Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 483/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1, par. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art 270, 271, 277, 279, 281
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 10
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 13 lipca 2006 r. sprawy ze skargi B. M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 779/04 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej - oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. W. z dnia [...] maja 2004r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. ).

W uzasadnieniu PWIS wskazał, że w wyniku zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej narządu głosu u B. M., PPIS w S. W. przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne i ustalił, iż zainteresowana w latach 1988-1998 pracowała na stanowisku telefonistki w T. P. S.A. Z.T. w T. - Rejon w S. W. Stanowisko pracy mieściło się na hali, gdzie znajdowało się 14 stanowisk łączeniowych, a praca odbywała się w systemie trzyzmianowym i polegała na manipulowaniu rękami – łączenie sznurami poprzez wkładanie wtyczek ze sznurami do gniazdek łącznicy, wybieraniu abonenta za pomocą tarczy numerowej, rozmowa z abonentem lub z centralą i reagowania na sygnały optyczne - migające lampki lub opadające klapki. Telefonistki pracowały 7 godzin, w tym z 30 minutową przerwą. Rozkład czasowy poszczególnych czynności wykonywanych przez B. M. wyglądał następująco:

- 30 % czasu mówienie,

- 40% czasu łączenie

- 30% czasu słuchanie.

W sprawie przeprowadzone zostało postępowanie diagnostyczno-orzecznicze w kierunku rozpoznania choroby zawodowej u zainteresowanej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Na podstawie tych orzeczeń zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji decyzją z dnia [...].05.2004r. znak [...]stwierdził u zainteresowanej brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym - Poz. 7 wykazu, stanowiącego załącznik do rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. ), wobec braku u zainteresowanej zmian organicznych typowych dla skutków wieloletniego nadmiernego wysiłku głosowego.

Odwołanie od tej decyzji złożyła B. M. zarzucając, że postępowanie w jej sprawie prowadzone było powierzchownie.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej motywach organ odwoławczy powtórzył ustalenia fatyczne poczynione przez organ I instancji, wskazując na związanie organu sanitarnego orzeczeniem lekarskim w tym sensie, że organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Może jedynie zakwestionować orzeczenie, jeżeli nie odpowiada ono wymogom kpa, bądź przepisom rozporządzenia. W sprawie dwie niezależne jednostki orzecznicze stwierdziły u zainteresowanej asymetrią w budowie krtani oraz zaburzenia czynności typu dysfonii hyperfunkcjonalnej, czemu niewątpliwie sprzyja anomalia rozwojowa. Nie uwidoczniono natomiast zmian chorobowych w obrębie krtani typowych dla skutków przeciążenia głosu, tj. obecności guzków głosowych, przerostu fałdów głosowych oraz cech niedowładu. Wobec tego charakter oraz przyczyna rozpoznania zaburzeń fonacji wykluczają zawodową etiologię schorzenia, pomimo niekwestionowanego narażenia na wysiłek głosowy.

Na decyzję tą skargę wniosła B. M. kwestionując przebieg postępowania przed organami sanitarnymi i wskazując, że wywiad środowiskowy jest niedokładny i sporządzony bardzo powierzchownie. Opisując warunki pracy na zajmowanym stanowisku telefonistki wywodziła, że zmuszona była nadużywać siły głosu, natomiast nocą – pracować 10 godzin. Na tej podstawie domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i ponowił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23.09.2005r. sygn. II SA/Rz 779/04 skargę B. M. oddalił. Z protokołu rozprawy wynika, że skarżąca nie stawiła się na rozprawę będąc prawidłowo zawiadomiona; nie składała też wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku i orzeczenie się uprawomocniło.

Pismem z dnia 20.05.2006r., S. W., B. M. wniosła o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. II SA/Rz 779/04 podając, że nie dostała zawiadomienia o rozprawie a podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu dowiedziała się, iż jej sprawa została zakończona. Na wezwanie Sądu dodatkowo podała, że informację o zakończeniu sprawy uzyskała w dniu 8 maja 2006r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, co następuje:

skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega oddaleniu.

Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego uregulowana jest w Dziale VII ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 270 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem; natomiast podstawy wznowienia wskazane zostały w art. 271 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności:

1. jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przez uprawomocnieniem się orzeczenia, nie mogła domagać się wyłączenia;

2. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli w skutek naruszenia przepisów prawa był pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

Stosownie do przepisu art. 277 P.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy, przy czym zgodnie z art. 278 P.p.s.a., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Jeśli chodzi o samą skargę o wznowienie postępowania, to powinna ona odpowiadać warunkom formalnym pisma, określonym w art. 46 P.p.s.a., a nadto zawierać dodatkowe elementy wymienione w art. 279 P.p.s.a., a to: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenia lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.

Dokonując oceny skargi B. M. w aspekcie wskazanych wyżej unormować stwierdzić należy, że skarga spełnia wymogi z art.279 ustawy i wniesiona została w terminie; jednocześnie wskazuje na ustawową podstawę wznowienia wymienioną w art.271 pkt 2 P.p.s.a., a to naruszenia przepisów prawa w wyniku czego skarżąca była pozbawiona możności działania. Wobec tego skarga została skierowana na rozprawę, na której Sąd – stosownie do przepisu art.281 P.p.s.a. - rozstrzygnął w pierwszej kolejności, czy wystąpiła podstawa wznowienia, na którą powołuje się skarżąca.

Z akt sygn. II SA/Rz 779/04, a w szczególności zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 22 września 2005r. wynika, że zawiadomienie skierowane zostało na adres S. W., ul. Żwirki i Wigury 2/34 i było dwukrotnie awizowane, a następnie zostało zwrócone Sądowi, jako nie podjęte w terminie. Sąd przyjął na tej podstawie, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona, po czym rozpoznał sprawę i wyrokiem z dnia 22.09.2005r. skargę oddalił. Tymczasem z akt wynika, że B. M. zamieszkuje pod adresem: S. W., ul. Żwirki i Wigury 7/34 i taki adres wskazała w pisemnej skardze. Zatem stwierdzić należy, że zawiadomienie o rozprawie nie zostało skutecznie doręczone, a błędny adres na który zawiadomienie wysłano wywarł ten skutek, że B. M. w następstwie naruszenia przepisów o doręczeniach, pozbawiona została możliwości działania.

W tej sytuacji Sąd rozpoznał ponownie skargę B. M. na decyzję z dnia [...] sierpnia 2004r. znak [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R.

Stan faktyczny jest następujący: w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej z dnia 10.12.1999r. organ sanitarny przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W aktach znajduje się wywiad środowiskowy wraz z dodatkowymi informacjami dotyczącymi zatrudnienia skarżącej, które to dowody wykorzystane zostały w dalszym postępowaniu i stanowiły podstawę wraz z badaniami do wydania opinii przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R., który orzeczeniem z dnia [...].09.2003r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Kolejnemu badaniu B. M. poddana została w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie przebywała od 26.02.2004r. do 2.03.2004r. W wyniku tego pobytu i przeprowadzonych badań szczegółowo opisanych w karcie wypisowej (k.37 akt adm.), orzeczeniem z dnia 18.03.2004r. stwierdzono również brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przy takim materiale dowodowym, po zapoznaniu z nim skarżącej w dniu 26.04.2004r. i uwagach odnoszących się wyłącznie do orzeczeń, organ I instancji decyzją z dnia [...].05.2004r. nie stwierdził u B. M. choroby zawodowej – przewlekłej zawodowej choroby narządu głosu związanej z wysiłkiem głosowym, wymienionej w poz.7 załącznika do rozporządzenia. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania B. M., utrzymana została w mocy rozstrzygnięciem stanowiącym przedmiot skargi.

Uwzględniając datę wszczęcia postępowania podzielić należy stanowisko organów, że w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz.294 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, a to z mocy § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz.1115). Zgodnie z tym przepisem, postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie (tj. 3.09.2002r. - § 12) jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z 1983r., za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się między innymi rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy. § 7 ust.1 rozporządzenia stanowi natomiast, że jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych (...), które wydają orzeczenia w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej ( ust.4).

Z unormowań tych wynika, że przesłankami stwierdzenia choroby zawodowej jest wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy, wystąpienie choroby określonej w załączniku do rozporządzenia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy chorobą, a czynnikami szkodliwymi. Brak jednego z tych elementów powoduje, że organ sanitarny wydaje decyzję o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.

W niniejszej sprawie brak jest stwierdzenia przez uprawnioną jednostkę choroby zawodowej, przy czym podkreślić należy, że w sprawie orzekały dwie jednostki, o jakich mowa w rozporządzeniu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że orzeczenie lekarskie, mające być podstawą rozstrzygnięcia szczególnie w sprawach spornych i wątpliwych, musi nosić cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, a więc powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać istniejące wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron ( tak NSA w wyroku z dnia 15 marca 1994r. sygn. SA/Wr 147/94 ). Zarówno orzeczenie WOMP, jak i Instytutu wymogi te spełniają: WOMP w uzasadnieniu podał, że u skarżącej stwierdzono asymetrię w budowie krtani oraz zaburzenia typu dysfonii hyperfunkcjonalnej. Identycznej treści rozpoznanie znalazło się w orzeczeniu Instytutu ze stwierdzeniem, że sprzyja temu anomalia rozwojowa. W uzasadnieniu podano również, że u badanej nie uwidoczniono zmian chorobowych w obrębie krtani typowych dla skutków przeciążenia głosu, tj. obecności guzków głosowych, przerostu fałdów głosowych oraz cech niedowładu. Wobec tego charakter oraz przyczyna rozpoznania zaburzeń fonacji wykluczają zawodową etiologię schorzenia.

Ostatnio wskazane orzeczenie, a w szczególności jego uzasadnienie, odpowiada wymogom opinii i trafnie zostało ocenione przez organy sanitarne. Stąd też, pomimo istnienia narażenia, z uwagi na brak rozpoznania przez właściwą jednostkę orzeczniczą choroby zawodowej wymienionej w wykazie, nie można było u skarżącej stwierdzić choroby zawodowej, stosownie do § 1 rozporządzenia.

W świetle powyższego zarzuty skargi odnoszące się warunków pracy, nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji administracyjnej - z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone.

Z tych przyczyn skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22.09.2005r. sygn. II SA/Rz 779/04 podlega oddaleniu.