Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 108/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. - sp. z o.o. Gminy O. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez M. – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Gminy O. z siedzibą w O. (dalej jako: "skarżąca" "spółka" lub "strona") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej jako: "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z (...) listopada 2017 r., nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "Prezes PFRON" lub "organ I instancji") z (...) marca 2017 r. nr (...) odmawiającą stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za lipiec 2016 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Skarżąca przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do PFRON wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za lipiec 2016 r.

Decyzją z (...) marca 2017 r. Prezes PFRON odmówił wypłaty przedmiotowego dofinansowania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że z dokumentacji będącej w posiadaniu organu, w tym m.in. bilansu sporządzonego na dzień 31 lipca 2016 r. wynikało, że strona, na dzień złożenia przez nią wniosku o dofinansowanie, znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej.

Jak wyjaśnił organ I instancji, w myśl art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2046 ze zm., dalej jako: "ustawa o rehabilitacji"), pomoc ze środków Funduszu (w formie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych) nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, w tym Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26 czerwca 2014 r., dalej jako: "rozporządzenie nr 651/2014"). Dodał, że z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D za lipiec 2016 r. kapitał zakładowy spółki wynosił 7.128.100 zł. Skumulowane straty na ww. dzień wynosiły -9.338.651,68 zł (strata z lat ubiegłych wykazana na ww. dzień + bieżąca strata wykazana na ten dzień) stanowiły 131,01 % wartości kapitału zakładowego spółki. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że na ww. dzień kapitał spółki przyjął wartość ujemną i wyniósł -2.210.551,68 zł. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania przewyższały aktywa spółki. Wartość aktywów na ww. dzień wyniosła 1.994.324,21 zł, natomiast wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania na ww. dzień wyniosła 4.204.875,89 zł. Powyższe jednoznaczne było, zdaniem Prezesa PFRON, ze spełnieniem przez stronę przesłanek wynikających z art. 2 pkt 18 lit a i lit. c rozporządzenia nr 651/2014.

W odwołaniu skarżąca podniosła, że realizuje zadania własne gminy O.w zakresie lokalnego transportu zbiorowego. Pomimo, że spółka wykazała, iż połowa subskrybowanego kapitału została utracona w efekcie zakumulowanych strat z lat ubiegłych, to gmina reaguje na nie, nie pozwalając na zapaść finansową (corocznie podejmowana jest uchwała Zgromadzenia Wspólników o dalszym istnieniu spółki). Skarżąca wskazała również, że w 2015 roku przeszła głęboką restrukturyzację polegającą na zmianie systemu organizacyjnego oraz zmniejszeniu stanu zatrudniania o 21%. Działania te pozwoliły na to, że w ostatnim okresie systematycznie spłaca swoje zobowiązania, a w ciągu ostatnich dwóch lat wynik jest dodatni, więc nie ma obawy, że spółka zbankrutuje, ponieważ sytuacja ekonomiczna się poprawia.

Decyzją z (...) listopada 2017 r. Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014 w związku z czym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia. W rozporządzeniu tym należy szukać kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że należy badać sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy, na co wskazuje m.in. przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1808 ze zm.). Prawo do pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest nabywane z dniem złożenia kompletnego wniosku o jego wypłatę. Wobec powyższego ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej w późniejszym okresie następującym po dacie złożenia wniosku nie może mieć wpływu na dokonane rozstrzygnięcie.

Minister przytoczył następnie treść art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014, określającego w jakich okolicznościach przedsiębiorstwo należy klasyfikować jako znajdujące się w trudnej sytuacji. Stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D za lipiec 2016 roku skumulowane straty wynosiły -9.338.651,68 zł (strata z lat ubiegłych wykazana na ww. dzień + bieżąca strata wykazana na ten dzień) stanowiły 131,01% wartości kapitału zakładowego spółki. Oznacza to, że na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D za lipiec 2016 r. ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Zauważył również, że strona sama przyznała zarówno w odwołaniu, jak i w oświadczeniu zawartym w formularzu INF-o-PP załączanym do wniosku Wn-D za ww. miesiąc, że połowa subskrybowanego kapitału została utracona w efekcie zakumulowanych strat.

W ocenie organu odwoławczego powyższa analiza potwierdza, że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014, której wystąpienie już uniemożliwia wypłatę wnioskowanego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

W ocenie organu II instancji Prezes PFRON prawidłowo stwierdził, że skarżąca spełniła także przesłankę określoną w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia nr 651/2014, bowiem na dzień 31 lipca 2016 r. kapitał spółki przyjął wartość ujemną i wyniósł 2.210.551,68 zł. Zobowiązania przewyższały aktywa Spółki. Ponadto, w piśmie z 20 lutego 2017 r. strona oświadczyła, że zobowiązania powyżej 3 miesięcy systematycznie się zmniejszają, a zobowiązania pieniężne w okresie przekraczającym 24 miesiące przekraczają wartość majątku spółki.

Organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 11 ust 1-2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm., dalej jako: "u.p.u."), w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy postępowanie, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Minister wyjaśnił, że ujemny kapitał własny wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności strony i tym samym na zagrożenie upadłością.

Dodał, że z załączonego do akt sprawy bilansu wynika, iż wskaźnik ogólnego zadłużenia strony, informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów wyniósł na koniec lipca 2016 r. - 2,11. Za normę wartości ww. wskaźnika uważa się przedział od 0,57-0,67. Podkreślił, że wysoka wartość ww. wskaźnika świadczy o spadku samodzielności finansowej strony i tym samym o zwiększeniu jej stopnia zadłużenia. Dodał, że wartość wskaźnika powyżej "1" świadczy o dużym zadłużeniu i tym samym wskazuje również na zagrożenie upadłością.

W dalszej części uzasadnienia Minister odniósł się do zarzutów i twierdzeń zawartych w odwołaniu uznając je za niezasadne.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie:

1) art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym to przepisem, podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy, poprzez błędną jego interpretację i uznanie, w oparciu o ten przepis, iż podstawą oceny sytuacji ekonomicznej skarżącej jest dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, a nie dzień wydania decyzji przez organ pierwszej i/lub drugiej instancji;

2) art. 11 ust. 1 i 2 u.p.u. poprzez ich błędne zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia przez organy orzekające w sprawie, iż skarżąca spółka podlega wyłączeniu również na podstawie art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia nr 651/2014;

3) art. 7 kpa, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego, leżącego u podstaw wydania kwestionowanej decyzji, albowiem organ zupełnie pominął kwestię po pierwsze sytuacji ekonomicznej skarżącej w dniu wydania decyzji zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, po drugie specyfiki skarżącej spółki, wynikającej z sytuacji własnościowej spółki, gdyż spółka jest wyłączną własnością Gminy O. jej dalszy byt prawny zależny jest bezpośrednio od Gminy. Gmina O. rokrocznie powierza spółce do realizacji zadania publicznego transportu zbiorowego. Wykonywanie tych zadań jest podstawą działalności spółki i zapewnia jej wpływy finansowe, umożliwiające kontynuację funkcjonowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 48a ust. 3a ustawy o rehabilitacji, albowiem sytuacja ekonomiczna skarżącej z dnia złożenia wniosku, a z dnia wydania kwestionowanych decyzji uległa istotnej poprawie wskutek wdrożonych w spółce działań reorganizacyjnych, zmierzających do dostosowania spółki do realiów gospodarki wolnorynkowej, a której to poprawy sytuacji ekonomicznej zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie wziął pod rozwagę przy wydawaniu swych decyzji;

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji kiedy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie pozwalał na wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej decyzję organu I instancji, albowiem organ nie rozpoznał sprawy wszechstronnie i wydaną decyzję oparł o sytuację ekonomiczną z dnia złożenia wniosku, a winien to uczynić w oparciu o sytuację ekonomiczną z dnia wydania decyzji, która nota bene nie została wnikliwie oceniona przez organy administracyjne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

6) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy zgromadzony materiał dowodowy nie został zgromadzony w sposób wyczerpujący, dając wyraz dążenia organu administracyjnego do osiągnięcia prawdy obiektywnej, albowiem właściwe poczynione ustalenia w oparciu o dzień wydania decyzji winien powodować, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i uwzględnienie odwołania w zakresie, o który wnosiła skarżąca, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z:

– opinii niezależnego biegłego rewidenta, sporządzonej (...) marca 2017 r. na podstawie badania sprawozdania finansowego skarżącej za rok obrotowy 1 stycznia - 31 grudnia 2016;

– uchwały nr (...)Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników M. - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Gminy O. z dnia (...) czerwca 2016 r. w sprawie dalszego istnienia spółki.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie, która odbyła się 25 lipca 2018 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe wskazane w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przede wszystkim Sąd wskazuje, że podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ II instancji. Sąd uznaje za prawidłowe stanowisko, że okoliczność, czy strona znajduje się w trudnej sytuacji, należy badać na datę złożenia przez nią wniosku o wypłatę przedmiotowego dofinansowania. Wynika to z faktu, że organ ocenia zasadność przyznania pomocy na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, a więc według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia złożenia wniosku. Skoro pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy. Potwierdza to treść art. 33 rozporządzenia nr 651/2014. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 1 tego rozporządzenia pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 TfUE i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TfUE, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. W ust. 2 art. 33 ww. rozporządzenia wskazano, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 651/2014 intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych.

Zatem pomoc dotyczy pokrycia wskazanej części kosztów kwalifikowanych, jako kosztów płacy, poniesionych w konkretnym okresie zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego przy spełnieniu w tym okresie warunków prawem przewidzianych. Tak też stanowi przepis art. 2 pkt 28 rozporządzenia nr 651/2014 wskazując w definicjach, że "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym.

Powyższe stanowisko jest podzielane w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), np. w wyroku NSA z 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 765/12 wskazującym na taką wykładnię co do daty stosowanych przepisów. Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 464/14, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3594/15. W wyroku z 4 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2078/12, NSA uznał, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy jest badana na datę złożenia poprawnie wypełnionego i kompletnego wniosku, a poprawa sytuacji po tej dacie nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania. W wyroku z 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 383/14 NSA dodał do powyższego, że takiego znaczenia nie ma również pozytywna prognoza odnośnie do poprawy kondycji finansowej przedsiębiorcy po dacie złożenia wniosku. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko uznając jednocześnie za chybione twierdzenie strony zawarte w skardze, że wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie powinna mieć potencjalna możliwość poprawy jej sytuacji ekonomicznej, w sytuacji, gdy wynikała ona z danych zawartych w formularzu oraz dokumentów złożonych wraz z wnioskiem lub w wyniku jego uzupełnienia. Należy zauważyć, że poparcia powyższego stanowiska strona upatruje w treści pytania zawartego w formularzu wypełnianym wraz z wnioskiem o dofinansowanie (część B punkt 6) o treści: "Czy pomimo wystąpienia okoliczności wymienionych w pkt 5, wnioskodawca jest w stanie odzyskać płynność finansową? Jeśli tak, to w jaki sposób". Zdaniem spółki umieszczenie tego pytania w formularzu, stanowiącym załącznik do wniosku o przyznanie pomocy wskazuje na to, że organ dokonujący oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy zobowiązany był ocenić nie tylko sytuację według stanu na dzień złożenia wniosku, ale również ocenić (na podstawie załączonych przez stronę dokumentów) możliwość poprawy sytuacji finansowej wnioskodawcy i dopiero na tej podstawie ustalić, czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. W odniesieniu do powyższego wyjaśnić trzeba, że w przywołanej części B wzoru formularza – "Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy" – zawarte zostało zastrzeżenie (odnośnik 2a), z którego wynika, że punkty od 5 do 7 tej części formularza, w tym pytanie z pkt 6, na które powołuje się skarżąca nakazując organowi uwzględnianie potencjalnej możliwości poprawy kondycji ekonomicznej wnioskodawcy, nie dotyczą mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, zaś zgodnie z treścią punktu 6 Części A formularza "Informacje dotyczące wnioskodawcy" strona należy do kategorii średnich przedsiębiorstw. Tym samym nie sposób uznać, aby treść wzoru formularza, który w ww. zakresie nie dotyczy sytuacji spółki, miała znaczenia dla prawidłowości podjętego przez organy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Dla prawidłowości podjętego przez organy rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przyznania stronie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych bez znaczenia pozostaje również podnoszona w treści skargi okoliczność, że skarżąca jest spółką gminną powołaną do realizacji zadania własnego gminy w zakresie publicznego transportu zbiorowego, a zatem istnieje konieczność zapewnienia jej bytu. Należy bowiem wyjaśnić, że mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy zarówno ustawy o rehabilitacji jak i rozporządzenia nr 651/2014, będące podstawą ustalenia przez organ, czy strona spełnia przesłanki umożliwiające wypłatę jej dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za lipiec 2016 roku, tj. m.in. czy na dzień złożenia wniosku o jego wypłatę nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, nie przewidują wyłączeń podmiotowych w tym zakresie. Zatem, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, niezależnie od rodzaju podmiotu (prywatnego czy też publicznego) i relacji właścicielskich ubiegającego się o dofinansowanie, organy administracji publicznej zobowiązane są do ustalenia powyższych przesłanek. Zdaniem Sądu stanowisko zaprezentowane w treści skargi przez stronę nie podważa zatem ustawowych wymagań otrzymania pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, które w kontekście zdeterminowania ich treścią regulacji unijnej, postawione zostały spółce ubiegającej się o taką pomoc niezależnie od jej struktury właścicielskiej. Tym samym, podjęta przez skarżącą próba podważenia legalności, czy też racjonalności kontrolowanej decyzji o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych nie może być uznana za skuteczną. W tym też kontekście podnieść należy, że stanowisko strony, abstrahując od pominięcia określonych prawem zasad przyznawania omawianej pomocy i ograniczonego charakteru zasobów, które mogą być na nią przyznawane, pomija również rysujące się na tym tle zagadnienie obowiązku zwrotu niezasadnie przyznanej pomocy, którego konsekwencje mogą być jeszcze dalej idące, niż jej przyznanie wbrew obowiązującemu prawu (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 591/14).

W oparciu o dotychczasowe ustalenia, zarzut błędnej wykładni zacytowanych w treści skargi przepisów, poprzez uznanie, że sytuację ekonomiczną pracodawcy należy oceniać wyłącznie na moment złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, a w konsekwencji również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ocenę sytuacji ekonomicznej jedynie na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, uznać należało za niezasadne.

Przechodząc dalej przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. W ramach art. 26a ust. 9a pkt 1 ustawy o rehabilitacji przewidziano odmowę dopłaty dofinansowania w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 48a ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Przepis art. 48a ust. 3 pkt 1 tej ustawy stanowi, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wymieniony przepis w ust. 2 odsyła wprost do stosowania rozporządzenia nr 651/2014. Rozporządzenie to w art. 1 ust. 4 pkt c dotyczącym zakresu stosowania stanowi, że niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, z wyjątkiem programów pomocy mających na celu naprawienie szkód spowodowanych niektórymi klęskami żywiołowymi. Dalej rozporządzenie to w art. 2 pkt 18 zawiera definicję przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej, stanowiąc, że jest to przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE (1), a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;

c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;

e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat:

1) księgowy stosunek kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5; oraz

2) wskaźnik relacji pokrycia odsetek do EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Z zacytowanych przepisów wyraźnie wynika, że zostały w nich określone wszystkie kryteria dotyczące trudnej sytuacji przedsiębiorstwa uniemożliwiającej przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Kryteria są samoistne i nie zachodzi potrzeba ich łącznego spełnienia.

W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo ustalił w sprawie, że dokumentacja finansowa spółki sporządzona na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania wprost wskazuje na trudną sytuację spółki zarówno w rozumieniu przesłanki opisanej w art. 2 pkt.18 lit. a jak i lit c rozporządzenia nr 651/2014.

Na dzień 31 lipca 2016 r. wartość zakumulowanych strat wynosiła – --9.338.651,68 zł (strata z lat ubiegłych wykazana na ww. dzień + bieżąca strata wykazana na ten dzień) stanowiły 131,01% wartości kapitału zakładowego spółki w wysokości 7.128.100 zł.

Oznacza to, że na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D za lipiec 2016 r. ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat, a zatem wypełniona została przesłanka uznania strony za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej, o której mowa w art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014. Podkreślenia przy tym wymaga, że strona sama przyznała zarówno w odwołaniu, jak i oświadczeniu zawartym w formularzu INF-o-PP załączonym do wniosku Wn-D za ww. miesiąc, że połowa subskrybowanego kapitału została utracona w efekcie zakumulowanych strat.

Należy również stwierdzić, iż wobec strony zastosowanie znajduje przesłanka uznania ją za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej, wskazana w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia nr 651/2014. Zgodnie bowiem z treścią art. 11 ust. 1-2 u.p.u., w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Należy zauważyć, że na dzień 31 lipca 2016 r. wartość zobowiązań spółki wyniosła 4.204.875,89 zł i przekraczała wartość aktywów wynoszących 1.994.324,21 zł. Tym samym kapitał własny przyjął wartość ujemną w wysokości -2.210.551,68 zł. Ponadto, jak wskazano w treści zaskarżonej decyzji, z załączonego do akt sprawy bilansu wynika, że wskaźnik ogólnego zadłużenia strony, informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów wyniósł na koniec lipca 2016 r. - 2,11. Za normę wartości ww. wskaźnika uważa się przedział od 0,57 do 0,67. Należy przy tym zauważyć, że wysoka wartość ww. wskaźnika świadczy o spadku samodzielności finansowej strony i tym samym o zwiększeniu jej stopnia zadłużenia. Wartość wskaźnika powyżej "1" świadczy o dużym zadłużeniu i tym samym wskazuje również na zagrożenie upadłością.

Co istotne spółka w piśmie z 20 lutego 2017 r. oświadczyła, że "zobowiązania powyżej 3 miesięcy systematycznie zmniejszają się" oraz "zobowiązania pieniężne w okresie przekraczającym 24 miesiące przekraczają wartość majątku". Tym samym strona potwierdziła, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami prawa krajowego spełniała kryteria objęcia jej postępowaniem w związku z niewypłacalnością, co jest równoznaczne z uznaniem za spełnioną przesłankę wskazaną w art. 2 pkt 18 lit c rozporządzenia nr 651/2014. Powyższemu strona nie zaprzeczyła również w treści skargi akcentując jedynie niekwestionowany fakt prowadzonych działań reorganizacyjnych i stopniowego zwiększania wartości swego majątku. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 i 2 u.p.u. uznać należało za niezasadny.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rewidenta z (...) marca 2017 r. oraz uchwały nr (...) Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników M.- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Gminy O. z dnia (...) czerwca 2016 r. w sprawie dalszego istnienia spółki wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a.") sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Biorąc pod uwagę fakt, iż okoliczności, które miałyby być wykazane dowodami załączonymi do skargi nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r., powyższe wnioski podlegały oddaleniu. Zdaniem Sądu treść załączonych do skargi dokumentów nie mogłaby mieć wpływu zarówno na prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, jak i dokonanie właściwej oceny w zakresie odmowy wypłaty stronie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za lipiec 2016 roku. Zarówno fakt dalszego istnienia spółki wynikający z treści załączonej do skargi uchwały z (...) czerwca 2017 r. nr (...)o dalszym istnieniu spółki (w treści wniosku wskazano uchwałę z (...) czerwca 2016 r. nr (...)), jak i opinia biegłego rewidenta, co do możliwości kontynuowania działalności spółki w kolejnym roku nie stanowi istotnej wątpliwości wymagającej dodatkowego wyjaśnienia. Skoro bowiem znaczenie przy rozpoznawaniu sprawy miał stan faktyczny z daty złożenia wniosku, to wszelka argumentacja odnosząca się do pozytywnej prognozy kondycji przedsiębiorcy i jej dalszego funkcjonowania w obrocie nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za lipiec 2016 roku. Dodać jedynie wypada, że powyższa kwestia została przeanalizowana przez Sąd w ramach rozpatrzenia zarzutów skargi i wyjaśniona szerzej we wcześniejszej części uzasadnienia.

W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organ II instancji są prawidłowe i mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. W kontrolowanej sprawie Minister podjął bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości umożliwił podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych. Skoro z akt sprawy wynika, że na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za sporny miesiąc wobec skarżącej miały zastosowanie przesłanki przewidziane w art. 2 pkt 18 lit. a i c rozporządzenia nr 651/2014, to stronie w sposób prawidłowy odmówiono wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.