Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 822/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1, art. 140 ust. 1, art. 146, art. 149 ust. 1, art. 153, art. 154, art. 159
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., będącego organem założycielskim NZOZ A. M. z siedzibą w L., zwanego dalej "skarżacym", od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie: badania rezonansu magnetycznego (MR), na terenie powiatów: [...], [...], [...], miasta L., [...] i [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] października 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert Nr [...], na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: badania rezonansu magnetycznego (MR) na terenie powiatów: [...], [...], [...], miasta L., [...] i [...]. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wskazano wartość zamówienia nie większą niż 616.645,00 zł na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2009 r. do 30 czerwca 2009 r.

Oferty należało złożyć w terminie do dnia 12 listopada 2008 r.

Odwołujący, w wyniku ogłoszenia przedmiotowego konkursu, złożył ofertę nr [...].

Otwarcie ofert nastąpiło w dniu 14 listopada 2008 r.

W części jawnej postępowania komisja konkursowa, stosownie do dyspozycji art. 142 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz podała, że wpłynęły 2 oferty. Następnie komisja dokonała oceny formalno-prawnej ofert.

W wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu, komisja wezwała odwołującego, aby w terminie do dnia 25 listopada 2008 r. do godz. 16:00, w celu usunięcia braków formalnych oferty złożył:

• załącznik nr 5 do zarządzenia nr 76/2008 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zawierający wzór podpisu i parafy osoby podpisującej formularz ofertowy i ofertę,

• decyzję o wpisie do rejestru zakładów opieki zdrowotnej wojewody lub Ministra Zdrowia, albo wypisu z takiego rejestru, wystawionych nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert jednocześnie wskazując (w załączonym do oferty odpisie księgi rejestrowej z dnia 17 października 2008 r. komisja stwierdziła brak wpisu komórki organizacyjnej, z miejscem udzielania świadczeń zgodnym z obszarem kontraktowania, na który złożono ofertę),

Skarżący - pomimo wezwania do złożenia decyzji o wpisie do rejestru zoz komórki organizacyjnej z miejscem udzielania świadczeń zgodnym z obszarem kontraktowania (na który złożono ofertę) - w wyznaczonym terminie nie uzupełnił wyżej wymienionego braku formalnego oferty. Z tego powodu jego oferta została odrzucona.

W uzasadnieniu zawiadomienia o odrzuceniu oferty z dnia [...] grudnia 2008 r. poinformowano skarżącego, że zgodnie z § 12 ust. 2 zarządzenia nr 80/2008/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, zwanego dalej "zarządzeniem nr 80/2008/DSOZ" - świadczeniodawca udziela ASDK w zakładzie opieki zdrowotnej, we wskazanej lokalizacji, zgodnie z adresem komórki organizacyjnej określonym w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej (...). Wyjaśniono także, że definicja pojęcia "lokalizacja" zawarta została w § 2 ust. 1 zarządzenia nr 80/2008/DSOZ Prezesa NFZ, który stanowi, iż lokalizacją jest budynek lub zespół budynków oznaczonych tym samym adresem, w którym zlokalizowane jest miejsce udzielania świadczeń. Natomiast złożony przez oferenta formularz ofertowy część III - Wykaz miejsc udzielania świadczeń zawiera następujące dane dotyczące miejsca udzielania świadczeń: kod komórki organizacyjnej [...] - Pracownia Rezonansu Magnetycznego z lokalizacją: L. ul. [...]. Z kolei z załączonego do oferty odpisu z księgi rejestrowej oferenta (nr [...]) wynika, że oferent nie posiada komórek organizacyjnych, których adres (miejsce udzielania świadczeń) byłby zgodny z obszarem kontraktowania, na który złożono ofertę (region łomżyński). Wskazano również, że oferent - w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych w wyżej wymienionej kwestii - w dniu 25 listopada 2008 r. złożył wyjaśnienia oraz kserokopię wniosku o wpis zmiany w rejestrze, oświadczając, iż zaktualizowaną księgę rejestrową przedłoży najpóźniej do dnia rozstrzygnięcia konkursu ofert. Jednocześnie, w wyniku analizy treści załączonego wniosku, komisja konkursowa stwierdziła, że deklarowane tam zmiany - nawet w przypadku przyjęcia ich przez organ rejestrowy - nie usuną braku formalnego wskazanego w wezwaniu z dnia 18 listopada 2008 r. W wykazie jednostek i komórek organizacyjnych, o zarejestrowanie których wnosi oferent, nadal brak jest komórki/komórek, których adres (miejsce udzielania świadczeń) byłby zgodny z obszarem kontraktowania, na który złożono ofertę.

Skarżący wniósł protest, który został złożony w [...] O W NFZ w dniu 12 grudnia 2008 r. W proteście tym zarzucił komisji konkursowej: naruszenie art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach, gdyż odrzucenie oferty pozbawione jest podstawy prawnej - brak jest przepisu prawa, który mógłby być podstawą odrzucenia oferty spełniającej wszystkie wymogi stawiane przez NFZ oraz powszechnie obowiązujące przepisy, przyjęcie kryteriów oceny formalno-prawnej oferty nieokreślonych przez NFZ ani powszechnie obowiązujące przepisy, naruszenie art. 134 ustawy o świadczeniach poprzez ograniczenie, wbrew przepisom prawa, zasady równego traktowania oferentów oraz uczciwej konkurencji.

W związku z postawionymi zarzutami odwołujący wniósł o: uwzględnienie protestu jako uzasadnionego; zawieszenie postępowań do czasu jego rozpatrzenia; powtórzenie zaskarżonych czynności przez komisję konkursową na podstawie art. 153 ust. 6 ustawy o świadczeniach i dokonanie ponownej oceny ofert w części jawnej konkursu oraz zakwalifikowanie ich do części niejawnej postępowania.

W powiadomieniu skarżącego o rozstrzygnięciu protestu poinformowano, iż komisja konkursowa postanowiła oddalić protest. Wskazano, że komisja po rozpoznaniu protestu stwierdziła jego bezzasadność. Następnie ponownie przywołano argumentację zawartą w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty. Odnosząc się do stwierdzeń podnoszonych w uzasadnieniu protestu, komisja podkreśliła, że nie kwestionowała i nie kwestionuje prawa oferenta do wykonywania badań rezonansu magnetycznego na terenie całej Polski - do podejmowania decyzji w tym zakresie powołane są odpowiednie organy sanitarne oraz rejestrowe. Natomiast rolą komisji - jak wskazano w wyżej wymienionym powiadomieniu - jest stwierdzenie, czy oferent spełnia określone w zarządzeniach przez Prezesa NFZ warunki dla danego rodzaju świadczeń, co następnie daje podstawy do ubiegania się o zawarcie umowy z NFZ. Wobec tego decyzja komisji nie oznacza zakazu wykonywania danego rodzaju świadczeń, lecz niespełnienie przez oferenta warunków określonych w zarządzeniu przez Prezesa NFZ. Ze względu na wskazanie odwołującego na zarządzenie Nr 81/2008/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne, zwanego dalej "zarządzeniem Nr 81/2008/DSOZ", zwrócono uwagę, iż załącznik nr 4 do tego zarządzenia dopuszcza możliwość korzystania z mobilnych pracowni mammograficznych, a także na fakt, że w treści zarządzenia nie ma żadnego zapisu ograniczającego wykonywanie mammografii do wskazanej lokalizacji, zgodnej z adresem komórki organizacyjnej określonym w rejestrze zoz.

Rozstrzygnięcie omawianego postępowania nastąpiło w dniu 17 grudnia 2008 r. i w tym samym dniu na stronie internetowej [...]OW NFZ zamieszczono ogłoszenie o rozstrzygnięciu konkursu ofert.

Od rozstrzygnięcia postępowania skarżący złożył w dniu 29 grudnia 2008 r. odwołanie do Dyrektora [...] OW NFZ. Rozstrzygnięciu postępowania zarzucił w szczególności:

• naruszenie art. 132 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 41 lit. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez zastosowanie w toku postępowania konkursowego zasad innych niż wskazane w dziale VI ustawy o świadczeniach oraz przyjęcie definicji świadczeniodawcy nie wynikającej z przepisów prawa;

• przeprowadzenie postępowania konkursowego w oparciu o niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa - a zatem nieważny z mocy art. 58 Kodeksu Cywilnego - § 12 ust. 2;

• bezprawne wprowadzenie przez Prezesa NFZ regulacji sprzecznej z zasadami prowadzenia działalności gospodarczej określonymi obowiązującymi przepisami prawa,

• bezprawne wprowadzenie przez Prezesa NFZ regulacji wykluczającej działanie podmiotów mobilnych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego,

• uchwalenie omawianego zarządzenia w październiku 2008 r., co uniemożliwiło w tak krótkim czasie podjęcie jakichkolwiek działań mających na celu dostosowanie prowadzonej działalności do zasad określonych przez NFZ,

• naruszenie art. 22 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP czyli zasad, zgodnie z którymi nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, zaś ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. NFZ dokonał naruszenia ww. zasad konstytucyjnych wprowadzając mocą zarządzenia nr 80/2008/DSOZ regulację ograniczającą wolność gospodarczą. Przeprowadzenie postępowania konkursowego na podstawie § 12 ust. 2 i § 2 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr 80/2008/DSOZ, które jest niezgodne z zasadami konstytucyjnymi w ocenie skarżącego skutkowało tym, że przeprowadzone postępowanie było wadliwe - zasada hierarchii norm prawnych wyłącza bowiem możliwość zastosowania przepisu konfliktującego z normą wyższego rzędu,

• naruszenie art. 134 ustawy o świadczeniach przez Prezesa NFZ, który, prowadząc postępowanie konkursowe, zobowiązany jest do zapewnienia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy oraz prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Z ustawowych regulacji dotyczących nieuczciwej konkurencji oraz ochrony konkurencji i konsumentów wynika, że jakiekolwiek wprowadzanie kryteriów podmiotowych różnicujących podmioty stanowi naruszenie prawa. NFZ wprowadzając regulacje zarządzenia nr 80/2008/DSOZ doprowadził do podziału rynku w oparciu o kryterium podmiotowe. Praktyki takie doprowadzają do eliminacji z danego rynku określonych przedsiębiorstw i pozostawienia tylko wybranych. Działanie takie - jako przejaw zakazanego nadużycia pozycji dominującej - zostało wymienione w art. 9 ust. 2 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wprowadzone do postępowania konkursowego kryteria podmiotowe stanowią o nieuczciwej konkurencji i skutkują wadliwością całego postępowania.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wystąpiła o uwzględnienie odwołania w całości oraz zawarcie z oferentem umowy o udzielanie od dnia 1 stycznia 2009 r. świadczeń opieki zdrowotnej Po rozpatrzeniu odwołania, zgodnie z art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach, Dyrektor [...]OWNFZ w B. wydał decyzję administracyjną nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. oddalającą odwołanie. W decyzji Dyrektor [...]OW NFZ zajął następujące stanowisko względem zarzutów stawianych przez skarżącą:

• zarzuty nie odnoszą się do naruszenia zasad prowadzenia postępowania, których skutkiem byłby uszczerbek w interesie prawnym odwołującego, lecz odnoszą się tylko i wyłącznie do warunków wymaganych od świadczeniodawców, ustalonych przez Prezesa NFZ w trybie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach - kwestionując te warunki skarżący wyszedł poza granice środka odwoławczego, jakim jest odwołanie określone w art. 152 ust. 1 w związku z art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach,

• uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu tych warunków, zaś ustalone przez Prezesa NFZ są wiążące w danym postępowaniu; dlatego zarzut prowadzenia postępowania w oparciu o nieważny z mocy prawa przepis zarządzenia Prezesa NFZ jest nietrafny,

• skarżący w ofercie złożył oświadczenie, z którego wynika, że zapoznał się on z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje do wykonania,

• wymagania określone dla wszystkich świadczeniodawców nie ograniczają prawa odwołującego do wykonywania badań rezonansu magnetycznego. Rolą komisji konkursowej, a następnie organu odwoławczego jest ustalenie, czy oferent spełnia określone w zarządzeniach przez Prezesa NFZ warunki dla danego rodzaju świadczeń, co uprawnia go do ubiegania się o zawarcie umowy z NFZ. Wobec tego decyzja w omawianej sprawie nie oznacza zakazu wykonywania danego rodzaju świadczeń, lecz niespełnienie przez oferenta warunków określonych w zarządzeniu przez Prezesa NFZ,

• omawiane warunki nie ograniczają podmiotowo mobilnych jednostek świadczących usługi medyczne, z uwagi jednak na charakter świadczeń będących przedmiotem omawianego postępowania zgodnie z treścią wyżej wymienionych warunków niemożliwym jest wykonywanie ich bez posiadania stałej lokalizacji jednostki/komórki organizacyjnej na obszarze objętym kontraktowaniem; badania rezonansu magnetycznego wykonywane są na podstawie skierowania - trudno zatem wyobrazić sobie dostęp ubezpieczonych do jednostki, która nie posiada lokalizacji na terenie objętym kontraktowaniem,

• charakter badania rezonansu magnetycznego różni się zasadniczo od badań mammograficznych, realizowanych w ramach umów w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne, na które powołuje się odwołujący na zasadzie analogii,

• posiadanie statusu zoz w rozumieniu art. 5 pkt 41 lit. a) ustawy o świadczeniach nie jest równoznaczne z przyznaniem prawa do udzielania każdego rodzaju świadczeń; przyjęcie przedstawionej przez odwołującego interpretacji, która dopuszcza udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez podmioty spełniające wymóg określony w definicji świadczeniodawcy zawartej w art. 5 pkt 41 ustawy o świadczeniach (z pominięciem specyfiki danego świadczenia oraz bezwzględnych wymogów ich udzielania, zawartych min. w zarządzeniach Prezesa NFZ) doprowadziłoby do sytuacji, w której do udzielania świadczeń należałoby dopuścić każdy podmiot, niezależnie od spełnienia przez niego warunków określonych przez NFZ, nawet nieposiadający odpowiednich kwalifikacji, sprzętu czy personelu,

• Prezes NFZ, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach był uprawniony do określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców. NFZ realizując ustawowe obowiązki udostępnił na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania; komisja konkursowa przeprowadzając przedmiotowe postępowanie oceniła wszystkie oferty z zastosowaniem takich samych zasad i kryteriów, określonych we wskazanych w decyzji przepisach - zasady określone w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach wobec odwołującego nie zostały naruszone. Odwołujący nie wykazał, aby [...]O W NFZ przeprowadzając postępowanie konkursowe naruszył zasady wynikające z ustawy o świadczeniach, aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie lub zarządzeń wydanych przez Prezesa NFZ. Nie doszło więc do naruszenia interesu prawnego odwołującego i nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania.

Od powyższej decyzji, pismem z dnia 12 stycznia 2009 r., skarżący wniósł odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Organ w decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. na wstępie wyraził pogląd, zgodnie z którym - jak wynika z przepisów art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach - przedmiotem rozstrzygania przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes Funduszu badając prawidłowość decyzji wydanej w I instancji powinien mieć na względzie również kontrolę prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, iż organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Organy obu instancji zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.

Organ podkreślił, iż ustawodawca, na podstawie delegacji zawartej w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w sposób nie budzący wątpliwości dał Prezesowi NFZ prawo do określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców. Prezes NFZ realizując to zadanie określił warunki wydając m.in. zarządzenie Nr 80/2008/DSOZ. Dodać należy również, iż zgodnie z art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach przed wydaniem zarządzenia Prezes NFZ zasięgnął opinii właściwego konsultanta krajowego. Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że projekt ww. zarządzenia - pomimo braku takiego obowiązku - został umieszczony w dniu 5 września 2008 r. na stronie internetowej Centrali NFZ celem konsultacji społecznych. Zatem uwagi do zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ na etapie jego projektu mógł wnieść również odwołujący, czego nie uczynił.

Zgodnie z powyższym, oferenci przystępujący do konkursu ofert w przedmiotowym postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach w:

1) zarządzeniu Nr 76/2008/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 października 2008 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwanym dalej "zarządzeniem Nr 76/2008/DSOZ",

2) zarządzeniu Nr 80/2008/DSOZ,

3) zarządzeniu Nr 86/2008/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 października 2008 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Organ zwrócił uwagę na fakt, iż wymienione zarządzenia Prezesa NFZ zostały wskazane w ogłoszeniu Nr [...] z jednoznacznie brzmiącą informacją wskazującą, że oferty mogą składać podmioty będące świadczeniodawcami w rozumieniu obowiązujących przepisów oraz spełniające wymagania określone dokładnie w ww. zarządzeniach. Wobec tak sformułowanej treści ogłoszenia należy przyjąć, że odwołujący przed podjęciem decyzji o złożeniu oferty w przedmiotowym postępowaniu zapoznał się z wymaganiami zawartymi w wymienionych zarządzeniach Prezesa NFZ. Powyższe potwierdza fakt złożenia przez odwołującego w ofercie oświadczenia, którego treść wprost wskazuje, że zapoznał się on z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje do wykonania.

Skarżący z pełną świadomością złożył ofertę niespełniającą wszystkich wymagań określonych przez Prezesa NFZ. Oferta złożona przez skarżącego nie spełniała bowiem wymogu określonego w § 12 ust. 2 zarządzenia nr 80/2008/DSOZ, stanowiącego, iż świadczeniodawca udziela ASDK w zakładzie opieki zdrowotnej, we wskazanej lokalizacji, zgodnie z adresem komórki organizacyjnej określonym w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej. W związku z tym nie spełniał automatycznie również wymogu określonego w przepisach § 8 ust. 1-2 w związku z § 4 zarządzenia Nr 76/2008/DSOZ, według których oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w warunkach postępowania oraz w warunkach zawierania umów (tj. warunkach określonych przez Prezesa NFZ w sprawie zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dla danego rodzaju lub zakresu świadczeń), zaś podstawą przystąpienia do postępowania jest złożenie oferty zgodnie z tymi warunkami. Wobec powyższego organ uznał, iż oferta odwołującego nie spełniała wymaganych warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Zatem zaistniała podstawa prawna odrzucenia oferty określona w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, w myśl którego odrzuca się ofertę, jeśli oferent lub oferta nie spełnia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. W tej sytuacji inna decyzja, niż podjęta zarówno przez komisję konkursową jak i Dyrektora [...]OW NFZ, byłaby działaniem naruszającym przede wszystkim przepisy ustawy o świadczeniach, a zatem pozostającym w sprzeczności z prawem powszechnie obowiązującym.

Organ podkreślił nadto, iż nie został naruszony przepis art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach zobowiązujący Fundusz do zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji W omawianej sprawie nie ograniczono również konstytucyjnego prawa odwołującego do wolności działalności gospodarczej, a także nie doszło do jakiejkolwiek dyskryminacji. Ponadto zwrócił uwagę na fakt, iż Narodowy Fundusz Zdrowia, w myśl przepisu art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Zatem organu tego nie dotyczy zarówno ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, regulująca zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej, której NFZ nie prowadzi, jak i ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, gdyż Fundusz nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy. W związku z powyższym zarzuty odwołującego w tym zakresie należy uznać za bezzasadne.

Wobec powyższego organ stwierdził, iż odrzucenie oferty skarżącego w części jawnej postępowania niespełniającej wszystkich wymagań stawianych przez NFZ, automatycznie wykluczyło możliwość jej przyjęcia do dalszego postępowania.

Oferent – A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

I . przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1) przepisu art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, mimo naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartych w następujących przepisach:

a) art. 149 ust. 1 pkt. 7 ustawy o świadczeniach zdrowotnych, poprzez odrzucenie oferty Skarżącego w oparciu o ustalone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, a sprzeczne z przepisami prawa warunki udzielania świadczeń zdrowotnych, nieuzasadnione względami jakości lub dostępności udzielania świadczeń, a tym samym niedopuszczalne jako ograniczające, w stosunku do wymagań prawnych stawianych przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wolność prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych;

b) art. 140 ust. 1 oraz ust 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez nieprawidłowe określenie przedmiotu zamówienia tj. w taki sposób który wyklucza z postępowania konkursowego Świadczeniodawców udzielających świadczeń zdrowotnych przy pomocy jednostek mobilnych (nie stacjonarnych), co narusza zasady uczciwej konkurencji, o której mowa w zaskarżonym przepisie;

c) art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez naruszenie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz prowadzenie postępowania na podstawie nieważnego z mocy samego prawa Zarządzenia Prezesa NFZ, co skutkuje naruszeniem uczciwej konkurencji, o której mowa w zaskarżonym przepisie.

2) przepisu art. 7 w zw. z art 77 k.p.a., poprzez nieodniesienie się przez Prezesa NFZ do kwestii naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zasad prowadzenia postępowania konkursowego w oparciu o nieważny z mocy samego prawa § 12 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia nr 80/200 8/DSOZ, a tym samym nierozpatrzenie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności i prawdy obiektywnej.

II. przepisów prawa materialnego:

- art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach poprzez przyjęcie, iż interes prawny świadczeniodawcy nie doznał uszczerbku w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego i w konsekwencji nieuwzględnienie odwołania wniesionego od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r.

Skarżący podkreślił, iż wskazane powyżej postanowienia Zarządzeń Prezesa NFZ, w szczególności Zarządzenia nr 80/2008/DSOZ wyraźnie wykluczają podmioty udzielające świadczenia zdrowotne przy pomocy jednostek mobilnych (niestacjonarnych).

W jego ocenie, zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wydane na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jest aktem prawa wewnętrznego i jako takie nie może wpływać na sferę praw obywateli. W żadnym zaś razie jego skutkiem nie może być ukształtowanie w stosunku do świadczeniodawców, a zatem podmiotów nie podlegających Prezesowi NFZ organizacyjnie, ograniczeń dalej idących, niż ograniczenia nałożone mocą przepisów prawa powszechnie obowiązujących (ustaw i rozporządzeń) ograniczenie kręgu podmiotów, które mogą zawrzeć umowy o udzielanie świadczeń w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej do podmiotów udzielających świadczeń "w określonej lokalizacji" - a zatem w "budynku lub zespole budynków" (co wyklucza użycie jednostek mobilnych). Wbrew powyższym zasadom w omawianej sprawie doszło do takiej sytuacji, że akt prawny o charakterze wewnętrznym wywołuje w sposób pośredni skutki w zakresie praw i obowiązków podmiotów niepodporządkowanych służbowo ani organizacyjnie podmiotowi, który wydał akt. Taki zaś skutek działania aktów wewnętrznych jest zdaniem skarżącego niedopuszczalny w świetle zasady praworządności, określonej w art. 2 oraz 7 Konstytucji RP i znajdującej swój wyraz również w przepisach art. 6 oraz 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, a także w świetle zasady zamkniętego katalogu źródeł prawa, wyrażonej w art. 87 Konstytucji. Skarżący załączył do skargi opinię prawną dr nauk prawnych A. R. - pracownika naukowego WPiA U[...] na poparcie powyższych poglądów. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. oraz art. 154 ust. 6 w związku z art. 140 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (nieprawidłowe określenie przedmiotu zamówienia tj. w taki sposób który wyklucza z postępowania konkursowego Świadczeniodawców udzielających świadczeń zdrowotnych przy pomocy jednostek mobilnych (niestacjonarnych), co narusza zasady uczciwej konkurencji, o której mowa w zaskarżonym przepisie);

Skarżący podkreślił, iż zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy o świadczeniach, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. W ustępie 2 powołanego przepisu doprecyzowano, że przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję.

W ocenie skarżącego, sytuacja, w której określone zarządzeniem Prezesa NFZ warunki wymagane od świadczeniodawców nie uwzględniają sytuacji, w której udziela on świadczeń opieki zdrowotnej za pomocą jednostek mobilnych, stanowi naruszenie powyższych zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń. W jego ocenie NFZ zobowiązany był przewidzieć sytuację, w której do konkursu ofert staną świadczeniodawcy, którzy usługi objęte przedmiotem zamówienia świadczą za pomocą jednostek mobilnych, i znieść, bądź "przeformułować" w odniesieniu do takich świadczeniodawców wymóg określony w § 12 ust. 2 narządzenia, jako nieadekwatny do specyfiki jednostek mobilnych. Narodowy Fundusz Zdrowia naruszył, w ocenie skarżącego, zasadę równego traktowania świadczeniodawców. Istotą bowiem tej zasady jest równe traktowanie podmiotów pozostających w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej; a contrario naruszeniem zasady równego traktowania jest takie same traktowanie podmiotów, których sytuacja faktyczna i prawna znacząco się różni, przy założeniu, że owo zróżnicowanie jest dozwolone na gruncie przepisów obowiązującego prawa.

Skarżący jednocześnie podkreślił, iż polski ustawodawca przewidział możliwość udzielania świadczeń zdrowotnych przez jednostki o charakterze mobilnym. Świadczy o tym, chociażby, dopuszczalność rejestracji mobilnych komórek organizacyjnych w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej. Na uwagę zasługuje, iż jako jedną z cech, uwidacznianą w rejestrze zoz, wskazuje się dla takich jednostek "teren działania - cały kraj". Narodowy Fundusz Zdrowia powinien w taki sposób ukształtować warunki udzielania świadczeń zdrowotnych, aby odzwierciedlały one również tę specyficzną cechę pracowni mobilnych. Nadto w ocenie skarżącego, obowiązkiem Prezesa NFZ, jako organu administracji jest nie tylko zbadanie postępowania konkursowego w części prowadzonej przez komisję konkursową lecz całości postępowania prowadzonego przez NFZ, a zatem również poprzedzających właściwy konkurs zarządzeń określających warunki umów o udzielanie świadczeń. Zgodnie bowiem z przepisem art. 152 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom przysługuje prawo do wniesienia odwołania nie tylko w sytuacji, gdy ich interes prawny doznał uszczerbku w wyniku konkretnych czynności komisji konkursowej, lecz w razie naruszenia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Fundusz. Elementem tego postępowania jest z całą pewnością również określenie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w ramach ustawowego upoważnienia, zawartego w art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, warunków udzielania świadczeń zdrowotnych. Określając zatem warunki udzielania świadczeń w taki sposób, iż ich efektem jest eliminacja określonych świadczeniodawców z udziału w postępowaniu na podstawie wymogu nie mającego związku z jakością i dostępnością świadczeń zdrowotnych - samo w sobie stanowi naruszenie zasad prowadzenia postępowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia, które powinno zostać przez Prezesa NFZ, działającego już nie jako kierownik państwowej jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną lecz jako organ administracji, zauważone.

Skarżący wskazał nadto na będący źródłem konfuzji podwójny charakter roli Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który wydając zarządzenia w sprawie określenia warunków umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, działa jako uczestnik obrotu cywilnoprawnego, wyrażający wolę zawarcia umowy na określonych zasadach. W momencie przekształcenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w sprawę administracyjną (z chwilą wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia komisji konkursowej), Prezes NFZ działający już jako organ administracyjny bada, czy NFZ nie naruszył zasad przeprowadzania konkursu w sposób naruszający interes świadczeniodawcy. Tak więc organ, który jest sprawcą zarzucanego naruszenia bada, czy ono zaistniało. W ocenie skarżącego, w świetle konstytucyjnej zasady praworządności nie jest dopuszczalne, aby Prezes NFZ, działający jako organ administracji, rozstrzygał sprawę w oparciu o zasady ustalone przez samego siebie, jako przez Narodowy Fundusz Zdrowia. w niniejszej sprawie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, rozstrzygając wniesione przez skarżącego odwołanie, nie dostrzegł własnych uchybień, a zatem nie wykazał obiektywizmu, jakim winien kierować się organ administracji. Tym samym stwierdzić należy, iż organ naruszył zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 oraz 77 k.p.a), a także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a). Skarżący wskazując na zarzuty przedstawione w skardze należy podkreślił, że uchybienia przepisom postępowania w niniejszej sprawie prowadzą do stwierdzenia, iż interes prawny świadczeniodawcy doznał uszczerbku, który wyraża się w faktycznym pozbawieniu go możliwości wzięcia udziału w postępowaniu.

Zdaniem skarżącego odrzucenie oferty w oparciu o brzmienie § 12 ust. 2 Zarządzenia Prezesa NFZ uniemożliwiło skarżącemu udział w niejawnej części postępowania konkursowego oraz dokonanie wyboru jego placówki w wyniku rozstrzygnięcia konkursu. Tak więc naruszony został jego interes prawny.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że oferent – A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przed przystąpieniem do postępowania konkursowego zapoznał się z warunkami postępowania, nie zgłosił do nich zastrzeżeń oraz oświadczył, że przyjmuje je do stosowania, a ponadto - nie wykazał, iż Fundusz naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasady określone w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też w zarządzeniach Prezesa Funduszu. Nie naruszono zwłaszcza takich zasad, jak równe traktowanie oferentów i niezmienność warunków podlegających ocenie w toku postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie został naruszony interes prawny Skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada przy tym celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Badając sprawę pod kątem powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie jest zasadna.

Konkurs ofert (przetarg) na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, będący przedmiotem sprawy, został zorganizowany w myśl przepisów art. 132 i nast. ustawy o świadczeniach, zawartych w dziale VI ustawy o świadczeniach: "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami".

Zgodnie z treścią art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach – "Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu, z zastrzeżeniem art. 159.

Jak stanowi ust. 2 ww. przepisu – "Umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale".

Delegacja ustawowa dla Prezesa NFZ została uregulowana w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach zawiera zgodnie z którym: " Prezes Funduszu określa:

(...) warunki wymagane od świadczeniodawców".

Powyższy przepis stał się podstawą wydania m.in. następujących zarządzeń przez Prezesa NFZ :

1. zarządzenia Nr 76/2008/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 października 2008 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej";

2. zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna".

Zgodnie z § 12 ust. 2 w zw. z § 1 ust. 1 i zał. 1 b zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ określającego warunki zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, ambulatoryjne świadczenia diagnostyczne kosztochłonne - ASDK (do których zalicza się badanie rezonansem magnetycznym)- "udzielane są w zakładzie opieki zdrowotnej, we wskazanej lokalizacji, zgodnej z adresem komórki organizacyjnej określonym w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej (...)" , przy czym lokalizacja w rozumieniu zarządzenia to "budynek lub zespół budynków" (par. 2). Jednocześnie - w myśl § 8 zarządzenia Nr 76/2008/DSOZ oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w warunkach postępowania oraz w warunkach zawierania umów, t.j. warunkach określonych przez Prezesa Funduszu w sprawie zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dla danego rodzaju lub zakresu świadczeń, zaś warunkiem przystąpienia do postępowania jest złożenie oferty zgodnej z tymi wymaganiami.

Ustawodawca w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach wprowadził zasadę, zgodnie z którą oferta nie spełniająca wymogów określonych przez Prezesa Funduszu podlega odrzuceniu.

Art. 152 ustawy o świadczeniach stanowi, iż:

Ust. 1 - "Świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.

2. Środki odwoławcze nie przysługują na:

1) wybór trybu postępowania;

2) niedokonanie wyboru świadczeniodawcy;

3) unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń".

Zgodnie z art. 153 ust. 1: " W toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, do czasu zakończenia postępowania, oferent może złożyć do komisji umotywowany protest w terminie 7 dni roboczych od dnia dokonania zaskarżonej czynności.

2. Do czasu rozpatrzenia protestu postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ulega zawieszeniu, chyba że z treści protestu wynika, że jest on oczywiście bezzasadny.

3. Komisja rozpatruje i rozstrzyga protest w ciągu 7 dni od dnia jego otrzymania i udziela pisemnej odpowiedzi składającemu protest. Nieuwzględnienie protestu wymaga uzasadnienia.

4. Protest złożony po terminie nie podlega rozpatrzeniu.

5. Informację o wniesieniu protestu i jego rozstrzygnięciu niezwłocznie zamieszcza się na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu.

6. W przypadku uwzględnienia protestu komisja powtarza zaskarżoną czynność."

Natomiast zgodnie z art. 154 ust. 1: " Świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Odwołanie wniesione po terminie nie podlega rozpatrzeniu.

2. Odwołanie rozpatrywane jest w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Wniesienie odwołania wstrzymuje zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu jego rozpatrzenia.

3. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Decyzja jest zamieszczana w terminie 2 dni od dnia jej wydania, na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu.

4. Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu.

5. Świadczeniodawca wnosi odwołanie, o którym mowa w ust. 4, w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu.

6. Prezes Funduszu rozpatruje odwołanie, o którym mowa w ust. 4, w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Decyzja Prezesa Funduszu podlega natychmiastowemu wykonaniu.

7. W przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w ust. 4, przeprowadza się ponownie postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Do ponownie przeprowadzanego postępowania stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145.

8. Od decyzji, o której mowa w ust. 6, świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego".

Skarżący w toku postępowania weryfikującego oferty (część jawna) został wezwany do uzupełnienia braków oferty: decyzji o wpisie do rejestru zoz właściwej komórki organizacyjnej, której miejsce udzielania świadczeń byłoby zgodne z obszarem kontraktowania. Jak uzasadnił organ - wysokospecjalistyczne badania rezonansu magnetycznego wykonywane są na podstawie skierowania, z którym ubezpieczony świadczeniobiorca udaje się do konkretnej placówki związanej z umową z Funduszem celem jego wykonania. Trudno zatem sobie wyobrazić dostęp ubezpieczonych (chociażby rejestrację) do jednostki, która nie ma lokalizacji na terenie objętym kontraktowaniem, bowiem siedziba zakładu jest w L. Organ podkreślił odmienny charakter badania rezonansem magnetycznym, od badań mammografem, co do którego dopuszczono możliwość udziału w konkursach pracowni mobilnych. Wynika to z faktu, iż mammografia jako badanie profilaktyczne – nieobjęte "obligiem skierowania" - może być wykonywane w jednostce mobilnej. Skarżący nie poczynił żadnych kroków, aby dopełnić formalności poprzez dokonanie rejestracji objętej zakresem terytorialnym oferty.

Zasadnicze argumenty podnoszone w toku postępowania, a także w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dotyczą kwestii dopuszczalności takiego ukształtowania postępowania konkursowego, na skutek którego a priori wykluczone zostały podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych – tak jak w przypadku skarżącego - przy pomocy jednostek mobilnych. Skarżący uważa wprowadzenie tego ograniczenia za sprzeczne z obowiązującym prawem – m.in. art. 149 ust. 1 pkt 7, art. 140 ust. 1 oraz ust. 2 i 134 ustawy oświadczeniach, jak również konstytucyjnych zasad – wolności gospodarczej i zakazu dyskryminacji. Zarządzenia Prezesa NFZ Nr 76/2008/oraz Nr 80/2008/DSOZ są zdaniem skarżącego "nieważne z mocy samego prawa".

Zdaniem Sądu, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zasada równości polega na tym, iż wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną mają być traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oznacza to jednocześnie dopuszczalność zróżnicowania sytuacji prawnej różnych podmiotów (wyrok z dnia 28 listopada 1995 r. sygn. akt K 17/95, OTK 1995, nr 3, poz. 18, a także z dnia 5 listopada 1997 r. sygn. akt K 22/97, OTK 1997, nr 3-4, poz. 41). Z tak rozumianej konstytucyjnej zasady równości wynika dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli i innych podmiotów, nie tylko gdy ogranicza on prawa lub wolności, ale także gdy przyznaje prawa lub nakłada obowiązki. Jeśli natomiast określona norma prawna traktuje odmiennie adresatów, którzy odznaczają się określoną cechą wspólną, wówczas mamy do czynienia z odstępstwem od zasady równości. Odstępstwo takie nie jest tożsame z naruszeniem art. 32 Konstytucji. Niezbędna staje się wówczas ocena przyjętego kryterium zróżnicowania. Równość wobec prawa to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (wyrok z dnia 12 maja 1998 r. sygn. akt U 17/97, OTK 1998, nr 3, poz. 34).

W niniejszej sprawie kryterium zróżnicowania podmiotów stanowił fakt udzielania świadczenia w postaci badania rezonansem magnetycznym w sposób "stacjonarny", lub "mobilny" – w specjalnie przystosowanym do tego celu i wyposażonym pojeździe samochodowym.

W świetle kompetencji Prezesa NFZ przyznanej mu na mocy delegacji ustawowej przewidzianej w art. 146 ust. 1 pkt 3 nie budzi wątpliwości jego uprawnienie do precyzowania warunków wymaganych od świadczeniodawców. Organ uznał za istotne, aby konkretne badanie w postaci rezonansu magnetycznego – jako badanie nie rutynowe, nie mające charakteru profilaktycznego, lecz diagnostyczny, było wykonywane w ramach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wykonywane "stacjonarnie". Tego rodzaju regulacja zawarta w zarządzeniu opartym o delegacje ustawową jest w ocenie Sądu prawidłowa zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W szczególności nie stanowi naruszenia zakazu dyskryminacji, gdyż jej wprowadzenie jest uzasadnione m.in. względami organizacyjnymi (rejestracja) jak i wygodą pacjentów. Istotne jest przy tym podanie do wiadomości oferentów kryteriów, jakie będą brane pod uwagę w postępowaniu konkursowym, w tym wymogów określonych w wyżej wskazanych zarządzeniach prezesa NFZ. Tym samym nie został naruszony także art. 134 ustawy o świadczeniach wprowadzający regułę równości podmiotów w postępowaniu konkursowym. Kryteria oceny ofert zostały opublikowane w ogłoszeniu o konkursie. Należy podkreślić, iż skarżący załączył do swojej oferty oświadczenie o zapoznaniu z warunkami postępowania i o braku zastrzeżeń do tych warunków.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, iż nie są trafne zarzuty odnoszące się do wadliwości samej procedury regulującej postępowanie administracyjne w przedmiocie postępowania konkursowego. Przepisy regulują odrębnie tryb samego konkursu, do którego procedura administracyjna nie ma zastosowania, oraz tryb administracyjny, przysługujący świadczeniodawcom w przypadku, gdy ich interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Z woli ustawodawcy Prezes NFZ jest organem wyposażonym w kompetencje w obydwu stadiach postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, co obejmuje również wykonanie wyżej omawianej delegacji ustawowej. Jest to uzasadnione względami szczególnego trybu konkursu, o czym była mowa wyżej. Regulacja wprowadzająca tryb administracyjny związany z obowiązkiem wydania decyzji ma na celu zapewnienie akcji prawnej oferentowi w przypadku naruszenia jego interesu prawnego w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego.

Brak jest również podstaw do zasadnego twierdzenia, iż zarządzenie Prezesa NFZ, bądź jego część (§ 12 ust. 2) było nieważne z mocy art. 58 Kodeksu Cywilnego. Należy podkreślić, iż zarządzenie nie jest czynnością prawną z zakresu prawa cywilnego (kształtującą stosunki prawne na zasadzie równorzędności stron), lecz aktem prawa administracyjnego, a zatem nie mają do niego zastosowania unormowania z zakresu prawa cywilnego, w tym konstrukcja bezwzględnej nieważności czynności prawnej.

Nie ma także w ocenie Sądu istotnego znaczenia w sprawie ocena prawna zarządzenia jako "aktu prawa wewnętrznego", który nie może kształtować praw i obowiązków podmiotów, które mu bezpośrednio nie podlegają. Jak zostało wyżej wskazane, Prezes NFZ posiadał kompetencję przyznaną na mocy delegacji rangi ustawowej do postawienia dodatkowych warunków wymaganych od świadczeniodawców (oferentów). Warunki te były w sposób nie budzący wątpliwości podane do ich wiadomości w dacie ogłoszenia o konkursie. Stawiane warunki jako mieszczące się tak w ramach kompetencji tego organu, jak też w granicach obowiązującego prawa były dla oferentów wiążące.

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził uchybień proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia – w szczególności w postaci naruszenia art. 6, 7, 8 i 77 k.p.a. Decyzja została wydana po przeprowadzeniu wnikliwej analizy materiałów sprawy z właściwym odniesieniem się do argumentacji podnoszonej przez skarżącego.

Prawidłowo zdaniem Sądu zostały zinterpretowane i zastosowane przepisy prawa materialnego.

Ponieważ w toku postępowania administracyjnego słusznie ustalono, iż interes skarżącego nie doznał uszczerbku w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego, skarga podlega oddaleniu.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.