Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 92/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3; art. 14 ust. 2; art. 21; art. 8 ust. 1; art. 19 ust. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 78; art. 7; art. 77 §1;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 59 ust. 1; art. 106 ust. 3; art. 70; art. 58 ust. 2;
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 24 ust. 1; art. 38; art. 37 ust. 2; art. 53;
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19a ust. 1 ; art. 5 ust. 2 lit. a;
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. S., Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Chełmie z dnia 13 października 2021 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

We wniosku z dnia 31 maja 2020 r. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 A. S. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Chełmie decyzją z dnia 22 marca 2021 r. odmówił przyznania skarżącemu płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych, nakładając jednocześnie sankcję w wysokości 1.245,01 zł. Organ przyznał skarżącemu: jednolitą płatność obszarową w wysokości 16.295,88 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 7.136,91 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4.816,77 zł, a także kwotę 282,11 z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

Na skutek odwołania wniesionego przez A. S. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 15 czerwca 2021 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia 13 października 2021 r. odmówił przyznania skarżącemu płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych, nakładając jednocześnie sankcję w wysokości 1.245,01 zł. Organ przyznał skarżącemu w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020: jednolitą płatność obszarową w wysokości 16.119,39 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 9.417,67 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4.813,62 zł oraz kwotę 313,06 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia 13 października 2021 r., kwestionując sposób przeprowadzenia postępowania, w szczególności sposób zebrania, kompletności i oceny przez organ materiału dowodowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że wniosek skarżącego został poddany kontroli kryteriów kwalifikowalności, zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. nr 347, str. 549 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 1306/2013").

W dniach od 31 sierpnia 2020 r. do 4 września 2020 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Kontrola została przeprowadzona przez upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Wyniki kontroli opisano w raporcie nr [...]. W toku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- na działce rolnej AC (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...]) - o powierzchni deklarowanej 3,72 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 3,52 ha, (powierzchnia wykluczona wynosi 0,20 ha), zastosowano kody nieprawidłowości: "DR13+" Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR23" Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon, "DR52" Stwierdzono powiększenie pola zagospodarowania;

- na działce rolnej AE (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...]) - o powierzchni deklarowanej 1,29 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,16 (powierzchnia wykluczona wynosi 0,13 ha), zastosowano kody nieprawidłowości: "DR13+" Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, "DR23" Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny;

- na działce rolnej AF (działki ewidencyjne nr [...], [...]) - o powierzchni deklarowanej 0,53 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,46 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,07 ha); zastosowano kod nieprawidłowości DR50: Granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku oraz kod DR53: Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania; jak wyjaśniono, działka AF znajdowała się nie tylko na zadeklarowanych działkach nr [...] (0,23 ha) i [...] (0,23 ha), ale także na działce nr [...] (0,02 ha);

- na działce rolnej AG (działki ewidencyjne nr [...],[...],[...]) - o powierzchni deklarowanej 0,54 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,39 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,15 ha); stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem "DR53": Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania oraz "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania.

- na działce rolnej D (działka ewidencyjna nr [...]) - o powierzchni deklarowanej 0,70 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,54 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,16 ha); zastosowano kody nieprawidłowości: "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej i "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania;

- na działce rolnej F (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...]) o powierzchni deklarowanej 1,04 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,71 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,33 ha); zastosowano kod nieprawidłowości "DR13+" Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej;

- na działce rolnej H (działka ewidencyjna nr [...]) - o powierzchni deklarowanej 0,52 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,49 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,03 ha); zastosowano kod nieprawidłowości "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej;

- na działce rolnej K (działka ewidencyjna nr [...]) - o powierzchni deklarowanej 0,74 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,66 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,08 ha); zastosowano kod nieprawidłowości "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania;

- na działce rolnej L (działka ewidencyjna nr [...]) - o powierzchni deklarowanej 1,30 ha

powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,19 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,11 ha);

zastosowano kod nieprawidłowości "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej;

- na działce rolnej M (działka ewidencyjna nr [...]) - o powierzchni deklarowanej 1,93 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,80 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,13 ha); zastosowano kod nieprawidłowości "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz "DR23" Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny;

- na działce rolnej O (działki ewidencyjne nr [...], [...]) - o powierzchni deklarowanej 1,82 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,70 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,12 ha); zastosowano kod nieprawidłowości "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz "DR23" Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny;

- na działce rolnej Q (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...]) – o powierzchni deklarowanej 2,65 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 2,49 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,16 ha); nieprawidłowości oznaczono kodem "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz "DR23" Kontrola działki rolnej została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny i "DR52" Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania;

- na działce rolnej V (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...]) - o powierzchni deklarowanej 3.81 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła 2.79 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 1.02 ha); zastosowano kod nieprawidłowości "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz "DR52" Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania;

- na działce rolnej X (działka ewidencyjna nr [...]) - o powierzchni deklarowanej 0,84 ha powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,74 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,10 ha); zastosowano kod nieprawidłowości "DR13+": Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz "DR52" Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania.

Wniosek skarżącego został także poddany kontroli administracyjnej w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Dziatek Rolnych). Na tej podstawie ustalono powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) dla następujących działek ewidencyjnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku:

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna G) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,25 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,17 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,08 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna AB, J, Y) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,76 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,69 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,07 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna C) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,31 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,30 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,01 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna E) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 1,10 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 1,06 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna C) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,15 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,13 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,02 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna I) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,28 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,29 ha (ustalono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,28 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna I) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,37 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,32 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,05 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna S) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 2,50 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 2,46 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna A) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,41 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,38 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,03 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna A A) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 1,21 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 1,17 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna AD) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,85 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,84 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,01 ha);

- dla działki ewidencyjnej o numerze [...] (działka rolna AD) z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 0,55 ha, stwierdzono powierzchnię MKO - 0,51 ha (wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha);

Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z jednolitej płatności obszarowej wyniosła 3,19 ha.

Ponadto w toku kontroli na miejscu stwierdzono następujące nieprawidłowości w zakresie dotyczącym płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych:

- w przypadku działki rolnej AF1 - o powierzchni deklarowanej 0,53 ha (działki ewidencyjne nr [...], [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,46 ha (powierzchnia wykluczona wynosi 0,07 ha); zastosowano kod nieprawidłowości "DR50" Granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, "DR53" Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania; jak wyjaśniono, działka AF znajdowała się nie tylko na zadeklarowanych działkach nr [...] (0,23 ha) i [...] (0,23 ha), ale także na działce nr [...] (0,02 ha), co znajdowało odzwierciedlenie na szkicach stanowiących załącznik do raportu;

- w przypadku działki rolnej B2 - o powierzchni deklarowanej 1,78 ha (działki ewidencyjne nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,00 ha; zastosowano kody nieprawidłowości: "DR7": Nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana, "DR22": Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną), "DR53": Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania;

- w przypadku działki rolnej I2 - o powierzchni deklarowanej 0,20 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,00 ha; zastosowano kody nieprawidłowości: "DR7": Nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw, "DR53" Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, "DR 53": Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania;

- w przypadku działki rolnej R1 - o powierzchni deklarowanej 0,51 ha (działki ewidencyjne nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,00 ha; zastosowano kod nieprawidłowości "DR7": Nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana;

- w przypadku działki rolnej XI - o powierzchni deklarowanej 0,84 ha (działka ewidencyjna nr [...]) powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,74 ha, zastosowano kody nieprawidłowości "DR13+" Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz "DR52": Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania.

W konsekwencji organ ustalił, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych wyniosła 2,66 ha.

Organ odwoławczy wskazał, że A. S. wniósł zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Biuro Kontroli na Miejscu uznało zarzuty za niezasadne. W piśmie z dnia 4 marca 2021 r. wskazano, że skarżący na działkach nr: [...] zadeklarował w plonie głównym koniczynę czerwoną, jednak podczas kontroli stwierdzono wsiewkę koniczyny w zboże. Znajduje to potwierdzenie na fotografiach wykonanych podczas kontroli. Na fotografiach widoczne są "rzędy" zboża - pozostałość po wysianiu siewnikiem zboża, jak również ściernisko po zbożu. Ponadto w uwagach inspektorów wskazano na części działek użytkowanie obce, a mianowicie na działkach rolnych: AC1, AE1, K2, L2, M1, O1, Q1, X1A, Y1. W związku z powyższym zastosowano kod nieprawidłowości "DR52", przez co zwiększyła się powierzchnia nieużytkowana rolniczo na działkach AC1, AG1, D1K2, V1, X1A. W konsekwencji Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie.

Organ podkreślił, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią zatwierdzoną do przyznania płatności może być ustalona zarówno w trakcie kontroli na miejscu, jak i kontroli administracyjnej, dla potrzeb której wykorzystuje się techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), polegające na ortoodwzorowaniu lotniczym lub satelitarnym, a wyniki ustalone w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli mają znaczenie równoprawne. Ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona uprawa. W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie MKO, które stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej, to jest działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice określono na podstawie ortofotomapy. Tak określona powierzchnia MKO może ulec weryfikacji w wyniku przeprowadzonej kontroli, której celem jest stwierdzenie rzeczywistego obszaru kwalifikowanego do płatności. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału sprawy.

Organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie na rok 2020 jednolitej płatności obszarowej wynosiła 39,60 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania i kwalifikująca się do płatności wyniosła jedynie 36,41 ha. Powierzchnia stwierdzona została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 809/2014"), uwzględniono również wyniki kontroli na miejscu.

W związku z ustaloną różnicą pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną organ wskazał, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. nr 181, str. 48 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie 640/2014"), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Jednocześnie zgodnie z art. 19a ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku, gdy na beneficjenta nie była jeszcze nałożona kara administracyjna za zawyżenie deklaracji do tego konkretnego systemu pomocy lub środka wsparcia, kara administracyjna o której mowa powyżej jest pomniejszana o 50%, jeżeli różnica między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym nie przekracza 10% obszaru zatwierdzonego.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 8,76% (3,19 ha : 36,41 ha). W związku z tym zastosowanie znajdował art. 19a ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Po zmniejszeniu z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 34,0175 ha (36,41 ha – 2,3925 ha).

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2020 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2020 r. (Dz. U. 2020 r. poz. 1798) stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha wynosi 483,79 zł. Zatem początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosi 16.457,33 zł.

Organ wyjaśnił, że ponieważ łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2.000 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2.000 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,906192%, a to stosownie do art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608, dalej jako "rozporządzenie nr 1307/2013). Współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. W przypadku stosowania współczynnika korygującego każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich.

W oparciu o powołane przepisy organ ustalił, że proporcjonalna kwota pomniejszenia z tytułu współczynnika korygującego przypadająca na jednolitą płatność obszarową wynosi 337,94 zł. W związku z tym po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej wynosi 16.119,39 zł.

W odniesieniu do płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie) organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie stosuje się obszar zatwierdzony. W związku z tym w okolicznościach sprawy początkowa powierzchnia zatwierdzona do płatności za zazielenienie wynosi 36,41 ha. Powierzchnia ta została pomniejszona o 4,48 ha na podstawie art. 46 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013 w związku z art. 26 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. W toku postępowania ustalono bowiem, że powierzchnia gruntów ornych uwzględniająca obszary zatwierdzone, o których mowa w art. 46 ust. 2 akapit pierwszy lit. c), d), g) i h) rozporządzenia nr 1307/2013, wynosi 32,96 ha, a obszar proekologiczny zajmuje powierzchnię 1,2000 ha, co stanowi 3,64%, zamiast obowiązkowego 5% powierzchni gruntów ornych. Zatem powierzchnia obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono, wynosi 0,4480 ha. W konsekwencji obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o 4,48 ha, co stanowi dziesięciokrotność brakującego obszaru proekologicznego. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności za zazielenienie wyniosła zatem 31,93 ha.

Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2020 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2020 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2020 r. (Dz. U. 2020 r. poz. 1806) i wynosi 323,85 zł. Kwota przyznanej płatności za zazielenienie, po uwzględnieniu pomniejszeń wynikających z kary administracyjnej z art. 28 ust. 3 rozporządzenia 640/2014 oraz współczynnika korygującego, została obliczona na 9.417,67 zł.

W zakresie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ wskazał, że w świetle art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 z późn. zm.) płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika, nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. W związku z tym w okolicznościach sprawy w przypadku płatności redystrybucyjnej powierzchnia stwierdzona wyniosła 27 ha.

Stawka płatności dodatkowej została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2020 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2020 r. (Dz. U. 2020 r. poz. 1812) na kwotę 182,02 zł.

W związku z tym oraz po pomniejszeniu płatności o kwotę wynikającą z zastosowania współczynnika korygującego w wysokości 100,92 zł, skarżącemu przyznano płatność dodatkową w kwocie 4.813,62 zł.

W odniesieniu do płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych organ wskazał, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki przewidziane w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

We wniosku na rok 2020 skarżący zadeklarował do tej płatności działki rolne o powierzchni 3,86 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowaniu wynosi 1,20 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 221,66 %. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

W związku z powyższym odmówiono przyznania skarżącemu płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych. Jednocześnie nałożono karę administracyjną w wysokości 1.245,01 zł, stanowiącej iloczyn różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną (2,66 ha) oraz stawki płatności określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2020 r. w sprawie stawek płatności związanych do powierzchni upraw za 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1813) na kwotę 468,05 zł.

Organ wskazał, że w oparciu o art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013 przyznał skarżącemu zwrot kwoty z tytułu dyscypliny finansowej w wysokości 313,06 zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie w nim powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo. Zadeklarowany obszar podlega weryfikacji przez organ administracji i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Weryfikacji informacji podanych przez producenta służą kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w m.in. przepisach prawa wspólnotowego, w tym w art. 24 rozporządzenia nr 809/2014.

Organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało oparte między innymi na wynikach kontroli na miejscu, które następnie zostały podtrzymane po ponownej analizie raportu. Szczegółowa analiza zapisów protokołu z czynności kontrolnych, szkiców pomiarów działek (danych wektorowych i powierzchniowych) oraz fotografii wykonanych podczas kontroli wykazała, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę mającą odpowiednie kwalifikacje, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Organ stwierdził, że okoliczność czy skarżący na działkach nr: [...] uprawiał koniczynę czerwoną, została dostatecznie wyjaśniona protokołem z czynności kontrolnych nr [...]. W związku z zastrzeżeniami strony powyższy raport został ponownie przeanalizowany, a wynikające z niego ustalenia podtrzymane przez Biuro Kontroli na Miejscu. Z tego powodu postanowieniami z dnia 9 sierpnia 2021 r. organ pierwszej instancji zasadnie odmówił uwzględnienia żądania skarżącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność, że na działkach nr: [...] rolnik dokonał siewu koniczyny czerwonej, jej uprawy jako rośliny w plonie głównym, prawidłowości i racjonalności prowadzonej na tych działkach gospodarki rolnej, a także dowodu z przesłuchania świadka T. J. na okoliczność, że skarżący na działkach nr: [...] dokonał siewu koniczyny czerwonej i uprawiana była na nich właśnie ta roślina, a także na okoliczność skoszenia samosiewów zbóż, owsa głuchego i innych roślin w celu ochrony rośliny głównej.

Organ zauważył, że obowiązany jest uwzględnić wnioski dowodowe strony jedynie wówczas, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Na mocy art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ został zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a nie do jego wyczerpującego zebrania. Organ nie znalazł również podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych w sprawie ustaleń co do powierzchni działek rolnych objętych wnioskiem skarżącego, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego.

Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego przez oparcie się podczas kontroli na miejscu na jednej metodzie pomiarowej. Organ wyjaśnił, że powierzchnię działek rolnych podczas kontroli na miejscu zmierzono za pomocą GETAC V110 + Spectra Precision SP60 i przy pomocy aplikacji Quantum GIS RTK. Pomiaru dokonano zgodnie z aktualnymi granicami użytkowania, w ramach działek referencyjnych deklarowanych przez rolnika. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Chełmie zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARIMR o weryfikację powierzchni MKO dla działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku skarżącego na rok 2020. Wyniki analizy maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego dla działek ewidencyjnych objętych wnioskiem strony zostały uwzględnione w decyzji organu pierwszej instancji.

[...] [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów:

1) art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oparcie decyzji jedynie na wynikach kontroli na miejscu, gdy dowód ten podlega ocenie zgodnie z wymogami przewidzianymi przez art. 80 k.p.a, a nie stanowi wyłącznej podstawy do przyznania płatności, jak de facto uznał organ i norma ta nie zwalnia organu z obowiązku dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę;

2) art. 78 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach przez oddalenie wniosków o przeprowadzenie dowodów:

a) z zeznań świadka T. J. na okoliczność, że na działkach nr: [...] rolnik dokonał siewu koniczyny czerwonej i uprawiana była na nich właśnie ta roślina, a także skoszenia samosiewów zbóż owsa głuchego i innych roślin w celu ochrony rośliny głównej,

b) z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność, na działkach nr: [...] rolnik dokonał siewu koniczyny czerwonej, jej uprawy jako rośliny będącej w plonie głównym, prawidłowości i racjonalności prowadzonej na tych działkach gospodarki rolnej,

c) z ponownego wykonania pomiarów działek, co do których kontrolujący przypisali kod "DR13" przy wykorzystaniu innej metody niż wykorzystana przy kontroli na miejscu, gdy dowody te miały stwierdzić istotne okoliczności dla sprawy w zakresie powierzchni działek objętych wnioskowaną pomocą, stanu kultury rolnej tych działek i sposobu ich zagospodarowania;

3) art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób, który nie pozwala na kontrolę instancyjną, w szczególności dotyczy to braku wnikliwej analizy zasadności odmowy przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił nieprawidłowe w jego ocenie przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym niezasadne oddalenie wniosków dowodowych skarżącego. Skarżący wskazał, że powierzchnię działek rolnych zadeklarował w oparciu o pomiary dokonane za pomocą urządzenia GPS i przy wykorzystaniu taśmy mierniczej. Dlatego skarżący jest przekonany, że pomiary przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji są przynajmniej częściowo błędne i powinny zostać powtórzone za pomocą innej metody pomiarowej lub innego urządzenia pomiarowego.

Skarżący podniósł, że stanowisko, iż na działkach nr: [...] nie była prowadzona uprawa koniczyny, wynika wyłącznie z twierdzeń pracowników Agencji zawartych w raporcie. Nie ma natomiast umocowania w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności w dokumentacji fotograficznej. Dlatego w celu wyjaśnienia tej kwestii wnioskodawca wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka. Świadek miał potwierdzić, że koniczyna czerwona była planowana jako roślina w plonie głównym, zasiano koniczynę, a następnie ze względu na zachwaszczanie, związane z faktem niedokonywania żadnych zabiegów środkami ochrony roślin, skoszono samosiewy zbóż, owsa głuchego i innych niepożądanych roślin. Zabieg ten wykonano na wysokości około 10-15 cm celem zapobiegnięcia uszkodzenia małych roślin koniczyny czerwonej.

Organ, kierując się zasadą prawdy obiektywnej, winien zgromadzić kompletny materiał dowodowy (art. 77 §1 k.p.a.) i rozpatrzyć go zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 k.p.a.. Bez przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka materiał dowodowy nie był wyczerpujący. W konsekwencji organ dopuścił się rażącego naruszenia art. 7 i 77 §1 k.p.a., a także art. 78 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżącego organ bezzasadnie nie uwzględnił także wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa, gdy okoliczności, które ten dowód miał stwierdzić, wymagały wiadomości specjalnych, a nie zostały wykazane za pomocą innych dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, że decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję, którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Chełmie odmówił przyznania skarżącemu płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych, nakładając jednocześnie sankcję w wysokości 1.245,01 zł oraz przyznał skarżącemu w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020: płatność jednolitą płatność obszarową w wysokości 16.119,39 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 9.417,67 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4.813,62 zł oraz kwotę 313,06 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 z późn. zm., dalej także jako "ustawa" lub "ustawa o płatnościach") w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2020. Wymieniona ustawa określa zasady i tryb przyznawania i wypłaty rolnikom płatności bezpośrednich (jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw, płatności związanych do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw) oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, a także zasady przeprowadzania kontroli w zakresie płatności bezpośrednich oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, w zakresie nieokreślonym w przepisach unijnych, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej (art. 1 pkt 2 lit. a-c).

Zgodnie z przepisami ustawy płatności bezpośrednie przyznawane są na wniosek (art. 21 ust. 1 ustawy). Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie (art. 6 ustawy).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014 wynika, że w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/201 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wysokość płatności ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni z uwzględnieniem art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

Zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia działek rolnych jest bowiem weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o płatności, a powierzchnią uprawnioną do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014. Stosownie do art. 19a ust. 1 powołanego rozporządzenia jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Kara administracyjna nie przekracza 100 % wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar. Stosownie zaś do art. 19a ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 jeśli na beneficjenta nie nałożono jeszcze żadnej kary administracyjnej zgodnie z ust. 1 za zawyżenie deklaracji obszaru w odniesieniu do danego systemu pomocy lub środka wsparcia, wówczas karę administracyjną, o której mowa w tym ustępie, zmniejsza się o 50 %, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym nie przekracza 10 % obszaru zatwierdzonego. Z kolei z przepisu art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 wynika, że jeśli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18.

Skarżący w niniejszej sprawie złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych. W toku postępowania wniosek skarżącego został poddany weryfikacji. W tym celu wykorzystano kontrolę administracyjną i kontrolę na miejscu, o których mowa w art. 59 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz w art. 24 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014.

W wyniku kontroli na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, przeprowadzonej w dniach od 31 sierpnia 2020 r. do 4 września 2020 r., (raport nr [...]) stwierdzono między innymi, że na działkach rolnych: AC, AE, AG, D, F, H, K, L, M, O, Q, V, X zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Na działce AF stwierdzono także nieprawidłowość oznaczoną kodem "DR50": Granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Jak wynika z wniosku oraz protokołu kontroli, działka rolna AF o powierzchni 0,53 ha została zadeklarowana na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]. Natomiast wyniki kontroli wskazują, że na działce ewidencyjnej nr [...] położona jest powierzchnia działki rolnej wynosząca 0,23 ha, na działce ewidencyjnej nr [...] położona jest powierzchnia działki rolnej wynosząca 0,23 ha, a ponadto powierzchnia 0,02 ha położona jest na działce ewidencyjnej nr [...].

Ponadto na działkach nr: AC, AG, D, K, Q, V, X stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, na działkach nr AF, AG stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.

Ponadto w zakresie płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych w toku czynności kontrolnych w gospodarstwie skarżącego stwierdzono: zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania w przypadku działek rolnych: AF1, B2, I2, powiększenie zasięgu pola zagospodarowania działek I2, X1. Jednocześnie na działkach rolnych: B2 (działki ewidencyjne nr [...],), I2 (działka ewidencyjna nr [...]), R1 (działki ewidencyjne nr [...]) nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Ponadto w przypadku działki nr [...] stwierdzono, że granica uprawy wykraczała poza granice działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne. W przypadku działki B2 stwierdzono niespójność, gdyż błędnie zadeklarowano kilka działek niesąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną. Ustalono również, że zadeklarowana powierzchnia działki X1 jest większa od powierzchni stwierdzonej.

Powyższe ustalenia, poczynione w drodze kontroli na miejscu, zostały w toku postępowania administracyjnego ponownie zweryfikowane przez Biuro Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, które pismem z dnia 4 marca 2021 r. podtrzymało wyniki kontroli, uznając zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia za niezasadne.

Powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) deklarowanych przez skarżącego działek rolnych została skontrolowana także w oparciu o bazę referencyjną LPIS.

Uwzględniając wyniki kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu, organ ustalił, że w przypadku jednolitej płatności obszarowej, do której skarżący zadeklarował działki rolne o powierzchni 39,60 ha, powierzchnia stwierdzona wynosiła początkowo 36,41 ha, a po uwzględnieniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania – 34,0175 ha.

W przypadku płatności za zazielenienie obszar zatwierdzony do płatności, przy uwzględnieniu powierzchni stwierdzonej – 36,41 ha oraz zmniejszenia o 4,48 ha z tytułu niezapewnienia obszaru proekologicznego na poziomie co najmniej 5 % powierzchni gruntów ornych stosownie do art. 46 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, wyniósł 31,93 ha (36,41 ha – 4,48 ha).

Organ uznał powierzchnię maksymalną, do której mógł przyznać płatność redystrybucyjną (dodatkową) - 27 ha.

Organ ustalił także, że w przypadku płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych, do której skarżący zadeklarował działki rolne o powierzchni 3, 86 ha, powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,20 ha.

W konsekwencji skarżącemu przyznano: jednolitą płatność obszarową w odniesieniu do powierzchni 34,0175 ha, pomniejszoną o kwotę wynikającą z zastosowania współczynnika korygującego zgodnie z art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, płatność za zazielenienie w odniesieniu do powierzchni 31,93 ha, pomniejszoną o kwotę wynikającą z zastosowania art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 oraz o kwotę wynikającą z zastosowania współczynnika korygującego, płatność redystrybucyjną (dodatkową) do powierzchni 27 ha, pomniejszoną o kwotę wynikającą z zastosowania współczynnika korygującego, a także przyznano skarżącemu kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Natomiast z uwagi na wysokość różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną odmówiono przyznania skarżącemu płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych i nałożono na skarżącego sankcję w wysokości 1.245,01 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił szczegółowe wyliczenie w odniesieniu do każdej płatności.

Skarżący kwestionuje powyższe ustalenia i w konsekwencji nieuwzględnienie w całości wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2020 rok oraz nałożenie sankcji. W ocenie skarżącego w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności w zakresie zgromadzenia i oceny materiału dowodowego.

W związku z treścią zarzutów skarżącego wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 - 4 ustawy o płatnościach w postępowaniach w sprawie płatności bezpośrednich organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W postępowaniu tym nie stosuje się przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a.

Zatem na mocy art. 3 ust. 2 powołanej ustawy zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z przepisów k.p.a. Przede wszystkim, wbrew stanowisku skarżącego, ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a. Nie nałożył na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, o czym stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązując jedynie organy prowadzące postępowanie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Jednocześnie w art. 3 ust. 3 ustawy przewidziano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego jest brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zdaniem skarżącego, powołane przepisy dotyczące postępowania w sprawie przyznania płatności zostały naruszone wskutek nierozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, a to w związku z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę, która zgodnie z przytoczonymi przepisami przejawiała w postępowaniu inicjatywę dowodową. Zdaniem skarżącego organ niezasadnie oparł ustalenia faktyczne w sprawie na dowodzie w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...], nie weryfikując go zgodnie z żądaniem strony i oddalając wnioski skarżącego o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadka, opinii biegłego z zakresu rolnictwa oraz ponownego pomiaru działek za pomocą innej metody pomiaru. Skarżący zarzucił, że zawarte w raporcie z kontroli ustalenie, iż na działkach nr: [...] nie była prowadzona uprawa koniczyny w plonie głównym, nie znajduje podstaw w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności w dokumentacji fotograficznej.

W ocenie Sądu zarzuty sformułowane przez skarżącego nie podważają jednak skutecznie prawidłowości zaskarżonej decyzji i nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji pozostają bowiem w logicznym związku z przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym dowodami, które zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Uznać także należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. Nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego nie stanowi w okolicznościach sprawy uchybienia, które mogłoby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia.

Trafne jest stanowisko organu, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli na miejscu oraz kontroli w oparciu o bazę referencyjną LPIS.

Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie zaś art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Na mocy art. 37 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014kontrole na miejscu obejmują pomiar obszaru i weryfikację kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków dotyczących obszaru zgłoszonego przez beneficjenta w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, o których mowa w ust. 1.

Podkreślić należy, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej oraz sprawdzenie przestrzegania wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej.

Czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu określonej w § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r. poz. 1344 z późn. zm.), są wykonywane co najmniej przez dwie osoby posiadające imienne upoważnienie, zwane dalej "kontrolującymi" (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Kontrolujący wykonujący czynności kontrolne, o których mowa w § 1, sporządzają z tych czynności sprawozdanie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 809/2014, zwane dalej "raportem z czynności kontrolnych". Raport z czynności kontrolnych wykonanych w ramach wizyty zawiera dane, o których mowa w art. 53 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia nr 809/2014; przepis art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 stosuje się odpowiednio (§ 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia).

Stosownie do art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia szczegółowy przegląd przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu należy w szczególności zamieścić następujące dane: poddane kontroli środki oraz wnioski lub wnioski o płatność, obecne osoby, informację, czy zawiadomienie o wizycie zostało przekazane beneficjentowi, a jeśli tak - z jakim wyprzedzeniem, wyniki kontroli oraz - w odpowiednich przypadkach - wszelkie uwagi szczegółowe, wszelkie dalsze środki kontrolne, które należy podjąć.

W niniejszej sprawie w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach od 31 sierpnia 2020 r. do 4 września 2020 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego stwierdzono szereg nieprawidłowości. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono raport nr [...], który zawierał wszystkie elementy wskazane w powołanym wyżej art. 53 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014. Z akt sprawy wynika, że kontrolę przeprowadzili dysponujący odpowiednimi upoważnieniami pracownicy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w Lublinie, skarżący został zawiadomiony o kontroli, a do raportu z czynności kontrolnych załączono dokumentację fotograficzną. Ponadto w toku postępowania, w związku ze zgłoszonymi przez skarżącego zastrzeżeniami, raport został poddany ponownej analizie przez Biuro Kontroli na Miejscu, które podtrzymało wyniki kontroli.

Należy zauważyć, że przeprowadzenie kontroli na miejscu, metodą inspekcji terenowej, polegającej na wizytacji zadeklarowanych działek i wizualnej ocenie ich rzeczywistego stanu przez upoważnione do kontroli osoby, dysponujące odpowiednimi kwalifikacjami, pozwala na skorygowanie powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe przede wszystkim w ramach bezpośrednich oględzin, takich jak ustalenie obszarów wykluczających płatność, czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw, czy faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości nie odpowiada złożonej deklaracji. W toku kontroli przeprowadzane są pomiary, a wyniki kontroli są dokumentowane za pomocą szkicu graficznego oraz fotografii obrazujących stan w czasie kontroli poszczególnych zadeklarowanych działek. Jednocześnie, jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, protokół kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Wbrew stanowisku skarżącego, raport z kontroli na miejscu wraz z dokumentacją fotograficzną przedstawiającą stan działek rolnych zadeklarowanych we wniosku oraz informacje zawarte w piśmie z dnia 4 marca 2021 r. stanowiącym odpowiedź Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR na zastrzeżenia strony jednoznacznie wskazują, że rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a deklarowanym we wniosku skarżącego zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały przypisaniem im odpowiednich kodów nieprawidłowości oraz stwierdzeniem zasadniczych różnic pomiędzy powierzchniami działek rolnych deklarowanymi przez rolnika, a powierzchniami stwierdzonymi.

Skarżący podnosił, że na deklarowanych działkach nr: [...] dokonał siewu koniczyny czerwonej, która na wymienionych działkach była uprawiana w plonie głównym. Natomiast samosiewy zbóż, owsa głuchego i innych roślin zostały skoszone w celu ochrony rośliny głównej. Na dowód powyższego wnosił o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka oraz dowodu z opinii biegłego. Zdaniem skarżącego ustalone przez organ przeciwne okoliczności nie znajdują podstaw w dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym.

Stanowisko skarżącego nie jest jednak trafne. Zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, a wcześniej w piśmie z dnia 4 marca 2021 r. obejmującym odpowiedź Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR na zastrzeżenia strony, że na zdjęciach wchodzących w skład dokumentacji fotograficznej z kontroli widoczne są wyraźne "rzędy" po ściętym zbożu. W szczególności jest to uwidocznione na zdjęciach nr [...] (w odniesieniu do działek nr [...]), nr [...] (w odniesieniu do działek nr [...]) oraz nr [...] (w odniesieniu do działek nr [...]). Wskazuje to zaś jednoznacznie na wysianie zboża siewnikiem, a zatem działanie zamierzone i celowe, a nie na powoływaną przez skarżącego okoliczność występowania na działkach jedynie samosiewów zbóż, owsa głuchego i innych roślin. Jak wyjaśniono w piśmie z dnia 4 marca 2021 r., podczas kontroli na miejscu stwierdzono na wymienionych działkach wsiewkę koniczyny w zboże.

W świetle powyższego uznać zatem należy, że ustalenia organu, iż koniczyna czerwona nie stanowiła uprawy w plonie głównym, znajdują jednoznaczne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W sytuacji zaś oczywistych i jednoznacznych ustaleń kontroli, opartych na obiektywnie stwierdzonym w czasie wizji terenowej i szczegółowo udokumentowanym na fotografiach stanie zgłoszonych do płatności działek nr: [...], na których w czasie kontroli nie stwierdzono w plonie głównym koniczyny czerwonej, nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka T. J. na przeciwne okoliczności nie może być uznane za uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Fotografie wykonane podczas kontroli na miejscu w dniach od 31 sierpnia do 4 września 2020 r. przedstawiają bowiem w sposób obiektywny ujawniony w czasie wizji terenowej stan poszczególnych działek. Ustaleń opartych na opisanym materiale dowodowym nie podważają też skutecznie ani fotografie wykonane przez stronę w późniejszym czasie, a zatem obrazujące inny stan roślin, ani oświadczenie T. J., mające wyłącznie charakter dokumentu prywatnego.

Także odmowa przeprowadzenia zgłoszonego przez stronę dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa nie może być uznana za uchybienie organu. Podkreślić należy, że kontrola na miejscu została przeprowadzona przez dysponujących odpowiednią wiedzą inspektorów Biura Kontroli na Miejscu, które następnie dokonało ponownej weryfikacji wyników kontroli. Akcentowane w orzecznictwie znaczenie i moc dowodowa protokołów kontroli wywodzone są właśnie z faktu, że kontrole są przeprowadzane przez podmioty wyspecjalizowane (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 458/13, z 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10 oraz z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07).

Wobec tego przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa na okoliczność, że na działkach nr: [...] rolnik dokonał siewu koniczyny czerwonej, jej uprawy jako rośliny będącej w plonie głównym, prawidłowości i racjonalności prowadzonej na tych działkach gospodarki rolnej było zbędne. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie było bowiem konieczne zasięgnięcie wiadomości specjalnych, co w świetle art. 84 § 1 k.p.a. uzasadnia zwrócenie się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W konsekwencji odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa nie narusza przepisów postępowania administracyjnego.

Z omówionych przyczyn nieuwzględnienie przez organ wniosków o dopuszczenie dowodów z zeznań świadka oraz opinii biegłego nie stanowi, w ocenie Sądu, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Nieuwzględnienie tych wniosków nie powoduje, że materiał dowodowy jest niekompletny i niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skarżącego kwestionujące ustalenia w zakresie powierzchni uprawnionej do płatności. Według twierdzeń samego skarżącego, miał on miał oprzeć deklarację o powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności na pomiarach wykonanych za pomocą taśmy mierniczej oraz urządzenia GPS. Już w świetle zasad logiki oraz doświadczenia życiowego taka metoda pomiaru nie może zostać uznana za dokładniejszą i bardziej wiarygodną, niż pomiary dokonane za pomocą profesjonalnych urządzeń wykorzystywanych przez inspektorów dokonujących kontroli w gospodarstwie skarżącego.

Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, pomiaru dokonali upoważnieni kontrolerzy za pomocą profesjonalnego sprzętu GETAC V110 + Spectra Precision SP60 i przy użyciu aplikacji Quantum GIS RTK. Pomiaru działek dokonano zgodnie z aktualnymi granicami użytkowania, w ramach działek referencyjnych deklarowanych przez rolnika. Ponadto, wobec zastrzeżeń strony, Wydział do spraw GIS Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARIMR dokonał weryfikacji powierzchni MKO dla działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2020. Wyniki analizy maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego dla działek ewidencyjnych z wniosku strony zostały uwzględnione w decyzji organu pierwszej instancji.

Zauważyć też należy, że skarżący nie podał żadnych obiektywnych argumentów czy okoliczności wskazujących, iż przyjęta przez kontrolerów metoda pomiaru była wadliwa lub pomiary zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy. Samo przekonanie strony o przynajmniej częściowo błędnych wynikach pomiarów przeprowadzonych w czasie kontroli nie jest obiektywną okolicznością mogącą podważyć ustalenia zawarte w dokumencie urzędowym, jakim jest protokół z czynności kontrolnych oraz nie wskazują na potrzebę dokonania kolejnych pomiarów inną, niewskazaną przez skarżącego metodą.

Wbrew zarzutom skarżącego, wydając zaskarżoną decyzję organ rozpatrzył wszechstronnie zgromadzone dowody. Ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granice swobodnej oceny. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydał decyzję zgodną z prawem. W szczególności zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach dokonanych w ramach czynności kontrolnych na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Prawidłowości wyników tej kontroli nie podważa skutecznie żaden z zarzutów sformułowanych w skardze.

Protokół kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W konsekwencji, w sytuacji gdy – jak w niniejszej sprawie – protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, nie można organowi postawić skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskutek ograniczenia postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli.

Zaznaczyć należy, że skarżący nie kwestionuje samych sposobów wyliczenia przyznanych płatności, wysokości pomniejszeń powierzchni wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz wysokości sankcji. Jednocześnie Sąd stwierdził, że ustalenia faktyczne organu dotyczące powierzchni uprawnionych do płatności, jak i wyliczenie wysokości płatności, pomniejszeń powierzchni wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz wysokości przypadającej na każdą płatność kwoty współczynnika korygującego, a także wysokości sankcji są prawidłowe, znajdują bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy i przepisach prawa. Organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, szczegółowo powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 §3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania wynikające z powołanego przepisu. Organ dokładnie ustalił stan faktyczny w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych zgłoszonych do płatności, powołał dowody, na których się oparł oraz wyjaśnił przyczyny, dla których nie uwzględnił wniosków dowodowych strony. W uzasadnieniu prawnym organ omówił przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił szczegółowo sposób ich zastosowania w odniesieniu do poszczególnych płatności, wraz ze stosownymi wyliczeniami obrazującymi kolejno elementy mające wpływ na ustaloną ostatecznie wysokość płatności, a także podstawy odmowy przyznania płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych i wysokości sankcji.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej uchylenie, a tym bardziej do rażącego naruszenia prawa, na co powoływał się skarżący.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. Wobec tego i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.