Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2091/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2018r znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska:

uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, znak [...] z [...] kwietnia 2017 r., nakładającą karę pieniężną w wysokości [...] zł, na Pana D. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...], będącego odbiorcą odpadów o kodzie 16 01 06 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów - w postaci 2 sztuk tylnych połówek pojazdów z wyraźnymi śladami cięcia karoserii i elementów konstrukcyjnych) oraz odpadu o kodzie 16 01 04* (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy) w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]) przywiezionych nielegalnie z terenu [...] na terytorium Polski;

nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł, na Pana D. M., (uprzednio prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...]), będącego odbiorcą odpadu o kodzie 16 01 04 w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] przywiezionego nielegalnie z terenu [...] na terytorium Polski.

umorzył postępowanie I instancji w części dotyczącej nałożenia kary odnośnie odpadów o kodzie 16 01 06 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów) - w postaci 2 sztuk tylnych połówek pojazdów z wyraźnymi śladami cięcia karoserii i elementów konstrukcyjnych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy akt sprawy przekazanych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz będących w posiadaniu organu wynika, iż w dniach od [...] do [...] września 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę w firmie [...]" - D. M. W wyniku ww. kontroli ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci: 2 sztuk tylnych połówek pojazdów z wyraźnymi śladami cięcia karoserii i elementów konstrukcyjnych oraz uszkodzonego pojazdu marki: [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], sprowadzonych z terenu [...] na terytorium Polski.

Biorąc pod uwagę powyższe, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, pismem zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej GIOS), o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację.

GIOŚ po przeanalizowaniu nadesłanej dokumentacji [...] października 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 06 w postaci 2 sztuk tylnych połówek pojazdów z wyraźnymi śladami cięcia karoserii i elementów konstrukcyjnych oraz odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez Pana D. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]" – D. M., będącego ww. odbiorcą odpadów, odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terenu [...] na terytorium Polski.

W toku ww. postępowania, postanowieniem z [...] stycznia 2017 r., znak: [...] GIOŚ wezwał Stronę postępowania do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, sprowadzonych z terenu [...] na terytorium Polski, poprzez zagospodarowanie odpadów o kodzie 16 01 06 oraz 16 01 04* objętych ww. postępowaniem przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przytoczył okoliczności ujawnienia przemieszczenia przedmiotowych odpadów oraz dowody i okoliczności, które w ocenie organu dowodzą, iż przedmioty postępowania stanowią odpady w rozumieniu obowiązujących przepisów o odpadach. Ponadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 2 pkt 35 lit. g ppkt iii ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 ww. przemieszczenie stanowiło przemieszczanie nielegalne. Ww. postanowienie zostało doręczone Stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, dnia [...] stycznia 2017 r.

Wobec bezskutecznego upływu terminu do wykonania ww. postanowienia, w dniu [...] października 2017 r. GIOŚ, decyzją znak: [...], nałożył na odbiorcę odpadu Pana D. M., obowiązek zagospodarowania odpadów o kodzie 16 01 06 w postaci 2 sztuk tylnych połówek pojazdów z wyraźnymi śladami cięcia karoserii i elementów konstrukcyjnych oraz odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...] [...], sprowadzonych z terenu [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.

W dniu [...] marca 2018r. do GIOŚ zostało przekazane zaświadczenie o demontażu niekompletnego pojazdu nr [...] oraz karty przekazania odpadów. Odpady zostały przekazane do stacji demontażu pojazdów Kasacja Pojazdów, [...] K. G. z siedzibą pod adresem: M. [...], [...] [...].

W dniu [...] stycznia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, kary pieniężnej Panu D. M., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: [...]. O powyższym ww. organ zawiadomił Stronę pismem znak: [...][...] z dnia [...] stycznia 2017r., doręczonym Stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] stycznia 2017r.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, decyzją znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2017 r., nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł na Pana D. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...], będącego odbiorcą odpadów o kodzie 16 01 06 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów - w postaci 2 sztuk tylnych połówek pojazdów z wyraźnymi śladami cięcia karoserii i elementów konstrukcyjnych) oraz odpadu o kodzie 16 01 04* (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy) w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]) przywiezionych nielegalnie z terenu [...] na terytorium Polski. Jako podstawę wydania ww. decyzji organ powołał art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 32 ust. 1, art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 2 pkt 35 lit. a, g oraz art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.

Ww. decyzja została doręczona Stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] kwietnia 2017r. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, jako organ odwoławczy, po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, zgodności ustalonego stanu faktycznego z normami prawnymi obowiązującymi w tym zakresie, w odniesieniu do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, że z protokołu kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Nr [...], wynika, iż Odwołujący się, prowadził działalność gospodarczą pod nazwą: "[...][...]" - D. M., w zakresie sprzedaży detalicznej części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli. Zgodnie z treścią wpisu do ewidencji działalności gospodarczej kontrolowany prowadził działalność w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet. Obecnie, kontrolowany zgodnie z ww. wpisem z dniem [...] maja 2017 r., zaprzestał wykonywania ww. działalności i z dniem [...] czerwca 2017r. został wykreślony z rejestru CEIDG.

W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniach od [...] do [...] września 2016 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska ujawnili na terenie kontrolowanej posesji obecność 2 szt. tylnych połówek samochodów osobowych, (z wyraźnymi śladami cięcia karoserii i elementów konstrukcyjnych), pojazd marki [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] (pojazd po kolizji, bez tablic rejestracyjnych, częściowo zdekompletowany) oraz inne części samochodowe w różnym stanie technicznym. Do pojazdu marki [...] Strona nie okazała żadnych dokumentów dotyczących tego pojazdu, poza umową jego kupna. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi w protokole, na dzień zakończenia kontroli ww. pojazd nie posiadał prawa rejestracji, jak również nie posiadał badań przydatności do ruchu drogowego.

Według art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie między innymi dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W kontekście wyżej przytoczonych przepisów, jak również okoliczności sprawy należy zauważyć, iż Strona nie dysponowała kompletem dokumentów niezbędnych do zarejestrowania ww. pojazdu na terytorium kraju. W związku z powyższym wykluczona została możliwość wykorzystania tego pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem. Brak możliwości zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na terytorium Polski jest jednoznaczny z faktem, że pojazd ten nie mogłyby być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.

Dodatkowo z załączonego, do ww. materiału dowodowego protokołu oględzin z dnia [...] września 2016r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz oceny technicznej Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę Pana T. M., a także dokumentacji fotograficznej wynika, iż ujawniony podczas kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska pojazd marki [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], to pojazd uszkodzony w wyniku kolizji, a jego uszkodzenia dotyczą m.in. uszkodzeń mechanicznych nadwozia. Przedmiotowy pojazd był częściowo zdekompletowany ze zdemontowaną częścią wyposażenia i częściowo zdemontowanym silnikiem (brak możliwości uruchomienia silnika). Ponadto rzeczoznawca wskazał widoczne ślady oddziaływania warunków atmosferycznych na wnętrze pojazdu z uwagi na brak szyb z lewej strony pojazdu. Według powyższej opinii wskazane części do wymiany to, m.in. dach kompletny, drzwi boczne tylne i przednie.

Brak dokumentu (dowodu rejestracyjnego pojazdu) umożliwiającego jego ponowną rejestrację, jak również zakres uszkodzeń oraz stopień zdekompletowania pojazdu marki: [...], zdaniem organu jednoznacznie wskazują, iż poprzedni właściciel, nie widząc możliwości dalszego użytkowania przedmiotowego pojazdu, zgodnego z jego pierwotnym przeznaczeniem, pozbył się go na rzecz Strony co stanowi "pozbycie się " w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 21 ze zm.).

W realiach niniejszej sprawy, Skarżący nabył na terytorium [...] sporny pojazd w stanie uszkodzonym, bez dowodu rejestracyjnego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, wynika, że [...] września 2016r. pojazd marki [...] został dostarczony samochodem ciężarowym marki [...], wyłącznie z dokumentem umowy kupna - bez załączonego dowodu rejestracyjnego dla ww. pojazdu. W dacie międzynarodowego przemieszczenia ww. pojazdu, pojazd ten nie posiadał dokumentów uprawniających do jego rejestracji, w związku z czym Odwołujący był świadomy, że ww. pojazd, nawet po dokonaniu naprawy, nie może być użytkowany na drogach publicznych.

Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Wobec faktu, iż Odwołujący był odbiorcą przedmiotowego odpadu, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska był zobligowany do nałożenia kary pieniężnej w trybie wyżej wskazanego przepisu prawa.

Organ wskazał, że ww. pojazd zakwalifikował do odpadów o kodzie 16 01 04* (odpad niebezpieczny), który wymagał zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Biorąc pod uwagę, iż międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci uszkodzonego i częściowo zdekompletowanego pojazdu marki: [...] [...], nie odbyło się z zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów, przemieszczenie to, zgodnie z art.1 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, należy uznać za nielegalne.

Strona była zaś odbiorcą odpadu, sprowadzonego nielegalnie zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Odwołujący stał się zatem odbiorcą odpadów sprowadzonych na terytorium Polski z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, co według art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów.

Natomiast w przypadku 2 szt. tylnych połówek samochodów osobowych będących przedmiotem postępowania organ stwierdził, iż ciętych mechanicznie fragmentów (elementów) pojazdów nie można potraktować jako części zamiennych, ponieważ nie są to części mogące zostać bezpośrednio użyte w całości jako części zamienne w innym pojeździe, bez konieczności uprzedniego, odpowiedniego ich przygotowania. Z tej przyczyny również stanowiły odpady, które klasyfikowane są pod kodem 16 01 06 - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów" (odpady inne niż niebezpieczne). W ocenie organu odwoławczego art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie przewiduje jednak sankcji w postaci kary pieniężnej dla odbiorców odpadów, które zostały sprowadzone do kraju z naruszeniem zasad objętych procedurą informacyjną z art. 18 ww. rozporządzenia (WE) 1013/2006. Z uwagi na fakt, że przemieszczanie odpadów w postaci 2 szt. połówek pojazdów podlega procedurze informacyjnej, do przemieszczenia takiego rodzaju odpadów nie ma więc zastosowania procedura uprzedniego pisemnego zgłoszenia.

Tymczasem, postępowaniem organ I instancji objął odpady w postaci zarówno pojazdu, jak i 2 szt. tylnych połówek samochodów osobowych. Postępowanie to zostało wszczęte i było prowadzone w tryb art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy ustalony stan faktyczny nie pozwala na zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wobec odpadów w postaci 2 szt. tylnych połówek samochodów osobowych o kodzie 16 01 06.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do orzeczenia o nałożeniu kary pieniężnej w odniesieniu do odpadów w postaci 2 szt. tylnych połówek samochodów osobowych. W związku z tym organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie nałożenia kary w zakresie dotyczącym ww. odpadów, stanowiących odpady wyszczególnione w załączniku III do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

W związku jednak z faktem, iż Odwołujący jest odbiorcą odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...] [...], w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który obliguje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Ustalając wysokość kary należy zastosować kryteria określone w art. 34 ww. ustawy, tj. należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił karę w wysokości [...] zł, a uzasadniając tę wysokość wyjaśnił, iż kierował się ilością wwiezionych do kraju odpadów, ich charakterem oraz sposobem postępowania z nimi, w tym możliwością zagrożeń dla ludzi i środowiska. Ponadto ustalając wysokość przedmiotowej kary organ I instancji wziął pod uwagę fakt, iż zaistniałe zdarzenie miało miejsce po raz pierwszy, a w miejscu prowadzonej działalności nie odnotowano negatywnego wpływu odpadów na środowisko. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył karę w wysokości [...] zł. Na odwołującego, będącego odbiorcą odpadów w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] o kodzie 16 01 04* stanowiącego odpad niebezpieczny i dwóch tylnych połówek pojazdów o kodzie 16 01 06 stanowiących odpady inne niż niebezpieczne. Biorąc jednak pod uwagę, że w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do orzeczenia o nałożeniu kary pieniężnej za nielegalne przemieszczenie odpadów o kodzie B1250 podlegającym procedurze informacyjnej, w wyniku postępowania odwoławczego należało uchylić decyzję organu I instancji. Przy tym zauważyć należy, że organ I instancji nakładając na Stronę karę pieniężną szczegółowo określił jaki był rodzaj i charakter wszystkich odpadów, wobec których toczyło się postępowanie. Jednocześnie, w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, jest wyczerpujący, stanowi odzwierciedlenie stanu faktycznego i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego bądź uzupełnienia. W takich okolicznościach brak jest podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a organ II instancji w oparciu o ww. materiał dowodowy może wydać rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, nakładając karę pieniężną, jak w punkcie 2 sentencji niniejszej decyzji, kierował się wyżej przytoczoną treścią art. 34 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ustalając wysokość kary organ wziął pod uwagę ilość odpadów, tj. jeden uszkodzony pojazd o kodzie 16 01 04* stanowiący odpad niebezpieczny oraz możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska, powodowanych przez ten odpad. Wzięto pod uwagę również fakt, że w stosunku do Strony nie stwierdzono okoliczności wcześniejszego naruszenia przepisów z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów, tj. ustawy i rozporządzenia 1013/2006. W opinii Głównego Inspektora Ochrony Środowiska powyższe daje podstawę do tego, aby na Stronę, jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia, nałożyć karę pieniężną w wysokości [...] zł, tj. wartości najniższej, jaką przewiduje art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Organ odniósł się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu w zakresie uprawnień organu do dokonania oceny, czy dany przedmiot stanowi/stanowił odpad i czy w danym przypadku doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu, wskazując, że leży to w wyłącznej kompetencji GIOŚ.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sądu Pan D. M. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- art. 15 kpa w zw. z art. 10 §1 kpa poprzez to, że organ odwoławczy w pkt. 1 zaskarżonej decyzji Uchylił w całości poprzedzającą ją decyzję WIOŚ w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w Wysokości [...] zł za rzekome nielegalne sprowadzenie na terytorium RP odpadów o kodzie 16 01 06 oraz 16 01 04, a w pkt. 2 zaskarżonej decyzji organ nałożył pomimo tego karę pieniężną w Wysokości [...] zł za nielegalne sprowadzenie na terytorium RP samochodu marki [...] [...] 0 - czym naruszył organ zasadę dwuinstancyjności postępowania,

- art. 7, art. 77 §1 i §2, art. 80 i 107 kpa - poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia /gromadzonego materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, przede wszystkim w przedmiocie ustalenia rzeczywistej woli Skarżącego co do wykorzystania pojazdu marki [...] [...], jego stosunkowo wysokiej wartości rynkowej, błędne uznanie, że pojazd ten był uszkodzony w stopniu uniemożliwiającym jego eksploatację, błędne uznanie, że pojazd przeszedł kolizję choć w rzeczywistości posiadał jedynie uszkodzenie karoserii mogące być uznane jedynie za "stłuczkę", błędne i subiektywne uznanie, że pojazd ten jest odpadem i nie mógł zostać wykorzystany w inny sposób aniżeli przez jego unieszkodliwienie (kasację),

- art. 7 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, niepowołanie biegłego na okoliczność stwierdzenia czy samochód marki [...] [...] jest odpadem i nie ma możliwości wykorzystania go w inny sposób lub nawet możliwości jego zwykłej eksploatacji jako samochodu osobowego,

art. 84 kpa poprzez zaniechanie powołania biegłego, który określiłby stan samochodu marki [...] [...], możliwości jego wykorzystania, jego wartość rynkową a to z uwagi na to, że w przekonaniu Skarżącego inspektorzy nie posiadają wiedzy specjalnej z zakresu mechaniki samochodowej i nie mogli sami jednostronnie określić rzeczywistego stanu samochodu,

art. 138 kpa - poprzez jednoczesne częściowe utrzymanie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w mocy (z uwagi na nałożenie kary finansowej w wysokości [...] zł za rzekome nielegalne sprowadzenie samochodu [...] [...] uznanego za odpad o kodzie 16 01 04 - co zrobił wcześniej organ I instancji) i jednoczesne uchylenie decyzji [...]WIOŚ w całości w pkt. 1;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach poprzez błędne zastosowanie i uznanie samochodu marki [...] [...] o numerze identyfikacyjnym [...] za odpad, choć Skarżący jako jego właściciel nie ma zamiaru jego pozbycia się,

art. 25 ust. 1 pkt. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie miał miejsce nielegalny międzynarodowy obrót odpadami,

art. 72 ust. I pkt. 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędne zastosowanie albowiem do rejestracji samochodu wystarczy dowód jego własności (skarżący posiada umowę kupna co organ II instancji sam przyznał), a dowód rejestracyjny pojazdu nie jest wymagany o ile samochód nie był wcześniej rejestrowany - co ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

Z uwagi na powyższe, Skarżący wniósł o:

Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji GIOŚ z uwagi na rażące naruszenie prawa, lub ewentualnie

Uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji GIOŚ i poprzedzającej decyzji [...] WIOŚ i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi,

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu administracji na rzecz Skarżącego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż wydając zaskarżone rozstrzygnięcie GIOŚ naruszył zasadę dwuinstancyjności, określoną w art. 15 Kpa, a także naruszył art. 138 Kpa.

Według Skarżącego organ odwoławczy nie mógł jednocześnie uchylić decyzji organu I instancji w całości, by następnie nałożyć na Skarżącego karę w wysokości [...] zł za odpady w postaci samochodu [...] [...]. Zdaniem Skarżącego kara za ten odpad została wcześniej nałożona na Skarżącego przez organ I instancji i z tej przyczyny GIOŚ de facto utrzymał w mocy W tej części zaskarżoną decyzję, choć nie orzekł tego wprost w sentencji decyzji. W opinii Skarżącego przepis art. 138 Kpa nie przewiduje takiej możliwości.

Naruszenia zasady dwuinstancyjności Skarżący upatruje w związku z uchyleniem decyzji Organu I instancji nakładającej karę pieniężną w odniesieniu do dwóch rodzajów odpadów, tj. odpadów o kodzie 16 01 06 oraz o kodzie 16 01 04* i nałożenie przez GIOŚ kary jedynie za odpady o kodzie 16 01 04*. W ocenie Skarżącego powyższe doprowadziło do postawienia Skarżącemu całkowicie nowego zarzutu, niebędącego wcześniej przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Zdaniem Skarżącego, organ II instancji sformułował nowy zarzut i orzekł co do istoty sprawy, a tym samym pozbawił Skarżącego możliwości obrony swoich praw na każdym etapie postępowania.

Ponadto Skarżący wskazał na zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność rzeczywistego stanu pojazdu marki [...] [...]. Skarżący zarzucił, że organ oparł się jedynie na twierdzeniach inspektorów, którzy nie posiadają wiadomości specjalnych w zakresie mechaniki samochodowej i nie mogą sami określać czy pojazd winien być uznany za odpad, czy też posiadacz może go wykorzystywać w inny sposób.

Skarżący wyjaśnił, iż posiadał dowód własności pojazdu w postaci umowy zakupu oraz dowód uiszczenia podatku akcyzowego. Zdaniem Skarżącego przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym (art. 72 ust. 1 pkt 5) nie nakładają obowiązku posiadania dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd ten nie był wcześniej zarejestrowany, dlatego też brak dowodu rejestracyjnego nie wyklucza, zdaniem Skarżącego, możliwości rejestracji pojazdu.

Przedstawił również stanowisko, iż samo ustalenie, że pojazd nie mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem nie stanowi, że pojazd jest odpadem. Skarżący wskazał na szerokie inne zastosowanie takiego pojazdu, tj. np. cele kolekcjonerskie lub poruszanie się jedynie po drodze prywatnej. Zdaniem Skarżącego, określenie, że pojazd samochód jest odpadem z uwagi na brak dowodu rejestracyjnego jest daleko idącym nadużyciem i naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 Kpa.

Skarżący zarzucił organowi, iż dokonał błędnej subsumcji art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, gdyż Skarżący, jako właściciel pojazdu, nie ma zamiaru jego pozbycia się i nie w takim celu sprowadził sporny pojazd. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, uznanie pojazdu za odpad nie jest prawidłowe.

Wobec braku podstaw uznania pojazdu za odpad, w ocenie Skarżącego, organ błędnie zastosował przepisy art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odniósł się do podniesionych w niej zarzutów i wskazał, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017.2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz.1302 - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgoda z prawem.

Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją organ nałożył na skarżącego - odbiorcę odpadów wwiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zgodnie z którym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. W świetle powołanego przepisu nie ulega wątpliwości, że odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów nielegalnie przywiezionych bez wymaganego zgłoszenia. Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów służy wykonaniu zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz.UE.L 190). Ten akt prawny zawiera zarówno definicję odbiorcy odpadów jak i definicję nielegalnego przemieszczania odpadów. Według art. 2 pkt 14 rozporządzenia, odbiorcą odpadów jest każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Przepis art. 2 pkt 35 stanowi natomiast, że nielegalne przemieszczanie oznacza m.in. przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (pkt a niniejszego przepisu). A zatem na użytek stosowania art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów należy odwoływać się do wspomnianych definicji zawartych w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006.

Pojęciem nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów w wyżej przedstawionym znaczeniu posługuje się również art. 25 i 26 ust. 3 tej ustawy, na podstawie których skarżący, uznany za odbiorcę odpadów, został zobowiązany w konsekwencji ostateczną decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 30 października 2017 r. do ich zagospodarowania w określony sposób. Przepisy art. 26 ust. 3 i art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów pozostają ze sobą w związku w tym znaczeniu, że posługują się równoważnymi pojęciami, odnoszącymi się do takich samych stanów faktycznych - odbiorców odpadów przywiezionych (przemieszczonych) nielegalnie. Przewidują jednakże różne, niezależne od siebie sankcje prawne. Nie sposób zatem przyjąć, że podmiot uznany za odbiorcę odpadów nielegalnie przywiezionych, do którego zastosowano sankcję przewidzianą w art. 26 ust. 3 ustawy nie jest jednocześnie odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 32 ust. 1 tej ustawy.

W związku z powyższym za całkowicie niezasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach i art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, które zostały podniesione przez Stronę w skardze i rozwinięty w jej uzasadnieniu, a która usiłuje obecnie wywieźć, że w sprawie nie miał miejsca nielegalny międzynarodowy obród odpadami.

Jako niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a, art. 84 k.p.a i art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty zagadnienia tj. czy w sprawie mamy do czynienie z odpadem. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił dlaczego i na jakiej podstawie uznał za odpad o kodzie 16.01.04 uszkodzony pojazd marki [...] [...], o wskazany w aktach numerze nadwozia (które to ustalenia co do zasady Sąd podziela), jednak należy mieć na uwadze, że kwestia ta została już rozstrzygnięta w decyzji z dnia [...] października 2017 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (którą skarżący wykonał). To na etapie tego postępowania organ rozstrzygnął, że skarżący sprowadził do Polski z terenu [...] m.in. odpad o kodzie 16.01.04 w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] [...], o wskazany w aktach numerze nadwozia, za odbiór których skarżący została obecnie ukarany karą pieniężną na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Obecnie zaś skarżący w istocie kwestionuje w skardze ustalenia zawarte w tej decyzji. Wskazać zatem należy, że ten przymiot odnosi się do całego rozstrzygnięcia, łącznie z ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zastosowania sankcji przewidzianej w art. 26 pkt 3 ustawy. Nie jest zatem zasadne weryfikowanie w innym postępowaniu (dotyczącym nałożenia kary pieniężnej) ustaleń faktycznych, uzasadniających nałożenie na skarżącego obowiązków przewidzianych w art. 26 ustawy, prowadzące w istocie do zakwestionowania wykonanego już rozstrzygnięcia wydanego na podstawie tego przepisu ustawy.

Zarówno bowiem decyzje i postanowienia tego organu rozstrzygające co do istoty, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów mają znaczenie prejudycjalne dla innych postępowań wynikających ze stwierdzonego, tożsamego stanu faktycznego (por. wyroki: NSA z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 1677/12, WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2888/12).

Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 15 k.p.a i 10 k.p.a poprzez zastosowanie w sprawie art. 138§ 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) przed dniem wejścia w życie ww. ustawy (tj. 1 czerwca 2017r.) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a - 96n ustawy zmienianej w art. 1. Stosownie do art. 138 §1 pkt 2 k.p.a w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia niniejszego postępowania ([...] stycznia 2017r.), organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo części. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, na mocy ww. przepisu GIOŚ uchylił zaskarżoną decyzję, nałożył na Stronę karę pieniężną w odniesieniu jedynie do odpadu w postaci pojazdu marki [...] [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], natomiast w odniesieniu do odpadów w postaci 2 sztuk tylnych połówek pojazdów umorzył postępowanie I instancji. Jako podstawę umorzenia wskazał, zaś w ocenie Sądu właściwie, że przepis art. 32 ust. 1 ww. ustawy precyzuje okoliczności, w których na odbiorcę odpadów winna zostać nałożona kara pieniężna. Przepis ten stanowi, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Zatem ww. przepis ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do takiego nielegalnego przywozu odpadów, które odbyło się bez dokonania zgłoszenia. Tymczasem sprowadzenie do Polski odpadów w postaci odciętych mechanicznie części karoserii pojazdów, podlega procedurze informacyjnej, przewidzianej w art. 18 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006. Zgodnie z ww. procedurą sprowadzenie na terytorium Polski odpadów o kodzie 16 01 06 (B1250) wymaga m.in. dołączenia do każdego transportu dokumentu, w postaci wypełnionego formularza (załącznik VII) ww. rozporządzenia Nr 1013/2006. Z uwagi na fakt, że przemieszczanie odpadów w postaci 2 szt. połówek pojazdów podlegało procedurze informacyjnej, do przemieszczenia takiego rodzaju odpadów nie ma zastosowania procedura uprzedniego pisemnego zgłoszenia.

Jak wynika z pisma znak: [...] z dnia [...] stycznia 2017r. zawiadamiającego Skarżącego, o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, jak i z zaskarżonej decyzji, postępowaniem w sprawie kary pieniężnej organ I instancji objął odpady w postaci zarówno pojazdu jak i 2 szt. tylnych połówek samochodów osobowych. Postępowanie to zostało wszczęte i było prowadzone w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy ustalony stan faktyczny nie pozwalał na zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wobec odpadów w postaci 2 szt. tylnych połówek samochodów osobowych o kodzie 16 01 06. Skoro zatem na gruncie rozpoznawanej sprawy (w zakresie ustalonym przez organ I instancji) brak było podstaw do orzeczenia o nałożeniu kary pieniężnej na rzecz Skarżącego co do 2 połówek samochodów, zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, jako wymierzającą łącznie karę również z uwzględnieniem ww. odpadów i umorzył postępowanie w tej części. W konsekwencji zaś właściwie wymierzył karę pieniężną w odniesieniu jedynie do odpadu w postaci pojazdu marki [...] [...].

Dodatkowo, Sąd wypełniając określony w art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązek kontroli z urzędu sprawy w zakresie innym, niż określony w skardze, stwierdził brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W szczególności Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organ dołożył wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizował wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jak również art. 10 i 15 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący miał zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania. Organ odwoławczy przeprowadził zaś ponownie rzetelnie postępowanie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, dbając o interes strony.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.