Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 310/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 oraz art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. S.-[...]. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. solidarnie na rzecz skarżących K. S.-[...]. i R.W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu, po rozpoznaniu odwołania R. i K. W., decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia czy przepust drogowy znajdujący się przy nieruchomości oznaczonej nr [...] został wykonany zgodnie z dokumentacją techniczną oraz czy rów przylegający do ulicy P. od strony posesji nr [...] i [...] został odtworzony i wyprofilowany w sposób zgodny z przepisami prawa.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia.

Przywołaną wyżej decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia czy przepust drogowy znajdujący się przy nieruchomości oznaczonej nr [...] został wykonany zgodnie z dokumentacją techniczną oraz czy rów przylegający do ulicy P. od strony posesji nr [...] i [...] został odtworzony i wyprofilowany w sposób zgodny z przepisami prawa.

W odwołaniu pełnomocnik małżonków W. zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego to jest art. 105 § 1 kpa mające wpływ na treść wydanej decyzji poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji umorzenie postępowania podczas gdy postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe; naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji; naruszenie art. 7, 77 w związku z art. 75 kpa poprzez wadliwe ustalenie, że remont drogi przeprowadzony w 2001 roku został przeprowadzony zgodnie z dokumentacją projektową, podczas gdy w sprawie nie zostały wykonane żadne czynności dowodowe, które by powyższą zgodność potwierdziły, a ustalenie dokonane przez organ jest dowolne, niepoparte żadnymi dowodami; naruszenie art. 7, 77 w zw. z art. 75 kpa poprzez wadliwe ustalenie, że remont drogi nie spowodował zmiany niwelety drogi, podczas gdy z załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że droga została podniesiona o 1 metr; przeprowadzenie dowodu z oględzin które odbyły się w dniu [...].10.2018 r. i zakończyły zgromadzeniem dokumentacji fotograficznej oraz uniemożliwienie brania udziału

w przeprowadzaniu dowodu. Wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

SKO wskazało, że sprawa niniejsza jest ponownie rozpoznawana przez Organ odwoławczy. Organ I instancji w dniu [...] marca 2018 r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia czy przepusty drogowe znajdujące się pod ulica P. na wysokości posesji nr [...] i [...] wykonano zgodnie z dokumentacja techniczną i czy rów został odtworzony i wyprofilowany zgodnie z przepisami prawa. Kolegium podniosło, że postępowanie zostało zakończone decyzją o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Zdaniem organu remont drogi przeprowadzony w 2001 r. był zgodny z dokumentacją projektową, a rowy spełniają swą funkcję. Odwodnienie całego terenu należy do Wodociągów Miejskich spółka z o.o. Z tych przyczyn postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Decyzję z dnia [...] maja 2018 r. wydaną przez organ I instancji SKO uchyliło,

a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania decyzją z dnia [...] .09.2018 r. znak [...] .

Rozpoznając sprawę ponownie organ pismem z dnia [...].09.2018 r. wezwał wnioskodawców do sprecyzowania żądań wniosku. Pełnomocnik wnioskodawców podtrzymał swoje dotychczasowe żądanie. Wniósł o zaślepienie rowów na wysokości granicy poszczególnych nieruchomości R., ul. P., obniżenia drogi o 1 metr, wykonanie odbiornika wody odprowadzającego wodę gromadzącą się w rowie przylegającą do ul. P., przy czym nie wskazał podstawy prawnej zgłoszonych roszczeń.

Organ I instancji ustalił, że ul. P. w roku 2001 była remontowana.

W ramach remontu wymieniono zniszczoną nawierzchnię bitumiczną, uzupełniono

i wyprofilowano pobocza gruntowe. Niweleta drogi nie uległa zmianie. Nawierzchnia została podniesiona o warstwę ścieralną z masy mineralno – bitumicznej grubości 5 cm. Wskazał, że w ramach bieżącego utrzymania MZDiK przeprowadza coroczną pielęgnację rowów przydrożnych. Zgłoszone żądanie zaślepienia przepustów może spowodować zakłócenie stosunków wodnych, z żadnych dokumentów nie wynika obowiązek obniżenia niwelety drogi, zaś rowy służą do odwodnienia pasa drogowego. Odwadnianie działek przyległych do pasa drogowego nie leży w kompetencjach statutowych MZDiK.

SKO utrzymując w mocy decyzję o umorzeniu postępowania wskazało, że

w pierwszej kolejności ustalić należy, czy żądaniem wniosku jest indywidualną sprawą administracyjną w kontekście treści art. 1 ust. 1 Kpa. Przytaczając treść tego przepisu SKO podniosło, że sprawą indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej jest sprawa dotycząca osoby fizycznej lub prawnej/podmiotu prawnego z koniecznością rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach tego podmiotu. Decyzja administracyjna jest szczególna formą indywidualnego zewnętrznego aktu administracyjnego u podstaw którego leży jednostronne, władcze działanie organu wydającego decyzję, a istotą jest wywołanie określonych skutków prawnych – powstanie określonych praw lub obowiązków albo zmiana lub zniesienie już istniejących praw lub obowiązków wobec imiennie oznaczonego podmiotu prawnego w konkretnie oznaczonej sprawie. Aby organ administracji mógł załatwić sprawę musi istnieć podstawa prawna do wydania decyzji. Żądania zawarte we wniosku nie mają, zdaniem Kolegium, cech sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej. Skoro organ wszczął postępowanie mimo, że żądanie wniosku nie dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji, to postępowanie należało umorzyć.

Odpowiadając na zarzuty odwołania SKO poinformowało, że nie podziela tych zarzutów i postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli R. W. i K. S.-W. (dalej jako: skarżący). Podnieśli zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy decyzja winna zostać uchylona, bowiem doszło do rażącego naruszenia art. 105 § 1 kpa poprzez stwierdzenie, że wydanie decyzji stało się bezprzedmiotowe, albowiem żądanie nie dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji oraz podnieśli ponownie zarzuty wskazane w odwołaniu.

Podnosząc powyższe wnieśli o uchylenie decyzji SKO z [...] lutego 2019 r. oraz decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2018 r., zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazali między innymi, że nie zgadzają się z twierdzeniem organu odwoławczego, by sprawa niniejsza nie posiadała indywidualnego charakteru sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej. Wskazali, że w sprawie nie zostały przeprowadzone żadne czynności dowodowe, które potwierdzałyby tezę

o prawidłowości wykonanego w 2001 r. remontu drogi, a organ wypowiada się jedynie

w kwestii zaślepienia rowów, obniżenia drogi, wykonania odbiornika wody. Nadto zarzucili brak rozpoznania wniosków dowodowych zgłoszonych przez strony

w szczególności dowodu z opinii właściwego biegłego, celem ustalenia czy rów przylegający do ulicy P. jest wykonany zgodnie z przepisami prawa i jakie ewentualnie winno być prawidłowe wykonanie rowów tak by uniemożliwić wydostawanie się z nich wody i zalewanie posesji o numerze [...]. Podnieśli, że ustalenie o prawidłowo wykonanym remoncie drogi nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym, organ I instancji nie wskazał na jakiej podstawie dokonał tych ustaleń, zaś Organ odwoławczy nie zajął stanowiska w tej materii i zasadnym było odwołanie się do wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego z zakresu drogownictwa. Wskazali, że z dokumentacji fotograficznej przedmiotowego rowu z lat 2001 i 2010 wynika, że drogę podniesiono o 1 metr, co powoduje że woda opadowa i ścieki wypompowywane do rowu z sąsiednich nieruchomości płyną rowem przy P., a woda wdziera się na posesję skarżących, co jest niewątpliwie następstwem obecnego kształtu rowu na wysokości posesji skarżących, który nie odpowiada przepisom rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie tj. § 102 zgodnie z którym rowy odwadniające drogę wykonuje się w kształcie opływowym, trójkątnym lub trapezowym. Zdaniem skarżących rów przy ul. P. nie spełnia żadnej z tych cech. Również ustalenie, że zalewanie posesji nie jest spowodowane złym stanem technicznym rowu przydrożnego po stronie wschodniej nie zostało potwierdzone żadnymi dowodami i jest dowolne tak jak i ustalenie, że zalewanie posesji jest spowodowane położeniem działki skarżących w jej najniższym punkcie. Podnieśli, że organ również nie udzielił odpowiedzi na pytanie czy przedmiotowy rów odtworzono i wyprofilowano zgodnie z przepisami prawa, mimo że takie było żądanie skarżących i w tym przedmiocie toczyło się postępowanie, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. Dodatkowo pismem z dnia [...].06.2019 r. uzupełnili skargę.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie z racji podzielenia zarzutów skarżących naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa procesowego art. 7, 75, 77 § 1 kpa oraz art. 6 kpa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu,

w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie doszło do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy, czego przyczyna tkwi

w całkowitym zaniechaniu admnistracyjnoprawnej kwalifikacji przedmiotu postępowania w świetle właściwych przepisów prawa materialnego oraz w kontekście żądania skarżących wynikającego z pisma precyzującego żądanie z [...] października 2018 r.

Sąd przypomina, że podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej jest wszechstronne wyjaśnienie istotnych okoliczności danej sprawy. Obowiązek ten wynika z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej art. 7 kpa. Organ administracji publicznej przed wydaniem władczego rozstrzygnięcia ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Aby to uczynić prawidłowo, w pierwszej kolejności organ winien mieć wiedzę, jakie fakty mają w danej sprawie znaczenie. O tym zaś decyduje norma prawa materialnego (vide: między innymi wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 30 stycznia 2019r. sygn. II SA/Go 850/18 – Lex nr 2618269). Przepis art. 7 kpa wyraża również zasadę oficjalności, która wymaga przeprowadzania przez organ z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Własna inicjatywa dowodowa organu nie niweczy składania wniosków dowodowych przez strony postępowania, które powinny być uwzględnione, jeżeli mają znaczenie dla sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało przyjęte, że naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa następuje nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie tylko niektórych dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego (vide, między innymi: teza wyroku WSA

w Łodzi z 16 listopada 2018r. sygn. II SA/Łd 772/18 – Lex nr 2586806, wyroku WSA

w Warszawie z 28 września 2018r. sygn. VII SA/Wa 2242/17 – Lex nr 2567146).

Celem postępowania administracyjnego jest ustalenie prawdy obiektywnej (materialnej) w oparciu o fakty i okoliczności udowodnione. Dotarcie do prawdy materialnej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego,

a następnie jego ocenie. Właściwa realizacja zasady prawdy obiektywnej zawsze zależy od przestrzegania gwarancji zawartych w przepisach procedury administracyjnej, regulujących postępowanie dowodowe. Zasada prawdy obiektywnej wytycza cel postępowania dowodowego, a postulat bezpośredniości – jego metodę. Zasada bezpośredniości odnosi się do sposobu przeprowadzania dowodów, dotyczy formy,

w jakiej podejmowane są czynności postępowania dowodowego a konkretniej, dotyczy sposobu zetknięcia się organu orzekającego z materiałem dowodowym. Postulat bezpośredniości oznacza nakaz, skierowany do organu orzekającego w sprawie, zobowiązujący go do tego, aby opierał ustalenia faktyczne na dowodach pierwotnych. W postępowaniu administracyjnym w pierwszej kolejności należy przeprowadzać dowody bezpośrednie a zastępowanie dowodów bezpośrednich dowodami pośrednimi stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 75, 77 § 1 i 80 K.p.a.

Analiza akt postępowania administracyjnego przede wszystkim wskazuje, że decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego wydana przez Prezydenta Miasta R., utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., w ogóle nie nawiązuje do materialnoprawnej podstawy decyzyjnej, co stanowi brak identyfikacji przedmiotu postępowania.

Jak wynika z treści decyzji organu I instancji podstawą do umorzenia postępowania było stwierdzenie, że: 1) przeprowadzony w 2001 r. remont drogi wykonano zgodnie z dokumentacją techniczną; 2) zaślepienie przepustów pod zjazdami w ciągu ul. P. może spowodować zakłócenie stosunków wodnych na całej długości ulicy i może powodować zagrożenie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego; 3) obniżenie niwelety drogi o 1 m stanowiłoby przebudowę drogi na co niezbędne jest pozwolenie na budowę; 4) przyczyną zalewania posesji skarżących jest nieprawidłowa eksploatacja przydrożnych rowów, a nie wykonanie niezgodnie z dokumentacją techniczną przepustów drogowych pod ul. P. na wysokości posesji nr [...] i nr [...] ; 5) przyczyną spływu wód opadowych na działkę skarżących jest jej położenie w najniższym punkcie terenu, w związku z czym następuje grawitacyjny spływ wód z sąsiednich posesji i okolicznych pól. Dodatkowo Prezydent Miasta R. podnosi, że strona nie sprecyzowała wniosku i nie wskazała podstawy prawnej żądania, do czego była zobowiązana pismami MZDiK w oparciu o wytyczne SKO.

Zauważyć należy, że organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji nie wskazuje w oparciu o jakie fakty czyni takie ustalenia, że remont wykonano zgodnie

z dokumentacją techniczną, że zaślepienie rowów może spowodować zakłócenie stosunków wodnych, że przyczyną zalewania posesji skarżących jest nieprawidłowa eksploatacja przydrożnych rowów i na czym ta nieprawidłowość polega, a nie wadliwy stan techniczny przepustów drogowych i że przyczyną spływu wód jest położenie działki skarżących w najniższym punkcie. W tej sytuacji, w ocenie sądu, stawiane

i przytoczone wyżej tezy są gołosłowne, dowolnie bowiem nie sposób ich zweryfikować. Nie jest też uzasadnione – zdaniem Sądu - stwierdzenie, że strona nie sprecyzowała wniosku, bowiem uczyniła to pismem z [...].10.2018 r., które wpłynęło do organu [...].10.2018 r.

Z kolei SKO utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazuje, że żądania z wniosku nie mają cech sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, przy czym organ II instancji również nie identyfikuje przedmiotu postępowania. Wskazać należy, że ani w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania

z [...].03.2018 r., czy kolejnych pismach z [...].11. 2018 r., [...].12.2018 r., [...].01.2019 r., a także w podstawie prawnej decyzji obu instancji organy nie wskazują przepisów prawa materialnego, przywołane są wyłącznie przepisy procesowe. SKO w żaden sposób nie odniosło się też do ustaleń poczynionych przez Prezydenta zakwestionowanych przez odwołujących.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego prawa administracyjnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę administracyjną przez rozstrzygnięcie co do istoty, przy czym orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje szczególne znaczenie odróżnienia przypadków bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma miejsce, gdy stan faktyczny sprawy nie odpowiada stanowi hipotetycznemu zapisanemu w normie administracyjnego prawa materialnego (vide: wyrok NSA z 3 kwietnia 2014r. sygn.

II OSK 2644/12 CBOSA). Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego bezwzględnie zatem wymaga przywołania materialnej normy prawa administracyjnego, która określa wzorcowy hipotetyczny stan faktyczny rozstrzyganej sprawy. W kontrolowanej sprawie organ nie dokonał założenia, do jakiego wzorcowego stanu faktycznego z normy prawa materialnego, odnosi ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Jak wynika z załączonego do akt administracyjnych projektu budowlanego remontu ulicy P. w R. /odcinek od ulicy K. do ulicy S. [...]/ przy ul. P. rowy są niewyprofilowane, płytkie częściowo zarośnięte krzewami, niedrożne przy zjazdach gospodarczych, przepusty pod ulicami przy skrzyżowaniach niedrożne (k. 70 akt administracyjnych). W ramach remontu zaprojektowano m. in. rów odwadniający o przekroju podstawowym trapezowym, zaś w miejscach zwężenia pasa drogowego dopuszczono rów o przekroju trójkątnym (k. 71). Zaprojektowano odwodnienie drogi powierzchniowe poprzez spływ wód opadowych do rowów odwadniających, obustronnych. Wskazano, że na zjazdach indywidualnych gospodarczych należy zastosować przepusty rurowe (...) z zakończeniem elementów prefabrykowanych dokowych. Projekt przewiduje wykonanie przepustów poprzecznych z zakończeniem ściankowym. Nadto, przewiduje rozebranie istniejącego przepustu i w tym samym miejscu, po obniżeniu przepustu wykonanie przepustu d=80cm z zakończeniem ściankowym. Przy skrzyżowaniu z ul. S. [...] zaprojektowano przepust rurowy poprzeczny pozwalający odprowadzić wodę z prawego rowu do lewego, a następnie przez istniejący przepust do ul. K.. W projekcie wskazuje się też na konieczność oczyszczenia istniejących przepustów. Z projektu budowlanego wynika również, że rowy przydrożne odprowadzają wodę opadową do rowu odprowadzającego, który znajduje się wzdłuż północnej granicy lasu. Zgodnie z opracowaniem dla spółki wodnej rów ten ma być pogłębiony i udrożniony. Część wody z początkowego odcinka ul. P. odprowadzana będzie do rowu przebiegającego wzdłuż ul. K., a następnie przez przepust pod ul. K. do rowu odprowadzającego poprzecznego. Wskazano też, że w ramach tego zadania należy pogłębić odcinek rowu wzdłuż ul. K. do istniejącego przepustu (k. 72 akt administracyjnych).

Z powyższego projektu budowlanego remontu ulicy wynika, że remont ulicy P. obejmował między innymi budowę nowych przepustów, przebudowę istniejących przepustów, ich oczyszczenie, budowę nowych rowów (trapezowego

i trójkątnego), pogłębianie, oczyszczanie, modernizację – przebudowę istniejących rowów. Przepust jest budowlą stanowiącą element drogi publicznej, bądź w zależności od wielkości światła otworu, obiektem samodzielnym. Objęty jest ewidencją o jakiej mowa w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym

i tunelom (Dz. U. z 2005 r., 67, 582) - § 7 ust. 1, § 15 ust. 1.

Skoro jednym z żądań skarżących było ustalenie czy przepust drogowy znajdujący się przy nieruchomości oznaczonej nr [...] został wykonany zgodnie

z dokumentacją techniczną to wskazać należy, że obowiązek weryfikacji stanu technicznego obiektu budowlanego, którego efektem może być zobowiązanie zarządcy obiektu budowlanego do wykonania określonych prac budowlanych spoczywa na organach nadzoru budowlanego, co jest konsekwencją jego ustawowych obowiązków. Sam zarządca obiektu mimo obowiązku utrzymania obiektu w stanie technicznym zgodnym z przepisami prawa nie jest władny w sposób wiążący określać, jakie prace budowlane należy ewentualnie przeprowadzić, aby doprowadzić obiekt budowlany do stanu technicznego odpowiadającego stanowi postulowanemu przez organ nadzoru budowlanego. Oznacza to, że właściwym do ustalenia, czy przepusty drogowe na wysokości posesji nr [...] i [...] przy ulicy P. wykonane zostały zgodnie

z dokumentacją techniczną, nie jest zarządca drogi, a organ nadzoru budowlanego. Jeżeli zatem organ, po stosownym wezwaniu skarżących do wypowiedzenia się w tym przedmiocie ustali, że żądanie skarżących w tym zakresie jest żądaniem z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, to właściwym do rozpoznania tak sformułowanego żądania jest zgodnie z art. 83 ust. 1 powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, jako organ I instancji, chyba że chodzi o zadania i kompetencje określone w ust. 1,

w sprawach o których mowa w art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Jak stanowi art. 16 pkt 65 ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz.2268) urządzenia wodne to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym: a) urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe lub regulacyjne, a także kanały i rowy. W kontekście powyższego, organy winny też rozważyć, czy pozostałe żądania skarżących w tym: dotyczące rowu przylegającego do ulicy P. od strony posesji nr [...] i [...], jego odtworzenia

i wyprofilowania w sposób zgodny z przepisami prawa, zaślepienia rowów na wysokości granicy poszczególnych nieruchomości w R. przy ul. P., obniżenia drogi, wykonania odbiornika wody odprowadzającego wodę gromadzącą się w rowie przylegającym do ul. P. nie są sprawą z zakresu stosunków wodnych wzywając skarżących do wypowiedzenia się w tym zakresie. Przepis art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3). Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane

(ust. 4). Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust.3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się

o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (ust. 5).

Z przepisu tego zatem wynika decyzyjność wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w sprawach nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom i ustalenie terminu wykonania tych czynności, przy czym postępowanie o wydanie decyzji wszczyna się w takim przypadku z urzędu lub na wniosek.

W kontrolowanym postępowaniu nie nastąpiła też identyfikacja przedmiotu postępowania z punktu widzenia decyzyjnych działań prezydenta miasta jako organu w sprawach dotyczących bądź nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom i ustalenie terminu wykonania tych urządzeń konieczna dla właściwego ukierunkowania postępowania administracyjnego, tym samym doszło do zbagatelizowania reguły, że przepisy prawa materialnego wyznaczają zakres postępowania dowodowego. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie odnoszą się też do wniosków dowodowych strony skarżącej i powodów dla których ich nie uwzględniono. Jeżeli, tak jak wskazano wyżej, po stosownym wezwaniu strony skarżącej do wypowiedzenia się odnośnie swych żądań okaże się, że podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy organ administracji publicznej, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do organu właściwego (art. 66 § 1 kpa) i poinformuje go o treści art. 66 § 2 kpa.

Wskazać też należy, że organy nieprawidłowo określiły stronę postępowania jako R. i K. W., podczas gdy ze wszystkich pism składanych w ramach postępowania administracyjnego przez skarżących wynika, że stronami postępowania był R. W. i K. S. – W..

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).

Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżących solidarnie poniesionych przez nich kosztów postępowania – wpisu od skargi ([...] zł) i kosztów zastępstwa procesowego (480 zł) - art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.