Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2175/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka Asesor WSA Sławomir Antoniuk /spr./ Protokolant ref. sąd. Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skarg M. M. i B. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...], 2. stwierdza, ze zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących M. M. i B. W. kwoty po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości położnej w obrębie [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] na działki o projektowanych nr [...], w sposób przedstawiony we wstępnym projekcie podziału, stanowiącym załącznik do postanowienia, jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego sołectwa P.

Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

Pismem z dnia 26 października 2004 r. Burmistrz Gminy K. zawiadomił M. M. i B. W. o wszczęciu z urzędu, w trybie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, postępowania w sprawie podziału nieruchomości położnej we wsi O. oznaczonej jako działka nr ew. [...]. W zawiadomieniu wskazano, że podział jest konieczny z uwagi na realizację celu publicznego, polegającego na wydzieleniu gruntów pod drogę gminną oznaczoną w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego sołectwa P. symbolem 10KL.

Burmistrz Gminy K. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. pozytywnie zaopiniował projekt podziału ww. nieruchomości na działki o nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podniósł, że zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego sołectwa P. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy K. z dnia [...] lipca 1996 r., nr [...] opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Warszawskiego z dnia 4 grudnia 1996 r., Nr 41, poz. 443, przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie dwóch jednostek strukturalnych oznaczonych symbolami: 9MN/U – "Przeznaczenie terenu: zabudowa mieszkaniowa i usługowa (...)" oraz 10KL – "Ulica o funkcji lokalnej. Szerokość w liniach rozgraniczających: 9,0 m, szerokość jezdni 5,0 m". Wydział Architektury opinią z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] r. pozytywnie zaopiniował przedłożony projekt podziału polegający na wydzieleniu działki o nr [...] z przeznaczeniem pod drogę gminą, jako zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że proponowany projekt podziału zostanie dokonany z urzędu z uwagi na realizację celu publicznego, jakim jest wydzielenie gruntu pod drogę gminną oznaczoną na planie jako 10KL.

Zażalenia na powyższe postanowienie wniósł zarówno M. M., jak i B. W. podnosząc, iż na działce nr [...] realizowana jest końcowa faza budowy domu jednorodzinnego w oparciu o decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W decyzji tej zostały określone linie rozgraniczające i linie zabudowy wymienionej działki w odniesieniu do dróg gminnych oznaczonych symbolami 10KL i 20KS, których przebieg został określony w obowiązującym dla tego terenu planie zagospodarowania przestrzennego. Proponowany projekt podziału działki [...] został dokonany w oparciu o inny przebieg drogi 10KL, niezgodny z wymienioną decyzją o warunkach zabudowy oraz uzyskaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zmiana przebiegu planowanej drogi 10KL powinna wiązać się z koniecznością dokonania zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zainteresowani nie byli informowani natomiast o zmianach przedmiotowego planu mających wpływ na ich nieruchomość.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. utrzymało zaskarżone postawienie w mocy. Organ odwoławczy rozstrzygnięcie oparł na stwierdzeniu, że zadaniem Burmistrza Gminy K. jako organu opiniującego, na podstawie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, było jedynie wykazanie zgodności proponowanego podziału z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego sołectwa P. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy K. z dnia [...] lipca 1996 r. W związku z tym Kolegium uznało, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skarg wniesionych przez M. M. i B. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w których skarżący wystąpili o uchylenie zaskarżonego postanowienia Burmistrza Gminy K. z dnia [...] stycznia 2005 r. W skardze podniesiono, że postanowienie opiniujące pozytywnie projekt podziału nieruchomości skarżących jest niezgodne z obowiązującym od 1996 r. Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego sołectwa P. Przebieg drogi oznaczonej symbolem 10KL wykazany w projekcie podziału jest inny, niż w części graficznej planu. Właściwy i zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego przebieg przedmiotowej drogi został określony w załączniku graficznym do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] listopada 2000 r., wydanej na podstawie obowiązującego od 1996 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przebieg drogi został zmieniony w listopadzie 2004 r. i polegał na przesunięciu drogi o 4,5 m w stronę działki nr ew.[...]. Zmiana ta nie została podjęta w formie prawem przewidzianym tj. stosowną uchwałą Rady Gminy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W pismach z dnia 5 czerwca 2006 r. uzupełniających skargi, M. M. i B. W. zarzucili zaskarżonemu postanowieniu m.in. naruszenie art. 7, 77, 80 oraz 107 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skargi są uzasadnione. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. Postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było w pierwszej kolejności ustalenie z urzędu kręgu osób będących stronami postępowania. Materiał dokumentacyjny złożony Sądowi przez organ II instancji, nie zawiera dokumentów, z których wynikałoby komu przysługują prawa rzeczowe do działki oznaczonej nr ew. [...] położonej we wsi O. objętej postępowaniem podziałowym, np. wypisu z księgi wieczystej, wypisu z ewidencji gruntów. Nie zostało więc wyjaśnione, czy wszystkie osoby posiadające interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. wzięły udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Postanowienie wydane w trybie art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) jest wstępnym etapem postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Przy opiniowaniu projektu podziału, organ obowiązany jest uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt podziału realizuje to przeznaczenie, a także czy służy temu przeznaczeniu.

Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia powołał się na zapisy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego sołectwa P. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta i Gminy w K. z dnia [...] lipca 1996 r., nr [...], dotyczące ustaleń planistycznych odnoszących się do nieruchomości będącej przedmiotem projektowanego podziału. Przedmiotowego planu, a w szczególności odpisu części graficznej dotyczącej spornej nieruchomości nie załączono do akt administracyjnych. Brak wskazanego dokumentu uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli zgodności proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbadania zasadności zarzutów skargi. Ponadto jednoznacznie wskazuje, iż rozstrzygnięcie organu nie ma oparcia w materiale dowodowym.

Na marginesie należy dodać, że w materiale dokumentacyjnym nie zamieszczono dowodu, jak również w treści uzasadnienia postanowienia pozytywnie opiniującego projekt podziału nieruchomości nie powołano okoliczności, wskazujących na rozpoczęcie realizacji celu publicznego, a tym samym zasadności wszczęcia z urzędu postępowania podziałowego.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że materiał dowodowy został zebrany, przeanalizowany i oceniony z uchybieniem zasad wynikających z treści art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a zaprezentowana w uzasadnieniu ww. postanowienia analiza tego materiału narusza zasadę jego swobodnej oceny wyrażoną w art. 80 k.p.a.

Ponadto należy wskazać, że postępowanie odwoławcze nie powinno ograniczać się do kontroli prawidłowości orzeczenia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć, a przed wydaniem rozstrzygnięcia powinien przeprowadzić postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zbadania zasadności zarzutów odwołania, czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uczyniło. Zarówno decyzja administracyjna, jak i postanowienie jest aktem, który składa się z osnowy i uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, co oznacza, że żadna z tych części oddzielnie nie może funkcjonować w obrocie prawnym. Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej, zgodni z art. 126 k.p.a. mającym również zastosowanie do postanowień, zostały precyzyjnie określone w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią obligatoryjny składnik każdej decyzji administracyjnej, a braki w tym zakresie skutkują wadliwością tego aktu. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania, prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie spełnia powyższych wymogów, bowiem ogranicza się w zasadzie do zacytowania przepisu art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz krótkiego skomentowania jego treści.

Ze wskazanych powodów postanowienia wydane przez organy obu instancji należy uchylić.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ orzekający zobowiązany jest uzupełnić materiał dowodowy w powyższym zakresie oraz przeanalizować całość dostępnych dokumentów i na tej podstawie wydać orzeczenie mając na względzie treść art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy k.p.a.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.