Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 838/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska As.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz(spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Spółki "A" sp. z o. o. w O. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiąc październik 2005 r. oddala skargę /-/ M.Jaśniewicz /-/ S.Zapalska /-/ M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2005r. , sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. ogłosił upadłość Spółki "A" Sp. z o.o. w O. W. w celu likwidacji majątku dłużnika. Na Syndyka Masy Upadłości Spółki "A" Sp. z o.o. w O.W. Sąd wyznaczył Spółkę "B" Sp z o.o. w K., ul. [...]. Syndyk nie uiścił podatku od nieruchomości za miesiąc październik 2005 r. za przedmioty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W dniu [...]11.2005 r. przedmiotową nieruchomość Syndyk sprzedał aktem notarialnym Sp. z o.o. "CT" z siedzibą w B.B. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta wydaną na podstawie art.21 § 1 pkt.1, art.47 § 3 w związku z art.207 Ordynacji podatkowej, art.2, art.3 ust.1 pkt.1, art.4, art.5 i art.6 ust.9 pkt.1-3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały nr XXV/340/2004 Rady Miejskiej z dnia 30.11.2004 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w 2005 r. postanowił określić wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za miesiąc październik 2005 r. w kwocie [...] zł z odsetkami do dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł. Uzasadniając podniesiono, że w wyniku kontroli konta podatkowego za 2005 r. stwierdzono nie uregulowanie zobowiązania podatkowego za październik.

W odwołaniu z dnia [...] lutego 2006 r. strona skarżąca wniosła o jej uchylenie. Uzasadniając podniesiono, że decyzja bezpodstawnie nałożyła obowiązek zapłaty należności na odwołującego. Wskazano, że w dniu [...]11.2005 r. Syndyk sprzedał przedsiębiorstwo A sp. z o.o. w upadłości w O.W. podmiotowi - C sp. z o.o. z siedzibą w B.B. Podkreślono, że przedmiotem sprzedaży było przedsiębiorstwo w całości, w rozumieniu art. 551 Kodeksu Cywilnego. W skład przedsiębiorstwa weszły m.in. nieruchomość, ruchomości, należności, a także zobowiązania związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa, w tym przedmiotowa należność z tytułu podatku od nieruchomości. Podkreślono, że zgodnie z § 7 umowy sprzedaży wszelkie koszty i przychody związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa po dniu [...] 09.2005 r. ponosi kupujący, o czym został poinformowany Urząd Miasta. W związku z tym, zdaniem odwołującego, podatkiem winien być obciążony nabywca przedsiębiorstwa A sp. z o.o., tj. Spółka C sp. z o.o. Ubocznie wskazano, że przepis art. 317 ust 2 PrUpadNapr stanowi, że nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa je w stanie wolnym od obciążeń i nie odpowiada za długi upadłego. Jednakże w niniejszej sprawie należność z tytułu podatku powstała po dacie ogłoszenia upadłości i nie jest objęta dyspozycją tego przepisu.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art.230 ust.3 pkt.4 prawa upadłościowego i naprawczego do wydatków postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku upadłego należą, ponadto podatki i inne daniny publiczne należne za okres po ogłoszeniu upadłości. Z przepisu tego wynika, że po ogłoszeniu upadłości syndyk uiszcza należne podatki, które zalicza się do wydatków postępowania upadłościowego. Ponadto stwierdzono, iż podatki są daninami publicznoprawnymi i nie mogą być regulowane umowami cywilnoprawnymi. Z tego też względu akt notarialny nie może w swych postanowieniach odnosić się do podatków. Akt notarialny został zawarty w dniu [...]11.2005r., a zgodnie z art. 6 ust 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r., nr 9, poz. 84 ze zm.; dalej ustawa o podatkach lokalnych) obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Wobec twego syndyk odpowiada za podatki do końca miesiąca listopada 2005 r. Zgodnie z deklaracją, na podatek od nieruchomości za 2005 r. podatek ten wynosi [...] zł, a więc za miesiąc październik rata wyniosła [...] zł plus należne odsetki w kwocie [...] zł do dnia wystawienia decyzji. Z tego względu, że na poczet tego miesiąca wpłynęła kwota [...] zł oraz na odsetki [...] zł, dlatego zaległość wyniosła kwotę [...] zł i odsetki [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego przytoczenie przepisu art. 317 ust.2 prawa upadłościowego i naprawczego, który stanowi, że nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa je w stanie wolnym od obciążeń i nie odpowiada za długi upadłego jest niefortunne , bowiem w tym przypadku nie chodzi o nabywcę przedsiębiorstwa, lecz o syndyka, który zobowiązany jest do regulowania bieżących należności podatkowych.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę z dnia [...] 07.2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Syndyk Masy Upadłości Spółki i "A" sp. z o. o. w O.W. - Spółka "B" sp. z o. o. w K. i wniósł o jej uchylenie w całości. Uzasadniając podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, że podatek od nieruchomości objęty zaskarżoną decyzją winna uregulować upadła spółka. Błędnie też powołano się zdaniem skarżącego na przepis art. 230 PrUpadNapr i wskazano, że podatek ten winien być zaliczony do wydatków postępowania upadłościowego. W przedmiotowym stanie faktycznym przepis ten nie ma zastosowania albowiem zdaniem syndyka podatek za miesiąc październik 2005 nie obciąża upadłej spółki. Tym samym nie stanowi wydatku postępowania upadłościowego. Wskazano, że w dniu [...]11.2005 r. Syndyk sprzedał przedsiębiorstwo "A" sp. z o.o. w upadłości w O.W. podmiotowi -C sp. z o.o. z siedzibą w B.B. Podkreślono, że przedmiotem sprzedaży było przedsiębiorstwo w całości, w rozumieniu art.55¹ Kodeksu Cywilnego. W skład przedsiębiorstwa weszły m.in. nieruchomość, ruchomości, należności, a także zobowiązania związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa. Zatem obowiązek zapłaty przedmiotowego podatku przeszedł na nabywcę przedsiębiorstwa. Podkreślić należy, że zgodnie z § 7 powołanej wyżej umowy sprzedaży wszelkie koszty i przychody związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa po dniu [...] 09.2005 r. ponosi kupujący. W związku z tym podatkiem winien być obciążony nabywca przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o., tj. Spółce C sp. z o.o., a nie skarżący.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art.4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Z kolei przepis art.5 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Za utrwalony w literaturze oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy uznać pogląd, że spełnienie przez dany podmiot abstrakcyjnie wyznaczonych w ustawie warunków powstania obowiązku podatkowego prowadzi do indywidualizacji tego obowiązku, a następnie do jego konkretyzacji w postaci zobowiązania podatkowego. Obciążony nim podmiot nie może go przenieść na inne osoby, a umowa cywilnoprawna przenosząca obowiązek płacenia podatków nie wywiera skutków w zakresie obowiązków publicznoprawnych. W świetle prawa podatkowego brak jest podstaw do tego, aby podmiot występujący w charakterze podatnika mógł w drodze umowy z osoba trzecią uwolnić się w stosunku do wierzyciela podatkowego z ciążących na nim obowiązków i przenieść te obowiązki na osobę trzecią. Umowa taka nie może wywierać żadnych skutków w zakresie obowiązków podatkowych podatnika wobec jednostki samorządu terytorialnego, a także powodować zmian w istniejącym lub mającym powstać stosunku prawnym (por. t.4 do art.4 w Ordynacja podatkowa. Komentarz , S.Babiarz i inni , Wydawnictwo prawnicze Lexis Nexis , Warszawa 2006 , str.55-56 i powołane tam orzecznictwo oraz literatura ).

W sprawie nie może ulegać wątpliwości, że stosownie do przepisu art.230 ust.3 pkt.4) ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60 poz.535 ze zm.; dalej Prawo upadłościowe) do wydatków postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku upadłego należą podatki i inne daniny publiczne należne za okres po ogłoszeniu upadłości. Regulacja ta dotyczy zatem także podatku od nieruchomości obciążającego Syndyka Masy Upadłości Spółki "A" sp. z o. o. w O.W. - Spółki"B" sp. z o. o. w K.

Również regulacja dotycząca art.55¹ Kodeksu Cywilnego, a w szczególności art.55² Kodeksu Cywilnego nie może mieć zastosowania do obowiązków prawnopodatkowych wynikających z prawa publicznego. Ustanie obowiązku podatkowego syndyka zostało uregulowane przepisem art.6 ust.4 ustawy o podatkach lokalnych, który stanowi, że wygasa on z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, a zatem jak trafnie wskazał organ odwoławczy z końcem listopada 2005 r., skoro do sprzedaży nieruchomości doszło w dniu 3.11.2005 r. (por.t.6 do art.6 w L. Etel Podatek od nieruchomości, rolny, leśny. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, str.257).

Z tych przyczyn , nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego , orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

/-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska