Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1652/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grabowski, Czesława Socha, Sędziowie NSA: Janusz Zajda (spr.), Protokolant Karolina Mamcarz, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. − Zakładu Produkcyjno - Handlowo - Usługowego "[...]" w Koszalinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt SA/Sz 2195/03 w sprawie ze skargi M. M. − Zakład Produkcyjno - Handlowo - Usługowego "[...]" w Koszalinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 8 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 16 lutego 2005 r., sygn. akt SA/Sz 2195/03, oddalił skargę M. M. - Zakładu Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "[...]" w Koszalinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z 8 października 2003 r., w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Z uzasadnienia wyroku wynikają następujące okoliczności:

W dniu 2 lipca 2003 r. w Urzędzie Celnym w Kołobrzegu M. M., działająca jako przedsiębiorca pod firmą: Zakładu Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "[...]" w Koszalinie, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar określony jako "samochód ciężarowy, używany" marki Mercedes Vito, rok produkcji 2002, deklarując go do kodu PCN 8704 21 99 9 (pojazdy samochodowe do transportu towarowego), ze stawką celną obniżoną w wysokości 0%.

Naczelnik Urzędu Celnego w Kołobrzegu decyzją z 4 lipca 2003 r. w następstwie weryfikacji zgłoszenia celnego uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru uznając, że zgłoszony pojazd powinien być zaklasyfikowany do kodu PCN 8703 32 90 1 ze stawką obniżoną w wysokości 0%, a także określił wartość celna towaru na kwotę 65083 zł. Zaznaczył, że decyzja ta nie ma wpływu na wysokość długu celnego.

Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie decyzją z 8 października 2003 r. Nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wartości celnej towaru i orzekł, że wartość ta samochodu osobowego marki Mercedes Vito L CDI, rok produkcji 2002, wynosi 52584 zł.; w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wskazał na wyniki rewizji celnej pojazdu ustalając, że w zgłoszonym do procedury dopuszczenia do obrotu samochodzie marki Mercedes Vito wymontowano tylne siedzenia, na co wskazują otwory po fotelach, podłogę wyłożono płytą pilśniową, za przednim siedzeniem za pomocą śrub i wkrętów zamontowano ściankę grodziową, a w części ładunkowej widoczne są ślady po zdemontowaniu szyb, zastąpionych blachą w kolorze nadwozia mocowaną za pomocą śrub. Stwierdzono także zdemontowanie obić tapicerskich na całej powierzchni, z pozostawieniem tapicerki na suficie z lampami oraz przeszkolonych drzwi bocznych i tylnych. Stwierdził, że organ celny pierwszej instancji prawidłowo zaklasyfikował pojazd do kodu PCN 8703 32 90 1, obejmującego pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne zasadniczo przeznaczone do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, wyposażone w silnik tłokowy wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym o pojemności skokowej przekraczającej 1500 cm3, używane do 4 lat, uznając tym samym, że samochód nie może być klasyfikowany tak jak tego żąda strona w oparciu o przedłożone dokumentny do pozycji PCN 8704 21 99 9, obejmującej pojazdy samochodowe do transportu towarowego z silnikiem tłokowym wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym i pojemności skokowej nieprzekraczającej 2500 cm3 i masie całkowitej nieprzekraczającej 5 ton.

Organ odwoławczy wyraził pogląd, że ustalenie właściwej klasyfikacji taryfowej wymaga dokonania oceny budowy pojazdu w oparciu o przesłanki wynikające z nomenklatury towarowej Taryfy celnej w powiązaniu ze stanem towaru oraz stosownymi zapisami w załączonych dokumentach (książkach pojazdu, dowodach rejestracyjnych, certyfikatach itp.), zawierających oprócz podstawowych parametrów technicznych także inne, dodatkowe informacje o pojeździe, począwszy od jego wersji fabrycznej. Możliwości dokonywania zmian budowy pojazdu, w stosunku do wersji fabrycznej, prowadzące do zmiany walorów użytkowych, a nawet zmiana przeznaczenia pojazdu mająca wówczas charakter wtórny, nie ma wpływu na klasyfikację pojazdu, gdyż podstawowe znaczenie w tej kwestii ma przeznaczenie nadane przez producenta. W sytuacji kiedy dokonano przebudowy pojazdu, zasady klasyfikacji wyjaśnia opinia nr 3 do działu 87 Taryfy Celnej (tom V, s. 2424), zawierająca opinie klasyfikacyjne Ministra Finansów.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że nie można przyjąć klasyfikacji zadeklarowanej przez stronę, gdyż przedmiotem przywozu był samochód osobowy poddany przeróbce, nie będący wersją fabryczną, co wynika zarówno z ustaleń dokonanych na podstawie rewizji celnej, jak też z niektórych dokumentów załączonych przez stronę do zgłoszenia celnego. Podkreślił, że przedstawione do zgłoszenia celnego dokumenty odnoszą się do aktualnego stanu samochodu, jednakże z książki pojazdu, w której została umieszczona adnotacja o wybudowaniu (wymontowaniu) rzędów tylnych siedzeń wynika, iż samochód po dacie pierwszej rejestracji za granicą został poddany przeróbce, w wyniku której uległo zmianie jego pierwotne przeznaczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 16 lutego 2005 r. oddalił skargę, jako niezasadną. Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie spór dotyczy klasyfikacji towaru, którym bezspornie był samochód marki Mercedes Vito L CDI, rok produkcji 2002. Pojazd został przed zgłoszeniem celnym, czyli za granicą, przystosowany do przewozu towarów. W tych okolicznościach organy celne obu instancji zastosowały reguły klasyfikacji towarów oparte o nazewnictwo i zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury i Kodowania Towarów, wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r. (załącznik do Dz.U. Nr 11 z 1997 r., poz. 62), na których oparta jest Taryfa celna. Przy ustalaniu klasyfikacji przedmiotowego pojazdu zastosowano się do wyjaśnień do Taryfy celnej [stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830 ze zm.)]. W tomie V Wyjaśnień do Taryfy celnej do działu 87 zawarta została opinia odnosząca się do samochodów do transportu towarowego, z której wynika, że do pozycji 8704 klasyfikowane mogą być te samochody do transportu towarowego zbudowane na bazie nadwozia samochodu osobowego lub kombi, które mają "przejętą" całą bryłę nadwozia z samochodu osobowego lub kombi z tym, że wewnątrz mają fabrycznie przebudowaną tylną część przestrzeni dostosowaną do celów użytkowych - przewozu ładunku.

Sąd podkreślił, że ujawnione w wyniku rewizji celnej pozostałości elementów samochodu osobowego wskazują, iż nabyty przez skarżącą za granicą samochód marki Mercedes nie był fabrycznie zbudowany jako samochód do transportu towarowego, czyli że producent nie przeznaczył pojazdu do transportu towarowego, a tylko w takim przypadku samochód mógłby być klasyfikowany do pozycji 8704. Zaznaczył również, że organy celne nie kwestionowały, iż pojazd zgłoszony do odprawy przez skarżącą został przeznaczony do przewozu towarów, co potwierdzają dokumenty przedłożone przez skarżącą do zgłoszenia celnego oraz do odwołania. Nie kwestionowały też prawdziwości dokumentów i nie twierdziły, że w dacie zgłoszenia samochód nie był przeznaczony do przewozu towarów. Jednakże z uwagi na treść pozycji 8704 Taryfy celnej oraz obowiązujące wyjaśnienie do Taryfy celnej, pojazd, który jest zbudowany na bazie pojazdu osobowego, może być kwalifikowany jako pojazd do transportu towarów tylko wtedy, gdy takie przystosowanie zostało wykonane przez producenta.

Wskazane przez organy celne dowody świadczą według Sądu o tym, że pojazd zakupiony zagranicą przez skarżącą został przeznaczony do transportu towarów przez jego poprzedniego użytkownika, czy użytkowników, a nie producenta, o czym świadczy sposób dokonanych przeróbek opisany w decyzjach organów celnych, a także załączone do akt administracyjnych fotografie będące elementem opinii rzeczoznawcy.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. M. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, to jest rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999 r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830 ze zm.), poprzez przyjęcie, przedmiotowy samochód nie jest samochodem towarowym,

2. naruszenie prawa formalnego, to jest art. 1, art. 113 i art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), poprzez niezbadanie w całości zgromadzonego materiału dowodowego.

W ocenie skarżącej, Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów urzędowych potwierdzających obiektywne cechy pojazdu, w tym charakter dokonanych zmian konstrukcyjnych, takich jak książka pojazdu i opinia rzeczoznawcy. W powołanej opinii jest wskazanie, że przedmiotowy samochód jest pojazdem ciężarowym, spełniającym wymogi dla tego typu pojazdów zawartych w świadectwie homologacji Nr PL-0703-00.

Skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt GSK 339/04, w którym Sąd zaprezentował pogląd, że urzędowym dokumentem stwierdzającym niejako tożsamość samochodu jest, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, świadectwo homologacji, które wiąże organy celne. Należy przy tym wskazać, że przy określaniu wspomnianej tożsamości samochodu nie jest istotne, aby była to homologacja u producenta, gdyż po odpowiednich przeróbkach zawsze można ją zmienić.

"Z ostrożności procesowej" skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego, poprzez niezbadanie wszystkich aspektów sprawy i przyznanie mocy dowodowej tej części materiału dowodowego, która potwierdza ustalenia organów celnych, co - w jej ocenie - stanowi naruszenie praw strony.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w decyzjach organów celnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca wniosła skargę kasacyjną na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.], zarzucając w petitum skargi naruszenie przepisów prawa materialnego, przez jego niewłaściwe zastosowanie, a ponadto zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania przez niezbadanie wszystkich aspektów sprawy.

W związku z oparciem przez skarżącą skargi kasacyjnej na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., w pierwszej kolejności oceny wymagają podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wtedy, gdy skargi kasacyjnej nie oparto na drugiej podstawie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), lub dopiero wówczas, gdy podstawa ta okaże się "nieusprawiedliwiona" (art. 184 p.p.s.a.).

Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika, że jej podstawą jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, regulowanego przepisami ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koniecznym warunkiem skutecznego oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie jest wskazanie przez skarżącego, które przepisy ww. ustawy procesowej, oznaczone numerem artykułu (paragrafu, punktu) zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) i nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania lub też stawiania hipotez, co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej.

Skarżąca zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów "prawa formalnego" wskazała z "ostrożności procesowej" trzy artykuły o charakterze ogólnym, bliżej nie precyzując, na czym miałoby polegać ich naruszenie. Powołany przez skarżącą art. 1 p.p.s.a. definiuje pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej. Przepis art. 113 p.p.s.a. dotyczy przebiegu rozprawy i stanowi, że przewodniczący składu orzekającego zamyka rozprawę, gdy sąd, do którego należy ocena spełnienia przesłanek w tym zakresie, uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Zamknięcie rozprawy nie jest więc czynnością uzależnioną od tego, czy w ocenie strony sprawa została dostatecznie wyjaśniona. Z kolei przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi o związaniu sądu granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, które to granice wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej. Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem zawartym w decyzji Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie, brak jest zatem podstaw do twierdzenia, iż powołany przepis został naruszony.

Wobec braku w skardze kasacyjnej zasadnych zarzutów w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku, co w konsekwencji oznacza, że ustalenia faktyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mogą być skutecznie podważone podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami naruszenia prawa materialnego.

Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego: przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści normy prawnej, natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie został błędnie uznany przez sąd za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.

Według Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej [Dz.U. Nr 226, poz. 1885] do pozycji 8703 zostały zakwalifikowane pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne zasadniczo przeznaczone do przewozu osób (co oznacza, że można nimi przewozić również towary), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. W pozycji 8704 mieszczą się zaś pojazdy samochodowe do transportu towarowego. W tomie V Wyjaśnień do Taryfy celnej do działu 87 [stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74, poz. 830 ze zm.)], zawarta została opinia odnosząca się do samochodów do transportu towarowego, z której wynika, że do pozycji 8704 klasyfikowane mogą być te samochody do transportu towarowego zbudowane na bazie nadwozia samochodu osobowego lub kombi, które mają "przejętą" całą bryłę nadwozia z samochodu osobowego lub kombi z tym, że wewnątrz mają fabrycznie przebudowaną tylną część przestrzeni dostosowaną do celów użytkowych - przewozu ładunku.

Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, co zaakcentował Sąd pierwszej instancji, że nabyty przez skarżącą za granicą używany samochód Mercedes Vito nie był fabrycznie zbudowany jako samochód do transportu towarowego, czyli że to nie producent przeznaczył pojazd do transportu towarowego, a tylko w takim przypadku pojazd mógłby być klasyfikowany do pozycji 8704. Wszystkie przedstawione przez importera wraz ze zgłoszeniem celnym dokumenty, łącznie z wpisem w niemieckiej książce pojazdu wydanej już po dacie jego nabycia przez skarżącą, odnoszą się do stanu pojazdu z daty dokonania zgłoszenia celnego i wynika z nich fakt wcześniejszej niekwestionowanej przebudowy samochodu (zmianie polegającej na przerobieniu samochodu zasadniczo osobowego, który może przewozić także ładunki, na ciężarowy), w wyniku której zmieniono typ pojazdu i uległo zmianie pierwotne przeznaczenie samochodu.

Organy celne nie kwestionowały prawdziwości przedstawionych dokumentów, jak również faktu przystosowania pojazdu do przewozu towarów, trafnie jednak podniosły, co podkreślił Sąd pierwszej instancji, że z uwagi na treść pozycji 8704 Taryfy celnej oraz Wyjaśnień do tej Taryfy, samochód, który jest zbudowany na bazie pojazdu osobowego, może być kwalifikowany jako pojazd do transportu towarów tylko wtedy, gdy takie przystosowanie zostało dokonane przez producenta.

Dokumenty przedstawione przez stronę świadczą o przystosowaniu pojazdu do transportu towarów przez poprzedniego użytkownika (czy użytkowników), nie zaś producenta, o czym świadczy w szczególności sposób dokonania przeróbek uwidoczniony w dokumentacji fotograficznej oraz protokole rewizji celnej pojazdu. W sytuacji dokonanej przebudowy pojazdu zasady klasyfikacji wyjaśnia opinia nr 3 do działu 87 Taryfy celnej, zawarta w części IV Wyjaśnień do Taryfy celnej (tom V, s. 2424), która akcentuje fabryczną przebudowę samochodu. Pojęcie fabrycznej przebudowy odnosi się do pojazdów w ich pierwotnej wersji, w jakiej opuszczają wytwórnię, w chwili zakończenia pełnego procesu produkcyjnego i przejęcia pojazdu przez użytkownika otrzymującego gwarancję producenta. Późniejsza, np. zmiana liczby miejsc siedzących, powinna być dokonana przez producenta pojazdu.

W tej sytuacji za zasadne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, który podzielił pogląd organów celnych co do klasyfikacji importowanego towaru.

Sytuacja w sprawie jest zatem odmienna od stanu faktycznego wynikającego z powoływanej przez skarżącą sprawy sygn. akt GSK 339/04, w którym dokonana przez producenta lub pod jego nadzorem przebudowa pojazdu spowodowała wydanie odpowiedniego dokumentu homologacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.