Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 981/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.7 i art.18
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

S. M., działając jako rolnik, zwrócił się w dniu 15 maja 2009 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, w którym zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 121,75 ha, w tym 48,78 ha położonych w strefie I ONW na działkach ewidencyjnych oraz 72,97 ha w strefie II ONW.

W dniu 16 lipca 2009 r. w gospodarstwie S. M. odbyła się kontrola, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości.

Pismem z dnia 14 sierpnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał stronę do złożenia wyjaśnień odnośnie nieścisłości dotyczących działek rolnych "A", "C" i "D", albowiem powierzchnie tych działek były większe od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do uzyskania płatności ONW. Jednocześnie organ poinformował stronę o kontroli zobowiązań wieloletnich, która wykazała, że suma powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności z tytułu ONW, jest mniejsza od wielkości zobowiązania jakie podjął producent rolny.

W odpowiedzi S. M. złożył w dniu 22 sierpnia 2009 r. korektę wniosku wraz z oświadczeniem, w którym wyjaśnił, że przedmiotowe działki składają się z kilku działek ewidencyjnych, jednakże są spójnymi obszarami w całości uprawnionymi do uzyskania płatności. Ponadto wyjaśnił, że suma powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności z tytułu ONW, jest mniejsza o 3,25 ha (tj. 2,60 %) od wielkości podjętego zobowiązania, a zmniejszenie nastąpiło na skutek złożonych w 2008 r. wyjaśnień.

W dniu 18 sierpnia 2009 r. w gospodarstwie S. M. odbyła się kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, przeprowadzona przez A Sp. z o. o. w G., podczas której stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności z tytułu ONW wyniosła 108,50 ha. Strona nie wniosła zastrzeżeń do wyników kontroli.

W dniu 22 września 2009 r. w gospodarstwie strony odbyła się ponowna kontrola przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., podczas której stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności z tytułu ONW wyniosła 121,50 ha.

W wyniku kontroli sprawdzającej przeprowadzonej w dniach 29 października 2009 r. i 20 listopada 2009 r., ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności z tytułu ONW wyniosła 110,22 ha.

Decyzją z dnia 24 lutego 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał S. M. pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 w łącznej wysokości 16.130,15- zł, wynikającej z pomniejszenia przyznanej płatności o kwotę 2.597,20- zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w odniesieniu do działek rolnych położonych w strefie I ONW powierzchnia zadeklarowana w przedmiotowym wniosku wynosiła 48,78 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła 46,22 ha. Wobec powyższego, zgodnie z art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006 r., str. 74 ze zm.), przyznana płatność została pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Odnośnie działek rolnych położonych w strefie II ONW, organ I instancji wskazał, że powierzchnia zadeklarowana w przedmiotowym wniosku wynosiła 72,97 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła 64,00 ha. Wobec powyższego, zgodnie z powołanym art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) przyznana płatność została pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Od powyższej decyzji S. M. wniósł w dniu 5 marca 2010 r. odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G.. Odwołujący się wskazał, że nie zgadza się z wynikami przeprowadzonych czynności kontrolnych, bowiem według jego pomiarów, wynikających z faktycznego użytkowania, że zadeklarowane we wniosku powierzchnie, są zgodne z rzeczywistym użytkowaniem łąki trwałej. Strona zwróciła uwagę na fakt, że kontrola na miejscu nie uwzględniła elementów dotyczących wymagań w zakresie spełniania zasad dobrej kultury rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska w 2009 roku, w kontekście działań rolnośrodowiskowych, tj. siedlisk ptasich i skupisk roślin cennych przyrodniczo. S. M. wskazał również, że nie uwzględniono do powierzchni użytkowanej pasowych zadrzewień, a w zgłoszonych i deklarowanych powierzchniach nie ma powierzchni ugorowanej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w G. decyzją z dnia 12 lipca 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w odniesieniu do płatności z tytułu ONW do działek rolnych położonych w strefie I ONW, różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (48,78 ha) a powierzchnią stwierdzoną (46,22 ha) wyniosła 5,54 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006 r., str. 74 ze zm.), w związku z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. L1 41 z 30.4.2004 ze zm.) jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, a różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 3% ale nie więcej niż 30% zatwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Organ odwoławczy wskazał, że kontrole w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykonane przez pracowników ARiMR zostały przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi procedurami, a analiza dokumentacji pokontrolnej wykazała brak podstaw do uznania uwag S. M. za zasadne.

Odnosząc się do stwierdzenia strony, że nie zgadza się z w wynikami przeprowadzonych czynności kontrolnych, podczas których stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zawyżenia powierzchni deklarowanej we wniosku o dopłaty bezpośrednie należy zauważyć, że S. M. mógł zgodnie z ustawą, po otrzymaniu raportu z kontroli zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę złożenia wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa, zatem należało uznać, że zgadza się ona z wynikami kontroli, m. in. z ustaleniami dotyczącymi działek rolnych "A", "C", "D" i "E".

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wyjaśnił, że analiza dokumentacji pokontrolnej wykazała brak podstaw do uznania uwag S. M., bowiem Biuro Kontroli na Miejscu dysponuje zapisem pomiarów z odbiorników GPS inspektorów terenowych, z których jednoznacznie można odczytać konfigurację widocznych nad horyzontem satelit, czas oraz datę wykonywania czynności kontrolnych w poszczególnych dniach. Tym samym wyjaśnił, że nie może być mowy o jakiejkolwiek fikcji i nierzetelnym poświadczeniu nieprawdy.

Wobec powyższego, przeprowadzenie ponownej kontroli w gospodarstwie S.a M. i w jego obecności w zakresie kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych i deklarowanych w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania Dyrektor ARiMR uznał za bezzasadne.

Końcowo organ wskazał, że organ kontrolny może powiadomić o przeprowadzonej kontroli, jednakże nie ma żadnego obowiązku poinformować o tym rolnika. Należy tutaj nadmienić, że sprawę powyższą regulują przepisy unijne, a zgodnie z art. 91 Konstytucji RP przepisy unijne są stosowane bezpośrednio i mają pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami krajowymi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. M. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2001 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r.); naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz przepisów art. 7 i art. 77 kpa, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 23 września 2010 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonego operatu pomiarowego pomiaru kontrolnego powierzchni użytkowanej rolniczo, sporządzonego przez uprawnionego geodetę.

Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił przedmiotowy wniosek i dopuścił dowód ze złożonego przez skarżącego operatu pomiarowego na okoliczność określenia powierzchni użytkowanych przez skarżącego działek rolnych.

W piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2010 r. pełnomocnik AriMR wskazał, że czynności pomiarowe w przedstawionym przez skarżącego operacie pomiarowym, zostały dokonane po upływie 10 miesięcy od pomiarów przeprowadzonych przez pracowników AriMR i nie mogą stanowić podstawy do właściwego naliczenia płatności.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że pomiary dokonane przez rzeczoznawcę odzwierciedlają w 100% stan upraw z roku 2009, a ponadto wskazał, że ARiMR nie uwzględnił w swoich wyliczeniach areału upraw okoliczności, iż spełniał on zasady dobrej kultury rolnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w ordynacji podatkowej.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Mając na względzie powyższe regulacje należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Badając bowiem niniejszą sprawę, Sąd dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżący ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 - na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Z kolei zasady weryfikacji wniosków o płatności regulują przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004, ze zm.). Rozporządzenia te, jako akty normatywne wydane przez organ Unii Europejskiej, krajowe organy administracji publicznej - w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej - stosują bezpośrednio zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864). Czynią to jednak z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do ust. 2 w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej organ administracji publicznej stoi na straży praworządności (pkt 1 ust. 2), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2 ust. 2). Wprawdzie jak stanowi ust. 3 art. 3 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących wskazanych płatności ciężar udowodnienia faktu, został przerzucony na osobę, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, jednakże to nie oznacza, że organ jest zwolniony od obowiązku zbadania wszystkich istotnych okoliczności, które są związane z określoną sprawą jak również rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Taki bowiem sposób postępowania odpowiada zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz regułom postępowania zawartym w art. 77 § 1 k.p.a., w myśl których organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ I jak i II instancji, który jako organ odwoławczy ponownie rozstrzyga sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 k.p.a.) W szczególności organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a., por. wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83).

Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego sprawy należy stwierdzić, że organ w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego dopuścił się uchybień proceduralnych, czym naruszył wyżej powołane przepisy postępowania i niektóre z tych naruszeń - w ocenie Sądu - mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

We wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 skarżący zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 121,75 ha z czego 48,78 ha położonych w I strefie ONW i 72,97 w II stref9ie ONW. Powyższa deklaracja wynikała z wiedzy, jaką skarżący posiadał na temat uprawianego areału. Poszczególne kontrole przeprowadzane były przez wyspecjalizowane podmioty. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II GSK 492/07 (LEX nr 469736), o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane tylko przez określone – wyspecjalizowane i bezstronne podmioty. Z tego też względu dowodom z protokołu kontroli należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności. Jednakże w okolicznościach sprawy będącej przedmiotem orzekania przez tut. Sąd podkreślić należy, że kontrola z dnia 16 lipca 2009 r. nie wykazała nieprawidłowości. Kontrola przeprowadzona w dniu 18 sierpnia 2009 r. przez A Sp. z o.o. w G. wykazała, że powierzchnia gruntów, dla których płatność ma być przyznana wynosi 108,50 ha. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Biuro Kontroli Oddziału ARiMR w G. w dniu 22 września 2009 r. ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania dopłat wynosiła 121,50, jednakże ustalenia te zostały zakwestionowane wynikami kolejnych kontroli z 29 października i 20 listopada 2010 r., w trakcie których wskazano powierzchnię 110,22 ha.

Organ I instancji dał wiarę ustaleniom ostatniej kontroli i za podstawę wypłaty dopłat z tytułu ONW za 2009 r. przyjął powierzchnię 110,22 ha (46,22 ha I sterfa ONW i 64,00 ha II strefa ONW), jednakże w żaden sposób nie wyjaśnił motywów takiego postępowania. Organ nie wyjaśnił z jakiej przyczyny pominął pomiary dokonane w czasie innych czynności kontrolnych, a w szczególności tych korzystnych dla strony. Organ nie odniósł się także do pomiarów dokonanych w latach poprzednich w kontekście poprzednich wniosków. Ponadto organ nie zajął stanowiska w tej kwestii, że wskazany we wniosku areał spełniał zasady dobrej kultury rolnej

Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, w efekcie wydający decyzję powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.), jak i dokonać wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Powinien też mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.

Brak precyzyjnego wskazania motywów uwzględnienia jednego wyniku kontroli z jednoczesnym pomięciem pozostałych, stanowi poważne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, uzasadniające wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Jak bowiem wynika z przeprowadzonego przez Sąd dowodu ze złożonego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego z operatu pomiarowego, istnieje rozbieżność pomiędzy poszczególnymi pomiarami, która powinna być kanwą do poddania szczegółowej ocenie dotychczas przeprowadzonych pomiarów.

Marginalnie Sąd w składzie orzekającym pragnie wskazać, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych nie ma obowiązku zawiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli, a czynności kontrolne mogą być wykonane pod jego nieobecność. Art. 23 a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przewiduje fakultatywny obowiązek zapowiedzenia kontroli i to jedynie w sytuacji, gdy nie zagraża to celowi kontroli. Podkreślić także trzeba, że kopia raportu z kontroli została przekazana przez organ I instancji S. M. Tym samym skarżący miał zapewnioną możliwość zapoznania się z wynikami kontroli oraz wypowiedzenia się co do poczynionych ustaleń. Jak wynika bowiem z art. 31 ust. 8 ustawy 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w przypadku, gdy strona nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. S. M. skorzystał z tego uprawnienia, a organ pismem z dnia 15 lutego 2010 r. udzielił stronie odpowiedzi.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami oraz faktem, że sprawa wraca do stadium postępowania przed organem, wypowiadanie się Sądu w kwestii pozostałych zarzutów zawartych w skardze byłoby przedwczesne.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny uwzględnić powyższe wskazania i z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, którego odzwierciedleniem będzie przy tym uzasadnienie sporządzone przez organ umożliwiające skarżącemu poznanie wszystkich motywów wydanej decyzji i ustosunkowanie się w ewentualnym odwołaniu. Niezależnie od tego organy administracji są zobowiązane umożliwić właściwe określenie powierzchni działek, dla których skarżący żąda płatności, wykorzystując przy tym wszelkie dostępne środki dowodowe, w tym przedstawiony przez skarżącego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego operat pomiarowy. Na marginesie Sąd orzekający w niniejszej sprawie zwrócił uwagę, że wyliczona w przedmiotowym operacie powierzchnia gruntów użytkowanych rolniczo przez skarżącego wynosi 121, 3950 ha i jest zbieżna z powierzchnią ustaloną w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 22 września 2009 r. i zadeklarowaną przez skarżącego we wniosku o przyznanie dopłat. Organ winien także odnieść się do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii nie uwzględnia w wyliczeniach organu areału upraw, okoliczności, że spełniał on zasady dobrej kultury rolnej

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Ponadto wyrok zawierza rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd – zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. – zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.