Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1162/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 3  ust. 4, art. 4, art. 7, art. 8  ust. 1  pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 39  ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 1162/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bożenna Blitek, Sędziowie: WSA Maria Zawadzka (spr.), WSA Janusz Kasprzycki, , Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2019 r., spraw ze skarg J. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 września 2018 r. nr [...] z dnia 6 września 2018 r. nr [...] z dnia 6 września 2018 r. nr [...] z dnia 6 września 2018 r. nr [...] z dnia 6 września 2018 r. nr [...] z dnia 6 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. P. - Kancelaria Adwokacka K ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 1440,00 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] 2018 r., Burmistrz Miasta i Gminy przyznał J. K. (dalej skarżąca) zasiłek celowy z Programu Rządowego na zakup żywności:

1. w kwocie 124,00 zł za okres od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 31 lipca 2018 r. – decyzją nr [...];

2. w kwocie 124,00 zł za okres od dnia 1 sierpnia 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r. – decyzją nr [...];

3. w kwocie 120,00 zł za okres od dnia 1 września 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. – decyzją nr [...];

4. w kwocie 124,00 zł za okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 października 2018 r. – decyzją nr [...];

5. w kwocie 120,00 zł za okres od dnia 1 listopada 2018 r. do dnia 30 listopada 2018 r. – decyzją nr [...];

6. w kwocie 124,00 zł za okres od dnia 1 grudnia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. – decyzją nr [...];

Decyzje wydane zostały na mocy art. 2, art. 3, art. 8 , art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 24, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39, art. 102, art. 106, art. 107, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2017.1769), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2015.1058), na podstawie art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257) oraz na podstawie uchwały nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 roku w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2012 – 2020 (Dz.U.2013.1024) i uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 6 lutego 2014 roku w sprawie programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania.

Burmistrz Miasta i Gminy na podstawie zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji majątkowej i osobistej wnioskodawcy ustalił, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek celowy z Programu Rządowego wyniósł 624,00 zł, a zatem nie przekraczał on kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, a to kwoty 634,00 zł.

Organ wskazał, że rodzaj i wysokość przyznanego świadczenia dostosowana została do możliwości finansowych Pomocy Społecznej, a jednocześnie ustalona została w oparciu o przedstawione potrzeby. Sposób obliczania oraz kwota przyznanego zasiłku zgodna jest z przyjętą w M-GOPS polityką świadczeń, a w szczególności z zasadą wedle, której osobom samotnie gospodarującym których miesięczny dochód nie przekracza 100% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy pomocy społecznej, tj. 634,00 zł miesięcznie ustala się dzienną kwotę 4,00 zł na zakup artykułów żywnościowych z przeznaczeniem na przygotowanie gorącego posiłku. Ponieważ miesięczny dochód skarżącej nie przekraczał 100% wskazanego kryterium, zatem organ ustalił kwotę jednostkową posiłku w wysokości 4,00 zł na każdy dzień miesiąca.

W odwołaniach od powyższych decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak zbadania całokształtu okoliczności sprawy, naruszenie art. 8 K.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a także błąd w ustaleniach fatycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, mający istotny wpływ na jej treść polegający na przyjęciu, że zasiłek w przyznanej kwocie będzie wystarczający dla zaspokojenia chociażby częściowo jej potrzeb.

Skarżąca podkreśliła, że jej miesięczny dochód nie wystarcza na zaspokojenie nawet najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Co więcej, jest osobą niepełnosprawną, ze znacznymi problemami zdrowotnymi. Zatem celem świadczeń udzielanych z pomocy społecznej powinna być realna pomoc takim osobom.

Zdaniem skarżącej organ nie pochylił się nad jej potrzebami oraz nie zwrócił uwagi na to, że dofinansowanie w kwocie 4 zł dziennie, przy obecnych warunkach rynkowych nie stanowi realnej pomocy dla osoby potrzebującej.

Decyzjami z dnia 6 września 2018 r. nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 8, art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniach swoich decyzji Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zaskarżone decyzje wydane zostały na podstawie tej normy w ramach programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" - uchwała nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 roku w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 6 lutego 2014 roku w sprawie programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania. Kolegium wskazało również na zasadę zawartą w art. 8 wskazanej powyżej ustawy, która stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 tej ustawy.

Kolegium podkreśliło, że skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą i pozostającą w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej. Źródłami jej dochodu są świadczenia z pomocy społecznej w formach zasiłków stałych, okresowych i celowych. Dochód jaki skarżąca uzyskuje nie przekracza wskazanej w ustawie kwoty, a zatem należało uwzględnić wniosek skarżącej, co organ zasadnie uczynił. Decyzja to wydana została w ramach uznania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło także uwagę na fakt, że pomoc społeczna nie ma obowiązku zaspakajania wszystkich zgłaszanych potrzeb, a także że ma charakter subsydiarny, co oznacza, iż ma jedynie uzupełniać środki, możliwości i uprawienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Co więcej, przepis art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie może być interpretowany z pominięciem innych przepisów ustawy, w tym przepisów nakładających na organy obowiązki uwzględnienia budżetu, którym dysponuje na realizację przypisanych im przez ustawodawcę celów. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działać muszą w oparciu o środku finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować swoje zadania. Środki te organy muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób, wymagających wsparcia. Konsekwencją tego jest niemożność zaspokojenia wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń.

Kolegium wskazało ponadto, iż na mocy art. 3 i 4 ustawy należy wziąć pod uwagę, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, zaś rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, zaś osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Przenosząc powyższe na stan faktyczny w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skarżąca otrzymywała i nadal utrzymuje stałą pomoc finansową z Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków celowych przyznawanych w ramach możliwości finansowych Ośrodka. Zdaniem SKO świadczy to o tym, że Organ I instancji nie pozostaje obojętny wobec sytuacji życiowej odwołującej się, która jest objęta stałą pomocą i otrzymuje szereg świadczeń.

Organ odwoławczy uznał, że nie została naruszona żadna z zasad ogólnych postępowania w ramach zaskarżonych decyzji. Co więcej, wskazał, że trudno odmówić racji organowi I instancji, że spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stornie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określiła. Wysokość przyznanego świadczenia zależna jest bez wątpienia od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz od ilości osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy.

Zdaniem Kolegium powyższe okoliczności świadczą o tym, że skarżąca nie pozostaje bez wsparcia ze strony organów pomocy społecznej, a przyznanie jej zasiłków celowych na zakup żywności w kwocie 4 zł na dzień nie narusza postanowień ustawy.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca domagała się ich uchylenia zaskarżonych decyzji, zarzucając im, że naruszyły art. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie zakresu niezaspokojonych potrzeb skarżącej oraz możliwości majątkowych. Nadto zaskarżone decyzje naruszyły art. 11 K.p.a., poprzez zaniechanie przez SKO wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwieniu sprawy. Co więcej, SKO dopuściło się także błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, co miało istoty wpływ na wynik sprawy, polegające na założeniu, iż organ orzekający w I instancji zna dobrze sytuację majakową skarżącej.

W uzasadnieniu skarg skarżąca wskazała, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Jest osobą prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, która pozostaje w stałym leczeniu psychiatrycznym, neurologicznym i onkologicznym. Nie może podjąć pracy i uzyskać dodatkowego zarobku i trudno uznać, że jej dochód, w kwocie 624 zł, pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Nadto skarżąca zarzuciła, iż powszechnie wiadomo, że program Rodzina 500+ zmniejszył ilość osób pobierających zasiłki od organów pomocy społecznej, a organ w decyzji wskazał na rzekomy zdaniem skarżącej stały wzrost liczby osób, którym przyznaje się świadczenia i nie poprał tego dowodami.

Skarżąca zwróciła również uwagę na fakt, że nie wyjaśniono jej w sposób rzeczowy, dokładny i jasny, dlaczego pomoc nie została jej przyznana w żądanej wysokości. W szczególności nie wykazano, żeby organ faktycznie nie dysponował środkami umożliwiającymi przyznanie pomocy. Wskazanie organu w tym zakresie skarżąca określiła jako "nad wyraz ogólne".

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2018 roku ustanowiono dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczyła ORA.

W uzupełnieniach skarg pełnomocnik skarżącej zarzuciła decyzjom Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 września 2018 roku:

1.Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 3 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, poprzez zaniechanie pełnego zastosowania zasad i celów pomocy społecznej, które polegało na przyznaniu zasiłku celowego na wyżywienie w wysokości 124 zł lub 120 zł na miesiąc, co nie stanowi udzielenia pomocy, przy jednoczesnym zaniechaniu zastosowania odpowiedniej co do formy pomocy w postaci udzielenia świadczenia w wyższej wysokości, co doprowadziło do nie uwzględnienia przez organ uzasadnionych potrzeb Skarżącej;

- art. 18 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 7 pkt 1), 4), 5), 6) ustawy o pomocy społecznej poprzez niezastosowanie przepisów w sposób pełny i zaniechanie rzeczywistego udzielenia pomocy społecznej;

- art. 39 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 2 u.p.s. w zw. z § 7 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 6 lutego 2014 roku poprzez brak zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej w postaci przyznania zasiłku celowego w wyższej wysokości, celem pokrycia całości lub części zakupu żywności przez skarżącą;

- § 2 ust. 1 w/w uchwały poprzez niezastosowanie przepisu w sposób pełny i zaniechanie realizacji programu pomocy we wskazanym w uchwale zakresie.

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów jakie organ uznał za nieudowodnione dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonych decyzji, podczas gdy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja organu I instancji powinna być uchylona w całości, a organ II instancji powinien orzec co do istoty sprawy przyznając skarżącej zasiłek celowy w wyższej wysokości.

W uzupełnieniu skarg wniesiono o uchylenie zaskarżonych decyzji i wskazano, że skarżąca jest osobą schorowaną, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Co więcej, przy schorzeniach, na jakie cierpi ważnym jest właściwa dieta. Diety tej nie sposób utrzymać przeznaczając na żywność kwotę przyznaną przez organy na zakup żywności. Przyznana kwota zdaniem skarżącej nie umożliwiaj jej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

W zakresie naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 7 pkt 1), 4), 5), 6) ustawy o pomocy społecznej zaznaczono, że zaistniały wszystkie przesłanki wskazane w przepisach, a nie wszystkie okoliczności zostały w decyzjach uwzględnione.

Naruszenie z kolei art. 39 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 2 u.p.s. w zw. z § 7 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 6 lutego 2014 roku polegało na niezastosowaniu norm w odpowiedni sposób, gdyż decyzjami nie zaspokojono niezbędnej potrzeby bytowej Skarżącej, a to z uwagi na szereg schorzeń, które wpłynąć powinny na przyznanie świadczenia w wyższej wysokości.

Organy administracji naruszyły § 2 ust. 1 w/w uchwały, poprzez przyznanie skarżącej kwoty zaniżonej i nie zrealizowanie celów programu, do jakiego się odwołuje.

Co do naruszeń prawa procesowego podkreślono, iż organ nie przedstawił okoliczności uzasadniających stwierdzenie dotyczące braku możliwości finansowych organu przyznającemu pomoc co do przyznania zasiłku w wyższej wysokości. Brak chociażby w decyzji danych statystycznych.

Z kolei naruszenie art. 138 k.p.a. jawi się jako konsekwencja zaakceptowania decyzji dotkniętej wieloma naruszeniami prawa, które nie tylko mogły, ale miały wpływ na wynik sprawy.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2019 roku Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg na ww. decyzje, a to spraw o sygn. III SA/Kr 1163/18, III SA/Kr 1164/18, III SA/Kr 1165/18, III SA/Kr 1166/18, III SA/Kr 1167/18 i zdecydował o ich wspólnym dalszym prowadzeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna, przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone decyzje naruszały prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.), która określa zasady i warunki przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, uchwała Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 6 lutego 2014 roku w sprawie programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy W pomocy w zakresie dożywiania w związku z przepisami uchwały Nr 221 Rady Ministrów dnia 10 grudnia 2013 roku w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2012 – 2020 (Dz.U.2013.1024)

Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w powołanej ustawie, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej określonej w art. 2 ust. 1 u.p.s. Zgodnie ze wskazanym przepisem pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z przywołanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma jedynie na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Natomiast, stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności. leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Przyznanie tego rodzaju pomocy społecznej uzależnione jest zatem m.in. od wystąpienia przesłanki dotyczącej braku możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej związanej z niemożliwością zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Prawo do tego świadczenia przysługuje osobie w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 7 ustawy, tj.m.in. osobie niepełnosprawnej, długotrwale i ciężko chorej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy. Przy czym dla osoby samotnie gospodarującej kryterium to, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, wynosi 634 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1). Należy podkreślić, że zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 7 omawianej ustawy, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach instytucji pomocy społecznej. Ocena warunków i możliwości udzielenia określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody.

Bez wątpienia należy mieć na uwadze fakt, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Celem pomocy społecznej nie jest całkowite utrzymanie podopiecznego, lecz wspieranie go w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej przy jego aktywnym współudziale. Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt SK 15/01 (OTK 8/01, poz. 252) stwierdził, że brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, co wynika w szczególności z zasady indywidualizacji leżącej u podstaw koncepcji pomocy społecznej. Pomoc ta nie może być traktowana, jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu najbardziej nawet uzasadnionych potrzeb bytowych.

Zgodnie z art. 39 u.p.s. decyzja w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, jak również w kwestii określenia jej wysokości podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. W związku z tym organ orzekając w tym przedmiocie ma obowiązek wziąć pod uwagę całokształt sytuacji strony mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb, a także wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Zatem jednym z warunków umożliwiających nieuwzględnienie żądania, może być brak wystarczających środków na realizację zgłoszonej przez stronę potrzeby jakimi organ dysponuje w dacie rozstrzygania sprawy, co wynika wprost z treści art. 3 ust. 4 powołanej ustawy.

Powołane w skardze zarzuty prawa materialnego sprowadzają się do wykazania, że organy pomocy społecznej pomimo zaistnienia szeregu przesłanek uzasadniających złą sytuację materialną skarżącej, nie przyznały jej pomocy w adekwatnej wysokości. Tym samym organ miały dopuścić się naruszenia wskazanych w skardze i uzupełnieniu skargi przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 6 lutego 2014 roku. W materiale dowodowym sprawy wykazano wszystkie okoliczności mające mieć wpływ na zasadność uzyskania pomocy, a to m.in. schorzenia skarżącej, jej dochód, fakt, iż jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, jej niepełnosprawność. Wszystkie te okoliczności sprawiły, że organ II instancji utrzymał zaskarżone decyzje w mocy. Organ I instancji organ orzekając w przedmiocie przyznania zasiłków miał obowiązek wziąć pod uwagę całokształt sytuacji strony mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. W przedmiotowej sprawie tak też się stało. Tym samym organy zasadnie bowiem wzięły wszystkie występujące w sprawie okoliczności pod uwagę, i uznały, że skarżącej należy się pomoc w postaci zasiłku celowego na zakup żywności.

Skarżąca kwestionuje jednak wysokość samego świadczenia, wywodząc z zaniżonej jej zdaniem wysokości zasiłku, fakt, iż organ w/w okoliczności nie uwzględnił i nie wypełnił tym samym zadań nałożonych na niego przez ustawodawcę. Z takim rozumowaniem nie sposób się zgodzić. Jak podkreślono wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych możliwość zaspokojenia potrzeb osób uprawnionych jest zależna nie tylko od spełnienia przez nich przesłanek uprawniających do otrzymania świadczenia, które w niniejszej sprawie bez wątpienia są spełnione, ale także od stanu finansów ośrodka pomocy społecznej. Innymi słowy spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia, w tym także świadczenia w żądanej wysokości (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. IV SA/Gl 283/18, LEX nr 2541230).

Z uwagi na ograniczone środki finansowe organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy liczbę osób wymagających wsparcia, a nie liczbę osób ubiegających się o wsparcie w określonej przez wnioskodawców wysokości. Z racji ograniczonych środków w ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. III SA/Kr 1101/18 , LEX nr 2621978 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Po 990/17, LEX nr 2435955). Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Tym samym organy pomocy społecznej posiadane fundusze muszą rzetelnie rozdzielać pomiędzy osoby wymagające wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. Sąd podkreśla, że w pełni podziela w tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 września 2017 roku., sygn. akt III SA/Kr 438/17 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniach wyroków: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06, LEX nr 299415, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07, LEX nr 500091 i z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego, a to art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. skarżąca w skardze oraz uzupełnieniu skargi podnosiła, że organ nie udowodnił wzrostu zapotrzebowania na pomoc społeczną w jej gminie – m.in. nie przedstawił danych statystycznych go uzasadniających. Zarzut ten nie może się ostać jako trafny. Nie ma racji skarżąca oczekując, że organ administracyjny w każdej indywidualnej decyzji ma obowiązek udowadniania, że ilość osób potrzebujących pomocy społecznej wzrasta, wskazywania liczby osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w konkretnym okresie, danych statystycznych na ten temat czy podawania wielkości środków, którymi dysponuje w tym czasie. Zasadność wydawania środków przez organ jest przedmiotem kontroli odpowiednich organów nadzorczych, nie mniej z uwagi na to, że nie jest to proste rozdawnictwo równych kwot konkretnej liczbie starających się osób, podawanie w indywidualnej decyzji takich liczb i kwot byłoby sprzeczne z zasadami przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określonymi tylko i wyłącznie przez przepisy ustawy o pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie wzięły pod uwagę zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, rozstrzygnęły sprawę zważając na sytuację skarżącego, ograniczone możliwości finansowe organów pomocy społecznej, a tym samym ochronę interesów osób uprawnionych do uzyskania wsparcia ze środków pomocy społecznej. W toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy pozwalający na ustalenie sytuacji skarżącego i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Kontrolując więc orzeczenia organów obu instancji w tej sprawie, Sąd stwierdził, że przy ich wydawaniu nie doszło do przekroczenia ram uznania administracyjnego. Skoro bowiem organy uznały za zasadne jest przyznanie skarżącej zasiłki celowe na zakup żywności, to władne były w tym przypadku podjąć wobec skarżącej, na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, decyzję pozytywną i w sposób wystarczający ją uzasadniły.

Zarzuty skargi okazały się zatem bezzasadne. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone decyzje zostały dotknięte innymi - niż powołane przez skarżącego - wadami, które mogłyby uzasadnić ich eliminację z obrotu prawnego. Wobec powyższego, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalono.

O wynagrodzeniu dla pełnomocnika przyznanego skarżącemu w ramach prawa pomocy orzeczono z kolei na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U.2018.1184), określając ich wysokość na kwotę 240 zł za jedną skargę - według § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18).

Na zakończenie wskazać należy, że istniały podstawy do połączenia skarg na wszystkie decyzje do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wszystkie skargi ze względu na stan faktyczny i istotę spornych zagadnień prawnych, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji.