Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 711/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 90, art. 91, art. 93, art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 9 ust. 4, art. 10 ust. 2, art. 14 ust. 8, art. 15 ust. 2 pkt 8, 10, art. 16 ust. 1, art. 17 pkt 3, 11, 13,
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 3 pkt 6
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 pkt 12
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Dnia 29 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.), Sędzia NSA Anna Stępień, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 roku przy udziale - sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy w N. z dnia [...] nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego fragment obszaru wsi S. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Rady Gminy w N. na rzecz Wojewody [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Rada Gminy w N. podjęła w dniu [...] uchwałę Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego fragment obszar wsi S., stwierdzając zgodność projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N., obejmującego obszar wsi S., uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi S., położonej w gminie N. oraz określając (w części graficznej, stanowiącej załącznik graficzny do uchwały) granice obszaru objętego planem miejscowym. Wskazana uchwała została podjęta na podstawie art.18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8.marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz.1591 ze zm.) oraz art. 15 ust. 2, art. 20 ust. 1, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz.717 ze zm.).

Powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżył w całości Wojewoda [...], zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 pkt 1, 6 i 8, art. 16 ust. 1 i art. 17 pkt 10 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7.lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz § 4 pkt 6, § 7 pkt 1 i § 12 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587). W konkluzji wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie Wojewody załączniki graficzne do zaskarżonej uchwały nie spełniają wymogu dokumentu planistycznego: granice terenów objętych wyniesieniem na rysunku nr 2 i 4 są niezgodne z granicami wyznaczonymi na ogólnym rysunku planu, zaś na rysunku nr 2 brak fragmentów rysunku planu, stąd brak jest fragmentów linii rozgraniczających tereny o symbolach: 1.11.RM, 1.10.RMj, 1.17.RMj, 1.20.KD(L), 1.23.KD(L), co stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym.

Nadto Wojewoda zarzucił rozbieżność pomiędzy częścią tekstową i graficzną planu, co stanowi naruszenie § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dostrzegł bowiem, że na rysunku planu nie wyznaczono terenów o symbolach: 1.028KD(D), 1.08.R, 1.06.Re (które ujęto w tekście planu), zaś dla terenu o symbolu 1.20.KD(L) brak jest ustaleń w tekście planu.

Organ nadzoru podniósł, iż zgodnie z § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.sierpnia 2003 roku projekt rysunku planu powinien zawierać wyrys ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z oznaczeniem granic obszaru objętego projektem planu, a na rysunku przedmiotowego planu brak jest prawidłowego wyrysu ze studium uwarunkowań

i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z oznaczeniem granic przedmiotowego planu.

Rysunek planu – zdaniem Wojewody- nie spełnia także wymogów określonych w art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ ustawa mówi, że dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000 wyłącznie w celu przeznaczania gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy. Stąd załącznik nr 1 do projektu planu powinien być sporządzony w skali 1:1000, a został sporządzony w skali 1:5000.

Dalej Wojewoda [...] wskazał, że ustalenia szczegółowe dla terenów oznaczonych symbolami 1.01.R, 1.02.R, 1.03.R, 1.05.Re i 1.09RL nie ustanawiają całkowitego zakazu zabudowy, bowiem w niniejszym planie nieprawidłowo zostało zdefiniowane pojęcie "zakaz zabudowy". Naruszono przepis art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pod pojęciem budowy należy rozumieć także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego, dlatego zakaz zabudowy z jednoczesnym utrzymaniem istniejących obiektów i zakazem zwiększania wskaźnika intensywności zabudowy, faktycznie nie jest zakazem zabudowy. Definicja utrzymania obiektów dopuszcza wykonywanie na istniejących obiektach budowlanych remontów, przebudowy, rozbudowy, nadbudowy i odbudowy. Dla w/w terenów brak jest oznaczenia wskaźników zabudowy, co stanowi uchybienie § 4 pkt 6 powołanego wyżej rozporządzenia. Organ podniósł również, że dla terenów oznaczonych symbolami 1.01.R, 1.02.R, 1.03.R i 1.05.R brak gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy co prowadzi do naruszenia art. 15 ust 2 pkt 6 ustawy

o planowaniu przestrzennym.

Ponadto organ nadzoru wytknął, że treść § 21 tekstu planu jest niezgodna

z obowiązującymi w tym zakresie przepisami w szczególności z § 12 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Przyjęty plan bowiem dopuszcza zabudowę w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy działki na działkach o szerokości 16,0 m lub mniejszej.

W ocenie Wojewody zaskarżone plan narusza także zasady uchwalania aktu planistycznego określone w art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ dla terenów oznaczonych symbolem "RMj" nie ustalono szerokości frontu działek przy podziale terenu na działki budowlane, zaś w § 28 tekstu planu nie ustalono szerokości frontu działek, a jedynie minimalną szerokość drogi obsługującej działki. Nadto, plan nie określił warunków w zakresie scalania i podziału terenów o symbolach: RM, RL, U.

Wojewoda zauważył też, że do dokumentacji prac planistycznych nie załączono również prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego,

a taki obowiązek wynika z § 12 pkt 8 cytowanego wcześniej rozporządzenia.

Organ nadzoru podniósł również, że przepis art. 17 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że projekt planu winien być wyłożony do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Natomiast tryb w jakim dokonuje się opracowywania strategicznej oceny oddziaływania na środowisko określają przepisy art. 46 i art. 39 ustawy z dnia 3.października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Dokumentacja planistyczna załączona do przedmiotowego planu miejscowego nie zawiera informacji na temat przeprowadzenia procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Brak właściwego trybu sporządzania prognozy oddziaływania na środowisko - w ocenie Wojewody - jest istotnym naruszeniem trybu sporządzania aktu planistycznego.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wniósł o od jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, iż wyrys z treści Studium znajduje się w załączniku graficznym planu w skali 1:5000, a jego czytelność jest odzwierciedleniem stanu istniejących map uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego.

Odnosząc się do zarzutu niezgodności zapisu treści § 21 zaskarżonej uchwały wyjaśnił, że zawarty w § 21 zaskarżonej uchwały zapis o dopuszczalności zabudowy w granicy lub w odległości mniejszej niż 1,5m od granicy jest wynikiem błędu redakcyjnego, w wyniku którego wpisane zostało słowo "mniejszej". Pozostała część tego ustalenia jest zgodna z treścią § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002 roku. Przepis ten rozstrzyga, że w sytuacji sytuowania budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, dopuszcza się w odległości 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taki też był cel wprowadzenia tego zapisu w uchwale, biorąc pod uwagę hierarchię prawa ustalenia rozporządzenia będą regulować w zaistniałej sytuacji o lokalizacji budynków przy granicach działek i fakt przyjęcia w uchwale wskazanego zapisu winien być traktowany jako uchybienie, które nie powinno skutkować uchyleniem uchwały.

Odnośnie zarzutu dotyczącego niewypełnienia treści art. 16 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ podniósł, iż zapis dotyczący zakazu zabudowy jest wypełnieniem ustawowego obowiązku wprowadzenia takiego zakazu na obszarze planu, której część graficzną sporządzono na mapie w skali 1:5000. Istotnym w tym przypadku jest fakt, iż ustawodawca nie określił pojęcia zakazu zabudowy. Wójt wyjaśnił, iż przy opracowywaniu planu uznano, iż istota pojęcia "zakaz zabudowy" jest związana z tworzeniem nowych form zagospodarowania. Biorąc pod uwagę racjonalność stanowienia prawa przez ustawodawcę powyższe względy spowodowały wprowadzenie do ustawy pojęcia zakazu zabudowy bez precyzowania na tym etapie tegoż pojęcia. Nieracjonalnym przecież byłoby stanowienie prawa, gdzie z powodu braku mapy w skali wymaganej ustawą (1:1000) wprowadzono by sytuację nie pozwalająca w skali kraju na odbudowę np. zniszczonych w trakcie powodzi dróg, obudowę i przebudowę istniejących budynków. Stąd przy konstruowaniu treści uchwały, widząc przedstawione problemy, postanowiono określić wskazane ustawą pojęcie w taki sposób, aby nie blokować możliwości inwestycji, z zachowaniem celu ustawy tj. nieurbanizowania terenów, na których brak jest map w skalach 1:1000. Istotną okolicznością jest to, że na obszarze, który posiada w zasobach państwowych wyłącznie mapy w skali 1:5000, istnieją sieci techniczne, a czasem inne obiekty budowlane; w tej sytuacji koniecznym stało się wprowadzenie pojęcia zakazu budowy wobec którego możliwe będzie funkcjonowanie, remont, czy też odbudowa (w przypadku np. zniszczenia) istniejących obiektów budowlanych. Zamierzeniem planu – według wyjaśnień wójta – było zagwarantowanie niezmienności zabudowy w zakresie intensywności, przyjęto bowiem, iż zakaz nie odbierze praw nabytych a jednocześnie da gwarancję niewprowadzania w sposób chaotyczny i przypadkowy nowych obiektów.

Odnosząc się zaś do zarzutu niezgodności zapisu treści § 21 zaskarżonej uchwały wyjaśnił, że zawarty w § 21 zaskarżonej uchwały zapis o dopuszczalności zabudowy w granicy lub w odległości mniejszej niż 1,5m od granicy jest wynikiem błędu redakcyjnego, w wyniku którego wpisane zostało słowo "mniejszej". Pozostała część tego ustalenia jest zgodna z treścią § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002 roku. Przepis ten rozstrzyga, że w sytuacji sytuowania budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, dopuszcza się w odległości 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taki też był cel wprowadzenia tego zapisu w uchwale, biorąc pod uwagę hierarchię prawa ustalenia rozporządzenia będą regulować w zaistniałej sytuacji o lokalizacji budynków przy granicach działek i fakt przyjęcia w uchwale wskazanego zapisu winien być traktowany jako uchybienie, które nie powinno skutkować uchyleniem uchwały.

Nadto organ wyjaśnił, iż w treści uchwały określono minimalną szerokość działki w linii rozgraniczającej drogi obsługującej działkę, a ustalenie to jest ustaleniem szerokości frontu działki, które to pojęcie jest niczym innym jak częścią działki budowlanej, która przylega do dróg, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę.

Odpowiadając na zarzut braku sporządzenia prognozy skutków finansowych Wójt Gminy N. wyjaśnił, że takie opracowanie zostało wykonane i jest w posiadaniu gminy, lecz nie podlegało ono procedurze opiniowania i uzgodnień, jest jedynie materiałem o charakterze informacyjnym dla podmiotu sporządzającego plan i radnych. Z tej też przyczyny nie zostało załączone do dokumentacji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuwzględnienia przy sporządzaniu planu przepisów ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Rada Gminy w N. wskazała, że przy sporządzaniu przedmiotowego planu miejscowego uwzględniono wymagania art. 39 ust.1 pkt 1 oraz art. 46 i art. 54, w zw. z art.58 pkt.3 i art. 55 ust. 3 wspomnianej ustawy. Informacje o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania fragmentów gminy N. podana została do publicznej wiadomości. Ogłoszenie o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego ukazało się na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w N. w dniu 24.sierpnia 2005 roku, także w Biuletynie Informacji Publicznej i w prasie ("Dziennik [...]" z dnia 26.sierpnia 2005 roku). ). W terminie do dnia 27.września 2005 roku zbierano wnioski do planu, które zostały rozpatrzone

w dniu 8.października 2005 roku. Ponadto projekt poddany został uzgodnieniu zarówno z Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, jak i Wojewodą [...] poprzez Dyrektora Regionalnego Ochrony Środowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd – nie przejmując sprawy do merytorycznego jej załatwienia – bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Na wstępie należy wskazać, iż skargę w niniejszej sprawie wywiódł Wojewoda [...], jako organ nadzoru, w rozumieniu przepisów Rozdziału 10 ustawy z dnia 8.marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Organowi temu wójt gminy zobowiązany był przedstawić uchwałę rady gminy w trybie przepisu art. 90 tejże ustawy, w celu zbadania jej zgodności z prawem. Stosownie do treści przepisu art. 91 ustawy o samorządzie gminy uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 tejże ustawy).

W realiach niniejszej sprawy wskazać wypada, iż organ nadzoru w terminie zakreślonym przez przepis art. 91 ustawy o samorządzie gminy nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.

Tym samym, jako podstawę do wniesienia przez Wojewodę [...] skargi

w niniejszej sprawie uznać wypada przepis art. 93 tejże ustawy. Organ nadzoru realizując swe kompetencje na podstawie powyższej regulacji nie jest krępowany jakimkolwiek terminem do wniesiona skargi (zob: wyrok NSA z dnia 15.lipca 2005 roku, w sprawie o sygn. akt II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006/1/7, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29.listopada 2005 roku, w sprawie o sygn. akt I OSK 572/05, Lex nr 196722), a zatem skargę wniesioną w niniejszej sprawie uznać wypada za dopuszczalną.

Mając na uwadze zakreśloną przez ustawę kognicję sądów administracyjnych wskazać należy, iż procesową podstawę rozstrzygnięcia sądu w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 147 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tejże ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przywołany powyżej przepis art. 3 § 2 pkt 5 wskazuje natomiast na to, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Skoro zatem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała w dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc akt prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), to ocena zasadności skargi winna odbyć się na gruncie przesłanek art. 147 §1 1 p.p.s.a.

Wnioskiem płynącym z powyższego ustalenia jest także to, iż sąd rozpoznający sprawę ze skargi na akt prawa miejscowego nie może zmienić zaskarżonej uchwały, a jedynie uwzględniając skargę może, stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdzić jej nieważność w całości lub części albo stwierdzić,

że została wydana z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przeciwnym razie skarga, zgodnie z przepisem art. 151 p.p.s.a., jako bezzasadna podlegać będzie oddaleniu.

Stosownie też do treści art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

Mając na uwadze to, co zostało wskazane powyżej na temat zarówno przedmiotu, jak i charakteru zaskarżonej uchwały należy wskazać, iż brak jest ustawowych ograniczeń w możliwości stwierdzenia nieważności tejże uchwały.

Rozważania o charakterze merytorycznym poprzedzić też należy w niniejszej sprawie ogólną uwagą, iż procedura planistyczna, która ostatecznie doprowadziła do podjęcia zaskarżonej uchwały przebiegała w trybie określonym w ustawie z dnia 27.marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przechodząc natomiast do szczegółowej analizy legalności zaskarżonej uchwały należy wskazać, iż zaskarżona uchwała podjęta została w oparciu o "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N., obejmującego fragment obszaru wsi S." oraz uchwały Nr [...] z dnia [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. Żadna z powyższych uchwał nie precyzuje ani też szczegółowo nie określa, jakim aktem przyjęto przywołane jedynie ogólnie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N. Studium nie zostało również załączone do dokumentacji planistycznej, przekazanej tak organowi nadzoru jak i sądowi administracyjnemu, kontrolującemu legalność zaskarżonej uchwały. Nie ulega zaś wątpliwości, iż pierwszym i najwcześniejszym aktem w procesie tworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określającym zasady polityki przestrzennej gminy jest uchwała w sprawie studium, w którym określa się między innymi kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy, kierunki i wskaźniki zagospodarowania oraz użytkowania terenów, obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, dziedzictwa kulturowego i zabytków, a także kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, w szczególności obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego (art. 10 ust. 2 omawianej ustawy). Istotne z punktu widzenia kolejności działań przy uchwalaniu planu jest to, iż ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 tejże ustawy). Powyższe uwagi zamyka treść przepisu art. 17 pkt 4 omawianej ustawy, który jednoznacznie wskazuje, iż wójt po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno: sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Tym samym istotne dla prawidłowości tworzenia planu, na tym etapie postępowania jest ustalenie, iż projekt planu uwzględnia ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skoro wszakże zarzuty organu nadzoru w tej materii nie zostały sformułowane, te podniesione w skardze dotyczą natomiast merytorycznych zapisów zaskarżonej uchwały, odstąpiono od badania zgodności uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Z tej samej przyczyny nie analizowano szczegółowo procedury planistycznej, choć godzi się podkreślić, iż obowiązki organów w procesie tworzenia miejscowego planu zagospodarowania określa przepis art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym zakresie wskazać natomiast należy, iż jak wynika z treści art. 17 pkt 3 powołanej ustawy obowiązkiem wójta gminy było wprowadzenie do projektu planu zmian wynikających z rozpatrzenia uwag, a następnie w niezbędnym zakresie ponowienie dokonanych uprzednio uzgodnień (art. 17 pkt 13 ustawy). W realiach niniejszej sprawy trzeba wskazać, iż wójt - w następstwie rozpatrzenia uwag wniesionych w trybie przepisu art. 17 pkt 11 tejże ustawy - uwzględnił częściowo niektóre z 63 uwag wniesionych do projektu planu (zob. pkt II.4 "uzasadnienia/podsumowania" stanowiącego złącznik do odpowiedzi na skargę (k -144). Pomimo wszakże wprowadzonych zmian nie dokonał w jakimkolwiek zakresie ponownych uzgodnień projektu planu. Tym samym przedłożył do uchwalenia radzie projekt planu w takiej wersji, która, jak się zdaje, częściowo nie była przedmiotem uzgodnień.

Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny podniesionych w skardze zarzutów, związanych z wadliwością poszczególnych zapisów zaskarżonej uchwały, wskazać należy, iż są one zasadne, rodząc konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego w całości.

Przepis art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi bowiem, iż wójt sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem. W planie miejscowym określa się obowiązkowo:

1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania,

2) zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,

3) zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego,

4) zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,

5) wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych,

6) parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy,

7) granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych, a także narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych,

8) szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym,

9) szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy,

10) zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji

i infrastruktury technicznej,

11) sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania

i użytkowania terenów,

12) stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4. (art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Szczegółowe wymagania, dotyczące projektu precyzuje zaś rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26.sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Analizując postanowienia zaskarżonej uchwały należy zgodzić się ze stanowiskiem organu nadzoru, iż rysunek ogólny planu, sporządzony w skali 1:5000 nie spełnia generalnych wymogów, określonych w art. 16 ust. 1 ustawy

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczących skali map, na których sporządza się plan miejscowy. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem plan miejscowy sporządza się w skali 1:1000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych

w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000, a w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowane map w skali 1:5000. W rozpoznawanej sprawie brak jest natomiast uzasadnienia dla zastosowanej skali 1:5000 albowiem ustalony na obszarach, oznaczonych symbolami 1.01.R, 1.02.R, 1.03.R, 1.08.R, 1.16.R, 1.05.Re zakaz zabudowy faktycznie nim nie jest. Trudno bowiem za zakaz zabudowy uznać możliwość wykonywania w istniejących obiektach budowlanych m.in. rozbudowy, nadbudowy i odbudowy a do takiej konkluzji skłania porównanie definicji, zawartych w pkt 8 i 25 § 4 zaskarżonej uchwały. Stanowisko Rady Gminy w N., dopatrujące się uzasadnienia dla tego rodzaju rozwiązania planistycznego we względach celowościowych, nie ma oparcia w przepisach prawa, stanowiąc de facto ich obejście. Jakkolwiek bowiem faktem jest, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiują pojęcia "zakazu zabudowy", jego leksykalne brzmienie nie pozostawia wątpliwości: pod pojęciem zakazu rozumieć należy "zabronienie komuś czegoś" (zob. Mały słownik języka polskiego pod redakcją S.Skorupki, H.Auderskiej, Z.Łempickiej Warszawa 1969, str. 967); pojęcia "zabudowy" nie można natomiast wykładać w oderwaniu od definicji budowy, zawartej w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Budowa oznacza zaś wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, jego rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę. Również leksykalne określenie pojęcia zabudowy oznacza zresztą wznoszenie na jakimś terenie budowli, ich części lub zespołów (zob. Mały słownik języka polskiego pod redakcją S.Skorupki, H.Auderskiej, Z.Łempickiej Warszawa 1969, str. 969).

Również powstaje sprzeczność w ustanowieniu zakazu zabudowy na terenie oznaczonym symbolem 1.09.RL, skoro z treści §4 pkt 10 tekstu planu wynika, iż w tym terenie działania mają być ograniczone do zwiększania powierzchni lasów poprzez ich sadzenie, ale również drogi leśne i infrastruktura techniczna służąca lasom.

Słusznie Wojewoda wskazał na uchybienia dotyczącej czytelności i precyzji w oznaczaniu części graficznej planu: zwłaszcza rysunek nr 2 ujawnia poważne niedociągnięcia (rysunek nie obejmuje całości granic i nazw symboli wyznaczonych terenów). Nadto istotnie dostrzegalna jest rozbieżność między tekstem a rysunkami planu, która narusza § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem, na rysunku planu nie wyznaczono terenów o symbolach: 1.28KD(D) (wątpliwe oznaczenie na rys. nr 2), 1.08.R, 1.06.Re (które ujęto w tekście planu), zaś dla terenu o symbolu 1.20.KD(L) brak jest ustaleń w tekście planu.

Podzielić należy również stanowisko organu nadzoru, co do sprzeczności regulacji, zawartej w § 21 części tekstowej planu z przepisem § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niezależnie więc od intencji organu stanowiącego, wprowadzenie rozwiązania wprost sprzecznego z przepisami prawa nie można usprawiedliwić "omyłką pisarską", skutkującą jedynie "pominięciem" części regulacji miejscowej.

Wskazane powyżej uchybienia w sporządzaniu miejscowego planu stanowią naruszenie zasad jego tworzenia i prowadzą do konieczności stwierdzenia jego nieważności. Mając na uwadze, iż owe uchybienia dotyczą rysunków planu oraz znacznej części jednostek planistycznych konieczne stało się – również z powyższej przyczyny – stwierdzenie nieważność miejscowego planu w całości.

Zważywszy przy tym na stwierdzone wady, dotyczące treści zaskarżonej uchwały, odstąpiono od szczegółowego badania prawidłowości przeprowadzonej procedury strategicznego oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 46

i następnych ustawy z dnia 3.października 2008 roku o udostępnieniu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko. Faktem jest wszakże, iż zgodnie z treścią art. 46 pkt 3 powołanej ustawy, projekty m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wymagają przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Informacje zawarte w treści odpowiedzi na skargę oraz załączone postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zdają się wskazywać, iż procedura taka została przeprowadzona, jednakże do dokumentacji planistycznej, przedłożonej organowi nadzoru oraz nadesłanej do kontroli sądowej nie załączono wszystkich jej elementów (w tym m.in. prognozy oddziaływania na środowisko). Dotyczy to również zarzutu niesporządzenia prognozy skutków finansowych projektu - informacje zawarte w dokumentacji planistycznej wskazują na fakt jej sporządzenia (rewers k - 143 załączonych akt), a jedynie nieprzedłożenia organowi nadzoru. Zważywszy wszakże na to, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały pozostaje, jak wskazano, w związku z jej wadliwością merytoryczną, odstąpiono od żądana załączenia tejże dokumentacji na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Analiza zakwestionowanej uchwały potwierdza pozostałe zarzuty Wojewody, w tym brak określenia warunków powiązań układu komunikacyjnego z układem zewnętrznym, co narusza art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z treścią § 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych, określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej

z układem zewnętrznym, wskaźniki w zakresie komunikacji i sieci infrastruktury technicznej, w szczególności ilość miejsc parkingowych w stosunku do ilości mieszkań lub ilości zatrudnionych albo powierzchni obiektów usługowych

i produkcyjnych.

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z treścią § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalenia planu w zakresie podziału i scalania działek powinny dokładnie precyzować parametry działek uzyskanych w wyniku scalenia i podziału nieruchomości, w szczególności minimalne lub maksymalne szerokości frontów działek, ich powierzchnię oraz określać kąt położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego. Podkreślenia wymaga,

iż zgodnie z przepisami działu III rozdziału 1 i 2 ustawy z dnia 21.sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) podziału i scalenia nieruchomości dokonuje się według ustaleń planu. Oznacza to, że treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego determinuje możliwość podziału i scalenia nieruchomości. Prawidłowo sporządzony plan powinien więc wyznaczać zakres przedmiotowy i podmiotowy czynności podejmowanych w toku postępowania scaleniowego i podziałowego. W tych warunkach plan miejscowy, jako przepis prawa miejscowego, zawarte w nim zagadnienia powinien regulować w sposób jednoznaczny, nienasuwający wątpliwości interpretacyjnych. Zaskarżona uchwała nie odpowiada warunkom wynikającym z art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem zawarte w niej ustalenia zostały sformułowane zbyt ogólnikowo.

Przypomnieć wszak należy, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym), zaś jego zakres reguluje art. 15 tejże ustawy. Warto podkreślić, iż art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa obowiązkowe elementy plany miejscowego, których

w zaskarżonej uchwale zabrakło.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie przepisu art. 147 § 1 p.p.s.a.,

w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Konsekwencją natomiast uwzględnienia skargi było stwierdzenie,

iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej ich zwrot w kwocie równej wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym, ustalonemu na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) na kwotę 240,-zł.

A.D.