Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 107/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52§1, art. 72§1, art. 76§1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 134§1, art. 135 i art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Stwierdzenie "w granicach danej sprawy", zawarte w art. 134 §1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę.

TEZY

Stwierdzenie "w granicach danej sprawy", zawarte w art. 134 §1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Józef Orzel (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku na poczet zobowiązań podatkowych Oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. orzekł wobec P. D. o zaliczeniu nadpłaty w kwocie 8400,19 zł przekazanej przez organ egzekucyjny Pierwszemu Urzędowi Skarbowemu w B., na poczet zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-36 za 2004 r. w kwocie 6298,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 297,80 zł liczonymi od dnia złożenia korekty z wykazaną nadpłatą w kwocie 6298,40 zł. Pozostała część nadpłaty w wysokości 1803,99 zł została zaliczona na poczet zaległości wynikającej z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z [...] kwietnia 2003 r. określającej wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu niewypłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. w łącznej kwocie 13 083,60 zł.

Na powyższe postanowienie P. D. złożył zażalenie. Podniósł w nim, iż zaległości na które zaliczono kwotę 8400,19 zł były w całości uregulowane. Jako załącznik przedstawił wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz zarzuty na prowadzone z urzędu postępowanie egzekucyjne a także wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt I SA/Bk 262/05.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ zaznaczył, że w dniu 30 kwietnia 2005 r. do Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wpłynęło zeznanie podatkowe PIT-36 za 2004 r., w którym została wskazana kwota nadpłaty w wysokości 3950,70 zł. Następnie w dniu 23 czerwca 2005 r. P. D. złożył wspólnie z żoną korektę w/w zeznania podatkowego wykazując nadpłatę w kwocie 6298,38 zł. W związku z powyższym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. orzekł o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. wynikającej z korekty zeznania podatkowego PIT-36 za 2004 r. z dnia 23 czerwca 2005 r. w wysokości 6298,38 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. w kwocie 2 681,90 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 3 616,48 zł określonej decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2002 r. W dniu 30 sierpnia 2005 r. P. D. złożył kolejną korektę zeznania podatkowego za 2004 r. z wykazaną kwotą do zapłaty w wysokości 1,62 zł.

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie wystąpiła z jednej strony nadpłata w podatku od towarów i usług w kwocie 8400,19 zł a z drugiej zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. wynikająca z korekty zeznania podatkowego PIT-36 za 2004 r. z dnia 30 sierpnia 2005 r. Organ podkreślił, że mając na uwadze treść art. 76§1 i 52§1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wydając zaskarżone postanowienie, stosownie do wpływu kolejnych korekt zeznania podatkowego PIT-36 za 2004 r. podejmował działania zmierzające do wykonania zobowiązania podatkowego zgodnie z obowiązującymi regulacjami.

Z powyższym postanowieniem nie zgodził się podatnik P. D. i za pośrednictwem pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzucił w niej naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wydający zaskarżone postanowienie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł, na podstawie art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach niniejszej sprawy tj. postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r. z uwagi na fakt, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że strona skarżąca nie zgłasza zastrzeżeń, co do historii powstania jak i wysokości istnienia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Tym niemniej w dniu [...] sierpnia 2005 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., działając jako organ podatkowy wydał postanowienie o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. wynikającej z korekty zeznania podatkowego PIT 36 za 2004 r. z dnia 23 czerwca 2005 r. w wysokości 6298,38 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. w kwocie 2681,90 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 3 616,48 zł. określonej decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2002 r. Dokonując tejże czynności, w ocenie skarżącego, organ podatkowy wykroczył poza swoją właściwość, albowiem zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. objęte są postępowaniem egzekucyjnym. W związku z powyższym jedynie organ egzekucyjny jako wyłącznie właściwy w zakresie postępowania egzekucyjnego posiada kompetencje do wydawania jakichkolwiek czynności dotyczących zobowiązań dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Pismem procesowym z dnia 23 marca 2006 r., pełnomocnik skarżącego dodatkowo zarzucił zaskarżonemu postanowieniu, w części dotyczącej zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych odsetek z zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 1803.99 zł, naruszenie prawa materialnego w postaci art. 208§1 Ordynacji podatkowej, z uwagi na fakt nie umorzenia przez organ podatkowy postępowania podatkowego pomimo, iż stało się bezprzedmiotowe z racji na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Ponadto pismem procesowym z dnia 30 sierpnia 2006 r. pełnomocnik skarżącego, na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podniósł zarzut nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] określającej wysokość odsetek za zwłokę od należnych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące roku 1999, z uwagi na wydanie jej z wadą nieważności, o której mowa w art. 247§1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę, jak również w późniejszych pismach procesowych nie podzielił przedstawionych przez stronę skarżącą zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji (postanowienia), sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze, naruszeń przepisów prawa. Podkreślić należy, że część z zarzutów, zgłoszonych w pismach procesowych pełnomocnika skarżącego, z uwagi na charakter niniejszej sprawy należało uznać za bezprzedmiotowe.

Zgodnie z art. 134§1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jednakże rozstrzyga w granicach danej sprawy. Stwierdzenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Niniejsza sprawa dotyczy kwestii materialno-technicznej, jaką jest zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych, a zatem podnoszone przez pełnomocnika skarżącego zarzuty dotyczące nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] określającej wysokość odsetek za zwłokę od należnych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące roku 1999 jak również nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nie mogły być przez Sąd uwzględnione. Abstrahując od faktu, na co zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w B. w piśmie procesowym z dnia 13 września 2006 r. (złożonym na rozprawie w dniu 20 września 2006 r.), iż kwestionowana decyzja korzysta z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) dodatkowo należy wskazać, iż jej zakres wykracza poza ramy niniejszej sprawy. Kwestionowana decyzja, w ocenie Sądu nie mieści się w definicji "wszystkich postępowań prowadzonych w granicach sprawy", o której mowa w art. 135 powołanej wyżej ustawy. Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2006 r. dotycząca zaliczenia nadpłaty w kwocie 8400,19 zł na poczet zaległości podatkowych podatnika i w ramach prowadzonego postępowania sądowo-administracyjnego Sąd może jedynie w granicach tej sprawy podejmować przewidziane ustawą środki zmierzające do usunięcia naruszenia prawa o ile są one niezbędne do końcowego jej załatwienia. Z tych samych powodów zarzut nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nie mógł być rozpoznawany w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym.

Wskazać należy, że bezspornym w sprawie jest, iż organ egzekucyjny pobrał od skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] kwotę 8780,79 zł. Powyższe wynika z zapisów w tytule wykonawczym na stronie 4/6 (k. 38-40). Na powyższą kwotę składa się suma 8276,09 zł wyegzekwowana tytułem należności głównej i odsetek za zwłokę oraz pozostała część będąca kosztami egzekucyjnymi. Nie budzi również wątpliwości, że organ egzekucyjny przekazał organowi podatkowemu łącznie kwotę 8400,19 zł (8276,09 zł stanowiące wyegzekwowaną należność główną oraz 124,10 zł stanowiące oprocentowanie liczone od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zaliczenia). Z powyższego wynika, że organ egzekucyjny nie przekazał organowi podatkowemu kwoty wyegzekwowanej tytułem kosztów egzekucyjnych.

Niewątpliwym jest również to, że otrzymana przez Pierwszy Urząd Skarbowy w B. kwota 8400,19 zł stanowi nadpłatę podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 72§1 ustawy Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W doktrynie przedmiotu przyjmuje się, że nadpłata stanowi nienależne świadczenie majątkowe o charakterze cywilnoprawnym, do którego spełnienia podatnik nie był zobowiązany (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa – Komentarz 2006 s. 343.). Wskazać należy, że w niniejszej sprawie kwota 8276,09 została wyegzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2005 r. dotyczącego należności w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1999 r. Tymczasem należność ta, z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w drodze przedawnienia nie mogła być egzekwowana. Powyższe spowodowało, że względem skarżącego zostało wyegzekwowane świadczenie, do którego nie był zobowiązany, dlatego też należało uznać tę kwotę jako nienależnie zapłacony podatek. Jednocześnie należy zaznaczyć, że powyższych rozważań nie zmienia fakt, że zobowiązania podatkowe w podatku VAT za lipiec 1999 r. przedawniło się przed wystawieniem tytułu wykonawczego w dniu [...] września 2005 r.

Stosownie do art. 76§1 ustawy Ordynacja podatkowa, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetki za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Na równi z zaległością podatkową traktuje się także nadpłatę, jeżeli w zeznaniu lub w deklaracji, o których mowa w art. 73§2 została wykazana nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej a organ podatkowy dokonał jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych – art. 52§1 ustawy Ordynacja podatkowej.

W świetle powyższych przepisów, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że organ podatkowy mógł dokonać zaliczenia nadpłaty w kwocie 8276,09 zł wraz z odsetkami w kwocie 124,10 zł na wskazane w postanowieniu organu I instancji zaległości podatkowe. Podkreślić należy, że strona skarżąca, jak wynika z treści skargi nie kwestionuje faktu istnienia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w wysokości 6298,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

W ocenie Sądu, za niezasadny należało uznać zarzut pełnomocnika skarżącego, zawarty w piśmie procesowym z dnia 23 marca 2006 r., jakoby nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1999 r., na poczet którego organ podatkowy dokonał zaliczenia nadpłaty w kwocie 1803,99 zł. Stosownie do treści art. 70§1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W takim samym terminie przedawniają się odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat zaliczek na podatek oraz odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowego uiszczenia należnego podatku. W związku z powyższym bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za 1999 r. upływa najwcześniej z dniem 31.12.2005 r., zaś za zobowiązania podatkowe z 2000 r. z dniem 31.12.2006 r. Jednocześnie zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., iż w sprawie został przerwany bieg terminu przedawnienia. W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].10.2005 r. pierwszą czynnością organu egzekucyjnego było zajęcie rachunku bankowego podatnika. Zawiadomienie o zajęciu powyższego prawa z dnia 4.11.2005 r. strona skarżąca odebrała w dniu 7.11.2005 r. (potwierdzenie odbioru k. 30 akt), a zatem z tym dniem nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Końcowo wskazać należy, że w skardze pełnomocnik zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na nie podjęciu przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W ocenie Sądu powyższy zarzut nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, z którego wynika zarówno fakt powstania nadpłaty podatku jak również istnienie zaległości podatkowej względem skarżącego P. D. Sąd działając z urzędu nie stwierdził także naruszenia innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Konkludując wskazać należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczania nadpłat podatku na poczet zaległości podatkowej jak również nie naruszył zasad postępowania podatkowego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając iż zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.