Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 517/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 i art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Iwona Maciejuk, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku właściwości miejscowej do rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. R. G. złożył w Urzędzie Dzielnicy [...] W. wniosek o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że sytuacja jego rodziny nie uległa zmianie, natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydany w jego sprawie upewnił go o słuszności starania się o najem lokalu mieszkalnego.

Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., stwierdził brak właściwości miejscowej Zarządu Dzielnicy [...] W. do rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony.

Podstawą prawną uchwały był § [...] ust. [...] pkt [...], § [...], § [...] pkt [...] i § [...] Statutu Dzielnicy [...] W., stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r. poz. [...] i poz. [...]) w związku z § [...] pkt [...] uchwały nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] W. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r. poz. [...]) oraz § [...] ust. [...], § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2009 r. Nr [...], poz. [...] zpóźn. zm.).

W uzasadnieniu tej uchwały podano, że we wniosku o najem lokalu R. G. oświadczył, iż z uwagi na chorobę córki od listopada 2014 r. razem z rodziną przebywa w Zgromadzeniu Sióstr [...], przy ul. [...] w W.

W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że R. G. faktycznie, co jakiś czas nocuje w Zgromadzeniu Sióstr [...], które udziela pomocy rodzinom z chorymi dziećmi i nie ogranicza się tylko do pomocy osobom z Polski. Rodzice chorych dzieci mogą tam czasowo przenocować. Siostry do noclegów udostępniają takim rodzinom 10 pokoi. Następnie podano, że zgodnie z oświadczeniem przełożonej Zgromadzenia Sióstr, R. G. pod wskazanym adresem przebywa z żoną i dzieckiem gościnnie, tzn. wtedy gdy dziecko ma wyznaczone wizyty u lekarzy specjalistów w W. Podano też, że jak wyjaśniła siostra Zgromadzenia, pobyt rodziny wnioskodawcy polega na tym, iż informuje on wcześniej Zgromadzenie o swoim przyjeździe i o tym że będzie chciał przenocować. Podano też w tych wyjaśnieniach, że rodzina nie ma przydzielonego stałego pokoju i w zależności od liczby osób korzystających z pomocy, siostry zakonne udostępniają wolny pokój. Ponadto dołączone do wniosku zaświadczenie ze Zgromadzenia informuje, iż R. G., M. K. razem z dzieckiem z powodu ich trudnej sytuacji bywają gośćmi do chwili obecnej.

W związku z tym organ stwierdził, że skoro osoby te bywają gośćmi to trudno uznać zamiar ich stałego pobytu, który wynika z planowanych wizyt lekarskich chorej córki. Pobyt nie ma charakteru stałego, a jedynie doraźny i nie wynika z koncentracji swoich spraw zawodowych i życiowych w W.

Organ stwierdził też, że faktyczne zamieszkiwanie w danej miejscowości nie może być usankcjonowane jedynie pobytem wymuszonym koniecznością sporadycznego pobytu. Przebywanie musi wiązać się ze skupieniem w niej aktywności życiowych.

Reasumując organ stwierdził, że wniosek R. G. o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, został złożony bez właściwości miejscowej, na podstawie § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W., z uwagi na fakt, iż jego pobyt i jego rodziny w Zgromadzeniu Sióstr [...] nie jest miejscem faktycznego zamieszkania.

W dniu [...] stycznia 2018 r. R. G. wystosował do Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W., odwołanie od pisma z dnia [...] grudnia 2017r., w którym poinformowano go o podjęciu przez Zarząd Dzielnicy [...] W. w dniu [...] grudnia 2017 r., uchwały Nr [...]Urzędu. W uzasadnieniu tego pisma powołał się na wydany w jego sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 2121/2016 i wskazał min., że obecnie z uwagi na zmianę od [...] września 2016 r. uchwały o zasadach przyznawania lokali z zasobów mieszkaniowych [...] W., spełnia wraz z rodziną kryteria dochodowe. Wskazał też, że jego miejscem zamieszkania jest Dom Sióstr Zakonnych, Zgromadzenie Sióstr [...] przy ulicy [...] w W. nie zaś, jak wskazano w uchwale – S., ul. [...]. Podał też, że nieruchomość znajdująca się w S. jest własnością jego teściowej i teścia, gdzie oboje mieszkają, a z którymi oboje z żoną nie utrzymują poprawnych stosunków. Ponadto wskazał, że dwie podane lokalizacje nie są odpowiednie dla jego córki, która jest pod stałą opieką jego i jego żony, a zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności córki z dnia [...] sierpnia 2015 r., dla prawidłowego rozwoju córki wymagany jest oddzielny pokój. R. G. podał też, że nie może starać się o mieszkanie komunalne w S. bowiem nie można tam zapewnić córce specjalistycznej opieki.

Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. poinformowano R. G., że w dniu [...] stycznia 2018 r. jego sprawa została ponownie poddana analizie przez Zarządu Dzielnicy [...] W., jednakże stanowisko Zarządu Dzielnicy [...] W. wyrażone w uchwale nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nie zostało zmienione.

Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. stała się przedmiotem skargi R. G., działającego przez pełnomocnika - adwokata A. G., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa, a mianowicie.: § [...] ust. [...] Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W., poprzez uznanie się Zarządu Dzielnicy [...] W. za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania wniosku skarżącego o zawarcie umowy najmu lokalu, z uwagi na jego rzekomy wymuszony i sporadyczny pobyt na terenie działania urzędu, niepozwalający na uznanie, że pobyt ten ma charakter stały, w sytuacji gdy on, wraz z rodziną, faktycznie i na stałe zamieszkuje na obszarze właściwości urzędu dzielnicy [...] (ul. [...],[...] W.) i w tym miejscu znajduje się jego centrum życiowe oraz skupione są wszelka aktywności i interesy rodziny, a ponadto wnioskodawca spełnia kryteria, wynikające z ww. Uchwały Rady miasta, warunkujące zawarcie umowy najmu lokalu.

W oparciu o te zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności Uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącego wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, w postaci:

a) pisma Burmistrza Dzielnicy [...] W. z dnia [...] października 2016 r., skierowanego do skarżącego;

b) skargi z dnia [...] listopada 2016 r., na uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lipca 2016 r.;

c) pisma Urzędu Miasta [...] W. Urzędu Dzielnicy [...], stanowiącego odpowiedź na skargę z dnia [...] listopada 2016 r.;

d) kopii wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2121/16, na okoliczność ustalenia stanu faktycznego sprawy i wykazania, że Zarząd Dzielnicy [...] W. jest właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku skarżącego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazała, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu z uwagi na doręczenie skarżącemu stanowiska organu w dniu [...] lutego 2018 r.

Odnosząc się zaś do meritum uchwały pełnomocnik wskazała, że złożony przez skarżącego wniosek, w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, nie był pierwszym w tej sprawie. W 2016 r. skarżący, po raz pierwszy wystąpił bowiem do Burmistrza Dzielnicy [...] W. z takim wnioskiem. W tamtym czasie, jego sytuacja mieszkaniowa i jego rodziny była taka sama jak obecnie.

Pełnomocnik podała, że w odniesieniu do poprzedniej sprawy, organ - przy analogicznym stanie faktycznym, w zakresie miejsca zamieszkania skarżącego - nie znalazł podstaw do uznania się za niewłaściwy i rozpoznał złożony wniosek. Wtedy też, uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., Zarząd Dzielnicy odmówił przyznania skarżącemu lokalu mieszkalnego z zasobów [...] W. oraz zakwalifikowania i umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu, podając jako przyczynę rozstrzygnięcia odmownego, przekroczenie minimum dochodowego na osobę oraz na warunki mieszkaniowe teściów wnioskodawcy, dające możliwość zamieszkania jego i jego rodziny w lokalu mieszkalnym w S. WSA w Warszawie, wyrokiem o sygn. akt: II SA/Wa 2121/16 z 22 czerwca 2017 r., oddalił skargę, wskazując w jego uzasadnieniu, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem dochód, jaki uzyskiwała w tym czasie rodzina skarżącego przekraczał minimum dochodowe, określone w § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...] lipca 2002 r., a więc wniosek nie spełniał jednej z obligatoryjnych przesłanek, warunkujących rozpatrzenie sprawy. Ponadto Sąd wskazał również, że § [...] ust. [...] lit. [...] uchwały, został zmieniony przez § [...] pkt [...] lit. [...] uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., zmieniającej uchwałę z dniem [...] września 2016 r. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu, minimum dochodowe - wynikające z § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...] lipca 2002 r., z zastrzeżeniem ust. [...] - zwiększa się o 30 % w stosunku do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, wymagających stałej opieki, które tworzą wraz z osobami zgłoszonymi we wnioski do wspólnego zamieszkiwania w lokalu gospodarstwo domowe lub osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe. WSA zaznaczył, że wobec zmiany stanu prawnego, skarżący może ponownie wystąpić z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu gminnego i - o ile nie uległa zmianie sytuacja dochodowa jego rodziny i będzie on spełniał kryterium dochodowe, warunkujące pozytywne załatwienie sprawy. Ponadto, w odniesieniu do wskazywanej przez organ kwestii warunków mieszkaniowych teściów wnioskodawcy - zamieszkałych w województwie [...] - Sąd stwierdził, że Zarząd Dzielnicy [...] arbitralnie przyjął, że skarżący może zamieszkiwać z rodziną w S. Zdaniem Sądu, organ nie wziął pod uwagę konieczności bliskiego zamieszkiwania wnioskodawcy i jego rodziny przy Centrum Zdrowia Dziecka, z uwagi na potrzebę leczenia córki skarżącego w ww. specjalistycznej placówce.

Pełnomocnik kwestionując zaskarżoną obecnie uchwałę podała, że sytuacja skarżącego i jego rodziny nie uległa żadnej zmianie od czasu, gdy R. G. złożył poprzedni wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu, bowiem w dalszym ciągu miejscem pobytu jego i rodziny jest Dom Sióstr Zakonnych, Zgromadzenie Sióstr [...]. W poprzedniej sprawie, Zarząd Dzielnicy [...] W. uznał się za właściwy - ze względu na miejsce pobytu wnioskodawcy - i rozpoznał sprawę, z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego. W powyższym zakresie brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, do uznania się organu za niewłaściwy, skoro miejsce pobytu wnioskodawcy cały czas jest takie same.

Pełnomocnik podała, że skarżący, wraz z rodziną, faktycznie i na stałe (bo już od 4 lat) zamieszkuje na obszarze właściwości urzędu dzielnicy [...] i w tym miejscu znajduje się jego centrum życiowe oraz skupione są wszelka aktywności i interesy rodziny (m.in, wszyscy członkowie rodziny mają dokumenty tożsamości wydane przez Urząd Dzielnicy [...] W.), a ponadto wnioskodawca spełnia pozostałe kryteria, warunkujące uwzględnienie wniosku. Ponadto, pełnomocnik podał, że wskazywany przez organ adres w S., jest jedynie miejscem zameldowania skarżącego i jego rodziny, wynikającym z obowiązku j meldunkowego. Nieruchomość położona pod ww. adresem stanowi wyłączną własność teściowej skarżącego, gdzie zamieszkuje ona ze swoim mężem. Rodzina nie utrzymuje ze sobą poprawnych stosunków, co jest jedną z przyczyn uniemożliwiających wspólne zamieszkanie. Ponadto, pod ww. adresem, właścicielka - teściowa wnioskodawcy - prowadzi działalność gospodarczą (biuro rachunkowe), do którego każdego dnia przychodzi duża liczba klientów. To naraża córkę skarżącego na kontakt z dodatkowymi bakteriami i w konsekwencji może doprowadzić do infekcji i znacznego pogorszenia stanu jej zdrowia. Głównym jednak powodem, dla którego rodzina nie może zamieszkać w S. jest fakt, że ani tam, ani w okolicy nie ma żadnej placówki, która byłaby w stanie zapewnić niepełnosprawnej L. specjalistyczną pomoc. Małoletnia urodziła się w W. i jest leczona w Centrum Zdrowia Dziecka oraz Instytucie Matki i Dziecka przez siedmiu specjalistów, którzy znają jej przypadek. Ponadto, ani lokal w S. ani w Domu Sióstr Zakonnych nie są odpowiednie dla chorego dziecka. Zgodnie z Orzeczeniem o Niepełnosprawności [...], wydanym dnia sierpnia 2015 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R., dla prawidłowego rozwoju L. wymagany jest oddzielny pokój, którego nie zapewniają wyżej wskazane lokale.

Ponadto, powołując się na art. 75 Konstytucji RP, wskazała, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanki do tego, by Zarząd Dzielnicy [...] W. uznał się za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania wniosku zgłoszonego przez R. G.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżona uchwała została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017 r., na adres wskazany przez niego, jako adres do korespondencji tj. ul. [...], S. Organ podał, że skarżący pokwitował jej odbiór osobiście. Skarga zaś na powyższą uchwałę została złożona w dniu [...] marca 2018 r. (data stempla pocztowego), co uzasadni jej odrzucenie na podstawie 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a.

W przypadku nie podzielenia powyższej argumentacji Zarząd Dzielnicy [...] W. wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przypomniał stan sprawy i podał, że w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący wraz z rodziną zameldowany jest na pobyt stały w S., ul. [...]. Od 2014 r., z uwagi na chorobę córki oraz pobyt jej w szpitalu skarżący wraz z rodziną przebywa czasowo w Zgromadzeniu Sióstr [...] w W. przy ul. [...]. Z oświadczenia skarżącego wynika, że podczas pobytu w Zgromadzeniu skarżący wraz z rodziną nie zajmują stale tego samego pokoju. Skarżący wraz z rodziną systematycznie jeździ do lekarzy w różnych miastach w Polsce (P., L., G.). Skarżący oświadczył, że za wynajmowany od Zgromadzeniu Sióstr [...] w W. pokój, płaci od 800,00 zł do 1.000,00 zł. miesięcznie.

Następnie organ podał, że zgodnie z oświadczeniem przełożonej Zgromadzenia Sióstr [...] w W., skarżący przy ul. [...] w W. przebywa z żoną i dzieckiem gościnnie, tzn. wtedy, kiedy dziecko ma wyznaczone wizyty u lekarzy specjalistów w W. Informuje wówczas wcześniej Zgromadzenie o swoim przyjeździe i o tym, że będzie chciał przenocować. Rodzina skarżącego nie ma przydzielonego stałego pokoju i w zależności od liczby osób korzystających z pomocy Zgromadzenia, siostry zakonne udostępniają wolny pokój. Zgromadzenie Sióstr [...] w W. udziela pomocy rodzinom z chorymi dziećmi i nie ogranicza się tylko do pomocy osobom z Polski, a rodzice chorych dzieci mogą czasowo przenocować w Zgromadzeniu. Siostry do noclegów udostępniają takim rodzinom 10 pokoi.

Następnie organ podał, że skarżący, od lutego 2016 r. otrzymuje z Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., świadczenie pielęgnacyjne oraz zasiłek pielęgnacyjny. Ponadto podlega on ubezpieczeniu społecznemu rolników KRUS w L., jako domownik zam. Przy ul. [...] w S.. Z kolei – M. K., od grudnia 2016 r. otrzymywała zasiłek chorobowy z ZUS - Oddział w O. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego żona pracowała jako lekarz [...]. Dochód rodziny za okres 6 miesięcy poprzedzający datę złożonego wniosku wyniósł 2.014,43 zł miesięcznie na osobę.

Organ wskazał też, że korespondencja wysłana na adres: ul. [...] S.- została osobiście odebrana przez skarżącego, korespondencję wysłaną na adres gościnnego pobytu rodziny ul. [...] W. odebrała siostra zakonna.

Organ stwierdził, że w przekonaniu Zarządu Dzielnicy [...] W. pobyty skarżącego w W. są wymuszone chorobą córki i wiążą się z wizytami lekarskimi. W. zaś nie jest ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów skarżącego. Ognisko domowe skarżącego jest zlokalizowane w S., tam bowiem skarżący przebywa poza umówionymi wizytami lekarskimi córki, tam jest ubezpieczony, korzysta z pomocy tamtejszych ośrodków pomocy, pod tamtym adresem odbiera osobiście kierowaną do niego korespondencję.

Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, w postaci oświadczenia z dnia [...] marca 2018 r. piekarni [...] sp.j., oświadczenia z dnia [...] marca 2018 r. [...] Usługi Motoryzacyjne oraz oświadczenia z dnia [...] marca 2018 r. [...] nr [...]; na okoliczność ustalenia stanu faktycznego sprawy i wykazania, że Zarząd Dzielnicy [...] W. jest właściwy miejscowo do rozpatrzenia sprawy wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 R., POZ. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych także uchwała Zarządu Dzielnicy rozstrzygająca kwestie właściwości organu do rozpatrzenia wniosku o najem lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy podlega kognicji sądów administracyjnych (v. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 74/16 publ. j.w.).

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), dalej: "u.s.g.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Z powyższego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym o bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu.

W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., R. G. skierował do Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nazwane przez niego odwołaniem, od pisma z dnia [...] grudnia 2017r., w którym poinformowano skarżącego o podjęciu przez Zarząd Dzielnicy [...] W. w dniu [...] grudnia 2017 r., uchwały Nr [...].

Następnie organ pismem z dnia [...] lutego 2018 r. poinformował R. G., że w dniu [...] stycznia 2018 r. jego sprawa została ponownie poddana analizie przez Zarządu Dzielnicy [...] W., jednakże stanowisko Zarządu Dzielnicy [...] W. wyrażone w uchwale nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nie zostało zmienione.

Ponadto skarżący wniósł skargę z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Spełnione zostały zatem formalne wymogi wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ww. uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] grudnia 2017 r., a to oznacza, że wniosek organu o odrzucenie skargi był bezzasadny.

Przechodząc zaś do oceny merytorycznej zaskarżonej uchwały wskazać należy, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił § [...] ust. [...] uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...], ze zm.), który reguluje kwestię właściwości miejscowej urzędów dzielnic [...] W., do których składane są wnioski w ramach umów najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta.

Wskazać też należy, że istota zaskarżonej uchwały sprowadza się do uznania się przez Zarząd Dzielnicy [...] W. za organ niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku R. G., o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego [...] W., z uwagi na treść § [...] ust. [...] uchwały z dnia [...] lipca 2009 r.

W świetle powołanego przepisu, "wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § [...] i § [...], wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § [...] pkt [...], potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania."

Zatem dla ustalenia właściwości miejscowej zarządu danej dzielnicy [...] W. do rozpatrzenia spawy, należy wyjaśnić czy urząd danej dzielnicy jest właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy.

Norma § [...] ust. [...] uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. odwołuje się do pojęcia zamieszkania. Zgodnie z art. 25 Kodeksy cywilnego pojęcie to definiuje się jako miejsce, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Art. 28 stwierdza, iż można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. W wyroku NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. II OSK 2172/14 wskazano: "o miejscu zamieszkania decydują występujące łącznie dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości (corpus, tj. czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, tj. czynnik wewnętrzny). Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę miejsca zamieszkania. Zamiar stałego pobytu może przejawiać się poprzez zlokalizowanie w danej miejscowości tzw. stałego ogniska domowego (...). O miejscu zamieszkania nie przesądza wyłącznie samo zatrudnienie w danej miejscowości. Przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu chodzi nie tylko o związki natury ekonomicznej, ale też emocjonalnej, czy rodzinnej. Faktyczne przebywanie w danej miejscowości nie może być rozumiane jedynie, jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie w miejscowości bowiem musi wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną".

O miejscu zamieszkania decydują zatem dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie jest czynnością prawną, a tym samym nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającej na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w danej miejscowości. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej.

Jak wynika z akt sprawy R. G. faktycznie, co jakiś czas nocuje w Zgromadzeniu Sióstr [...], które udziela pomocy rodzinom z chorymi dziećmi i nie ogranicza się tylko do pomocy osobom z Polski. Rodzice chorych dzieci mogą tam czasowo przenocować. Siostry do noclegów udostępniają takim rodzinom 10 pokoi. Ponadto jak wynika z oświadczenia przełożonej Zgromadzenia Sióstr, R. G. pod wskazanym adresem, przebywa gościnnie z żoną i dzieckiem, tzn. wtedy gdy dziecko ma wyznaczone wizyty u lekarzy specjalistów w W. Ponadto, jak wyjaśniła siostra Zgromadzenia, pobyt rodziny wnioskodawcy polega na tym, iż informuje on wcześniej Zgromadzenie o swoim przyjeździe i o tym że będzie chciał przenocować. Podano też w tych wyjaśnieniach, że rodzina nie ma przydzielonego stałego pokoju i w zależności od liczby osób korzystających z pomocy, siostry zakonne udostępniają wolny pokój. Skoro zatem osoby te bywają gośćmi to trudno uznać zamiar ich stałego pobytu, który wynika z planowanych wizyt lekarskich chorej córki.

Zgodzić zatem się należy ze stanowiskiem Zarządu Dzielnicy [...] W., zawartym w zaskarżonej uchwale, że pobyty skarżącego w W. są wymuszone chorobą córki i wiążą się one z wizytami lekarskimi. W. zaś nie jest ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów skarżącego. Pobyt nie ma charakteru stałego, a jedynie doraźny i nie wynika z koncentracji swoich spraw zawodowych i życiowych w W.

Ognisko domowe skarżącego jest zlokalizowane niewątpliwie w S., gdzie skarżący przebywa poza umówionymi wizytami lekarskimi córki, tam jest ubezpieczony, korzysta z pomocy tamtejszych ośrodków pomocy, pod tamtym też adresem odbiera osobiście kierowaną do niego korespondencję.

Tak więc, zdaniem Sądu, pobytu czasowego skarżącego wraz z rodziną, w Zgromadzeniu Sióstr [...] w W. przy ul. [...], nie można jednak utożsamiać z miejscem zamieszkania w lokalu mieszkalnym. Nie jest to bowiem lokal służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, lecz obiekt przeznaczony w istocie do krótkotrwałego pobytu osób. Jest to miejsce powołane do pomocy rodzinom. Jest to zatem przejściowa forma pomocy. Nie oznacza to jednak, że staje się on miejscem, w którym osoby te zamieszkują jak w lokalu mieszkalnym.

Powyższej oceny nie może zmienić subiektywna ocena sytuacji mieszkaniowej skarżącego. Stanowisku temu przeczy zresztą fakt ubiegania się przez skarżącego o najem lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...] W.

Odnosząc się zaś do zarzutów pełnomocnika skarżącego, dotyczących związania organu poglądem Sądu, wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 2121/16, to Sąd obecnie rozpoznający sprawę tego stanowiska nie podziela. Przypomnieć należy, że WSA oddalając wówczas skargę, wskazał w jego uzasadnieniu, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem dochód, jaki uzyskiwała w tym czasie rodzina skarżącego przekraczał minimum dochodowe, określone w § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...] lipca 2002 r., a więc wniosek nie spełniał jednej z obligatoryjnych przesłanek, warunkujących rozpatrzenie sprawy.

Ponadto Sąd wskazał również, że § [...] ust. [...] lit. [...] uchwały, został zmieniony przez § [...] pkt [...] lit. [...] uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., zmieniającej uchwałę z dniem [...] września 2016 r. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu, minimum dochodowe - wynikające z § [...] pkt [...] uchwały z dnia [...] lipca 2002 r., z zastrzeżeniem ust. [...] - zwiększa się o 30 % w stosunku do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, wymagających stałej opieki, które tworzą wraz z osobami zgłoszonymi we wnioski do wspólnego zamieszkiwania w lokalu gospodarstwo domowe łub osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe.

WSA zaznaczył również, że wobec zmiany stanu prawnego, skarżący może ponownie wystąpić z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu gminnego i - o ile nie uległa zmianie sytuacja dochodowa jego rodziny i będzie on spełniał kryterium dochodowe, warunkujące pozytywne załatwienie sprawy.

Sąd wyraził również pogląd, że odniesieniu do wskazywanej przez organ kwestii warunków mieszkaniowych teściów wnioskodawcy - zamieszkałych w województwie [...], że Zarząd Dzielnicy [...] arbitralnie przyjął, że skarżący może zamieszkiwać z rodziną w S. Zdaniem Sądu, organ nie wziął pod uwagę konieczności bliskiego zamieszkiwania wnioskodawcy i jego rodziny przy Centrum Zdrowia Dziecka, z uwagi na potrzebę leczenia córki skarżącego w ww. specjalistycznej placówce.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że kwestionowana uchwała nie została wydana ani w wyniku przekazania jej przez Sąd sprawy do ponownego rozpoznają w wyniku stwierdzenia jej nieważności przez Sąd ani też stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa. Trudno zatem mówić o naruszeniu przez organ art. 153 p.p.s.a. i o związaniu organu stanowiskiem Sądu.

Konkludując stwierdzić należy, iż zaskarżona uchwała nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zarząd Dzielnicy [...] W. zasadnie stwierdził swoją niewłaściwość miejscową do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.