Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 128/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 24 poz 149
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych  zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest  uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 128/16 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 29 listopada 2016 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , Sędziowie, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r., sprawy ze skargi T. Ś., na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], w przedmiocie wyrównania świadczenia z tytułu wzrostu uposażenia związanego, z zaliczeniem okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do wysługi lat, , , uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji;, ,


UZASADNIENIE

|

Przedmiotem skargi jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., dotyczący zmiany T. Ś. na dzień [...] października 2015 r. procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na 26 %, co stanowi łączną wysługę 26 lat, 5 miesięcy i 14 dni.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 5 października 2015 r. funkcjonariusz złożył raport w sprawie zaliczenia do wysługi lat dotychczas nieudokumentowany okres pracy od 2 listopada 1988 r. do 6 października 1992 r. w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika.

Organ pierwszej instancji zaliczył funkcjonariuszowi do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego oraz przyznawaniu nagród jubileuszowych pracę w gospodarstwie rolnym w okresie od 2 listopada 1988 r. do 6 października 1992 r., tj. 3 lata, 11 miesięcy i 5 dni i zmienił procentowy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na 26 %. Organ wyjaśnił, że procentowy wzrost uposażenia z tytułu zmiany wysługi przysługuje policjantowi od dnia złożenia całości dokumentów, potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat, ponieważ zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Dopiero z dniem przedstawienia dokumentu, potwierdzającego okresy pracy otwiera się policjantowi roszczenie do przyznania zwiększonego uposażenia i jednocześnie w przypadku zwłoki po stronie organu, rozpoczyna bieg termin przedawnienia do dochodzenia świadczenia. Żądanie zwiększonego świadczenia staje się wymagalne z chwilą przedstawienia organowi dokumentów, uzasadniających wzrost uposażenia, a zatem o jego przedstawieniu może być mowa jedynie wtedy, gdy organ dysponując tymi dokumentami nie wyda niezwłocznie decyzji w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia.

W odwołaniu funkcjonariusz wniósł o uchylenie rozkazu personalnego i wyrównanie naliczonych świadczeń do dnia odnotowania wpływu wniosku o zmianę wysługi lat. Fakt ten bowiem przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym, w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. Według odwołującego się, traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego jedynie za okres objęty przedawnieniem, tj. od 29 grudnia 1997 r. do 5 października 2012 r. Podjęcie czynności przerywającej bieg przedawnienia powinno skutkować zachowaniem prawa do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni, nieprzedawniony okres.

Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że okolicznością uzasadniającą zmianę uposażenia jest złożenie przez policjanta dokumentów potwierdzających okres pracy w gospodarstwie rolnym. Z chwilą złożenia dokumentów powstaje roszczenie funkcjonariusza o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i jednocześnie rozpoczyna bieg trzyletni termin przedawnienia. Skoro dokumenty zostały złożone w dniu 5 października 2015 r., to dopiero w tym dniu roszczenie stało się wymagalne. Natomiast za początek biegu 3 – trzyletniego terminu przedawnienia należy uznać dzień, w którym uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby funkcjonariusz w okresie 3 lat poprzedzających raport złożony w dniu 5 października 2015 r. podejmował bezpośrednie działania w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia tego roszczenia. W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że brak jest możliwości wypłacenia wyrównania z tytułu wzrostu wysługi lat.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej nieuwzględnienia prawa do wyrównania wzrostu uposażenia zasadniczego oraz naliczenia nagrody jubileuszowej za okres przewidziany prawem, to jest do trzech lat wstecz od dnia udokumentowania nabytych praw. Skarżący wskazał, że prawo do uposażenia ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczeń. Wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór pomiędzy stronami sprowadza się do wykładni § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (t. j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1236), w zakresie określenia terminu nabycia przez skarżącego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, w sytuacji, gdy udokumentowanie przez niego dodatkowego okresu zaliczanego do wysługi lat, istniejącego faktycznie w dniu przyjęcia do służby, nastąpiło później, niż w dniu przyjęcia do służby.

Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia jest skutkiem tego, że stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Natomiast z art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy wynika, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.

Analiza art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.

Z § 5 ust. 2 i 3 omawianego rozporządzenia wynika, że w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby. W myśl § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Przy dokonywaniu wykładni § 5 ust. 4 cyt. rozporządzenia należy zwrócić uwagę na końcowe określenie "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu", które dotyczy terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowo wysokości.

Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. W przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa przedmiotowe uprawnienie. Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Wydana w tym przedmiocie decyzja (rozkaz personalny) ma zatem charakter deklaratoryjny.

Policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje przez złożenie wniosku, a następnie uzyskanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego). Przy czym czynności te nie stanowią podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, a więc przerywa bieg przedawnienia.

Stanowisko takie prezentowane jest w szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (I OSK 206/13 z 16 kwietnia 2014 r., I OSK 1340/13 z 13 lutego 2015 r., I OSK 2323/13 z 27 maja 2015 r., I OSK 412/14 z 30 września 2015 r., I OSK 229/14 z 6 października 2015 r., I OSK 446/14 z 22 października 2015 r., I OSK 1558/14 z 11 lutego 2016 r., I OSK 1950/14 z 11 lutego 2016 r., I OSK 1384/14 z 19 lutego 2016 r.).

Wobec powyższego prawidłowe jest stanowisko skarżącego co do tego, że policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia z tytułu większej wysługi lat, nie z dniem złożenia wniosku o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat, ale wcześniej. Prawo to istniało już w dniu przyjęcia skarżącego do służby, a ponieważ przerwanie biegu przedawnienia tego prawa zostało dokonane w dniu 5 października 2015 r. (dzień złożenia wniosku), to termin nabycia prawa należnego funkcjonariuszowi do wyższego uposażenia z tytułu wysługi lat winien uwzględniać okres nieprzedawniony (3 lata przed złożeniem wniosku). Mając na względzie, że skarżący został przyjęty do służby w dniu 29 grudnia 1997 r., dzień ten będzie w tym konkretnym przypadku także terminem nabycia prawa do wzrostu uposażenia. Z tych powodów uzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ § 5 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji powinien uwzględnić wykładnię § 5 ust. 4 rozporządzenia zaprezentowaną w niniejszym wyroku,

Stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie I wyroku.