Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 671/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 stycznia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2020 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 396/17 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2017 r. w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. GINB na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania I. H. i R. R. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2016 r. umarzającej wszczęte, na wniosek R. R. i I. H., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] października 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], w miejscowości M., gm. U., (przeniesionej decyzją Starosty S. z dnia [...] listopada 2012 r. na G. Sp. z o.o.) – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

GINB wskazał, że organ administracji rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek zbadać, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Przywołując art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.; dalej p.b.) oraz powołując się na wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., II OSK 598/06, organ wywodził, że choć sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, to jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, to jest problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno więc w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 p.b., który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że I. H. i R. R. nie byli stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, w związku z czym GINB wezwał ich do wykazania interesu prawnego poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez nich tytułu prawnego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Z nadesłanych dokumentów wynika, że I. H. jest właścicielem działek położonych w miejscowości M. o nr ew.: [...], a R. R. jest właścicielem działek położonych w miejscowości S. o nr ew.: [...].

Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku elektrowni wiatrowych obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b. będzie, co do zasady, wyznaczany w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961). Przywołując ten przepis oraz art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i wskazując, że z analizy projektu budowlanego wynika, że całkowita wysokość elektrowni wiatrowej [...] wynosi 148 m, a promień równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami wynosi 46,5 m, GINB stwierdził, że należąca do R. R. działka nr [...] i należące do I. H. działki nr [...], zlokalizowane są w odległości mniejszej niż 1480 m od okręgu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i mogą w związku z tym przepisem podlegać ograniczeniom w zagospodarowaniu. W ocenie GINB organ I instancji wadliwie umorzył wszczęte postępowanie uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony, podczas gdy w świetle przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych działki I. H. i R. R. znajdują się w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowej. Tym samym mają oni interes prawny w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Stwierdzając, iż rzeczą organu wojewódzkiego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie prawidłowe ustalenie aktualnego kręgu stron niniejszego postępowania, zawiadomienie wszystkich stron o toczącym się postępowaniu administracyjnym i doręczenie im pełnej korespondencji, w tym decyzji kończącej postępowanie, organ II instancji podał, iż ze względu na formalny charakter tego rozstrzygnięcia, merytoryczne zarzuty odwołania nie mogły być poddane ocenie na tym etapie postępowania.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w zw. z art. 138 § 2, art. 105 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Udział w sprawie zgłosił prokurator Prokuratury Okręgowej w S., który wniósł o oddalenie skargi, kwestionując zasadność zarzutów w niej podniesionych.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane przez GINB jest wadliwe. Decyzja, której dotyczyło pozwolenie na budowę została wydana w dniu [...] października 2012 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzja Starosty S. z dnia [...] października 2012 r. jest oceniana pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Zdaniem Sądu, przyznanie I. H. i R. R. przymiotu strony, a tym samym legitymacji procesowej upoważniającej do wszczęcia postępowania nadzorczego z uwagi na zaistniałą zmianę stanu prawnego nie znajduje racjonalnego uzasadnienia stanowiąc zaprzeczenie gwarancji stron w ramach dokonywanego obrotu prawnego oraz zasady nie działania prawa wstecz. Sąd uznał, że GINB prezentując swój pogląd prawny oparty na interpretacji art. 4 i 5 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, pominął przepisy intertemporalne zawarte w tej ustawie, a w szczególności art. 13 ust. 3, który stanowi, że postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte, a nie zakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. W opinii Sądu, GINB pominął również art. 14 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zgodnie z tym przepisem postępowania w przedmiocie wydania "decyzji WZ", dotyczące budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych przez 36 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Oznacza to, że przez 3 lata od daty wejścia ustawy w życie nie można skutecznie twierdzić, że obszarem oddziaływania elektrowni wiatrowej - w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. - jest obszar w odległości równej lub większej od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy. Elektrownia wiatrowa bowiem przez ww. 3 lata nie ma negatywnego wpływu na sposób zagospodarowania nieruchomości, położonych w odległości mniejszej lub równej od dziesięciokrotnej wysokości wiatraka. Właściciele nieruchomości położonych w takiej odległości mogą bowiem nie tylko wystąpić o wydanie, ale i uzyskać decyzje o warunkach zabudowy. Zdaniem Sądu, stwierdzony przez organ odwoławczy interes prawny wnioskodawców wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jest interesem hipotetycznym i przyszłym, a nie rzeczywistym w dniu wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Analiza ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych prowadzi do wniosku, że generalną wolą ustawodawcy było odsunięcie na 36 miesięcy skutków ustawy w tym zakresie, w jakim odnoszą się one do praw lub obowiązków, wynikających z innych ustaw. W opinii Sądu, GINB wadliwie stwierdził, że ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych spowodowała, że wnioskodawcy stali się stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] października 2012 r., a zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł GINB, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 157 § 2, art. 105 § 1, art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. w powiązaniu z art. 138 § 2 w zw. z art. 7 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że zmiana stanu prawnego zaistniała po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej w postępowaniu zwykłym, nie może być uwzględniona przy ocenie legitymacji procesowej upoważniającej do wszczęcia postępowania nadzorczego, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji GINB z [...] listopada 2016 r.;

II. prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 2 i 3 oraz art. 14 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., a także art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 p.b. przez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że przepisy intertemporalne zawarte w ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych uniemożliwiają wzięcie pod uwagę ograniczeń wynikających z art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 tej ustawy przy ustalaniu interesu prawnego podmiotu wnoszącego o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Przedmiotem niniejszej sprawy była decyzja wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego – postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w stosunku do postępowania zwykłego, mającym odrębny przedmiot. O ile bowiem w postępowaniu zwykłym rozpoznaje się i rozstrzyga sprawę indywidualną w formie decyzji, to przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest ustalenie czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym została podjęta z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, którego rodzaje wylicza enumeratywnie art. 156 § 1 k.p.a. Ta odrębność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma znaczenie w sprawie dla ustalenia zakresu obowiązywania przepisów prawa materialnego dla wyznaczenia przymiotu strony.

Podkreślić trzeba, że nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. Stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna, której żąda weryfikacji lub która jest przedmiotem weryfikacji w postępowaniu wszczętym z urzędu. Nie jest sporne w judykaturze, iż stroną postępowania nieważnościowego będzie więc zawsze automatycznie każda strona postępowania głównego, w którym wydano wadliwą decyzję, z uwagi na to, że weryfikacja decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych dotykać będzie sfery interesu prawnego lub obowiązku takich podmiotów. W każdej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji konieczne będzie jednak badanie, czyjego interesu prawnego lub obowiązku poza stronami postępowania głównego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem może zdarzyć się i tak, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji będą dotyczyły podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu głównym i podmioty takie staną się stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1923/18, co do odrębności postępowania nadzwyczajnego od postępowania zwykłego i braku podstaw do zastosowania do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności art. 13 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, jak i konieczności uwzględnienia przepisów tej ustawy dla wyprowadzenia interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.

Mając na uwadze przedmiotową sprawę zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis ten, jak i następne art. 13 tej ustawy regulują stosowanie przepisów dotychczasowych do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygania spraw wydania i zmian pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych. Nie oznacza to wyłączenia stosowania tej nowej regulacji do wyprowadzenia interesu prawnego jednostek żądających udzielenia ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 25 lipca 2019 r., II OSK 1923/18). Zasadnie zatem zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 13 ust. 2 i ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, który zdaniem Sądu I instancji uniemożliwia uwzględnienie ograniczeń w zagospodarowaniu gruntów, w szczególności wynikających z art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Ponadto za błędne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym organ bada legitymację procesową do inicjowania postępowania nieważnościowego według przepisów obowiązujących na dzień wydania decyzji w postępowaniu zwykłym. Czym innym jest bowiem badanie legitymacji procesowej strony w postępowaniu nieważnościowym, a czym innym legalności decyzji i jej prawidłowości. Pierwsza z wymienionych kwestii dotyczy etapu wstępnego polegającego na badaniu interesu prawnego według stanu faktycznego i prawnego na dzień złożenia i badania wniosku o stwierdzenie nieważności i orzekania przez organ nadzorczy, natomiast drugi problem należy do etapu oceny prawidłowości decyzji, której dotyczy wniosek, według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.

Trafny zatem jest zarzut naruszenia art. 13 ust. 2 i 3 oraz art. 14 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., a także art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 p.b.

Usprawiedliwiony jest również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 2, art. 105 § 1, art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. w powiązaniu z art. 138 § 2 w zw. z art. 7 k.p.a.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony. Przesłanki przyznania jednostce statusu strony wyznacza art. 28 k.p.a. stanowiąc, że stroną w sprawie jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Norma art. 28 k.p.a. statuując, że stroną jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny nie zawiera normy prawnej samoistnej, a wymaga zastosowania łącznie z normą materialnego prawa administracyjnego, która jest podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w której jednostka żąda udzielenia jej ochrony prawnej przez jej rozstrzygnięcie na drodze prawa, a następnie na drodze prawa poddania weryfikacji. W sprawach pozwolenia na budowę normą prawną wyznaczającą interes prawny jest art. 28 ust. 2 p.b., który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu podstawą jest art. 3 pkt 20 p.b. stanowiący, że ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu – należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W zakres odesłania zawartego w art. 3 pkt 20 p.b. do przepisów odrębnych zalicza się przepisy ustawy Prawo budowlane, w tym jej art. 5 ust. 1 pkt 9, który stanowi o poszanowaniu, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich; przepisy ustawy Prawo wodne, przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy wykonawcze, które mają zastosowanie przy załatwianiu spraw pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do przepisów odrębnych należą również przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. W wyroku z dnia 26 września 2018 r., II OSK 106/18, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "(...) przy analizie przepisów odrębnych w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud. w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. mogących wprowadzać ograniczenia w zabudowie nie można pomijać przepisów u.i.e.w. [tj. ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych], nawet jeśli postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, zostało wszczęte przed wejściem w życie tej ustawy. (...) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał właściwej wykładni art. 13 ust. 3 u.i.e.w. Pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" w myśl art. 13 ust. 3 u.i.e.w. należy rozumieć te przepisy, które dotychczas, czyli do dnia wejścia w życie u.i.e.w., normowały materię, podlegającą następnie unormowaniu w przepisach ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Chodzi tu niewątpliwie o zagadnienia stricte merytoryczne, podlegające dotychczas regulacjom ustawy Prawo budowlane np. warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych czy warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej. Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, czego nie dostrzegają skarżący kasacyjnie, nie normuje problematyki ustalania kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni. Zgodnie z art. 8 u.i.e.w., w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy (...) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. To zaś oznacza, że ocena przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej będzie każdorazowo dokonywana przez pryzmat regulacji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. O ile zatem, inwestor na gruncie rozpoznawanej sprawie nie będzie związany odległościami określonymi w art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 u.i.e.w., a jego projekt budowlany nie będzie weryfikowany z punktu widzenia zgodności z przepisami tej ustawy, to już zrealizowanie inwestycji (wybudowanie elektrowni wiatrowej) może wprowadzać istotne, znacznie dalej idące ograniczenia w możliwości zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, w tym nieruchomości odwołujących i tych zagadnień nie można marginalizować na tle rozpoznawanej sprawie. Z chwilą wejścia w życie ustawy o elektrowniach wiatrowych mogły zaktualizować się przewidziane w tych przepisach ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) nieruchomości. Przykładowo nie można z góry wykluczyć wystąpienia zjawiska kumulacji wzajemnego oddziaływania projektowanej elektrowni z obecnie istniejącą elektrownią wiatrową i zagadnienie to również powinno zostać zbadane w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego. Zatem przepisy rozważanej ustawy powinny zostać uwzględnione przez Wojewodę w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Analogiczny pogląd na tle rozważanych przepisów u.i.e.w. wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1697/17". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny również w przywoływanym wyżej wyroku z dnia 25 lipca 2019 r., II OSK 1923/18.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił to stanowisko. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych do przepisów odrębnych, mających zastosowanie dla wyprowadzenia interesu prawnego należy zaliczyć przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Odmienne stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wyżej wskazywano, Sąd ten błędnie przy tym uznał, że zmiana stanu prawnego zaistniała po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej w postępowaniu zwykłym, nie może być uwzględniona przy ocenie legitymacji procesowej upoważniającej do wszczęcia postępowania nadzorczego.

Wadliwie zatem Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. wydał zaskarżoną decyzję, co słusznie zakwestionowane zostało w skardze kasacyjnej. Błędnie tym samym Sąd ten zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i w konsekwencji nieprawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, prowadzone w tej sprawie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych nie było bezprzedmiotowe, jak przyjął Wojewoda Pomorski w decyzji pierwszoinstancyjnej, naruszając tym samym art. 105 § 1 k.p.a. Zatem zastosowanie przez GINB art. 138 § 2 k.p.a. było w pełni zasadne, skoro organ I instancji umorzył postępowanie z powodu błędnej oceny braku interesu prawnego wnioskodawców żądających stwierdzenia nieważności decyzji.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, a istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.