Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 204/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 1 pkt 2, art. 184, art. 197 par. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (del.) po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 1235/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 31 lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu zapłaty zaległości podatku od towarów i usług za I,II,III, kwartał 2007 roku. postanowił: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 02 września 2008 roku J. Z. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 11 lipca 2008 roku, [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2007roku, a w odpowiedzi na wezwanie Sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Wnioskując o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, posiada mieszkanie o powierzchni 74m2 , a nadto że między nim a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska.

Skarżący z tytułu renty otrzymuje około 2.400 złotych i prowadzi również działalność gospodarczą.

Jak wynika z skargi, co do której skarżący oświadczył iż stanowi integralną część wniosku o przyznanie prawa pomocy, stan jego zdrowia jest zły, bowiem doznał silnego udaru mózgu wraz z afazją ruchową, poddany został również kolejnej rehabilitacji.

Załączył również zestawienie za miesiące od stycznia do października 2008 roku, z którego wynika, że przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 43.360,66 złotych, koszty uzyskania przychodów 72.54,21 złotych, a strata 29.183,55 złotych, oraz za 2007 roku, z którego wynika, że przychód skarżącego wyniósł 439.135,74 złotych, koszty uzyskania przychodów 286.829,05 złotych i dochód 41.987,90 złotych.

Dodatkowo wskazał, że nie obsługuje rachunku firmowego, lokat bankowych i nie posiada dewiz. Pomiędzy skarżącym, a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa i wobec tego wnioskodawca nie posiada wiedzy co do stanu jej kont. Skarżący posiada zarejestrowane pojazdy : samochód osobowy VW Transporter, rok produkcji 2002 rok, wartość rynkowa ok. 35.000 złotych, Peugeot 206, rok produkcji 2004 rok, wartość rynkowa około 20.000 złotych, motocykl Suzuki 2007 rok, rok produkcji 2007, wartość rynkowa około 30.000 złotych. Wszystkie pojazdy zostały zakupione na raty. Skarżący wskazał, że dodatkowy dochód uzyskuje z tytułu renty. Z opieki społecznej nie korzysta. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą łącznie 5.800 złotych, przy czym najem, czynsz, woda, energia elektryczna, abonament RTV, kablówka ok. 1.000 złotych, telefon komórkowy ok. 400 złotych, koszty obsługi pojazdów w tym paliwo 1.000 złotych, koszty ubezpieczenia ZUS + koszty leczenia ok. 900 złotych, spłata rat 2.500 złotych.

Wskazał, że ułamkowa część dokonywanych wpłat na spłaty zaległości podatkowych to kwota około 2.000 złotych po przeliczeniu na miesiące. Zaplanowana kwota jednorazowej wpłaty na poczet zaległości podatkowych przewidziana jest w wysokości 50.000 złotych, gdzie wpłata zostanie dokonana na konto Urzędu Skarbowego P.-J. najpóźniej do dnia 30 stycznia 2009 roku. Nieruchomość została wyceniona na kwotę szacunkową ok. 250.000 złotych i stanowi gwarancję majątkową po złożonych deklaracjach o dobrowolnej spłacie zobowiązania. Do pisma załączył kserokopię zeznania rocznego podatkowego za 2006 i 2007roku, kserokopię zestawienia rocznego za miesiące od stycznia do października 2008 roku, oraz kserokopię umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w dniu 31 marca 2006 roku.

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oddalił powyższy wniosek.

Postanowienie to utraciło moc wskutek wniesienia przez skarżących sprzeciwu do tut. Sądu, w którym podniósł, iż nie zgadza się z oceną dokonaną w zaskarżonym postanowieniu, bowiem jego sytuacja życiowa i zdrowotna uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej.

Postanowieniem z dnia 17.03.2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

W uzasadnieniu wskazał iż z oświadczeń skarżącego nie wynika, iż konieczność poniesienia wydatku w kwocie 500 złotych na opłatę od wpisu przekracza jego możliwości finansowe. Skarżący posiada majątek nieruchomy / mieszkanie - szacunkowa wartość nieruchomości około 250.000 złotych /, oraz ruchomy / dwa samochody osobowe i motocykl /, który może być źródłem finansowania kosztów sądowych.

Skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, o czym świadczą przychody osiągane w latach: 2006 roku / w wysokości 1.217.567,77 złotych, w 2007 roku / w wysokości 767.952,69 złotych, oraz za miesiące od stycznia do października 2008 roku w wysokości 43.360,66 złotych i w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż dysponuje co najmniej środkami finansowymi na bieżącą działalność. Jako profesjonalny przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą i należycie dbający o swoje interesy - powinien uwzględniać w procedurze planowania wydatków ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych czy sądowoadministracyjnych i w związku z tym czynić konieczne oszczędności na ten cel, a nie liczyć na kredytowanie w tym zakresie z funduszy Skarbu Państwa.

Sąd odmawiając przyznania prawa pomocy uwzględnił również i to że zadeklarowane przez skarżącego miesięczne wydatki wynoszą około 5.800 złotych, przy czym skarżący nie podał w jakiej wysokości ponosi koszty zakupu wyżywienia, środków czystości i ubrań. Skarżący wskazał, że spłaca raty kredytów w wysokości 2.500 złotych, które zaciągnął na kupno dwóch samochodów osobowych i motocykla, a zdaniem Sądu kredyty te zostały zaciągnięte na zaspokojenie prywatnych potrzeb skarżącego i wobec tego trudno jest z tego tytułu zwolnić go od kosztów sądowych i przerzucić obowiązek pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół obywateli.

Według Sądu skarżący powinien poczynić wpierw oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 500,- zł, może ubiegać się o taką pomoc.

Nadto, pomimo wezwania, nie wskazał czy jego żona uzyskuje dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości i z jakiego tytułu, nie złożył odpisów zeznań rocznych podatkowych złożonych przez małżonkę, nie podał stanu kont bankowych należących do żony, nie udzielił informacji czy korzysta ona z pomocy opieki społecznej lub czy uzyskuje jakieś dodatkowe dochody i czy posiada majątek. Co prawda skarżący wskazał, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej od dnia 31 marca 2006 jednak zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie obowiązani są m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska nie stanowi okoliczności, w której to żona skarżącego nie może pomóc swojemu mężowi w opłaceniu kosztów sądowych.

Od powyższego postanowienia skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu wskazał że w złożonych środkach zaskarżenia podał iż dokonana została płytka ocena bieżących zdolności finansowych skarżącego, bowiem wydanie kwoty 500,0 złotych jest dla skarżącego dużym obciążeniem.

Zdaniem skarżącego złożone dokumenty i oświadczenia stanowią dostateczną argumentację do przyznania prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Jak wynika z danych udostępnionych przez skarżącego, posiada on znaczny majątek, znaczne przychody i już w kontekście ich wartości nie sposób uznać iż nie jest w stanie ponieść ciężaru uiszczenia niewielkiej kwoty w stosunku do uzyskiwanych dochodów.

Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji skarżący nie może zasłaniać się przy ujawnieniu stanu majątkowego swojej żony, faktem zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej, bowiem każdy z małżonków jest obowiązany do alimentacji drugiego z małżonków i w tym kontekście ujawnienie stanu majątkowego żony ma ważne znaczenie dla oceny Sądu, przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Nieujawnienie natomiast stanu majątkowego współmałżonka nie pozwala na należytą ocenę tego stanu.

Jednakże należy podkreślić że już stan majątkowy skarżącego w ocenie Sądu nie pozwala na uznanie iż skarżący znajduje się w takiej sytuacji materialnej iż nie jest w stanie ponieść wydatku wskazanego przez Sąd.

Skarżący zarzuca niezasadnie Sądowi I instancji powierzchowność oceny jego sytuacji majątkowej, lecz skarżący musi sobie uświadomić iż na wydatki w kwocie 5.800 złotych miesięcznie tylko na utrzymanie skarżącego, w tym w kwocie 400 złotych tylko na telefony, nie stać gro członków społeczeństwa.

Tak więc, w związku z powyższym zażalenie należało oddalić / art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /.