Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 169/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska - Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "[...]WINB")

decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt

2 i 6 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zw. dalej k.p.a.) oraz na

podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r.

Nr 243, poz. 1623 ze zm.) po przeprowadzeniu z urzędu postępowania - stwierdził

nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. nr [...] z dnia [...] lutego

1996 r., nakazującej Zarządowi Gospodarki Mieszkaniowej w O. wyłączenie z

użytkowania w trybie natychmiastowym budynku mieszkalnego wielorodzinnego

położonego przy ul. L. w O. oraz nakazującej jego rozbiórkę w terminie

czterech miesięcy od daty wykwaterowania wszystkich lokatorów.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ omówił zasady rządzące postępowaniem o

stwierdzenie nieważności decyzji i wskazał, że po dokonaniu analizy kontrolowanej w

postępowaniu nieważnościowym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. nr

[...] z dnia [...] lutego 1996 r., uznał, że rozstrzygnięcie to obarczone jest wadą rażącego

naruszenia prawa wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz że jego wykonanie

wywołałoby czyn zagrożony karą, tj. art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., co skutkuje koniecznością

stwierdzenia jego nieważności.

Organ stwierdził, że kontrolowanej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1996 r. należy

przede wszystkim zarzucić rażące naruszenie art. 68 Prawa budowlanego poprzez

nałożenie obowiązku wynikającego z powyższego przepisu niezgodnie z treścią ww.

przepisu, zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji

objętej niniejszym postępowaniem) właściwy organ w razie stwierdzenia potrzeby

opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi

bezpośrednio grożącego zawaleniem nakłada obowiązek opróżnienia bądź wyłączenia

w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania, przesyła decyzję

organowi zobowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych lub pomieszczeń

zastępczych oraz zarządza umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie

zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, a także

zarządza wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa

ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.

W ocenie [...]WINB Kierownik Urzędu Rejonowego w O. nałożył obowiązek

niezgodnie z treścią ww. przepisu, art. 68 Prawa budowlanego, który uniemożliwia

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

jednoczesne wydanie nakazu wyłączenia z użytkowania budynku oraz wydanie nakazu

jego rozbiórki. Treść tego przepisu wskazuje, że organ administracji publicznej w trybie

w/w przepisu ma obowiązek wydać nakaz opróżnienia bądź wyłączenia z użytkowania

części lub całości budynku oraz zarządza umieszczenie na budynku zawiadomienia o

stanie zagrożenia, bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, a

także zarządza wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia

bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów

ich wykonania. Nakazanie rozbiórki całego obiektu nie można uznać za roboty doraźne

zabezpieczające i usuwająca zagrożenie ponieważ w ramach rozbiórki przedmiot

postępowania zostaje całkowicie zlikwidowany. Powyższe uniemożliwia właścicielowi

rozważenie, czy w sprawie ma zamiar dokonać remontu obiektu lub jego rozbiórki.

Następnie organ wskazał, że jego zdaniem wykonanie ww. decyzji przez Zarząd

Gospodarki Mieszkaniowej wywołałoby czyn zagrożony karą. Zarząd Gospodarki

Mieszkaniowej nie jest ani właścicielem w/w obiektu, ani jego zarządcą. Na dzień

wydania decyzji objętej niniejszym postępowaniem podmiot ten był administratorem

budynku mieszkalnego przy ul. L. w O.. W związku z powyższym nie ma

żadnych uprawnień co do w/w nieruchomości. Wykonanie przez Zarząd Gospodarki

Mieszkaniowej w O. w/w decyzji spowodowałoby odpowiedzialność zarówno

karną i cywilną (odszkodowawczą).

Dodatkowo organ wskazał, że zaskarżona decyzja została skierowana do osoby

niebedącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Jak już wcześniej wskazano, na

dzień wydania decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w O. nr [...] Zarząd

Gospodarki Mieszkaniowej w O. nie jest właścicielem, ani zarządcą ww.

nieruchomości, a jedynie podmiotem, który administrował ww. budynek mieszkalny.

Ponadto kontrolowana decyzja w części dotyczy sprawy już poprzednio

rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). W aktach sprawy

znajduje się oryginał decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. nr [...] z dnia

[...] września 1995 r., nakazującej w trybie art. 68 Prawa budowlanego wyłączenie z

użytkowania w trybie natychmiastowym lokali mieszkalnych nr [...],[...] i [...] budynku

mieszkalnego przy ul. L. w O..

Organ wyjaśnił, że jednak z uwagi na upływ 10 lat od dnia wydania przedmiotowej

decyzji istnienie ww. przesłanek nie może stanowić jedynej podstawy wyeliminowania z

obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. nr [...]. Na

powyższe przesłanki [...]WINB jedynie zwrócił stronom uwagę.

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. T. wnosząc o jej uchylenie

i umorzenie postępowania i zarzucając naruszenie art. 73 § 1, art. 74 § 2, art. 10 § 1,

art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 156

§ 1 pkt 2 i pkt 6 k.p.a. Wskazała, że organ uniemożliwił jej sporządzenie kopii z akt

sprawy, nie zapewnił jej czynnego udziału w sprawie, nie wyjaśnił stanu faktycznego,

nie zebrał pełnego materiału dowodowego, błędnie ustalił stan faktyczny, uzasadnienie

faktyczne i prawne zawierało braki, naruszył zasadę zaufania do organów administracji

publicznej i błędnie zastosował przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji

zawarte w art. 156 § 1 k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak:

[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po

rozpatrzeniu odwołania D. T., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu o

stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący

w dacie wydania decyzji. Jednocześnie wskazał, że prowadząc postępowanie w sprawie

stwierdzenia nieważności organ nie może orzekać co do istoty sprawy rozstrzygniętej

kontrolowaną decyzją, kontroluje decyzję jedynie pod względem zaistnienia w niej

przesłanek nieważnościowych, czyli enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-

7 k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego, stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika

Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] lutego 1996 r., nr [...], jest zasadne, jednak z

innych przyczyn niż wskazane przez [...]WINB w uzasadnieniu zaskarżonej

decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Organ ustalił, że w rozpatrywanej sprawie, w dniu [...] maja 1995 r., pracownicy

Urzędu Rejonowego w O. dokonali kontroli utrzymania i użytkowania budynku

mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. L. w O. i stwierdzili, że

"przyległe do budynku dwie werandy utraciły stateczność w pionie, jak i poziomie, i

grożą przewróceniem się (funkcja użytkowa powyższych werand znajduje się na

poziomie piętra). Istniejący stan powoduje ich całkowite zawalenie się, stanowiąc

niebezpieczeństwo zniszczenia konstrukcji budynku w podstawowej bryle budynku".

Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w O. decyzją z dnia [...] czerwca

1995 r. nr [...], nałożył na Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej w O. obowiązek

przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego nieruchomości położonej przy ul. L. w O., ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi.

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

Po przedstawieniu ww. ekspertyzy techniczno-ekonomicznej stanu i opłacalności

remontu obiektu budowlanego, Kierownik Urzędu Rejonowego w O. decyzją z

dnia [...] września 1995 r., nr [...], nakazał Zarządowi Gospodarki Mieszkaniowej w

O. wyłączenie z użytkowania w trybie natychmiastowym lokali mieszkalnych nr [...],

[...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. L. w O..

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 1996 r., nr [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w

O. nakazał Zarządowi Gospodarki Mieszkaniowej w O. wyłączenie z

użytkowania w trybie natychmiastowym budynku mieszkalnego wielorodzinnego

położonego przy ul. L. w O. oraz nałożył obowiązek rozbiórki ww.

budynku w terminie 4 miesięcy od daty wykwaterowania wszystkich lokatorów.

Kolejno organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrolowana decyzja została wydana w

oparciu o art. 68 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r., Nr 89. poz. 414 ze zm.).

Przepis ten (zarówno w brzmieniu obowiązującym obecnie jak i na dzień wydania

decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w O.) nie przewiduje możliwości nałożenia

na właściciela lub zarządcę obiektu obowiązku rozbiórki budynku. Organ nadzoru

budowlanego w przypadku stwierdzenia zaistnienia bezpośredniego niebezpieczeństwa

zawalenia budynku jest uprawniony do wydania nakazu opróżnienia bądź wyłączenia z

użytkowania obiektu budowlanego w całości lub w części. Tym samym decyzja

Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] lutego 1996 r. orzekająca o

obowiązku rozbiórki obiektu rażąco narusza art. 68 Prawa budowlanego.

Z przedstawionych względów wynika więc, że z racji bardzo surowych sankcji, a to

nakazu opróżnienia budynku mieszkalnego czyli w istocie zakazu korzystania z

nieruchomości - organ powinien przeprowadzić wnikliwe i pełne postępowanie

wyjaśniające, które potwierdzi jego przekonanie o bezpośredniej groźbie zawalenia się

budynku. Podkreślił, że w protokole z oględzin z dnia [...] maja 1995 r. nie znalazło się

stwierdzenie, że sporny obiekt budowlany bezpośrednio grozi zawaleniem a jedynie, że

stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego spornego obiektu budowlanego w

zakresie przyległych do budynku werand. Na bezpośrednią groźbę zawalenia się całego

obiektu budowlanego, w szczególności wskutek stanu technicznego werand, wprost nie

wskazuje także treść sporządzonej w maju 1995 r. na zlecenie Zarządu Gospodarki

Mieszkaniowej w O. ekspertyzy techniczno-ekonomicznej stanu i opłacalności

remontu spornego obiektu budowlanego. W ww. ekspertyzie stwierdzono, że "ze

względu na rozległe zapadnięcie się podłogi w dwóch pokojach w mieszkaniu nr [...] i

związane z tym niebezpieczne ugięcie sufitu w mieszkaniu znajdującym się w pionie

pod mieszkaniem nr [...] - należy jak najszybciej wykwaterować lokatorów tych mieszkań,

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

ze względu na możliwość zawalenia się stropu", jednocześnie wskazując, że "po

wykonaniu bieżących remontów umożliwiających użytkowanie budynku do chwili

umożliwienia przeprowadzki lokatorów najdalej w okresie trzech lat od chwili wykonania

niniejszej ekspertyzy budynek powinien być rozebrany".

Ponieważ ekspertyza techniczna potwierdziła jedynie zagrożenie bezpieczeństwa

ludzi w stosunku do znajdujących się w budynku lokali mieszkalnych nr [...],[...] i [...],

natomiast nie stwierdzono, że obiekt w całości grozi bezpośrednim zawaleniem,

nakazanie jego wyłączenia z użytkowania w całości stanowi rażące naruszenie prawa.

Wyjaśnił organ, że stan budynku wymagający remontu, ale niegrożący bezpośrednio

zawaleniem, nie stanowi podstawy do wydania nakazu jego opróżnienia na podstawie

art. 68 pkt. 1 Prawa budowlanego. Ponadto ocena stanu technicznego budynku będąca

podstawą nakazu o którym mowa w art. 68 pkt 1 Prawa Budowlanego należy do

właściwości organów nadzoru budowlanego. Ekspertyza sporządzona przez osobę

prywatną działającą na zlecenie właściciela/zarządcy budynku nie może stanowić

wyłącznej podstawy do wydania decyzji o której mowa w art. 68 Prawa budowlanego, co

miało miejsce w niniejszej decyzji.

Ponadto podniósł, że dyspozycja art. 68 Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru

budowlanego do przesłania decyzji nakazującej opróżnienie lub wyłączenie obiektu

organowi zobowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych lub pomieszczeń

zastępczych. Dodatkowo na ww. podstawie organ jest zobowiązany do zarządzenia

umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub

mienia oraz o zakazie jego użytkowania oraz wykonania doraźnych zabezpieczeń i

usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem technicznie

uzasadnionych terminów ich wykonania. Wskazał, że badana decyzja Kierownika

Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] lutego 1996 r. nie zawierała ww. elementu

dotyczącego zarządzenia umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia

bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania.

Powyższe prowadzi do wniosku, że stan faktyczny sprawy nie wypełniał dyspozycji

art. 68 Prawa budowlanego, a tym samym, że organ nadzoru budowlanego wadliwie ten

przepis zastosował i wydał decyzję z jego rażącym naruszeniem.

Natomiast odnosząc się do zastosowania przez organ wojewódzki przesłanki z art.

156 § 1 pkt 6 k.p.a., organ wyjaśnił, że nie znajduje ona w niniejszej sytuacji

zastosowania.

Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że [...]

WINB zasadnie stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

O. z dnia [...] lutego 1996 r., nr [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa,

tj. art. 68 Prawa budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą

decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. złożyła

D. T. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji

organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

-pominięcie przepisu art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. nr

89, poz. 414, ze zm. i w konsekwencji naruszenie art. 156 § 1 p. 2 k.p.a. poprzez błędną

jego interpretację i zastosowanie,

-pominięcie przepisu art. 62 ust. 3 i art. 89 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a w

konsekwencji naruszenie art. 68 ww. ustawy, poprzez błędną jego interpretację.

Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w

szczególności:

-art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu

oraz uniemożliwienie Stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów

oraz zgłoszonych żądań,

-art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu

faktycznego, nie zebranie pełnego materiału dowodowego, pominięcie zgromadzonych

w sprawie dowodów i wydanie decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny,

-art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez braki w uzasadnieniu faktycznym,

-art. 15 k.p.a. poprzez przyjęcie całkowicie innych przesłanek rozstrzygnięcia niż

podane w decyzji I Instancji,

-art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów administracji

publicznej;

-art. 156 §1 pkt 2 i 6 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a., poprzez ich błędną

interpretację i wykładnię w odniesieniu do decyzji z dnia [...] lutego 1996 roku nr [...];

-art. 16 k.p.a., który stanowi gwarancje trwałości rozstrzygnięć organów

administracji, szczególnie w aspekcie, że decyzja stwierdzająca nieważność

postępowania została wydana po upływie tak znacznego okresu i nie była wcześniej

weryfikowana przez organy administracji;

-art. 12 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady szybkości działania, które w sprawie

niniejszej zostało rażąco przekroczone, z uwagi na fakt, iż podjęto działania z urzędu po

upływie ponad 16 lat, co w żaden sposób nie zostało przez organ usprawiedliwione;

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

-art. 85 i 86 k.p.a., poprzez nie przeprowadzenie oględzin przed wydaniem

zaskarżonych decyzji, a jedynie zakwestionowanie stanu stwierdzonego w 1996 roku;

-art. 75 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy w tym przesłuchania w

charakterze świadka B. M. - ówczesnego pracownika Urzędu Rejonowego

w O. działającego z upoważnienia kierownika Urzędu Rejonowego, celem

poczynienia ustaleń w zakresie stanu faktycznego w przedmiocie stanu technicznego

budynku i wydawanych w tym celu ekspertyz.

Ponadto w skardze D. T. powtórzyła argumentację zawartą w

odwołaniu, a dotyczącą niewyjaśnienia czy Zarząd był czy nie był zarządcą spornego

budynku w 1996 roku. Nie zawiera powołania ani przytoczenia przepisów na podstawie

których wykonanie przez Zarząd Gospodarki Mieszkaniowej w O. decyzji z dnia [...]

lutego 1996 r. wywołałoby czyn zagrożony karą. Wskazała, że decyzja zawiera braki

bowiem materiał dowodowy został zgromadzony w sposób niepełny. W postępowaniu

naruszono prawo skarżącej do czynnego udziału. Organ pominął art. 67 ust. 1 ustawy

Prawo budowlane obowiązującej w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Naruszył też

art. 68 cyt. ustawy poprzez błędną interpretację. Na koniec wskazała, że organ

odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności. Jak bowiem stwierdził sam organ II

Instancji, decyzja o rozbiórce budynku powinna być uznana za nieważną z innych

przyczyn niż wskazane w decyzji organu I Instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej

oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują

kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc

prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich

wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd

naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym

postępowaniu.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd w

składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na

uwzględnienie.

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

Na wstępie trzeba, zatem wskazać, że zaskarżona decyzja wydana została w

szczególnym trybie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Przede

wszystkim należy podkreślić, że postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156

§ 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady

stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji

musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne

rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego

tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad

kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący

postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania

sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie

nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art.

156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy, co do istoty, jak w

postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA

89/85, publ. ONSA 1985, Nr 1, poz. 30) . Taki też jest obecny kierunek orzecznictwa

sądowoadministracyjnego. Organ, zatem orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając

nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek

takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w

tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej.

W rozpatrywanej sprawie organ II -ej instancji uznał, iż prawidłowym jest

stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem

decyzja, której nieważność stwierdzono rażąco narusza prawo. W ocenie Sądu,

rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe, jednakże jego uzasadnienie nie w pełni

odpowiada prawu.

W odniesieniu do przesłanki z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. organ, inaczej niż organ I -ej

instancji, uzasadnił stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.

Organ uznał, za prawidłowe ustalenie organu I -ej instancji, iż decyzja z 1996 r.

rażąco narusza prawo, albowiem wydana na podstawie art. 68 k.p.a. nakazując

wyłączenie z użytkowania budynku jednocześnie zawierała rozstrzygnięcie o nakazie

rozbiórki, o jakim mowa w art. 67 Prawa budowlanego.

Uznał także, że w chwili wydawania decyzji z 1996r. nie było podstaw do wydania

decyzji o nakazie wyłączenia budynku z użytkowania, albowiem, budynek nie groził

bezpośrednim zawaleniem, tym samym nie została spełniona przesłanka z art. 68 ust. 1

Prawa budowlanego.

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

W ocenie Sądu, sposób w jaki organ doszedł do takiego wniosku nie był

prawidłowy. Organ przeprowadził bowiem postępowanie i analizę materiału

dowodowego w sposób właściwy dla postępowania zwyczajnego. Tryb nieważnościowy

zezwalał na analizę materiału dowodowego, jednak jedynie w aspekcie badania

przesłanek z art. 156 §1 k.p.a.

Strona Skarżąca dochodząc swoich racji domaga się uchylenia zaskarżonej

decyzji i wskazuje na naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a.,

poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, niezebranie pełnego materiału dowodowego,

pominięcie zgromadzonych w sprawie dowodów i wydanie decyzji w oparciu o błędnie

ustalony stan faktyczny. Uzasadniając ten zarzut Skarżąca także dokonuje analizy

materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej i stwierdza ,

że organ nie zgromadził pewnego materiału dowodowego w zakresie dotyczącym stanu

technicznego budynku i niebezpieczeństwa oraz pominął dokonując oceny niektóre

dowody.

Wnioski dowodowe zgłaszane przez Skarżącą - dotyczące przesłuchania

świadka B. M. - ówczesnego pracownika Urzędu Rejonowego w O.,

w celu poczynienia ustaleń w zakresie stanu technicznego budynku i wydawanych w

tym celu ekspertyz, także w oczywisty sposób dotyczą ustaleń faktycznych w sprawie

rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z 1996 r., której nieważność stwierdzono. Dlatego

też nieuwzględnienie wniosku Skarżącej w tym zakresie nie ma znaczenia dla

rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie nieważności decyzji. Analogicznie bez znaczenia

dla rozstrzygnięcia sprawy należy ocenić wniosek dowodowy o przeprowadzenie

oględzin budynku.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że stawiane zaskarżonej decyzji

zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego tj. naruszenia art. 85, art.

86, art. 75 i art. 81 k.p.a. należy uznać za chybione,

Skarżąca także domaga się respektowania przepisu art. 63 ust 3.Prawa

budowlanego, z którego wynika, że właściwy organ - w razie stwierdzenia

nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego

spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź

środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli (...), a także może żądać

przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Zarzuca także

naruszenie art. 89 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowił, że organy państwowego

nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości

wyrobów lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego,

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

mogą żądać od osób, o których mowa w ust. 1, dostarczenia odpowiednich ocen

technicznych lub ekspertyz, określając termin ich dostarczenia. Żaden z w/wym

przepisów nie miał zastosowania w sprawie o stwierdzenie nieważności, a zatem zarzut

ich naruszenia przez organ jest nieprawidłowy.

Powyższe prowadzi do wniosku, iż Skarżąca - podobnie jak organ dokonuje

polemiki z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu z 1996 r. domagając się

ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych i ich oceny w sposób właściwy dla

postępowania zwyczajnego. Zarówno żądanie Skarżącej, jak i sposób oceny materiału

dowodowego przez organ przekracza granice postępowania w sprawie stwierdzenia

nieważności.

Dostrzegając powyższe uchybienia Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że

nie powinny one prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem rozstrzygnięcie

decyzji w istocie odpowiada prawu.

Przypomnieć należy, że w rozpatrywanej sprawie Kierownik Urzędu Rejonowego

w O. wydał na podstawie art. 68 Prawa budowlanego rozstrzygnięcie o

zarządzeniu - 1). wyłączenia budynku z użytkowania w trybie natychmiastowym oraz

2). rozbiórki w/wym budynku w terminie czterech miesięcy od daty wykwaterowania

wszystkich lokatorów.

Zasadnie organ I i II ej instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie takie nie mogło

zapaść w oparciu o przepis art. 68 Prawa budowlanego, albowiem ten nie przewidywał

nakazu rozbiórki.

Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma okoliczność, na którą zwrócił

uwagę organ I - ej instancji, że w jednej decyzji wydanej na podstawie art. 68 Prawa

budowlanego, nie mogły pojawić się rozstrzygnięcia, nakładające zupełnie inne

obowiązki, właściwe dla różnych sytuacji wynikających z dyspozycji różnych przepisów

Prawa budowlanego.

Nie ma znaczenia w sprawie ( co podnosi Skarżąca), że istnieje możliwość

orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 Prawa budowlanego, albowiem każde

z tych rozstrzygnięć ma zastosowanie w odmiennym stanie faktycznym i niewątpliwie

nie może jedna decyzja nakładać jednocześnie obu obowiązków.

Przypomnieć należy, że przepis art. 68 Prawa budowlanego w chwili wydawania

decyzji stanowił, że "W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części

budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem,

właściwy organ jest obowiązany:

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub

zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie

całości lub części budynku z użytkowania,

przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, organowi zobowiązanemu do zapewnienia

lokali zamiennych lub pomieszczeń zastępczych,

zarządzić:

umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa

ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,

wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.

Natomiast przepis art. 67 Prawa budowlanego stanowił: "Jeżeli nie użytkowany,

zniszczony lub nie wykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy

lub wykończenia, właściwy organ wzywa właściciela lub zarządcę do rozbiórki tego

obiektu i uporządkowania terenu oraz określa terminy przystąpienia do tych robót i ich

ukończenia".

Dyspozycje tych przepisów dotyczą różnych sytuacji faktycznych.

Przytoczony wyżej przepis art. 68 Prawa budowlanego odnosi się do budynku,

który jest użytkowany i daje możliwość nałożenia obowiązku wyłączenia z użytkowania

budynku lub jego części w określonym terminie. Po upływie wskazanego tam terminu

budynek może być ponownie użytkowany lub podjęte powinny być nowe decyzje.

Przepis art. 67 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania

decyzji nakładał obowiązek wydania nakazu rozbiórki obiektu nieużytkowanego,

zniszczonego lub niewykończonego, a zatem nie mógł mieć zastosowania, w sytuacji,

gdy budynek był jeszcze użytkowany. Zamieszczenie w treści decyzji także zapisu o

rozbiórce budynku w terminie czterech miesięcy od daty wykwaterowania wszystkich

lokatorów, w ocenie Sądu rażąco narusza prawo, także dla tej przyczyny, iż nakaz

wykwaterowania wszystkich lokatorów nie wynikał w ogóle z treści decyzji. Przepis art.

68 Prawa budowlanego dopuszczał możliwość nakazania wyłączenia z użytkowania

budynku lub jego części, lecz także dopuszczał możliwość nakazania także opróżnienia budynku. Takie orzeczenie w sprawie nie zapadło.

Nadmienić należy, na co słusznie zwrócił uwagę organ II -ej instancji, iż

orzeczenie, którego nieważność stwierdzono nie zawiera niezbędnych elementów

decyzji, gwarantujących jej prawidłowe wykonanie o których mowa w art. 68 ust. 3 pkt a i b. Należy także zwrócić uwagę na niespójność tego rozstrzygnięcia z ustaleniami

faktycznymi wynikającymi z uzasadnienia decyzji, z których wynika nieodpowiedni stan

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

techniczny budynku, który zagraża bezpieczeństwu mieszkańców. Organ wskazał na

powyższe, ponownie badając materiał dowodowy i uznał, że z uwagi na fakt, iż w

sprawie nie zaistniała przesłanka bezpośredniego zagrożenia zawaleniem, nie można

było orzec o wyłączeniu z użytkowania całego budynku.

W ocenie Sądu argumentacja organu, aczkolwiek oparta na ponownej analizie

stanu faktycznego, odpowiada treści bardzo lakonicznego uzasadnienia, z którego nie

wynika, iż cały budynek groził zawaleniem. Tym samym stanowisko organu II -ej

instancji, który wskazał, iż orzeczenie w przedmiocie wyłączenia z użytkowania budynku

także rażąco narusza prawo, należy uznać za prawidłowe. Z uzasadnienia decyzji nie

wynika bowiem, że spełniona zawarta w art. 68 Prawa budowlanego przesłanka

bezpośredniego zawalenia się budynku.

Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. następuje

wówczas, gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji

administracyjnej, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków

stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost

określonymi w tym przepisie prawnym (J. Borkowski, glosa do wyroku NSA z dnia 19

listopada 1992 r" SA/Kr 914/92, PS 1994, nr 7-8, s. 159.)

W ocenie Sądu taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie.

Uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy treść rozstrzygnięcia odpowiada

prawu nie znajduje uzasadnienia w treści art. 145 § 1 p.p.s.a., albowiem w sprawie nie

doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Brak w

uzasadnieniu decyzji pogłębionej analizy prawnej stanowi uchybienie procesowe,

jednak uchybienie to nie ma charakteru istotnego, mogącego mieć wpływ na wynik

sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.)

Naruszenie art. 10 §1 k.p.a., do którego doszło w sprawie, w ocenie Sądu, nie

miało także istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy

Skarżąca działała w sprawie przez pełnomocnika, który uczestniczył w postępowaniu.

Skarżąca zapoznała się także z aktami zawierającymi decyzję [...] z 1996 r. objętą

postępowaniem nieważnościowym. Jest faktem, że Skarżąca ani pełnomocnik nie

zostali wezwani do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i wezwani

do złożenia ewentualnych wniosków dowodowych, jednak w ocenie Sądu w

okolicznościach tej sprawy było to uchybienie, które nie mogło mieć istotnego znaczenia

dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podsumowując należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło także do naruszenia

art. 16 k.p.a., albowiem w istocie organ mimo odmiennego uzasadnienia uznał za

Sygn. akt VII SA/Wa 169/13

prawidłową tę samą podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z 1996r., chociaż

uzasadnił to odmiennie.

Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 12 §1 k.p.a. tj. zasady szybkości

postępowania, albowiem sam fakt stwierdzenia nieważności decyzji po upływie 16 lat

nie stanowi o naruszeniu zasady szybkości działania, w sytuacji gdy postępowanie w

sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczęte zostało [...] lipca 2012 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w sprawie brak jest podstaw do

uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.