Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1357/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Elżbieta Kremer Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1940/11 w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., VII SA/Wa 1940/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej "WSA") - po rozpatrzeniu sprawy ze skargi E. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie (zwanego dalej: "PWIS") z dnia [...] czerwca 2011 r.,

nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - skargę oddalił. W uzasadnieniu wskazano, że PWIS decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r.,

nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071

ze zmianami - zwanej dalej "kpa"), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zmianami - zwanej dalej "kp") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869 - zwanego dalej "rozporządzeniem"), po rozpatrzeniu odwołania E. L. - utrzymał

w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Płocku (zwanego dalej "PPIS") z dnia [...] maja 2011 r., nr ,, [...] o braku podstaw

do stwierdzenia u E. L. choroby zawodowej - zatrucia ostrego

albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne.

Organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że Mazowiecki Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. (zwany dalej "MWOMP") w dniu [...] września

2007 r. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania ww. choroby zawodowej, a Instytut Medycyny Pracy w Łodzi (zwany dalej "IMP") - jednostka orzecznicza drugiego stopnia wystawiła [...] marca 2008 r. orzeczenie lekarskie

o tej samej treści. Mając ww. orzeczenia na uwadze PPIS w dniu [...] kwietnia 2008 r. wydał decyzję (Nr "[...]) o braku podstaw do stwierdzenia u E. L. ww. choroby zawodowej, którą PWIS decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. (nr [...]) utrzymał w mocy.

Wyrokiem z dnia 22 października 2008 r., VII SA/Wa 1312/08 WSA,

po rozpatrzeniu skargi E. L., uchylił ww. decyzje.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy PPIS uzupełnił ocenę narażenia zarodowego oraz zebrał informacje o stanie zdrowia zainteresowanego, które przesłał MWOMP, który to - po przeanalizowaniu całości dokumentacji, przeprowadzeniu badania lekarskiego oraz na podstawie wyników badań dodatkowych i konsultacji specjalistycznych - nie znalazł podstaw do rozpoznania ww. choroby zawodowej. IMP wystawiła [...] kwietnia 2010 r. orzeczenie lekarskie (nr [...]) również

nie znajdując podstaw do rozpoznania wyżej opisanej choroby zawodowej.

W następstwie powyższego PPIS w dniu [...] lipca 2010 r. wydał decyzję (nr [...])

o braku podstaw do stwierdzenia u E. L. ww. choroby zawodowej.

Decyzją z dnia 2 września 2010 r. PWIS uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia podnosząc, że wyjaśniono przyczyny niewykonania pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w latach 1987, 1989 i 1992,

ale nie wyjaśniono przyczyn rozebrania instalacji butadienowej w 1992 r. Ponadto, mając na uwadze zastrzeżenia zainteresowanego, organ zalecił uzupełnienie oceny narażenia zawodowego w zakresie ewentualnych prac, w których występował podwyższony poziom węglowodorów oraz substancji smolistych. Następnie wystąpił

o zweryfikowanie orzeczeń lekarskich w świetle dodatkowej dokumentacji medycznej

z 2010 r. oraz uzupełnionej oceny narażenia zawodowego. Obie jednostki orzecznicze podtrzymały wcześniej zajęte stanowisko.

PPIS wydał w dniu [...] maja 2011r. decyzję (nr [...]) o braku podstaw

do stwierdzenia u E. L. choroby zawodowej, a PWIS decyzją

z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymał tę zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 2351 kp i wyjaśniając przesłanki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej wskazał, że u E. L. przesłanki te nie zostały spełnione. Podkreślił, że sprawę sześciokrotnie rozpatrywały jednostki orzecznicze, a specjaliści medycyny pracy, posiadający kwalifikacje

i kompetencje do oceny wpływu czynników chemicznych na organizm ludzki wydali orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Co więcej, orzeczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydano po analizie dokumentacji medycznej, wywiadu zawodowego, wyników badań oraz dostępnego piśmiennictwa o toksyczności węglowodorów aromatycznych nie znajdując podstaw do ustalenia związku przyczynowego otępienia czołowo-skroniowego - wariant czołowy (FTD) z narażeniem zawodowym. Odnosząc się do zarzutu, że lekarz orzecznik jednostki drugiego stopnia nie uwzględnił całej dokumentacji medycznej, w tym rozpoznania z Kliniki Psychiatrycznej dla Dorosłych w L. organ poinformował, iż z orzeczenia lekarskiego z dnia 6 listopada 2009 r. wynika, że lekarz wydał opinię po analizie dokumentacji, przeprowadzeniu badań lekarskich oraz na podstawie dodatkowych wyników

i konsultacji specjalistycznej. Organ podkreślił, że zgodnie z § 5 ust. 1

ww. rozporządzenia, właściwy do orzekania w sprawie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3, a Klinika Psychiatryczna dla Dorosłych

w L. nie jest taką jednostką, dlatego jej opinia nie jest wiążąca dla jednostek służby zdrowia uprawnionych do orzekania jak i organów. Ponadto, rozpoznanie ww. kliniki zostało zweryfikowane przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, co wynika

z orzeczenia lekarskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Skargę na to rozstrzygnięcie złożył E. L. wnosząc o jego uchylenie i stwierdzenie ww. choroby zawodowej. Podniósł, że w latach 1978 - 2007 był zatrudniony w [...] w systemie trzyzmianowym i 29 lat wykonywał pracę

w narażeniu na mieszaniny węglowodorów aromatycznych (toluen, n-heksan, benzen, ksyleny), siarkowodór, amoniak i wodorotlenek sodu. Zdaniem skarżącego wyniki z lat 80-tych nie powinny były znaleźć się w dokumentacji, ponieważ różnie mówiono

i pisano na temat ich wiarygodności. Zdaniem skarżącego MWOMP w orzeczeniu lekarskim nr [...] nie uwzględnił, mimo zaleceń Sądu, rozpoznania z Kliniki Psychiatrycznej w L. i w dalszym ciągu nie ustosunkował się do badań laboratoryjnych zawartych w dokumentacji medycznej. Z kolei PPIS myli się twierdząc, że przeprowadzone specjalistyczne badania wykluczają zawodową etiologię choroby, bo nie uwzględniają wszystkich specjalistycznych badań i wykluczają wyniki badań laboratoryjnych.

Pismem z dnia 16 maja 2011 r. skierowanym do Kierownika Działu Diagnostyczno-Konsultacyjnego MWOMP i Kierownika Oddziału Chorób Zawodowych Kliniki Chorób Zawodowych IMP skarżący jeszcze raz złożył dokumentację i wyniki badań, prosząc o wydanie opinii. W odpowiedzi MWOMP poinformował, że wzrosty ALA i koproporfiryn były incydentalne, a aktualnie niewielki wzrost stężenia Uro

i koproporfiryn nie może być skutkiem pracy zawodowej, bowiem w marcu 2007 r. stosunek pracy uległ rozwiązaniu. Zdaniem skarżącego bezsporne jest, że podczas wykonywania obowiązków zawodowych był narażony na oddziaływanie substancji chemicznych (toksycznych i narkotycznych), które figurują w wykazie chorób zawodowych. E. L. ma uszkodzony OUN (rozlane zaniki kory mózgowej), niedokrwistość, do obserwacji limfocytozę, porfirię i zdiagnozowaną w lutym 2011 r. osteopenię (osteomalację). Rozpoznanie przez Specjalistyczny Psychiatryczny ZOZ Szpital im. J. Babińskiego w Łodzi, Klinika Psychiatrii Dorosłych UM oddział XI zespół psychoorganiczny otępienno-charakteropatyczny o etiologii przewlekłego zatrucia środkami ropopochodnymi jest diagnozą postawioną przez specjalistę-naukowca,

który prowadził badania wśród pracowników kombinatu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę WSA wskazał, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane po wyczerpującym i dogłębnym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i są prawidłowe. Sąd pierwszej instancji uznał, że zgromadzony materiał dowody ma kompletny charakter i został przeanalizowany z zachowaniem zasad wynikających z art. 7 i 77 kpa, a uprawnieni lekarze nie znaleźli związku przyczynowego między zdiagnozowanym schorzeniem - otępieniem czoło-skroniowym, a narażaniem zawodowym. Odpowiadając na zarzuty skarżącego WSA wskazał,

że sprowadzają się one do kwestionowania wyników badań i orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek orzeczniczych,

które to orzeczenia nie są aktami (administracyjnymi), wymienionymi w art. 3 § 2 ppsa, w związku z czym jako takie nie podlegają kontroli działalności administracji publicznej, sprawowanej przez sądy administracyjne. Nie znajdują również potwierdzenia

w materiale dowodowym zarzuty skarżącego o nieinformowaniu go o stanie sprawy. Skarżący był wielokrotnie informowany o zebraniu materiału dowodowego, przeglądał akta i składał wnioski dowodowe. Miał więc możliwość zapoznania się z nadsyłanymi

do sprawy uzupełniającymi orzeczeniami lekarskimi i zajęcia stanowiska.

Wnosząc skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego zaskarżył ww. wyrok

w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 a\ ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ówczesny tekst ustawy: Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dzisiejszy tekst jednolity ustawy: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako: ppsa) poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia przesłanek do uchylenia decyzji wskutek naruszenia

przez organ administracji prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy,

a nastąpiło poprzez: a) niezastosowanie przez organ administracji art. 2351 kp

do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, poprzez wskazanie, że u skarżącego

nie zostały spełnione przesłanki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej,

b) przyjęcie niewłaściwej wykładni przepisów rozporządzenia, w szczególności § 5 i 8 przedmiotowego rozporządzenia, polegającej na przyjęciu, że organ inspekcji sanitarnej nie może orzec o chorobie zawodowej w sytuacji, w której opinie lekarskie lekarzy orzeczników mówią o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej;

a także 2) art. 145 § 1 pkt 1 c\ ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia przesłanek do uchylenia decyzji wskutek innego naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie art. 77 i 80 kpa poprzez wydanie decyzji nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, a tylko na podstawie wybiórczych jego fragmentów.

W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie rozporządzenia decyzję

o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje Państwowa Inspekcja Sanitarna na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim

oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika,

stąd też sam zwrot "w szczególności" wskazuje, że dane zawarte w orzeczeniu lekarskim są jednym z dowodów, na których organ administracji wydający decyzję powinien się oprzeć. Nie oznacza to jednak, że orzeczenia te są jedynym dowodem

w sprawie, a opinia lekarza orzecznika jest dla organu administracji wiążąca.

Na gruncie obowiązujących przepisów nie można przyjąć twierdzenia, że "organa inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim o braku podstaw

do rozpoznania choroby zawodowej". Zdaniem autora skargi kasacyjnej zapoznając się

z decyzjami PPIS i PWIS w niniejszej sprawie, podtrzymanymi przez WSA, można dojść do wniosków, że decyzję w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej

albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej podjął

nie uprawniony do tego organ administracji, ale lekarz orzecznik, co w ocenie strony skarżącej stanowi naruszenie nie tylko § 8 pkt 1 rozporządzenia, ale także przepisów kpa, a mianowicie art. 77 i 80, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie strona skarżąca podniosła, że bezsporne jest, iż E. L. 29 lat pracował w miejscu gdzie był narażony na kontakty z węglowodorami aromatycznymi

i substancjami smolistymi, i z reguł logicznego rozumowania wynika, że u takich osób zdecydowanie częściej dochodzi do powstania różnego rodzaju schorzeń. Nie stanowi to wprawdzie dowodu, ale w ocenie pełnomocnika skarżącego organ administracji powinien wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy i takie okoliczności również brać pod uwagę, a nie kopiować orzeczeń lekarskich, dodając tylko w nagłówku

swoją nazwę. Wreszcie, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i dowody, w ocenie strony skarżącej, organ administracji mógł z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że choroba E. L. została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku

ze sposobem wykonywania pracy. Decyzja organu niestwierdzająca choroby zawodowej, podtrzymana przez WSA, naruszyła zatem art. 2351 kp.

Odpowiadając na skargę kasacyjną PWIS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej

i o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano, że u skarżącego

nie zostały spełnione przesłanki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej,

a więc nie można zgodzić się ze skarżącym, iż zaistniały wszystkie przesłanki

do stwierdzenia choroby zawodowej. PWIS dodał, że przypadek E. L. był sześciokrotnie rozpatrywany przez jednostki orzecznicze,

a jak wynika z ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. "analiza dokumentacji medycznej, wywiadu zawodowego, wyników wykonywanych badań oraz dostępnego piśmiennictwa dotyczącego toksyczności węglowodorów aromatycznych nie daje podstaw do ustalenia związku przyczynowego otępienia czołowo-skroniowego - wariant czołowy (FTD) z narażeniem zawodowym". Zdaniem PWIS WSA nie naruszył również przepisów art. 145 § 1 pkt 1 c\ ppsa

poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia przesłanek do uchylenia decyzji wskutek naruszenia przez organ przepisów postępowania, a mianowicie art. 77 i 80 kpa poprzez wydania decyzji nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a tylko na podstawie wybiórczych jego fragmentów, bowiem Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż zgromadzony materiał dowody ma kompletny charakter i został przeanalizowany z zachowaniem zasad wynikających z art. 7 i 77 kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię

lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania,

jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej "NSA") związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ppsa rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną

- zostały naruszone przez WSA - nakłada na NSA, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2

oraz art. 183 § 1 ppsa obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 1). W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 ppsa przesłanek nieważności postępowania

nie zaistniała, wobec czego kontrola NSA ograniczyć się musiała wyłącznie

do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie prawa materialnego. Wobec tego w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu zarzuty odnoszące się

do uchybień procesowych.

NSA wskazuje, że autor skargi kasacyjnej zdaje się nie dostrzegać specyfiki postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie ustalenia choroby zawodowej. Postępowanie to jest w dużej mierze sformalizowane, zwłaszcza

w zakresie wyboru środków dowodowych służących bezpośrednio ustaleniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem pracowniczym. Zgodnie z przepisem art. 2351 kp za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących

w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym

albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 kp). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter

i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne

a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Wykaz chorób zawodowych oraz sposób postępowania w sprawie stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej określa obecnie przywoływane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych,

którego przepisy stanowiły podstawę wydania spornej decyzji.

Postępowanie w sprawie choroby zawodowej składa się z kilku etapów.

W pierwszej kolejności podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy. Inspektor sanitarny po otrzymaniu zawiadomienia wszczyna postępowanie

i kieruje pracownika lub byłego pracownika na badanie w celu wydania orzeczenia

o rozpoznaniu choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie dotyczące choroby zawodowej jest wydawane przez lekarza posiadającego odpowiednie kwalifikacje zatrudnionego w określonych w przepisach jednostkach orzeczniczych, m. in. w poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy (§ 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Dopiero po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego właściwy organ, tj. w pierwszej instancji właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny,

a w drugiej - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydaje na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika

lub byłego pracownika decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia. Nie oznacza to, że w sprawach wymagających medycznej wiedzy specjalistycznej jednostki orzecznicze nie mogą korzystać z konsultacji w innych jednostkach medycznych, taką wiedzę posiadających, ale w każdym wypadku tylko właściwe jednostki orzecznicze uprawnione są do wydawania orzeczeń, stanowiących podstawę decyzji organu upoważnionego do stwierdzenia choroby zawodowej.

Należy podkreślić, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż wydane

w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, ale organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa dokonywać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego,

że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych

i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają

w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich

(por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane w nim orzecznictwo).

WSA, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, prawidłowo uznał więc,

że orzeczenia lekarskie upoważnionych placówek medycznych, stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji, wykluczyły rozpoznanie zawodowej etiologii choroby zawodowej. Nie ulega wątpliwości, że oba orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione specjalistyczne jednostki diagnostyczne na podstawie przeprowadzonych badań oddziaływających czynników chorobotwórczych w środowisku pracy oraz analizy dokumentacji medycznej. Nie znajduje tym samym uzasadnienia zarzut skargi kasacyjnej, że organy wydały decyzje nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, a tylko na podstawie wybiórczych jego fragmentów. Twierdzenie -, że zasób wiedzy jednostek orzeczniczych nie pozwalał na wydanie prawidłowej opinii, bez dodatkowej konsultacji z innymi, kompetentnymi placówkami medycznymi, które wprawdzie nie są wymienione w rozporządzeniu

a zatem nie są właściwe do orzekania o istnieniu choroby wymienionej w załączniku (strona skarżąca tego nie kwestionuje), ale, tak jak każdy inny dowód w sprawie, ich opinie powinny być wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji przez organ administracji, a nie lekarza orzecznika, jak to miało miejsce w niniejszym postępowaniu, - należało uznać w tych okolicznościach za bezpodstawne, gdyż potrzeba takiej konsultacji wynikać musiałaby z treści orzeczeń medycznych lub ich uzasadnień. Samo przeświadczenie skarżącego o wyższej wiedzy innych lekarzy nie może stanowić podstawy do czynienia usprawiedliwionego zarzutu kasacyjnego pod adresem Sądu pierwszej instancji, który drobiazgowo analizując zarówno przebieg procedury orzeczniczej, jak i treść wielokrotnie ponawianych orzeczeń medycznych

i ich uzasadnień, nie dostrzegł potrzeby dalszego poszerzania materiału dowodowego.

W myśl art. 174 pkt 2 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie nałożono więc na wnoszącego skargę obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie nie doszło jednak do naruszenia przepisów postępowania, a zatem ustalony stan faktyczny, który był podstawą wydania zaskarżonego wyroku należało uznać

za prawidłowy. W takim stanie rzeczy ustaleniami tymi związany był też NSA, rozpatrujący skargę kasacyjną. Skoro zaś konstrukcja naruszenia przepisów prawa materialnego opierała się na zarzucie błędnego ustaleniu stanu faktycznego sprawy

i niewłaściwego zastosowania przepisów art. 2351 kp, to w razie braku usprawiedliwionych podstaw zarzutu procesowego, tak postawiony zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być uznany za skutecznie uzasadniony.

Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 a\ ppsa - poprzez przyjęcie niewłaściwej wykładni przepisów rozporządzenia, w szczególności § 5 i 8 przedmiotowego rozporządzenia, polegającej na przyjęciu, że organ inspekcji sanitarnej nie może orzec o chorobie zawodowej w sytuacji, w której opinie lekarskie lekarzy orzeczników mówią o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowe - NSA także ten zarzut uznaje za nieuzasadniony. Należy wskazać, że chociaż Sąd zgadza się

z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, iż na podstawie rozporządzenia decyzję

o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje Państwowa Inspekcja Sanitarna, a zgodnie z § 8 pkt 1 rozporządzenia przedmiotową decyzję wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, zaś sam zwrot

"w szczególności" wskazuje, że dane zawarte w orzeczeniu lekarskim są jednym

z dowodów, na których organ administracji wydający decyzję powinien się oprzeć,

to jednak NSA podkreśla - co trafnie stwierdził też WSA w swoim orzeczeniu

-, że nie ulega wątpliwości, iż warunkiem koniecznym dla stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie

przez właściwe medyczne jednostki organizacyjne, a orzeczenie o braku podstaw

do rozpoznania choroby zawodowej wskazanych jednostek jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Oznacza to, że organ inspekcji sanitarnej nie może orzec

o chorobie zawodowej w sytuacji, gdy opinie lekarskie mówią o braku podstaw

do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto, ani organ ani sąd administracyjny nie są uprawnione do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich (por.: wyrok NSA

z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; czy: wyrok WSA z dnia 19 marca 2007 r., VII SA/Wa 2429/06, LEX nr 334113). Sąd kontrolując

pod względem zgodności z prawem decyzję organu sanitarnego może bowiem zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym orzeczenia lekarskiego, tylko wtedy, gdy np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia

lub przez nieuprawnioną jednostkę orzeczniczą w rozumieniu § 7 ww. rozporządzenia, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Możliwe jest również zakwestionowanie orzeczeń lekarskich przez Sąd, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarskie uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak i w takiej sytuacji ani organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich.

W tym stanie rzeczy NSA, uznając zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione

i nie dopatrując się podstaw do stwierdzenia z urzędu nieważności wyroku WSA,

na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.