Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 130/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ WSA Ewa Wojtynowska Protokolant – Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [....] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 1.582,00 (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt dwa 00/100) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 130/04

U z a s a d n i e n i e

Jak wynika z akt sprawy do Urzędu Skarbowego wpłynęło zeznanie podatkowe na formularzu PIT-30 J. B. o wysokości dochodu osiągniętego przez podatnika z umowy o pracę, umów zlecenia oraz z innych źródeł przychodów w 1999 r. w kwocie 94.309,53 zł, od którego pobrano zaliczki na poczet podatku w łącznej wysokości 10.403,73 zł. Od wykazanych dochodów przed opodatkowaniem J. B. dokonał odliczenia ufundowanego stypendium w wysokości 14.400,00 zł oraz darowizny na rzecz kultu religijnego w wysokości 9.430,95 zł. Należny podatek zadeklarował w wysokości 10.123,60 zł.

Organ podatkowy pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego w zakresie prawidłowości określenia i wykonania przez J. B. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 nie uwzględnił odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem ustanowionego stypendium na rzecz E. M. w kwocie 14.400,00 zł oraz darowizny w wysokości 9.430,95 zł na cele kultu religijnego na rzecz Kościoła Rzymsko-Katolickiego pw M.B. C. w B.

Wobec powyższego organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] określającą wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 19.656,00 zł.

Od tej decyzji pełnomocnik podatnika złożył odwołanie zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także naruszenie art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez niewystarczające zgromadzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż "stypendium" mieściło się w kategorii "trwałego ciężaru" i spełnienie tego świadczenia uprawniało podatnika do skorzystania z odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem poniesionego wydatku. Ponadto zarzucił, iż Urząd Skarbowy nie uznając wydatku z tytułu darowizny na rzecz kultu religijnego nie zebrał w sposób rzetelny materiału dowodowego a mianowicie nie przeprowadził dowodu z przesłuchania w charakterze świadka strony obdarowanej, jak również pominął jako dowód z dokumentu samą "umowę darowizny".

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy mając na uwadze stan prawny oraz faktyczny uznał zarzuty przedstawione w odwołaniu za bezzasadne i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej odwołując się do art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) stwierdził, że podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym, nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów, oraz alimentów, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym.

Wprowadzając do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcie trwałego ciężaru ustawodawca go nie zdefiniował. Odwołując się zatem do wykładni językowej – zgodnie ze słownikiem języka polskiego ciężarem najczęściej są powinności, obowiązki, świadczenia i podatki. Pod pojęciem "trwały" rozumieć należy istniejący, zdatny do użytku przez długi, dłuższy czas, stały, ciągły. Z powyższych definicji wynika, że aby określone świadczenie, do ponoszenia którego zobowiązany jest podatnik, uznać za trwały ciężar w rozumieniu powołanego art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy, powinno być ono kwalifikowanie jako świadczenie (powinność) oparte na zasadzie nieekwiwalentności, istniejące przez dłuższy czas. Chodzi więc niewątpliwie o świadczenie ciągłe, a nie jednorazowe, gdyż jego spełnienie wymaga określonego zachowania (podatnika) w ciągu oznaczonego czasu.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo podatnika do dokonania odliczeń od dochodu m. in. stypendium. Pojęcie "stypendium" podobnie jak pojęcie "trwałego ciężaru", w prawie cywilnym nie występuje, nie zostało ono również zdefiniowane na użytek prawa podatkowego. Stypendium oznacza w języku potocznym okresową pomoc finansową z funduszów państwowych, społecznych lub prywatnych, głównie dla studentów, uczniów, pracowników nauki, sportowców, artystów i jako świadczenie okresowe, osobiste i celowe mieści się w kategorii trwałych ciężarów ujętych w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż J. B. dokonał w zeznaniu podatkowym za rok 1999 odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem kwoty 14.400,00 zł z tyt. wypłaconego stypendium dla E. M. na podstawie zawartej umowy z dnia 05 września 1998 r. Aby ocenić czy ustanowione na rzecz E. M. stypendium kreuje trwały ciężar w rozumieniu ar. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych organ odwoławczy rozpatrując sprawę dokonał analizy zawartych umów co do treści, warunków w jakiej została zawarta, a także zbadał wszystkie okoliczności jej realizacji.

W punkcie 1 umowy określa Stypendystka oświadcza, iż jest uczennicą Wyższej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa i uczęszcza na zajęcia objęte licencjatem w zakresie organizacji biur podróży, zaś w punkcie 2 Fundator zobowiązuje się do zapłaty Stypendyście miesięcznej kwoty w wysokości 1.000 zł (...) przez okres trwania nauki w szkole, o której mowa w ust. 1, w celu wspierania jej działań służących zdobyciu wykształcenia umożliwiającego podjęcie pracy zarobkowej w sektorze turystyki.

W punkcie 5 Stypendysta zobowiązuje się do ukończenia szkoły.

Punkt 7 przedmiotowej umowy określa, iż powyższe świadczenia są zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 26.07.1991 r. – zatem Fundator zakwalifikował to świadczenie jako stypendium za wyniki w nauce.

Przedmiotowa umowa nie wiąże wypłacanych świadczeń od osiągnięcia konkretnych wyników w nauce, ale wyraźnie wskazuje na cel w tym przypadku zdobycie wykształcenia umożliwiającego podjęcie pracy zarobkowej w sektorze turystyki.

Aneksem do umowy z dnia 05 września 1998 r. zawartym w dniu 03 stycznia 1999 r. została zwiększona kwota wypłacanego stypendium do 1.200,00 zł miesięcznie.

W związku z faktem, iż przepisy podatkowe, jak wcześniej podniesiono, nie zawierają definicji stypendium za wyniki w nauce organ drugiej instancji posiłkował się przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1991 r. w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych (Dz. U. Nr 9, poz. 32) stosownie do etapu edukacji stypendystki. W świetle powołanych przepisów stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który uzyskał za rok (semestr) studiów wysoką średnią ocen, oraz student posiadający szczególne osiągnięcia w nauce. I dalej przepisy określają, iż stypendium za wyniki w nauce można przyznać nie wcześniej niż po 1 roku studiów. A zatem stypendium za wyniki w nauce przyznawane jest studentom za konkretne wyniki w nauce i jest wypłacane po pierwszym roku nauki, a więc po dokonaniu oceny już osiągniętych wyników w nauce. Stypendystami są osoby, które uzyskały wysoką średnią ocen z poszczególnych przedmiotów. Przepis wcześniej przywołany w § 5 ust. 1 zawiera ponadto zapis, iż Łączna miesięczna wysokość stypendiów socjalnego i za wyniki w nauce nie może być wyższa niż 90% (...) najniższego wynagrodzenia zasadniczego asystenta w poprzednim miesiącu, ustalonego w przepisach o wynagrodzenie nauczycieli akademickich.

W przedmiotowej umowie stypendialnej nie ma natomiast żadnych zapisów uzależniających przyznanie stypendium od osiągnięcia określonej średniej ocen przez E. M. A zatem ustanowione prze odwołującego świadczenie nie może być uznane za stypendium za wyniki w nauce.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej ustanowione świadczenie nie może być zaliczone w ogóle do kategorii stypendium jako trwałego ciężaru w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Każda bowiem umowa dotycząca trwałego ciężaru winna być następstwem istnienia faktycznej przyczyny (causy) ustanowienia konkretnego przysporzenia na rzecz innej osoby, a ta nie została w sposób jednoznaczny ustalona w toku postępowania nie będąc wskazaną w umowach.

Dla prawidłowej kwalifikacji wydatku poniesionego przez J. B. zasadnicze znaczenie ma również ocena sytuacji materialnej samej stypendystki. Z dowodów zebranych w trakcie postępowania podatkowego i uzupełnionych w postępowaniu odwoławczym wynika, że E. M. w czasie otrzymywania stypendium była na całkowitym utrzymaniu rodziców, z którymi wspólnie zamieszkiwała. Potrzeby w zakresie utrzymania, wyżywienia, zakupu środków czystości, zapłaty czesnego pokrywali rodzice, co potwierdził również odwołujący w protokole z przesłuchania a także ojciec E. M. B. M.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest również jak wcześniej wskazano – darowizna w kwocie 10.000,00 zł (do odliczenia podatnik przyjął kwotę 9.430,95 zł – stanowiącą 10% uzyskanego w roku podatkowym dochodu) przekazana przez J. B. na rzecz parafii pw Matki Boskiej C. w B.

Przepis art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) zezwala podatnikom na odliczenie od dochodu przed opodatkowaniem darowizn na określone w powołanym przepisie cele społecznie użyteczne w tym m. in. na cele kultu religijnego do wysokości nie przekraczającej 10% dochodu. Jednocześnie tylko faktycznie wykonana darowizna może rodzić skutki publiczno-prawne polegające w 1999 roku na obniżeniu podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pan J. B. dokonał odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem w roku 1999 kwoty 9.430,95 zł tytułem tej darowizny na rzecz kościoła pw Matki Boskiej C. w B. na podstawie umowy darowizny z dnia 15 grudnia 1999 r.

Dyrektor Izby Skarbowej podzielił pogląd organu I instancji, iż analiza treści wskazanej umowy oraz materiału zgromadzonego w trakcie postępowania odwoławczego, a w szczególności sprzeczne wyjaśnienia złożone przez darczyńcę oraz proboszcza obdarowanej parafii nie dają podstaw do przyjęcia, że darowizna faktycznie miała miejsce, albowiem pomimo posiadania przez J. B. umowy darowizny w formie pisemnej jak i podpisania oświadczenia o otrzymaniu jej przez obdarowanego księdza S. Ż. nie uzyskano w toku prowadzonego postępowania obiektywnego i nie budzącego wątpliwości dowodu, który by potwierdził, że takie zdarzenie faktycznie miało miejsce.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził ponadto, iż J. B. przekazując tak znaczną kwotę pieniędzy nie pamiętał dokładnie jaka to była kwota, nie bardzo znał potrzeby parafii ani nie interesował się na jakie cele były wydatkowane środki pieniężne, a nadto zmieniał swoje wyjaśnienia odnośnie okoliczności przekazywania darowizny.

Nie bez znaczenia dla oceny prawnopodatkowych skutków zawartych umów jest również sytuacja życiowa i finansowa odwołującego. J. B. w wieku 20 lat, a więc będąc na etapie startu życiowego, na którym z reguły młodzi ludzie tworzą bazę majątkową własnej egzystencji np. zakup samochodu, mieszkania, zabezpieczenie (stworzenie) odpowiedniego standardu życiowego dokonuje co roku tak znacznego przysporzenia i tak na rzecz osoby trzeciej (obcej) poprzez ustanowienie stypendium pochłaniającego ponad 17% jego dochodów (w roku 1998 25%), a także dokonuje darowizny na cele kultu religijnego w wysokości 12% osiągniętych dochodów. Zatem tak duża hojność podatnika obejmująca w roku 1998 – 25% dochodów, zaś w roku 1999 obejmująca 29% dochodów może również nasuwać wątpliwości, czy odwołujący rzeczywiście chciał wspomóc E. M. jak i kościół, czy też jego zamiarem było wyłącznie obniżenie podatku poprzez dokonanie odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem kwoty 23.830,95 zł. Pan J. B. obniżył w ten sposób należny podatek o kwotę 9.532,40 zł.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego pełnomocnik skarżącego złożył skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego, wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa polegające na niepełnym zebraniu a także na niewyczerpującym rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W zakresie ustanowionego stypendium pominięcie w ustaleniu przyczyny zawarcia umów stypendium z E. M. zeznań złożonych przez J. B. w dniu 18 sierpnia 2003 r. w Urzędzie Skarbowym, zaś w zakresie przekazanej darowizny na cele kultu religijnego nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka na okoliczność przekazania darowizny. Skarżący ponadto zarzucił organowi odwoławczemu dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do zakwestionowania odliczeń od dochodu przed opodatkowaniem dokonanych przez podatnika w zakresie ustanowionego stypendium na rzecz E. M., a także przekazanej darowizny na rzecz Kościoła Rzymsko-Katolickiego pw M.B. C. w B.

Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że organ odwoławczy wyszedł z błędnych założeń, iż stypendium za wyniki w nauce powinno być uzależnione od osiągnięcia określonej średniej ocen przez E. M., oraz możliwość utrzymania beneficjentki świadczenia przez rodziców i zapewnienie jej nauki dyskwalifikuje zasadność przysporzenia na rzecz E. M. w postaci stypendium.

W ocenie skarżącego uzależnienie świadczenia stypendium od ukończenia szkoły w celu zdobycia wykształcenia umożliwiającego podjęcie pracy zarobkowej w sektorze turystyki odnosi się w jasny i jednoznaczny sposób do wyników w nauce, aczkolwiek granica tych wyników, od których uzależnione było świadczenie nie była nazbyt wygórowana. Ponadto – zdaniem skarżącego – świadczenie stypendium nie musi być świadczeniem o charakterze socjalnym.

Pełnomocnik zarzucił, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zakresie odliczenia od dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych w 1999 r. darowizny na cele kultu religijnego jest obarczone wadą nie zgromadzenia w sprawie pełnego materiału dowodowego, w szczególności nie przesłuchano świadka R. F., który mógłby wyjaśnić przede wszystkim czy skarżący był w B. i poznał osobiście księdza S. Ż. Ocena zaś zgromadzonego materiału jest dowolna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.

Organ odwoławczy rozstrzygając o prawie skarżącego do odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem ustanowionego stypendium na rzecz E. M. w łącznej kwocie 14.400,00 zł stwierdził, iż aby określone świadczenie uznać za trwały ciężar w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.), powinno być ono kwalifikowane jako świadczenie (powinność) oparte na zasadzie nieekwiwalentności, istniejące przez dłuższy czas. Chodzi więc o świadczenie ciągłe, a nie jednorazowe, gdyż jego spełnienie wymaga określonego zachowania podatnika w ciągu oznaczonego czasu.

Z kolei określając pojęcie "stypendium", które podobnie jak pojęcie "trwały ciężar", nie zostało zdefiniowane na użytek prawa podatkowego organ odwoławczy podał, iż stypendium w języku potocznym oznacza okresową pomoc finansowaną z funduszów państwowych, społecznych lub prywatnych i jako świadczenie okresowe, osobiste i celowe mieści się w kategorii trwałych ciężarów ujętych we wspomnianym art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sąd podziela powyższe wywody organu odwoławczego i też uważa, że aby ocenić czy ustanowione w sprawie stypendium kreuje trwały ciężar, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy podatkowej należy dokonać analizy treści zawartych w tym względzie umów, okoliczności w jakich je zawarto, ustalić causę ustanowienia stypendium, jeżeli nie wynika ona wprost z umowy oraz zbadać okoliczności jej realizacji.

Badając w tym kontekście przedmiotową umowę i pozostały materiał zebrany w sprawie Sąd uznał, iż ustanowione przez skarżącego na rzecz E. M. w 1999 r. stypendium było świadczeniem:

- okresowym - bo wypłacanym miesięcznie do 10-go każdego miesiąca;

- ciągłym - albowiem trwało przez okres kontynuowania nauki stypendystki,

poczynając od 1997, poprzez 1998 i 1999 rok;

- osobistym - bo świadczonym dla E. M. do rąk własnych przez

skarżącego;

- celowym - albowiem ustanowiono je, aby zmotywować stypendystkę do

kontynuowania nauki i zdobycia wykształcenia umożliwiającego

podjęcie pracy zarobkowej;

- zrealizowanym - w aktach sprawy znajduje się pokwitowanie odbioru stypendium

przez E. M. za miesiące od stycznia do października

badanego roku;

i wydatkowanym na potrzeby osobiste stypendystki, w tym zakup książek, dojazdy do

szkoły, kulturę i rozrywkę, zakup kosmetyków których - jak

bezspornie ustalono w sprawie - nie zaspokajali rodzice E.

M. Rodzice stypendystki zapewniali córce mieszkanie,

wyżywienie, czesne i środki czystości. Na inne potrzeby – jak podał

ojciec stypendystki – miała zarobić sama.

Tu należy podzielić trafność twierdzenia pełnomocnika skarżącego, iż stypendium nie musi być świadczeniem o charakterze socjalnym, a więc sytuacja bytowa E. M., na którą powołuje się organ, nie stanowiła przeszkody do ustanowienia stypendium podlegającego odliczeniu od dochodu, po spełnieniu oczywiście powyżej wskazanych kryteriów.

Należy też dodać, że E. M. ukończyła Wyższą Szkołę Turystyki i Hotelarstwa, a następnie dalej jeszcze kontynuowała naukę. Zatem cel, dla którego ustanowiono sporne stypendium, został – w ocenie Sądu – w pełni osiągnięty. Stypendium to miało charakter motywujący E. M. do zdobycia wykształcenia umożliwiającego podjęcie pracy zarobkowej w sektorze turystyki i tak też się stało.

Trzeba zauważyć, iż jakkolwiek w umowie stypendium zapisano, iż jest ono zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90 poz. 416 ze zm.), to jednak z okoliczności sprawy wynika – jak wcześniej wykazano – że nie było to stypendium w rozumieniu tej regulacji prawnej. Nie średnia ocen była ważąca w sprawie a istotny był fakt kontynuowania nauki w sposób umożliwiający ukończenie szkoły i uzyskanie możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Zatem rozważania organów w tym zakresie należało uznać za nie mające wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż ustanowione przez skarżącego w roku 1999 świadczenie (stypendium) na rzecz E. M. nie było pozbawione – jak przyjął to Dyrektor Izby Skarbowej – faktycznej przyczyny jego ustanowienia i nie podzielił twierdzenia organu odwoławczego, iż świadczenie to, to w istocie darowizna z poleceniem. W rozważanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 893 Kodeksu cywilnego, stanowiący, że darczyńca może włożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (polecenie).

Wskazana w tym przepisie sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie a zatem nieuprawnione jest twierdzenie, iż sporne świadczenie to darowizna z poleceniem.

Zdaniem składu orzekającego skarżący był uprawniony do odliczenia ustanowionego w roku 1999 stypendium od dochodu osiągniętego w tymże roku podatkowym.

Pozbawienie zatem skarżącego tego prawa stanowi naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Za nieodpowiadające prawu Sąd uznał również rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji w kwestii pozbawienia skarżącego prawa odliczenia od dochodu darowizny w kwocie 10.000 zł (faktycznie odliczonej w kwocie 9.430,95 zł) przekazanej na rzecz parafii pw Matki Boskiej C. w B.

O prawie tym organy podatkowe rozstrzygnęły w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 9 lit.b powoływanej już ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast – zgodnie z uchwałą całej Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego FPS 5/04 z dnia 14 marca 2005 r. – ONSA i WSA 2005/3/49, której tezę skład orzekający w sprawie podziela – dokonane w latach 1995-2003 darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych darowizna taka, stosownie do art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.), była wyłączona z podstawy opodatkowania darczyńcy podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził m. in., że przepis podatkowy art. 55 ust. 7 wskazanej ustawy ma charakter szczególny w stosunku do art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten nie przewiduje żadnego limitu tego rodzaju wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym, a jego zakres jest węższy niż zakres przepisu art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odnosi się bowiem tylko do "kościelnej działalności charytatywno-opiekuńczej", a nie każdej działalności charytatywno-opiekuńczej, o której mowa we wskazanym przepisie ustawy podatkowej i dotyczy tylko darowizn na tę działalność. W odniesieniu do darowizn na inne cele niż kościelna działalność charytatywno-opiekuńcza mają zastosowanie ogólne przepisy podatkowe.

Tak więc w omawianej kwestii rozstrzygającym winien być przepis art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego (...). Przepis ten stanowi, że darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz – w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny – sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność.

Ponieważ w niniejszej sprawie organy podatkowe nie prowadziły ustaleń w kierunku wskazanym w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia kwestii prawa skarżącego do odliczenia od dochodu ustanowionej darowizny w oparciu o tę regulację prawną. Należy przy tym pamiętać, iż darowizna podlega wyłączeniu od opodatkowania jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru darowizny i w okresie dwóch lat od przekazania darowizny sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. Sprawozdanie zaś powinno zawierać dane (informacje) pozwalające organowi podatkowemu na ich sprawdzenie. Zatem powinno co najmniej określać komu, na jaki cel, w jakim czasie i w jakiej kwocie przekazano pieniądze z tej darowizny.

Z tych też przyczyn Sąd uznał zaskarżoną decyzję za niezgodną ze wskazanymi powyżej przepisami prawa materialnego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

MK