Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1300/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155 par. 1 art. 159 par. 1 art. 265 par. 1 i 2 art. 267 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Krzysztof Winiarski, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] o odmowie zwrotu kosztów postępowania w związku z wnioskiem M. K. - Prezesa Spółki A Sp. o. o. w Z. z dnia 26 maja 2010 r.

Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie, organy podatkowe wskazały na następujący stan faktyczny i argumentację prawną.

Pismem z dnia 5 maja 2010 r. Nr [...] Naczelnik Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. wezwał Sp. z o.o. A z siedzibą w Z. – w ramach czynności sprawdzających - do udzielenia informacji, czy ww. Spółka wypłacała J. B. w latach 2005-2009 wynagrodzenie ze stosunku pracy, bądź z innych tytułów, w tym z działalności wykonywanej osobiście. W przypadku dokonania takich wypłat J.B., organ podatkowy pierwszej instancji zobligował Spółkę do przedłożenia oryginałów dokumentów do wglądu lub ich kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem przez notariusza.

W dniu 26 maja 2010 r. stawił się w Pierwszym Śląskim Urzędzie Skarbowym w S. Prezes Spółki A – M.K. i przedłożył wymagane oryginały dokumentów. Jednocześnie złożył on wniosek o zwrot kosztów postępowania. Zażądał w nim wypłaty odszkodowania za utracony zarobek w wysokości [...] zł, strawnego (diety) w kwocie [...] zł oraz zwrotu kosztów podróży w wysokości [...] zł.

Naczelnik Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] odmówił zwrotu kosztów postępowania.

Organ pierwszej instancji wskazał, iż do przepisów dotyczących czynności sprawdzających mają odpowiednio zastosowanie procedury przewidziane dla postępowania podatkowego na mocy odesłania zawartego w art. 280 ustawy - Ordynacja podatkowa, który stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w dziale dotyczących czynności sprawdzających stosuje się odpowiednio przepis art. 143 i przepisy rozdziałów 1-3, 5, 6, 9, 10, 14, 16 oraz 23 działu IV Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z postanowieniami art. 264 ustawy - Ordynacja podatkowa, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina.

Natomiast art. 265 § 1 Ordynacji stanowi, iż do kosztów postępowania zalicza się:

1) koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym;

2) koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się;

3) wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom;

4) koszty oględzin;

5) koszty doręczenia pism urzędowych.

Z kolei art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż organ podatkowy, na żądanie, zwraca koszty postępowania, o których mowa w art. 265 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

Żądanie zwrotu poniesionych kosztów podróży należy zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty roszczenia - art. 266 § 2 Ordynacji podatkowej.

W związku z powyżej powołanymi przepisami Naczelnik Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. stwierdził, iż organ podatkowy może dokonać zwrotu tylko kosztów podróży i innych należności świadków, biegłych i tłumaczy oraz kosztów związanych z osobistym stawiennictwem strony.

Zwrotu w/w kosztów dokonuje się wyłącznie na żądanie (wniosek) uprawnionej osoby, które powinno być złożone przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty roszczenia.

Zatem, strona może domagać się zwrotu kosztów podróży i innych należności w sytuacji, gdy były one związane z jej osobistym stawiennictwem w organie podatkowym i to tylko, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się.

W przedmiotowej sprawie, w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych organ podatkowy wezwał stronę do udzielenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania informacji, czy Spółka wypłacała J.B. w latach 2005 - 2009 wynagrodzenie ze stosunku pracy, bądź z innych tytułów. Z wezwania z dnia 5 maja 2010 r. wynika, iż Spółka mogła złożyć wyjaśnienia, zeznania lub dokonać określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie (art. 155 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa) przedkładając oryginały dokumentów do wglądu lub przedstawić odpisy dokumentów, jeżeli ich zgodność została poświadczona przez notariusza. Zatem Spółka nie była zobligowana do osobistego stawiennictwa w związku z tym wezwaniem.

Organ pierwszej instancji skonstatował, iż stronie dokonuje się zwrotu kosztów postępowania, wyłącznie związanych z jej osobistym stawiennictwem. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie przewidują możliwości zwrotu kosztów podróży i innych należności dla strony uczestniczącej w określonych czynnościach, dla przeprowadzenia których strona nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa.

Z uwagi na powyższe, w sytuacji gdy strona nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi, na podstawie art. 265 § 1 pkt 2 w związku z art. 266 Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie jest uprawniony do zwrotu wnioskowanych kosztów postępowania.

W zażaleniu M.K. wniósł o zmianę postanowienia organu pierwszej instancji oraz o przyznanie zwrotu kosztów stawiennictwa. Stwierdził on, iż warunkiem zwrotu kosztów jest, w przypadku osobistego stawiennictwa, wszczęcie z urzędu postępowania oraz zgłoszenie odpowiedniego żądania przed wydaniem decyzji. Zdaniem wnoszącego zażalenie przesłanki te zostały w sprawie niniejszej spełnione. Wskazał on, że przepisy Ordynacji podatkowej nie wprowadzają dodatkowej przesłanki w postaci braku możliwości innego działania niż osobiste działanie strony. Konsekwencją akceptacji stanowiska organu byłoby uczynienie w praktyce martwymi przepisów o zwrocie kosztów stawiennictwa. Dodatkowo zaznaczył, iż organ podatkowy zażądał od Spółki przedstawienia dokumentów oryginalnych bądź ich notarialnie poświadczonych odpisów, co pociągałoby dla Spółki ogromne koszty. Dlatego też Spółka wybrała najkorzystniejszą dla siebie opcję, tj. dostarczenie dokumentów w oryginale.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał w pierwszej kolejności na generalną zasadę, zawartą w art. 264 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina.

Następnie organ przytoczył treść art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym stronę obciążają: koszty, które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie; koszty stawiennictwa uczestników postępowania na rozprawę, która nie odbyła się w wyniku nieusprawiedliwionego stawiennictwa strony, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy; koszty sporządzania odpisów lub kopii akt sprawy; koszty przewidziane w odrębnych przepisach; koszty powstałe z jej winy, a w szczególności dodatkowe koszty spowodowane niestawiennictwem bez uzasadnionych przyczyn, wynikłe wskutek zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie, wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż na podstawie art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może dokonać zwrotu tylko kosztów podróży i innych należności świadków, biegłych i tłumaczy oraz kosztów związanych z osobistym stawiennictwem strony. Na mocy art. 266 § 2 Ordynacji podatkowej zwrotu kosztów podróży dokonuje się wyłącznie na żądanie (wniosek) uprawnionej osoby, które powinno być złożone przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty roszczenia. Strona może więc domagać się zwrotu kosztów podróży i wynagrodzenia za utracony zarobek tylko, jeżeli były one związane z jej osobistym stawiennictwem w organie podatkowym (i tylko wtedy, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się), co wynika z brzmienia przepisu art. 265 § 1 pkt 2 w związku z art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej.

Organ zaakcentował, że koszty, których dotyczy niniejsza sprawa powstały z tytułu stawienia się M.K. na wezwanie skierowane do wymienionej Spółki przez Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. w trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej. Wspomniany przepis stanowi, iż organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Spółka A została wezwana przez Naczelnika Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. w ramach prowadzonych czynności sprawdzających. Jednak, co istotne, z treści wezwania z dnia 5 maja 2010 r. nie wynika, aby strona została wezwana do stawienia się osobiście w siedzibie Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S.. Z uwagi na fakt, iż osobiste stawiennictwo nie było wymagane, uznać zdaniem organu należy, że M.K.- Prezes Spółki A stawił się dobrowolnie.

Organ podatkowy wskazywał, że stronie można dokonać zwrotu kosztów postępowania, wyłącznie związanych z obowiązkiem jej osobistego stawiennictwa. Ordynacja podatkowa nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów podróży i innych należności dla strony uczestniczącej w określonych czynnościach sprawdzających, dla przeprowadzenia których strona postępowania nie miała obowiązku osobistego uczestnictwa. Bezspornym w sprawie jest to, że M.K. stawił się osobiście w siedzibie Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. w związku z otrzymanym wezwaniem, jednak osobiste stawiennictwo nie było wymagane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik M.K. zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie:

- art. 265 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę zaliczenia kosztów stawiennictwa skarżącego do kosztów postępowania;

- art. 264 w/w ustawy poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne obciążenie strony kosztami osobistego stawiennictwa skarżącego;

- art. 267 § 1 w/w ustawy poprzez bezpodstawne obciążenie strony kosztami osobistego stawiennictwa skarżącego;

- art. 159 § 1 pkt 4 w/w ustawy poprzez niewskazanie w wezwaniu, czy wzywający ma się stawić osobiście czy też złożyć wyjaśnienia na piśmie.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przy uwzględnieniu stawki opłat za czynności radców prawnych.

Uzasadniając skargę pełnomocnik podkreślił, iż generalną zasadą jest, że koszty postępowania podatkowego obciążają Skarb Państwa, powiat, województwo lub gminę. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się. Wyjątki od tej zasady ponoszenia kosztów zostały enumeratywnie wymienione w art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie może zatem zdaniem pełnomocnika ulegać wątpliwości, że koszty stawiennictwa skarżącego (jako strony) stanowią koszty postępowania, gdyż norma prawna art. 265 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje wyraźnie, że kosztem takim jest koszt osobistego stawiennictwa strony. Warunek zawarty w tym przepisie, aby postępowanie zostało wszczęte z urzędu, w niniejszej sprawie jest spełniony. Wezwanie organu zostało bowiem wystosowane w ramach wszczętego z urzędu postępowania sprawdzającego dotyczącego innego podmiotu, tj. J. B.. Zwrócił przy tym uwagę, że wbrew twierdzeniom organu, norma ta nie wymaga, aby koszty te miały powstać na skutek wezwania organu do osobistego stawiennictwa. Mają być one bowiem związane z osobistym stawiennictwem. Jednocześnie zwrócił uwagę, że koszt stawiennictwa skarżącego nie należy również do katalogu kosztów postępowania przerzuconych na stronę, gdyż nie jest to koszt, który został poniesiony w interesie albo na żądanie strony.

Pełnomocnik wskazał, że w niniejszej sprawie strona poniosła koszty, stanowiące równowartość utraconego zarobku oraz kosztów dojazdu skarżącego. Jednocześnie koszty te bezpodstawnie zostały przez organ podatkowy przerzucone na stronę. Zaakcentował ponadto, że postępowanie podatkowe, które wygenerowało koszty, nie dotyczyło nawet spółki skarżącego — A Sp. z o.o., lecz innego podmiotu.

Pełnomocnik wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniósł, iż skarżący nie został wezwany do osobistego stawiennictwa. Pełnomocnik zarzucił organowi, że wystosowane wezwanie było niezgodne z treścią art. 159 § 1 Ordynacji podatkowej, który obliguje organ do wskazania w wezwaniu, czy wzywana osoba powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie. Skoro zatem, wbrew przepisom, organ nie sprecyzował w jakiej formie skarżący ma udzielić żądanych informacji, nie może przerzucać skutków wyboru dokonanego przez stronę na tę stronę. Wybór osobistego stawiennictwa i okazania dokumentów do wglądu wydaje się bowiem wyborem oczywistym z punktu widzenia strony, która musiałaby (na swój koszt) wykonywać odpisy dokumentów, gdyby zdecydowała się na złożenie wyjaśnień na piśmie. Jeżeli zatem organ podatkowy życzył sobie uzyskać informacje i dokumenty w formie pisemnej - winien zaznaczyć to w wezwaniu. W przeciwnym razie obowiązany jest – zdaniem pełnomocnika - respektować dokonany przez stronę wybór osobistego stawiennictwa i nie uchylać się od konsekwencji takiego stawiennictwa tj. poniesienia kosztów.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację, zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ zaznaczył przy tym, iż w wezwaniu z dnia 5 maja 2010 r. Naczelnik Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w S. dał stronie możliwość wyboru sposobu dostarczenia żądanych dokumentów, tj. osobiście lub za pośrednictwem Poczty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem sądowej kontroli nie narusza przepisów prawa.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) zwanej dalej: p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie.

Stan faktyczny sprawy jest w zasadzie niesporny i nakreślony został powyżej przy przedstawieniu stanowiska organów podatkowych oraz strony skarżącej.

Rozpoznanie skargi sprowadza się do zbadania zasadności odmowy przez organy podatkowe zwrotu kosztów postępowania M.K. – Prezesowi Zarządu Sp. z o.o. A, obejmujących wypłatę odszkodowania za utracony zarobek w wysokości [...] zł, koszty strawnego (diety) w kwocie [...] zł oraz koszty podróży w wysokości [...] zł.

Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem rozstrzygnięć organów podatkowych zasadnym jest przytoczenie treści przepisów, mających zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.

Z kolei art. 272 Ordynacji, zawarty w Dziale V tej ustawy zatytułowanym "Czynności sprawdzające", stanowi, iż organy podatkowe pierwszej instancji, z zastrzeżeniem art. 272a, dokonują czynności sprawdzających, mających na celu:

1) sprawdzenie terminowości:

a) składania deklaracji,

b) wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów;

2) stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1;

3) ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami.

Do czynności sprawdzających, uregulowanych w Dziale V Ordynacji podatkowej, na mocy art. 280 tej ustawy - w sprawach nieuregulowanych w dziale V - stosuje się odpowiednio przepis art. 143 i przepisy rozdziałów 1-3, 5, 6, 9, 10, 14, 16 oraz 23 Działu IV Ordynacji podatkowej. Odesłanie to obejmuje zatem odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 3 dotyczącego strony oraz rozdziału 23 Działu IV regulującego problematykę kosztów postępowania.

Z kolei składniki kosztów postępowania wyliczone zostały w art. 265 § 1 Ordynacji. Zgodnie z tym przepisem, do kosztów postępowania zalicza się:

1) koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym;

2) koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się;

3) wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom;

4) koszty oględzin;

5) koszty doręczenia pism urzędowych.

Wyliczenie powyższe nie jest wyliczeniem zupełnym. Art. 265 § 2 Ordynacji stanowi bowiem, iż za koszty postępowania mogą być uznane także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

Zgodnie z generalną zasadą, zawartą w art. 264 Ordynacji podatkowej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina. Jednak, z mocy art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej, stronę obciążają: koszty, które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie; koszty stawiennictwa uczestników postępowania na rozprawę, która nie odbyła się w wyniku nieusprawiedliwionego stawiennictwa strony, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy; koszty sporządzania odpisów lub kopii akt sprawy; koszty przewidziane w odrębnych przepisach; koszty powstałe z jej winy, a w szczególności dodatkowe koszty spowodowane niestawiennictwem bez uzasadnionych przyczyn, wynikłe wskutek zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie, wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą.

Art. 266 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż organ podatkowy, na żądanie, zwraca koszty postępowania, o których mowa w art. 265 § 1 pkt 1 i 2.

Żądanie zwrotu poniesionych kosztów podróży należy zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty roszczenia (art. 266 § 2 Ordynacji podatkowej).

Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej (art. 265 § 1 pkt 2 w związku z art. 266 § 1) wynika, iż strona domagać się może zwrotu kosztów podróży oraz innych należności, w tym wynagrodzenia za utracony zarobek jedynie wówczas, gdy były one związane z osobistym stawiennictwem w organie podatkowym i to tylko w przypadku, w którym postępowanie wszczęte zostało z urzędu albo gdy strona błędnie wezwana została do stawienia się.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, zawartym w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zwrotu kosztów postępowania w postaci wszczęcia z urzędu postępowania oraz zgłoszenia odpowiedniego żądania przed wydaniem decyzji.

Nie sposób zgodzić się natomiast ze stanowiskiem, zaprezentowanym w skardze, jakoby norma zawarta w art. 265 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie wymagała, aby koszty postępowania miały powstać na skutek wezwania organu do osobistego stawiennictwa. Zdaniem strony skarżącej, koszty te są związane z samym faktem osobistego stawiennictwa. Pogląd ten nie jest jednak trafny.

Wskazuje się w orzecznictwie, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości zwrotu kosztów podróży i innych należności dla strony uczestniczącej w określonych czynnościach procesowych, dla przeprowadzenia których strona postępowania nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2009r., sygn. akt I SA/Bd 776/08, opubl. w bazie LEX pod nr 483223).

Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż zdaniem Sądu niesłuszny jest zarzut pełnomocnika strony skarżącej, jakoby wystosowane do Spółki z o.o. A wezwanie było niezgodne z treścią art. 159 § 1 Ordynacji podatkowej, który obliguje organ do wskazania w wezwaniu, czy wzywana osoba powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie. Wbrew bowiem twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, iż w niniejszej sprawie organ nie sprecyzował, w jakiej formie skarżący ma udzielić żądanych informacji, należy wskazać, iż w wezwaniu z dnia 5 maja 2010 r. nie wskazano na obowiązek osobistego stawiennictwa. Co więcej, wskazano w nim na formę udzielenia żądanych informacji, poprzez zawarte w wezwaniu zdanie: "Udzielając pisemnej odpowiedzi proszę powołać nr wezwania". Należy zatem zaakcentować, iż stawiennictwo osobiste w niniejszej sprawie nie było wymagane, co wynika jednoznacznie z treści wystosowanego do Spółki wezwania z dnia 5 maja 2010 r.

Skoro przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości zwrotu kosztów podróży i innych należności dla strony uczestniczącej w określonych czynnościach procesowych, dla przeprowadzenia których strona postępowania nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa, należy stwierdzić, iż zasadnie organy podatkowe odmówiły M.K. zwrotu poniesionych kosztów. Stawiennictwo jego nie było bowiem wymagane zaś skarżący sam dokonał wyboru formy, w jakiej udzielił organowi podatkowemu żądanych dokumentów.

Podnieść również należy, iż samo wezwanie skierowane było nie do skarżącego M.K. lecz do Sp. z o.o. A z siedzibą w Z., której Prezesem Zarządu jest skarżący. Już ta okoliczność, zdaniem Sądu, pozwala stwierdzić, iż nie miał on obowiązku osobistego stawiennictwa w organie podatkowym. Co więcej, z akt sprawy nie wynika, aby skarżący przedstawił jakiekolwiek dowody świadczące o poniesionych kosztach bądź o utraconym przez siebie zarobku.

Mając na względzie powyższe ustalenia stwierdzić trzeba, że nie znajdują w przedmiotowej sprawie uzasadnienia zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 265 § 1, art. 264, art. 267 § 1 oraz art. 159 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Brak obowiązku osobistego stawiennictwa strony wyłącza bowiem możliwość dokonania zwrotu kosztów postępowania i to niezależnie od słuszności i celowości poniesionych kosztów.

Reasumując, należy wskazać, iż zdaniem Sądu organy podatkowe zasadnie odmówiły M.K. zwrotu żądanych kosztów postępowania, zatem rozstrzygnięcie tych organów odpowiada prawu. Stwierdzenie przez Sąd legalności zaskarżonego postanowienia nakazuje więc oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy p.p.s.a.