Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1913/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6-8; art. 77 par 1; art. 189a par 2 pkt 1; art. 189d; art. 189g; art. 189f
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 12; art. 4 ust. 1;
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] W. (dalej "Prezydent") z [...] lipca 2011 r., którą nałożono na G. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca") karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktyczno-prawnym.

W październiku 2004 r. Skarżąca otrzymała od Zarządu Dróg Miejskich w W. (dalej "ZDM") zezwolenie na zajęcie pasa drogowego (drogi krajowej) ul. [...], w rej. ul. [...] w W. (dalej "przedmiotowy pas") o pow. 11,04 m2, w okres od 24 października 2004 r. do 23 października 2005 r., a to na okoliczność posadowienia w nim jednostronnej reklamy o łącznej pow. 32,00 m2.

Dnia 30 listopada 2005 r. Skarżąca zwróciła się do ZDM o wydanie na jej rzecz następnego zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa.

W odpowiedzi ZDM poinformował Skarżącą, że jej żądanie pozostanie bez rozpoznania do czasu uregulowania przez nią należności za dotychczasowe zajęcie przedmiotowego pasa.

Ostatecznie ZDM udzielił Skarżącej zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa na okres od 30 listopada 2005 r. do 20 kwietnia 2006 r.

I.

Decyzją z [...] stycznia 2006 r. ZDM wymierzył Skarżącej 41.440, 00 złotych kary pieniężnej za nieuprawnione zajęcie przez nią przez 37 dni przedmiotowego pasa drogowego, tj. w okresie od 24 października 2005 r. do 29 listopada 2005 r.

Skarżąca od nałożonej na nią kary w terminie odwołała się do SKO, które decyzją z [...] lipca 2006 r. uchyliło karę i sprawę przekazało ZDM do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia było wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną - w dacie jej wydawania nie było osoby upoważnionej do działania w imieniu Prezydenta [...] W. – ZDM. Prezydent [...] W. złożył bowiem 22 grudnia 2005 r. mandat prezydencki, a nowa osoba do pełnienia tego mandatu została wyznaczona dopiero 9 lutego 2006 r.

II.

ZDM ponownie rozpoznał sprawę i decyzją z [...] września 2006 r. wymierzył Skarżącej 41.440, 00 złotych kary pieniężnej za nieuprawnione zajęcie przez nią przez 37 dni przedmiotowego pasa drogowego, tj. w okresie od 24 października 2005 r. do 29 listopada 2005 r.

W uzasadnieniu wskazano, że Skarżąca legitymowała się zezwoleniem na zajęcie przedmiotowego pasa w okresie od 24 października 2004 r. do 23 października 2005 r. Wniosek o wydanie na jej rzecz kolejnego zezwolenia na zajęcie tego pasa złożyła zaś 30 listopada 2005 r. Zatem w okresie od 24 października 2005 r. do 29 listopada 2005 r. nielegalnie zajmowała ona przedmiotowy pas, za co należało je wymierzyć karę pieniężną.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano m.in. art. 40 ust. 12 i 13 oraz art. 40d ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2004 r., nr 204, poz. 2086 ze zm.), dalej u.d.p. w zw. z uchwałą Rady m.st. Warszawy Nr XLVII/1191/2005 z dnia 17 marca 2005 r. zmieniającą uchwałę Rady m.st. Warszawy NR XXXI/666/2004 z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz.Urz.woj. Mazowieckiego z 2005 r., nr 77, poz. 2036).

Od decyzji z [...] września 2006 r. Skarżąca z zachowaniem terminu złożyła odwołanie do SKO, które decyzją z [...] listopada 2007 r. utrzymało ją w mocy.

Decyzja SKO została przez Skarżącą zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 7 kwietnia 2008 r. (sygn. akt VISA/Wa 226/08) uchylił ją oraz utrzymaną nią w mocy decyzję ZDM z [...] września 2006 r.

Sąd uznał, że nałożenie na Skarżącą kary nastąpiło wyłącznie w oparciu o domniemanie, że reklama w przedmiotowym pasie pozostawała po wygaśnięciu dnia 23 października 2005 r. zezwolenia na jego zajęcie, aż do 30 listopada 2005 r., kiedy to Skarżąca złożyła wniosek o wydanie kolejnego zezwolenia.

Sąd polecił, aby organy ponownie rozpoznając sprawę uzupełniły materiał dowodowy i rozważyły, czy zasługują na wiarę twierdzenia Skarżącej, jakoby 21 października 2005 r. zdemontowała zarówno sporną tablicę reklamową, jak i całe urządzenie, na którym była ona zawieszona w przedmiotowym pasie.

III.

ZDM po raz trzeci rozpoznał sprawę i decyzją z [...] lipca 2011 r. wymierzył Skarżącej karę pieniężną w łącznej kwocie 23.123,20 złotych, w tym:

1. 11.923,20 złotych za nieuprawnione zajęcie przedmiotowego pasa przez 27 dni, tj. od 24 października 2005 r. do 19 listopada 2005 r., poprzez posadowienie w nim obiektu budowlanego (fundamentu reklamy) o powierzchni rzutu poziomego 11,04 m2;

2. 11.200,00 złotych za nieuprawnione zajęcie przedmiotowego pasa przez 10 dni, tj. od 20 listopada 2005 r. do 29 listopada 2005 r., poprzez posadowienie w nim jednostronnej tablicy reklamowej o powierzchni ekspozycyjnej 32,00 m2.

Jako podstawę prawną ZDM wskazało art. 40 ust. 12 i ust. 13 oraz art. 40d ust. 1 i ust. 2 u.d.p. (j.t. Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz uchwałę Rady m.st. Warszawy NR XXXI/666/2004 z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz.Urz.woj. Mazowieckiego z 2004 r., nr 148, poz. 3717 ze zm.).

W uzasadnieniu ZDM wskazał, że wymierzając karę wziął pod rozwagę oświadczenie:

• firmy A. s.c. z siedzibą w W., że jesienią 2005 r., w ramach łączącej ją ze Skarżącą umowy, przeprowadziła gwarancyjną naprawę spornego w tej sprawie nośnika reklamowego – grafiku reklamowej i oddała go do eksploatacji w drugiej połowie listopada 2005 r.;

• Skarżącej, że przedmiotowy pas bez zezwolenia zajmowała w okresie od 20 listopada 2005 r. (data montażu reklamy) do 29 listopada 2005 r. (dzień poprzedzający złożenie przez nią wniosku o wydanie kolejnego zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa).

Organ przyznał przy tym, że w aktach sprawy nie ma żadnych innych dokumentów dowodzących okresu samowolnego zajęcia przez Skarżącą przedmiotowego pasa. Jednocześnie pod wątpliwość poddał, aby Skarżąca po wygaśnięciu zezwolenia całkowicie usunęła z przedmiotowego pasa reklamę wraz z jej konstrukcją nośną i fundamentem. Uznał, że jedynie sama reklama – grafika reklamowa, zgodnie z oświadczeniem A. s.c. z siedzibą w W., została z pasa usunięta i w drugiej połowie listopada 2005 r. oddana do eksploatacji.

Od powyższej decyzji Skarżąca z zachowaniem terminu złożyła odwołanie, w którym wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzuciła:

1. błędne zastosowanie art. 40 ust. 12 u.d.p. i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy co do okresów samowolnego zajęcia przez nią przedmiotowego pasa poprzez pozostawanie w nim fundamentu reklamy oraz tablicy reklamowej;

2. naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez arbitralne rozstrzygnięcie sprawy przy braku jakichkolwiek dowodów na okoliczność samowolnego zajęcie przez nią przedmiotowego pasa;

3. błędne zastosowanie uchwały Rady m.st. Warszawy NR XXXI/666/2004 z dnia 27 maja 2004 r., a to mimo braku dowodów na samowolne zajęcie przez nią przedmiotowego pasa;

4. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego.

W uzasadnieniu stwierdziła, że z oświadczenia A. s.c. z siedzibą w W. nie można skutecznie wywieść, że oddanie nośnika reklamowego w drugiej połowie listopada 2005 r. było równoznaczne z ponownym posadowieniem go w przedmiotowym pasie.

SKO utrzymując w mocy decyzję ZDM stwierdziło, że wbrew twierdzeniom Skarżącej zawartym w odwołaniu, ustalenia faktyczne poczynione przez ZDM są prawidłowe i nie naruszają przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze art. 75 k.p.a. wskazało, że dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty; zeznania świadków; opinie biegłych; oględziny. W świetle powołanego przepisu, a także poglądów doktryny (por. Andrzej Wróbel w: Małgorzata Jaśkowska. Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Zakamycze 2000. str. 439-440), zdaniem SKO nie było przeszkód dla skorzystania przez ZDM z domniemania faktycznego dla ustalenia na tej podstawie istotnego dla sprawy faktu. Przyznało przy tym, że w zasadzie domniemanie faktyczne nie jest środkiem dowodowym w ścisłym tego słowa znaczeniu, jednakże jest to metoda dowodzenia o faktach na podstawie innych ustalonych faktów, z wykorzystaniem zasad logicznego myślenia oraz doświadczenia życiowego. Domniemanie faktyczne stosuje się wówczas, gdy istotny dla sprawy fakt nie może być udowodniony wprost, z powołaniem się na konkretny środek dowodowy, lecz w ramach całokształtu sprawy, na podstawie innego ustalonego faktu. Zważywszy na brak w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego szczegółowej regulacji odnoszącej się do domniemania faktycznego w ocenie SKO w sprawie odpowiednie zastosowanie miał przepis art. 231 k.p.c., w świetle którego sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne).

Reasumując SKO stanęło na stanowisku, że dla ustalenia istotnego faktu dla rozstrzygnięcia sprawy, na gruncie art. 75 § 1 k.p.a., nie było przeszkód dla skorzystania przez organ administracji publicznej z domniemania faktycznego, przy odpowiednim stosowaniu art. 231 k.p.c.

Mając na uwadze powyższe rozważenia SKO uznało, że dowodami w tej sprawie mogły być oświadczenia Skarżącej, jak i A. s.c. z siedzibą w W., oba złożone w toku tego postępowania. Nadto wskazało, że Skarżąca swojego oświadczenia co do zajmowania przedmiotowego pasa, nie odwołała, a jedynie domaga się jego potwierdzenia innymi dowodami. W sprawie nie było zatem konieczności przeprowadzania dalszych dowodów w sytuacji, gdy fakt samowolnego zajęcia przedmiotowego pasa został udowodniony przy użyciu jednego z ww. środków dowodowych.

Odnosząc się do pozostałych, wskazanych w odwołaniu naruszeń, SKO stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, w tym prawa miejscowego, a także pozostałych przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności uzasadnienie decyzji ZDM w pełni spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., zarówno co do uzasadnienia faktycznego, które ma kluczową rolę w sprawie, jak i uzasadnienia prawnego. W ocenie SKO organ ponownie rozpoznając sprawę w pełni uwzględnił zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 226/08.

Skarżąca niezgadzając się decyzją SKO w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji, jak i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia ZDM zarzuciła naruszenie:

1. art. 189g § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej karę pomimo, że upłynął termin 5 lat od dnia naruszenia prawa (zarzut przedawnienia);

2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej karę pomimo, że waga naruszenia prawa jest znikoma i ostatecznie zaprzestała ona naruszenia prawa;

3. art. 189d k.p.a. poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie dyrektyw wymiaru administracyjnej kart pieniężnej, w konsekwencji tego nie umorzenie postępowania;

4. art. 40 ust. 12 w zw. art. 4 ust. 1 u.d.p. poprzez przyjęcie, że przedmiotowy pas był zajęty przez 27 dni przez fundament reklamy oraz przez 10 dni przez jednostronną tablicę reklamową, a to pomimo braku wykazania takiego zajęcia;

5. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nienależyte uzasadnienie decyzji i w konsekwencji błędne wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia kary.

W uzasadnieniu, odnośnie przedawnienie, Skarżąca przywołała, że przewidziane w art. 189g § 1 k.p.a. 5 lat upłynęło w przypadku każdej z zaistniałych w tej sprawie okoliczności do ewentualnego nałożenia kary, tj. okresu zajęcia pasa od 24 października do 19 listopada 2005 r. i okresu od 20 listopada do 29 listopada 2005 r.

Skarżąca podniosła, że fakt wystąpienia przez nią z wnioskiem o przedłużenie zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa nie pozwala na przyjęcie, że w okresie poprzedzającym złożenie tego wniosku doszło do samowolnego zajęcia tego pasa. W jej ocenie, w aktach sprawy, brak jest dokumentacji potwierdzającej taką okoliczność.

Za dowolne i całkowicie arbitralne uznała wnioskowanie organów, poczynione w oparciu o oświadczenie spółki A., gdyż z treści tego oświadczenia wynika jedynie fakt stałej współpracy obu stron oraz konieczność naprawy nośnika, a nie, jak to próbuje wywodzić organ, potwierdzenie istnienia w przedmiotowym pasie nośnika w dniach, za które została wymierzona kara. W jej ocenie nie sposób też uznać było za prawidłowe wnioskowanie, jakoby z ww. oświadczenia dot. oddania nośnika do eksploatacji, wynikało, że został on posadowiony i rozpoczęto na nim eksponowanie reklam.

W konsekwencji Skarżąca zarzuciła, że SKO całkowicie pominęło wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który orzekał, że w przedmiotowej sprawie oparto się tylko i wyłącznie na niedopuszczalnych domniemaniach, które nie znajdowały odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W jej ocenie w aktach sprawy w dalszym ciągu brak jest wystarczających dowodów na uznanie zasadności nałożenia na nią kary za samowolne zajęcie przedmiotowego pasa. Ponownie wydane decyzje zostały również oparte na domniemaniach organów. Zaniechano dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie ustalenia, a nie domniemania, czy i w jakim okresie doszło do samowolnego zajęcia przedmiotowego pasa.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja ZDM odpowiadają prawu.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji, Sąd - który kontroluje go wyłącznie pod kątem zgodności z prawem/legalności, a nie celowości, czy słuszności – musi stwierdzić, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a.). Takiego naruszenia Sąd w tej sprawie – wbrew zarzutom skargi - nie odnotował.

Organy rozpoznające sprawę w wyczerpującym zakresie wyjaśniły istotne dla podjętych rozstrzygnięć okoliczności stanu faktycznego, który został też prawidłowo oceniony w świetle mających zastosowanie w procesie jego subsumpcji przepisów prawa. Przytoczona w uzasadnieniu skarżonej decyzji argumentacja nie budzi zastrzeżeń Sądu; zarzuty skargi nie podważają tej argumentacji, a więc i stanowiska o samowolnym zajęciu przez Skarżącą przedmiotowego pasa we wskazanych w skarżonej decyzji okresach.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy okoliczność samowolnego zajęcia przez Skarżącą przedmiotowego pasa przez 27 dni, tj. od 24 października 2005 r. do 19 listopada 2005 r., poprzez posadowienie w nim fundamentu reklamy o pow. 11,04 m2 oraz przez 10 dni, tj. od 20 listopada 2005 r. do 29 listopada 2005 r., poprzez posadowienie w nim jednostronnej tablicy reklamowej o pow. 32,00 m2, wynika z dokumentacji zgromadzonej w aktach, czy też, jak podnosi Skarżąca, jest to efekt nieuprawnionego domniemania organów, którego nie da się wywieść w tej sprawie.

Sąd stwierdza, że istotnie w aktach sprawy brakuje jednoznacznego dowodu, np. w postaci protokołu z oględzin, bądź dokumentacji zdjęciowej przedmiotowego pasa, że po wygaśnięciu udzielonego Skarżącej zezwolenia na jego zajęcie, tj. po 23 października 2015 r., Skarżąca w dalszym ciągu ów pas zajmowała. Nie mniej, rozstrzygając kwestię samowolnego zajęcia, należy mieć na uwadze, co uczyniły w tej sprawie organy, że zgodnie z udzielonym Skarżącej zezwoleniem zajęcie pasa nastąpiło przez posadowienie w nim fundamentu o powierzchni rzutu poziomego 11,04 m2, zatem nie małego obiektu, stanowiącego podstawę dla konstrukcji, na której zawieszona została jednostronna tablica reklamowa o powierzchni ekspozycyjnej 32,00 m2. Demontaż takiego urządzenia z pewnością nie polega na prostym usunięciu go z miejsca z uwagi na jego gabaryty, a i Skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu na to, że do takiego demontażu, między 24 października 2005 r., a 29 listopada 2005 r., rzeczywiście doszło. Sąd zwraca przy tym uwagę, że przedmiotowego pasa dotyczy znajdujący się w aktach protokół odbioru terenu z 2007 r., z którego wynika, że ZDM uporządkowany i doprowadzony do stanu pierwotnego przedmiotowy pas odebrał od Skarżącej dopiero 4 kwietnia 2007 r.

Zauważenia wymaga, że postępowania dowodowego nie można sprowadzić wyłączenie do obowiązku istniejącego po stronie organu prowadzącego postępowanie w sprawie. Oczywiście organ musi poczynić ustalenia faktyczne dające podstawę do wszczęcia postępowania, jednakże z dniem wszczęcia, podmiot, będący stroną takiego postępowania, ma prawo uczestniczenia w dowodzeniu, które to prawo przeradza się w obowiązek w sytuacji, gdy strona twierdzi przeciwnie do ustaleń poczynionych przez organ.

W ocenie Sądu strona postępowania – Skarżąca, niezgadzając się ze stanowiskiem ZDM i SKO, obowiązana była przedłożyć do akt dowód, że domniemanie w tym zakresie jest nieprawdziwe. Natomiast samo stwierdzenie, że z treści oświadczeń złożonych w toku postępowania przez nią i przez A. s.c. z siedzibą w W. wcale nie wynika fakt samowolnego zajęcia pasa, było niewystarczające dla obalenia spornego w sprawie domniemania. Zasadą jest, że ciężar obalenia domniemania prawdziwości ustaleń spoczywa na zainteresowanym - ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Zaznaczenia przy tym wymaga, że obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy nie jest sprzeczny z zasadą, że ciężar dowodu ostatecznie spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Zaniechanie zatem przedstawienia przez Skarżąca jakichkolwiek dowodów przeciwnych, czy też nie nieodwołanie złożonego przez siebie oświadczenia, że w okresie 21 października 2005 r. do 20 listopada 2005 r. tablica reklamowa była w konserwacji i ponownie została zamontowana 20 listopada 2005 r., pomimo, że zapewniono jej w sprawie czynny udział, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, a to wskutek naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6-8 i art. 77 § 1 k.p.a.

Przy badaniu, ocenie zaistnienia faktu samowolnego zajęcia przez Skarżącą przedmiotowego pasa w okresach ustalonych w skarżonej decyzji znamienne jest, że Skarżąca wystąpiła o wydanie na jej rzecz kolejnych zezwoleń na zajmowanie tego pasa. Okoliczność ta bez wątpienia dowodzi, że wolą Skarżącej było pozostawienie w przedmiotowym pasie posadowionego w nim urządzenia, tj. zajmowanie go bez przerwy. Z akt sprawy wynika, że po okresie będącym przedmiotem obecnych rozważań, Skarżąca otrzymała kolejne zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa, tj. od 30 listopada 2005 r. do 31 stycznia 2007 r. (vide decyzje ZDM z 9 stycznia 2006 r., z 20 marca 2006 r. oraz z 29 sierpnia 2006 r.).

Przytoczone fakty, mające oparcie w aktach sprawy, uprawniające do przyjęcia, że wolą Skarżącej było nieprzerwane zajmowanie przedmiotowego pasa, w zestawieniu ze znajdującym się w aktach m.in. oświadczeniem Skarżącej, na których oparły się organy oraz z brakiem przedłożenia przez Skarżącą przeciwdowodów, powodują, że domniemanie, co do samowolnego zajmowania przez Skarżącą przedmiotowego pasa w okresie od 24 października 2005 r. do 19 listopada 2005 r., poprzez posadowienie w nim fundamentu reklamy oraz od 20 listopada 2005 r. do 29 listopada 2005 r., poprzez posadowienie w nim jednostronnej tablicy reklamowej, było prawidłowe, w konsekwencji dające postawę do wszczęcia niniejszego postępowania, a ostatecznie do wymierzenia skarżonej kary.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już raz się wypowiedział, tj. w wyroku z 7 kwietnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 226/08. Mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu tego wyroku oraz przebieg postępowania administracyjnego po jego wydaniu, Sąd obecnie rozstrzygający sprawę stwierdza, że zalecenia wyroku z 7 kwietnia 2008 r. ZDM wykonał. Poprzednio wydana decyzja ZDM z [...] września 2006 r., a następnie utrzymująca ją w mocy decyzja SKO z [...] listopada 2007 r. w żadnym fragmencie nie wyjaśniały stanu faktycznego sprawy, nie wiadomo było na jakiej podstawie ustalono fakty. Obecnie zaś kontrolowane decyzje zawierają zarówno uzasadnienia faktyczne, z przywołaniem dowodów, na których oparto domniemanie samowolnego zajęcia pasa oraz uzasadnienia prawne, począwszy od przywołania na ich wstępach podstaw prawnych rozstrzygnięć, skończywszy na omówieniu w decyzji ZDM, w jaki sposób kara pieniężna została wyliczona.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 w zw. z art. 4 ust. 1 u.d.p. Nie ma wątpliwości – na żadnym etapie postępowania nie było to kwestionowane, że grunt, na którym Skarżąca posadowiła sporne urządzenie, tj. fundament wraz z tablicą reklamową, był pasem drogowym. Wynika to zarówno z udzielonych Skarżącej zezwoleń na zajęcie przedmiotowego gruntu – pasa drogowego (drogi krajowej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W., jak i z załączonych do akt map sytuacyjnych tego miejsca. Wobec tego oraz wobec ustalenia, że Skarżąca pas drogowy zajęła samowolnie, przy jednoczesnym określeniu ramy czasowych tej samowoli, organy nie miały innej możliwości, jak tylko nałożyć na Skarżącą stosowną karę pieniężną.

Skarżone decyzje, wydawane w oparciu o art. 40 ust. 12 u.d.p., są decyzjami związanymi. Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia lub z przekroczeniem okresu, na jaki zezwolenie zostało wydane, zarządca drogi wymierza karę pieniężną. Oznacza to, że organy ustaliwszy zaistnienie zdarzenia faktycznego – samowolne zajęcia psa drogowego, z którym ustawodawca powiązał konkretną sankcję, w tym przypadku karę pieniężną, nie maiły żadnej możliwości odstąpienia od jej wymierzenia, gdyż odpowiedzialność za delikt administracyjny wynika z mocy prawa. Organy zobligowane były jedynie do ustalenia faktu – co uczyniły, a następnie wyliczenia i wymierzenia kary pieniężnej - wydania decyzji, bez badania jakichkolwiek dodatkowych przesłanek, np. wskazanych w przywołanych w skardze przepisach z Działu IVa k.p.a., gdyż ustawa o drogach publicznych takich sytuacji nie dopuszcza.

Powyższy, związany charakter skarżonej kary pieniężnej, przewidziany w ustawie o drogach publicznych, tj. w przepisach odrębnych, w zw. z art. 189 a § 2 pkt 1 k.p.a. determinuje, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania, przywołane w skardze jako naruszone, przepisy Działu IVa k.p.a. Dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w Dziale IVa k.p.a. nie znajdują zastosowania w przypadku kar pieniężnych nakładanych decyzjami związanymi, czyli takimi, w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm - sankcji pieniężnej. W tej sytuacji Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że w niniejszej sprawie nie mogło dojść do uchybienia w zakresie naruszenia, poprzez pominięcie, art. 189d, art. 189g i art. 189f 1 k.p.a., gdyż normy te przewidują dodatkowe przesłanki przy wymierzaniu kar pieniężnych, czego ustawa o drogach publicznych, jako przepisy odrębne, nie dopuszcza.

Reasumując, wbrew skardze chybione są zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdy chodzi obowiązek prawidłowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy oraz uzasadnienia decyzji, jak i prawa materialnego, określających przesłanki i reguły wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Na Skarżącej, jako przedsiębiorcy, który niejednokrotnie domagał się i zajmował przedmiotowy pas – począwszy od 2004 r., spoczywał obowiązek zapoznania się z przepisami regulującym zagadnienie zajmowania pasów drogowych i stosowania się do określonych w nich obowiązków. Naruszenie tych obowiązków nieuchronnie wiązało się z wymierzeniem Skarżącej należnej kary pieniężnej, co w niniejszym przypadku nastąpiło w sposób prawidłowy, tj. po ustaleniu zaistnienia samowoli Skarżącej w zajęciu przedmiotowego pasa oraz określeniu okresu tej samowoli.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść skarżonych rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.