Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 669/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust.1 pkt 1, art. 22 ust.1, ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 6 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pan S. W., wnioskiem z dnia 14 maja 2013 r., wystąpił

do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 – kontynuacja. We wniosku zadeklarował do płatności pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne:

- wariant 2.4 Trwałe użytki zielony (w okresie przestawiania) o powierzchni 1,48 ha,

- wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności)

o powierzchni 32,30 ha,

- wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) o powierzchni 3,68 ha,

- wariant 2.2 Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) o powierzchni 5,00 ha,

- wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o powierzchni 4,40 ha,

- wariant 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania)

o powierzchni 4,90 ha oraz

pakiet Ochrona zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 – wariant 4.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do powierzchni 21,13 ha.

W dniu 12 czerwca 2013 r., na skutek zobowiązania organu, wnioskodawca dokonał korekty złożonego wniosku dopisując w sekcji IX pkt 6 imię i nazwisko

oraz numer uprawnienia eksperta przyrodniczego.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wysłał w dniu 20 czerwca 2013 r. informację o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach pakietu 2.3 w wysokości 5493,80 zł, z uwagi na niedotrzymanie zobowiązania na powierzchni 21,13 ha, którą to powierzchnię zadeklarowano do wariantu 4.1. Organ poinformował przy tym, że z uwagi na treść § 6 rozporządzenia opublikowanego w Dz. U z 2013 r. poz. 361, wnioskodawca mógł dodać wariant pakietu 4, natomiast zmniejszenie realizacji zobowiązania w pakiecie Rolnictwo ekologiczne uznać należało za niedochowanie zobowiązania.

W dniu 9 lipca 2013 roku pan S. W. złożył do Biura Powiatowego ARiMR dokument bankowy potwierdzający wpłatę nienależnie pobranych płatności, o których mowa w piśmie z dnia 20 czerwca 2013 r.

W dniach od 22 do 25 października 2013 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego. W sporządzonym w wyniku kontroli raporcie z czynności kontrolnych stwierdzono m. in.: kod nieprawidłowości E6 dla działek A i B z uwagą,

że rolnik nie spełnia wymogu prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin. Stwierdzono także kod E2, wskazujący, że drzewa nie spełniają wymogów określonych w § 9 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 lutego 2009 r., jak również kod E7, wskazujący, iż rolnik nie utrzymuje minimalnej obsady drzew i krzewów (liczba drzew na działce A wyniosła 354, zaś na B 45 sztuk). Kody E6, E2 i E7 stwierdzono także dla działki rolnej N (z liczbą drzew 178). Pan S. W. nie zgłosił zastrzeżeń do raportu.

Kierownik Biura Powiatowego w decyzji z 10 lutego 2004 r.

w sprawie płatności rolnośrodowiskowych, przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 42.255,20 zł, w tym z tytułu: Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne kwotę w wysokości 42.255,20 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 33.804,16 zł (kod 050405012142001), środki krajowe 8.451,04 zł (KPB 33010410000)

-Wariant 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) o stawce 330,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 1,48 ha/rok, kwotę w wysokości 488,40 zł,

-Wariant 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności)

o stawce 1 540,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 32,30 ha/rok, kwotę w wysokości 40 810,00 zł,

-Wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) o stawce 260,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 3,68 ha/rok, kwotę w wysokości 956,80 zł.

Równocześnie organ odmówił stronie płatności do: -Wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), -Wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), - Wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), - Wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Organ ustalił także stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programów rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości 17 752,00 zł, na którą

złożyły się płatności do działek A, B (wariant 2.9) i N (wariant 2.10) przyznane w roku 2012.

Decyzją z dnia 6 maja 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił rozstrzygnięcie z dnia 10 lutego 2014 r. w całości i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu 22 lipca 2014 r. decyzję w sprawie płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości 4255,20 zł, odmówił płatności do wariantów 2.2, 2.1, 2.10 i 4.1 oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 17 752,00 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 15 grudnia 2014 r. uchylił decyzję z dnia 22 lipca 2014 r. w całości i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu rozstrzygnięcie organu I instancji zawiera wewnętrznie sprzeczne ustalenia w zakresie wariantu 2.1 i 2.2, w postaci różnych powierzchni w części dotyczącej przyznania płatności i części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Pismem z dnia 3 lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

przekazał przedmiotową sprawę według właściwości Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 16 października 2015 r. odmówił panu S. W. przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach:

- wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (o kresie przestawiania),

- wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności),

- wariant 2.10- Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania),

- wariant 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności)

do powierzchni 5,8 ha dla działek rolnych A i B,

- wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków

oraz przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 42 255,20 zł z tytułu Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne. Kwotę w wysokości 42 255,20 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 33 804,16 zł (kod 050405012142001), środki krajowe 8 451,04 zł (KPB 33010410000);

- wariant 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) o stawce 1 540,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 26,50 ha/rok, kwotę w wysokości 40 810,00 zł,

- wariant 2.3 - Trwale użytki zielone (z certyfikatem zgodności) o stawce 260,00 zł

za powierzchnię uwzględnioną w płatności 3,68 ha/rok, kwotę w wysokości 956,80 zł,

- wariant 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) o stawce 330,00 zł

za powierzchnię uwzględnioną w płatności 1,48 ha/rok, kwotę w wysokości 488,40 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 23 marca 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Przywołując przepisy § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U.

z 2015 r., poz. 350), §3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków

i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 324), § 2 ust. 1, § 4, § 5, § 6, § 11, § 18, § 38, § 39,

§ 50a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 zm. Dz. U. 2013 poz. 1312), art. 10 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 173 ze zm.), art. 16 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał,

że Kierownik rozstrzygając w zakresie sprawy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, nie skorzystał z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zgodnie z którym

o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa w ust. 2, może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1

i nie rozstrzygał w tej samej decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranej płatności, wskazując w uzasadnieniu decyzji na planowane wszczęcie postępowania w zakresie ustalenia nienależnie pobranych płatności. Tym samym, w sprawie dotyczącej ustalenia nienależnie pobranych płatności wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Za niezasadny uznał Dyrektor podniesiony przez skarżącego zarzut dotyczący naruszenia § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. poprzez przyjęcie, że zadeklarowanie wariantu 4.1 w miejsce wariantu 2.3 stanowi niedozwoloną przepisami zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego, gdyż w przepisie tym ustawodawca dopuścił możliwość dodania wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7 w związku

z czym możliwe jest także dodanie wariantu 4.1. Organ zauważył, że o zmianie wariantów rozstrzygają inne przepisy § 6, zatem dokonując oceny dokonanej

przez stronę czynności zadeklarowania wariantu 4.1 w miejsce (zgłaszanego

w poprzednim roku) wariantu 2.3, należy uwzględnić przepisy prawa w tym zakresie, zawarte w punktach od 7 do 9. Dyrektor wyjaśnił jednocześnie, że uwzględnił także stanowisko WSA w Szczecinie wyrażone w wyroku z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 642/15.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a., poprzez odmowę przyznania płatności do wariantu 4.1, pomimo, że z treści pisma z dnia 20 czerwca 2013 r. wynika dopuszczalność jego dodania, organ odwoławczy wyjaśnił,

że w przedmiotowym piśmie organ I instancji informował o możliwości dodania wariantu. Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który we wskazanym powyżej wyroku uznał,

że "w piśmie z dnia 20 czerwca 2013 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego możliwości dodania wariantu 4.1 i konieczności zwrotu kwoty pobranych płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietu 2.3. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że ww. pismo było niezgodne z ww. przepisami i mogło wywołać u skarżącego błędne wrażenie poprawności jego działania w zakresie zgłoszenia realizacji wariantu 4.1". Zdaniem Dyrektora, z uwagi na uznanie,

że przedmiotowe pismo mogło wprowadzić stronę w błąd, nie jest zasadne prowadzenie dalszego postępowania w zakresie ewentualnej informacji udzielonej przez pracownika. Fakt ewentualnej błędnej informacji udzielonej przez pracownika organu I instancji nie może wpływać jednak na byt prawny zobowiązania ciążącego na skarżącym, a powstałego z mocy samego prawa, a zatem stanowić podstawy przyznania stronie płatności wbrew przepisom prawa. Nawet uznanie, że Kierownik ARiMR, bądź pracownik organu, wprowadzili stronę w błąd

nie mogłoby stanowić podstawy przyznania stronie przedmiotowej płatności,

gdyż organy Agencji związane są przepisami prawa materialnego. Na powyższe ustalenia bez wpływu pozostaje treść złożonego dnia 11 marca 2016 r. (data stempla pocztowego) pisma Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w B.,

w którym udzielono stronie informacji odnośnie zasad realizacji zobowiązania, współpracy w zakresie dokonywania zmian w planie działalności rolnośrodowiskowej, a także informację, że strona mogła odebrać zastosowane w piśmie z dnia 20 czerwca 2013 roku sformułowania za uznanie zmniejszenia zobowiązania. Dyrektor podzielił także stanowisko WSA w Szczecinie zawarte w powołanym wyroku,

że błędna informacja organu pierwszej instancji miałaby znaczenie w postępowaniu

w celu zwrotu nienależnie pobranej płatności jako okoliczność, wskazująca

na działanie rolnika w dobrej wierze.

Za nieuzasadniony uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia art. 9 K.p.a., albowiem w sprawie brak jest podstaw do przekazania, przekraczającej zakres niezbędnych pouczeń, wyczerpującej informacji o okolicznościach faktycznych

i prawnych w zakresie mogącym mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony (także przyszłych), gdyż wykracza to poza zakres art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich.

W dalszej kolejności Dyrektor wskazał, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie wykazał spełnienia przesłanek wynikających z przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005

w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich,

a w konsekwencji stworzenia przez stronę sztucznych warunków. W związku

z powyższym brak jest podstaw do zastosowania negatywnych konsekwencji przedmiotowego przepisu. Dyrektor zwrócił uwagę, że organ I instancji nie uwzględnił powołanego przepisu w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, bowiem nie zastosował odmowy płatności, o której przedmiotowy przepis stanowi.

Zdaniem Dyrektora rozstrzygnięcie organu I instancji nie naruszyło także

art. 16 ust. 1 akapit pierwszy oraz art. 16 ust. 5 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. Kierownik w prawidłowy sposób ustalił powierzchnie stwierdzone, w tym uwzględnił, że część zmierzonych podczas kontroli na miejscu powierzchni znajdowała się na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych, zatem nie można przyznać do nich płatności z uwagi

na treść art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Nadto, zgodnie z § 23

ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wniosek o przyznanie płatności zawiera min. oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, oświadczenie

o sposobie wykorzystania działek rolnych wraz z podaniem rośliny uprawnej. Stosownie do treści § 11 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność

w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne przyznawana jest do działek rolnych. Natomiast stosownie do § 18 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni działek rolnych.

Odnosząc się do dokonania łącznego pomiaru działek O, S i W i stwierdzenia mniejszej niż w raporcie z kontroli na miejscu powierzchni działki rolnej O, organ odwoławczy stwierdził, że dla wskazanych działek łączna powierzchnia w granicach odniesienia (na działce ewidencyjnej nr [...]) wyniosła 4,71 ha i tyle też wynosi łączna powierzchnia stwierdzona tych działek rolnych, na którą składają się działka O o powierzchni stwierdzonej 3,22 ha, S o powierzchni stwierdzonej 1,48 ha i W

o powierzchni stwierdzonej 0,1 ha. Stwierdzona podczas kontroli na miejscu powierzchnia działki rolnej O, wynosząca 3,42 ha, obejmuje też powierzchnie położone na niezadeklarowanych działkach ewidencyjnych i nie może stanowić podstawy obliczenia płatności.

Zdaniem Dyrektora w sprawie poprawnie zastosowano tolerancję pomiaru, gdyż nie jest ona wartością automatycznie dodawaną do powierzchni zmierzonej,

a wartością mającą na celu poprawne przeprowadzenie pomiaru. Sposób obliczania różnicy procentowej pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, jest dokonywany według poniższego wzoru:

powierzchnia zadeklarowana [w ha] - powierzchnia stwierdzona [w ha] x 100%.

powierzchnia stwierdzona [w ha]

Tym samym nie można przyjąć sposobu obliczania dokonanego

przez skarżącego, który powierzchnię stwierdzoną dzieli przez zadeklarowaną, mnożąc całość razy 100%, a wynik odejmuje od wartości 100%.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 84 w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego Dyrektor wyjaśnił,

że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przeprowadzenia przedmiotowego dowodu, wnioskowanego także przez stronę w trakcie postępowania odwoławczego. Organ nie kwestionuje, że drzewka jabłoni były obgryzane przez zwierzęta,

jak twierdzi strona i na co przedstawia dokumenty. Powyższa okoliczność nie wpływa jednak na rozstrzygnięcie w sprawie. Dyrektor zauważył również, że pan S. W. nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu w gospodarstwie nadzwyczajnych okoliczności bądź siły wyższej. Informację o nieprawidłowościach występujących w gospodarstwie ustalono na podstawie przekazanego w dniu 27 stycznia 2014 roku raportu z czynności kontrolnych. Przywołując treść przepisu art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz § 45 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Dyrektor wskazał, że w niniejszej sprawie nie poinformowano organu w przewidzianym przepisami prawa terminie o zaistnieniu siły wyższej. Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na fakt, że przedmiotem wnioskowanego dowodu nie jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, strona przedłożyła dowody w zakresie przyczyn zniszczenia drzewek, a także z uwagi na fakt, iż w sprawie nie są wymagane wiadomości specjalne, wobec niespełnienia przesłanek art. 78 K.p.a. i art. 84 § 1 K.p.a., brak jest podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia: art. 76 w zw. z art. 75 K.p.a.

poprzez odmówienie mocy dowodowej protokołowi z kontroli Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. Oddział w P. z dnia 11-08-2013 r., art. 77 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez niezweryfikowanie protokołów z kontroli Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa oraz Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A., a także art. 11 i art. 7 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego oraz art. 75 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka (w osobie pracownika jednostki certyfikującej) oraz przesłuchania stron Dyrektor, przywołując treść przepisu art. 7 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, wskazał, że brak jest podstaw do uznania by fakt, że jednostka certyfikująca prowadzi kontrolę w zakresie wskazanego wyżej systemu kontroli i nie weryfikuje spełnienia przesłanek

do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, mógł stanowić podstawę do odmowy przedmiotowemu raportowi mocy dowodowej w tym zakresie.

W raporcie z dnia 11 sierpnia 2013 r. w punkcie 4.1.12 nie stwierdzono zagrożeń w zakresie wymaganej minimalnej obsady roślin sadowniczych

i jagodowych. Zawarto także adnotację o obłamanych przez zwierzynę końcówkach na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 19,71 ha. Jedynym stwierdzonym podczas tej kontroli uchybieniem było niezachowanie metod zapobiegania szkodom wyrządzanym przez szkodniki, choroby i chwasty (art. 12 ust. 1 lit. g rozporządzenia (WE) nr 834/2007). Zgodnie z raportem (pkt 3.5) skuteczność usunięcia naruszeń miała zostać oceniona podczas dodatkowej kontroli. Przedmiotowej kontroli dokonano z uwzględnieniem działek nr [...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 121,32 ha, z czego uprawianych jest 99,95 ha (powierzchnię ekologiczną i w okresie konwersji stanowi 76,62 ha - 65,14 ha ekologicznej i 11,48 ha w okresie konwersji). Powierzchnie wskazane jako użytkowane rolniczo znajdują odzwierciedlenie w powierzchniach wskazanych w tabeli VI wniosku o przyznanie płatności.

Zdaniem organu wyniki kontroli wykonanych przez jednostkę certyfikującą

i przez ARiMR nie wykluczają się wzajemnie. W trakcie wykonanej w dniu 11 sierpnia 2013 r. kontroli stwierdzono na działce nr [...] pow. 19,71 - 25% obłamanych końcówek przez zwierzynę. Kontrola wykonana przez ARiMR miała miejsce w dniach od 22 października 2013 roku do 25 października 2013 roku, a zatem w terminie późniejszym, kiedy to stwierdzono uchybienia w większym od stwierdzonego przez jednostkę certyfikującą zakresie. Powyższe mogło być spowodowane dalszym obgryzaniem drzewek przez zwierzynę, która przez ponad 2 miesiące miała możliwość poczynienia dalszych szkód w uprawie.

Wyniki wykonanej w dniach od 22 do 25 października 2013 r. kontroli zostały udokumentowane w postaci materiału fotograficznego, na którym widoczne są zniszczone drzewka. Organ odwoławczy wskazał, że daje wiarę zebranemu materiałowi dowodowemu, uznając za stwierdzone uchybienia wskazane w raporcie

z kontroli na miejscu.

Zdaniem Dyrektora nie można także przyjąć podanego przez stronę sposobu obliczenia spełnienia wymogu minimalnej obsady drzew, polegającego

na uwzględnieniu dla działki rolnej N przy obliczaniu wskazanej obsady powierzchni zadeklarowanej (4,90 ha) zamiast stwierdzonej (5,66 ha), bowiem przyjęcie powierzchni deklarowanej do obliczeń obsady prowadziłoby do zafałszowania stanu faktycznej obsady (która była sprawdzana dla powierzchni stwierdzonej). Przyjęcie stanowiska strony w tym zakresie nie jest dopuszczalne przez przepisy prawa, pozwalające natomiast na uwzględnienie do obliczania płatności powierzchni zadeklarowanej, gdy ta przekracza powierzchnię stwierdzoną (art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011). Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji, obliczając obsadę, słusznie nie uznał istniejących na działkach rolnych jabłonek uschniętych i połamanych, przyjmując jedynie jabłonki spełniające wymagania.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodziła ponadto konieczność przesłuchania strony.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego naruszenia § 43 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. poprzez uniemożliwienie odwołującemu się podjęcia działań naprawczych, organ odwoławczy doszedł

do przekonania, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wyznaczania terminu na podjęcie działań naprawczych. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają także podjęte w 2014 roku działania naprawcze, na które wskazuje strona.

Końcowo, ustosunkowując się do zarzutu naruszenia § 27 rozporządzenia z 26 lutego 2009 w zw. z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu zmniejszenia

do całości działek, co do których stwierdzono uchybienie, a nie do ich części, Dyrektor przywołując treść wskazanych przepisów również uznał złożony zarzut

za bezzasadny. Organ przedstawił sposób obliczenia płatności w odniesieniu

do poszczególnych wariantów z uwzględnieniem różnic pomiędzy powierzchniami zadeklarowanymi a stwierdzonymi, w szczególności wskazując, że:

- w odniesieniu do Wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 4,40 ha natomiast w wyniku kontroli

na miejscu stwierdzono, że powierzchnia wyniosła 3,34 ha. Tym samym różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 31,7365%, co wynika z poniższych obliczeń:

4,40 ha - 3,34 ha x 100% =31,7365%

3,34 ha

Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) należało stronie odmówić płatności do powyższego wariantu;

- w odniesieniu do Wariantu 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) - powierzchnia zadeklarowana wyniosła 5,00 ha i składały się na nią działki rolne O

o powierzchni 4,50 ha i P o powierzchni 0,50 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 3,72 ha. Różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 34,4086%, co wynika z poniższych obliczeń:

5.00 ha -3,72 ha x 100% = 34,4086%

3,72 ha

Zatem zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011

z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) należało stronie również odmówić płatności do tego wariantu;

- w odniesieniu do Wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - powierzchnia zadeklarowana wyniosła 3,68 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona 3,87 ha. Z uwagi na treść art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, który stanowi, że w przypadku, gdy obszar stwierdzony jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o przyznanie płatności do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany, pomoc w ramach wariantu 2.3 należało przyznać płatność

do powierzchni deklarowanej we wniosku wynoszącej 3,68 ha. Stawka płatności zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia wyniosła 260,00 zł, zatem płatność

do wariantu 2.3 należało przyznać w wysokości 956,80 zł, stanowiącej iloczyn stawki płatności i powierzchni;

- w odniesieniu do Wariantu 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) - powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona wyniosła 1,48 ha, w związku z czym płatność należało przyznać do powierzchni zadeklarowanej. Stawka płatności zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia wyniosła 330,00 zł, w związku

z czym płatność do wariantu 2.4 należało przyznać w wysokości 488,40 zł, stanowiącej iloczyn stawki płatności i powierzchni;

- w odniesieniu do Wariantu 2.9- Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) - powierzchnia zadeklarowana wyniosła 32,30 ha. W wyniku kontroli, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zastosowano sankcję 100% z uwagi na nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów do działek rolnych A i B i odmówiono w rezultacie płatności do wskazanego wariantu dla działek rolnych A i B. Jednocześnie, w odniesieniu do działek pozostałych przyznano płatność w wysokości 40 810,00 zł, wynikającej z iloczynu powierzchni stwierdzonej

i stawki płatności (26,50 ha x 1540,00 zł), przy czym dla działek rolnych C, D i Ł

w wyniku kontroli na miejscu stwierdzono powierzchnie większe od zadeklarowanych, zatem na podstawie art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, do obliczania płatności przyjęto powierzchnie deklarowane. W rezultacie powierzchnia stwierdzona wyniosła 26,50 ha. Stawka płatności zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia wyniosła 1540,00 zł;

- w odniesieniu do Wariantu 2.10- Uprawy sadownicze I jagodowe (w okresie przestawiania) - powierzchnia zadeklarowana (działka rolna N) wyniosła 4,90 ha.

Z uwagi na nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów zastosowano, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zastosowano sankcję 100% i odmówiono przyznania płatności;

- w odniesieniu do Wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy przyznania płatności na rok 2012 rok wynika, że pan S. W. złożył wniosek, który obejmował pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) do pow. 24,81 ha; 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do pow. 5 ha; 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do pow. 4,40 ha; 2.10 -uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do pow. 4,90 ha; 2.4 - trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) do pow. 1,48 ha i w ten sposób podjął 5 letnie zobowiązanie. W roku 2013, tj. w drugim roku trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego wnioskodawca zrezygnował z kontynuacji wariantu 2.3

na działkach zadeklarowanych w pierwszym roku zobowiązania tj. na powierzchni 21,13 ha i na tych samej powierzchni zadeklarował wariant 4.1. Powyższe stanowi niedopuszczalną przepisami rozporządzenia z 2013 roku zamianę wariantów,

co skutkuje odmową przyznania płatności.

W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku pan S. W. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości

oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez przyjęcie, że zadeklarowanie w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na działkach, na których w pierwszym roku realizacji zobowiązania zadeklarowano wariant 2.3-Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) stanowi niedozwoloną przepisami zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zarzucił ponadto naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 4.1, pomimo iż z treści pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 20 czerwca 2013 r. wynika dopuszczalność dodania przez skarżącego wariantu 4.1. W ocenie skarżącego zaskarżone rozstrzygnięcie narusza ponadto art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustnej informacji udzielonej skarżącemu przez pracownika Agencji o dopuszczalności realizacji wariantu 4.1 na działkach rolnych 1, J oraz G, pomimo że mogło się to przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Skarżący podniósł także zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji, pomimo udowodnienia przez skarżącego naruszenia przez organy Agencji obowiązku informacyjnego. Skarżący wskazuje ponadto na naruszenie art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2001 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (poprzez jego zastosowanie do wariantu 2.1- uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) oraz wariantu 2.2- uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) pomimo braku podstaw do jego zastosowania. Zarzucił także naruszenie art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia podstaw do jego zastosowania. W ocenie skarżącego organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie naruszył także art. 16 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 65/2011 poprzez zastosowanie do obliczania pomocy w ramach wariantu 2.10- uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) obszaru stwierdzonego, pomimo że obszar ten jest większy niż zadeklarowany. W dalszej kolejności podniesiony został zarzut naruszenia art. 84 w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego pomimo, iż mogło się to przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Skarżący stawia także zarzut naruszenie art. 77 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a w konsekwencji nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Dodatkowo wskazał na naruszenie art. 75 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań świadka oraz przesłuchania stron na okoliczność przyczyn uschnięcia drzewek na działkach skarżącego pomimo, iż mogło się to przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem strony skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie narusza także § 43 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. poprzez uniemożliwienie skarżącemu podjęcie działań naprawczych jak również § 27 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w zw. z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu zmniejszenia co do całości działek rolnych w stosunku, do których stwierdzono uchybienie, a nie jedynie do ich części. Końcowo podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia art. 80 K.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na raporcie z czynności kontrolnych, podczas gdy jest on wewnętrznie sprzeczny, niepełny i zawiera nieścisłości oraz naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak w zaskarżonej decyzji pełnego uzasadnienia prawnego.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w graniach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.)- dalej "ustawa PROW" - ustawa reguluje zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego dalej "programem", określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.

w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny

na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005",

oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia

oraz warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej.

Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy PROW, Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi wydał w dniu 13 marca 2013 r. rozporządzenie PRS2013. Rozporządzenie PRS2013 w określa § 1 pkt 1 i 2, szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", w tym, m.in. tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej; szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia PRS2013, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1,

z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni

od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku (§ 2 ust. 2). Zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1

do rozporządzenia (§ 2 ust. 3).

Do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio (§ 2 ust.4).

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia PRS2013, zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów:

1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone;

2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne;

3) uchylony;

4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000;

5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000;

6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin

w rolnictwie;

7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt

w rolnictwie;

8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód;

9) Pakiet 9. Strefy buforowe.

Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenie PRS2013, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:

1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi",

oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;

2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;

3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone

w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust. 3).

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenie PRS2013, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku

o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit.c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)

nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem

nr 65/2011", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku:

1) o którym mowa w art. 16 ust. 3 akapit trzeci rozporządzenia nr 65/2011, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit.c tego rozporządzenia;

2) gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie pakietu wymienionego

w § 4 ust. 1 pkt 7 zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r., zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r.

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 obejmuje obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 (§ 5 ust.2).

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar, o którym mowa w ust. 1 lub 2, nawet w przypadku gdy płatność rolnośrodowiskowa została przyznana

do mniejszej powierzchni (§ 5 ust.3).

Stosownie do § 6 ust.1 rozporządzenia PRS2013, zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana

ta polega na m.in.:

1) zwiększeniu obszaru gruntów rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, lub zmniejszeniu tego obszaru, jeżeli mimo tego zmniejszenia zobowiązaniem tym będzie objęty obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza

w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009;

1a) jednorazowym zmniejszeniu w drugim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane, do powierzchni równej powierzchni, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa

w ramach poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8;

2) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane

w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 6;

3) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7.

Stosownie do § 50a ust.1 rozporządzenia PRS2013, w 2013 r. dopuszczalna jest również zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm.)., polegająca na zmianie:

1) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, lub

2) rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne na inną roślinę, która może być uprawiana

w ramach któregokolwiek z tych wariantów, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, lub

3) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne

- jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych

we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie na podstawie wskazanych przepisów zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych

we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, tj. wniosku na rok 2012 r. Z akt wynikało, że w 2012 r. rolnik złożył wniosek, który obejmował pakiet 2-Rolnictwo ekologiczne

w wariancie: 2.9-uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności)

do pow. 32,30 ha; 2.3-trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do pow. 24,81 ha; 2.2- uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do pow. 5 ha; 2.1- uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do pow. 4,40 ha; 2.10- uprawy sadownicze i jagodowe

(w okresie przestawiania) do pow. 4,90 ha; 2.4- trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) do pow. 1,48 ha i w ten sposób podjął 5 letnie zobowiązanie.

We wniosku o płatność na rok 2013, skarżący zrezygnował z kontynuacji wariantu 2.3 na przedmiotowych działkach o powierzchni 21,13 ha i na tej powierzchni zadeklarował wariant 4.1. Był to drugi rok realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest wystąpienie przez stronę do organu z zapytaniem o możliwość dodania wariantu 4. 1. W piśmie

z dnia 20 czerwca 2013 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego możliwości dodania wariantu 4.1 i konieczności zwrotu kwoty pobranych płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietu 2.3.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że ww. pismo było niezgodne z ww. przepisami i mogło wywołać u skarżącego błędne wrażenie poprawności jego działania w zakresie zgłoszenia realizacji wariantu 4.1.

Błędna informacja o przysługujących uprawnieniach materialnoprawnych

nie stanowi źródła prawa, zatem nie wywołuje skutku w zakresie prawa do przyznania płatności w ramach wariantu 4.1.

Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania jest wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r., a nie uruchomienie postępowania w celu zwrotu nienależnie pobranej płatności (por. wyrok WSA w Szczecinie z 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 642/15).

Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia PRS2013 wariant 4.1 może być dodany jednorazowo w drugim lub trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie w jakim podjął się rolnik tego zobowiązania

w pierwszym roku, tj. 2012 r. Jak wskazano, rolnik już w 2013 r. zaprzestał realizacji wariantu 2.3 na całości powierzchni i w zamian niego zgłosił wariant 4.1 na części powierzchni, na której zaniechał realizacji wariantu 2.3. Zdaniem Sądu, wariant 4.1 musi być realizowany łącznie z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym

przez rolnika w pierwszym roku realizacji. Każda zmiana podjętego zobowiązania wymagała zgody organu na podstawie odpowiednich przepisów. Sąd uznaje

za prawidłowy pogląd, że w istocie doszło do zamiany przez rolnika podjętego zobowiązania przez niedozwoloną przepisami zamianę wariantu 2.3 na 4.1.

Zmianę zobowiązania zgodnie z § 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia PRS2013 wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej oraz zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności na rok,

w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej.

Kwestię zmian zobowiązania rolnośrodowiskowego dla gruntów z pakietem 2. dokonanych w 2013 r. uregulowano także w rozporządzeniu nowelizującym z dnia

4 listopada 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1312), jednakże ich zakres wynikający

ze zmiany miejsca uprawy roślin, ich gatunku czy wielkości obszaru - w myśl dodanego § 50a ust. 1 - mógł dotyczyć jedynie gruntów z wariantami 2.1, 2.2, 2.5, 2.6, 2.7,2.8, 2.9, 2.10, 2.11 czy 2.12, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej Należy wskazać również, że zgodnie z § 2 rozporządzenia PRS2013, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi

w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

W przypadku wariantów pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne jest to obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, czyli kwalifikowany obszar działek

do wsparcia za dany pakiet/wariant Programu rolnośrodowiskowego.

Należy odnotować, że w dniu 12 sierpnia 2015 r. wydany został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (sygn. akt I SA/Sz 642/15)

w sprawie z wniosku pana S. W. o przyznanie trzeciej, kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Z treści uzasadnienia wyroku wynika,

że skarżący również w 2014 r. deklarował dodanie realizacji wariantu pakietu 4.

Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, możliwa jest zmiana zobowiązania polegająca na jednorazowym dodaniu w drugim bądź trzecim roku jego realizacji poszczególnych wariantów pakietu 4. Oznacza to możliwość powiększenia dotychczasowej deklaracji gruntów do płatności o kolejne, dotychczas nie objęte zobowiązaniem. Do sytuacji takiej może dojść w przypadku powiększenia gospodarstwa o nowe grunty bądź decyzji beneficjenta o włączeniu do Programu działek wchodzących w skład gospodarstwa już w pierwszym roku realizacji Programu, lecz nie deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej.

Skarżący nie dochował podjętego w 2012 r. zobowiązania w wariancie 2.3

na powierzchni 21,13 ha i obowiązany był do zwrotu otrzymanych płatności z tego tytułu. Organ odwoławczy wskazał, że z wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013, sporządzonego przez jednostkę certyfikującą Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A./Oddział w P., powierzchnia 21,13 ha nie została objęta kontrolą ekologiczną

w 2013 roku i potwierdzona w ww. wykazie, do weryfikacji którego Agencja jest obowiązania przed przyznaniem płatności za pakiet 2. Oznaczało to, że realizacja wariantu 2.3 na ww. powierzchni została zaniechana przez rolnika wbrew warunkom Programu rolnośrodowiskowego, a wprowadzona w drugim roku deklaracja wariantu 4.1 na gruntach objętych zobowiązaniem do kontynuacji w 2.3 jest deklaracją niepodlegającą wypłacie środków finansowych.

Właściwość organu drugiej instancji wydającego decyzję w sprawie niniejszej ustalono prawidłowo zgodnie z art. 10 a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz. 86 ze zm.) dodanym art. 1 ustawy z dnia 23 października 2014 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

(Dz. U. z 2014 r., poz. 1872), co spowodowało poddanie zaskarżonej decyzji kontroli Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że przepis wprowadzający odstępstwo od zasad przyznania płatności rolnośrodowiskowych podlega wykładni ścisłej. W § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia wprowadzono precyzyjne unormowanie dopuszczalnych zmian, rozróżniający sytuacje zwiększenia obszaru, dodania pakietu, zmiany miejsca uprawy, zmiany wariantu. Podkreślić należy, że przepis mający zastosowanie w stanie faktycznym sprawy zawiera określenie możliwości jednorazowego dodania wskazanego pakietu pod warunkiem realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W świetle powyższego nie jest uzasadniony podniesiony przez skarżącego pogląd prawny dotyczący naruszenia wskazanego przepisu.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący przyznał, że zmniejszenie

przez niego powierzchni realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 2.3 powinno być rozpatrywane w kategoriach niedochowania podjętego zobowiązania. Konsekwentnie skarżący dobrowolnie zwrócił płatności uzyskane

w 2012 r. i doszło do wygaśnięcia zobowiązania rolnośrodowiskowego. Powyższe

nie skutkuje jednak otwarciem możliwości złożenia wniosku o dodanie na tych samych działkach wariantu 4.1. Programy dotyczą zobowiązań precyzyjnie określonych w czasie, zatem bezzasadne jest twierdzenie, że skarżący mógł złożyć samodzielny wniosek o korzystanie z wariantu 4.1. na działkach objętych w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji zobowiązaniem w ramach wariantu 2.3.

W ocenie Sądu nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 16 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 65/2011. Organ uwzględnił, że zgodnie z tym przepisem,

w przypadku gdy obszar stwierdzony jest większy niż obszar zadeklarowany

we wniosku o przyznanie płatności do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany, zatem uwzględniono powierzchnię zadeklarowaną we wniosku

o przyznanie płatności na rok 2013.

Przeprowadzone przez organ czynności kontrolne zostały podsumowane raportem z kontroli, odnośnie którego pan S. W. nie zgłosił zastrzeżeń. Organ zasadnie uwzględnił, że pomoc jest naliczana jedynie od działek rolnych zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych deklarowanych we wniosku beneficjenta.

Również w odniesieniu do upraw objętych wnioskiem o płatności zasadnie organ oparł się na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach 22-25 października 2013 r. Skarżący poprzez nieskorzystanie z prawa zastrzeżeń nie podważył ustaleń, że materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań oraz ustaleń,

że nie utrzymano minimalnej obsady drzew i krzewów. Z tych względów nie jest uzasadniony zarzut wadliwego przeprowadzenia postępowania i prawnych podstaw prowadzenia dowodu z opinii biegłego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się do zarzutów dotyczących łącznego pomiaru działek O,S i W, wyjaśniając sposób pomiaru. Organ wyjaśnił również sposób zastosowania tolerancji pomiaru przy uwzględnieniu półtorametrowej strefy buforowej wokół działki rolnej oraz bezwzględnej maksymalnej tolerancji.

Dowód z opinii biegłego na okoliczność przyczyn degradacji upraw sadowniczych był przedmiotem rozważań organu, przy czym zasadnie uwzględniono, że beneficjent nie informował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

o występowaniu w gospodarstwie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej. Skarżący nie podjął czynności zgodnych z warunkiem określonym w art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1974/2006.

Organ zasadnie wskazał treść art. 86 K.p.a. jako uzasadniającego przyjęcie, że dowód z przesłuchania strony ma charakter posiłkowy i w stanie faktycznym sprawy przeprowadzenie tego dowodu nie było obligatoryjne.

W ocenie Sądu nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w zakresie istotnych okoliczności sprawy, ocena została dokonana w granicach swobody prawem dozwolonej, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi prawa poprzez przedstawienie stanowiska co do ustaleń faktycznych oraz podstaw prawnych.

Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, działając

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), skargę oddalił.