Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 263/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ś. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 7 grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego K. na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. dalej: ŚWIOŚ, Wierzyciel, Skarżący) decyzją z dnia 2 lipca 2021 r. nr [...] wymierzył J.B. (dalej: Zobowiązany), prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P., administracyjną karę pieniężną za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 779, ze zm.; dalej: u.o.), w wysokości 40 000 zł. W dniu 22 lipca 2021 r. decyzja stała się ostateczna.

ŚWIOŚ z uwagi na niezapłacenie w terminie ww. administracyjnej kary pieniężnej, zwrócił się do Urzędu Miasta K. z wnioskiem o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL.

W odpowiedzi Urząd Miasta K. poinformował, że nie posiada aktualnych danych dotyczących adresu zameldowania na pobyt stały lub czasowy Zobowiązanego, wskazując jednocześnie ostatni adres zameldowania Zobowiązanego na pobyt stały (do dnia 4 września 2012 r.).

Następnie ŚWIOŚ wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2021 r., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego K. (dalej: NUS, Naczelnik), o udzielenie informacji w zakresie w zakresie zgłoszonego przez Zobowiązanego adresu zamieszkania. Jako podstawę prawną żądania wskazał przepis art. 36 § 1, § 1a, § 1b oraz § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm.; dalej: u.p.e.a.). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że działa jako Wierzyciel niewykonanego przez Zobowiązanego obowiązku publicznoprawnego orzeczonego decyzją z dnia 2 lipca 2021 r.

Wierzyciel w dniu 13 września 2021 r. wystawił upomnienie, które wysłał na adres ostatniego stałego pobytu Zobowiązanego. Korespondencja nie została przez Zobowiązanego odebrana i po upływie ustawowego terminu zwrócona Wierzycielowi.

NUS pismem z dnia 11 października 2021 r. odmówił udzielenia wnioskowanej informacji. W uzasadnieniu wskazano, że indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Wskazano także, że katalog podmiotów, którym udostępniane są informacje w związku z toczącym się postępowaniem, określony w art. 298 i art. 299 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.; dalej: O.p.) jest katalogiem zamkniętym, a ŚWIOŚ nie został wymieniony jako podmiot , upoważniony do pozyskania informacji objętych tajemnicą skarbową.

ŚWIOŚ wnioskiem z dnia 12 października 2021 r. ponownie zwrócił się o udzielenie przedmiotowej informacji. We wniosku wskazał, że uzyskanie informacji o miejscu zamieszkania podyktowane jest wyłącznie koniecznością skierowania pod właściwy adres zamieszkania upomnienia do Zobowiązanego, a następnie potrzebą wystawienia tytułu wykonawczego. Wskazano także, że Zobowiązany uchyla się od zapłaty należności i nie odbiera upomnień do niego kierowanych.

W celu uwiarygodnienia konieczności uzyskania żądanych informacji w załączeniu przesłano także skan decyzji z dnia 2 lipca 2021 r., na mocy której wymierzono Zobowiązanemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 40 000 zł.

NUS pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. nr [...] ponownie odmówił udzielenia informacji. W uzasadnieniu pisma Naczelnik przywołał treść art. 36 § 1 u.p.e.a. i wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż z treści tego przepisu wierzyciel jest uprawniony do zwracania się m.in. do organów administracji publicznej o informacje niezbędne do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Jednak zgodnie z art. 36 § 1b u.p.e.a. udostępnianie informacji przez organy (...) nie narusza obowiązku zachowania przez nich tajemnicy określonej w odrębnych przepisach. Zatem organy udostępniające informacje winny zachować informacje w tajemnicy, do której zachowania zostały zobowiązane (np. państwowa, służbowa, zawodowa).

Dalej NUS wskazał, że wprawdzie WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 547/06 oraz NSA w wyroku z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I OSK 2125/10 przyjęły, że "Skuteczna egzekucją prawa jest jednym z najważniejszych zadań demokratycznego państwa prawa. Wszelkie ustawy szczególne, które wprowadzają tajemnice dotyczące niektórych informacji i danych nie mogą chronić zachowań naruszających prawo, jakim jest uchylenie się od egzekucji należności przez dłużników" jednak postawiona przez ww. sądy administracyjne teza nie może się odnosić do ustaw określających szczególnie chronione tajemnice np.: lekarskiej, dziennikarskiej, adwokackiej, skarbowej, gdzie został określony szczególny tryb zwolnienia z tej tajemnicy, np. tryb taki uregulowany został w przepisie art. 180 K.p.k. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1146/06, gdzie wskazano, że "naruszenie art. 36 § 1b przez organy egzekucyjne mogłoby mieć miejsce, gdyby żądał on informacji, której udzielenie wiązałoby się z naruszeniem obowiązku zachowania tajemnicy określonej w odrębnych przepisach".

Zdaniem Naczelnika powyższe stanowisko koresponduje również z treścią art. 36 § 2 u.p.e.a., który stanowi, że od wykonania żądania określonego w § 1 można uchylić się w takim zakresie, w jakim według przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej K.p.a.) można odmówić zeznań w charakterze świadka albo odpowiedzi na zadane pytanie. W szczególności abstrahując od art. 82 K.p.a. gdzie wskazano osoby, które nie mogą być świadkami, należy zwrócić uwagę na art. 83 § 1 i § 2 K.p.a., w których określone są wyjątki od zasady obowiązku zeznawania/odpowiedzi na zadane pytania. Zgodnie z art. 83 § 2 K.p.a. świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub jego bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej. Nie ulega zatem wątpliwości, że świadek może odmówić zeznań/odpowiedzi na poszczególne pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić go na:

- odpowiedzialność karną,

- spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej.

Dalej NUS podniósł, że również w myśl art. 306 O.p. ujawnienie tajemnicy skarbowej obwarowane jest sankcją karną. Art. 294 § 1 O.p. wskazuje osoby, które zobowiązane są do przestrzegania tajemnicy skarbowej, co potwierdzają przez złożenie na piśmie stosownego przyrzeczenia. W związku z powyższym także na podstawie art. 36 § 2 u.p.e.a. organ podatkowy może uchylić się od wykonania żądania wierzyciela. Ponadto w art. 298 O.p. określono katalog podmiotów, którym organy podatkowe mogą udostępniać objęte tajemnicą skarbową akta spraw podatkowych - z wyłączeniem informacji, o których mowa w art. 182 O.p. Z kolei zgodnie z art. 299 § 1 O.p., organy podatkowe udostępniają informacje zawarte w aktach spraw podatkowych, z wyłączeniem informacji określonych w art. 182 O.p., organom osobom wymienionym w art. 298 O.p. Przypadki udostępniania danych na podstawie art. 298 O.p. są ściśle unormowane, tak co do podmiotów, którym można udostępniać te dane, jak i zakresu czy celu, w jakim to udostępnianie może nastąpić. Konsekwentnie, udostępnianie informacji uprawnionym podmiotom na podstawie art. 299 § 1 O.p. nie może wykraczać poza jego zakres i cel określony w art. 298 O.p. W art. 298 O.p. nie wymieniono wierzycieli jako podmiotów, którym można przekazać informacje objęte tajemnica skarbową, co więcej nie można uznać wierzyciela za inny organ, o którym mowa w § 7 tegoż artykułu. U.p.e.a. nie jest ustawą, która uprawniałaby wierzyciela do uzyskania danych objętych tajemnicą skarbową od organu podatkowego.

Podsumowując NUS wskazał, że nie znajduje podstawy do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji objętej tajemnicą skarbową w oparciu o art. 36 u.p.e.a.

ŚWIOŚ pismem z dnia 4 stycznia 2022 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wskazując w nim, że "zaskarża w całości czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego K. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji w zakresie zgłoszonego adresu zamieszkania Pana J.B. z bazy danych urzędu, potwierdzoną pismem z dnia 07.12.2021 r. i zarzuca organowi naruszenie:

1. art. 299 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 298 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i art. 36 § 1 i 1b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej przywołana jako u.p.e.a.), poprzez ich wadliwą wykładnię skutkującą niezastosowaniem w sprawie, co polegało na uznaniu, że organ nie jest zobowiązany do udzielenia żądanych informacji dotyczących adresu zamieszkania oraz uznaniu, że ich udzielenie będzie stanowiło naruszenie tajemnicy skarbowej, mimo że przepis art. 36 § 1 i § 1b u.p.e.a. stanowi samodzielną podstawę prawną uprawniającą wierzyciela do żądania od organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych udzielenia informacji w zakresie niezbędnym do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także innych podmiotów, a udostępnienie informacji przez te organy i jednostki im podległe nie narusza obowiązku zachowania przez nich tajemnicy skarbowej określonej w odrębnych przepisach.

2. art. 36 § 2 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, tj. nieprzedstawienie przez organ żądanych okoliczności i podstaw sankcjonujących uchylenie się od obowiązku udzielenia żądanych informacji, mimo że zgodnie z art. 36 § 2 u.p.e.a. od wykonania żądania udzielenia informacji można uchylić się jedynie w takim zakresie, w jakim według przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego można odmówić zeznań w charakterze świadka albo odpowiedzi na zadane pytanie."

Na podstawie powyższych zarzutów Wierzyciel wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności w całości i nakazanie NUS udzielenia wnioskowanych informacji oraz zasądzenia na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzut pierwszy Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 299 § 1 i § 3 O.p. organy podatkowe są zobowiązane udostępnić informacje zawarte w aktach spraw podatkowych ściśle określonej grupie organów i instytucji, o których mowa w art. 298 O.p. Jakkolwiek w kręgu wskazanych tam podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji nie został wymieniony wprost wierzyciel, niemniej jednak wcale nie wyklucza to możliwości udostępnienia informacji właśnie temu podmiotowi. Podmiotami uprawnionymi do żądania informacji są organ egzekucyjny oraz wierzyciel w rozumieniu art. 5 u.p.e.a. Organ egzekucyjny z natury rzeczy może żądać informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz do udzielania pomocy na podstawie ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Wierzyciel może natomiast żądać również informacji niezbędnych do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX).

Za sprawą art. 298 pkt 7 oraz art. 299 § 2 O.p., ustawodawca dopuścił możliwość udostępnienia informacji zawartych w aktach spraw podatkowych także innym podmiotom niż wymienione w art. 298 pkt 1-6f ww. ustawy, pod warunkiem, że wynika to z odrębnych ustaw. Wbrew twierdzeniom NUS art. 298 O.p. nie jest katalogiem zamkniętym. Bowiem ust. 7 ww. artykułu, przewiduje możliwość udostępnienia informacji również innym podmiotom niewymienionym w tym przepisie. W art. 298 nie zamknięto katalogu organów, którym można udostępniać akta objęte tajemnicą skarbową, sygnalizując w jego pkt 7, że odrębne ustawy i ratyfikowane umowy międzynarodowe mogą także wskazywać inne niż wymienione w pkt 1-6e tego przepisu organy (Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI). Bezsprzecznie regulacją przewidującą możliwość udostępnienia informacji również innym podmiotom jest art. 36 § 1 u.p.e.a., gwarantujący m.in. wierzycielowi dostęp do informacji, które są niezbędne do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Ponadto, jak stanowi art. 36 § 1b u.p.e.a., udostępnianie informacji przez organy i jednostki, o których mowa w § 1a, oraz dłużników zajętej wierzytelności, nie narusza obowiązku zachowania przez nich tajemnicy określonej w odrębnych przepisach. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 752/19, z powołanych regulacji w sposób jasny wynika, że wszystkie podmioty, do których zwróci się organ egzekucyjny o udzielnie informacji niezbędnych do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego, obowiązane są ich udzielić, o ile tylko takimi informacjami dysponują.

Skarżący podkreślił, że jest to szczególne istotne dla zapewnienia organom egzekucyjnym możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że stanowisko zajęte przez Naczelnika stoi w sprzeczności z orzeczeniami sądów administracyjnych, gdzie wyraźnie jest wskazane, że skuteczna egzekucja jest jednym z najważniejszych zasad demokratycznego państwa prawa, w związku z czym przy rozstrzyganiu prośby o udostępnienie informacji prymat winna brać wykładnia celowościowa i systemowa art. 36 u.p.e.a. uprawniająca organy będące uczestnikami postępowania egzekucyjnego do żądania danych osobowych, w tym tzw. danych wrażliwych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd, wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I OSK 2125/10).

Ponadto niezbędność informacji do prowadzenia egzekucji nie jest przedmiotem oceny podmiotu, do którego zwraca się organ egzekucyjny, ale zależy od uzasadnionego uznania organu egzekucyjnego (R. Hauser, 2. Leoński, Komentarz.... s. 70). Niezależnie od powyższego przepisy Działu VII Ordynacji podatkowej "Tajemnica skarbowa" również nie wyłączają możliwości udostępnienia informacji. Z przepisu artykułu 298 pkt 7 O.p. jednoznacznie wynika, że akta niezawierające informacji, o których mowa w artykule 182, czyli związanych z tajemnicą bankową, organy podatkowe udostępniają innym organom w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych ustawach (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 752/19).

W ocenie Skarżącego, przepisy art. 298 i art. 299 O.p. dotyczą udostępniania akt i informacji przez wszystkie organy podatkowe, a więc mają one zastosowanie do organów podatkowych wszystkich szczebli i instancji, w tym do NUS. Ponadto należy przyjąć, że informacje, o które wnosił ŚWIOŚ jako wierzyciel i organ egzekucyjny, wiązały się z zadaniami tego organu i miał on prawo do tego, aby o takie dane wystąpić i nie mogło stać temu na przeszkodzie kwalifikowanie tych danych jako objętych tajemnicą skarbową. NUS nie ma podstaw obawiać się ujawnienia tajemnicy skarbowej, bowiem ŚWIOŚ również zobowiązany jest do jej przestrzegania jako organ państwowy - wierzyciel.

Skarżący uzasadniając drugi zarzut dotyczący naruszenia art. 36 § 2 u.p.e.a., wskazał, że zgodnie z art. 36 § 2 u.p.e.a. od wykonania żądania udzielenia informacji można uchylić się jedynie w takim zakresie, w jakim według przepisu K.p.a. można odmówić zeznań w charakterze świadka albo odpowiedzi na zadane pytanie. NUS powołał się na art. 83 § 2 K.p.a. Wskazano, że nie ulega wątpliwości, że świadek może odmówić zeznań/odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby: - narazić na odpowiedzialność karną, - spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej. Odnosząc się do pierwszej możliwości odmowy udostępnienia informacji w postaci odpowiedzialności karnej, Skarżący wskazał, że art. 298 O.p. przewiduje możliwość udostępnienia informacji objętych tajemnicą skarbową. Wobec powyższego, w wyniku udostępnienie takich informacji innemu organowi działającemu w roli wierzyciela nie może być mowy o naruszeniu tajemnicy skarbowej i odpowiedzialności karnej. Jak już była mowa powyżej, tajemnica skarbowa nie wyłącza możliwości udostępnienia informacji. Definicja przestępstwa stypizowanego w art. 306 § 1 O.p. nie daje podstaw do przyjęcia, że ma ono charakter powszechny, tzn. że może popełnić je każdy podmiot, w każdej sytuacji, w której dopuszcza się ujawnienia treści objętych tajemnicą skarbową.

Skarżący odnosząc się do drugiej możliwości odmowy udostępnienia informacji wskazanej przez NUS, tj. naruszenia obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej, wskazał, że pojęcie tajemnicy zawodowej obejmuje wiadomości uzyskane przez osobę wykonującą zawód w ramach i w związku z wykonywaniem tego zawodu. Prawo odmowy odpowiedzi na pytanie dotyczy wszakże jedynie prawnie chronionej tajemnicy zawodowej, a zatem takich wiadomości, których zachowanie przez osobę wykonującą dany zawód jest jej obowiązkiem prawnym. Rozgraniczenie między prawnie chronioną tajemnicą służbową a tajemnicą zawodową może być niekiedy utrudnione, jednakże należy przyjąć, że z tajemnicą zawodową mamy do czynienia z reguły w odniesieniu do informacji uzyskanych przez osoby wykonujące tzw. wolne zawody, podczas gdy pojęcie tajemnicy służbowej jest związane z informacjami uzyskanymi przez osoby pozostające w stosunku służbowym lub w stosunku pracy, niezależnie od jego rodzaju. Powyższy przepis mówi o obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej, z którą mamy do czynienia w przypadku tzw. wolnych zawodów, do których Naczelnik się nie zalicza. Wobec powyższego, zwolnienie Naczelnika z udostępnienia informacji na podstawie powyżej omawianej przyczyny jest niezgodne z przepisami prawa.

Zdaniem Skarżącego przyjęte przez NUS rozwiązanie narusza powszechnie obowiązujące przepisy. Zasadnym jest dla wierzyciela wskazanie w upomnieniu i tytule wykonawczym adresu zamieszkania zobowiązanego i doręczenie ich na ten adres. Organ egzekucyjny w sytuacji powstania wątpliwości co do miejsca zamieszkania strony zobowiązany jest w trybie art. 36 § 1 w związku z art. 18 u.p.e.a. i art. 7 K.p.a. do ustalenia aktualnego adresu, przeprowadzając w tym zakresie szczegółowe postępowanie wyjaśniające. Przepisy u.p.e.a. nie zawierają własnej regulacji zasad i trybu doręczenia pism w postępowaniu egzekucyjnym, w związku z czym w myśl art. 18 u.p.e.a. mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Przepisy K.p.a. dotyczące doręczeń pism procesowych powinny być wykładane ściśle, gdyż czynność materialnotechniczna doręczeń powoduje szereg doniosłych skutków procesowych. Zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 434/17, wymóg art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. będzie spełniony tylko w sytuacji, gdy wierzyciel sporządzając tytuł wykonawczy zamieści w nim aktualny adres dłużnika. Z kolei w przypadku przyjęcia tytułu wykonawczego do realizacji, fakt wskazania w nim błędnego adresu mógłby być przesłanką do wniesienia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy obarczony tego rodzaju wadą i w konsekwencji doprowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto to na wierzycielu ciąży obowiązek dokładnego określenia osoby, co do której ma być prowadzona egzekucja i obowiązek ten nie może być przerzucany na organy egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie ma obowiązku ustalania adresu dłużnika, jeżeli ten nie został podany prawidłowo przez wierzyciela. Brak podania prawidłowego i aktualnego adresu dłużnika przez wierzyciela stanowi o niezrealizowaniu wymogu opisanego w omawianym przepisie.

Zdaniem Skarżącego NUS odmawiając udzielenia informacji uniemożliwił wierzycielowi owego działania, co doprowadziło do naruszenia zasady zbierania informacji przez władze publiczne, niezbędnych do działań w demokratycznym państwie prawnym (art. 51 ust. 2 Konstytucji RP). Poprzez działanie NUS ŚWIOŚ nie ma możliwości wystawić skutecznie upomnienia i tytułu wykonawczego, a co za tym idzie nie ma możliwości wyegzekwowania należności, co doprowadzi do obciążenia budżetu państwa. Ponadto niepodjęcie przez Wierzyciela odpowiednich kroków zmierzających do skutecznej egzekucji naruszy także zasadę równości obywateli, a obowiązki publicznoprawne dłużnika zostaną przerzucone na ogół społeczeństwa.

Naczelnik w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. NUS wskazał, że zakres tajemnicy skarbowej wynika wprost z ustawy i jest niezależny od decyzji organu uprawnionego do oznaczenia dokumentów stosowną pieczęcią oraz adnotacją, a przepisy ustaw o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, w tym tajemnicy skarbowej, stanowią lex specialis w odniesieniu do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i muszą być zastosowane na zasadzie pierwszeństwa.

Zdaniem Naczelnika udostępnianie informacji uprawnionym podmiotom na podstawie art. 299 § 1 O.p. nie może wykraczać poza jego zakres i cel określony w art. 298 O.p., ponadto w żadnym z artykułów nie wymieniono wierzycieli jako podmiotów, którym można przekazać informacje objęte tajemnicą skarbową. Co więcej nie można uznać wierzyciela za inny organ, o którym mowa w § 7 tego artykułu. W związku z powyższym do wszczęcia postępowania wykonawczego, art. 36 u.p.e.a. nie jest podstawą, która uprawniałaby wierzyciela z zastosowaniem art. 298 pkt 7 O.p. do uzyskania danych objętych tajemnicą skarbową od organu podatkowego, jak sugeruje Skarżący.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W niniejszej sprawie Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie, wezwał Skarżącego i NUS o podanie, czy strona wnosi o przeprowadzenie rozprawy zdalnej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP. Skarżący na powyższe wezwanie nie odpowiedział, natomiast NUS wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 18 maja 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 8 czerwca 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.

Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Z kolei stosownie do art. 3 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl § 2a ww. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie w myśl art. 135 P.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest czynność NUS w przedmiocie odmowy udzielenia informacji, w zakresie zgłoszonego adresu zamieszkania Zobowiązanego, o którą wystąpił ŚWIOŚ działający jako wierzyciel, na podstawie art. 36 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem w zakresie niezbędnym do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz udzielania pomocy na podstawie ustawy o wzajemnej pomocy organ egzekucyjny lub wierzyciel, o którym mowa w art. 5, może żądać od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień, jak również zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów.

W ocenie Sądu czynność odmowy udzielenia informacji w zakresie niezbędnym do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego wierzycielowi, który składając wniosek powołał się na przepis art. 36 § 1 u.p.e.a., podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Możliwość złożenia skargi na powyższą czynność wynika z treści cytowanego powyżej przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że czynności te:

- nie mają charakteru decyzji ani postanowienia, a wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.,

- muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność,

- muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu,

- muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zakresem tego przepisu objęte są "akty i czynności z zakresu administracji publicznej",

- muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. T. Woś (red), H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2016, LEX komentarz do art. 3).

Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego. Musi ona wywoływać dla określonego podmiotu skutki prawne, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać na jej sytuację prawną. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy, w ocenie Sądu, czynność NUS odmowy udzielenia informacji w zakresie niezbędnym do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego wierzycielowi, który składając wniosek powołał się na przepis art. 36 § 1 u.p.e.a., spełnia powyższe przesłanki i w konsekwencji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wierzyciela, wynikających z przepisów prawa (w tym wypadku art. 36 § 1 u.p.e.a.) w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Powyższe stanowisko potwierdza również wykładnia celowościowa przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że odmienna wykładnia niż zaprezentowana powyżej, prowadziłaby do pozostawienia poza jakąkolwiek kontrolą czynności dotyczących odmowy udzielenia informacji na podstawie przepisu art. 36 § 1 u.p.e.a.

Postanowienia przywołanego art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. rozszerzają kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji i postanowień, będących tradycyjnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Przepis ten umożliwia sądową kontrolę również takich działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym) zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, a dotyczących praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej. Ustawodawca niniejszym przepisem, zdaniem Sądu, dążył do jak najszerszego zapewnienia podmiotom prawnej ochrony przed działaniami organów, które wymykają się wszelkiej innej kontroli.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że czynność NUS pozbawiła Skarżącego możliwości uzyskania informacji, która była konieczna do wykonania obowiązków ciążących na Skarżącym na podstawie przepisów art. 6 ust. 1 u.p.e.a., zatem nie ma najmniejszej wątpliwości, że tego rodzaju czynność, jako czynność ingerująca bezpośrednio w uprawnienia Skarżącego, w świetle tego co powyżej Sąd wskazał, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

W ocenie Sądu prawo do sądu, jako prawo podstawowe, ma być zrealizowane wszędzie tam, gdzie przepisy prawa wyraźnie nie ograniczają sądowej kontroli działań administracji (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 940/17; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto należy zwrócić uwagę, że Konstytucja RP gwarantuje każdemu prawo do sądu (art. 45 Konstytucji). Sąd nie ma wątpliwości, że z uwagi na przysługujące prawo do sądu, Skarżący powinien dysponować środkiem prawnym pozwalającym mu na wszczęcie skutecznego postępowania sądowego w przypadku, gdy jego wniosek wynikający z przepisów prawa nie został uwzględniony.

Skarga podlegała uwzględnieniu, jednak z całkowicie innych przyczyn niż w niej podniesione. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z urzędu stwierdził naruszenia przepisów skutkujące stwierdzeniem bezskuteczności zaskarżonej czynności.

Przechodząc do meritum sprawy w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że podmiotami uprawnionymi do żądania informacji na podstawie art. 36 § 1 u.p.e.a., są organ egzekucyjny oraz wierzyciel w rozumieniu art. 5 u.p.e.a. Organ egzekucyjny z może żądać informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz do udzielania pomocy na podstawie ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Wierzyciel może natomiast żądać informacji niezbędnych do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (podkreślenie Sądu).

Sąd wskazuje, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku. Wierzyciel w tym postępowaniu to podmiot (organ lub instytucja), któremu ustawa powierza realizowanie tej funkcji. Z uwagi na fakt, że w trybie administracyjnego postępowania egzekucyjnego egzekwowane są przede wszystkim obowiązki o charakterze publicznoprawnym, funkcję wierzyciela w tym postępowaniu pełnią organy administracji publicznej. Podstawową funkcją wierzyciela jest realizacja czynności zmierzających do wszczęcia egzekucji. Zgodnie z przepisem art. 6 § 1 u.p.e.a. wierzyciel w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zatem podjęcie tych czynności stanowi prawny obowiązek wierzyciela, który powinien być wykonywany z urzędu i temu celowi służy uprawnienie dla wierzyciela określone w art. 36 § 1 O.p.

Krąg podmiotów, do których organ egzekucyjny lub wierzyciel może zwracać się o udzielenie informacji, jest nieograniczony. Wszystkie podmioty, do których zwróci się organ egzekucyjny lub wierzyciel, są zobowiązane do udzielenia mu informacji, chyba że przysługuje im prawo odmowy zeznań w charakterze świadka (art. 83 § 1 K.p.a.) lub prawo odmowy odpowiedzi na zadane pytanie (art. 83 § 2 K.p.a.) albo jeżeli nie zostały one zwolnione z obowiązku zachowania w tajemnicy informacji niejawnych (art. 82 pkt 2 K.p.a.). Nie można również żądać informacji od duchownych co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi (art. 82 pkt 3 K.p.a.) oraz od osób niezdolnych do komunikowania swych spostrzeżeń (art. 36 § 2 u.p.e.a.). Informacje i wyjaśnienia, udzielane są nieodpłatnie przez uczestników postępowania egzekucyjnego oraz organy administracji publicznej i jednostki im podległe lub przez nie nadzorowane (art. 36 § 1a u.p.e.a), a udostępnianie informacji przez organy i jednostki, o których mowa w § 1a, oraz dłużników zajętej wierzytelności, nie narusza obowiązku zachowania przez nich tajemnicy określonej w odrębnych przepisach (art. 36 § 1b).

Z powołanych regulacji w sposób jasny wynika, że wszystkie podmioty, do których wierzyciel o udzielnie informacji niezbędnych do postępowania egzekucyjnego, obowiązane są ich udzielić, o ile tylko takimi informacjami dysponują. Należy podkreślić, że jest to szczególne istotne dla zapewnienia wierzycielowi możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a wierzycielom do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Kolejno Sąd zwraca uwagę na zakres żądania Skarżącego.

Z wniosku Skarżącego z dnia 30 sierpnia 2021 r. wprost wynika, że żąda on jedynie informacji odnośnie zgłoszonego przez Zobowiązanego adresu zamieszkania. Zatem nie ma najmniejszej wątpliwości, że po pierwsze informacja ta jest niezbędna Skarżącemu, działającemu jako wierzyciel, do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, po drugie Skarżący żądał jedynie informacji będących w posiadaniu organu podatkowego wynikających "z bazy danych Waszego urzędu", a to implikuje sposób rozpoznania przez NUS żądania Skarżącego.

Skarżący nie żądał udostępnienia akt podatkowych objętych tajemnicą skarbową, o których mowa w przepisach art. 297 i art. 298 O.p., ani informacji z akt podatkowych, o których mowa w przepisach art. 299 O.p. Określony we wspomnianym wniosku zakres informacji żądanej przez ŚWIOŚ, działającego jako wierzyciel, odnosi się do informacji związanej obowiązkiem rejestracyjnym Zobowiązanego, gdyż dotyczy miejsca zamieszkania Zobowiązanego (podkreślenie Sądu).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 170, ze zm.; dalej: ustawa o ewidencji) osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. Zakres danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym osób fizycznych prowadzących działalność gospodarcza określa art. 5 ust. 2 ustawy o ewidencji i obejmuje zawiera między innymi: "adres miejsca zamieszkania, adres zameldowania na pobyt stały lub czasowy" (podkreślenie Sądu). Skoro żądana informacja dotycząca miejsca zamieszkania Zobowiązanego dotyczy wykonania obowiązku rejestracyjnego przez Zobowiązanego, możliwość jej udostępnienia powinna być oceniona przez NUS na podstawie przepisów ustawy o ewidencji.

Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 ustawy o ewidencji, dokumentacja związana z nadaniem NIP oraz aktualizowaniem danych zawartych w zgłoszeniach identyfikacyjnych jest gromadzona i przechowywana w urzędach skarbowych (podkreślenie Sądu), a dokumentacja złożona za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, jest gromadzona i przechowywana w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (dalej: CRP KEP).

W myśl art. 14 ust. 1 Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi w systemie teleinformatycznym CRP KEP i jest administratorem danych w nim zawartych.

Z kolei art. 15 ustawy o ewidencji stanowi:

"1. Dane zgromadzone w CRP KEP oraz zawarte w dokumentacji, o której mowa w art. 13 ust. 1 są objęte tajemnicą skarbową. (podkreślenie Sądu),

1a. Do przestrzegania tajemnicy skarbowej, o której mowa w ust. 1, są obowiązane:

1) osoby wymienione w art. 294 § 1 pkt 1, 4 i 5 Ordynacji podatkowej;

2) sędziowie i asesorzy sądowi;

3) pracownicy organów pośredniczących w składaniu zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych;

4) organy wymienione w art. 14a i pracownicy urzędów obsługujących te organy.

1b. Tajemnicą skarbową nie są objęte dane z Krajowego Rejestru Sądowego, NIP, numer identyfikacyjny REGON, numer rachunku bankowego lub imiennego rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dane przekazane na podstawie art. 14 ust. 3a i 3b przez CRP KEP za pośrednictwem systemu teleinformatycznego do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej i do Centralnego Rejestru Płatników Składek, a w przypadku osób fizycznych wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i wykonujących działalność gospodarczą - również nazwa (firma), adresy, pod którymi jest wykonywana działalność gospodarcza, w tym adres stałego miejsca wykonywania działalności, a w przypadku nieposiadania stałego miejsca wykonywania działalności - adres miejsca zamieszkania, oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych.

2. Dane zgromadzone w CRP KEP udostępnia się wyłącznie:

1) sądom, prokuratorom, organom podatkowym, organom celnym, przedstawicielom Najwyższej Izby Kontroli, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Żandarmerii Wojskowej - w związku z prowadzonym postępowaniem;

1a) Szefowi Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w celu realizacji jego zadań ustawowych;

1b) (uchylony);

1c) komornikom sądowym i organom egzekucyjnym wymienionym w odrębnych przepisach - w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym lub zabezpieczającym albo wykonywaniem postanowienia o zabezpieczeniu spadku lub ze sporządzaniem spisu inwentarza;

1d) Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego w celu realizacji jego zadań ustawowych;

2) naczelnym i centralnym organom administracji rządowej - w związku z postępowaniem w sprawie udzielenia koncesji bądź zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej;

3) podatnikowi - w zakresie dotyczącym jego numeru;

4) służbom statystyki publicznej w zakresie i dla potrzeb wynikających z przepisów o statystyce publicznej;

5) Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oraz Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - do realizacji zadań i celów określonych w odrębnych ustawach;

6) (uchylony);

7) organom prowadzącym urzędowe rejestry na podstawie odrębnych przepisów, na wniosek zawierający dane niezbędne do identyfikacji podmiotów, o których mowa w art. 2, w zakresie NIP, w związku z realizacją ich zadań ustawowych;

8) izbie rozliczeniowej w rozumieniu art. 119zg pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - w zakresie i na zasadach określonych w ust. 5.

2a. Obowiązek udostępniania danych zgromadzonych w CRP KEP nie dotyczy sytuacji, gdy podmiot, o którym w ust. 2, występuje o udostępnienie wyłącznie danych, o których mowa w art. 14 ust. 4.

2b. Obowiązek udostępniania danych zgromadzonych w CRP KEP nie dotyczy danych objętych treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz danych uzupełniających, o których mowa w art. 42 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej i w art. 43 ust. 5b pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

2c. CRP KEP udostępnia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego informację o nadanym podmiotowi NIP lub o jego unieważnieniu, uchyleniu lub przywróceniu krajowemu rejestrowi urzędowemu podmiotów gospodarki narodowej i Centralnemu Rejestrowi Płatników Składek.

3. Dane zgromadzone w CRP KEP są udostępniane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz naczelników urzędów skarbowych podmiotom, o których mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 4.

4. Dane zgromadzone w CRP KEP są udostępniane podmiotom, o których mowa w ust. 2 pkt 1c i 3, wyłącznie przez naczelnika urzędu skarbowego.

5. CRP KEP przekazuje automatycznie do STIR w rozumieniu art. 119zg pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dane z Krajowego Rejestru Sądowego, NIP, numer identyfikacyjny REGON oraz dane z wykazu, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W przypadku osób fizycznych wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i wykonujących działalność gospodarczą CRP KEP przekazuje również firmę, adres stałego miejsca wykonywania działalności, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności, a w przypadku nieposiadania stałego miejsca wykonywania działalności - adres miejsca zamieszkania oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych. Przepisu ust. 2b w zakresie danych objętych treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym nie stosuje się.

6. Dane z CRP KEP, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2, są udostępniane ministrowi właściwemu do spraw gospodarki prowadzącemu Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej."

W myśl art. 15b w zakresie nieuregulowanym w art. 15 stosuje się przepisy art. 294 § 2-5 oraz działu VIII O.p. (podkreślenie Sądu).

W przytoczonych przepisach ustawy o ewidencji, ustawodawca m.in. określił:

- że dane rejestracyjne, w tym dane odnośnie miejsca zamieszkania, stanowią tajemnicę skarbową (art. 15 ust. 1),

- jakie dane rejestracyjne (informacje) nie są objęte tajemnica skarbową (art. 15 ust. 1b),

- gdzie są gromadzone dane i kto jest ich administratorem (art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1),

- szczegółowe zasady i sposoby udostępniania tych danych, zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym (np. art. 15 ust. 2 czy art. 15 ust. 4),

- w jakim zakresie stosuje się przepisy O.p.

Sąd zwraca uwagę, że ustawa o ewidencji w zakresie, w jakim reguluje kwestie związane z objęciem danych rejestracyjnych tajemnicą skarbową, stanowi lex specialis w stosunku do Działu VII O.p. Jest to praktycznie regulacja pełna, gdyż odesłanie do Działu VII O.p. dotyczy jedynie przepisów art. 294 § 2-5, w których uregulowano kwestie złożenia przyrzeczenia, zachowania tajemnicy po ustaniu szeroko rozumianego zatrudnienia i przestrzegania tajemnicy przez osoby, którym udostępniono informacje objęte tajemnicą.

Zatem w ustawie o ewidencji ustawodawca zawarł regulacje, które NUS rozpoznając wniosek Skarżącego złożony na podstawie art. 36 § 1 u.p.e.a. powinien wziąć pod uwagę ze względu na przepis art. 36 § 1b u.p.e.a. i ze względu na rodzaj informacji (miejsce zamieszkania), o który wystąpił Skarżący. Inaczej rzecz ujmując rodzaj informacji, o który wystąpił Skarżący determinuje, które przepisy powinny mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

NUS pomijając całkowicie przy rozpoznaniu sprawy przepisy ustawy o ewidencji, a w szczególności przepisy art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1b tej ustawy, naruszył te przepisy poprzez ich niezastosowanie w rozpoznawanej sprawie, a z kolei rozpoznając sprawę w oparciu przepisy art. 298 i art. 299 O.p. w zw. art. 36 ust. 1 i w zw. z § 1b u.p.e.a. naruszył te przepisy poprzez ich błędne zastosowanie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Zalecenia do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do ponownego rozpoznania wniosku Skarżącego przez NUS z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

Sąd o kosztach postępowania orzekł na podstawie:

- art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.,

- § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193, ze zm.),

- § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018 r., poz. 265).

Na kwotę kosztów składają się: wpis sądowy w wysokości 200,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w wysokości 480,00 zł. Łącznie Sąd zasądził od NUS kwotę 680,00 zł.