Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1019/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 4 i  ust. 6 , art. 3  ust. 1 i 3,2
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
article: art. 11a i 19 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
article: art. 15 pkt 1a, 5 i 8
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. odmówił nakazania umieszczenia pracownika A. D. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656).

Od powyższej decyzji A.D. wniósł odwołanie zarzucając, że inspektor pracy nie wziął pod uwagę aspektów wykonywanej przez niego pracy. Nadto nie poinformowano go również o możliwości wniesienia uwag do protokołu, jak również zapoznania się z nim w trakcie postępowania.

Okręgowy Inspektor Pracy w K. uwzględnił odwołanie i decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Uznał bowiem, że naruszony został art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaznaczył, że o możliwości czynnego udziału w postępowaniu strona została wprawdzie zawiadomiona przed rozpoczęciem kontroli, jednakże po zgromadzeniu całości materiału dowodowego nie skierowano do niej odrębnego zawiadomienia, przez co uniemożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po zapoznaniu A. D. z protokołem kontroli oraz po dokonaniu ustaleń w kwestii zakresu działania Zakładowego Zespołu Ochrony Przeciwpożarowej, w związku ze wskazaniem przez w/wym., że jest członkiem tego Zespołu, decyzją z dnia [...] nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. ponownie odmówił nakazania umieszczenia pracownika A. D. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656).

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż A. D. nie został wpisany do prowadzonej przez pracodawcę ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.

Organ przytoczył treść art. 35 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r., zgodnie z którym składkę na ten Fundusz opłaca się za pracownika, który spełnia łącznie dwa warunki - urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r. i wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3. W myśl ostatnio przywołanych przepisów dla zakwalifikowania pracy wykonywanej przez pracownika, jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, konieczne jest to by:

- w przypadku prac w szczególnych warunkach - była to praca mieszcząca się w wykazie prac w szczególnych warunkach (wykaz tych prac określa załącznik nr 1 do ustawy) i jednocześnie pracy tej towarzyszyły czynniki ryzyka, które w rozumieniu ustawy związane są z określonymi rodzajami prac, takim jak m. in. bardzo ciężkie prace fizyczne (prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ) czy ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała, przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kg dla mężczyzn i 5 kg dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej

50 % zmiany roboczej.

- w przypadku prac o szczególnym charakterze – była to praca mieszcząca się w wykazie prac o szczególnym charakterze (wykaz tych prac określa załącznik nr 2 do ustawy) i jednocześnie wymagająca szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, której możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanej z procesem starzenia się.

W wyniku kontroli organ ustalił, że A. D. zatrudniony jest na stanowisku " laborant chemiczny - Laboratorium[...]", a praca wykonywana jest w K., w laboratorium zlokalizowanym w budynku [...]. Inspektor wskazał, że z przedstawionych dokumentów oraz udzielonych wyjaśnień wynika, że praca na opisanym stanowisku nie jest związana z bezpośrednią obsługą urządzeń służących do produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz konfekcjonowaniem takiego asortymentu. Organ ustalił, że przedmiotem pracy jest pobieranie prób surowców i materiałów pomocniczych do badań, materiałów wybuchowych amonowosaletrzanych w fazie badań międzyoperacyjnych lub wykonywanie analiz chemicznych materiałów wybuchowych i surowców wykorzystywanych do produkcji takich materiałów, nitrocetu, przeprowadzanie próbnej nitracji gliceryny i glikolu, oznaczanie wrażliwości materiałów wybuchowych na czynniki mechaniczne: tarcie, uderzenie, oraz odporności tych materiałów na czynniki termiczne, wykonywanie badań materiałów wybuchowych inicjujących, a także udokumentowanie wyników badań.

Prace te, zgodnie z ustaleniami Inspektora, prowadzone są w warunkach laboratoryjnych, zgodnie z dokumentacją technologiczną i przy użyciu przeznaczonych na ten cel urządzeń, a masa badanych próbek materiałów wybuchowych nie przekracza kilku gram. Praca ta nie jest wykonywana pod presją czasu czy też tempa przebiegu procesu technologicznego.

W ocenie Inspektora Pracy zakwalifikowanie pracy wykonywanej przez wnioskodawcę na zajmowanym przez niego stanowisku pracy do którejkolwiek z prac wymienionych w załącznikach nr: 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych nie jest możliwe. Praca ta nie mieści się bowiem w grupie prac wymienionych w załączniku nr 1 zarówno ze względu na jej zakres (załącznik nie wymienia w ogóle prac laboratoryjnych), jak i brak czynników ryzyka, o których mowa w ustawie.

Prace laboratoryjne, czy też badawcze nie są też wymienione w załączniku nr 2. Organ zaznaczył, że wniosek A. D. związany był z nie zakwalifikowaniem wykonywanej przez niego pracy do grupy prac, o których mowa w punkcie 15 załącznika nr 2 tj. "Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu". W ocenie Inspektora Pracy wykonywana przez wnioskodawcę praca związana jest z procesem produkcji materiałów wybuchowych, bowiem wyniki przeprowadzanych badań wykorzystywane są w tym procesie, służą one na potrzeby procesu produkcji materiałów wybuchowych, jednakże nie może być ona utożsamiana z pracą bezpośrednio przy produkcji takich materiałów. Prowadzenie bowiem analiz laboratoryjnych nie skutkuje wprost wytworzeniem materiału wybuchowego – wyrobu gotowego oferowanego do sprzedaży. Inspektor podkreślił, że warunki wykonywania pracy w laboratorium różnią się znacznie od warunków występujących w obiektach produkcyjnych. Operuje się mniejszą ilością materiałów wybuchowych bowiem są to jedynie próbki do badań, ponadto warunki pracy są bardziej komfortowe, co zmniejsza ryzyko pomyłki podczas pracy.

Organ zaznaczył, iż jako nową okoliczność A. D. podniósł, że jest członkiem Zakładowego Zespołu Ochrony Przeciwpożarowej, jednakże uznał, że okoliczność ta nie wpływa na możliwość zakwalifikowania wykonywanej przez wnioskodawcę pracy do prac, o których mowa w pkt 15 załącznika nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Pełnienie tej funkcji nie może być także traktowane jako wykonywanie prac, o których mowa w pkt 20 załącznika nr 2 to jest: " Prace pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a – 5 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, uczestniczących bezpośrednio w akcjach ratowniczych". Inspektor wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w toku kontroli wynika, że członkowie Zespołu mają za zadanie bieżące sprawdzanie stanu sprzętu ppoż. oraz informowanie koordynatora o ich użyciu, braku lub uszkodzeniu. Zespół jest ponadto przeszkolony do prowadzenia działań operacyjnych, prewencyjnych i ewakuacyjnych. Działania te polegają na alarmowaniu o pożarze zgodnie z instrukcją alarmowania i postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz gaszeniu ognia dostępnym w zakładzie sprzętem podręcznym i wodą z instalacji hydrantowych. Działania ewakuacyjne Zespołu polegają natomiast na usuwaniu z rejonu pożaru, a także jego otoczenia ludzi i mienia. Działania prewencyjne Zespołu polegają na zabezpieczeniu niebezpiecznych prac spawalniczych i prac z otwartym ogniem, dbaniu o sprzęt gaśniczy, zgłaszaniu przełożonym rażącego nieprzestrzegania przepisów przeciwpożarowych, zgłaszania przypadków szczególnego zagrożenia, szkolenie wspólnie z kierownikiem pozostałych pracowników działu w zakresie obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego, współdziałanie i pomoc innym Zespołom. Organ opisał wyposażenie w sprzęt gaśniczy laboratorium, w którym świadczy pracę wnioskodawca oraz uznał, że mając na uwadze zakres czynności, wyposażenie w sprzęt gaśniczy Zakładowy Zespół Ochrony Przeciwpożarowej jest zespołem pracowników wyznaczonych do podejmowania lokalnych, bardzo ograniczonych działań w zakresie ochrony przeciwpożarowej i w żaden sposób nie można go porównać do jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, uczestniczących bezpośrednio w akcjach ratowniczych.

Organ zaznaczył, że w budynku [...], w którym wnioskodawca świadczy pracę nie prowadzi się prac polegających na produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, materiałów pirotechnicznych, jak również nie konfekcjonuje się takich materiałów, a także nie magazynuje się ich. Ilości materiału wybuchowego wykorzystywanego do przeprowadzania analiz i badań nie stanowią w przypadku wybuchu zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Inspektor wskazał, że choć wnioskodawca ma kontakt z materiałami wybuchowymi, które stwarzają zagrożenie bezpośrednio dla niego i osób mogących znaleźć się w pobliżu, jednakże w ocenie organu taki stan zagrożenia nie może być utożsamiany z występowaniem zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego.

Organ wskazał dodatkowo, że wraz z wiekiem następuje u każdej osoby pogorszenie wzroku oraz zwolnienie niektórych reakcji, przy czym analizy laboratoryjne dokonywane w laboratorium położonym w obiekcie [...] są prowadzone według z góry ustalonych schematów postępowania - procedur. Obowiązkiem osoby wykonującej badania jest zastosowanie się do tych procedur, a następnie śledzenie wskazań przyrządów (wagi, termometru) i obserwacja przebiegu reakcji. Dlatego w ocenie organu należyte wykonanie tych czynności nie ulegnie zmianie wraz z wiekiem pracownika w sposób na tyle istotny, że rodzący ryzyko popełnienia pomyłki, która mogłaby stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Organ zaakcentował, że omawiana praca wymaga rzetelności i odpowiedzialności jednakże nie jest z nią związana szczególna odpowiedzialność, nie można też stwierdzić by do wykonywania tej pracy konieczne było posiadanie szczególnej sprawności psychofizycznej (odbiegającej w sposób istotny od "normalnej" sprawności niezbędnej do wykonywania pracy), niezależnie od faktu, iż pracodawca kieruje pracowników na badania psychologiczne i lekarskie wymagane na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 sierpnia 2002 r. w sprawie badań psychiatrycznych i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających prawo do wykonywania lub kierowania działalnością gospodarczą albo bezpośrednio zatrudnionych przy wytwarzaniu i obrocie materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Inspektor wskazał ponadto, że pozostałe prace wymienione w załączniku nr 2 nie wiążą się w żaden sposób z pracą wykonywaną przez A. D. dlatego uznał, że brak jest przesłanek pozwalających na zakwalifikowanie wykonywanej przez niego pracy do prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W odwołaniu od wyżej przywołanej decyzji A. D. wskazał, że jego praca polega na bezpośrednim otrzymywaniu materiału wybuchowego w postaci nitrogliceryny, nitroglikolu w procesie tzw. nitracji. Wykonywanie nitracji w laboratorium odzwierciedla proces technologiczny, który jest niebezpieczny, gdyż po raz pierwszy z otrzymanych surowców w laboratorium otrzymywana jest nitrogliceryna. Dopiero po pozytywnej ocenie otrzymanej nitrogliceryny surowce są dopuszczone do produkcji. Wskazał, że analizy materiałów wybuchowych i surowców do ich produkcji są wykonywane w toku produkcji i są one niezbędne dla zachowania bezpieczeństwa ludzi pracujących przy produkcji materiałów wybuchowych i bezpieczeństwa innych ludzi wraz ze współpracownikami, co mieści się w myśli art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. W takim przypadku istnieje konieczność działania w sytuacji presji czasu, ze względu na bezpieczeństwo własne oraz współpracowników. Ponadto podniósł, że poprzez otrzymywanie w laboratorium 250 gram nitrogliceryny stwarzane jest zagrożenie dla samych pracowników, współpracowników i innych osób. Przykładowo strefa zagrożenia wybuchem, liczona dla obiektów nieobładowanych wynosi dla dopuszczalnego nadciśnienia fali uderzeniowej Pf równego 5kPa, co odpowiada promieniowi rażenia 10,5 metra. Stwierdził nadto, że na każdym stanowisku – czy to laboranta, czy pracownika dozoru obowiązuje zintegrowany system jakości, co nie eliminuje nieobliczalności wybuchu.

Zaakcentował, że badania materiałów wybuchowych są związane bezpośrednio z produkcją materiałów wybuchowych i cyklem technologicznym, dlatego niezbędne jest posiadanie szczególnej sprawności psychofizycznej, jak: ostrość wzroku, sprawny umysł, dobra pamięć, dobra koordynacja wzrokowo-ruchowa, szybki refleks, spostrzegawczość, umiejętność podejmowania trafnych decyzji, które mogą się zmniejszać wraz z wiekiem. Wskazał, że pracodawca poddaje pracowników badaniom psychotechnicznym i psychofizycznym zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie rodzaju prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, w ten sposób kwalifikując ich do pracy.

Podał również, że to on decyduje o tym, czy może nastąpić dalszy proces technologiczny produkcji materiałów wybuchowych, czy też jego wstrzymanie. Konsekwencje złej decyzji mogą skutkować zagrożeniem wybuchem na linii produkcyjnej, wystąpieniem poważnej awarii przemysłowej oraz zagrożeniem życia pracowników i zagrożeniem publicznym. Podkreślił jednocześnie, że należy do Zakładowego Zespołu Ochrony Przeciwpożarowej, który z założenia działa w związku powstaniem strefy zagrożenia, głównie podczas awarii technicznej, poważnej awarii, poważnej awarii przemysłowej.

Zauważył, że w ocenie inspektora na wydziale produkcyjnym prace stwarzające zagrożenie wykonywane są ręcznie, a czynności kontrolne są prowadzone organoleptycznie, co wskazuje, że proces starzenia się może wpłynąć negatywnie na możliwość ich należytego wykonania. Natomiast te same czynności wykonywane w laboratorium umknęły uwadze lub też nie zostały potraktowane rzeczowo. Zdaniem odwołującego działania i interpretacja inspektora pracy są zbyt dowolne. Ponadto z wieloma czynnościami trudno jest sobie poradzić zawodowo w wieku, w którym powinno być się już na emeryturze. Uważa, że słusznym będzie powołanie biegłego do oceny i weryfikacji jego pracy pod względem merytorycznym.

Po rozpoznaniu odwołania Okręgowy Inspektor Pracy w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył ustalenia stanu faktycznego zawarte w decyzji organu I instancji i przywołał treść art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. W ocenie organu w niniejszej sprawie praca wykonywana przez odwołującego nie mieści się w grupie prac wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy ze względu na jej zakres, bowiem załącznik ten nie wymienia prac laboratoryjnych, jak i brak czynników ryzyka, o których mowa w ustawie. Prace laboratoryjne i badawcze nie są również wymienione w załączniku nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, dlatego wniosek odwołującego należało przeanalizować pod kątem spełnienia przesłanek grupy prac, o której mowa w pkt 15 załącznika nr 2 to jest "prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu".

Organ przytoczył treść art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz wskazał, że ustawodawca nie definiuje pojęcia pracy bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu. W ocenie Inspektora pod pojęciem tym należy rozumieć prace polegające na przetwarzaniu substancji chemicznych i innych składników stosowanych w produkcji materiałów wybuchowych, przy czym użycie sformułowania "produkcja" wskazuje na to, że przetwarzanie to ma charakter przemysłowy i powinno skutkować wytworzeniem materiału wybuchowego.

Organ poddał analizie czynności wykonywane w ramach obowiązków pracowniczych przez odwołującego i wskazał, że prace przez niego wykonywane nie są pracami polegającymi na przetwarzaniu w skali przemysłowej substancji chemicznych i innych składników stosowanych do produkcji amunicji i innych materiałów wybuchowych. Analiza materiałów wybuchowych w laboratorium nie jest pracą wykonywaną bezpośrednio przy produkcji, tym bardziej, że materiał do badań pobierany jest i przenoszony w celu dokonania jego analizy z obszaru produkcyjnego przez innych pracowników, a w budynku [...], gdzie odwołujący świadczy pracę nie prowadzi się prac polegających na produkcji, konfekcjonowaniu czy magazynowaniu materiałów i surowców. Praca wykonywana przez odwołującego nie może zostać utożsamiona z pracą wykonywaną bezpośrednio przy produkcji. Praca bezpośrednio przy produkcji jest związana z samodzielną pracą, której efektem jest wytworzenie materiału wybuchowego, środków strzałowych czy wyrobów pirotechnicznych. W pojęciu tym nie mieszczą się, w ocenie organu odwoławczego, czynności wpływające na proces produkcji. Gdyby bowiem zamiar ustawodawcy był odmienny to brzmienie pkt 15 załącznika nr 2 do ustawy byłoby inne. Organ zauważył, że podobnego rozróżnienia ustawodawca dokonał w przypadku prac wymienionych w pkt 14 i 16 zał. Nr 2 używając sformułowania "prace przy bezpośrednim sterowaniu" oraz "prace bezpośrednio przy sterowaniu".

Organ odniósł się również do pojęcia "bezpieczeństwa publicznego" wskazując, że nie zostało ono zdefiniowane w ustawie o emeryturach pomostowych. Inspektor zaznaczył, że powinno ono być interpretowane szeroko, co wyklucza możliwość zawężenia tego pojęcia wyłącznie do pracowników uczestniczących w procesie pracy. Praca wykonywana przez skarżącego stwarza zagrożenie dla niego samego, lub mogących się znaleźć w pobliżu współpracowników, co jednak nie może być utożsamiane z zagrożeniem publicznym.

Podkreślił także, że przepisy ustawy nie definiują pojęcia "szczególnej odpowiedzialności", tym niemniej, jak wynika z treści art. 3 ust. 3 ustawy, należy ją łączyć z bezpieczeństwem publicznym i dotyczy wykonywania prac, których niewłaściwe wykonanie temu bezpieczeństwu bezpośrednio zagraża. Z tych względów brak jest podstaw do uznania, że praca wykonywana przez odwołującego jest pracą o szczególnej odpowiedzialności. Także powołana w powyższym przepisie "szczególna sprawność psychofizyczna" również wiąże się z bezpieczeństwem publicznym. Jeżeli więc praca wykonywana przez odwołującego nie wpływa na bezpieczeństwo publiczne to nie można powoływać się na spełnienie tej przesłanki.

Odnosząc się do stwierdzenia dotyczącego badań, jakim A. D. jest poddawany, organ podkreślił, że rozporządzenie MIPS z 28 maja 1996 r. w sprawie rodzaju prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej zostało wydane na podstawie art. 210 § 6 Kodeksu pracy. W rozporządzeniu tym wymienia się "Prace przy wytwarzaniu, transportowaniu, wydawaniu i stosowaniu materiałów wybuchowych i samozapalnych", jednakże wykaz takich prac został opracowany wyłącznie na potrzeby realizacji prawa określonego w art. 210 § 4 Kp, polegającego na możliwości powstrzymywania się od wykonywania pracy, gdy stan psychofizyczny pracownika nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób, co nie jest tożsame z pojęciem bezpieczeństwa publicznego

Konkludując organ odwoławczy wskazał, że w przypadku pracy wykonywanej przez odwołującego przesłanką decydującą o braku podstaw do nakazania umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jest rodzaj wykonywanej pracy, która nie jest pracą wykonywaną bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu, której mowa w pakt 15 załącznika do ustawy o emeryturach pomostowych.

Dodatkowo organ podzielił stanowisko zaprezentowane przez Inspektora, że Zakładowego Zespołu Ochrony Przeciwpożarowej nie można porównywać do jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, uczestniczących bezpośrednio w akcjach ratowniczych. Do jednostek tych ustawa zalicza zawodową straż pożarną, zakładową służbę ratowniczą, terenową służbę ratowniczą, gminną, powiatową zawodową straż pożarną, terenową służbę pracowniczą i inne jednostki ratownicze. Wskazał, że są to jednostki umundurowane i wyposażone w specjalistyczny sprzęt przeznaczony do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami i w razie potrzeb uczestniczą w działaniach ratowniczych prowadzonych poza terenem ich działania.

Końcowo organ zaznaczył, że postępowanie prowadzone przez PIP ma charakter zindywidualizowany, na wynik którego nie wpływają ustalenia dotyczące warunków wykonywania pracy przez innych pracowników.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący dokonał analizy ustawy o emeryturach pomostowych, przedstawił metodykę oceny materiałów wybuchowych podając, że nie jest mu znana minimalna jak i maksymalna ilość materiałów wybuchowych, która stwarza tzw. zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, jak również metody zmniejszania zagrożeń związanych z pracą z materiałami wybuchowymi. Podkreślił, iż nie można wyobrazić sobie pracy w zakładzie o takiej produkcji bez ustalonych procedur postępowania, co jego zdaniem, jest jednym z argumentów odmowy nakazania wpisania go do ewidencji. Przedstawił przy tym zasady BHP odnośnie postępowania z materiałami wybuchowymi, które, jak wskazał, nie są ustalonymi procedurami, ale są ogólnie akceptowalne. Uważa, że praca przez niego wykonywana ma wpływ na tzw. bezpieczeństwo publiczne, które nie jest pojęciem jednoznacznym i jednolicie rozumianym. Podał, że tematem szeroko rozumianym jest również zapobieganie poważnym awariom, między innymi takim, o których mowa jest także w dyrektywie 96/82/WE z dnia 1 grudnia 1996 r. w sprawie kontroli niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi, oraz w dyrektywnie z dnia 16 grudnia 2003 r. 2003/105/WE zmieniającej dyrektywę Rady 96/82/WE. Podał również, że konsekwencje złej decyzji mogą skutkować zagrożeniem wybuchem na linii produkcyjnej i wystąpieniem poważnej awarii przemysłowej oraz zagrożeniem życia pracowników i zagrożeniem publicznym. Podał, że wykonywane przez niego czynności zapewne odnoszą się do zapobiegania takim awariom. Przedstawił także zakres pojęcia "szczególna odpowiedzialność" i "prace bezpośrednio przy produkcji". W jego rozumieniu szczególna odpowiedzialność to odpowiedzialność za wykonywanie takich prac, których niewłaściwe wykonanie może spowodować bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, w tym zdrowia lub życia własnego i innych osób. Prace bezpośrednio przy produkcji to wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób finalny. Następnie skarżący ponownie opisał czynności, jakie wykonuje na swoim stanowisku pracy zaznaczając ponownie, że wykonuje analizy materiałów wybuchowych w toku produkcji, a zatem niezbędne dla zachowania bezpieczeństwa ludzi pracujących przy produkcji tych materiałów, jak i innych ludzi. Wskazał również, że każda ingerencja w materiał wybuchowy nitroglicerynowy może spowodować jego detonację, której skutków nie można określić. Akcentował, że jego praca wymaga szczególnej sprawności psychofizycznej stwierdzonej odpowiednimi badaniami. Zdaniem skarżącego organ nie starał się powiązać jego pracy z bezpośrednią produkcją, z czym nie może się zgodzić. Jednocześnie zarzucił niewłaściwą ocenę dotyczącą Zakładowego Zespołu Ochrony Przeciwpożarowej i przedstawił rodzaj działań podejmowanych przez Zespół.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przytoczył argumenty powołane w skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Nadto odnosząc się do kwestii "zapobiegania poważnym awariom" podkreślił i wskazał, że z ustaleń dokonanych w toku kontroli wynika, że A S.A. w K. M. zaliczony jest do grupy zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, ze względu na możliwość zmagazynowania określonych substancji chemicznych, materiałów wybuchowych oraz innych substancji o właściwościach wybuchowych. Natomiast wymieniona w odwołaniu Dyrektywa 96/82/WE tzw. Sevesco II dotyczy przede wszystkim zapobiegania zagrożeniom poważnymi wypadkami z udziałem niebezpiecznych substancji oraz ograniczania ich skutków w razie awarii. Regulacje natomiast zawarte w przywołanej Dyrektywie dotyczą dwóch zagadnień: środków kontroli przeznaczonych do zapobiegania poważnym awariom oraz środków kontroli przeznaczonych do likwidacji skutków poważnych awarii. Uregulowanie to nakłada na zarządzających zakładami lub instalacjami przemysłowymi obowiązek wprowadzenia strategii zapobiegania awariom oraz systemu zarządzania bezpieczeństwem. Natomiast definicja poważnej awarii zawarta została w art. 3 pkt 33 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym przez poważną awarię rozumie się zdarzenie, w szczególności emisję, pożar lub eksplozję, powstałe w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji, prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem. Organ odwoławczy wyjaśnił jednak, że pkt 15 załącznika do ustawy o emeryturach pomostowych nie powołuje się na możliwość wystąpienia poważnej awarii w rozumieniu zdefiniowanym w ustawie Prawo ochrony środowiska. Ponadto organ podkreślił, że o wpisaniu pracownika do omawianej ewidencji decyduje spełnienie przesłanek wymienionych w ustawie o emeryturach pomostowych, w tym charakter wykonywanej pracy. Przesłanką nie jest natomiast samo zatrudnienie w zakładzie zaliczonym do grupy zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii. Dodatkowo organ wskazał, że pojecie poważnej awarii występuje jako jeden z elementów charakterystyki prac, wymienionych w pkt 13 załącznika nr 2 do ustawy, zgodnie z którym prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego", a prace wykonywane przez odwołującego nie mogą zostać zaliczone również do tej grupy prac bowiem brak bezpośredniego sterowania procesami technologicznymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle tego unormowania zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt został wydany zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. W przypadku dostrzeżenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd administracyjny uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.

Mocą zaskarżonej decyzji odmówiono nakazania umieszczenia A. D. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.) płatnik składek jest obowiązany prowadzić:

1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;

2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2.

W przypadku nieumieszczenia pracownika w ewidencji o której mowa w pkt 2 wyżej wskazanego przepisu pracownikowi temu służy skarga do państwowej inspekcji pracy zgodnie z treścią art. 41 ust. 6 omawianej ustawy. Kompetencje właściwych organów w tym zakresie normuje natomiast ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o państwowej inspekcji pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.). Zgodnie z art. 11a i 19 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy właściwe organy państwowej inspekcji pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykreślenia go z takiej ewidencji oraz do skorygowania dokonanego w tej materii wpisu. Istnieje więc prawny obowiązek weryfikacji prawidłowości prowadzenia takiej ewidencji przez pracodawcę, na wniosek uprawnionych podmiotów. Organami właściwymi w tym zakresie są Inspektorzy Pracy, a w drugiej instancji Okręgowy Inspektor Pracy. Zatem rozstrzygnięcie takiej sprawy wymaga merytorycznego jej rozpoznania. Dokonuje się bowiem oceny warunków pracy wykonywanej na danym stanowisku pracy, a następnie w wyniku dokonanej oceny uznaje się, że istnieją lub nie istnieją podstawy do umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników świadczących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wynik tej oceny winien więc być odzwierciedlony w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty.

W niniejszym postępowaniu organ zasadnie uznał, że skarżący domagał się umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wprawdzie sama skarga z dnia 2 listopada 2010r. wskazuje, że domagał się on dokonania kontroli czy stanowisko na którym pracuje uprawnia go do możliwości przejścia na emeryturę pomostową, jednakże w toku postępowania administracyjnego skarżący powoływał się na charakter wykonywanej przez niego pracy. Dlatego należało rozpoznać sprawę merytorycznie, bowiem tak ukształtowany przedmiot postępowania mieści się w zakresie właściwości organów inspekcji pracy. Zatem również sprawa rozstrzygnięta decyzją Okręgowego Inspektora Pracy mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1969/10 dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

W rozpoznawanej sprawie organy inspekcji pracy prawidłowo więc prowadziły postępowanie badając, czy istnieją przesłanki przemawiające za umieszczeniem skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 cyt. ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, z kolei w art. 3 ust. 2 tej ustawy zostały wymienione rodzaje prac, z którymi związane są dwie kategorie czynników ryzyka wskazanych w ust. 1 analizowanego przepisu. Chodzi tu: po pierwsze – o prace wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury, do których zakwalifikowano prace pod ziemią, prace na wodzie, prace pod wodą i w powietrzu, oraz po drugie; o prace w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi.

W drugiej z wyżej wymienionych kategorii mieszczą się:

a) prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2,

b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0 °C,

c) bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ,

d) prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,

e) ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej.

Stosownie natomiast do regulacji ust. 3 art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.

Zatem aby mówić o możliwości umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze muszą zostać łącznie spełnione dwie przesłanki, i tak: w przypadku prac wykonywanych w szczególnych warunkach pierwszą z nich jest - wykonywanie pracy w warunkach o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych związanych z czynnikami ryzyka określonymi w ust. 2 art. 3; drugą natomiast jest ujęcie wykonywanej pracy w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik nr 1 do w/wym. Podobnie aby móc rozważać możliwość umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnym charakterze praca ta musi spełniać warunki wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz dodatkowo, obligatoryjnie musi być ona ujawniona w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do omawianej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, bowiem praca przez niego wykonywana na stanowisku laboranta chemicznego nie spełnia wyżej wskazanych kryteriów (brak czynników ryzyka), jak również nie została ujawniona w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 ustawy o emeryturach pomostowych.

Organy inspekcji pracy rozważając natomiast możliwość umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnym charakterze wskazały, że jedynie pkt 15 załącznika nr 2 do ustawy powołuje się na stanowiska pracy związane z produkcją materiałów wybuchowych. Stosownie do tej regulacji za prace wykonywane w szczególnym charakterze są uznawane "prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu". Postanowienie zawarte we wskazanym punkcie 15 wymaga więc aby związek pracy z produkcją materiałów wybuchowych (...) był bezpośredni. Z kolei to czy praca danej osoby pozostaje w takim związku zależy od analizy i oceny czynności należących do zakresu jej obowiązków. W tym zakresie zostało wnikliwie przeprowadzone postępowanie mające wyjaśnić, czy praca skarżącego jest pracą wykonywaną bezpośrednio przy produkcji wskazanych materiałów. Na tej podstawie organy właściwie uznały, że specyfika pracy laboranta chemicznego nie pozwala na przyjęcie, iż pracownik na tym stanowisku pracuje bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych. Choć ustawa nie definiuje pojęcia pracy bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych (...) to pod pojęciem tym, zgodnie z literalnym brzmieniem opisu stanowiska pracy należy rozumieć, prace polegające na przetwarzaniu substancji chemicznych i innych składników stosowanych w produkcji materiałów wybuchowych. Praca więc musi być wykonywana bezpośrednio przy procesie produkcji i w tym zakresie nie wystarczy stwierdzenie jej wpływu na proces technologiczny.

Uznać zatem należy, że słusznie wskazały orzekające w sprawie organy, iż skarżący ma wpływ na proces technologiczny oraz na samą produkcję, jednakże sam ten fakt nie może zmienić oceny, że nie pracuje on bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych. Zaznaczyć należy, że z protokołu kontroli przeprowadzonej u pracodawcy, która miała miejsce w dniach 10, 15, 21 grudnia 2010 r. i 5 stycznia 2011 r. wynika, że A. D. świadczy pracę na stanowisku laboranta chemicznego – w Laboratorium [...] zlokalizowanym w budynku [...] Zakres jego czynności obejmuje pobieranie prób surowców i materiałów pomocniczych do badań, materiałów wybuchowych amonowo- saletrzanych w fazie badań międzyoperacyjnych, wykonywanie analiz chemicznych materiałów wybuchowych (oznaczenie składu chemicznego, własności fizykochemicznych) i analiz surowców wykorzystywanych do produkcji takich materiałów, nitrocetu, przeprowadzanie próbnej nitracji gliceryny i glikolu, oznaczanie wrażliwości materiałów wybuchowych na czynniki mechaniczne: tarcie, uderzenie, oznaczenie odporności tych materiałów na czynniki termiczne, wykonywanie badań materiałów wybuchowych inicjujących, a także udokumentowanie wyników badań.

Organy inspekcji pracy analizując zakres wykonywanych przez skarżącego czynności, dokonały właściwych ustaleń faktycznych znajdujących odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych. Właściwie powołały się na opis stanowiska pracy skarżącego ustalony w toku przeprowadzanej u pracodawcy kontroli oraz na zakres jego obowiązków wynikający z karty stanowiskowej pracy, instrukcji powołanych w protokole kontroli i na tej podstawie ustaliły, że praca wykonywana przez skarżącego nie może zostać uznana za pracę wykonywaną bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu. Wobec takiego ustalenia nie było konieczności badania zaistnienia drugiej przesłanki niezbędnej do umieszczenia pracownika w omawianej ewidencji, a więc spełnienia warunków wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Za trafne należy również uznać stanowisko organów inspekcji pracy, że fakt bycia przez skarżącego członkiem Zakładowego Zespołu Ochrony Przeciwpożarowej (ZZOP) nie ma wpływu na uznanie, że praca przez niego wykonywana nie może zostać zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Jak słusznie wskazały organy uczestniczenie w pracach takiego Zespołu nie zostało wymienione w żadnym z załączników do ustawy o emeryturach pomostowych. W szczególności nie można uznać, że jest to praca, o której mowa w punkcie 20 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, tj. "praca pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, uczestniczących bezpośrednio w akcjach ratowniczych". Z protokołu kontroli przeprowadzonej u pracodawcy w dniach 18,21 lutego oraz 2,3,4,14,18 marca 2011 r. wynika, że Zakładowy Zespół Ochrony Przeciwpożarowej ma za zadanie alarmowanie o pożarze, prowadzenie działań gaśniczych, ewakuowanie osób z budynku i w razie potrzeby mienia, gdy nie stwarza to zagrożenia życia ludzkiego, prewencji przeciwpożarowej w tym dbania o sprzęt gaśniczy, informowanie przełożonych o nieprawidłowościach, zabezpieczanie miejsca zagrożenia oraz współpraca i pomoc innym ZZOP.

Tymczasem z regulacji art. 15 pkt 1a-5 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380 ze zm.) wynika, że jednostkami ochrony przeciwpożarowej są:

- jednostki organizacyjne Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej;

- zakładowa straż pożarna;

- zakładowa służba ratownicza;

- gminna zawodowa straż pożarna;

- powiatowa (miejska) zawodowa straż pożarna;

- terenowa służba ratownicza oraz inne jednostki ratownicze.

Przy czym w myśl art. 16a przywołanej wyżej ustawy jednostki ochrony przeciwpożarowej tworzy się jako jednostki umundurowane i wyposażone w specjalistyczny sprzęt, przeznaczony do walki z pożarem, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami. Nadto zgodnie z ust. 2 tego przepisu w jednostkach tych są zatrudnieni pracownicy podlegający szczególnym obowiązkom wynikającym z charakteru pracy oraz posiadający odpowiednie kwalifikacje i warunki psychofizyczne. Jednocześnie stosownie do treści ust. 3 art. 16a strażakiem jednostki ochrony przeciwpożarowej może być pracownik, który ma kwalifikacje wymagane do wykonywania zawodu strażaka, technika pożarnictwa, inżyniera pożarnictwa albo uzyskał uznanie kwalifikacji do wykonywania tych zawodów regulowanych w toku postępowania o uznanie nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu – stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej kwalifikacji do ich wykonywania chyba, że nie wykonują czynności ratowniczych.

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący spełniał wyżej wskazane wymagania, zatem członkostwo w ZZOP nie może zostać uznane za bycie strażakiem jednostki ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Jednostka, w której uczestniczy skarżący nie ma charakteru specjalistycznej jednostki, jest to służba wewnętrzna utworzona w zakładzie pracy, niemająca zawodowego charakteru, o którym stanowią wyżej przywołane przepisy.

Reasumując stwierdzić przyjdzie, że w sprawie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, w oparciu o który organy dokonały prawidłowych ustaleń przyjmując, że praca wykonywana przez skarżącego, choć obiektywnie niebezpieczna, nie spełnia ustawowych przesłanek warunkujących uznanie jej za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze.

Uznać zatem należy, że w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, prawidłowo zastosowano przepisy ustawy o emeryturach pomostowych oraz dokonano właściwej ich wykładni, co znalazło należyty wyraz w motywach skarżonych decyzji. Organom administracyjnym nie można również zarzucić naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i to takich, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.