Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2108/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie NSA Hanna Kamińska Magdalena Bosakirska (spr.) Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt III SA/Po 531/12 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od W. L. na rzecz Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt III SA/Po 531/12 oddalił skargę W. L. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w P. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

W dniu [...] maja 2010 r. W. L. złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. wniosek o przyznanie płatności w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 (dalej zwane: płatnościami ONW). We wniosku zadeklarowano do dopłaty działki ewidencyjne o nr 80, 81, 83, 84, 161, 85/1, 85/2, 87/1, 87/2, 158/1, 158/2, 158/3 i 160/1 położone w województwie w.

W trakcie weryfikacji wniosku ujawniono błędy dotyczące działek ewidencyjnych nr 83 oraz 84, polegające na wystąpieniu konfliktu krzyżowego z innym producentem rolnym.

W dniu [...] września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wystosował do W. L. wezwanie do złożenia wyjaśnień, co do działek nr 83 i 84.

W dniu [...] października 2010 r. W. L. złożył korektę wniosku, w której wycofał powierzchnię działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 83 oraz 84 z płatności. Ponownie złożył również załączniki graficzne, na których nie zostały oznaczone działki rolne na działkach ewidencyjnych nr 83 oraz 84.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. odmówił przyznania W. L. płatności ONW na rok 2010.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji zarzucając uchybienia formalne.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówił W. L. przyznania płatności ONW za 2010 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy wniosek nie był prawidłowy, a strona nie wykazała braku winy w powstaniu tej nieprawidłowości. Skarżący świadomie zadeklarował we wniosku działki, których nie użytkował rolniczo.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt I 1Ca 589/09 Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację strony od postanowienia z dnia 8 października 2009 r. Sądu Rejonowego (sygn. akt I Ns 122/09) stwierdzającego zasiedzenie spornych działek przez R. K. z dniem 14 maja 2008 r.

Skarżący zrezygnował ze zgłoszenia działki nr 83 i 84 do wniosku o dopłaty za 2010 r., ale po uprzednim wezwaniu go przez organ do dokonania stosownej korekty. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE z dnia 2 grudnia 2009 r. L 316, s. 65 ze zm., dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009"), zgodnie z którym nie stosuje się zmniejszenia płatności, gdy rolnik powiadomi organ o nieprawidłowościach wniosku zanim został powiadomiony przez organ o błędach wykrytych we wniosku. Wskazano ponadto, iż W. L. wiedział o zasadach przyznawania płatności co najmniej od 2009 r., kiedy wystąpił pierwszy konflikt krzyżowy w zakresie spornych działek nr 83 i 84.

Organ wskazał także, iż na podstawie kontroli ustalono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza, kwalifikująca się do płatności dla działki rolnej "D" w obrębie działek ewidencyjnych nr 85/1, 85/2, 87/1, 87/2 wynosi 1,12 ha a deklarowana 1,26 ha. Organ wyjaśnił, że ustalając powierzchnię oparł się na referencyjnej bazie systemu informatycznego stanowiącej Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. W. L. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji.

W skierowanym do WSA w P. piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący wskazał, że korekta z dnia [...] października 2010 r. dotyczyła m. in. wycofania działek nr 83 i 84 z wniosku, natomiast w uprzednim wezwaniu organu I instancji z dnia [...] września 2010 r. żądano od strony jedynie "złożenia wyjaśnień" oraz przedstawienia dowodów potwierdzających użytkowanie zgłoszonych gruntów. Skarżący nie dopuścił się nieprawidłowości z powodu celowego działania, gdyż długotrwałe postępowanie w kwestii zasiedzenia działek nr 83 i 84 zostało zakończone dopiero postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2010 r. (sygn. akt II CSK 260/10). W zakresie błędu co do powierzchni działek nr 85/1, 85/2, 87/1 i 87/2 skarżący wskazał, iż opierał się na wyciągu z rejestru gruntów. Organ nie mógł odmówić w całości dopłat, a jedynie był zobowiązany do zastosowania odpowiednich sankcji.

Wyrokiem z dnia 20 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm., dalej: "rozporządzenie MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r.") płatność obszarowa z tytułu ONW przysługuje rolnikowi posiadającemu minimum 1 ha gruntów rolnych na obszarach górskich i obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Zatem przesłanką warunkującą uzyskanie pomocy finansowej ze środków unijnych jest posiadanie (użytkowanie rolnicze) danego gruntu rolnego, a nie bycie jego właścicielem.

Sąd I instancji stwierdził, że skarżący deklarował posiadanie odpowiedniej wiedzy w zakresie wymagań dotyczących ubiegania się o dopłaty unijne, podpisując w pkt. IX wniosku oświadczenie o znajomości zasad przyznawania płatności. W przypadku wątpliwości w tym przedmiocie mógł zwrócić się o odpowiednią poradę do właściwych osób czy instytucji. W ocenie Sądu skarżący w chwili składania wniosku wiedział o istniejącym konflikcie krzyżowym w zakresie działek nr 83 i 84 co najmniej od czasu prowadzenia postępowania w kwestii dopłat za rok 2009. Ponadto przed datą złożenia przedmiotowego wniosku istniało prawomocne orzeczenie sądu powszechnego dotyczące potwierdzenia skutecznego przejścia prawa własności działek nr 83 i 84 na R. K. Skutków prawnych tego orzeczenia nie zmieniały próby skarżącego dotyczące wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w K. do Sądu Najwyższego.

Zdaniem Sądu nie było podstaw do zastosowania zwolnienia z sankcji określonego w art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym i skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. Sporne działki nr 83 i 84 nie były bowiem użytkowane przez niego, co sam przyznawał ostatecznie w trakcie postępowania. Skarżący wycofał działki nr 83 i 84 w ramach korekty wniosku, która została jednak dokonana na skutek wezwania organu. Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej w kwestii dokonania korekty wniosku przez stronę bez wezwania organu, gdyż treść wezwania do złożenia wyjaśnień nie budzi wątpliwości, że dotyczyła wyjaśnień co do stanu posiadania przedmiotowych działek o nr 83 i 84.

Sąd I instancji za niezasadne uznał zarzuty dotyczące nieprawidłowych ustaleń w zakresie powierzchni działki "D" (w przypadku której stwierdzono powierzchnię 1,12 ha, zamiast 1,26 ha ), gdyż organ II instancji wskazał szczegółowo w uzasadnieniu decyzji na sposób dokonywanych wyliczeń tej powierzchni, które w ocenie Sądu zostały dokonane prawidłowo. Zastosowana przez organ metoda wyliczenia powierzchni gruntów rolnych zgłoszonych przez beneficjenta do dopłat jest metodą wynikającą z obowiązujących przepisów prawa, na co zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wykonane zaś tą metodą wyliczenia ujawniły w istocie rozbieżność w powierzchni zgłoszonych we wniosku działek. Różnica wynikła stąd, że wnioskodawca opierał się na danych z ewidencji gruntów i budynków, nie brał pod uwagę tego, że dopłatami objęte są wyłącznie powierzchnie gruntów użytkowane rolniczo.

Sąd I instancji stwierdził, że organy zasadnie odmówiły przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności, ponieważ procentowa różnica między wartością zadeklarowaną a stwierdzoną przekraczała 20 % ( wynosi 43,77 %).

II

Skargę kasacyjną złożył W. L.

Wyrok zaskarżył w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.

Wnosząca skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego tj.:

- Art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działów wsparcia obszarów wiejskich (Dz. U. UE z 23 grudnia 2006 r. L 368, s. 74, dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006") w zw. z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego zastosowanie pomimo braku winy skarżącego w błędnym wypełnieniu wniosku. Zadeklarowane we wniosku o przyznanie pomocy finansowej obszaru obejmującego działki nr 83 i 84 oraz wskazanie, że działka "D" (obejmująca działki ewidencyjne nr 85/1, 85/2, 87/1, 87/2) ma powierzchnię 1,26 ha nie było zawinionym działaniem skarżącego, co skarżący wykazał przed WSA w P. Skarżący powinien zatem otrzymać dopłaty odpowiadające powierzchni działek ewidencyjnych o nr 80, 81, 161, 85/1, 85/2, 87/2, 158/1, 158/2, 158/3, 160/1.

- Art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 21 oraz art. 25 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący celowo dopuścił do zaniedbań i korekta wycofująca domaganie się dopłat za działki nr 83 i 84 nie była skuteczna.

2. naruszenie przepisów postępowania tj.:

- Art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a.") poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem zasady informowania obywateli. Brak należytego poinformowania skarżącego o zasadach przyznania dopłat przyczynił się do błędnego wypełnienia przez niego wniosku o dopłaty, a w konsekwencji odmowy ich przyznania.

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 21 oraz art. 25 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący celowo dopuścił zaniedbań i korekta wycofująca domaganie się dopłat za działki nr 83 i 84 nie była skuteczna.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny najpierw rozważył zarzuty o charakterze procesowym, bowiem wadliwie przeprowadzone postępowanie a w szczególności wadliwie poczynione ustalenia mogą mieć wpływ na prawidłowość zastosowania prawa materialnego i wynik sprawy.

W sprawie niniejszej zarzuty naruszenia prawa procesowego nie są uzasadnione.

Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie w sprawie udzielenia płatności ONW w 2010 r. toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Wspierania Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: "ustawa z dnia 7 marca 2007 r.") i wydanego na jej podstawie, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm., dalej: "rozporządzenie MRiRW z dnia 11 marca 2009 r.") nie zaś jak to mylnie wskazał Sąd I instancji, rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007 r., które zostało uchylone z dniem 13 marca 2009 r. przez § 16 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 7 marca 2007 r., do postępowania w sprawach indywidualnych dotyczących objętych nią płatności, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej przepisy k.p.a. stosuje się, "chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej", a zatem w ograniczonym zakresie. Dalsze ustępy art. 21 omawianej ustawy "stanowią inaczej" niż przepisy k.p.a. Z art. 21 ust. 3 ustawy wynika zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem nie obowiązuje tu zasada oficjalności, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie. Jednocześnie, zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy, stronom na ich żądanie udziela się pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych oraz zapewnia czynny udział w postępowaniu, zaś art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Uregulowania powyższe powodują, że omawiane postępowanie jest dużo bardziej sformalizowane niż "zwykłe" postępowanie administracyjne, a na stronie spoczywa znacznie więcej obowiązków, co do staranności i aktywności. Organ nie ma obowiązku z urzędu udzielania stronie pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalanie jej praw i obowiązków. Jest zobowiązany czynić to tylko wtedy, gdy strona w sposób wyraźny zwróci się o stosowne pouczenia. Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy, jednostki doradztwa rolniczego są obowiązane do informowania o warunkach i trybie udzielania pomocy. Jednak w związku z wyżej opisanymi odmiennościami procedury, to strona występująca o pomoc powinna z własnej inicjatywy starać się uzyskać niezbędne informacje i wyjaśnić wątpliwości. Jeśli podejmie taką inicjatywę, zarówno organy administracji jak i jednostki doradztwa rolniczego udzielają stosownych pouczeń i wyjaśnień.

Zauważyć też należy, że wprost z § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2010 r. (po zmianie dokonanej rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. zmieniającym rozporządzenie z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Dz. U. Nr 39 poz. 219), wynika, iż płatność ONW przysługuje rolnikowi, do powierzchni działek będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek. Przy takim uregulowaniu nie powinno być żadnych wątpliwości, że płatność przysługuje temu rolnikowi, który posiada i uprawia zgłoszone do dopłat grunty rolne.

W sprawie niniejszej z akt nie wynika, aby strona zwracała się do organu o pouczenia ani też, że dążyła do ustalenia zakresu swoich uprawnień. Opieranie się na instrukcji z 2004 r. i 2005 r. nie zapewnia aktualnej wiedzy niezbędnej do prawidłowego wypełnienia wniosku. Ten brak wiedzy w postępowaniu o udzielenie pomocy ONW obciąża samego wnioskodawcę. Zatem zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez zaniechanie informowania rolnika o jego prawach i obowiązkach, jest nieuzasadniony, gdyż obowiązek ten istnieje tylko wówczas, gdy rolnik żąda udzielania mu pouczeń, czego jednak w tej sprawie nie czynił.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 1 i 73 ust. 2 oraz art. 21 i 25 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/09 dotyczący nietrafnej akceptacji ustalenia, że rolnik dopuścił się zaniedbań celowo.

Na wstępie wskazać należy, że co do zasady zgodnie z art. 14 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli właściwy organ poinformował rolnika o nieprawidłowościach, poprawki nie są dozwolone do działek, których dotyczą nieprawidłowości.

Wycofanie dwóch działek z wniosku pomocowego nie może być uznane za poprawkę oczywistego błędu dozwoloną w każdym czasie, o której mowa w art. 21 cytowanego rozporządzenia.

Zaś z art. 25 ust. 2 rozporządzenia wynika, że jeżeli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach wycofanie nie jest dozwolone.

Taka sytuacja występuje w sprawie niniejszej, w której organ poinformował rolnika o nieprawidłowościach dnia [...] września 2010 r. i wezwał do wyjaśnień co do działek nr 83 i 84, a w odpowiedzi na to [...] października 2010 r. rolnik złożył korektę i wycofał nieprawidłowo zgłoszone działki. Organ prawidłowo uznał, że zastosowanie korekty było już bezskuteczne w tym znaczeniu, że negatywne dla rolnika skutki nieprawidłowości złożonego wniosku nie mogły już nie być zastosowane.

Dalej wskazać należy, że organ trafnie ustalił, że rolnik nie wykazał, iż nieprawidłowości wniosku nie wynikają z jego winy. W sprawie jest niesporne, że wnioskodawca był w konflikcie z posiadaczem działek nr 83 i 84 - rolnikiem R. K. na tle prawa do płatności pomocowych a także na tle prawa własności tych działek. Między wnioskodawcą a R. K. toczyło się postępowanie cywilne o zasiedzenie działek nr 83 i 84. Wnioskodawca wiedział zatem, że to R. K. od wielu lat posiada i uprawia działki nr 83 i 84. Wiedział także, iż postępowanie sądowe zostało prawomocnie zakończone orzeczeniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 lutego 2010 r. ustalającym, że R. K. nabył przez zasiedzenie działki nr 83 i 84. Konflikt na tle uprawnienia do płatności wyniknął już w 2009 r. W tym stanie rzeczy ponowne zgłoszenie spornych działek do płatności na 2010 r. musi być uznane za nieprawidłowość zawinioną. Zasady przyznawania pomocy powinny być rolnikowi znane. Rolnik podpisał we wniosku pomocowym oświadczenie, że zna zasady przyznawania pomocy. Jeżeli zaś miał jakąkolwiek wątpliwość, czy służy mu uprawnienie do płatności do działek nr 83 i 84, co w sytuacji konfliktu byłoby zrozumiałe, to powinien tę wątpliwość wyjaśnić zasięgając informacji w powołanych do tego placówkach oraz zapoznając się szczegółowo z instrukcją wypełniania wniosku przed jego złożeniem.

Zgłoszenie we wniosku pomocowym w 2010 r. działek, co do których rolnik miał świadomość, że ich nigdy nie uprawiał i wiedział, iż już nie jest ich właścicielem, nie może być uznane za niezawinione. Zatem zarzut wadliwych ustaleń nie jest uzasadniony, a art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie mógł być zastosowany, bowiem rolnik nie wykazał braku winy w powstaniu nieprawidłowości.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia prawa materialnego art. 16 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 w zw. z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z powołanymi przepisami, jeżeli różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym przekracza 20% obszaru stwierdzonego, nie zostaje przyznana żadna pomoc. Jest niesporne, że różnica między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosiła 43 % obszaru stwierdzonego, a brak było okoliczności usprawiedliwiających zawyżenie powierzchni zgłoszonej do pomocy. Nie budzi także wątpliwości okoliczność, że wnioskodawca dokonał korekty wniosku już po wezwaniu ze strony organu do wyjaśnień, co do działek nr 83 i 84. W tym stanie rzeczy korekta wniosku i "wycofanie działek" nie mogło już być skuteczne w związku z treścią art. 25 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Nie mogą zaważyć na rozstrzygnięciu zarzuty dotyczące niezawinionego wadliwego określenia powierzchni działki "D", obejmującej działki ewidencyjne nr 85/1, 85/2, 87/1 i 87/2. Wskazać należy, że powierzchnia działki "D" została zawyżona o zaledwie 0,14 ha, co stanowi około 0,3 % powierzchni całego gospodarstwa. Taka niedokładność nie ma żadnego wpływu na uprawnienie do pomocy. Gdyby nie wadliwości polegające na bezprawnym zgłoszeniu działek nr 83 i 84, wniosek zostałby skorygowany bez żadnych negatywnych konsekwencji. Zaznaczyć należy, że podstawą przyznania pomocy są rzeczywiste powierzchnie objęte uprawą nie zaś powierzchnie wynikające z Rejestru gruntów. Oparcie się na Rejestrze gruntów przy określaniu powierzchni działek, jako przyczyna niedokładności, może być oceniane w aspekcie braku winy rolnika. W sprawie niniejszej kwestia ta nie miała żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż to nie ta wada wniosku spowodowała utratę uprawnienia do pomocy. Omawiany zarzut kasacyjny musi być więc uznany za nieusprawiedliwiony.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 207 p.p.s.a. i mając na uwadze sytuację kasatora oraz fakt, że zostało przyznane mu prawo pomocy, odstąpił od zasądzenia od niego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w P.