Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1992/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Jerzy Małecki as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: sekr.sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi R.N. na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1995 rok z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 1996 rok oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2002 r. o sygnaturze I SA/Po 2493-2494-2495-2496/00 Ośrodek Zamiejscowy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uchylił decyzje Izby Skarbowej z dnia [...], którymi utrzymano w mocy decyzje organu I instancji, dotyczące ustalenia R.N. zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów za lata 1995 - 1998.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że wobec naruszenia przez organ odwoławczy zagwarantowanego w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej prawa skarżącego do wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji, przedwczesnym byłoby rozpatrywanie merytorycznych zarzutów skargi.

Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej, utrzymała w mocy decyzję Inspektora z dnia [...], ustalającą R.N. za 1995 rok od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł.

Z kolei decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] , ustalającą R. N. za rok 1996 od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł.

Odnośnie roku 1995 jako źródło pokrycia wydatków B. N. , który reprezentował w postępowaniu także małżonkę - R.N., wskazał również zasoby majątkowe z lat poprzednich. Ich wartość określił na kwotę [...] DM. Oszczędności te zostały zgromadzone za dodatkowe wynagrodzenia /sorty mundurowe, dodatki za remont mieszkania, nagrody/, z prezentów ślubnych z 1987 r., z handlu używanymi samochodami sprowadzanymi w Niemiec i Holandii. Za uzyskane środki podatnik kupował walutę obcą, ale nie przechowywał jej na rachunku bankowym.

Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił: jakie samochody i za ile w latach 1990-1994 podatnik zakupił i sprzedał, jakie były dochody małżonków w latach 1987-1994 i jakie ponieśli wydatki na utrzymanie gospodarstwa rolnego.

Uwzględniając oszczędności lokowane w walucie obcej Inspektor ustalił przychód małżonków nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach w następujący sposób:

- wydatki [...] zł

- przychody udokumentowane - [...] zł

- zasoby z lat poprzednich - [...] zł

[...] zł

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód przypisano każdemu z małżonków po 1/2 , tj. w kwocie [...] zł / po zaokrągleniu/. Podatek ustalono w formie ryczałtu w kwocie:

[...] zł x 75% = [...] zł.

Odnośnie roku 1996 jako źródło pokrycia wydatków B.N , który reprezentował również małżonkę, wskazał zasoby majątkowe z lat 1987 - 1994. Ponadto wyjaśnił, że w dniu[...] stycznia 1996 r. otrzymał ze sprzedaży samochodu "[...]" kwotę [...] zł. Samochód był własnością brata, który zginął w wypadku samochodowym, a pieniądze ze sprzedaży samochodu podatnik sobie przywłaszczył.

Inspektor stwierdził, że zasoby finansowe z lat 1987-1994 pokryły tylko część wydatków poniesionych przez małżonków w 1995 r. Zatem na pokrycie wydatków poniesionych w 1996 r. nie pozostała żadna kwota z zasobów majątkowych poprzednich lat.

Ponadto Inspektor ustalił. że właścicielem sprzedanego pojazdu była matka podatnika M. N. /kopia umowy sprzedaży/, która oświadczyła, że potwierdziła podpisem sprzedaż, ale pieniądze wziął syn B.

Do dnia złożenia oświadczenia /[...] marca 2000 r./ nie rozliczył się on z tej kwoty. Powyższe potwierdziła siostra podatnika E.N. w oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2000 r.

Inspektor nie dał wiary powyższym oświadczeniom, ponieważ pomimo rzekomego nierozliczenia matka pożyczyła synowi w 1997 r. kwotę [...] zł z terminem zwrotu 36 miesięcy, a ponadto pozostałe rodzeństwo - jako spadkobiercy, nie domagało się podziału pieniędzy ze sprzedaży samochodu.

W związku z powyższym Inspektor nie uwzględnił kwoty [...] zł jako źródło pokrycia wydatków z 1996 r. i ustalił przychód małżonków nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach w następujący sposób:

- wydatki [...] zł

- udokumentowane przychody - [...] zł

[...] zł.

Podatek ustalono w formie ryczałtu dla każdego z małżonków w kwocie:

[...] x 75% = [...] zł.

W skardze wniesionej do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R.N. wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. i zarzuciła im naruszenie art. 120, 121, 122, 123 § 1, 137 § 2 i 4, 180, 187, 188, 191, 199 § 2, 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

Ponadto podniosła, że wydano je mimo upływu okresu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji, ponieważ, jego zdaniem zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od nieujawnionych źródeł przychodów za rok 1995 wygasło w dniu 31 grudnia 2000 r., natomiast za rok 1996 - w dniu 31 grudnia 2001 r.

Podatniczka wskazała, że organy nie dały wiary złożonym wyjaśnieniom o stanie posiadania przez kontrolowanych na dzień [...] stycznia 1995 r. kwoty [...] DM, którą uzyskano - oprócz dochodów ze stosunku pracy - z handlu samochodami, kupowania i sprzedaży walut obcych i papierów wartościowych.

Odnośnie sprzedaży samochodu "[...]" skarżąca zwróciła uwagę, że nie jest rzeczą sporną, iż pojazd stanowił formalną własność M. N. , lecz kto wziął pieniądze uzyskane z jego sprzedaży.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach.

Odnośnie zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego organ wyjaśnił, że - co do zasady - termin przedawnienia dla zobowiązania podatkowego za rok 1995 nastąpił z dniem 31 grudnia 2001 r., a za rok 1996 - z dniem 31 grudnia 2002 r.

W przedmiotowej sprawie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek zapłaty podatku. Według informacji Urzędu Skarbowego podatniczka uregulowała zobowiązanie podatkowe za lata będące przedmiotem skargi w dniu [...] maja 2000 r. Z tym więc dniem zobowiązania R.N. wygasły.

Wykonanie zobowiązania podatkowego nie zwalnia organu odwoławczego od rozpatrzenia odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Podstawą prawną do wydania decyzji ustalającej był art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm./.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów i posiadanych przedtem zasobach majątkowych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania źródeł przychodu posiadanych wcześniej zasobów majątkowych, uzasadniających poniesione w danym roku wydatki /wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 101/97/. Na podatniku ciąży wykazanie, że wydatki znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub posiadanych zasobach /wyroki z 21 marca 1996 r./ sygn. SA/Wr 1905/96 i z 31 lipca 2001 r. sygn. III SA 643/00/.

Ponadto wskazuje się, że "organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak, aby obowiązek poszukiwania dowodów ciążył tylko na organie podatkowym, bowiem strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych. W postępowaniu administracyjnym również obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne" /wyrok z 30 listopada 2000 r., sygn. III SA 1939/99/.

W przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie, w trakcie którego organy dokonały oceny czy wydatki poniesione w latach 1995 i 1996 znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów.

Podzielić należy ocenę organu odwoławczego, że strona skarżąca nie przedstawiła dowodów w wysokości posiadanych zasobów majątkowych. W szczególności brak dowodów na posiadanie kwoty [...] DM. Ponadto organ prawidłowo uznał, że z dwóch sprzecznych oświadczeń M.N. dotyczących sprzedaży samochodu "[...]" uwzględniono to, które wynika z dokumentu - umowy sprzedaży.

W skardze strona powołuje się na fakt, iż walory w wielkości "ok. [...] DM na dzień [...] stycznia 1995 r. uzyskano zarówno z osiąganych dochodów ze stosunku pracy jak i handlu samochodami, prowadzonej na bazarze w Ł. działalności handlowej, kupowaniu i sprzedaży walut obcych i papierów wartościowych". Jednocześnie podkreśla się, iż sprzedaż na stoisku w Ł. była w pierwszej połowie lat 90-tych przedsięwzięciem niezwykle dochodowym.

W postępowaniu przed organami nie powołano jednak dowodów, na podstawie których można by ocenić rozmiary tej działalności w skali umożliwiającej zgromadzenie oszczędności w kwocie [...] DM.

W tych okolicznościach Sąd uznał, iż uzasadnione było ustalenie wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodu na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania, które wskazano w skardze. Nie było podstaw do uzupełniania zebranego materiału dowodowego /dokumentów/ o nowe dowody, skoro zebrane w sprawie dokumenty potwierdziły wysokość ustalonych dochodów i wydatków podatnika.

Nie doszło również do naruszenia art. 200 Ordynacji, na co wskazuję pisma Izby z dnia [...] czerwca 2002 r., protokoły z [...] 2002 r. oraz pismo B. i R. N. z [...] lipca 2002 r.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.

za nieobecnego

/na urlopie/ sędziego

J.Małeckiego

/-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ M.Skwierzyńska