Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1016/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23  ust. 1  pkt 1-5
journal: Dz.U. 1997 nr 133 poz 883
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
article: art. 217  par. 1  art. 232
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata S. L. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa 80/100) podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 12 pkt 2, art. 22 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku E. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., mocą której Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych odmówił uwzględnienia wniosku w sprawie ze skargi E. L. na udostępnienie przez W. P. jej danych osobowych zawartych w akcie notarialnym [...] z dnia [...] września 2004 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że do GIODO wpłynęła skarga E. L. na udostępnienie przez radcę prawnego W. P. jej danych osobowych zawartych w akcie notarialnym [...] z dnia [...] września 2004 r., poprzez dołączenie kopii ww. dokumentu do wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia złożonego przez ww. radcę prawnego działającego w imieniu R. P. i innych w Sądzie Rejonowym [...] jako dowód w sprawie. Wnioskująca podniosła, że dokument stanowi własność sprzedającego i kupującego i zawarte w nim informacje mogą być ujawnione osobom postronnym tylko za ich zgodą. Wskazała, że kwestionowane przez nią działanie radcy prawnego doprowadziło do ujawnienia bez jej zgody i wbrew jej woli osobom nieupoważnionym jej danych osobowych w zakresie obejmującym: adres zamieszkania, imiona rodziców, stan cywilny, nr dowodu osobistego, NIP, PESEL, tajemnice handlowe, fakt rozdzielności majątkowej z mężem, a także informacje, w której kancelarii została spisana umowa, w którym banku, w jakiej wysokości i w jakiej walucie wnioskująca otrzymała kredyt i do kiedy będzie go spłacała oraz w jakiej wysokości jest zabezpieczenie hipoteki.

Skarżąca sformułowała wobec organu ochrony danych osobowych, wniosek o wszczęcie postępowania karnego wobec W. P.

W toku postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie niniejszej GIODO ustalił następujące okoliczności faktyczne.

Po pierwsze, radca prawny W. P., działając jako pełnomocnik R. P. i innych złożył w Sadzie Rejonowym [...] Wydział Cywilny wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej na pasie gruntu należącym do wnioskującej wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia. Do pisma procesowego załączył kopię aktu notarialnego [...] z dnia [...] września 2004 r. na okoliczność potwierdzenia stanu prawnego nieruchomości, której wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej dotyczył.

Po drugie, akt notarialny [...] z dnia [...] września 2004 r. zawiera umowę przeniesienia własności nieruchomości i oświadczenie o ustanowieniu hipoteki zawartą między skarżącą jako kupującą a R. P. jako kupującym.

Po trzecie, wnioskująca jako właścicielka nieruchomości, o obciążenie której służebnością drogi koniecznej wniósł pełnomocnik, jest uczestniczką postępowania wszczętego na skutek złożenia powyższego wniosku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 pkt 2, art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, odmówił uwzględnienia wniosku.

W uzasadnieniu decyzji, wskazał, że ustawa o ochronie danych osobowych, określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych (art. 2 ust. 1 ustawy). Przetwarzanie może być uznane za zgodne z prawem jedynie wówczas, gdy administrator danych wykaże się spełnieniem co najmniej jednej z materialnych przesłanek przetwarzania danych osobowych. Przesłanki te zostały enumeratywnie wymienione w art. 23 ust. 1 ustawy. Na mocy tego przepisu przetwarzanie danych jest dopuszczalne nie tylko za zgodą osoby, której dane dotyczą (art. 23 ust. 1 pkt 1), ale również m. in. wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą (art. 23 ust. 1 pkt 5). Interes prawny W. P., wynikający z art. 23 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy, w załączeniu do wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej kopii aktu notarialnego z [...] września 2004 r. wynika z przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Przepisy kpc nie regulują bezpośrednio dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, natomiast określają sposób prowadzenia postępowania cywilnego, w tym w zakresie przeprowadzenia dowodów. Z takim procesem wiąże się w sposób oczywisty przetwarzanie danych osobowych. Na mocy art. 217 § 1 kpc strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swych wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, jakie według przepisów niniejszego Kodeksu mogą dla niej wynikać z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu.

Dalej wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania nie było dokonanie oceny skuteczności działań W. P. jako radcy prawnego, a ocena, czy przetwarzanie danych osobowych E. L. znajduje uzasadnienie w przepisach prawa. Zgodnie z art. 232 kpc strony są obowiązane wskazać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego (art. 233 § 1 kpc). Dowodem mogą być w szczególności dokumenty. Akt notarialny miał stanowić dowód. To czy jakaś okoliczność ma znaczenie dla sprawy określa samodzielnie skład orzekający. W działalność tę nie może ingerować organ administracji, jakim jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Inna sytuacja byłaby zaprzeczeniem konstytucyjnej zasady niezawisłości sądów (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP).

Dalej organ podał, że zgodnie z treścią art. 6 kc, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W. P., składając wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej, działał jako radca prawny i pełnomocnik strony w sprawie, wykonywał zatem swoją działalność także w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ww. aktu prawnego, radca prawny może w toku postępowania przedstawić dowody służące do obrony praw swojego mocodawcy, gdy świadczona przez niego pomoc prawna ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana, a sąd oceni te dowody. W toku postępowania cywilnego, to nie sąd a strona musi wykazać aktywność dowodową.

W konkluzji uzasadnienia organ podkreślił, że GIODO, nie jest upoważniony do oceny, czy sąd dopuszczając dowód bez uprzedniego usunięcia danych osobowych skarżącej nie przekroczył swoich uprawnień do oceny materiału dowodowego. Gospodarzem tego postępowania jest sąd, a nie W. P.

E. L. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podtrzymała swoje zarzuty zawarte w złożonym wniosku.

Ponownie rozpoznając sprawę, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że rozstrzygnięcie jest niespójne i oparte na nieprawdziwych ustaleniach i przesłankach. Podkreśliła ponadto, że R. P. nie jest właścicielem, użytkownikiem lub dzierżawcą nieruchomości i W. P. przyjął bezkrytycznie jego wniosek i posłużył się przedmiotowym aktem notarialnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że organ ochrony danych osobowych prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiocie zakreślonym wnioskiem E. L., tj. dokonał oceny legalności udostępnienia przez radcę prawnego W. P. jej danych osobowych zawartych w akcie notarialnym [...] z dnia [...] września 2004 r. Wskazać należy, że udostępnienie danych osobowych, jako jeden ze sposobów ich przetwarzania, może być uznane za zgodne z prawem jedynie wówczas, gdy administrator danych wykaże spełnienie co najmniej jednej z materialnych przesłanek przetwarzania danych osobowych, określonych w art. 23 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, przetwarzanie danych jest dopuszczalne m. in. wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą, wyrazi zgodę, chyba że chodzi o usunięcie jej danych (pkt 1), jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnień lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (pkt 2) lub gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą (art. 23 ust. 1 pkt 5). Każda z przesłanek przetwarzania danych osobowych ustanowionych w art. 23 ust. 1 ustawy ma charakter autonomiczny i niezależny, a zatem przesłanki te co do zasady są równoprawne. Dlatego spełnienie co najmniej jednej z nich stanowi o zgodnym z prawem przetwarzaniu danych osobowych. Jednocześnie zgoda osoby, której dane dotyczą jest jednym z możliwych, a nie jedynym warunkiem legalizującym proces przetwarzania danych osobowych.

Zdaniem Sądu, słusznie organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na uznanie, że zakwestionowane przez E. L. udostępnienie jej danych osobowych było niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów R. P. przez W. P. na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 326/08, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują bezpośrednio dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, natomiast określają sposób prowadzenia postępowania cywilnego, w tym zakresie przeprowadzania dowodów. Z takim procesem wiąże się w sposób oczywisty przetwarzanie danych osobowych. Wobec powyższego na mocy art. 217 § 1 kpc strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swych wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, jakie według przepisów kpc mogą dla niej wynikać z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu.

Podkreślić również należy, że GIODO nie jest uprawniony do badania, czy R. P. przysługuje status strony w postępowaniu cywilnym i to, czy jakaś okoliczność ma znaczenie dla sprawy, określa samodzielnie skład orzekający i w działalność tę nie może z całą pewnością ingerować sąd administracyjny, gdyż zaprzeczałoby to zasadzie niezawisłości sądów.

Zgodnie z art. 232 kpc, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, ale to sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie zebranego materiału dowodowego (art. 233 § 1 kpc). Zgodnie z art. 244 kpc, dowodem mogą być dokumenty, zaś w przedmiotowej sprawie akt notarialny miał stanowić taki właśnie dowód.

Akt notarialny jest potwierdzeniem zawarcia umowy handlowej między stronami i jako taki stanowi ich własność. Każda ze stron ma prawo swobodnie dysponować odpisami powyższej umowy w celu realizacji swojego interesu prawnego. W postępowaniu sądowym interes prawny realizował w imieniu swojego mocodawcy W. P.

W postępowaniu cywilnym obowiązuje zasada kontradyktoryjności, w myśl której to strony postępowania cywilnego, a nie sąd muszą wykazać aktywność dowodową.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, w ocenie Sądu, w sprawie niniejszej skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.