Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1993/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R.G, A.B – G, K.G na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...].06.2016 r. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej SKO) - po rozpatrzeniu zażalenia R. G., A. B. oraz K. G. – utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta P. z dnia [...].04.2016 r. nr [...], ustalające wysokość kosztów postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z działką nr [...], a także w punktach trójgranicznych tych działek z działkami o numerach ew. [...] i [...] oraz zobowiązujące E. i W. J., R. G. i A. B. oraz K. G. do uiszczenia kosztów rozgraniczenia w wysokości 3936,00 zł. Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek E. i W. J.. Istniał bowiem spór graniczny, dotyczący granicy działki nr [...] stanowiącej własność Wnioskodawców z działką nr [...], stanowiącą własność R. G., A. B. oraz K. G.. Organy stwierdziły, że końcowe punkty granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi o nr. ew. [...] i [...] są punktami granicznymi działek nr [...] i [...]. Zatem, ze względów formalnych, właścicielom tych działek zapewniono udział w niniejszym postępowaniu rozgraniczeniowym. Organ I. instancji przyjął, że rozgraniczenie nie dotyczy granicy działki nr [...] z działkami nr : [...] i [...] i z tego względu właściciele tych działek nie zostali obciążeni kosztami postępowania rozgraniczeniowego. W zażaleniu stanowisko to zakwestionowali R. G. i A. B.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło ich zarzutów i stwierdziło, że brak było podstaw do obciążania tymi kosztami właścicieli działek nr [...] i [...]. Nadmieniło, że w myśl art. 264 k.p.a. w związku z art. 262 k.p.a. - stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy, albo też zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Nadmieniło, że postępowanie rozgraniczeniowe, tyczące działki nr [...], zostało wszczęte na wniosek E. i W. J. z uwagi na spór graniczny, dotyczący granicy działki nr [...], stanowiącej własność Wnioskodawców, z działką nr [...], stanowiącą własność R. G., A.B. i K. G..

Odwołując się do orzecznictwa NSA, w tym powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 - Organ odwoławczy podkreślił, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c.

W niniejszej sprawie wszczęto postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z działką nr [...] oraz w punktach granicznych tych nieruchomości z działką nr [...] będąca własnością Gminy Miasta P. oraz działką nr [...] będącą własnością P. S.. SKO potwierdziło, że końcowy punkt graniczny nr [...] dotyczy działek ewidencyjnych o numerach: [...] i [...] i [...], a punkt graniczny nr [...] dotyczy działek ewidencyjnych o numerach: [...] i [...] i [...]. Jednocześnie podzieliło stanowisko I. instancji, że spór nie dotyczył tych punktów granicznych, z tego względu właściciele działek nr [...] oraz nr [...] nie zostali obciążeni kosztami tego postępowania rozgraniczeniowego.

We wniesionej skardze R. G., A. B. i K. G. zarzucili, że

- postanowienie nr [...] z dnia [...].04.2016 r. Burmistrza Miasta P. w sprawie ustalenia kosztów postępowania administracyjnego zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, o których mowa w art. 19 k.p.a. w związku z art. 24 § 1. pkt. 1 k.p.a. i zachodzi przesłanka nieważności postanowienia na podstawie art. 156. § 1 pkt. 1 k.p.a., czego Samorządowe Kolegium Odwoławczego nie zbadało. Gmina Miasto P. jest bowiem właścicielem działki nr [...], dla której punkt oznaczony numerem [...], stanowi punkt graniczny w ramach linii łamanej wyznaczającej wschodnia granicę działki [...]. Burmistrz Miasta P. pozostaje bowiem z Gminą Miejską P. w stosunku zatrudnienia, a ponadto sprawuje funkcję jej organu wykonawczego i pełni funkcję jej ustawowego przedstawiciela;

- SKO naruszyło zaś art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., zdaniem Skarżących, powinno bowiem dojść do przejścia właściwości do załatwienia sprawy na organ wyższego stopnia, czego SKO nie dostrzegło. Pominęło też, że zgodnie z art. 29 ustawy prawo geodezyjne, w ramach prowadzonego postępowania, rozgraniczeniu podlegała granica pomiędzy działkami [...] oraz [...] wraz z przyległymi nieruchomościami. Skarżący zaznaczyli, że okreśIone zostało położenie wyłącznie dwóch punktów granicznych, oznaczonych w protokole granicznym jako punkty: [...] oraz [...]. Określiły one linię graniczną pomiędzy działkami [...] oraz [...]. Jednakże jednocześnie stanowiły jeden z punktów granicznych linii łamanych, określających granice dla przyległych nieruchomości, odpowiednio dla działek sąsiadujących - nr ew. [...] (wschodnia granica działki) i [...] (zachodnia granica działki). Nie można twierdzić, jak podkreślono w skardze - że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właścicieli nieruchomości przyległych, którzy nie wnioskowali o wszczęcie postępowania, bo nie byli w sporze. Strony postępowania uzyskują korzyści dzięki rozgraniczeniu, pewność co do punktów granicznych i wynikających z nich przebiegu granic, tj. określenia zasięgu własności. Tych punktów w przyszłych rozgraniczeniach nikt nie będzie wyznaczał, bowiem zostały zabezpieczone stabilizacją.

W skardze zarzucono, że SKO nie zapoznało się ze stanem faktycznym sprawy, tj. nie zapoznało się z protokołem granicznym z dnia [...] stycznia 2016 r. W wyniku rozgraniczenia wyznaczane w terenie były wyłącznie dwa punkty graniczne, oznaczone jako [...] i [...], bowiem to one stały się sporne.

Skarżący stwierdzili zatem, że w wyniku rozgraniczenia zostały dwa punkty graniczne, które są tzw. trójpunktami i wszystkie strony uzyskały faktycznie obiektywną korzyść. Zauważyli także, iż P. S. jest właścicielem działki sąsiadującej o numerze [...], uregulowanej w KW nr [...], a nie działki nr [...]. Takiej działki ewidencyjnej nie ma bowiem w P.. Jednocześnie Skarżący wskazali na zasadność podziału kosztów rozgraniczenia na trzech właścicieli sąsiadujących nieruchomości, przy uwzględnieniu wielkości kąta, jakim każda działka sąsiadująca przylega do tego punktu granicznego (kryterium korzyści). Ostateczne rozbicie kosztów postępowania rozgraniczeniowego uczestniczących w nim właścicieli działek sąsiednich powinno wynieść po 984 zł dla

działek o numerach ew.: [...], [...], [...] oraz [...] (w postępowaniu błędnie oznaczonej jako [...]). Podniesiono także, iż Organ I. instancji prawidłowo poniesione przez Gminę koszty rozgraniczenia określił jako 3936 zł, a w uzasadnieniu błędnie podał, że faktura opiewała na kwotę 3690 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - Wojewódzkie sądy administracyjne uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. W wyniku dokonanej oceny legalności kwestionowanych postanowień obu instancji należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi, nie budzą one zastrzeżeń z punktu widzenia ich zgodności z prawem.

Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym.

Należy nadmienić, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a., ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że art. 119 pkt 3 P.p.s.a. nie zawiera żadnych warunków wstępnych skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 P.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że nie jest trafny zarzut skargi, iż Burmistrz Miasta P. winien wyłączyć się od rozstrzygnięcia kwestii podziału kosztów postępowania, dotyczącego rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. Odnosząc się do tego zarzutu skargi należy mieć na uwadze, że to właśnie Burmistrz Miasta P. wydał niekwestionowaną przez Skarżących decyzję z dnia [...].04.2016 r. o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z działką nr [...], a także w punktach trójgranicznych tych działek z działkami o numerach ew. [...] i [...]. W postępowaniu rozgraniczeniowym Skarżący nie podnosili kwestii właściwości. Decyzję tę uznali za prawidłową. Gdyby zatem podzielić argumentację skargi, to należałoby uznać, że Burmistrz nie był uprawniony również do wydania przedmiotowej decyzji rozgraniczeniowej i powinien wyłączyć się od rozpoznania tej sprawy.

Stanowisko o istnieniu podstaw do wyłączenia się Burmistrza od rozpoznania sprawy tego rozgraniczenia, a co za tym idzie i rozstrzygnięcia o jego kosztach jest jednak nieuprawnione. Rozgraniczenie przeprowadzone w rozpatrywanej sprawie nie miało bowiem na celu wytyczenia granicy z działką należącą do Gminy Miasto P. o nr. ew. [...]. Bezsporne jest, że wchodzi ona w skład istniejącej, urządzonej drogi gminnej – ul. [...]. Gmina nie miała zatem żadnego interesu tak prawnego jak i faktycznego w tym, by rozgraniczenia tego dokonywać i z ustalenia w ramach jego przeprowadzenia punktu nr [...] nie odniosła żadnej korzyści. Granica ta nie była bowiem sporna. Nadmienić też należy, że nie były sporne linie rozgraniczające działkę o nr. ew. [...], z działkami o nr. ew. [...] oraz [...]. Nie doszło więc do zarzuconego naruszenia art. 19 k.p.a. w związku z art. 24 § 1. pkt. 1 k.p.a. Podobnie Organy obu instancji – wbrew zarzutom skargi - nie naruszyły: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a.

Sąd w całości podziela pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (opub. ONSAiWSA 2007/2/26), jednakże ustalenie, które podmioty uczestniczące w rozgraniczeniu winny być obciążone jego kosztami, w każdym konkretnym przypadku wymaga przeprowadzenia odrębnej oceny, w kontekście tego czy granice ich nieruchomości były się sporne. Należy nadmienić, że Skarżący w zażaleniu wskazali, iż przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe potwierdziło, że dotychczasowe granice między ich działką a działką ew. nr [...] były wytyczone prawidłowo, a przesunięcie ogrodzenia przez E. i W. J. w głąb ich działki nr ew. [...], nie było uprawnione. Podkreślili, że poprzedni stan na gruncie, w zakresie wytyczenia tej granicy (przed przesunięciem ogrodzenia przez P. J.), był właściwy, co potwierdziła decyzja Burmistrza. Również przedmiotem sporu i rozgraniczenia nie był przebieg linii rozgraniczających ul. [...] w P. na tym odcinku. Stąd wytycznie w postępowaniu rozgraniczeniowym punktu trójgranicznego nr [...] nie miało żadnego waloru dla Gminy Miasto P., natomiast po wytyczeniu punktu trójgranicznego nr [...], pozwoliło na ustalenie przebiegu tej granicy, a więc na rozgraniczenie działek o nr. ew. [...] i [...].

Zasadnicze znaczenie wynik tego postepowania rozgraniczeniowego miał zatem – jak prawidłowo przyjęły Organy obu instancji - dla Skarżących: R. G., A. B. i K. G. oraz dla wnioskodawców rozgraniczenia – E. i W. J..

Skarżący nadmienili w zażaleniu, że pomiędzy nimi oraz E. i W. J. od dłuższego czasu toczy się spór sąsiedzki, tyczący najpierw zmiany stosunków wodnych przez podwyższenie terenu działki, a następnie sporu granicznego. Sporem tym, jak wynika z akt sprawy, nie był natomiast objęty sąsiad – P. S., mający działkę położoną na wschód względem tych nieruchomości, o nr. ew. [...] (jak przyjęły Organy obu instancji i wynika z załączników mapowych), a wg Skarżących o nr. ew. [...].

Wymaga uwzględnienia, że granica działki P. S. nr ew. [...] z działkami o nr. ew. [...] oraz [...] stanowi linię prostą i z punktu widzenia interesu prawnego P. S. bez znaczenia jest, w którym miejscu tej linii biegnącej z północy na południe, wyznaczony by został punkt trójgraniczny nr [...]. Reasumując, w tym stanie rzeczy kosztami niniejszego postępowania rozgraniczeniowego Burmistrz Miasta P. zasadnie obciążył jedynie E. i W. J. oraz R. G., A. B. i K. G..

Na marginesie należy zauważyć, że Sąd odrzucił jako spóźnione skargi R. G. i A. B.. Zważywszy więc, iż K. G. zobowiązano do uiszczenia przedmiotowych kosztów jedynie w kwocie 5 zł 90 gr - z punktu widzenia jej interesu prawnego - bez znaczenia jest, czy kosztami tymi obciążeni zostaliby również P. S. oraz Gmina Miasta P.. Nie mogłoby to bowiem prowadzić do zmniejszenia i tak bardzo niskiej kwoty, do której uiszczenia z tego tytułu została zobowiązana.

Reasumując, jakkolwiek SKO nieco pobieżnie uzasadniło swe zaskarżone postanowienie, z podano uprzednio względów odpowiada ono prawu.

Z przytoczonych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.