Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 818/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Krzysztof Wierzbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] grudnia 2006 r. cofającą M. J. pozwolenie na broń palną myśliwską. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

M. J. uzyskał zezwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej śrutowej decyzją z dnia [...] stycznia 1988 r., a następnie decyzją z dnia [...] września 1994 r. pozwolenie na broń myśliwską śrutową i kulową. Przeprowadzona u niego kontrola w dniu 28 stycznia 2003 r. potwierdziła brak uchybień, co do przechowywania broni.

W maju 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. powziął wiadomość, że przeciwko M. J. toczy się postępowanie karne o przestępstwo z art. 244 kk /przestępstwo określone w rozdziale XXX kk –Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości", polegające na niestosowaniu się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów/. Komendant wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia M. J. pozwolenia na broń myśliwską. Dalej organ ustalił, że oskarżony na zasadzie art. 335 kpk dobrowolnie poddał się karze i wyrokiem z dnia 14 czerwca 2006 r. Sądu Rejonowego w K. /sygn. akt [...]/ został uznany za winnego zarzucanego czynu i skazany na grzywnę w wysokości 400,00 zł. Organ przeprowadził wywiad środowiskowy o uprawnionym i skontrolował sposób przechowywania broni. Z dokumentu tego wynika, że metalowa szafa do przechowywania broni zamknięta była na dwa zamki patentowe i kłódkę, w stosunku do uprawnionego wyrokiem z dnia 23 grudnia 2005 r. Sądu Rejonowego w K., Zamiejscowy Wydział Grodzki w G. orzeczony był zakaz prowadzenia pojazdów na okres 6 miesięcy, uprawniony nie posiada skłonności do nadużywania alkoholu ani innych nałogów, nie stwierdzono u niego choroby psychicznej.

Dnia 21 sierpnia 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzją nr [...] cofnął M. J. pozwolenie na broń myśliwską. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 20, art. 18 ust. 1 p. 2 w związku z art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525, tekst jednolity z późn. zm., dalej zwana ustawą o broni i amunicji).

W wyniku odwołania wniesionego przez M. J. decyzja ta została przez Komendanta Głównego Policji uchylona w całości decyzją z dnia [...] października 2006 r. ze wskazaniem na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez uzyskanie aktualnej informacji z rejestru skazanych oraz odpisu wyroku karnego w sprawie [...].

Komendant Wojewódzki Policji w G. uzupełnił postępowanie dowodowe, a z nadesłanego do akt wyroku Sądu Rejonowego w K., Zamiejscowy Wydział Grodzki w G. z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...] wynika, że M. J. został uznany za winnego wykroczenia z art. 87 § 1 kw, polegającego na kierowaniu samochodem w stanie po użyciu alkoholu /0,12 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu/ i za to orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów na okres 6 miesięcy. Z wypisu z Krajowego Rejestru Skazanych wynika, że wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 r. Sądu Rejonowego w K. /sygn. akt [...]/ M. J. został uznany za winnego czynu z art. 244 kk i skazany na grzywnę w wysokości 400,00 zł.

M. J. wyjaśnił w piśmie, że gdy chodzi o wykroczenie, wynik pomiaru poziomu alkoholu we krwi alkomatem nie był pewny, a badań krwi nie wykonano, zaś do drugiego czynu doszło na 14 dni przed upływem okresu zakazu, w sytuacji awaryjnej, kiedy zaistniała konieczność udzielenia pomocy na drodze synowi. Podkreślił, że nie jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. cofnął M. J. pozwolenie na broń myśliwską. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 20, art. 18 ust. 1 p. 2 w związku z art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W uzasadnieniu wskazał, że uprawniony dwukrotnie był skazany wyrokami sądu, a zdaniem policji posiadanie uprawnienia do broni obliguje uprawnionego do postępowania dowodzącego wiarygodności co do dysponowania bronią. Dopuszczenie się czynu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości podważa wiarygodność, a karalność za taki czyn jest okolicznością uzasadniającą obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji. Organy Policji przyjęły zasadę, że osoba, która narusza obowiązujące przepisy nie daje gwarancji użycia broni zgodnie z przepisami prawa. Zarzucane czyny świadczą o wysokim stopniu nieodpowiedzialności uprawnionego, co uzasadnia zaliczenie go do osób, o których mowa w powołanym przepisie. Działanie organu polegające na pozbawieniu osoby karanej uprawnienia do posiadania broni leży w interesie publicznym i podjęte jest w celu poprawy bezpieczeństwa społecznego, jednocześnie nie pozbawia myśliwego jego uprawnień łowieckich, a jedynie prawa do broni.

Od tej decyzji odwołał się M.J. Wskazał, że nie należy do grona osób, którym obligatoryjnie cofa się pozwolenia na broń, bowiem nie został skazany za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Żył nienagannie przez 67 lat i nie stwarza zagrożenia, ze użyje broni przeciwko porządkowi publicznemu.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w stosunku do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Katalog przesłanek skutkujących cofnięciem pozwolenia na broń zawarty w tym przepisie nie obejmuje wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji ani przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Jednak nie jest to katalog zamknięty. Także popełnienie innych czynów, w tym przestępstw potwierdzonych prawomocnym wyrokiem, może uzasadniać cofnięcie pozwolenia na broń. Organy Policji obowiązane są zbadać, czy i na takiej podstawie może opierać się obawa niezgodnego z prawem użycia broni. W sprawie niniejszej obawa użycia broni niezgodnie z prawem wynika właśnie z faktu dwukrotnego skazania M. J. za wykroczenie i przestępstwo. Okoliczności obu czynów świadczą o braku poszanowania dla porządku prawnego, co uzasadnia obawę niezgodnego z prawem użycia broni. Strona nie daje bowiem gwarancji, iż będzie przestrzegać zasad bezpiecznego posiadania i używania broni, gdyż z uwagi na swoje czyny utraciła nieskazitelną opinię, której organy Policji wymagają od osób posiadających ściśle reglamentowane uprawnienie do posiadania broni. Skazania nie uległy zatarciu i skarżący nie cieszy się już nienaganną opinią. Dwukrotne złamanie prawa eliminuje rękojmię, że skarżący nie stworzy zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skoro skarżący zdecydował się prowadzić samochód pod wpływem alkoholu, nie można wykluczyć, że w stanie po użyciu alkoholu sięgnie po broń.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył na powyższą decyzję M. J. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucał naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 p. 2 w związku z art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji i niewłaściwe jego zastosowanie. Przedstawił okoliczności obu czynów, za które został skazany. Podniósł, że gdy chodzi o popełnione wykrocznie, to bardzo nieznaczne przekroczył dopuszczalną ilość alkoholu we krwi pijąc w stanie przeziębienia herbatę z rumem, zaś do użycia samochodu, mimo obowiązującego go jeszcze zakazu prowadzenia pojazdów, zmusiła go konieczność nagłego udzielenia pomocy synowi. Wskazał na bardzo niskie kary jakie w stosunku do niego orzeczono, które to kary świadczą o tym, że Sąd nie ocenił jego czynów surowo. Wskazał, że te dwa czyny nie świadczą o tym, że jest niewiarygodnym przestępcą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu w pełni podtrzymał stanowisko prezentowane w decyzji z dnia [...] marca 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Jest niesporne, że skarżący został uznany za winnego popełnienia wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i za to orzeczono w stosunku do niego zakaz prowadzenia pojazdów przez okres 6 miesięcy oraz, że został też prawomocnie skazany za złamanie tego zakazu na 400,00 zł grzywny. Okoliczności obu tych zdarzeń wynikają tylko z pisemnych wyjaśnień samego uprawnionego i nie były w ogóle rozważane przez organ, który przyjął, że fakt dwukrotnego złamania prawa, potwierdzony wyrokami sądowymi, świadczy o braku poszanowania prawa przez M. J. i jest wystarczający dla uznania go, za stwarzającego obawę użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym. Wniosek taki w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz treści przepisów prawa jest nieuprawniony jako zbyt daleko idący.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 p. 2 w związku z art. 15 ust.1 p. 6 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec, których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

W ocenie Sądu użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż istnieje co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Co do innych osób, organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt skazania uprawnionego do posiadania broni za jakiekolwiek przestępstwo lub wykroczenie nie uzasadnia automatycznego wniosku, że osoba ta, jako niewiarygodna, stwarza zagrożenie. Organ musi wykazać dlaczego uznał, że w konkretnej sytuacji, co do konkretnej osoby takie zagrożenie istnieje. Na konieczność takiego rozumienia omawianego przepisu prawa wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r. /sygn. akt. III SA 2258/02, Lex 158939/ wyjaśniając, że "Przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym, w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego". Stanowisko takie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. /sygn. akt II OSK 88/06, niepublikowany/, w którym wyjaśnił, że "Dla cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej za to przestępstwo /przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji/ nie wystarczy sam fakt jednorazowego skazania bez ustalenia okoliczności czynu i cech osobowych skazanego." Także w wyroku z dnia 4 czerwca 2007 r. /sygn. akt II OSK 863/06, niepublikowany/ NSA potwierdził to stanowisko i dodał, że "cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia skazanie za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, iż posiadacz broni zalicza się do kategorii osób z art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji." Dalej NSA wyjaśnił, że uzasadniona obawa dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni, a może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby: nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych, ujemne cechy charakteru: nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie. Podkreślić należy, że wszystkie cytowane orzeczenia wydane zostały w sytuacji, kiedy w stosunku do uprawnionego zapadł wyrok skazujący za przestępstwo inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji.

Uznanie, że każdy skazany stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, nie jest uprawnione w świetle treści przepisów ustawy o broni i amunicji dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń i prowadzi do znacznego ich zaostrzenia. Gdyby ustawodawca chciał cofnąć pozwolenie na broń wszystkim skazanym, to przyjąłby wprost takie uregulowanie. Tymczasem z art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji wynika wyraźnie, że kwestią najistotniejszą przy cofnięciu pozwolenia na broń jest stwarzanie przez uprawnionego zagrożenia dla porządku publicznego w związku z posiadaną bronią. Nie chodziło więc ustawodawcy o jakiekolwiek skazanie, jakiekolwiek naruszenie porządku prawnego, ani jakiekolwiek zagrożenie dla tego porządku ze strony uprawnionego, a tylko o zagrożenie, że użyje broni sprzecznie z porządkiem publicznym. Wyciągnięcie wniosku o istnieniu zagrożenia sprzecznego z prawem użycia broni z samego tylko faktu skazania, jest za daleko idące. Konieczne jest bowiem wykazanie, że zachowanie uprawnionego będące powodem jego skazania pozwala żywić obawę, co do dalszego zgodnego z prawem używania broni. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że tylko istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym, a nie samo skazanie może być przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń. Organ musi więc wykazać dowodami, a nie tylko bardzo swobodnymi zabiegami logicznymi, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje obawa niezgodnego z prawem użycia broni. W sprawie niniejszej organ tego nie wykazał.

W ocenie Sądu organ z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie rozważył całokształtu materiału dowodowego: pominął pisemne wyjaśnienia uprawnionego, nie wziął pod uwagę opinii policyjnej o uprawnionym oraz faktu, że w czasie prawie 20 letniego posiadania pozwolenia na broń uprawniony nie stwarzał żadnych zagrożeń dla porządku publicznego. Pominięcie tych okoliczności w uzasadnieniu decyzji opartej na ustaleniu, że co do skarżącego istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni, narusza art.107 § 3 kpa. Organ nie wyjaśnił sprawy należycie, nie zbadał wszechstronnie sylwetki uprawnionego, nie zażądał opinii o nim z właściwego związku łowieckiego, nie rozważył jego dotychczasowego sposobu życia i zachowania i nie wyjaśnił dlaczego emerytowany nauczyciel, który nienagannie korzystał z broni przez prawie 20 lat, po ukaraniu za wykroczenie i skazaniu za przestępstwo polegające na naruszeniu zakazu prowadzenia pojazdów, zaczął stwarzać obawę niezgodnego z prawem użycia broni.

Zważywszy powyższe Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia prawa procesowego a naruszenie pomogło mieć wpływa na wynik sprawy, bowiem nie wyjaśnił sprawy dokładnie, nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności zgodnie z wymogami art. 7 kpa i 77 § 1 kpa i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowego rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 80 kpa, a swego rozstrzygnięcia nie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji jako wydane z naruszeniem prawa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę powyższe wskazania, uzupełni postępowanie dowodowe, rozważy wszechstronnie wszystkie okoliczności i na ich podstawie podejmie rozstrzygnięcie zgodne z wymogami art. 18 ust. 1 p. 2 w związku z art. 15 ust. 1 p. 6 ustawy o broni i amunicji.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 p. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a