Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 149/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i ust. 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 19 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 475/10 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 475/10, wydanym w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Decyzją z [...] lutego 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku J.G., zwanego dalej "skarżącym", o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 39.030,06 zł, odmówił uwzględnienia tego wniosku.

Decyzja została wydana na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s.". W świetle art. 83 ust. 1 u.s.u.s. ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. W myśl art. 28 ust. 1 powołanej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W myśl zaś art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie (pkt 1); sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (pkt 2); nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (pkt 3); nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym (pkt 4); wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (pkt 4a); naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (pkt 5); jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (pkt 6). Natomiast zgodnie z art. 32 u.s.u.s. do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Według ZUS nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności, wynikające z art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. Co prawda skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednak organ nie stwierdził braku majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległych składek. Egzekucja ta prowadzona jest obecnie za pośrednictwem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w K. Postępowanie to jest skuteczne pomimo tego, że skarżącego obciążają należności alimentacyjne na kwotę około 160.000 zł, które korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia i pozostają w zbiegu z należnościami składkowymi. Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że przynajmniej częściowo zaległości składkowe zostaną wyegzekwowane. Organ zaznaczył, że przy braku całkowitej nieściągalności, pozbawiony jest na podstawie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. prawnej możliwości umarzania należności z tytułu składek.

Organ oceniał również przesłanki umorzenia wynikające z art. 28 ust. 3a wyżej wskazanej ustawy, której uzupełnienie znajduje się w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zdaniem ZUS sytuacja skarżącego nie jest na tyle ciężka, aby mogła prowadzić do umorzenia zadłużenia. W szczególności nie nastąpi groźba pozbawienia go minimum egzystencji. Organ wziął również pod uwagę fakt, że skarżący posiada zadłużenie wobec innych jeszcze podmiotów. Z zaświadczeń lekarskich skarżącego nie wynika, aby schorzenia w nich opisane uniemożliwiały skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Podkreślone również zostało, że zasadą jest konieczność zapłaty składek, zaś ich umorzenie możliwe jest jedynie w sytuacjach wyjątkowych, które w niniejszej sprawie nie zachodzą. Według ustaleń organu skarżący podjął zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia, wcześniej pracując na podstawie umowy o pracę. Wzięto także pod uwagę dochody uzyskiwane przez małżonkę skarżącego oraz ich sytuację mieszkaniową, jak również wysokość ponoszonych wydatków.

W następstwie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją ZUS z [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ brak jest wystarczających podstaw do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W tym zakresie organ podzielił stanowisko zawarte we wcześniejszej decyzji z [...] lutego 2009 r.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., który, jak to wskazano na wstępie, wyrokiem z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 475/10 oddalił skargę.

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się, aby zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, naruszała prawo. Zdaniem WSA organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Skarżący oraz jego żona uzyskują dochody, w związku z czym istnieje możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji podzielił również stanowisko organu, zgodnie z którym, kwoty uzyskiwane miesięcznie przez skarżącego oraz jego żonę pozwalają na opłacanie rachunków i kosztów utrzymania, a pozostała kwota wystarcza na spłacanie należnych składek wraz z odsetkami.

Według Sądu pierwszej instancji nie zasługuje także na uznanie zarzut dotyczący niepoinformowania skarżącego przez organ jakie dowody musi przedstawić skarżący, aby mogło dojść do umorzenia zaległości składkowych. Jak wskazał WSA, oprócz przepisów prawnych, na podstawie których istnieje możliwość umorzenia zaległości, nie istnieje katalog przesłanek, których zaistnienie może spowodować ich umorzenie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek analizowania każdego przypadku samodzielnie i indywidualnie. Gdyby istniał określony katalog przesłanek umorzenia, decyzja straciłaby charakter decyzji uznaniowej. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o umorzenie zaległości jest wykazanie swojej sytuacji majątkowej i osobistej. Po takim wykazaniu, organ podejmuje decyzję, czy istnieje możliwość zastosowania ulgi.

W ocenie Sądu pierwszej instancji niezasadne są również twierdzenia skarżącego, według którego organy zatajały przed nim podejmowane działania. Zdaniem WSA skarżący miał dostęp do akt prawy, mógł składać określone wnioski oraz zwracać uwagę ZUS na ewentualne uchybienia postępowania administracyjnego. Natomiast wszystkie istotne fakty i okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy znajdują się w aktach sprawy. Na podstawie tych istotnych faktów oraz okoliczności ustalony został stan faktyczny. Nie wszystkie przedstawiane przez skarżącego wnioski i stwierdzenia miały przy tym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podsumowując, zdaniem Sądu pierwszej instancji, ZUS prawidłowo dokonał ustalenia stanu faktycznego oraz należycie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Z poczynionych ustaleń wyciągnięto prawidłowy wniosek w zakresie braku spełnienia przez skarżącego wymaganych przesłanek dla umorzenia zaległości.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz przyznanie pełnomocnikowi z urzędu w całości nieopłaconych kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej według norm przepisanych.

Z powołaniem się na przepis art.174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skarga kasacyjna stawia zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia przyczyn, dla których Sąd pierwszej instancji uznał, iż w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego, w sytuacji gdy organ administracyjny dopuścił się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności nieustalenia faktycznej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny, a w konsekwencji nierozważenie, czy konieczność zapłaty należności wobec ZUS stworzy u skarżącego realną możliwość pogorszenia sytuacji materialnej lub wręcz utraty środków niezbędnych do zaspokojenia uzasadnionych potrzeb skarżącego i jego rodziny i konieczność uzyskania pomocy ze strony Państwa, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, art. 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

Jak podnosi skarga kasacyjna, w toku postępowania organ administracyjny ustalił, że środki finansowe pozostające w dyspozycji skarżącego i jego rodziny stanowią kwotę około 2.900 zł netto miesięcznie. Po odliczeniu od w/w kwoty ponoszonych przez skarżącego kosztów utrzymania mieszkania w kwocie 746,44 zł, kwota środków finansowych pozostających na inne wydatki wynosi około 2.100 zł netto miesięcznie. Kwota ta w ocenie organu pozwala na spłatę przedmiotowego zadłużenia bez narażenia skarżącego i członków jego rodziny na niemożność zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Jednak z uzasadnienia decyzji nie wynika jak kształtują się te "inne wydatki", które skarżący i jego rodzina ponoszą każdego miesiąca, i jak przedstawia się rzeczywista kwota środków finansowych jakimi dysponuje skarżący i jego rodzina, tj. wysokość osiąganego dochodu pomniejszona o wielkość stałych obciążeń (czynsz, media, telefon, opłaty za lekarstwa, zajęcia szkolne dzieci), niezbędnych kosztów utrzymania rodziny (żywność, środki higieniczne, odzież, podręczniki szkolne), zobowiązań kredytowych oraz względem innych osób fizycznych, a także zajęć egzekucyjnych. Dopiero ustalenie wielkości tych obciążeń i wydatków, a następnie ustalenie jaka kwota środków finansowych, po ich odliczeniu, pozostaje do dyspozycji skarżącego i jego rodziny, z uwzględnieniem jaka kwota przypada miesięcznie na osobę, stanowi podstawę do stwierdzenia, czy ustalona kwota jest wystarczająca do zaspokojenia niezbędnych potrzeb skarżącego i członków jego rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) dotyczy naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia przyczyn, dla których Sąd pierwszej instancji uznał, iż w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego, w sytuacji gdy organ administracyjny dopuścił się takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W art. 141 § 4 p.p.s.a. ustawodawca określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może zaś stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli uzasadnienie sądu administracyjnego pierwszej instancji nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tego rodzaju przypadku bowiem, wadliwość uzasadnienia wyroku może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd pierwszej instancji, w przedstawionych okolicznościach stanu faktycznego, wyjaśnił podstawy prawne wydanego w sprawie orzeczenia. Świadczy o tym, przejrzysta i jasna oraz rozbudowana w warstwie argumentacyjnej analiza prawna mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Z kompletnego, odnośnie jego elementów konstrukcyjnych, uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również, że podnoszone w skardze zarzuty były przedmiotem refleksji i oceny Sądu. Świadczy to o prawidłowej realizacji przez Sąd pierwszej instancji podstawowych funkcji uzasadnienia wyroku, a mianowicie funkcji perswazyjnej oraz funkcji kontroli trafności podejmowanego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutów skargi kasacyjnej jakoby Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął stan faktyczny, pomimo naruszenia przez ZUS art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całokształtu okoliczności sprawy w szczególności w zakresie faktycznej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny, a w konsekwencji nierozważenie, czy konieczność zapłaty należności wobec ZUS stworzy u skarżącego realną możliwość pogorszenia sytuacji materialnej lub wręcz utraty środków niezbędnych do zaspokojenia uzasadnionych potrzeb skarżącego i jego rodziny.

Przechodząc do tak postawionych zarzutów w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w myśl przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez Sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny, jako związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a,), nie ma kompetencji dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 2, 382). Stanowi to bowiem powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Powyższy mankament skargi kasacyjnej odnosi się do ogólnie wskazanego w petitum skargi kasacyjnej i jej uzasadnieniu przepisu art. 77 k.p.a., który składa się z czterech jednostek redakcyjnych (paragrafów). I tak, skarga kasacyjna nie precyzuje, który z paragrafów powołanego wyżej artykułu został naruszony i że miało to istotny wpływ na wynik sprawy, co jest mankamentem skargi kasacyjnej, nie pozwalającym na jej rozpatrzenie w tym zakresie.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy zakładowi ubezpieczeń społecznych do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepis ten pozostawia do uznania organu istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Nie może to jednak oznaczać dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji musi być bowiem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych.

Ustanowiona w art. 7 k.p.a. i doprecyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W tym celu obliguje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pod kątem okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, wynikających z norm prawa materialnego. Przyjąć jednak należy, wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, że w postępowaniu toczącym się wskutek wniosku o umorzenie należności z tytułu składek to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa obowiązek współdziałania z organem na okoliczność wykazania, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wynika to przede wszystkim z faktu, że umarzanie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania. Ponadto to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości składkowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne pod kątem przestrzegania powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i słusznie przyjął, że organ administracyjny w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i na podstawie analizy tego materiału dokonał wszechstronnej oceny ustalonych okoliczności, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie - jak wynika to z akt administracyjnych - ZUS dopuścił wszystkie dowody przedłożone przez skarżącego na okoliczność jego sytuacji finansowej i zdrowotnej. Przeprowadził również szczegółowe postępowanie wyjaśniające dotyczące ww. okoliczności, m.in. wzywając skarżącego do wykazania swojego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej. Dowody te stanowiły podstawę poczynionych w sprawie niewadliwych ustaleń faktycznych. Innymi słowy, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że organy administracyjne przed wydaniem decyzji zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy dotyczący wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w tym w szczególności okoliczności dotyczących możliwości zarobkowych skarżącego, jego sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej. W tym kontekście nie ma racji skarga kasacyjna, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jak się kształtują miesięczne wydatki skarżącego i jego rodziny. Z uzasadnienia tej decyzji wynika bowiem, że ZUS poddał analizie, z jednej strony dochody uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę, z drugiej zaś ponoszone wydatki (które wskazywał sam skarżący) ustalając, że nawet po potrącaniu zaległych składek skarżący i jego rodzina będą mieli środki na zabezpieczenie niezbędnych potrzeb życiowych. Natomiast okoliczność, że strona nie godzi się z wnioskami prawidłowo wyciągniętymi z oceny dowodów zebranych w sprawie nie znaczy, iż dowody te nie zostały wyczerpująco rozpatrzone.

Skarżący miał także w toku postępowania administracyjnego możliwość wglądu do akt sprawy i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tego prawa skarżący skorzystał zapoznając się w dniu 2 grudnia 2008 r. z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Jednocześnie skarżący nie wnosił żadnych zastrzeżeń oraz nie składał nowych żądań. Brak jest zatem uzasadnienia dla zarzutu naruszenia art. 7, art. 9 , art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Reasumując, należy jeszcze raz podkreślić, że umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które jednak w niniejszej sprawie nie zachodzą. Ponadto, co wymaga podkreślenia, umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. Toteż, dbając o stan finansów funduszów emerytalno - rentowych ZUS musi każdorazowo ważyć zasadność wniosku o umorzenie należności składkowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że prawidłowo ustalone w sprawie możliwości płatnicze skarżącego pozwalają na systematyczne regulowanie należności.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.).