Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4375/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędzia NSA Paweł Miładowski ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi B.T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj JFS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].04.2001r. nr [...] Kierownik Urzędu do spraw kombatantów i osób represjonowanych, wskazując jako podstawę art. 25 ust.2 pkt 2 Ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. O kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj Dz. U 1997 Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) pozbawił B.T., syna S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w P. decyzją z dnia [...].08.1976r. z tytułu utrwalania władzy ludowej od 1.02.1945-31/12.1947r. W uzasadnieniu wskazano, że w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka B.T. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. W tych okolicznościach B.T. uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a to z kolei prowadzi zgodnie z przywołanym na wstępie przepisem do pozbawienia uprawnień kombatanckich. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B.T. podnosił, że w lutym 1945 wstąpił do Straży Obywatelskiej, gdzie pełnił służbę do czasu przyjęcia go do zorganizowanej Milicji Obywatelskiej, że w czasie służbie w owej Straży, walczył z niedobitkami armii niemieckiej. Organ źle zakwalifikował ten okres jako służbę w Milicji Obywatelskiej, a okres walk z niedobitkami armii niemieckiej stanowi tytuł do nabycia - zachowania uprawnień kombatanckich, w myśl wskazań art. 2 pkt 5 Ustawy o kombatantach. Rozpoznając wniosek Kierownik Urzędu zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, decyzję własną z [...].04 2001r. o pozbawieniu B.T. uprawnień kombatanckich. Według organu żadna działalność w Straży Obywatelskiej jak i organach MO, nie rodzi uprawnień kombatanckich, bo nie były to służby zmilitaryzowane, a nawiązując do opisanej przez skarżącego deportacji do pracy przymusowej na terenie III Rzeszy Kierownik Urzędu suponował, że ta okoliczność także nie stanowi tytułu do na bycia bądź zachowania uprawnień kombatanckich w rozumieniu postanowień art. 1-4 Ustawy o kombatantach.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.T. podnosił, że niezależnie od oceny, iż Straż Obywatelska była formacją paramilitarną i miała charakter powstańczy przed formalnym zorganizowaniem jednostek Milicji Obywatelskiej jako organu PKWN, to uprawnienia kombatanckie wywodzi z innej podstawy niż wskazany przez Kierownika art. 1 ust 2 pkt 6 ustawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.

Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego w myśl artykuł 97 par 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga ma uzasadnione podstawy. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu administracyjnego, Sądu Najwyższego oraz poglądami doktryny w postępowaniu weryfikacyjnym Kierownik Urzędu do spraw kombatantów i osób represjonowanych nie jest zwolniony od obowiązku przeprowadzenia takiego postępowania zgodnie z regułami procedury administracyjnej wyznaczonymi przez m.in. art. 7 i 77 kpa ( porównaj wyrok NSA 31.07.2001 w sprawie IISA 3431/00 . Wbrew jednak temu obowiązkowi Kierownik Urzędu nie ustosunkował się do wskazanego przez skarżącego tytułu do nabycia, względnie zachowania uprawnień kombatanckich. Skarżący bowiem upatrywał swoje uprawnienia w art. 2 pkt 5 Ustawy wg, którego za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się uczestniczenie w latach 1914-1945 w walkach o polskość i wolność narodową między innymi Wielkopolski. Tymczasem Kierownik Urzędu koncentrował się na podstawie przewidzianej w art. 1 ust 2 pkt 6 ustawy o kombatantach zawężając tylko do tej podstawy swoje rozważania tak faktyczne jak i prawne. Tego typu postępowanie narusza ogólne dyrektywy procedowania administracyjnego zawarte m.in. w art.. 7, 10 i 77 kpa w stopniu wpływającym istotnie na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Taki stan rzeczy prowadzi do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz go poprzedzającego z obrotu prawnego. Uchybienia te w konsekwencji podważają także prawidłowość zastosowanej w kwestionowanej decyzji normy materialno-prawnej art.25 ust 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.... Naruszeniem procedury jest także lakoniczność i skąpość uzasadnienia zaskarżonej decyzji . Zauważyć należy, ze zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.... nie można pozbawić uprawnień kombatanckich przyznanych przez były ZBoWiD z powodu tzw. utrwalania władzy ludowej w sytuacji, gdy istnieją także inne, a przewidziane w Ustawie podstawy do nabycia uprawnień kombatanckich. Jakkolwiek sama służba w Milicji Obywatelskiej względnie deportacja do pracy przymusowej nie rodzi uprawnień kombatanckich, to jednak walkę w okolicznościach wskazanych przez skarżącego można zakwalifikować jako działalność, o której w art. 2 pkt 5 ustawy. Okoliczności te winny być przez Kierownika Urzędu stosownie do przywołanych wyżej zasad zweryfikowane, a ustalenia faktyczne i prawne winny znaleźć odzwierciedlenie zgodnie z art. 107 §3 kpa w pisemnym uzasadnieniu decyzji. Brak wskazanych elementów w zaskarżonym akcie nie pozwala dokonać przez sąd administracyjny skutecznej kontroli legalności in meriti zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy z mocy przywołanych wyżej przepisów, a nadto art.145 par 1 pkt 1 lit.a i art.200 ustawy z 30.08 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (u.p.s.a.) orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekł przy tym co do rygoru wykonalności w myśl wskazań art. 152 u.p.s.a. z uwagi na wyraźne postanowienia art. 26 przywołanej wyżej ustawy o kombatantach.

/-/P.Miładowski /-/E. Makosz -Frymus /-/ M.Hrycaj

JFS