Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 977/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 ust.1 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 1 ust. 1 pkt 2 lit. c) uchwały Nr XIX/312/11 Rady Miasta z dnia 27 października 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 160, poz. 3347), po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 11 października 2013 r. ustalającą M. S. oraz M. K. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. w wysokości 9.560 zł.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w sprawie wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości dot. działki nr [...] i [...] położonych przy ul. [...] w G., organ I instancji ustalił M. S. i M. K. z tytułu podatku od nieruchomości za 2012 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie 9.560 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożone przez M. K. wniesione zostało po terminie i w tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia.

M. S. w skutecznie wniesionym odwołaniu zarzuciła, że podatnikiem powinien być posiadacz samoistny nieruchomości, tj. przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na przedmiotowych działkach.

Decyzją z dnia 10 czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że przedmiotem opodatkowania w sprawie są dwie działki położone w G. przy u. [...], oznaczone jako [...] o pow. 0,0132 ha i [...] o pow. 4,415 ha.

Umową w formie aktu notarialnego z dnia 20 maja 1999 r. M. K. nabył prawo użytkowania wieczystego wskazanych działek, a także prawo własności budynków znajdujących się na tej działce. Nabywca oświadczył, że prawa te kupuje z majątku dorobkowego, do majątku objętego wspólnością ustawową z żoną M. K. Fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej nieruchomości.

W dniu 21 maja 2009 r. M. K. wraz z małżonką zawarli z "A" Sp. z o. o. umowę przedwstępną sprzedaży prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości oraz prawa własności budynków.

Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2009 r. związek małżeński M. i M. K. został rozwiązany przez rozwód.

W dniu 7 grudnia 2011 r. M. S. (poprzednio K.) zawarła warunkową umowę sprzedaży swojego udziału w prawach do nieruchomości ww. spółce "A". Umowa przenosząca prawa do nieruchomości na rzecz tej spółki została zawarta w formie aktu notarialnego w dniu 14 czerwca 2012 r.

Podsumowując, od 1999 r. do czerwca 2012 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawo własności budynków przysługiwało M. S. oraz M. K., a od czerwca 2012 r. M. K. oraz "A" Sp. z o. o.

Kolejno organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. pozwala na uznanie użytkownika wieczystego za podatnika podatku od nieruchomości jako podmiotu, który włada przedmiotem opodatkowania stanowiącego własność Skarbu Państwa na podstawie innego tytułu prawnego. Przepis ten pozwala także na to, aby podatnikiem był posiadacz zależny nieruchomości o ile jego posiadanie pochodzi od wskazanego w przepisie podmiotu.

W sprawie przedmiotem zarzutu ze strony skarżącej jest okoliczność, że nigdy nie była ona posiadaczem nieruchomości a był nim tylko M. K. To on wykonywał działalność gospodarczą na nieruchomości oraz władał nieruchomością. Skarżąca nie miała dostępu do nieruchomości i nie prowadziła na niej działalności gospodarczej.

Kolegium uznało, że zarzuty skarżącej nie są zasadne bowiem prawo użytkowania wieczystego opodatkowanych nieruchomości weszło w skład majątku wspólnego małżonków. Jeżeli prawo to nabyli oboje małżonkowie, to tym samym każde z nich nabyło pełnię wynikających z niego praw, do których należy także możliwość współposiadania nieruchomości.

Jeżeli w ramach wzajemnych uzgodnień małżonkowie przyjęli, że należący do nich przedmiot faktycznie znajdować się będzie we władztwie jednego z nich, to pozostaje to bez wpływu na kwestie podatkowe. Źródłem posiadania całości nieruchomości przez M. K. było bowiem pewnego rodzaju faktyczne uzgodnienie tego z małżonką, a nie umowa z właścicielem, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. W tym stanie rzeczy, w ocenie Kolegium, organ I instancji zasadnie zastosował art. 3 ust. 4 u.p.o.l. mówiący, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Nie budzi zatem wątpliwości, że podatnikami podatku od nieruchomości powinni być w sprawie M. S. i M. K.

Wyjaśniając kwestię zastosowania do przedmiotowych nieruchomości odpowiednich stawek podatku, organ odwoławczy wskazał, że już w akcie notarialnym z 1999 r. M. K. oświadczył, że nabycia praw do nieruchomości dokonuje w ramach i w celu prowadzenia przez niego na tej nieruchomości działalności gospodarczej pod nazwą "B".

W akcie notarialnym z dnia 21 maja 2009 r. stanowiącym przedwstępną umowę sprzedaży M. K. oświadczył, że wykorzystywał i wykorzystuje nieruchomość do prowadzenia działalności gospodarczej (§ 1 ust. 2 umowy). Zobowiązano się także do wydania nieruchomości kupującemu "A" do dnia 28 maja 2009 r.

Co istotne, w umowie zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 14 czerwca 2012 r., którą M. S. przeniosła swoje prawa do nieruchomości na rzecz "A", strony oświadczyły, że nieruchomość od dnia 28 maja 2009 r. znajduje się w posiadaniu nabywcy (§ 5 umowy).

Wobec powyższego stanu rzeczy, w ocenie Kolegium, przyjąć należy, że nieruchomość przez cały okres objęty decyzją podatkową znajdowała się w posiadaniu podmiotów prowadzących działalność gospodarczą z jej wykorzystaniem: od 1999 r., także w roku 2008 był to M. K., a od 28 maja 2009 "A" Sp. z o. o.

W związku z powyższym zasadne było zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zastosowanie w sprawie stawek podatkowych przewidzianych dla opodatkowania nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Wyliczenie organu I instancji zdaniem Kolegium było prawidłowe. Organ przyjął powierzchnię gruntu stanowiącego działki [...] i [...] na 4.547 m² (wielkość wynikająca z ewidencji gruntów) oraz powierzchnię budynku na 697,40 m² (wielkość wynikająca z pomiaru w dniu 27 marca 2013 r.), co dało kwotę podatku w wysokości 9.560 zł. Powyższe jest zgodne z art. 6 ust. 3 u.p.o.l., który stanowi, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

Ponieważ M. S. w czerwcu utraciła prawa do nieruchomości, podatek naliczono z uwzględnieniem tego faktu za okres sześciu miesięcy roku podatkowego.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że skarżąca złożyła w dniu 14 listopada 2012 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości wykazując do opodatkowania grunty o pow. 2.273,5 m². Deklaracja podatnika w sposób oczywisty nie była poprawna, albowiem przy określeniu powierzchni nieruchomości wskazuje na udział podatnika w prawie do gruntu wynoszący 1/2 podczas gdy zobowiązanie podatkowe jest zobowiązaniem solidarnym i nie dzieli się go stosownie do udziałów w prawie do nieruchomości.

Deklaracja nie zawierała żadnej informacji dotyczącej budynku posadowionego na gruncie. Nie ma w innej także mowy o tym, że nieruchomości związane są z działalnością gospodarczą. Okoliczności te zostały ustalone w postępowaniu podatkowym, co skutkuje przyjęciem, że wszczęcie postępowania podatkowego było w pełni zasadne i prawidłowe.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego:

- art. 232 § 1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca była użytkownikiem wieczystym spornych działek oraz własności budynków na nich się znajdujących,

- art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędne przyjęcie, że powierzchnia budynków wskazana w ewidencji jest zgodna ze stanem rzeczywistym,

- art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji wydanej w stosunku do osoby, niebędącej ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym gruntu, ani też posiadaczem samoistnym nieruchomości, a w konsekwencji przyjęcie, że zobowiązanym do zapłaty podatku od nieruchomości jest skarżąca a nie posiadacz samoistny M. K.;

2. przepisów postępowania:

- art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez działanie w sposób nie budzący zaufania do organów,

- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zwłaszcza ustalenia daty nabycia praw współużytkowania wieczystego, posiadania samoistnego nieruchomości najpierw przez M. K., a następnie przez spółkę "A".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej w dalszej części "P.p.s.a" - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości w decyzji wydanej na skarżącą oraz jej byłego małżonka, dwóch działek położonych w G. przy u. [...], oznaczonych jako [...] o pow. 0,0132 ha i [...] o pow. 4,415 ha, stawką podatku przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W szczególności sporne między stronami jest ustalenie jaki podmiot pozostawał zobowiązany do podatku. W ocenie skarżącej zobowiązanym był jedynie jej małżonek prowadzący na nieruchomości działalność gospodarczą a następnie "A", które to podmioty były posiadaczami samoistnymi przedmiotowych nieruchomości.

Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, który nie jest kwestionowany, umową w formie aktu notarialnego z dnia 20 maja 1999 r. M. K. nabył prawo użytkowania wieczystego wskazanych działek, a także prawo własności budynków znajdujących się na tej działce. Nabywca oświadczył, że prawa te kupuje z majątku dorobkowego, do majątku objętego wspólnością ustawową z żoną M. K. Fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej nieruchomości.

W dniu 21 maja 2009 r. M. K. wraz z małżonką zawarli z "A" Sp. z o. o. umowę przedwstępną sprzedaży prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości oraz prawa własności budynków.

Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2009 r. związek małżeński M. i M. K. został rozwiązany przez rozwód.

W dniu 7 grudnia 2011 r. M. S. (poprzednio K.) zawarła warunkową umowę sprzedaży swojego udziału w prawach do nieruchomości ww. spółce "A". Umowa przenosząca prawa do nieruchomości na rzecz tej spółki została zawarta w formie aktu notarialnego w dniu 14 czerwca 2012 r.

Podsumowując, od 1999 r. do czerwca 2012 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawo własności budynków przysługiwało M. S. oraz M. K., a od czerwca 2012 r. M. K. oraz "A" Sp. z o. o.

Właścicielem spornych gruntów jest Skarb Państwa.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm. dalej jako "u.p.o.l."), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3) użytkownikami wieczystymi gruntów,

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Przepis art. 3 ust. 1 u.p.o.l. kształtuje zatem ogólną zasadę, stosownie do której podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele, posiadacze samoistni oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości i obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem. Zasada ta doznaje wyjątku w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W takim przypadku, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, obowiązek w podatku od nieruchomości ciąży na ich posiadaczach, jeżeli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, innego tytułu prawnego lub bez niego.

Dokonując wykładni art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. wypada zauważyć, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba (fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna), która objęła w posiadanie nieruchomość bezpośrednio od właściciela (Skarbu Państwa). Wyjątek od zasady bezpośredniości umowy łączącej podatnika z właścicielem, dotyczy wyłącznie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, co wyraźnie zostało wyeksponowane w powołanym przepisie.

Takie uregulowanie oznacza, iż podatnikiem będzie osoba, której właściciel przekazał nieruchomość w posiadanie (z uwzględnieniem ww. wyjątku) na podstawie umowy, a zatem nie będzie nim podmiot, który obejmuje w posiadanie nieruchomość publiczną (np. Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego) w sposób wtórny, tzn. nie od właściciela, ale posiadacza dysponującego już prawem posiadania na podstawie określonego stosunku prawnego. Drugi z kolei człon przepisu wskazuje, że podatnikiem może być również osoba, której posiadanie wynika "z innego tytułu prawnego". W literaturze podkreśla się, że przez "tytuł prawny", o którym mowa w omawianym przepisie należy rozumieć m.in. zarząd, użytkowanie (art. 252 k.c.) oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego (por. L. Etel: podatek od nieruchomości, rolny, leśny. Warszawa 2005, s. 167).

Ustawodawca wymieniając ogólnie umowę, jako podstawę oddania w posiadanie nieruchomości, nie wskazał jej rodzaju. Wypływa z tego wniosek, iż warunki owej "umowy" spełnia każdy dwustronny stosunek obligacyjny, na podstawie którego określony podmiot otrzymał w posiadanie nieruchomość od właściciela. Do tej kategorii należy zatem zaliczyć zarówno umowy nazwane (np. najem, dzierżawa), jak i nienazwane.

Zdaniem Sądu uprawniona jest też teza, że ów "inny tytuł prawny" (uprawniający do samodzielnego korzystania z nieruchomości) pochodzić winien także od właściciela.

Stosownie natomiast do postanowień art. 3 ust. 1 u.p.o.l. (in initio), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej.

Ustawodawca w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. przewidział trzy pozytywne przesłanki powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości po stronie posiadacza, nie będącego posiadaczem samoistnym:

1) posiadanie nieruchomości na podstawie umowy zawartej z jej właścicielem (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) - człon pierwszy);

2) posiadanie nieruchomości na podstawie innego tytułu prawnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) - człon drugi);

3) posiadanie bez tytułu prawnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b),

przy czym przekazanie przez posiadacza (pierwotnego) nieruchomości Skarbu Państwa w posiadanie dalsze, nie powoduje, że traci on status posiadacza, a co za tym idzie, że zwalnia go to z obowiązku podatkowego.

Każda z tych przesłanek stanowi samodzielną podstawę opodatkowania.

Przytoczone uwagi prowadzą do konstatacji, że w przypadku oddania przez posiadacza nieruchomości (albo jej części) w dalsze posiadanie zależne osobie trzeciej, mamy do czynienia z dwoma posiadaczami zależnymi. Istotne jest zatem rozstrzygnięcie, który z tych posiadaczy będzie podatnikiem podatku od nieruchomości, w rozumieniu ustawy podatkowej. Rozpatrujący sprawę Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w takim przypadku podatnikiem będzie posiadacz dalszy (tj. "A", która była w posiadaniu nieruchomości od dnia 28 maja 2009 r. a ostatecznie nabyła udział skarżącej w prawie jej użytkowania wieczystego w dniu 14 czerwca 2012 r.). W świetle bowiem postanowień art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna, w tym spółka nieposiadająca osobowości prawnej, która objęła w posiadanie nieruchomość bezpośrednio od właściciela, tj. Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Sąd zwraca ponadto uwagę, że kwestia podmiotowości podatkowej w podatku od nieruchomości rozstrzygana była kilkakrotnie przez Trybunał Konstytucyjny. Znamienną jest przy tym uchwała z dnia 6 września 1995 r. W 20/94, w której Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "Art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31, zm. Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444, z 1992 r. Nr 21, poz. 86 oraz z 1994 r. Nr 123, poz. 600) nie daje podstaw do wyboru podatnika przez organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości, a w sytuacji gdy samoistny posiadacz nie jest właścicielem nieruchomości albo obiektu budowlanego nie złączonego trwale z gruntem, określony w tym przepisie obowiązek podatkowy ciąży na samoistnym posiadaczu" (publik. OTK 1995/1/6,Dz.U. 1995/114/555).

Odnosząc treść ww. uchwały do zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego zasadnym jest wniosek, że także w sytuacji, gdy dwóm podmiotom można przypisać cechę posiadania zależnego, organom nie przysługuje prawo dobrowolnego uznania jednego z nich za podatnika. W takiej bowiem sytuacji, podatnikiem jest ten podmiot, który posiadanie wywodzi bądź z umowy zawartej z właścicielem bądź z innego tytułu prawnego bądź też bez tytułu prawnego.

Przenosząc poczynione powyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że spółka "A" nie otrzymała przedmiotowych nieruchomości od właściciela (Skarbu Państwa) ani na podstawie umowy ani na podstawie innego tytułu prawnego (do dnia 14 czerwca 2012 r.). Co wobec poczynionej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. przesądza, że spółka ta w niniejszej sprawie nie może być podatnikiem. Podatnikiem jest ten podmiot którego połączyła relacja z właścicielem nieruchomości, czyli w niniejszej sprawie skarżąca oraz jej mąż.

Skoro więc spółka zawarła umowę z podmiotem, który pierwszy objął w posiadanie nieruchomości to nie można odczytywać przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w taki sposób, że zawarła umowę z właścicielem nieruchomości. Tym samym to skarżącą i jej małżonka należało uznać za podatnika podatku od nieruchomości.

Odnosząc się natomiast w tym miejscu do zarzutu jakoby posiadaczem przedmiotowych nieruchomości był jedynie M. K. i tylko on winien być podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów i budynku, Sąd podkreśla, że prawo użytkowania wieczystego opodatkowanych nieruchomości weszło w skład majątku wspólnego małżonków. Jeżeli prawo to nabyli oboje małżonkowie, to tym samym każde z nich nabyło pełnię wynikających z niego praw, do których należy także możliwość współposiadania nieruchomości.

Jeżeli w ramach wzajemnych uzgodnień małżonkowie przyjęli, że należący do nich przedmiot faktycznie znajdować się będzie we władztwie jednego z nich, to pozostaje to bez wpływu na kwestie podatkowe. Źródłem posiadania całości nieruchomości przez M. K. było bowiem pewnego rodzaju faktyczne uzgodnienie tego z małżonką, a nie umowa z właścicielem, o której mowa w cyt. art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. W tym stanie rzeczy organy podatkowe zasadnie zastosowały art. 3 ust. 4 u.p.o.l. który stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Nie budzi zatem wątpliwości, że podatnikami podatku od nieruchomości powinni być w sprawie M. S. i M. K.

Wyjaśniając kwestię zastosowania do przedmiotowych nieruchomości odpowiednich stawek podatku, wskazać należy, że już w akcie notarialnym z 1999 r. M. K. oświadczył, że nabycia praw do nieruchomości dokonuje w ramach i w celu prowadzenia przez niego na tej nieruchomości działalności gospodarczej pod nazwą "B".

W akcie notarialnym z dnia 21 maja 2009 r. stanowiącym przedwstępną umowę sprzedaży M. K. oświadczył, że wykorzystywał i wykorzystuje nieruchomość do prowadzenia działalności gospodarczej (§ 1 ust. 2 umowy).

Natomiast od dnia 21 maja 2009 r., działalność gospodarczą na przedmiotowej nieruchomości wykonywała spółka "A".

Wobec powyższego zasadnie uznały organy podatkowe, że sporna nieruchomość przez cały okres objęty decyzją podatkową znajdowała się w posiadaniu podmiotów prowadzących działalność gospodarczą z jej wykorzystaniem: od 1999 r., także w roku 2008 był to M. K., a od 28 maja 2009 "A" Sp. z o. o. Prawidłowo zatem, wobec posiadania nieruchomości przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zastosowano stawki podatku przewidziane dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Przy czym wyliczenie wysokości podatku było prawidłowe. Organ przyjął powierzchnię gruntu stanowiącego działki [...] i [...] na 4.547 m² (wielkość wynikająca z ewidencji gruntów) oraz powierzchnię budynku na 697,40 m² (wielkość wynikająca z pomiaru w dniu 27 marca 2013 r.), co dało kwotę podatku w wysokości 9.560 zł. Organy zasadnie, i z korzyścią dla strony, zastosowały art. 6 ust. 3 u.p.o.l. i naliczyły skarżącej podatek za okres sześciu miesięcy, gdyż w czerwcu 2012 r. utraciła prawo do udziału w przedmiotowej nieruchomości.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że zarzuty skarżącej co do błędnego przyjęcia powierzchni budynków, nie znajdują uzasadnienia. Jak wynika bowiem z akt sprawy pracownicy Urzędu Miasta w dniu 27 marca 2013 r. dokonali oględzin przedmiotowej nieruchomości, o której to czynności strona została zawiadomiona. W ramach oględzin dokonano pomiaru powierzchni użytkowej budynku, którą ustalono na 697,40 m².

Zasadnie również przyjęto powierzchnię gruntu do opodatkowania w wielkości 4.547 m² (wynikająca z ewidencji gruntów), gdyż deklaracja skarżącej, w której wykazała do opodatkowania grunty o pow. 2.273,5 m² sposób oczywisty nie była poprawna, albowiem przy określeniu powierzchni nieruchomości wskazuje na udział podatnika w prawie do gruntu wynoszący 1/2 podczas gdy zobowiązanie podatkowe jest zobowiązaniem solidarnym i nie dzieli się go stosownie do udziałów w prawie do nieruchomości.

Pozbawione podstaw są ponadto zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie. Pozwalał on na wyciągnięcie uzasadnionych wniosków niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia. Ocena zebranych dowodów mieści się w granicach wyznaczonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów. Skarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Kolegium wyjaśniło, które grunty i budynki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i od jakiej powierzchni. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, na podstawie jakich dowodów organ ustalił stan faktyczny w sprawie oraz jakie przepisy prawa zostały w sprawie zastosowane.

Reasumując, w ocenie Sądu organy zasadnie ustaliły skarżącej zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie. Do wyliczenia wysokości podatku prawidłowo przyjęto stawki podatkowe określone w uchwale Rady Miasta.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.