Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1170/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w J. G. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]. skarżący B. K. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną wskazując iż wraz z żoną utrzymują się z emerytury z której muszą pokrywać wydatki na utrzymanie i lekarstwa. Z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...]zł, żona zaś podatnika otrzymuje emeryturę w wysokości [...]zł. Na utrzymanie mieszkania strona skarżąca przeznacza kwotę [...]zł, opłata za telefon wynosi miesięcznie [...]zł. Na zakup lekarstw przeznacza kwotę [...]zł. Podatnik posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o pow. [...]m2. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...]. Nr [...]odmówił skarżącemu umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r., stwierdzając w jej uzasadnieniu, że podnoszone przez stronę argumenty nie wskazują na występowanie w przedmiotowej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.). Zdaniem organu I instancji sytuacja finansowa w jakiej obecnie znajduje się strona, jest konsekwencją decyzji podejmowanych osobiście przez podatnika. Prowadząc działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej podatnik podjął szereg nieprawidłowości co doprowadziło do powstania zaległości podatkowych i należnych od nich odsetek za zwłokę.

Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie w którym powołał się na konstytucyjne prawo każdego obywatela do świadczeń socjalnych, w tym prawo do ochrony zdrowia, przedstawił ponownie swoją trudną sytuację materialną. Zwracając uwagę na kwotę dochodu jaka pozostaje mu na zaspokojenie bieżących potrzeb skarżący zarzucił, że wraz z żoną został pozbawiony prawa do opieki lekarskiej.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. O/Z w J. G. decyzją z dnia [...]Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uznał za trafne stanowisko organu podatkowego I instancji, a mianowicie że nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej podnoszony przez skarżącego fakt znalezienia się w trudnej sytuacji finansowej wynikający głównie z powodu problemów zdrowotnych swoich i żony. Sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego nie można w ocenie organu II instancji uznać za szczególną i wyjątkową a zwłaszcza zagrażającą egzystencji skarżącego. Zwrócił organ uwagę, iż zarówno skarżący jak i jego żona gospodarują wspólnie i utrzymują się ze świadczeń emerytalnych przyznanych w wysokościach znacznie wyższych od kwoty najniższej emerytury i renty pobieranej przez znaczną grupę emerytów i rencistów. Powoływanie się na trudną sytuację materialną z powodu ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania nie jest wystarczającym argumentem do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych bowiem jak zauważa organ odwoławczy są to typowe wydatki związane z funkcjonowaniem każdego gospodarstwa domowego. Skoro osoby o niższych dochodach, mający niejednokrotnie na utrzymaniu dzieci, nie posiadające własnościowego mieszkania, w tym bezrobotni płacą podatki w całości w terminach ich płatności stąd udzielenie przedmiotowej ulgi stawiałoby skarżącego w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do tych podatników.

Zwrócił uwagę organ II instancji iż za odmową umorzenia zaległości podatkowych będących przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia przemawia fakt, iż podatnik już korzystał z ulgi w zapłacie zaległych zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992r. Potraktowanie skarżącego po raz kolejny w sposób wyjątkowy prowadziłoby niewątpliwie do naruszenia zasady równości ponoszenia ciężarów podatkowych.

Decyzję organu odwoławczego podatnik zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego a to art. 67 § 1 ustawy ordynacja podatkowa. Ponownie powtórzył argumenty odwołania, że skoro świadczenie emerytalne jego i żony wypłacane jest w obniżonej kwocie z powodu potrącenia z niego przez organ egzekucyjny kwot na pokrycie zaległości podatkowych to w przekonaniu skarżącego kwota jaka pozostaje na utrzymanie (tj. podatnika i jego żonę) uzasadnia wydanie pozytywnej decyzji w zakresie umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych. Zaprzeczył nadto aby kiedykolwiek została mu przyznana ulga w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Podniósł iż ulga o której mowa wyżej została udzielona żonie na jej wniosek.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz.1 270 ze zm.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przywołać regulację prawną zawarta w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.). Stosownie do jej treści, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.

Użyte w tym przepisie sformułowania "ważny interes podatnika lub interes publiczny" są określeniami nieostrymi i zawierają szeroki zakres pojęciowy. "Waży interes podatnika" lub "interes publiczny" można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Należy zatem przyjąć, iż klauzula ta określa dyrektywy wyboru organu podatkowego, co wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika. W szczególności nakaz uwzględniania interesu publicznego, o którym mowa w art. 67 § 1 ordynacji oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, kontrole błędnych decyzji. W orzecznictwie podatkowym przyjęto, że przy korzystaniu z tej klauzuli organ podatkowy powinien rozważyć kryteria umorzenia w zależności od okoliczności konkretnej sprawy biorąc pod uwagę moment podejmowania decyzji w sprawie umorzenia (wyrok NSA z 3.03.1988r. III SA 1127/87 i NSA z 27.04.1988r. SA/Kr 289/88).

Ocena dokonywana przez organ podatkowy co do tego, czy istnieją przesłanki do podjęcia decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej oparta jest w znacznej mierze na elementach natury słusznościowej, które wymykają się spod kontroli sądu - jak stwierdzono w jednym z orzeczeń (wyrok NSA z 24.04.2010r. I SA/Ka 498/00 Prawo Przedsiębiorcy 2001 Nr 45 str. 14) - co oznacza, iż kontroli tej podlega w rzeczywistości poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających zeń konkluzji. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym na tle regulacji art. 67 § 1 ordynacji podatkowej utrwalił się pogląd, iż umorzenie zaległości podatkowej będzie uzasadnione jedynie w takich wypadkach, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Nie można bowiem z instytucji umorzenia zaległości podatkowych czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty podatku.

Mając powyższe na uwadze trudno dopatrzeć się w rozpatrywanej sprawie okoliczności, które wskazywałyby na to, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu organy podatkowe należycie ustaliły stan faktyczny sprawy rozpatrując w szczególności sytuację materialną skarżącego. Zarówno świadczenie emerytalne skarżącego jak i jego żony przekracza kwotę [...]zł miesięcznie brutto. Gdyby przyjąć stanowisko zaprezentowane w skardze to trafnie organy podatkowe podnoszą, iż wszystkim których sytuacja finansowa jest trudna, ze względu na dochodzenie od nich zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji administracyjnej należałoby przyznać ulgę podatkową w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Za takim rozumowaniem sprzeciwia się zasada powszechności opodatkowania, zaś ulgi podatkowe stanowią jedynie wyjątek od tej zasady.

Sytuacja materialna skarżącego niewątpliwie jest trudna, ale nie sposób uznać ją za wyjątkową a zwłaszcza zagrażającą egzystencji skarżącego. Świadczenia emerytalne pobierane przez skarżącego i jego żonę oscylują w wysokościach wyższych od kwot najniższej emerytury. Świadczenia emerytalne wypłacane skarżącemu i jego żonie w niższej wysokości od wielkości przyznanej jest wyłącznie wynikiem prowadzonej egzekucji i ściągana jest kwota na poczet zaległości podatkowej dopuszczalna przepisami prawa. Fakt iż skarżący i jego żona chorują, zmuszeni są wykupywać lekarstwa był przedmiotem oceny organy podatkowych. Dodać jedynie należy iż każdy rencista skoro przeszedł na rentę jest człowiekiem schorowanym a mimo to renta obciążana jest opodatkowaniem podatkiem dochodowym.

Zarzut, że organ odwoławczy błędnie przyjął, iż skarżącemu już raz przyznano ulgę podatkową w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych jest chybiony. Z akt sprawy bowiem wynika iż rozłożono na raty skarżącemu i jego żonie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992r. Pomimo bowiem iż wnioskodawcą o rozłożenie na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992r. była żona skarżącego to jednak stroną tego postępowania stał się również skarżący skoro rozłożenie na raty dotyczyło zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych obciążającego obojga małżonków.

Z dotychczasowych spostrzeżeń wynika zatem, że organom podatkowym nie można postawić ani zarzutu naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia reguł rządzących postępowaniem podatkowym. Prawidłowo ustaliły one bowiem stan faktyczny sprawy, o czym była mowa wyżej, nadto zeń wyprowadziły wnioski, mieszczące się zdaniem Sądu w granicach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 ustawy ordynacja podatkowa.

Reasumując Sąd nie mógł postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu naruszenia prawa. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby być podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze należało skargę oddalić zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.