Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 461/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: Art. 104 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Par. 44  pkt 2, par. 45  ust. 2  w zw. z par. 35  pkt 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skarg M. P. i J. P. oraz E. S. – C. i Z. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. zasądza solidarnie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących M. P. i J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zasądza solidarnie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących E. S. – C. i Z. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2015 r. znak : [...] Starosta orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta N - obręb [...] zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0.0798 ha nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] składającej się z pb. [...] o pow. 0.0264 ha, oraz nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] składającej się z pb. [...] o pow. 0.0590 ha w szczególności: działka nr [...] o pow. 0.0798 ha zmienia oznaczenie na działki:

← nr [...] - o pow. 0.0237 ha (B-RIVa - użytki rolne zabudowane) odpowiadająca parceli budowlanej pb. [...] objętej księgą wieczystą [...], a określonej na planie sytuacyjnym podziału parceli budowlanej pb. [...] na parcele budowlane pb. [...] oraz pb. [...], L. Ks. zam. [...], sporządzonym 14 stycznia 1944 r. przez mierniczego przysięgłego S. W.,

← nr [...] - o pow. 0.0561 ha (B-RIVa - użytki rolne zabudowane) - odpowiadająca parceli budowlanej pb. [...] objętej księgą wieczystą [...], a określonej na planie sytuacyjnym podziału parceli budowlanej pb. [...] na parcele budowlane pb. [...] oraz pb. [...], L. Ks. zam. [...], sporządzonym 14 stycznia 1944 r. przez mierniczego przysięgłego S. W.

Powyższą aktualizację wprowadzono na podstawie opracowania geodezyjno-kartograficznego - operatu o identyfikatorze ewidencyjnym materiału zasobu [...] przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 28 lipca 2015 r., obejmującego m.in. protokół ustalenia przebiegu granic działek dla celów ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym w miejsce dotychczas uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków danych odnoszących się do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...] miasta N.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), § 44 pkt 2, § 45 ust. 2 w związku z § 35 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) oraz porozumienia z dnia 27 grudnia 2011 r. Nr [...] pomiędzy Prezydentem miasta N i Starostą w związku z art. 7d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

|Udział / Forma władania |Dane osoby fizycznej / instytucji |

|współwłaściciel |A. A. (-, -) |

|Uwagi: |Brak udziału wspólwłaść. w 60/900 cz. do pb.[...] o pow.590m2 KW [...] współwłaść. w 60/900 cz. do pb. [...] o pow.264m2 |

| |KW [...] |

|współwłaściciel |B. H. B. (J., J.) |

| |zam. ul. D, N |

|Uwagi: |Brak udziału współwłaść. w 180/900 cz. do pb. [...] KW. [...] o pow. 590m2, w 15/75cz. do pb.[...] o pow.264m2 KW [...] |

|współwłaściciel |B. K. P. (W., H.) |

| |zam. ul, D, N |

|Uwagi: |Brak udziału współwłaść. w 180/900 cz. do pb. [...] o oow.590m2 KW [...], w 15/75cz. do pb.[...] o pow. 264m2 KW [...], |

|wspólność ustawowa |C. Z. (M., O.) |

|współwłaściciel |zam. ul. Ł, N |

| |S. – C. E. (F., O.) |

| |zam. ul. Ł, N |

|Uwagi: |współwłaściciele do pb.[...] w 28/450 cz.+180 000/9000000cz. +180 000/9 000 000 +3/225cz o pow. 0.0590 ha obj. KW nr |

| |[...] |

|współwłaściciel |F. F. (-, -) |

|Uwagi: |Brak udziału współwłaść. w 48/900 cz. do pb.[...] o pow. 590m2 KW [...] współwłaść. w 24/900 cz. do pb. [...] o pow.264m2|

| |KW [...] |

|współwłaściciel |K. A. R. (F., M.) |

|Uwagi: |w 24/450cz. do pb.[...] z KW [...] |

|współwłaściciel |K. J. F.(F., M.) |

|Uwagi: |W 24/450cz. do pb.[...] z KW [...] |

|współwłaściciel |P. H. (K., F.) |

| |zam. ul. J, N |

|Uwagi: |współwłaściciel 356940/9000000cz do pb. [...] o pow.590m2 KW [...] |

|współwłaściciel |P. H. (K., F.) |

| |zam. ul. J, N |

|Uwagi: |w 716940/9000000cz. do pb.[...] z KW [...] |

|współwłaściciel |P. P. (H., D.) |

| |zam. ul. J, N |

|Uwagi: |współwłaściciel w 4/225 do pb. [...] o pow. 0.0590 ha - KW [...] cd.Lwh [...] |

|współwłaściciel |W. M. (K., M.) |

| |zam. ul. S., N |

|Uwagi: |w 450100/9000000cz.+232960/9 000 000 cz. do pb. [...] z KW [...] |

| | |

|Udział / Forma władania |Dane osoby fizycznej / instytucji |

|300000/4500000 |A. A. (-, -) |

|współwłaściciel | |

|1980000/4500000 |B.H. B. (J., J.) PESEL: [...] |

|współwłaściciel |zam. ul. D, N |

|Arkusz |Nr działki |Adres lub położenie |Powierzchnia [ha] |Użytek i klasa bonitacyjna |Nr KW Iub inne dokumenty |

| | | | |Rodzaj |Pow. [ha] | |

|1 |[...] |ul. J ul. J ul. W |0.0798 |B-RIVa |0.0798 |LWH [...], [...] |

|identyfikator. 126201_1.0029.121 |

| |Razem powierzchnia działek: |0.0798 ha |

| |Słownie: |siedemset dziewięćdziesiąt osiem metrów kwadratowych |

| | | |

|Arkusz |Nr działki |Adres lub położenie |Powierzchnia [ha] |Użytek i klasa bonitacyjna |Nr KW Iub inne dokumenty |

| | | | |Rodzaj |Pow. [ha] | |

|1 | [...] |ul. J |0.0237 |B-RIVa 0.0237 |[...] |

|Identyfikator 126201_1.0029.192 |

| | |Razem powierzchnia działek: |0.0237 |ha | |

| | |Słownie: |dwieście trzydzieści siedem metrów kwadratowych |

| | | | |

|1980000/4500000 |B. K. P. (W., H.) PESEL: [...], NIP: [...] zam. ul. D, N |

|współwłaściciel | |

|240000/4500000 |F. F. (-, -) |

|współwłaściciel | |

|Arkusz |Nr działki |Adres lub położenie |Powierzchnia [ha] |Użytek i klasa bonitacyjna |Nr KW Iub inne dokumenty |

| | | | |Rodzaj |Pow. [ha] |[...] |

| |[...] |ul. J |0.0561 |B-RIVa 0.0561 |

|Identyfikator: 126201_1.0029.193 |

| |Razem powierzchnia działek: |0.0561 |ha |

| |Słownie: |pięćset sześćdziesiąt jeden metrów kwadratowych |

|Udział / Forma władania |Dane osoby fizycznej / instytucji |

|600000/9000000 |A. A. (-, -) |

|współwłaściciel | |

|225000/9000000 |B. H. B. (J., J.) |

|współwłaściciel |zam. ul. D, N |

|225000/9000000 |B. K. P. (W., H.) PESEL: [...], NIP: [...] |

|współwłaściciel |zam. ul, D, N |

|2160000/9000000 wspólność |C. Z. (M., O.) |

|ustawowa współwłaściciel |zam. ul. Ł, N |

| |S. – C. E. (F., O.) |

| |zam. ul. Ł, N |

|480000/9000000 |F. F. (-, -) |

|współwłaściciel | |

|840000/9000000 |K. A. R. (F., M.) |

|współwłaściciel |zam. ul. B, K |

|840000/9000000 |K. J. F. (F., M.) |

|współwłaściciel |zam. ul. S,3 J |

|472314/9000000 |P. W. J. (H., D.) |

|współwłaściciel |zam. P |

|472313/9000000 |P. P. (H., D.) |

|współwłaściciel |zam. ul. B, N |

|472313/9000000 |P. P. (H., D.) |

|współwłaściciel |zam. ul. J, N |

|540000/9000000 |P. J. K. (K., F.) |

|współwłaściciel |zam. ul. K, N |

|900000/9000000 |K. T. (E., W.) |

|współwłaściciel |zam. ul. S,3 J |

|90000/9000000 współwłaściciel|P. M. T. (J., M.) |

| |zam. M |

| |P. J. K. (R., A.) |

| |zam. M |

|683060/9000000 |G. – P. M. G. (B., J.) |

|współwłaściciel |zam. N |

| |P. C. (W., T.) |

| |zam. N |

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z uwagi na niezgodność stanu w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącego działki ewidencyjnej nr [...] z przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, mówiącego, że działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych właściwym jest dokonanie sprostowania istniejącego wpisu w rejestrze gruntów i budynków oraz na mapie ewidencyjnej na podstawie dokumentacji przyjętej do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 28 lipca 2015 r. o identyfikatorze ewidencyjnym materiału zasobu [...], ponieważ w/w działka ewidencyjna składa się z dwóch odrębnych nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr [...] (pb. [...]) oraz nr [...] (pb. [...]), a krąg podmiotów którym przysługuje własność tych nieruchomości nie jest tożsamy. Organ zaznaczył, że objęcie jedną działką ewidencyjną gruntu, który nie jest jednorodny pod względem prawnym, narusza zasady i cele, którym służyć ma ewidencja gruntów, a ustalenie takiego stanu daje podstawę do wprowadzenia z urzędu lub na wniosek stron zmian w ewidencji, aktualizujących jej stan w sposób zgodny z aktualnym stanem prawnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 747/09). Organ podkreślił, że jego zadanie było wyodrębnienie z niejednorodnej prawnie działki ewidencyjnej, działek opisujących nieruchomości oznaczone w księgach wieczystych jako parcele budowlane pb [...] i pb [...], gdyż dopiero ich wyodrębnienie może w razie sporu co do zgodności przebiegu granic ewidencyjnych z zasięgiem prawa własności być przesłanką do powstania sporu granicznego. Organ zaznaczył, że przebieg granic ewidencyjnych nie przesądza o zasięgu prawa własności, o którym decydują instytucje i przepisy prawa cywilnego, tak więc zadaniem organu nie było przeprowadzenie zmian w operacie ewidencji w tej części, w której zawiera on dane dotyczące budynku stanowiącego część składową gruntu ani prostowanie błędu polegającego na przypisaniu parceli [...] dwóch budynków zamiast jednego, gdyż przepisy prawa cywilnego regulują sytuację gdy budynek w części lub całości wzniesiony został na cudzym gruncie. Punktem wyjścia dla wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków jest plan sytuacyjny podziału parceli budowlanej pb. [...] na parcele budowlane pb. [...] i pb. [...] sporządzony przez mierniczego przysięgłego S. W. (L. Ks. zam. [...] z dnia 5 stycznia 1944 r.), który to dokument stanowił oparcie do oznaczenia w księgach wieczystych założonych w 1948 roku nieruchomości stanowiących parcele budowlane pb. [...] i pb. [...] (zaświadczenie Sądu Rejonowego dotyczącego wpisów w LWH [...] c.d. KW [...]). Działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] miasta N została utworzona przy założeniu ewidencji gruntów ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr 9, poz. 77 z dnia 30 sierpnia 1966 r., zawiera ona dwie odrębne nieruchomości składające się z pb. [...] i pb. [...] objęte różnymi księgami wieczystymi: [...] oraz [...] oraz różnymi prawami własnościowymi z czego wynika, że jest niejednorodna pod względem prawnym. Zdaniem organu zasadnym było uznanie żądania wnioskodawców dotyczącego wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian co do danych służących opisowi ich nieruchomości określonej w obowiązującej ewidencji jako działki ewidencyjne przed sprostowaniem oznaczenia tej nieruchomości w trybie art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez sąd rejonowy prowadzący księgi wieczyste, w których nieruchomości pozostają do dnia dzisiejszego oznaczone nieaktualnymi danymi katastralnymi - pb. [...] i pb. [...]. Organ ustalił przy uwzględnieniu wskazań zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 5 lutego 2015 r. znak: [...] aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków wprowadza się w oparciu o stan prawny, zgodnie z którym:

← działkę ewidencyjną nr [...] stanowi pb. [...] o pow. 0.0264 ha z księgi wieczystej [...] stanowiąca własność A. A. w 300000/4500000 cz., F. F. w 240000/4500000 cz., K. P. B. syna W. i H. w 1980000/4500000 cz.. H. B. B. córki J. i. w 1980000/4500000 cz.,

← działkę ewidencyjną nr [...] stanowi pb. [...] o pow. 0.0590 ha z księgi wieczystej [...] stanowiąca własność E. S. – C., córki F. i O. i Z. C., syna M. i O. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w 2160000/9000000 cz., A. R. K., córki F. i M. w 840000/9000000 cz., J. F. K., syna F. i M. w 840000/9000000 cz., P. P., syna H. i D. w 472313/9000000 cz., A. A. w 600000/9000000 cz., F. F. w 480000/9000000 cz., K. P. B., syna W. i H. w 225000/9000000cz., H. B. B., córki J. i J. w 225000/9000000 cz., J. K. P., córki K. i F. w 540000/9000000cz., W. J. P., syna H. i D. w 472314/9000000 cz., P. P., syna H. i D. w 472313/9000000 cz., M. T. P., córki J. i M. i J. K. P., syna R. i A. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w 90000/9000000 cz., C. P., syna W. i T. i M. G. G. – P., córki B. i J. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w 683060/9000000 cz., T. K., córki E. i W. w 900000/9000000 cz.

Podniesiono, że wyodrębnienie stanu własności nastąpiło na podstawie operatu pomiarowego o identyfikatorze ewidencyjnym materiału zasobu [...] przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 28 lipca 2015 r., protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków spisanego w dniu 29 czerwca 2015 r. oraz stanów prawnych uwidocznionych w księgach wieczystych [...] i [...]. Organ wskazał, że w dniu 20 października 2015 r. od E. S. - C. i Z. C. wpłynął do niego wniosek o niedokonywanie zmian co do parcel pb. [...] i pb. [...] w związku z toczącym się postępowaniem prokuratorskim, jednak nie zawierał on żadnych dodatkowych informacji pozwalających na zweryfikowanie tej informacji. Organ podkreślił, że "z informacji Prokuratury Apelacyjnej z 3 grudnia 2012 r. wynika, że przed tą prokuraturą nie toczy się żadne postępowanie, a składane do niej pisma rejestrowano w rejestrze "Ko" i przekazywano prokuraturze właściwej miejscowo w N. W następstwie wyłączenia Prokuratury w N przed Prokuraturą Rejonową w Z toczyło się postępowanie do sygn. [...] w sprawach domniemanych przestępstw z art. 286 § 1 kk i 272 kk. Jak wynika z informacji Prokuratury Rejonowej w Z z 5 grudnia 2012 r. (k. 139 w/w akt) postanowieniem z 31 marca 2011 r. śledztwo wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego zostało umorzone, a postanowienie to utrzymał w mocy Sąd Rejonowy postanowieniem z 12 lipca 2011 r. sygn. [...] rozpatrując zażalenie złożone przez pokrzywdzonych". (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku sygn. akt III SA/Kr 251/12 z dnia 14 grudnia 2012 r.) W związku z powyższym nie zaszły przesłanki do uznania żądania wnioskujących E. S. – C. i Z. C. za zasadne.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. S. – C. i Z. C. podnieśli, że zapisy z KW [...] i KW [...] nie odpowiadają prawdzie, dzieląc działkę nr [...], co doprowadza do podziału kamienic na dwie odrębne. Ww. działka to nie grunt rolny, lecz należy do niej zabudowa składająca się z dwóch kamienic, szczegółowo opisanych w KW [...]. Odwołujący się podnieśli, że Starostwo Powiatowe daje w prezencie innym współwłaścicielom ok. 100 m2 nieruchomości, czyli mienie znacznej wartości, które zostałoby im odebrane. Odwołujący się zakwestionowali powoływanie się na plan sytuacyjny z 1944 r., gdyż uważają, że zapis na tym planie wyraźnie i precyzyjnie określa, że sporządzona mapka jest jedynie wstępem do późniejszych działań, które jednakże nigdy nie nastąpiły. Odwołujący się podnieśli również, że kwestia zakończenia działań prawnych przez Prokuraturę w 2012 r., mija się z prawdą, gdyż do chwili obecnej trwa postępowanie, a jego rozstrzygnięcie jeszcze się nie zakończyło. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie decyzji.

W odwołaniu M. P. i J. P. od decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r. odwołujący się zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 kpa, art. 10,16, 61, 77, 105 w związku z art. 24 b Prawa geodezyjnego przez:

← wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów w oparciu o dokonany w niejasnych okolicznościach podział geodezyjny przez mierniczego S. W. z dnia 5 stycznia 1944 r., w sytuacji gdy brak było tak podstawy prawnej, jak i jakichkolwiek przesłanek do podziału nieruchomości, wobec jednorodnego stanu prawnego nieruchomości i ciągłości zabudowań nie pozwalających na rozdzielenie budynków, co dodatkowo wywołuje wątpliwości wobec podniesienia w odwołaniu przez kuratora braku udziału w tych czynnościach żyjących wówczas współwłaścicieli A. A. i F. F., co powodowałoby, że wprowadzenie zmian w oparciu o ten podział zmierzałoby do sanowania nieważnych czynności dotyczących podziału nieruchomości podjętych z pominięciem udziału wszystkich współwłaścicieli;

← brak zasadności podziału w sytuacji potencjalnie zagrażającego stronom postępowania wielopłaszczyznowym i wieloletnim konfliktem wobec sprzecznych interesów wnioskodawczyni H. B. z większością reprezentowaną przez pozostałych współwłaścicieli, który spowoduje, że podział działki w takich warunkach uniemożliwi wznowienie znaków granicznych, rozgraniczenie, wywołując wieloletni spór administracyjno-cywilny, tym bardziej, że zmiany w ewidencji zupełnie nie biorą po uwagę warunków do podziału budynków, lekceważąc charakter posiadania, który uniemożliwia zasiedzenia przez obecnych współwłaścicieli fragmentów zbudowanych w XIX wieku budynków, odsyłając błędnie strony na drogę postępowania cywilnego z powołaniem się na budowę na cudzym gruncie, wykazując tym samym nieznajomość nie tylko przepisów prawa cywilnego, ale przede wszystkim lekceważenia stanu prawnego i faktycznego budynków gdyż budynki powstały na gruncie właścicieli, budujących je w XIX wieku, a więc wykluczających przepisy prawa cywilnego budowie na cudzym gruncie, co świadczy o niemożności uregulowania tej kwestii i konsekwencji, które mogą dotknąć także organ wydający decyzję o utworzeniu w dniu 30 sierpnia 1966 r. jednej działki [...] działki o pow. 0.0798 ha, co wobec ciągłości zabudowań, spowodowało, że widnieje zapis w obu księgach wieczystych KW [...] i [...] co do istniejących zabudowań w postaci dwóch budynków na poszczególnych pb. [...] i pb. [...], a potwierdza go zapis w ewidencji o jednorodnej działce [...] powodujący, że współwłaściciele nabywali udziały w przekonaniu o nabyciu udziałów w obu nierozdzielnych budynkach, co potwierdzał zapis sytuujący ich prawa do całości budynków położonych w obszarze jednej działki nr [...];

← dokonanie w sposób nieprawidłowy i naruszający prawa stron przez geodetę S. M. opisu przebiegu granic przez budynki, zamieszczonego jak wynika z decyzji w protokole przebiegu granic pomimo, że w trakcie oględzin z udziałem stron biegły w sporządzanym protokole z tych czynności, geodeta w ogóle nie dokonywał opisu granicy przebiegającej przez budynki, a więc jeżeli został taki opis zamieszczony to został on sporządzony w sposób samowolny post factum, bez udziału stron, w sposób naruszający prawa stron reprezentowanych w tych czynnościach przez pełnomocnika M. i J. P.;

← dokonane niezgodnych ustaleń, że za podziałem działki [...] przemawia fakt braku jednorodności prawnej, powstałe działki [...] i [...] będą jednorodnymi prawnie - co nie jest zgodne z prawdą skoro nie da się dokonać podziału budynków ani dokonać regulacji w drodze cywilnej, tj. zabudowy na cudzym gruncie.

Odwołujący się podkreślili, że organ, który prowadzi ewidencję gruntów i budynków, pomimo wieloletniego postępowania nawet nie zorientował się w sytuacji położenia, wieku budynków, pomimo składania już kilka lat temu wniosku o dokonanie z urzędu wizji budynków. Zdaniem odwołujących się powoływanie się na dokonany przez geodetę W. z 1944r. podział nieruchomości i włączenie go do zasobu geodezyjnego nie może usuwać wątpliwości, czy podział ten był zasadnie wprowadzony, skoro nieznana jest podstawa prawna tego podziału, a osoby takie jak A. A. żyły i nie brały udziału w dokonywanym podziale, a jednorodna zabudowa nie pozwalała na wyodrębnienie budynków, zwłaszcza ,że stan własności był wówczas jednorodny. Odwołujący się podnieśli, że w obu księgach wieczystych dla parceli [...] jak i [...] wpisano oba budynki, gdyż nie da się ich rozdzielić, więc twierdzenie organu, że utworzenie nowych działek [...] i [...] stworzy jednorodny pod względem prawnym obszar jest niezasadne. Odwołujący się wskazali, że organ błędnie stwierdził, że nie jest celem postępowania prostowanie błędu polegającego na przypisaniu parceli [...] dwóch budynków zamiast jednego, gdyż przepisy prawa cywilnego pozwalają na regulację tylko sytuacji gdy budynek został w części lub w całości wzniesiony na cudzym gruncie, gdyż nie ma w ogóle miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ budynki zostały zbudowane w XIX wieku przez właścicieli gruntów.

Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zawieszenie postępowania wobec konieczności ustalenia następcy prawnego A. A.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 29 stycznia 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlającym aktualny stan prawny danej nieruchomości, rejestruje ona stan prawny zaistniały uprzednio, ale w żadnym wypadku stanu prawnego nie tworzy. Organy prowadzące ewidencję i dokonujące aktualizacji zapisów tej ewidencji nie mają żadnych uprawnień do badania, czy też kontrolowania prawnych konsekwencji orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych czy też danych wynikających z ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów prawa. Organ zaznaczył, że w skład działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] miasta N wchodzą dwie nieruchomości objęte różnymi księgami wieczystymi: nr [...] oraz nr [...]. Księga wieczysta nr [...] obejmuje pb. [...] opow. 0.0264 ha stanowiącą współwłasność A. A., F. F., K. P. B. s. W. i H. i H. B. B. c. J. i J. Z kolei księga wieczysta nr [...] obejmuje pb. [...] o pow. 0.0590 ha stanowiącą współwłasność E. S. – C. c. F. i O. oraz Z. C. s. M. i O., A. R. K. c. F. i M., J. F. K. s. F. i M., P. P. s. H. i D., A. A., F. F., K. P. B. s. W. i H., H. B. B. c. J. i J., J. K. P. c. K. i F., W. J. P. s. H. i D., P. P. s. H. i D., M. T. P. c. J. i M. i J. K. P. s. R. i A., C. P. s. W. i T. oraz M. G. G. - P. c. B. i J., T. K. c. E. i W. Podział pb. [...] na nowe pb.[...] i pb. [...] nastąpił na podstawie planu sytuacyjnego podziału z 5 stycznia 1944 r. L. ks. zam. [...] wykonanego przez Mierniczego Przysięgłego S. W. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że punktem wyjścia dla wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym, odpowiadających aktualnemu stanowi prawnemu, był plan sytuacyjny podziału parceli budowlanej pb. [...] na pb. [...] i pb. [...], sporządzony przez mierniczego przysięgłego S. W., a z uwagi na fakt, iż dokument ten nie został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w świetle § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie mógł stanowić samoistnej podstawy do ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Organ zauważył, że należało wykonać opracowanie geodezyjne mające na celu pozyskanie danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Organ odwoławczy stwierdził, że dokumentacja geodezyjna nr [...], wykonana przez geodetę uprawnionego mgr inż. S. M., aktualizująca informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w jednostce ewid. N - miasto, jednoznacznie określa przebieg granic nowych działek nr [...] i [...] o jednorodnym stanie prawnym, wyodrębnionych z działki ewidencyjnej nr [...]. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych nastąpiło 29.06.2015 r. w obecności zainteresowanych stron. Adwokat E. M. pełnomocnik M. P. i J. P. nie akceptując ustalonej granicy odmówiła złożenia podpisu w protokole. H. B. i K. B. obecni wówczas na gruncie podpisali ww. protokół, przyjmując tym samym bez zastrzeżeń wskazany przebieg granicy. Organ zaznaczył, że dokumentacja zawarta w operacie nr [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 28 lipca 2015 r. oraz dokumentacja źródłowa zgromadzona w aktach sprawy dowodzą, iż powyższa zmiana danych ewidencyjnych w zakresie działki nr [...] była konieczna, ponieważ stan ewidencji, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z obecnie obowiązującymi zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce ewidencyjnej działek będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach, organ stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie. Organ podkreślił, że podstawę prawną wykonywanego przez geodetę opracowania stanowiły przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków, a nie przepisy dotyczące gospodarki nieruchomościami. Opracowanie miało na celu wyodrębnienie działek o jednorodnym stanie prawnym, stosownie do § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, natomiast czym innym jest wyodrębnienie jednorodnych stanów prawnych z nieruchomości, a czym innym podział nieruchomości. Organ wskazał, iż nieruchomości oznaczone w księgach wieczystych nieobowiązującą nomenklaturą jako parcele (działki) nr [...] i [...] i ujawnione w odrębnych księgach wieczystych z uwagi na stan prawny (własność), w ewidencji gruntów i budynków wykazane są jako jedna działka ewidencyjna nr [...]. Organ podkreślił, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 24 listopada 1997 r., sygn. akt II CKN 110/97) przyjęte jest stanowisko, że oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5) i z tego względu zmiana w ewidencji gruntów we wzajemnej konfiguracji i powierzchni, a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczenia nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków jest dopuszczalne w oparciu o wskazane rozporządzeniem z dnia 29 marca 2001 r. źródłowe dokumenty, bowiem zmiany w opisie nieruchomości nie naruszają prawa własności.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zasadnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w oparciu o całokształt materiału dowodowego, w tym dokumentację geodezyjną nr [...] przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 28 lipca 2015 r., zawierającą stosowne wykazy zmian gruntowych, doprowadził do zgodności z dyspozycją prawną zawartą w § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków operat ewidencyjny w zakresie działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta N.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. S. – C. i Z. C., zarzucając, że stan prawny i faktyczny przez 70 lat nie budził wątpliwości urzędów, sądu, zarządcy nieruchomości, ani tym bardziej samych współwłaścicieli, aż do momentu zakupu udziałów przez H. i K. B. Skarżący podnieśli, iż to nowi właściciele po zakupie udziałów, pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r. zwrócili się Starosty z wnioskiem o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na wydzieleniu z działki nr [...] o pow. 0.0798 ha nieruchomości objętych księgami wieczystymi [...] i [...], a sprawa była kilkakrotnie zaskarżana i rozpatrywana przez organy I i II instancji i nie doprowadzono do zakończenia postępowania w związku ze skargami pozostałych współwłaścicieli. Skarżący nie zgodzili się z podziałem działki nr [...] na pb. [...] i [...] na podstawie planu sytuacyjnego z 5 stycznia 1944 r. sporządzonego przez mierniczego S. W., a odnalezionego przez H. i K. B., gdyż nie ma żadnego śladu, iż kiedykolwiek nastąpił podział nieruchomości oraz nie ma dokumentu potwierdzającego sporządzenie operatu katastralnego, który uwzględniałby sporządzony w 1944r plan sytuacyjny (pismo z dnia 8 grudnia 2010 r. skierowane do Prokuratury Rejonowej). Skarżący powołali się także na pismo z dnia 15 marca 2010 r. dyrektora wydziału Geodezji Urzędu Miasta, z którego wynika, że w operacie numeracji porządkowej nieruchomości położonych przy ulicy J w N założonym w roku 1969 figuruje jedynie numer [...], numer ten jest przyporządkowany nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w obr. [...]. Zdaniem skarżących do dnia dzisiejszego nie odnotowano zmian w zapisach ksiąg wieczystych, które by ujawniały inny niż widniejący od lat zapis mówiący o opisie i powierzchni nieruchomości, a podstawą wiarygodności stanu prawnego nieruchomości są księgi wieczyste oraz wypis z rejestru gruntów wraz z mapką, a z nich jasno wynika do dnia dzisiejszego, działka nr [...] w obr. [...] składa się z dwóch parcel budowlanych [...] i [...], założone są dla nich dwie księgi wieczyste KW [...], pb. [...] o pow. 0.0590 ha i KW [...], pb. [...] o pow. 0.0260 ha. Zdaniem skarżących, H. i K. B. chcą przeforsować zmiany wg planu z 1944 r. w taki sposób, żeby linia (graniczna) podziału działki [...] na pb. [...] i pb. [...] przecinała w poprzek działkę [...] tak, aby w wyniku tego podziału do każdej z parceli przynależna była część podwórka. Skarżący podnoszą, że odnaleziony przez H. i K. B. w archiwum plan z 1944 r. został wprowadzony tylko do KW [...] dopiero w 2011 r., na wniosek zainteresowanych, pomimo wcześniejszej odmowy zamieszczenia go przez Referendarza Sądowego. Skarżący zarzucili również, że zawarte przez nich akty notarialne z 23 kwietnia i 3 lipca 2009 r. są prawdopodobnie zawarte z naruszeniem prawa, gdyż osoby sprzedające oświadczyły w aktach notarialnych z 2009 r. zupełnie co innego w poprzednich aktach notarialnych, a mianowicie, że p. bud [...] jest dwupiętrowym budynkiem murowanym mieszkalnym o pow. użytkowej 464.59 m. kw. oznaczonym nr [...] przy ulicy J, a parcela [...] jest również budynkiem mieszkalnym, dwupiętrowym o pow. użytkowej 733.98 m kw. oznaczonym nr [...] przy ulicy J, a więc poświadczyli przed notariuszem nieprawdę, gdyż brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego taki podział nieruchomości. Skarżący podkreślili, że do chwili obecnej, nieruchomość przy ulicy J to dwa dwupiętrowe budynki, a nie jeden, jak w 2009 r. oświadczali zamieniający się udziałami z H. i K. B. - T. K. i H. P.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnieśli także M. P. i J. P., zarzucając, iż naruszone zostały przepisy prawa, tj. § 9 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 21 ust. 1 prawo geodezyjne i kartograficzne przez bezpodstawne dokonanie rozdzielenia działki [...] w oparciu o aktualizację dokonaną w operacie wykonanym przez geodetę S. M., który zgodnie z wnioskiem wnioskodawców miał doprowadzić do potwierdzenia planu sytuacyjnego podziału parceli gruntowej [...] na pb. [...] i pb. [...] sporządzonego w dniu 5 stycznia 1944 r. przez S. W. i nadanie mu tym samym wiarygodności pomimo, że dokument nie został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co doprowadziło do podziału działki [...] przez budynek, a nie po ścianie konstrukcyjnej budynku, a więc w sposób sprzeczny z przepisami prawa, linią biegnącą przez pomieszczenie znajdujące się na parterze budynku od strony podwórka, co było powodem składanego wniosku do organu I instancji o dokonanie oględzin z udziałem przedstawicieli organu administracyjnego, które to zarzuty dotyczące nieprawidłowości podziału nie zostały żaden w sposób uwzględnione przez organ II instancji. Skarżący wskazali również naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa przez dokonanie w sposób rażąco naruszający zasady obiektywizmu oceny wiarygodności planu sytuacyjnego ( L. k. zam. 168 z dnia 5 stycznia 1944 r.) pod pretekstem doprowadzenia do zgodności z art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece pomimo, że w LWH [...], który obejmował parcele gruntowa [...] na karcie A widniał wpis, który nie zawierała nawet nazwiska mierniczego, który dokonywał podziału parceli nie wiadomo na czyje zlecenie, skoro współwłaściciele pochodzenia żydowskiego nie brali w tych czynnościach - z tego powodu brak było do 2011 r. jakichkolwiek podstaw by w KW [...] dokonywać sprostowań wobec braku możliwości sprawdzenia zgodności tego dokumentu przez sąd wieczystoksięgowy - co skutkowało oddaleniem wniosku H. B. i K. B. o dokonanie sprostowania w księdze wieczystej. Stanowisko organu I i II instancji, że podział działki nr [...] doprowadził do zgodności stanu ewidencyjnego z rzeczywistym stanem prawnym nie zasługuje zdaniem skarżących na akceptację, jak i że zmiany w opisie nieruchomości nie naruszają prawa własności. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na ww. skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o ich oddalenie.

Uczestnicy postępowania K. B. i H. B. wnieśli o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ppsa. Określone przez ustawodawcę kompetencje Sądu w fazie orzekania w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne lub postanowienia zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 ppsa wskazują na kolejność kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego, przy czym w pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, przy czym stwierdzenie istnienia wad istotniejszych, w myśl wyżej przyjętej hierarchii, eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad. Podkreślić też należy, że w świetle art. 134 § 1 ppsa, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak np. NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Dokonując kontroli, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skargi (połączone do wspólnego rozstrzygnięcia i rozpoznania) są zasadne, chociaż z innych względów niż w nich podniesione. Sąd stwierdził bowiem rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, które wymienia art. 156 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu, który stwierdzałby wprost, że osoba zmarła nie może być stroną w sprawie, jednak wynika to z samej konstrukcji pojęcia strony (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 1996, s. 183) i jej zdolności prawnej, którą ocenia się według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 k.p.a.). Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci. Konsekwencją utraty zdolności prawnej jest to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji. Decyzja taka rażąco naruszałaby prawo (patrz: wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83, z glosą M. Stahl, OSP i KA 1984/5/108; uchwała NSA z dnia 22 września 1997 r., FPS 6/97, ONSA 1998/1/1; wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r. I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r., I SA 428/01, OSP z 2004 r., z. 3, poz. 33; wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r., I OSK 1959/06, LEX nr 505429; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 1429/08, LEX nr 595138; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2011 r., I OSK 1261/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., I OSK 140/11; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., I OSK 901/09). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r., I OSK 1876/10; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., I OSK 708/12).

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że "Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania". Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy "W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania". Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazane wyżej normy stanowią źródło interesu prawnego właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 28 k.p.a. wyposażając ich w legitymację do występowania z wnioskiem o aktualizacje informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, jak i do uczestnictwa w tego rodzaju postępowaniach wszczętych z urzędu bądź na wniosek innych legitymowanych osób. Niewątpliwie również postępowanie w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków ma charakter postępowania administracyjnego, które kończy się podjęciem czynności materialnotechnicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, kończącego się decyzją administracyjną w sytuacji, gdy zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015 r., poz. 542) aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany (zob. wyrok WSA w Krakowie z 18 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 570377).

Mając na uwadze powyższe regulacje oraz ugruntowane poglądy orzecznictwa sądowego, zgodnie z którym stronami postępowania dotyczącego zmiany danych ewidencyjnych są właściciele lub inne podmioty władające konkretną działką ewidencyjną (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., I OSK 1327/08, LEX nr 595080; wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2013 r., III SA/Łd 198/13), należy przyjąć, że stronami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją byli właściciele parceli budowlanej pb [...] obj. KW nr [...] oraz parceli budowlanej pb [...] obj. KW nr [...] opisanych w zaskarżonej decyzji. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją była bowiem sprawa aktualizacji wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] nieruchomości objętych ww. księgami wieczystymi.

Z akt sprawy wynika, że właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] byli m.in. F. F. i A. A. Byli oni stronami postepowania, do nich również jako właścicieli powyższej działki zostały skierowane decyzje obydwu instancji, na ręce kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu. Tymczasem A. A. zmarł w dniu 23 października 1983 r., co oznacza, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, wszczęte w 2010 r. było prowadzone w stosunku do nieżyjącego już uczestnika, traktowanego przez organ jako strona postępowania nieznana z miejsca pobytu, podczas gdy nie żył on od 1983 r. Niezależnie zatem od tego, czy organy prowadząc postępowanie wiedziały, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadały, obiektywnie wydane w sprawie decyzje obydwu instancji obarczone są istotną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniającą wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie ich nieważności przez Sąd jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 135 ppsa.

W przedmiotowej sprawie zwrócić należy uwagę, że ustanowiony dla F. F. i A. A. kurator dla nieznanych z miejsca pobytu adwokat T. B. w odwołaniu z dnia 5 listopada 2014 r. od decyzji Starosty z dnia [...] 2014 r. ([...] I inst.) podnosił, iż uczestnicy postępowania, dla których został ustanowiony kuratorem, prawdopodobnie zginęli w lutym 1942 r., a przesłanką zastosowania art. 144 k.p.c. jest uprawdopodobnienie, że miejsce pobytu stron nie jest znane. Stwierdził, że nie można jednak rozszerzyć tego pojęcia na wypadki, gdy miejsce pobytu nie jest znane ze względu na śmierć strony. Dalej wskazał, że w takim wypadku ustanowienie kuratora nie sanuje postepowania toczącego się z naruszeniem praw ewentualnych następców osoby zmarłej, co skutkuje nieważnością postepowania. Dlatego w dalszej części odwołania kurator wniósł o uchylenie decyzji I instancji i stwierdzenie nieważności z uwagi na toczące się postępowania w sytuacji gdy wymienieni niewątpliwie zginęli albo zmarli skoro wpisy ich udziałów były dokonane w 1921 r. i w 1934 r. w dawnym lwh [...] N, względnie wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kurator podał również, iż złożył wniosek o uznanie za zmarłych F. F. i A. A. oraz o oznaczenie chwili ich śmierci na dzień 9 maja 1946 r. Następnie w dniu 7 listopada 2014 r. kurator dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników postępowania przedłożył kopie wniosku o uznanie za zmarłych. Podniósł ponadto, że wpisy ujawniające podział i odłączenie parceli [...] do innej księgi wieczystej są nieprawomocne, albowiem winny być doręczone F. F. i A. A. albo ich przedstawicielowi, pełnomocnikowi, względnie kuratorowi. Stąd też późniejsze akty notarialne i rozrządzenia powołujące się na istnienie drugiej księgi nie są skuteczne oraz są nieważne wobec wprowadzenia do obrotu prawnego bez podstawy prawnej, co także uzasadnia nieważność całości postępowania. Podniósł, iż zarówno szkic polowy nr 41 z uwagi na czasokres jego powstania (lipiec 1946 r.), a także sporządzenie planu sytuacyjnego z dnia 5 stycznia 1944 r. nastąpiły bez udziału i z pokrzywdzeniem ww. osób, które najprawdopodobniej zginęły podczas akcji Niemców o kryptonimie Endlosung dotyczącej ostatecznej eksterminacji obywateli polskich narodowości żydowskiej w lutym 1942 r.

Pomimo powyższego, organy w dalszym ciągu prowadziły postępowanie przy uczestnictwie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, a nieżyjącego od 1983 r., A. A.

Również w odwołaniu od decyzji z dnia [...] 2015 r. kurator podniósł, że A. A. nie żyje i dlatego wnosił o zawieszenie postępowania do czasu wstąpienia do sprawy jego spadkobiercy.

Organ I instancji, ani organ odwoławczy nie odniosły się w żaden sposób do podniesionych przez kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu twierdzeń i zarzutów.

Na rozprawie, na pytanie Sądu, pełnomocnik uczestników K. B. i H. B. oświadczył, że postępowanie o uznanie za zmarłą F. F. zostało zawieszone, natomiast postępowanie o uznanie za zmarłego A. A. zostało zakończone w dniu 12 listopada 2015 r. postanowieniem oddalającym wniosek. Kserokopie okazanych postanowień Sądu Rejonowego, Sąd dołączył do akt. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, iż nie zostało wydane postanowienie o uchyleniu postanowienia o ustanowieniu kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu ww. uczestników.

Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt [...] wynika, że w postępowaniu o uznanie za zmarłego A. A. uczestnicy postępowania K. B. i H. B. wskazali, iż nie ma podstaw do uznania, że F. F. i A. A. zginęli w czasie II Wojny Światowej, gdyż z informacji przez nich uzyskanych A. A. zmarł w 1983 r. w Londynie. Na powyższą okoliczność przedłożyli brytyjski odpis aktu zgonu A. A. zmarłego w dniu 23 października 1983 r.

Z powyższego wynika, iż postępowanie prowadzone było przy udziale co najmniej jednej nieżyjącej osoby i nie zmienia tego faktu, że decyzja adresowana do A. A. była doręczana do rak kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu. Kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu ustala się bowiem dla osoby żyjącej, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw. W niniejszej sprawie, już od końca 2014 r. adwokat T. B. wskazywał, iż istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że osoby dla których został ustanowiony kuratorem nie żyją i że wystąpił z wnioskiem o uznanie ich za zmarłych. Żaden z organów nie wyjaśnił w sądzie powszechnym, czy uczestnicy F. F. i A. A. zostali uznani za zmarłych, czy też nie. Od listopada 2014 r. nie zwróciły się o wyjaśnienie tej kwestii również do ww. kuratora.

W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie, orzeczono nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Stwierdzeniu nieważności podlegała cała zaskarżona decyzja, jak poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji pomimo tego, że została ona skierowana równocześnie do innych stron oraz do osoby nieżyjącej, z tego względu, że pomiędzy prawami i obowiązkami wszystkich adresatów zaskarżonej decyzji istnieją wzajemne powiązania wynikające z charakteru sprawy administracyjnej, w której zapadły decyzje obydwu instancji. Oznacza to, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej będącej wcześniej właścicielem działki ewid. nr [...], z której wyodrębniono dwie działki czyni wadliwymi w całości decyzje obydwu instancji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji powinny podjąć rozstrzygnięcie w oparciu o stan prawny i stan faktyczny istniejący w momencie orzekania, ale w pierwszej kolejności mają obowiązek ustalić aktualny na dzień podjęcia decyzji katalog stron postępowania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

Ze względu na stwierdzenie nieważności ww. aktów prawnych, a w konsekwencji konieczność ponownego rozpoznania sprawy, ustosunkowanie się przez sąd do zarzutów skarg jest niedopuszczalne (vide: Prawo przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. Tadeusza Wosia LexisNexis Warszawa 2005, str. 461). Nie mogąc oceniać w nin. postępowaniu merytorycznych zarzutów skarg, podnieść jednak należy, że zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 251/12 wiążą w przedmiotowej sprawie organy i sądy, chyba, że nastąpi zmiana przepisów prawnych .