Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1566/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 w zw. z art. 59 § 1 kpa
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi C. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm.) - dalej jako K.p.a., art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1 pkt 1, art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r. poz. 599 z późn. zm.) - dalej jako u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia C. L. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego , którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia zobowiązania w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:

Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego C. L. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 grudnia 2015r. nr [...]. obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 w wysokości 3.730,00 zł. Odpis tytułu wykonawczego oraz odpisy zawiadomień z dnia 15 grudnia 2015r. o numerach: [...] oraz [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w: Credit Agricole Bank Polska S.A. oraz ING Bank Śląski S.A. wysłano zobowiązanemu na adres: G. ul. [...] i doręczono w dniu 4 stycznia 2016r.

W dniu 23 grudnia 2015r. doręczono stronie odpis zawiadomienia z dnia 23 grudnia 2015r. nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę w "A" z siedzibą w C.

Pismami z dnia 30 grudnia 2015r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym:

1) skargę na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego polegające na zajęciu wynagrodzenia za pracę w "A" z siedzibą w C.

2) zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8,10 u.p.e.a., tj. wykonania, wygaśnięcia, nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 listopada 2015r. nr [...], niedopuszczalności egzekucji i zastosowanych środków egzekucyjnych (w szczególności zajęcia wynagrodzenia za pracę), zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a.

Sprawa zarówno skargi na czynności egzekucyjne jak i zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest przedmiotem postępowania skargowego toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w związku z zaskarżeniem przez pełnomocnika strony postanowień Dyrektora Izby Skarbowej :

1) z dnia 1 lipca 2016r. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 maja 2016r., którym uznano za nieuzasadnioną skargę z dnia 30 grudnia 2015r. na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wynagrodzenia za pracę w "A" z siedzibą w C na podstawie zawiadomienia z dnia 23 grudnia 2015r.

2) z dnia 8 czerwca 2016r. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 kwietnia 2016r., którym uznano za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej złożone w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a.

Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik zobowiązanego pismem z dnia 31 marca 2016r. zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Pełnomocnik strony stwierdził, że zobowiązany powziął pierwszą informację o wysłaniu na jego adres tytułu wykonawczego oraz o zwrocie przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego z treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 marca 2016r., które otrzymał w dniu 29 marca 2016r. W ocenie zobowiązanego przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego oraz odpisy zawiadomień o zajęciu nie była prawidłowo awizowana - zobowiązany nie otrzymał żadnego zawiadomienia o awizowaniu przesyłki. Zdaniem pełnomocnika strony organ egzekucyjny nie udowodnił, że doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Niemniej z ostrożności w postępowaniu składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.

W przypadku stwierdzenia, że odpis tytułu wykonawczego został skutecznie zobowiązanemu doręczony, strona wnioskowała o uwzględnienie, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego nastąpiło bez winy zobowiązanego ze względu na :

- wysłanie odpisu tytułu wykonawczego na adres zobowiązanego, zamiast na adres pełnomocnika,

- brak wiedzy zobowiązanego o wystawieniu tytułu wykonawczego w terminie do złożenia zarzutów wynikającej z usprawiedliwionej nieobecności pod adresem, na który została wysłana korespondencja,

- wadliwe awizowanie przesyłki przez operatora pocztowego.

Do wniosku o przywrócenie terminu strona załączyła pismo datowane na dzień 31 marca 2016r. "zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (...)", w którym sformułowano zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8, 10 u.p.e.a., tj.: przedawnienia, wykonania, wygaśnięcia, nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 listopada 2015r.,niedopuszczalności egzekucji i zastosowanych środków egzekucyjnych (w szczególności zajęcia wynagrodzenia za pracę), zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a.

W dniu 4 maja 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do majątku C. L. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W wyniku zażalenia wniesionego przez pełnomocnika zobowiązanego na ww. postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 21 lipca 2016r. postanowienia:

- nr [...], którym umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku z dnia 31 marca 2016r. w części uprzednio rozpoznanej postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia 6 kwietnia 2016r.

- nr [...], którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia zobowiązania w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...],

- nr [...], którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczego nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia nie spełnia wymogów określonych w art. 58 § 1 i 2 K.p.a., Według organu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął najpóźniej w dniu 12 lutego 2016r., tj. z dniem upływu siódmego dnia od doręczenia pełnomocnikowi strony postanowienia z dnia 2 lutego 2016r. nr [...], z treści którego wynika informacja o doręczeniu C. L. odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia został nadany w dniu 31 marca 2016r. W ocenie organu egzekucyjnego, wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2016r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów:

1) art. 57, art.123, art.124 K.p.a. w związku z 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy o numerze [...],

2) art. 58 w związku z art. 59 § 1 K.p.a. w związku z 18 i art. 27 § 1 pkt 9, art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

3) art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 33 § 4 w związku z art. 34 § 4 i § 5 i art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez organ egzekucyjny, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały wniesione po upływie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego,

4) art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu.

Zarzucając powyższe strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy.

W swoim rozstrzygnięciu, organ oparł się na treści art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - mającego odpowiednie zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy art. 18 u.p.e.a. - w myśl, którego organ odwoławczy wydaje decyzję (odpowiednio postanowienie), w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (odpowiednio postanowienie).

Jak wskazał organ II instancji, na podstawie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. stronie zobowiązanej przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Stosownie natomiast do postanowień art. 58 § 1 i 2 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli:

1) uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie nastąpiło bez jego winy,

2) wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,

3) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony.

Z treści przywołanego wyżej przepisu wynika zatem, że organ właściwy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu powinien zbadać czy zostały spełnione wszystkie przesłanki w nim określone. Powinien więc ustalić nie tylko, czy istnieje prawdopodobieństwo, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, ale także to czy wniosek został złożony we właściwym terminie oraz czy do chwili doręczenia organowi wniosku o przywrócenie terminu dopełniono czynności, dla której był określony termin.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 1999r., sygn. akt I SA/Ka 2039/97, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie przesłanki określone w przepisach procedury administracyjnej regulującej tą instytucję prawną.

Oznacza to, że nie dopełnienie przez zobowiązanego choćby jednego z ww. warunków zamyka organowi drogę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.

W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w zaskarżonym postanowieniu trafnie orzekł, że w przedmiotowej sprawie nie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w art. 58 K.p.a., tj. wniosek nie został wniesiony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz zobowiązany nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Na podstawie analizy akt Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził że odpis tytułu wykonawczego nr [...] został doręczony zobowiązanemu na adres: G. ul. [...] w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 4 stycznia 2016r. Z potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że była ona dwukrotnie awizowana: pierwszy raz w dniu 21 grudnia 2015r., powtórnie w dniu 29 grudnia 2015r., a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu 5 stycznia 2016r. przesyłkę zwrócono nadawcy jako niepodjętą w terminie.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zwrotne potwierdzenie odbioru jest dowodem wówczas, gdy zostało prawidłowo sporządzone. W ocenie organu powyższe potwierdzenie odbioru zostało sporządzone prawidłowo i stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone - tj. doręczenia C. L. przesyłki w dniu 4 stycznia 2016r. Na tym dokumencie znajduje się wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 K.p.a. Przesyłka została doręczona na właściwy adres miejsca zamieszkania zobowiązanego, tj. G. ul. [...], wskazany przez C. L. w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP 3 złożonym w Urzędzie Skarbowym w dniu 29 listopada 2007r., dokumencie pełnomocnictwa z dnia 20 marca 2013r. oraz piśmie z dnia 30 grudnia 2015r. zawierającym zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a także znajdujący się w Systemie Rejestracji Centralnej.

Wobec faktu doręczenia zobowiązanemu w dniu 4 stycznia 2016r. w trybie zastępczym odpisu tytułu wykonawczego nr [...] ustawowy termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej upłynął w dniu 11 stycznia 2016r.

Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał argumentacji pełnomocnika strony, jakoby pierwszą informację o wysłaniu na jego adres tytułu wykonawczego oraz o zwrocie przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego powziął z postanowienia tego organu z dnia 9 marca 2016r., którym uchylono postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 stycznia 2016r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej złożone w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. Ponieważ ww. postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 29 marca 2016r., to - w jego ocenie - wniosek o przywrócenie terminu z dnia 31 marca 2016r. został złożony w przewidzianym prawem siedmiodniowym terminie.

Dyrektor Izby Skarbowej podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, że w treści postanowienia tegoż organu z dnia 2 lutego 2016r. - doręczonego pełnomocnikowi strony w dniu 5 lutego 2016r. - znajdowała się informacja o doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego: w dniu 15 grudnia 2015r. do zobowiązanego skierowano za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. przedmiotowy odpis tytułu wykonawczego nr [...] wraz z w/w zawiadomieniami na adres rejestracyjny zobowiązanego, który przez Stronę nie został podjęty w terminie (dowód w aktach sprawy: zwrotne potwierdzenie odbioru). Tym samym doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] upłynął w dniu 12 lutego 2016r.

Pełnomocnik strony przedmiotowy wniosek złożył pismem z dnia 31 marca 2016r., a więc z uchybieniem terminu określonego w at. 58 § 2 K.p.a.

Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa NSA, wyrażoną m.in. w wyroku z dnia 13 sierpnia 1999r., sygn. akt III S.A 7432/98, "przywrócenie terminu nie jest (...) dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy ". Kryterium braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania określonej czynności procesowej można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Do takich okoliczności faktycznych zaliczyć można między innymi nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie się inną osobą.

Jak wskazał organ, pełnomocnik strony twierdził, że brak winy w dochowaniu przez zobowiązanego terminu do wniesienia zarzutów, a więc również zarzutu przedawnienia obowiązku wynika z następujących okoliczności: wysłania odpisu tytułu wykonawczego na adres zobowiązanego, zamiast na adres pełnomocnika, braku wiedzy zobowiązanego o wystawieniu tytułu wykonawczego w terminie do złożenia zarzutów wynikającej z usprawiedliwionej nieobecności pod adresem, na który została wysłana korespondencja, wadliwego awizowania przesyłki przez operatora pocztowego.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej , doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jest czynnością wymagającą osobistego udziału zobowiązanego, dlatego doręcza się go osobie zobowiązanej, a nie jej pełnomocnikowi.

Pełnomocnik strony w żaden sposób nie wykazał usprawiedliwionej czasowej nieobecności pod adresem, na który przesłano odpis tytułu wykonawczego. Awizacja przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego była prawidłowa, co wykazano wcześniej na podstawie analizy dowodu doręczenia tej przesyłki.

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że skoro zobowiązany nie spełnił łącznie wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 K.p.a., to tym samym brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia jego prośby o przywrócenie terminu do złożenia zarzutu przedawnienia zobowiązania w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uchyleniu w całości postanowienia organu I instancji,

2) art. 58 w związku z art. 59 § 1 K.p.a. w związku z 18 i art. 27 § 1 pkt 9, art. 34 § 4 i § 5 u,p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego,

3) art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 33 § 1 w związku z art. 34 § 4 i § 5 i art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez organy obydwu instancji, iż zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały wniesione po upływie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego,

4) art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu.

Zarzucając powyższe, strona skarżąca wniosła o:

1) uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2016r. oraz w całości poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 lipca 2016r.,

2) zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych,

3) dołączenie do akt przedmiotowej sprawy całości akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wraz z wszystkim zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji, skargami na czynności egzekucyjne, zażaleniami oraz postanowieniami organu egzekucyjnego oraz organu nadzoru - na okoliczność braku doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony powtórzył argumentację przedstawioną w zażaleniu, a nadto stwierdził, że wynik niniejszej sprawy jest związany z rozstrzygnięciami w innych sprawach, tj.:

1) skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2016r. zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 921/16,

2) skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2016r. sygn. akt I SA/Gd 521/16 w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.

3) skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 czerwca 2016r., zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 753/16.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej w dalszej części p.p.s.a, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. stronie zobowiązanej przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Stosownie natomiast do postanowień art. 58 § 1 i 2 K.p.a. , mającego odpowiednie zastosowanie z mocy art. 18 u.p.e.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli:

1) uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie nastąpiło bez jego winy,

2) wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,

3) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony.

Pełnomocnik strony wskazuje, że pierwszą informację o wysłaniu na adres zobowiązanego tytułu wykonawczego oraz o zwrocie przesyłki zwierającej odpis tytułu wykonawczego powziął z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 marca 2016 r., które zostało odebrane w dniu 29 marca 2016 r. Wobec czego siedmiodniowy termin do złożenia wniosku przewidzianego w art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. rozpoczął się w dniu 30 marca 2016 r.

Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w dniu 23 grudnia 2015r. zobowiązany osobiście odebrał zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, a zatem nie może twierdzić o "braku wiedzy" na temat wystawionego tytułu upominawczego i toczącego się postępowania egzekucyjnego. Potwierdzeniem powyższego jest również fakt złożenia przez stronę w dniu 30 grudnia 2015 r. zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ( nota bene będących przedmiotem rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28 września 2016r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 753/10 oddalił skargę zobowiązanego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ).

Trafnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej skonstatował, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia, który w okolicznościach rozpoznawanej sprawy upłynął najpóźniej dnia 12 lutego 2016 r. tj. z dniem upływu siódmego dnia od momentu odebrania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 lutego 2016r., informującego o doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Zobowiązany pierwszą informację o wysłaniu i dostarczeniu odpisu tytułu wykonawczego na adres. ul. [...] podjął najpóźniej w dniu 5 lutego 2016 r. Z tą datą bowiem pełnomocnik strony odebrał postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...], z którego wynikała informacja o doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego za pośrednictwem Poczty Polskiej SA w dniu 4 stycznia 2016 r. w trybie art. 44 K.p.a.

A zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął najpóźniej w dniu 12 lutego 2016 r.. co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia nadany przez wnioskodawcę w dniu 31 marca 2016 r. jest ewidentnie spóźniony.

Prawidłowo ocenił Dyrektor Izby Skarbowej, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił także, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia nastąpiło bez jego winy. Twierdzenia w tym zakresie, pełnomocnik zobowiązanego opiera na fakcie braku wiedzy w przedmiocie awizowania przesyłki poleconej przez Pocztę Polską SA, a także na fakcie usprawiedliwionej nieobecności zobowiązanego pod adresem, na który została wysłana przedmiotowa korespondencja ( dotyczy wysłanego odpisu tytułu wykonawczego ).

Pełnomocnik skarżącego podniósł, że powodem dla którego nie mógł dopełnić czynności procesowej było nie otrzymanie odpisu tytułu wykonawczego, ponieważ jak twierdzi, przesyłka w ogóle nie była prawidłowo awizowana, a zobowiązany nie otrzymał żadnego zawiadomienia o awizowaniu przesyłki, wobec czego uchybienie terminu do wniesienia zarzutu nastąpiło bez jego winy.

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że kwestionowanie prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego winno mieć miejsce w stosunku do postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zarzutów, służy bowiem obaleniu wniosku organu, że w ogóle doszło do uchybienia terminu. Uchybienie może mieć miejsce wówczas, gdy termin rozpoczął bieg i upłynął przed dokonaniem czynności. Warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów jest uprzednie skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego. Jeżeli doręczenie nie było prawidłowe, to zaskarżeniu do sądu administracyjnego winno podlegać postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów. Natomiast instytucja przywrócenia uchybionego terminu, na co wskazuje już sama terminologia kodeksowa, przysługuje w sytuacji gdy do naruszenia terminu doszło, ale bez winy strony. Nie można przywrócić terminu, jeżeli ten nie rozpoczął biegu lub nie upłynął. Nie jest zatem prawidłowe i nie może być skuteczne zwalczanie odmowy przywrócenia terminu na drodze kwestionowania, że do uchybienia terminowi doszło, jak to uczyniono w skardze.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi należy podkreślić, że zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. odpis tytułu wykonawczego doręcza się zobowiązanemu. Zobowiązanym w myśl art. 1a pkt 20 u.p.e.a. jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Poprzez odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a. , jak wskazano powyżej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., co oznacza, że przepisy te stosuje się odpowiednio. Przepis art. 32 K.p.a. stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.

Zdaniem Sądu, doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jest czynnością wymagającą osobistego udziału zobowiązanego, a zatem prawidłowo organ egzekucyjny doręczył odpis tytułu wykonawczego zobowiązanemu a nie ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi.

Za organem odwoławczym, Sąd podzielił pogląd, że pełnomocnik strony w żaden sposób nie wykazał usprawiedliwionej czasowej nieobecności pod adresem, na który przesłano odpis tytułu wykonawczego. Awizacja przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego była prawidłowa, co wykazano wcześniej na podstawie analizy dowodu doręczenia tej przesyłki.

W konsekwencji Sąd, dokonując oceny zarzutów skargi nie dopatrzył się naruszenia przepisów w niej wskazanych, i dlatego uznał, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że strona nie wykazała wszystkich przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia, co w konsekwencji skutkowało orzeczeniem na podstawie art. 151 p.p.s.a o oddaleniu skargi.