Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1766/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 2 ust. 3, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich; uchyla zaskarżoną decyzję;


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 3 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [ tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek B. W. - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

B. W. złożyła w dniu 27 grudnia 2007r. do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich wskazując, że była represjonowana w czasie okupacji niemieckiej w 1939-1945r. Jako podstawy wniosku wskazała zagrożenia śmiercią wynikające z :

-czynnej działalności konspiracyjnej ojca A. - w okresie jego aresztowania, podczas domowych rewizji była nakłaniana do ujawnienia tajemnic domowych,

-ukrywania ich przez lokatorów p. J. dziecka narodowości [...],

-wielokrotnego i długotrwałego przebywania i ukrywania się w jej gospodarstwie dowódcy ugrupowania dywersyjnego mjr WP M. S.,

-skazania doraźnym wyrokiem okupanta na karę śmierci przez rozstrzelanie z grupą kilkunastu osób za czynny opór stawiany z jej gospodarstwa domowego podczas Powstania Warszawskiego. Do wniosku dołączyła życiorys oraz oświadczenia czterech świadków.

Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] lutego 2008r. odmówił przyznania B. W. uprawnień kombatanckich z tytułu udzielania schronienia osobie pochodzenia [...]. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek dotyczył przyznania uprawnień z tytułu udzielania schronienia osobie pochodzenia [...] i strona nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziły przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu prowadzenia działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, o której mowa w art. 2 ust. 3' ustawy o kombatantach. Organ przytoczył także orzecznictwo naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wykładni przepisu art. 2 pkt. 3 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. W. wskazała, że w okresie okupacji miała 15-17 lat - a więc ponosiła prawną odpowiedzialność za działania związane z ukrywaniem dziecka narodowości [...]. Znalazło to swój oddźwięk w doraźnym wyroku sił okupacyjnych t.j. skazano ją, wraz z grupą innych osób uczestniczących w Powstaniu Warszawskim, na karę śmierci przez rozstrzelanie. Egzekucja, którą udało jej się przeżyć, została wykonana. W tym samym czasie , doraźnym wyrokiem skazującym na rozstrzelanie, został śmiertelnie postrzelony jej ojciec, A.Z. Ponadto , w ramach odwetu, okupanci spalili całe gospodarstwo (w tym trzy domy mieszkalne), a ją, jej matkę, i trzy [...] wysiedlono i skierowano do obozu przejściowego ([...]). Dalszą konsekwencją, odpowiedzialności za jej postępowanie, była przymusowa (a więc niewolnicza) praca w (usytuowanej w [...]) [...] fabryce - wytwórni marmolady.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...],- utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie relacji strony oraz oświadczeń świadków, w ocenie organu do strony nie ma zastosowania przepis art. 2 ust. 31 ustawy o kombatantach zgodnie, z którym za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się dawanie schronienia osobom narodowości [...] lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej -groziła kara śmierci. Kierownik Urzędu nie wyklucza, iż strona mogła dostarczać żywność osobom ukrywanym przez ojca strony jak i p. J., jednakże taka działalność ma charakter pomocniczy i nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.

Powyższą decyzję B. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego. Ponownie przytoczyła fakty dotyczące jej działalności podnoszone w toku postępowania administracyjnego i wskazała, że spełnia wymogi osoby represjonowanej w rozumieniu ustawy o kombatantach.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) źródłem uprawnień kombatanckich są: działalność kombatancka określona w art. 1 ust. 2, zrównana z nią działalność określona w art. 2 oraz represje oznaczone w art. 4 tej ustawy.

Działalnością kombatancką stanowiącą tytuł do uprawnień kombatanckich jest m. in. działalność określona w art. 2. ust. 31 Zgodnie z tym przepisem za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się dawanie schronienia osobom narodowości [...] lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci.

O spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka zgodnie z dyspozycją art. 22 ustawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju represji.

Jak wynika z kwestionariusza z dnia 27 grudnia 2007 r., oraz życiorysu, wniosek skarżącej o przyznanie uprawnień kombatanckich znajduje przede wszystkim podstawę w przepisie art. 2 ust. 31 powołanej ustawy. W toku postępowania administracyjnego skarżąca wskazywała także inne okoliczności związane z jej działalnością m. innymi na fakt przymusowego wysiedlenia i skierowania do obozu przejściowego w [...]. Organ, działając zgodnie z wymogami art. 9 kpa winien zatem poinformować wnioskodawczynię o ewentualnych uprawnieniach przysługujących z tego tytułu.

W rozpoznawanej sprawie, z naruszeniem art. 7, 77 i art. 80 kpa nie dokonano oceny oświadczeń i przedłożonych przez wnioskodawczynię dowodów na poparcie wniosku. Nie wyjaśniono też w postępowaniu administracyjnym wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie ustosunkowano się do wszystkich faktów wskazanych przez wnioskodawczynię jako podstawa wniosku. Ustalenia te, dokonane z uwzględnieniem powołanych przepisów mogłyby stworzyć podstawę do przyznania skarżącej uprawnień z tytułu doznanych represji.

Wprawdzie stosownie do art. 22 ust. 1 cyt. ustawy obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ( art. 7 kpa ). Organ ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 kpa ) i oceny tego materiału w ramach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kpa. Wyrazem tej oceny powinno być uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 kpa.

Te zasady podstawowe postępowania administracyjnego nie zostały w sprawie skarżącej zachowane. Organ oparł się jedynie na powierzchownej ocenie wniosku i pisemnych oświadczeń świadków, nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego celem wyjaśnienia sprawy. W szczególności nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania strony.

Powyższa czynność była niezbędna do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co należy mieć na uwadze przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym. Organ nie dokonał nawet oceny pełnego materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącą.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy Uchybienie przepisom postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270) uchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na orzekł jak w sentencji.