Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1853/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.49 § 1, art.183 §1, art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Ewa Dzbeńska Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 627/05 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2006r., sygn. akt IV SA/Gl 627/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: M. J. wniósł o wymianę prawa jazdy kategorii AB.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta T. orzekł o wydaniu wnioskodawcy prawa jazdy kategorii A i B, ważnego bezterminowo.

Od tej decyzji M. J. wniósł odwołanie, w którym zażądał sprostowania treści prawa jazdy podnosząc, że wydany mu blankiet nie zaznacza kategorii A1, B1 i BE, które posiadał zgodnie z treścią poprzedniego blankietu prawa jazdy, a których nikt nie uchylił.

Decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że kwestię wymiany praw jazdy reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. Nr 69, poz. 640, ze zm.), wydane na podstawie art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm.). Kategorie prawa jazdy A i B wnioskodawca otrzymał na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1992 r., Nr 11., poz. 41, ze zm.). W takiej sytuacji, zgodnie z § 4 ust. 4 powołanego rozporządzenia dotychczasowe prawa jazdy wymienia się zgodnie z posiadaną kategorią, a zatem wnioskodawcy należało wymienić prawo jazdy kategorii A i B na nowe prawo jazdy kategorii A i B.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jej uchylenie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie praw nabytych oraz bezprawne zawężenie uprawnień skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20 lipca 1968r. w 1972 r. nabył uprawnienia do :

1) prowadzenia motocykli,

2) prowadzenia samochodów osobowych i ciężarowych o masie do 3500 kg,

3) przyczep o masie własnej nie przekraczającej ciężaru masy pojazdu osobowego tj. 3500 kg,

4) ciągników rolniczych.

Tymczasem wydane mu prawo jazdy nie odzwierciedla tych uprawnień i nie oddaje ich część graficzna tego dokumentu.

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2006r., sygn. akt IV SA/Gl 627/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami.

Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy, podkreślając, że § 4 ust. 4 tego rozporządzenia stanowi, że w zakresie dokumentów wydanych na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym z 1983r. dotychczasowe prawa jazdy wymienia się zgodnie z posiadaną kategorią (sytuacje z

pkt 1 i 2 nie wchodzą w grę w niniejszym przypadku ). Skoro więc skarżący poprzednio dysponował prawem jazdy kategorii A i B, to przy wymianie mógł uzyskać prawo jazdy tylko z takimi samymi kategoriami.

Wskazano, że zgodnie z art. 88 Prawa o ruchu drogowym z 1997r. kategorie A i B uprawniają do kierowania wszystkimi pojazdami wymienionymi w skardze, w związku z czym decyzja o wymianie prawa jazdy w żaden sposób nie naruszyła praw nabytych przez skarżącego, w tym nie dokonała ich zawężenia.

Sąd podniósł, że odwołanie skarżącego, podobnie jak skarga, było bezzasadne i zauważył, że głównie nie dotyczy ono decyzji o wymianie prawa jazdy, lecz wydanego na podstawie tej decyzji dokumentu prawa jazdy, a przede wszystkim części rysunkowej tego dokumentu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, podnoszenie tych okoliczności w odwołaniu od decyzji oraz w skardze na decyzję jest niejako bezprzedmiotowe, skoro sama decyzja o wymianie prawa jazdy owych graficznych elementów nie zawiera. Poza tym Sąd stwierdził, że dokument prawa jazdy odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2004r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 89, poz. 855 ), wdrażającemu dyrektywę 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991r. w sprawie praw jazdy ( Dz. Urz. WE L 237 z 24.VIII.1991 r., ze zm.).

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skargę kasacyjną złożył pełnomocnik M. J., adwokat A. K. K., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie skargi. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w przedmiocie zgodności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2001r. nr 150 poz. 1679) z art. 2, art. 51 ust 4 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim graficzna ilustracja kategorii uprawnień nie stanowi adekwatnego i wyczerpującego odzwierciedlenia faktycznie posiadanych uprawnień.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest niewłaściwe zastosowanie przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, w zakresie zastosowania graficznej ilustracji kategorii uprawnień do kierowania pojazdami, jako sprzecznych z art. 2 , art. 51 ust. 4 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że organy państwa mają konstytucyjny obowiązek takiego formułowania aktów prawnych, aby z wydawanych na ich podstawie dokumentów, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wynikało, jakie uprawnienia zostały jednostce przyznane.

Zaznaczono, że istotą problemu w niniejszej sprawie jest ustalenie kwestii, czy treść graficzna dokumentu wydanego na podstawie przedmiotowego rozporządzenia odpowiada powszechnemu rozumieniu informacji obrazkowej przedstawionej na dokumencie. Zdaniem skarżącego graficzna ilustracja uprawnień nie jest doskonała, co podzieliły również organy administracyjne i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w orzeczeniu o sygn. akt 4 II SA/Ka 3169 /-03 w identycznym stanie faktycznym.

Powołano się na przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, której art. 51 daje uprawnienie do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą, natomiast art. 87 za źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej uznaje Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami są sprzeczne z art. 2, art. 51 ust. 4 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji, co powoduje, iż nie powinny one mieć zastosowania. W związku z tym ich zastosowanie przez organy administracyjne, jak i przez Sąd pierwszej instancji, jest naruszeniem prawa materialnego (przepisów Konstytucji), bowiem dokumenty wydane na podstawie tego rozporządzenia budzą w praktyce daleko idące wątpliwości, co naraża obywateli na ryzyko ponoszenia kar administracyjnych (brak dokumentu potwierdzającego określone uprawnienia) lub ryzyko poniesienia odpowiedzialności karnej (np. za kierowanie pojazdem bez odpowiednich uprawnień), szczególnie poza granicami kraju.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla każdego pisma w postępowaniu sądowym, o czym stanowi art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), jak również spełniać wymogi materialne przewidziane dla tego pisma przewidziane w art. 176 tej ustawy.

Wśród najważniejszych wymogów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej wyróżnia się przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Braki w tym zakresie nie podlegają konwalidacji, czynią skargę kasacyjną nieskuteczną oraz uniemożliwiają dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny.

W myśl art. 174 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przez sąd administracyjny pierwszej instancji przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, lub na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest najistotniejszym elementem skargi kasacyjnej, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów, ani stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej. W myśl bowiem art. 183 § 1 wskazanej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie sytuacja nieważności postępowania nie ma jednak miejsca.

W skardze kasacyjnej należy zatem przytoczyć podstawy kasacyjne wraz z ich uzasadnieniem, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Koniecznym warunkiem uznania, iż strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji, jest wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu, punktu) ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym przytoczyć przepis ustawy stanowiący podstawę kasacji, to jest art. 174 pkt 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konieczne jest także sprecyzowanie, do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego doszło i na czym ono polegało, zatem za niewystarczające należy uznać ogólnikowe zarzuty pogwałcenia przepisów prawa materialnego lub prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Autor skargi kasacyjnej powinien wskazać, jaki konkretny przepis prawa materialnego został naruszony przez orzekający sąd i na czym - jego zdaniem - polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd. To samo dotyczy zarzutu naruszenia prawa procesowego - zarzut powinien się odnosić do postępowania sądowego zakończonego skarżonym wyrokiem, a jego uzasadnienie wykazywać ma istotny wpływ uchybienia procesowego sądu na wynik sprawy.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie w skardze kasacyjnej postawiono ogólnikowy zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, w zakresie zastosowania graficznej ilustracji kategorii uprawnień do kierowania pojazdami, jako sprzecznych z art. 2, art. 51 ust. 4 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji, nie wskazując przepisów, które zdaniem autora skargi kasacyjnej zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. W istocie zarzut dotyczy błędnego oznaczenia graficznego w prawie jazdy. Podkreślić natomiast należy, że nie jest rolą sądów administracyjnych ocena poprawności legislacyjnej tekstów prawnych.

W związku z tym uznać zatem należy, że decyzja wydana skarżącemu uwzględniła jego wniosek w całości, zgodnie z § 4 ust. 4 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy.

Podzielić również należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że zaskarżona decyzja o wymianie prawa jazdy nie zawiera graficznych elementów, których cechy kwestionuje skarżący w skardze kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.