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organy administracji dokonały prawidłowej oceny, że przedmiotowy wniosek skarżących (stron postępowania administracyjnego, które w tym postępowaniu nie brały udziału) o wznowienie postępowania administracyjnego zastał wniesiony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a.

Powielane zatem w tym zakresie ponownie w niniejszej skardze zarzuty skarżących, ocenione uprzednio już przez sąd jako niezasadne, w tym zarzut niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego (tj. że podanie z [...] maja 2008 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania), nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżących skutku także w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W toku postępowania wznowieniowego jak również postępowań sądowych skarżący jednoznacznie wskazywali, że o wydanym pozwoleniu na budowę dowiedzieli się "oficjalnie" z pisma Wojewody z dnia [...] grudnia 2006 r. Potwierdzili to również na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013r. Ta już tylko okoliczność, łącznie z innymi wskazywanymi wyżej nie pozostawia żadnej wątpliwości, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] września 2006 r., został wniesiony ze znacznym uchybieniem terminu jednego miesiąca od powzięcia tej wiadomości.

Dodatkowo należy wskazać, iż nieuprawnione jest powielane przez skarżących wielokrotnie stwierdzenie, że status strony postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji o pozwoleniu na budowę nabyli oni dopiero na mocy potwierdzającego tę okoliczność wyroku tutejszego Sądu z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 696/08 (a właściwie z dniem jego uprawomocnienia 3 lutego 2009 r.).

Podkreślić należy, że status strony postępowania administracyjnego nie jest nadawany ani w drodze orzeczenia organu administracji, ani też wyrokiem sądu administracyjnego. Wynika on bowiem wyłącznie z właściwych dla danej sprawy przepisów prawa regulujących uprawnienia bądź obowiązki podmiotów konkretnych stosunków administracyjnoprawnych. Wskazywany wyrok WSA w Bydgoszczy jedynie potwierdził, okoliczność że skarżący na mocy wskazanych w tym wyroku przepisów (w tym art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane) posiadają przymiot strony postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem T. W. o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego, zakończonego przez starostę wydaniem decyzji z dnia [...] września 2006 r. – jako właściciele nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania spornego obiektu.

Przy czym podkreślenia wymaga, iż skarżący od 2006 r. podejmowali konsekwentnie szereg czynności, domagając się od organów dopuszczenia do udziału w postępowaniu jako jego strony, jednakże organy administracji z naruszeniem przepisów postępowania, konsekwentnie odmawiały skarżącym dopuszczenia do udziału w tymże. Nie budzi wątpliwości, że od uprawomocnienia ww. wyroku organy administracji zostały związane wyrażoną przez sąd oceną co do statusu T. i W. S. wobec spornej sprawy administracyjnej. Jednakże nie można twierdzić, iż ów wyrok "przyznał" skarżącym legitymację strony postępowania administracyjnego, którą w istocie mieli od momentu jego wszczęcia.

Niezależnie od powyższego mając na uwadze treść skargi oraz analizę zgromadzonego materiału dowodowego wskazać należy, że nie można jednoznacznie wykluczyć, iż dokonane dotychczas ustalenia w zakresie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę zapadłych w powyższych sprawach decyzji organów oraz wyroków sądowych (i w konsekwencji związania ich wskazaniami) zamykają ostatecznie skarżącym drogę do wzruszenia kwestionowanej przez nich konsekwentnie od 2006 r. decyzji. W okolicznościach sprawy zostało bowiem ustalone i przesądzone, że decyzja Starosty Powiatu G. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej T. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z dwoma garażami i podcieniem do rekreacji w bryle budynku oraz infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] położonej w miejscowości M. R. stała się decyzją ostateczną z dniem [...] października 2006r.

Postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 K.p.a.). Decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Po myśli art. 127 § 1 i 2 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy jeżeli wynika z niego, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji (...) – art. 128 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 1 i 2 K.p.a.).

W dotychczasowym postępowaniu nie zostało ustalone, aby T. i W. S. w ww. terminie wnieśli odwołanie od decyzji Starosty Powiatu G. z dnia [...]września 2006 r. Konsekwencją tego jest przyjęcie przez organy, co zostało zaakceptowane przez Sąd w wyrokach z dnia 8 lutego 2009 r., że decyzja stała się ostateczna z dniem [...] października 2006 r. Ne przesądzając tej kwestii, bowiem ocena zgromadzonego materiału dowodowego w pierwszej kolejności należy do organów administracji publicznej, szczegółowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego nasuwa wątpliwość, czy stan faktyczny sprawy w tej istotnej kwestii został ustalony prawidłowo.

Z akt sprawy wynika, że decyzja nr [...] z dnia [...] września 2006 r. została odebrana osobiście przez inwestora w dniu [...] września 2006 r. (własnoręcznie potwierdzone na oryginale decyzji). Z treści akt wynika, iż inwestor był traktowany przez Starostę jako wyłączna strona tego postępowania. Oznacza to, że czternastodniowy termin do wniesienia przez stronę odwołania od decyzji upływał z dniem [...] października 2006r. Na oryginale decyzji znajduje się pieczęć urzędowa o treści "Klauzula wykonalności stwierdzam, że powyższa decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu. G. [...] października 2010r." (k. 123 akt administracyjnych). Niezależnie od powyższego zważyć jednak przyjdzie, że w dalszych aktach sprawy znajdują się (np. jako załącznik do "odwołania" z dnia [...] lipca 2007 r. k 201-204 akt adm., także jako załączniki do skargi k. 17-21 akt sądowych) przywoływane przez skarżących kserokopie pism W. S. kierowanych odpowiednio do Starosty Powiatu w G. z dnia [...] września 2006 r. oraz do Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. w których kwestionuje on fakt odmawiania mu udziału w postępowaniu odnosząc się do pisma z [...] września 2006 r. dotyczącym sprawy o pozwolenia na budowę oraz wnosi do Wojewody skargę na działanie w tym postępowaniu organu pierwszej instancji, kwestionując możliwość wydania spornego posolenia na budowę. Z dalszej analizy akt wynika, że pisma te zostały przez organy potraktowane jako skargi, i w tym też trybie (działu VIII K.p.a.) udzielono jedynie pisemnej odpowiedzi wskazując na brak przymiotu strony w postępowaniu.

Wobec powyższego rozważenia wymaga, czy powyższe pisma wniesione zostały przez W. S., we wskazanym wyżej terminie otwartym do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2006 r. (na co wskazywałaby ich data). Jeżeli okoliczność ta potwierdzi się, wówczas może się również okazać, że organy administracji pozostają w bezczynności wobec jego odwołania od spornej decyzji, a decyzja błędnie została uznana za decyzję ostateczną. Zgodnie bowiem z normą art. 234 K.p.a. w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne

1) skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu; 2) skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu.

W sytuacji zatem gdy skarżący zgłaszający się w toku postępowania jako jego strona składa pismo wskazujące na niezadowolenie z faktu wydania decyzji po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, bezwzględnie podanie to należało rozpoznać w trybie toczącego się postępowania administracyjnego (jako odwołanie). W niniejszej sprawie stało się inaczej zarówno organ pierwszej instancji, jak i właściwy organ odwoławczy pominęło stanowisko procesowe skarżącego, i nie nadały mu dalszego biegu w toku toczącego się postępowania administracyjnego. O ile bowiem nawet organy uznawały wówczas (aczkolwiek błędnie), że W. S. nie jest stroną spornego postępowania, wówczas, o ile wniósł on pismo w terminie otwartym do wniesienia odwołania, należało pismo rozpoznać w tym trybie – wydając decyzję określoną w art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Takie działanie organu administracji publicznej otwierałoby stronie możliwość weryfikacji jego legalności na drodze skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, nie można wykluczyć, że skarżący został tej możliwości z naruszeniem norm prawnych pozbawiony.

Można jedynie wskazać, że w przypadku bezczynności organu administracji publicznej w rozpoznaniu konkretnego podania (żądania) strony poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia (decyzji administracyjnej, postanowienia) lub przewlekłego prowadzenia postępowania stronie służą środki dyscyplinujące organ administracji publicznej tj. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 K.p.a.), a następnie po wyczerpaniu tej drogi ewentualnie skarga na bezczynność organu w tym zakresie do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 3 § 1 pkt 8 P.p.s.a.). Pozostaje to jednakże poza zakresem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, która dotyczy weryfikacji decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym zainicjowanym podaniem T. i W. S. z dnia [...] maja 2008 r. o wznowienie postępowania administracyjnego.

Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami admistracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu. Wobec tego, na mocy art. 199 i art. 200 P.p.s.a., brak było podstaw do zasadzenia na rzecz skarżących wnioskowanego zwrotu poniesionych kosztów postępowania.