Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3106/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 105  par. 1 i  art. 148  par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego S. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a."), uchylił postanowienie Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] nr [...] zakresie w jakim dotyczy ono odmowy przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania opartego na podstawie wznowieniowej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i umorzył postępowanie w tej części.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] r. S. L. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzja Naczelnika Gminy W. z dnia [...] r. nr [...] dotyczącej przejęcia z urzędu na Skarb Państwa gospodarstwa rolnego położonego w D. G. będącego współwłasnością F. O. oraz M. i W. O. W uzasadnieniu wskazał, że na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. w sprawie I SA/Wa 407/14 przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Warszawie została oddalona jego skarga na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Naczelnika Gminy W. z dnia [...] r. Z ustnych motywów rozstrzygnięcia wynikało, że jego wniosek o wznowienie postępowania został złożony za wcześnie, albowiem wniosek o wznowienie postępowania winien być złożony w terminie 30 dni od dnia otrzymania i uprawomocnienia się postanowienia Prokuratury Rejonowej w P. o umorzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie zaistniałego w dniu [...] r. w D., gm. [...], pow. [...], woj. [...] poświadczenia nieprawdy w protokole lustracji gospodarstwa rolnego należącego do F., M. i W. O., w ten sposób, że stwierdzono w nim okoliczności, które nigdy nie zostały przeprowadzone, a nadto podrobiono podpisy członków komisji K. B. i J. C. oraz osób biorących udział w rzekomo przeprowadzanej lustracji M. W. i F. R. w okresie od [...] r. do [...] r., czym doprowadzono do przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, tj. o czyn określony w art. 271 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. – wobec przedawnienia karalności (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.). Wskazał, że gdyby został poinformowany przez organ, że wniosek należy złożyć w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się ww. postanowienia Prokuratora, tj. do [...] r. wniosek taki zostałby złożony w terminie.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Agencja Nieruchomości Rolnych odmówiła przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Zażalenie na postanowienie Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] r. wniósł S. L..

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił postanowienie Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] nr [...] zakresie w jakim dotyczy ono odmowy przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania opartego na podstawie wznowieniowej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i umorzył postępowanie w tej części. W uzasadnieniu Minister stwierdził, że w niniejszej sprawie należało ustalić, czy S. L. uchybił terminowi, a zatem zbadać kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Wnioskodawca wskazał, że okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania było wyjście na jak okoliczności sfałszowania protokołu lustracji, która to okoliczność nie była znana Naczelnikowi Gminy W. w dacie wydawania decyzji. Minister podkreślił, że wyjście na jaw okoliczności sfałszowania protokołu jest równoznaczne z wydaniem orzeczenia sądu lub organu stwierdzającego fakt sfałszowania protokołu. W niniejszej sprawie żaden sąd lub organ nie stwierdził okoliczności sfałszowania protokołu, a zatem powyższa okoliczność nie mogła wyjść na jaw. Tym samym wnioskodawca nie mógł się dowiedzieć o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a tym samym termin do złożenia wniosku o wznowienie nie zaczął biec. Powyższe zaś oznacza, że wnioskodawca nie mógł uchybić terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a tym samym wniosek o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowy.

Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego złożył S. L. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Agencji Nieruchomości Rolnych. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest prawdą, że nie zostało wydane orzeczenie stwierdzające, że w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa należącego do F., M. i W. O. doszło do sfałszowania protokołu lustracyjnego. Wskazał, że takim orzeczeniem jest postanowienie Prokuratora z dnia [...] r., w którym wyraźnie stwierdzono sfałszowanie tego protokołu. Stwierdził również, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 407/14 nie było kwestionowane ww. postanowienie z dnia [...] r. Podniósł, że po powzięciu wiadomości o terminie do złożenia wniosku osobiście dostarczył w dniu [...] r. powyższe postanowienie wraz z pismem z dnia [...] r., jednakże pismo to nie odniosło żadnego skutku, albowiem było zaadresowane do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie i jako takie zostało przekazane do tego sądu na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Podniósł, że art. 6-9 k.p.a. zobowiązują organy administracji publicznej do działania zgodnie z zasadą legalizmu, prawdy obiektywnej, w oparciu o przepisy prawa, a także do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli. Ponadto mają czuwać nad tym, aby strony nie poniosły szkody w skutek nieznajomości prawa. W jego ocenie organ II instancji w niniejszej sprawie nie wywiązał się z nałożonych obowiązków należycie. W uzupełnieniu skargi wskazał, że

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie znajduje podstaw do uchylenia własnego postanowienia.

Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył do akt sprawy zawiadomienie Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania wznowieniowego na podstawie art. 14 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie przejęcia z urzędu na własność Państwa gospodarstwa rolnego F., M. i W. O., a także postanowienie tego organu z dnia [...] r. w przedmiocie zawieszenia postępowania ma podstawie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2483/12 oddalającego skargę S. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w W. z dnia [...] r.

W trakcie rozmowy telefonicznej w dni [...] r. ustalono, że podstawą wznowienia z urzędu jest art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2483/12 zostało zarejestrowane pod sygn. akt I OSK 2330/13 i do chwili obecnej brak jest wyznaczonego terminu rozprawy.

Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. pełnomocnik S. L. złożył do akt sprawy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz pisma S. L. z [...] r. oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. a Sąd postanowił dopuścić z nich dowód.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Sąd, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Dokonując w powyższym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pomimo wydania rozstrzygnięcia w postaci umorzenia postępowania, które stanowi prawidłowe rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, wadliwie je jednak uzasadnił w szczególności nie odnosząc go do prawidłowej podstawy prawnej umorzenia. Prawidłową podstawą prawną umorzenia przedmiotowego postępowania jest bowiem przepis art. 105 § 1 k.p.a. Na wstępie podkreślenia wymaga, że S. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Naczelnika Gminy W. z dnia [...] r. znak: [...] złożył w terminie-w dniu [...] r., w formie pisma skierowanego za pośrednictwem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismo to uznane zostało przez Ministra za wniosek o wznowienie postępowania, czemu organ ten dał wyraz w piśmie skierowanym do skarżącego w dniu [...] r. Tym samym wniosek złożony przez S. L. w dniu [...] r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Naczelnika Gminy W. z dnia [...] r. znak: [...] był od momentu jego złożenia bezprzedmiotowy. Skarżący bowiem po otrzymaniu w dniu [...]r. odpisu postanowienia Prokuratora Rejonowego w P. z dnia [...]r. o umorzeniu dochodzenia, dochowując terminu wskazanego w przepisie art.148 § 1 k.p.a. złożył pismo stanowiące wniosek o wznowienie zakończonego postępowania administracyjnego. Na marginesie wskazać należy, że wniosek ten posłużył również do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Naczelnika Gminy W. z dnia [...]r. znak: [...] z urzędu, o czym skarżący został zawiadomiony pismem z dnia [...]r. Do wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu doszło na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., natomiast skarżący domagał się wznowienia postępowania wskazując jako podstawę przepis art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygając niniejszą sprawę, uznał wobec nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, że koniecznym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Odmienne rozstrzygnięcie spowodowałoby, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania złożony w terminie, nie zostałby rozstrzygnięty.

Wobec powyższego z uwagi na naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)