Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 838/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 65 ust. 1, 68 ust. 1, 72 ust. 1 i 8 pkt 2, 120 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień oddala skargę


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga "F." Sp. z o.o. z siedzibą w W. - dalej także skarżącej, na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] lutego 2012 r. w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia działalności nie objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, tj. prowadzenia hurtowego obrotu produktami leczniczymi oraz dostosowania prowadzonej działalności, w zakresie detalicznego obrotu produktami leczniczymi, do treści art. 68 ust. 1 w związku z art. 65 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, tj. dokonywania sprzedaży produktów leczniczych wyłącznie podmiotom uprawnionym.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w W. (dalej także organ I instancji) poinformował skarżącą, prowadzącą aptekę ogólnodostępną zlokalizowaną w W. przy ul. J. [...],

o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia art. 65 ust. 1 w związku z art. 68 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 i 3 oraz art. 96 ust.

1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.) - dalej p.f., informując jednocześnie o prawie wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonych w niniejszej sprawie materiałów.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 roku organ I instancji wezwał spółkę działającą pod firmą: "F." Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. J. [...] do udzielenie informacji, czy prowadząc aptekę ogólnodostępną dokonywała ona sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych, aptek ogólnodostępnych lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 kwietnia 2011 r. W dniu [...] września 2011 r. ponownie wezwano ww. spółkę do przedstawienia dokumentów i informacji. Skarżąca przy piśmie z dnia 12 października 2011 r. złożyła żądane dokumenty i faktury.

W toku prowadzonego postępowania wystąpiono również do hurtowni farmaceutycznej prowadzonej przez spółkę działającą pod firmą: A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przesłanie faktur zakupu produktów leczniczych od skarżącej spółki. Spółka A. Sp. z o.o. przesłała żądane dokumenty w dniu 4 listopada 2011 r.

Po zapoznaniu się ze zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym stwierdzono, że skarżąca dokonywała hurtowej sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów posiadających zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznych, tj.:

-spółki N. Sp. z o.o. prowadzącej hurtownię farmaceutyczną na podstawie zezwolenia znak [...];

-przedsiębiorcy M. F., prowadzącej hurtownię farmaceutyczną na podstawie zezwolenia znak [...];

-spółki Z. Sp. z o.o., prowadzącej hurtownię farmaceutyczną na podstawie zezwolenia znak [...];

-spółki A. Sp. z o.o., prowadzącej hurtownię farmaceutyczną na podstawie zezwolenia znak [...];

-przedsiębiorcy E. D., prowadzącej hurtownię farmaceutyczną na podstawie zezwolenia znak [...];

oraz do podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, tj.:

-spółki działającej pod firmą: W. Sp. j., prowadzącej aptekę ogólnodostępną na podstawie zezwolenia znak [...];

-spółki działającej pod firmą: R. Sp. j., prowadzącej aptekę ogólnodostępną na podstawie zezwolenia znak [...], jak i do podmiotu nie posiadającego zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, tj. spółki H. Sp. z o.o.

Wskazano między innymi, że w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r. skarżąca dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni prowadzonej przez spółkę A. Sp. z o.o., prowadzącej hurtownię farmaceutyczną w W. na kwotę 1.897.185,49 złotych (brutto) - na podstawie 10 faktur produktów leczniczych, przy czym jedna z faktur zawierała 1802 sztuk produktów leczniczych na łączną kwotę 598.409,64 złotych.

Organ I instancji dokonując analizy zgromadzonych faktur, dotyczących sprzedaży hurtowych ilości produktów leczniczych stwierdził, że sprzedaż ta mogła spowodować brak produktów dla konsumentów. Wskazał przy tym, że zgodnie z art. 87 ust. 2 p.f., apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8. Przepis art. 86 ust. 1 i 2 p.f. stanowić, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Przywołując z kolei przepisy art. 65, art. 68, art. 70 i art. 71 p.f. organ I instancji wyjaśnił na czym polega obrót detaliczny produktami leczniczymi, a odwołując się do przepisu art. 87 ust. 2 pkt 1 p.f. przypomniał, do czego przeznaczone są apteki ogólnodostępne. W konkluzji swoich rozważań stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do hurtowego obrotu produktami leczniczymi, w wyniku sprzedaży przez aptekę prowadzoną przez skarżącą spółkę hurtowych ilości produktów leczniczych, w szczególności refundowanych, do hurtowni farmaceutycznej, do aptek ogólnodostępnych innych przedsiębiorców oraz do podmiotu nieposiadającego ani zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej ani zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Bezsprzecznym, jak podano, jest fakt, iż apteka podjęła czynności, które związane są ze swej natury z prowadzeniem obrotu hurtowego produktami leczniczymi sprzedając produkty lecznicze do hurtowni. Apteka winna, jak podkreślono, zaopatrywać ludność w produkty lecznicze, a nie dokonywać hurtowej sprzedaży innym przedsiębiorcom posiadającym hurtownie farmaceutyczne, czy też do innych przedsiębiorców prowadzących detaliczny obrót produktami leczniczymi.

W tym stanie rzeczy organ I instancji, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., działając na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 2, art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 96 ust. 1 pkt 1 - 3 p.f., stwierdzając uchybienie w postaci dokonywania przez skarżącą spółkę, posiadającą zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. J. [...],

-hurtowej sprzedaży produktów leczniczych,

-sprzedaży produktów leczniczych podmiotom nieuprawnionym, tj. spółce N. Sp. z o.o.; przedsiębiorcy M. F., spółce Z. Sp. z o.o.; spółce A. Sp. z o.o.; przedsiębiorcy działającemu pod firmą P.; spółce W. Sp. j.; spółce R.Sp. j.; spółce H. Sp. z o.o., nakazał od dnia doręczenia decyzji:

-zaprzestania prowadzenia działalności nie objętej zezwoleniem na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, tj. prowadzenia hurtowego obrotu produktami leczniczymi,

-dostosowanie prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie detalicznego obrotu produktami leczniczymi do treści art. 68 ust. 1 w związku z art. 65 ust. 1 p.f., tj. dokonywanie sprzedaży produktów leczniczych wyłącznie podmiotom uprawnionym.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazała, że zgodnie z zaskarżoną decyzją zaprzestała sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych, nie zgadzając się jednocześnie ze stanowiskiem organu I instancji w tym zakresie, uznając je za błędne i niezgodne z prawem.

Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej także organ II instancji, GIF), decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko zajęte w niniejszej sprawie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w W.. Podał, że w świetle obowiązujących przepisów prawa obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1, zaś obrót hurtowy to wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności. Obrót hurtowy produktami leczniczymi ma miejsce, jak podał organ II instancji, między innymi wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 p.f.

Jak wskazał organ II instancji, apteka ogólnodostępna zlokalizowana w W. przy ul. J. [...] dostarczała produkty lecznicze do innych aptek ogólnodostępnych, hurtowni farmaceutycznych, które to podmioty zostały wymienione w art. 72 ust. 3 p.f., prowadziła zatem obrót hurtowy produktami leczniczymi, nie posiadając stosownego zezwolenia na prowadzenie hurtowi farmaceutycznej.

Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, odnosząc się do jednego z zarzutów sformułowanych w odwołaniu, że przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej posłużył jedynie organowi I instancji do przedstawienia cech działalności gospodarczej, a nie wskazania naruszenia tego przepisu przez skarżącą spółkę.

Organ II instancji podał również, że kryterium, według którego sprzedaż produktów leczniczych kwalifikowana jest jako sprzedaż detaliczna lub hurtowa nie jest ilość produktów leczniczych będących przedmiotem sprzedaży lecz podmioty, którym produkty lecznicze są sprzedawane. Z treści art. 72 ust. 3 p.f. jednoznacznie wynika, że sprzedaż hurtowa występuje wtedy, gdy produkty lecznicze są sprzedawane hurtowniom farmaceutycznym, aptekom i innym upoważnionym podmiotom. Materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie świadczy o tym, jak podał organ II instancji, że apteka ogólnodostępna prowadzona przez skarżącą spółkę sprzedawała produkty lecznicze hurtowniom farmaceutycznym, aptekom ogólnodostępnym i innym podmiotom, prowadziła zatem sprzedaż hurtową produktów leczniczych. Zdaniem GIF, skarżąca nie ma racji twierdząc, że art. 96 ust. 1 pkt 3 p.f. zezwala na zaopatrywanie się w aptece na podstawie zapotrzebowania hurtowniom farmaceutycznym i aptekom. Poza tym, co zauważono, w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż hurtownie farmaceutyczne zaopatrujące się w aptece skarżącej nie wystawiały zapotrzebowań, których wzór został opisany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 183, poz. 1531).

Jak podkreślił organ II instancji, materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie jednoznacznie świadczy o tym, że apteka ogólnodostępna zlokalizowana w W. przy ul. J. [...] prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi. Skarżąca spółka, zdaniem GIF, swoim postępowaniem naruszyła art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3 oraz art. 96 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, bowiem w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 września 2011 r. w jej aptece nie była prowadzona wyłącznie sprzedaż detaliczna produktów leczniczych.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, skarżąca domagała się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenia obu decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

-art. 68 ust. 1 p.f., poprzez błędną wykładnię, gdyż ów przepis wskazuje, że obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie, nie statuuje natomiast żadnego konkretnego obowiązku ciążącego na skarżącej,

-art. 72 ust. 1 i 3 p.f., poprzez błędną wykładnię, gdyż organ administracyjny z niniejszego przepisu wywiódł normę nakazującą aptekom sprzedaż wyłącznie na potrzeby ludności, mimo iż takiej normy nie sposób wysnuć w drodze wykładni wspomnianego przepisu,'

- art. 87 ust. 2 pkt 1 p.f., poprzez przyjęcie, iż wskazanie przez ustawodawcę, do czego są przeznaczone apteki oznacza tym samym, że zbędne jest wprowadzenie zapisu wprost zakazującego sprzedaży leków na rzecz podmiotów innych, niż ludność,

- art. 86 ust 9 p.f. w związku z art. 86 ust. 2, 5 i 8 p.f. w związku z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz w związku z art. 20 i 22 Konstytucji RP przy uwzględnieniu 72 ust. 5 p.f., poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż ww. przepisy stanowią numerus clausus usług, jakie mogą świadczyć apteki,

- art. 96 ust. 1 p.f., poprzez błędną wykładnię oraz błędne zastosowanie, poprzez przyjęcie, że z tego przepisu wynika zakaz sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek, hurtowni farmaceutycznych oraz innych podmiotów,

- błędne ustalenie, iż skarżąca dokonywała sprzedaży hurtowej, podczas gdy jej działalność nie nosiła znamion działalności hurtowej.

Zdaniem skarżącej organy administracji nie podjęły żadnych ustaleń, z których wynikałoby, iż nie prowadzi ona obrotu detalicznego, a tylko poczynienie takich ustaleń może uzasadniać naruszenie art. 68 ust. 1 p.f.

Skarżąca powołując się na pkt 36 dyrektywy 2001/83/WE wskazała, że farmaceuci i osoby uprawnione do prowadzenia dostaw produktów leczniczych dla ludności, które ograniczają się jedynie do takiej działalności, powinny być zwolnione z obowiązku uzyskania specjalnego pozwolenia, wymaganego od osób zaangażowanych w hurtową dystrybucję produktów leczniczych.

Jak podała skarżąca, ustawodawca użył w art. 86 ust. 1 p.f. wyrażenia "w szczególności", co wyraźnie wskazuje na dopuszczalność prowadzenia innej działalności niż wskazana w art. 86 ust. 2, 5 i 8 tej ustawy. Podkreśliła, że w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP, zasadą jest swoboda przedsiębiorcy w zakresie wykonywania działalności gospodarczej, zaś wyjątkiem zakazy i ograniczenia wolności gospodarczej. Istotne jest, iż zakazów i ograniczeń działalności gospodarczej nie domniemywa się, albowiem muszą być one wyraźnie ustanowione w ustawie. Domniemanie przemawia natomiast na rzecz swobody przedsiębiorcy w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej (in dubio pro Iibertate) (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1990 r., sygn. akt III CZP 97/89, OSN 1990. poz. 74, s. 6). W procesie stosowania zasady wolności gospodarczej obowiązuje założenie rozstrzygania wątpliwości w oparciu o domniemanie prawne swobody działalności gospodarczej (por. m. in. W. Szwajdler, H. Nowicki (red.), Konstytucyjna zasada wolności gospodarczej, Toruń 2009, s. 70; K. Strzyczkowski, Konstytucyjna zasada społecznej gospodarki rynkowej jako podstawa tworzenia i stosowania prawa (w:) Zasady ustroju społecznego i gospodarczego w procesie stosowania Konstytucji, pod red. C. Kosikowskiego, s. 21-22; C. Kosikowski, Wolność gospodarcza w prawie polskim, Warszawa 1995, s. 19 i n.). W świetle powyższego skarżąca stwierdziła, że w sytuacji braku ustawowo ustanowionych ograniczeń i zakazów w zakresie dokonywania przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek ogólnodostępnych, hurtowni farmaceutycznych oraz innych podmiotów, zakazu takiego nie można domniemywać z braku w tym zakresie regulacji ustawowej, jak również wywodzić takiego zakazu z nieskorzystania przez Ministra Zdrowia z delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia. Zdaniem skarżącej, okoliczność, że właściwy minister z tego prawa nie skorzystał nie oznacza, że obowiązuje zakaz.

W ocenie skarżącej, GIF wydał decyzję z naruszeniem art. 87 ust. 2 pkt 1 p.f., ponieważ przyjął, że wskazanie przez ustawodawcę, do czego są przeznaczone apteki oznacza tym samym, że zbędne jest wprowadzenie zapisu wprost zakazującego sprzedaży leków na rzecz podmiotów innych, niż ludność. Skarżąca nie zgodziła się z tym stanowiskiem, gdyż, jak podała, zakazy lub nakazy podejmowane przez ustawodawcę muszą być wyraźne i nie mogą być dorozumiane, gdyż stoi to w sprzeczności z art. 2 Konstytucji; kiedykolwiek więc ustawodawca wprowadza nakaz lub zakaz, czynić to winien jednoznacznie (np. art. 86 ust. 2 p.f., art. 88 ust. 1 p.f.) oraz z użyciem odpowiednich zwrotów (np. "musi", "powinien" "wyłącznie", "jedynie"), gdyż adresat normy nie może domyślać się, czy może dopuścić się danej czynności, czy też nie może, albo czy musi, itd.; w Prawie farmaceutycznym brak jest konkretnego przepisu, który by aptekom zakazywał sprzedaży leków podmiotom innym niż ludność bądź który by nakazywał sprzedaż wyłącznie na rzecz ludności. Nadto, prawo w państwie demokratycznym adresowane do obywateli, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, kształtowane jest m.in. według zasady "co nie jest zabronione, jest dozwolone", a tylko wobec organów administracji według zasady "co nie jest dozwolone, jest zabronione", gdyż każdy organ państwa musi mieć zawsze podstawę prawną do swych działań; skarżąca jako podmiot prywatny nie musi takiej podstawy szukać, wystarczy, że żaden przepis nie zabrania jej działać w sposób przez nią zamierzony.

Skarżąca nie zgodziła się także z ustaleniami GIF, jakoby dokonywanie przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek, hurtowni farmaceutycznych oraz innych podmiotów naruszało treść art. 96 ust. 1 p.f. Jej zdaniem, z treści wskazanego przepisu wynika wyłącznie, iż produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych: na podstawie recepty; bez recepty; na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.

Zdaniem skarżącej, aby uznać, iż prowadzi ona działalność hurtową, nie wystarczy stwierdzenie dokonywania sprzedaży na rzecz hurtowni farmaceutycznej. Nie jest bowiem tak, że sprzedaż produktów na rzecz konsumentów jest sprzedażą zawsze detaliczną, a sprzedaż na rzecz przedsiębiorców zawsze ma charakter sprzedaży hurtowej. Istota sprowadza się do rozmiarów sprzedaży oraz do organizacji i powtarzalności czynności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Materialnoprawną przesłanką wydania zaskarżonej decyzji był art. 120 ust. 1 pkt 2, art. 65 ust. 1, 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1 art. 86 ust 1 i 2, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 96 ust. 1 ustawy prawo farmaceutyczne oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 120 ust. 1 pkt 2 prawa farmaceutycznego w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych naruszeń.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 prawa farmaceutycznego obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Ustawa przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 p.f., obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1.

Inne przepisy ustawy określają obrót hurtowy i tak zgodnie z art. 72 ust. 1 obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych

Obrotem hurtowym jest wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub

importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zagładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.(art. 72 ust. 3 p.f.).

Prowadzenie obrotu z innymi podmiotami - uczestnikami obrotu produktami leczniczymi - uzasadniał zatem zarzut, iż skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, który wymaga odrębnego zezwolenia.

Art. 86 ust. 1 p.f. stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2 Jak stanowi art. 87 ust. 2 apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:

1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8;

2) wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.

Stosownie do art. 96 ust. 1 p.f, produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych:

1) na podstawie recepty;

2) bez recepty;

3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organy, w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że apteka ogólnodostępna zlokalizowana przy ul. J. [...], a prowadzona przez skarżącą "F." dokonywała sprzedaży z apteki hurtowych ilości produktów leczniczych, w szczególności refundowanych, do hurtowni farmaceutycznej, do aptek ogólnodostępnych innych przedsiębiorców oraz do podmiotu nie posiadającego ani zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej ani apteki

Przechodząc do omawiania zarzutów skargi wskazać na wstępie należy, że są one niezasadne .

W ocenie Sądu zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni art. 96 ust. 1 prawa farmaceutycznego jest nietrafiony, gdyż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika wprost, że produkty lecznicze były wydawane z apteki w trybie nie przewidzianym w tym artykule- sprzedaż hurtowa, co stanowi jego naruszenie.

Błędny jest również zarzut skargi dotyczący obrotu hurtowego lekami przez wskazaną apteką, a ściślej błędnego definiowania przez organ sprzedaży hurtowej.

Jak wyżej wskazano art. 72 ust. 3 ustawy prawo farmaceutyczne zawiera definicję obrotu hurtowego produktami leczniczymi. Sąd podziela pogląd organu, że z obrotem hurtowym mamy do czynienia, gdy nabywcą produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 prawa farmaceutycznego niezależnie od ilości nabytych produktów. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego apteka ogólnodostępna zlokalizowana w W. przy ul. J. [...] dostarczała produkty lecznicze do innych aptek ogólnodostępnych i hurtowni farmaceutycznych, a wiec prowadziła obrót hurtowy lekami.

Ponadto należy wskazać, że zakupy leków dokonywane były na duże kwoty, co wynika z załączonych faktur i uzasadnia decyzję drugoinstancyjną.

Na zakończenie powyższych rozważań należy zauważyć, że błędne byłoby poszukiwanie w innym akcie prawnym definicji sprzedaży hurtowej skoro sprzedaż ta została zdefiniowana przez ustawodawcę w prawie farmaucentycznym.

Organy prawidłowo przyjęły również zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 prawa farmaceutycznego, że obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie tj. w aptekach ogólnodostępnych prowadzony jest obrót detaliczny produktami leczniczymi. Z powyższego przepisu wynika wprost, że w aptece ogólnodostępnej nie ma możliwości prowadzenia obrotu hurtowego.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Na marginesie sprawy należy zauważyć, że organ drugiej instancji utrzymując w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie winien również powołać jako podstawę prawną art. 120 ust. 1 pkt 2 prawa farmaceutycznego, czego zapewne przez przeoczenie nie uczynił. Jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia.