Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 22/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1, 2, 3 i 4, art. 36 par. 1, art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 233 w zw. z art. 210
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzs ust. 1, ust. 10 pkt 1, ust. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lipca 2021 r. sprawy ze skargi O. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2021 r. O. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zarzucając mu naruszenie art. 9, art. 10, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a."). Jednocześnie skarżąca wniosła o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. złożyła wniosek o udzielenie jej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Następnie w dniu [...] maja 2020 r. uzupełniła braki formalne wniosku. Od tego dnia organ dysponuje materiałem dowodowym koniecznym do wydania decyzji zgodnie z żądaniem strony. Ze względu na brak kontaktu ze strony organu, skarżąca w dniu [...] sierpnia 2020 r. zwróciła się do organu z wnioskiem o podjęcie działań zmierzających do zakończenia postępowania i wydania decyzji, jednakże do dnia złożenia skargi pismo pozostawiono bez odpowiedzi. W dniu [...] października 2020 r. skarżąca złożyła ponaglenie na bezczynność Wojewody.

Dalej skarżąca wskazała, że od dnia złożenia przez nią wniosku o udzielenie jej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej minęło 9 miesięcy. Jest to okres trzykrotnie przekraczający ustawowy termin do załatwienia spraw. W tym czasie skarżąca wystosowała prośbę o podjęcie czynności w sprawie, jednak Wojewoda nie podjął żadnych działań. W toku postępowania skarżąca nie otrzymała informacji o terminie załatwienia sprawy ani o jego przedłużeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 223 w zw. z art. 202 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.; dalej: "ustawa o cudzoziemcach"), cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE osobiście. Ponadto, składając wniosek, przedstawia ważny dokument oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym będzie przebywał. Od wnioskodawcy pobiera się odciski linii papilarnych (art. 219 ust. 2 i ust. 5 ustawy o cudzoziemcach). Złożony w dniu [...] kwietnia 2020 r. wniosek o udzielenie O. K. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE zawierał wyżej wymienione braki formalne, które zostały uzupełnione w dniu [...] maja 2020 r. W tym samym dniu O. K. została poinformowana o wszczęciu postępowania dotyczącego udzielenia jej wnioskowanego zezwolenia. W oparciu o art. 15 zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), organ nie wyznaczył terminu rozpatrzenia sprawy. Następnie w dniu [...] maja 2020 r. organ zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 207 w zw. z art. 223 ustawy o cudzoziemcach). Z kolei w dniu [...] czerwca 2020 r. Wojewoda wystąpił do Komendanta Placówki Straży Granicznej w P. - Ł. o udostępnienie informacji o przekroczeniach granicy terytorium Polski przez O. K. w okresie 5 lat, poprzedzających złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oraz zwrócił się do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. o przesłanie akt postępowań w przedmiocie udzielenia skarżącej zezwoleń na pobyt stały na terytorium Polski. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie oraz poinformowana o termin rozpatrzenia wniosku, który został przedłużony w celu umożliwienia Wnioskodawczym odpowiedzi na wezwanie, uzupełnienia dokumentów, a następnie ich weryfikacji i oceny spełnienia wymogów do udzielenia zezwolenia. Ostatecznie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. postępowanie zostało umorzone na wniosek skarżącej.

Wojewoda podkreślił, że występująca w postępowaniu bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie była ona bowiem spowodowana celowym działaniem, lekceważeniem strony, lecz okolicznościami obiektywnymi. W związku z zawieszeniem biegu terminów w postępowaniu administracyjnym na mocy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567 i 568) okres między [...] kwietnia 2020 r. a [...] maja 2020 r. nie powinien być brany pod uwagę przy ocenie bezczynności w niniejszym postępowaniu.

Ponadto organ wyjaśnił, że od 2014 r. odnotowuje opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Biorąc pod uwagę lawinowy przyrost wniosków w sprawach cudzoziemców, który w województwie wielkopolskim rozpoczął się na przełomie 2015 r.-2016 r. i utrzymuje się nadal, niewystarczające (pomimo stałego ich zwiększania) zasoby kadrowe, techniczne i organizacyjne (również pomimo ich ciągłego uzupełniania i rozwijania), a mimo to stale rosnącą liczbę wydawanych rozstrzygnięć w tych sprawach, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego co do charakteru przewlekłości. W 2014 r. Wojewoda przyjął ok. 3,5 tys. wniosków (pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE), w 2015 r. blisko 8 tys. wniosków, w 2016 r. około 12,3 tys. wniosków, w 2017 r. około 18,4 tys. wniosków, w 2018 r. około 24,8 tys., a w 2019 r. około 25,1 tys. wniosków. Istotne znaczenie w ocenie opóźnień w prowadzonym postępowaniu ma również fakt, że w 2020 r. do Wojewody wpłynęło ponad 35 tys. wniosków w sprawie legalizacji pobytu cudzoziemców, czyli o 30% więcej niż w 2019 r., mimo ograniczeń w obsłudze klienta spowodowanych stanem epidemii i wbrew prognozom dotyczącym mniejszego zapotrzebowania rynku pracy na zatrudnianie cudzoziemców, w związku ze skutkami gospodarczymi epidemii. Województwo jest jedynym województwem w skali kraju odnotowującym taką dynamikę przyrostu liczby wniosków.

Jednocześnie organ podkreślił, że podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Obecnie realizowane są dwa projekty o łącznej wartości 17 min zł dofinansowania z Funduszu Azylu, Migracji i Integracji służące zwiększeniu potencjału zasobów ludzkich, rzeczowych i informacyjnych. Wszelkie kompleksowo podejmowane przez Wojewodę działania służą sukcesywnej poprawie jakości obsługi spraw cudzoziemców, w tym co oczywiste, także terminowości. Działania te zostały pozytywnie ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] lutego 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w postępowaniu [...] w przedmiocie wydania O. K. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), skargę – w tym także skargę na bezczynność postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na mocy art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności jest instytucja ponaglenia.

Z akt sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca pismem z dnia [...] października 2020 r. wniosła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, za pośrednictwem Wojewody, ponaglenie w sprawie (k. 122 i 123 akt adm.). Wobec tego należało uznać, że przesłanka formalna do wniesienia skargi została spełniona.

Przechodząc do badania sprawy pod kątem merytorycznym w pierwszej kolejności podkreślić należy, że wydanie przez organ decyzji kończącej sprawę już po wniesieniu skargi do sądu nie stanowi przeszkody dla jej merytorycznego rozpoznania w zakresie rozstrzygnięcia, czy organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i dla ewentualnego wymierzenia grzywny lub sumy pieniężnej.

Następnie wyjaśnienia wymaga, że do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo. Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako niewydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie przewlekłość została zdefiniowana jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).

W tym kontekście zauważyć należy, że definicja przewlekłości postępowania zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., pozostaje bardzo ogólna. Przyjąć jednak należy, że pojęcie przewlekłości odnosi się do sposobu prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania może polegać na jego prowadzeniu w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Mogą zatem wystąpić sytuacje, w których organ administracji wykonuje zasadne czynności procesowe, lecz następuje to w sposób niesprawny, nieudolny i opieszały (np. poszczególne czynności przedzielone są długimi stanami stagnacji procesowej) lub też podejmuje czynności pozorujące prowadzenie postępowania – np. wzywa strony do przedstawienia dokumentów nieposiadających żadnego (względnie doniosłego) znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lub też może wystąpić kombinacja tych stanów. Omawiana opieszałość może też sprowadzać się do braku podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie, co w przypadku upływu terminu ustawowego do załatwienia sprawy ulegnie przekształceniu w stan bezczynności, tj. niezałatwienia sprawy w terminie (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).

Stany faktyczne poddawane ocenie sądowej mogą kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie wynikającym z przepisów prawa jest zwykle następstwem owej przewlekłości. Przy czym zauważyć należy, że przewlekłość może wystąpić również w granicach biegnących terminów ustawowych, np. wskazanych w art. 35 § 3 K.p.a., gdyż w takiej sytuacji niewątpliwie postępowanie prowadzone jest dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a zatem czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2548/16).

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Wojewoda dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2020 r. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, który wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2020 r.

Do terminu rozpoznania sprawy w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej stosuje się reguły określone w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w ustawie o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 35 § 1 i 2 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Art. 35 § 3 K.p.a. tej ustawy stanowi natomiast, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Co przy tym istotne, stosownie do art. 35 § 4 K.p.a., przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. W rozpoznawanej sprawie przepisem szczególnym w rozumieniu § 4 jest art. 233 w zw. z art. 210 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Jak przy tym wynika z art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

W niniejszej sprawie wniosek O. K. wpłynął do Wojewody w dniu [...] kwietnia 2020 r. (k. 15 akt am.). Tymczasem od dnia [...] marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem [...], zaś z dniem [...] marca 2020 r. w jego miejsce ogłoszono stan epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia: z dnia 13 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 433 oraz z dnia 20 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Z dniem [...] marca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), mocą której do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dodano art. 15 zzs. Ustęp 1 tego przepisu stanowił, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Jednocześnie powołany przepis stanowił, że w okresie o którym mowa w ust. 1, przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się (ust. 10 pkt 1). Dodatkowo w ust. 11 cytowanego art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawodawca zastrzegł, że zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Powołany wyżej przepis art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. został uchylony z dniem 16 maja 2020 r., przy czym terminy zawieszone na jego podstawie rozpoczęły swój bieg dopiero od dnia 24 maja 2020 r. (art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 1, 2, 6 i 7 ustawy z dnia z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 - Dz. U. z 2020 r., poz. 875 ze zm.).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd przy dokonywaniu oceny, czy organ dopuścił się bezczynności, nie uwzględnił okresu od dnia wpływu wniosku do organu do dnia [...] maja 2020 r., w którym to dniu zaczął biec termin do rozpoznania sprawy.

Należy zauważyć że termin do załatwienia niniejszej sprawy, co do zasady, upływał w dniu [...] sierpnia 2020 r. W dniu [...] czerwca 2020 r. organ wystąpił jednak do Straży Granicznej z wnioskiem o udostępnienie informacji granicznej (k. 88 akt adm.) i do D. Urzędu Wojewódzkiego o przesłanie akt postępowania, na podstawie których umorzono postępowanie w sprawie udzielenia O. K. zezwolenia na pobyt stały (k. 91 akt adm.). Informacja ze Straży Granicznej wpłynęła do organu w dniu [...] czerwca 2020 r. (k. 97 akt adm.) i termin oczekiwania na odpowiedź nie wlicza się do terminu rozpoznania sprawy. Z kolei z akt sprawy nie wynika, czy i kiedy do organu wpłynęły żądane akta z D. Urzędu Wojewódzkiego. Tym niemniej, jak wynika z akt sprawy, po upływie terminu 3 miesięcy na zakończenie postępowania, Wojewoda nie poinformował skarżącej o przyczynach uchybienia terminu i nie wyznaczył nowego terminu zakończenia postępowania stosownie do art. 36 § 1 K.p.a. Od tego momentu organ pozostawał więc w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. Bezczynność organu trwała pomimo wniesienia przez skarżącą ponaglenia, które wpłynęło do urzędu w dniu [...] października 2020 r. (k. 123 akt adm.). Ostatecznie w dniu [...] stycznia 2021 r., a więc po upływie 5 miesięcy od daty, w której organ winien zakończyć postępowanie, Wojewoda wystosował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia wniosku o wymienione w wezwaniu dokumenty oraz poinformował, że decyzja w sprawie zostanie podjęta do dnia [...] maja 2021 r. Jednocześnie organ wskazał, że przedłużenie terminu wynika z konieczności sprawdzenia złożonych dokumentów oraz z powodu dużej liczby prowadzonych jednocześnie przed Wojewodą postępowań w sprawach cudzoziemców (k. 145 akt adm.). W dniu [...] stycznia 2021 r. do organu wpłynął wniosek skarżącej o umorzenie postępowania (k. 149 akt adm.), wobec czego w dniu [...] lutego 2021 r. Wojewoda wydał decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie (k. 153 akt adm.).

Reasumując, Sąd zgodził się ze skarżącą, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, a tym samym naruszył art. 12 K.p.a., art. 35 § 4 w zw. z art. 233 w zw. z art. 210 ustawy o cudzoziemcach i art. 36 § 1 K.p.a. ., o czym Sąd orzekł na mocy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w punkcie II wyroku.

Niewątpliwie działania organu pozostawały bowiem w jawnej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania i przepisami art. 35 K.p.a. i art. 233 w zw. z art. 210 ustawy o cudzoziemcach, wyznaczającymi termin załatwiania sprawy. Podważały również wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Od dnia [...] sierpnia 2020 r. do dnia wydania rozstrzygnięcia w sprawie Wojewoda niewątpliwie pozostawał bezczynny w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. Zdaniem Sądu przyjąć bowiem należy, że od zarzutu popadnięcia w kilkumiesięczny stan bezczynności organ nie może się uchylić wystosowując zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy po upływie 5 miesięcy od dnia, w którym postępowanie powinno zostać zakończone.

Z uwagi na wydanie przez Wojewodę decyzji kończącej to postępowanie już po wniesieniu skargi, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie I wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia [...] kwietnia 2020 r.

Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd stwierdził w pkt III wyroku, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. musi posiadać dodatkowe cechy w stosunku do "normalnego" naruszenia prawa. Musi być to naruszenie prawa, które wyraźnie odróżnia się wśród innych naruszeń prawa, stanowiąc pewien przypadek wyjątkowy na ich tle. W przypadku bezczynności chodzi o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym takim jak drastyczne przekroczenie ustawowego terminu do załatwienia sprawy, oczywiście lekceważący stosunek organu do złożonego wniosku strony, duże natężenie braku woli organu w załatwieniu wniosku, działanie organu wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 513/21).

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Należy bowiem zauważyć, że jak precyzyjnie opisał to Wojewoda, od 2014 r. organ ten odnotowuje opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Wojewoda wskazał dane statystyczne obrazujące lawinowy przyrost ilości wniosków w sprawach cudzoziemców. Wyjaśnił, że przyrost ten przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych, a niedostosowana do skali i liczby spraw obsada kadrowa nie pozwala na zorganizowanie pracy w sposób zapewniający terminową realizację zadań. Szczególnie podkreślono, że Wojewoda w okresie 2016-2018 podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. W ocenie Sądu te opisane przez Wojewodę bardzo szczegółowo okoliczności, w sposób niewątpliwy i oczywisty miały wpływ na długość prowadzonego postępowania i to niezależnie od podejmowanych przez ten organ działań zaradczych, które zostały ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] lutego 2019 r.

Mając na uwadze te szczegółowe dane dotyczące z jednej strony – niezależnego od Wojewody lawinowego wzrostu wniosków cudzoziemców, a z drugiej strony – uwarunkowania prawne i faktyczne determinujące bieżące możliwości rozwiązywania problemu wydłużonego oczekiwania na rozpoznanie składanych wniosków, należało stwierdzić, że bezczynność Wojewody w prowadzonym pod znakiem [...] postępowaniu nie miała charakteru rażącego.

O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem opłaty sądowej od skargi, Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.