Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 522/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2007 nr 171 poz 1209
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lutego 2011r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium dla bezrobotnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) i art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), Wojewoda rozpatrzył odwołanie A. W. i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie zwrotu kwoty [...]zł tytułem nienależnie pobranego stypendium dla bezrobotnych za okres od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...]listopada 2008 r.

W uzasadnieniu Wojewoda podał, że A. W. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu [...]sierpnia 2007 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu [...] stycznia 2008 r. została skierowana do odbycia stażu w Zakładzie Opieki Zdrowotnej w K.. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...]organ I instancji przyznał stronie prawo do stypendium w okresie odbywania stażu, w wysokości [...]zł. miesięcznie. Strona zakończyła staż w dniu [...] listopada 2008 r. i decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...]organ I instancji orzekł o utracie prawa do stypendium z dniem [...] grudnia 2008 r.

Mocą decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] A. W. utraciła status osoby bezrobotnej z dniem [...]grudnia 2008 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. W dniu ponownej rejestracji, tj. [...] lutego 2010 r. strona przedstawiła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z, - zaświadczenie ZUS Oddział w B, Inspektorat w Z, z dnia [...] lutego 2010 r. o pobieraniu od dnia [...] stycznia 2008 r. renty rodzinnej oraz decyzję ZUS z dnia [...] stycznia 2008 r. przyznającą rentę rodzinną od dnia [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] września 2009 r. i decyzję z dnia [...] września 2009 przyznającą rentę rodzinną od dnia [...] września 2009 r. do[...]listopada 2009 r.

Po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] organ l instancji uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu, decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem [...] grudnia 2008 r. oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2008 r. Jednocześnie organ orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2008 r. i odmowie przyznania prawa do stypendium z dniem [...] lutego 2008 r.

Okoliczności powyższe legły u podstaw decyzji z dnia[...]lipca 2010 r., znak: [...]mocą, której organ I instancji orzekł o zwrocie nienależnie pobranego stypendium dla bezrobotnych za okres od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. w kwocie [...]zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania od powyższej decyzji, że:

- naruszono prawo materialne, tj. art. 76 ust. 1 pkt 1i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez błędne jego zastosowanie, jak również naruszono przepisy procedury administracyjnej, art. 7, 9, 79 i 80 k.p.a.;

- organ rozstrzygając sprawę nie wykazał, że strona w sposób świadomy wprowadziła w błąd Powiatowy Urząd Pracy w Z.;

- nie można przyjąć, że strona była świadoma, iż śmierć matki i otrzymanie renty rodzinnej (przekraczającej o [...]zł połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę) miało wpływ na jej prawo do stypendium;

- strona nie była poinformowana w sposób nie budzący wątpliwości o okolicznościach, które uzasadniałyby przyjęcie, że nie jest już osobą bezrobotną;

- podpisane przez stronę oświadczenie jest ogólne i jak wynika z jego treści dotyczy statusu bezrobotnego, a nie innych ewentualnych świadczeń;

- organy zajmujące się sprawami bezrobotnych, winny mieć na uwadze, iż zajmują się sprawami osób, które w sprawach prawnych nie mają dostatecznego doświadczenia i wiedzy;

- przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia organ administracji powinien jeszcze raz sprawdzić status osoby bezrobotnej i poinformować ją o okolicznościach, które mogą skutkować koniecznością zwrotu stypendium;

- strona nie była poinformowana o formie zatrudnienia w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w K. i jego skutkach;

- gdyby o nich strona wiedziała, nie zgodziłaby się na staż w tym terminie i poczekałaby na zakończenie studiów magisterskich, gdyż renta rodzinna należała się jej do ich ukończenia;

- strona była przekonana, że Powiatowy Urząd Pracy w Z. będzie jedynie pośredniczył w jej zatrudnieniu, a wynagrodzenie będzie wypłacał pracodawca;

- strona pracowała tak jak wszyscy pracownicy etatowi, wykonywała pracę z należytą starannością i zgodnie z Kodeksem pracy należało się jej wynagrodzenie;

- do kogo strona ma się zwrócić o zapłatę za świadczoną przez okres dziewięciu miesięcy pracę skoro ma obowiązek zwrotu stypendium,

Wojewoda stwierdził, że podstawę materialnoprawną do wydania skarżonej decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2010 r. stanowiły unormowania ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w tym m.in. jej art. 76 ust. 2 pkt 1,2. Wojewoda argumentował, iż art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) w/w ustawy stanowi, że bezrobotny - oznacza to osobę, ( ... ), niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej ( ... ), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: ( .. ) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę ( ... ).

Wojewoda podkreślił, że powyższy przepis wymienia i precyzuje przyczyny uniemożliwiające nabycie lub zachowanie statusu bezrobotnego poprzez określenie, iż bezrobotnym nie może być m.in. osoba, która nabyła prawo do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę ( ... ).

W dniu rejestracji [...] sierpnia 2007 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. strona zapoznała się z treścią "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy" i ,,Oświadczenia bezrobotnego" w karcie rejestracyjnej, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. W rozdziale II pkt 12 "Informacji ... " oraz w pkt 10 "Oświadczenia ... " została strona poinformowana, że status bezrobotnego przysługuje osobie, która nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Art. 74 ustawy stanowi, że bezrobotny obowiązany jest zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku, o czym była stronę poinformowano (w rozdziale IV pkt 6 w/w "Informacji").

Z akt sprawy wynika, że w składanych co miesiąc oświadczeniach o uzyskanych przychodach strona nie wykazywała pobieranej renty rodzinnej.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał stronie rentę rodzinną od dnia [...] stycznia 2008 r. w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, w kwocie [...]zł. Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r. wynosiła [...]zł zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. (Dz. U. Nr 171, poz. 1209).

Od dnia [...] sierpnia 2007r. strona była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna, a od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. pobierała stypendium z tytułu odbywania stażu u pracodawcy. Zatem, bezsporne w sprawie jest, że w okresie, gdy strona pobierała stypendium posiadała równocześnie prawo do renty rodzinnej, przy czym okoliczność ta nie została zgłoszona organowi. W świetle powyższego, zasadnym było uznanie przez organ I instancji, że pobrane przez stronę stypendium jest świadczeniem nienależnym, spełnione są bowiem przesłanki określone w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 omawianej ustawy.

W myśl art. 76 ust. 2 cyt.ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się:

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o okolicznościach;

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie; ( ... ).

Skoro od dnia [...] stycznia 2008 r. status bezrobotnego i prawo do stypendium od dnia [...] lutego 2008 r. stronie nie przysługiwały, to pobrane przez nią w okresie od [...] lutego 2008 r. do [...] listopada 2008 r. stypendium w kwocie [...]zł., stanowi świadczenie pobrane nienależnie i podlega zwrotowi. W związku z powyższym należało orzec o zwrocie pobranego stypendium z tytułu odbywania stażu .

W nawiązaniu do podnoszonej przez stronę kwestii formy zatrudnienia i wynagrodzenia w Zakładzie Opieki Zdrowotnej w K., Wojewoda wskazał, że w dniu [...] stycznia 2008 r. strona została skierowana do odbycia stażu u w/w pracodawcy. W złożonym oświadczeniu zobowiązała się poinformować Urząd o wszelkich przeszkodach w odbywaniu stażu u pracodawcy i przyjęła do wiadomości, że w okresie stażu będzie otrzymywała stypendium w wysokości 140% kwoty zasiłku, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 34 ustawy, pod pojęciem stażu rozumie się nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania zadań w miejscu pracy bez nawiązywania stosunku pracy. Staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium, wypłacane przez starostę. Zatem strona nie nawiązywała żadnego stosunku pracy, stąd nie przysługiwało wynagrodzenie, o którym stanowi Kodeks pracy, ale świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy na mocy decyzji starosty, tj. stypendium. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, po zakończeniu stażu strona była zatrudniona u tego samego pracodawcy na podstawie umowy o pracę w okresie od [...] grudnia 2008r. do [...] maja 2009r. i pobierała wynagrodzenie za pracę. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w zaskarżonej decyzji dotyczy zwrotu pobranego stypendium.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.W. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, jak również naruszenie przepisów procedury administracyjnej zawartych w art. 7, 9, 79 i 80 k.p.a. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca podniosła między innymi, że nie była w sposób należyty poinformowana przez organ o przesłankach utraty prawa do zasiłku, jak też o okolicznościach, które mogą skutkować koniecznością zwrotu stypendium.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Tytułem przypomnienia należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega na analizie i badaniu, czy organy administracji publicznej w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa. Kryterium legalności działań organów jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej.

Przechodząc do szczegółowych rozważań trzeba zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie nie jest sporny jej stan faktyczny wskazujący, iż od dnia [...]sierpnia 2007r. skarżąca była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna. Od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. skarżąca pobierała stypendium z tytułu odbywania stażu u pracodawcy. W tym też okresie skarżąca miała prawo do renty rodzinnej w wysokości [...]zł, przyznanej na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Spór prowadzony przez obie strony dotyczy wyłącznie kwestii prawnych związanych z wyrażoną przez orzekające organy oceną o istnieniu podstaw - w myśl przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – do wydania decyzji w sprawie zwrotu przez skarżącą pobranego przez nią stypendium.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja Wojewody jest zgodna z prawem, bowiem w świetle ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w tym m.in. z jej art. 76 ust. 1, który stanowi, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.

Definicję pojęcia nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego przez osobę bezrobotną zawiera art. 76 ust. 2 omawianej ustawy. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się między innymi: świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o okolicznościach (pkt 1) oraz świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie pkt 2).

Z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) w/w ustawy wynika, że ilekroć jest mowa o bezrobotnym, oznacza to osobę, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli osoba ta nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Skarżąca nabyła prawo do renty rodzinnej w wysokości [...]zł miesięcznie. Renta przekracza połowę minimalnego wynagrodzenie za pracę w roku 2008. Wynosiło ono zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2008 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1209) - 1 126 zł miesięcznie. W tych okolicznościach skarżącej nie przysługiwało prawo do stypendium od dnia [...] lutego 2008 r. o czym organ nie wiedział, aż do czasu, kiedy skarżąca w dniu [...] lutego 2010 r. przedstawiła dokumentację z ZUS w sprawie renty rodzinnej. Pobrane przez skarżącą w okresie od [...] lutego 2008 r. do [...] listopada 2008 r. stypendium w kwocie [...]zł., stanowi świadczenie pobrane nienależnie – w rozumieniu omawianej ustawy - i podlega zwrotowi. Wymaga podkreślenia, że skarżąca w okresie pobierania stypendium z tytułu odbywania stażu składała pisemne oświadczenia, że nie osiąga przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tych warunkach orzeczenie o zwrocie pobranego stypendium z tytułu odbywania stażu jest rozstrzygnięciem prawidłowym. .

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd oddalił pozbawioną usprawiedliwionych podstaw skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.