Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 749/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 142, art. 216 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego B. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dnia [...] lutego 2014 r. do Zarządu [...] wpłynął wniosek B. S. (dalej: wnioskodawca, skarżący) zastępowanego przez zawodowego pełnomocnika, o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, położonej w [...], stanowiącej niegdyś działki gruntu nr 146/1, nr 146/2 oraz nr 146/3 i zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej obecnie między innymi działki: nr 146/5, nr 146/6 oraz nr 146/7, wszystkie z obrębu [...].

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. Wojewoda Wielkopolski, jako organ nadzoru, wyznaczył Starostę [...] jako organ właściwy do załatwienia sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Starosta [...], wskazując na art. 104 § 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 z późn. zm., dalej k.p.a.), art. 136 ust. 3, art. 142, art. 216 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 poz. 518 z późn. zm., dalej: u.g.n.), orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...], położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...].

Uzasadniając napisał, że w toku postępowania ustalił, że na działce znajduje się lampa oświetleniowa, znak informacyjny dotyczący przewodów frakcyjnych oraz światła sygnalizacyjno-ostrzegawcze, dotyczące przejazdu kolejowego. Działka ma kształt trójkąta nierównoramiennego. Teren jest porośnięty roślinnością spontanicznie rosnącą, zaniedbany, niekoszony. Przez środek działki przebiega ścieżka gruntowa, nieurządzona.

Z miejscowego planu zagospodarowania miasta [...] z 1975 roku, zatwierdzonego przez Wojewodę [...] w dnia [...] sierpnia 1975 r. (stanowiącego integralną część planu zagospodarowania przestrzennego województwa poznańskiego, zatwierdzonego uchwałą [...]), wynika, że przedmiotowa działka zlokalizowana była na pograniczu terenu zieleni umiarkowanego i okresowego użytkowania z możliwością lokalizacji ogrodów działkowych oraz głównego liniowego elementu komunikacji - głównej linii kolejowej. Starosta stwierdził, że przedmiotowa działka znajduje się na terenie objętym lokalizacją kolejowej łącznicy obwodowej północnej węzła [...], zatem można stwierdzić, że nieruchomość będąca przedmiotem tego postępowania została wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem.

W odwołaniu od opisanej decyzji wnioskodawca, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub o jej zmianę i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji Starosty i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 136 i 137 u.g.n. poprzez:

a. bezpodstawne przyjęcie, że zwrot nieruchomości nie jest dopuszczalny - mimo ziszczenia się przesłanek oraz upływ terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. — z uwagi na to, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, co bezsprzecznie doprowadziło do usankcjonowania stanu sprzecznego z prawem, w tym zwłaszcza normą wyrażoną w art 136 ust. 3 u.g.n. i 137 ust. 1 u.g.n.,

b. brak wskazania a tym samym skonkretyzowania w wydanej decyzji celu wywłaszczenia, dla którego działka o nr ewidencyjnym nr 445/1 została wywłaszczona,

c. bezpodstawne przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, pomimo tego, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin nie wynika to, by na przedmiotowym gruncie powstała infrastruktura, która została wskazana na planie realizacyjnym,

d. niezastosowanie przepisów art. 137 ust. 1 u.g.n. pomimo ziszczenia się przesłanek nakazujących zwrot skarżącym przedmiotowej nieruchomości.

2. Przepisów prawa procesowego mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 6-8 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przejawiające się w wydaniu rozstrzygnięcia sprzecznego z zebranym przez organ I instancji materiałem dowodowym; wybiórczym, powierzchownym i bardzo subiektywnym podejściu do zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, mającego niewątpliwie wpływ na wydanie wadliwego rozstrzygnięcia; oparciu się przez organ I instancji na materiale dowodowym, z którego w żadnym wypadku nie wynika, że cel wywłaszczenia został zrealizowany; wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu na błędnych ustaleniach związanych z rekonstrukcją stanu faktycznego; pominięciu w toku procedowania niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych, z których jednoznacznie wynikało, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, gdyż na przedmiotowej nieruchomości nie powstał żaden z obiektów przewidzianych w miejscowym szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego; wydaniu rozstrzygnięcia ex officio z jednoczesnym przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz bez należytego zbadania stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co w konsekwencji świadczy o poczynieniu dowolnych ustaleń w zakresie ustalenia celu na jaki miała zostać wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość oraz braku podstaw do jej zwrotu; niewłaściwe skonkretyzowanie adresata zaskarżonej decyzji, albowiem z decyzji wynika, iż adresowana jest ona do pełnomocnika wnioskodawcy, występującego w imieniu wnioskodawcy, podczas gdy stroną niniejszego postępowania jest wnioskodawca, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 107 § 1 k.p.a.

Uzasadniając napisał, że w sprawie nie doszło absolutnie do ustalenia kiedy nastąpiło rozpoczęcie prac budowlanych, ani kiedy prace te zostały w istocie zakończone. Potrzeba dogłębnej analizy oraz ustalenia tych terminów jest nie tylko wysoce pożądana ale również konieczna i kluczowa dla określenia czy nastąpiło zrealizowanie celu wywłaszczenia. Stanowisko organu I instancji sprowadzające się do uznania, iż wzniesione obiekty w postaci lampy oświetleniowej, znaku informacyjnego dotyczącego przewodów frakcyjnych a także światła sygnalizacyjnego, wskazują na to, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, jest z gruntu rzeczy chybione. Nie można bowiem, jak uczynił to organ I instancji, dokonywać wykładni rozszerzającej przy zdefiniowaniu celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej. Pełnomocnik ocenił, że organ I instancji zdaje się błędnie utożsamiać każdy cel użyteczności publicznej z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że na mocy art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961, nr 18, poz. 94), aktem notarialnym z [...] kwietnia 1969 r. repertorium [...] J. S. przeniósł na własność Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości [...] Wnioskodawca jest spadkobiercą byłego właściciela nieruchomości.

Wojewoda napisał, że pismem [...] kwietnia 2015 r., z uwagi na konieczność oceny, czy cel wywłaszczenia został spełniony w ustawowym terminie, wystąpił do Zarządu [...] oraz PKP [...] S.A., w celu ustalenia, czyją własnością są znaki znajdujące się na działce 445/1. ZDM wyjaśnił, iż działka 445/1 jest poza układem drogowym ulicy [...], a Zarząd nie posiada dokumentacji dotyczącej znaków kolejowych znajdujących się w pobliżu przejazdu kolejowego przy tej ulicy. PKP [...] S.A. w odpowiedzi na zapytanie Wojewody poinformowała, iż na przedmiotowej działce nie posiada swoich środków trwałych.

Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie cel nabycia przez Skarb Państwa wnioskowanej nieruchomości został określony w akcie notarialnym, jako lokalizacja kolejowej łącznicy obwodowej północnej węzła [...], zgodnie z przedłożoną akceptacją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Wydział [...] z [...] września 1966 r. w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej dla wymienionej łącznicy. W toku postępowania Wojewoda ustalił, na podstawie wyrysu z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] że działka nr 445/1 zlokalizowana była na pograniczu terenu zieleni umiarkowanego i okresowego użytkowania z możliwością lokalizacji ogrodów działkowych oraz głównego liniowego elementu komunikacji głównej linii kolejowej.

Jak wynika z aktu notarialnego z 1969 r. przenoszącego własność nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, działka nr 146/1 została wywłaszczona na rzecz budowy kolejowej łącznicy obwodowej północnej węzła [...]. Potwierdza ten fakt, pismo PKP [...] S.A. Zgodnie z jego treścią, linia kolejowa nr [...] została wybudowana na dawnej działce 146/1 na przełomie lat 1970/1971. W wyniku podziału działki 146/1 powstała działka nr 146/17 na której znajdują się tory kolejowe oraz działka nr 445/1, na której znajduje się infrastruktura kolejowa w postaci znaków kolejowych. Wojewoda ocenił, że bez względu na to czyją własnością są obecnie znaki kolejowe znajdujące się na działce nr 445/1 cel wywłaszczenia jakim jest budowa łącznicy kolejowej został spełniony. Przemawia za tym treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1975 r. oraz fakt, iż dawna działka nr 146/1 została wywłaszczona w całości w celu budowy łącznicy kolejowej, a cel ten został zrealizowany na przełomie 1970 i 1971 r., kiedy to wybudowano na przedmiotowym gruncie linię kolejową.

Znaki dotyczące przejazdu kolejowego, mimo że nie zostały zewidencjonowane przez PKP [...] S.A. ani oznaczone na mapie zasadniczej, rzeczywiście znajdują się na działce nr 445/1, co potwierdzają oględziny nieruchomości. Zatem musiały zostać usytuowane na gruncie w okresie, gdy powstawała linia kolejowa, czyli w latach 70 XX wieku. Ponadto, w latach 70 XX wieku w sąsiedztwie działki nr 445/1 realizowana była budowa ulicy [...] i w związku z inwestycją należało odpowiednio oznakować przejazd kolejowy, przepisy prawa drogowego obligują, aby przejazdy kolejowe były oznakowane znakami ostrzegawczymi. Co istotne, działka nr 445/1 jest położona w miejscu, skrzyżowania linii kolejowej z drogą publiczną, w którym to miejscu bardzo ważne jest zachowanie odpowiedniej widoczności w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Znaki posadowione na działce nr 445/1 ostrzegają przed niebezpieczeństwem w postaci przejazdu kolejowego.

Ubocznie Wojewoda stwierdził, że jest mało prawdopodobnym, aby znaki kolejowe zostały posadowione na przedmiotowym gruncie, w innym terminie przez prywatnego inwestora, ponieważ światła sygnalizacyjno-ostrzegawcze, dotyczące przejazdu kolejowego są elementem infrastruktury użyteczności publicznej, mają ostrzegać przed zagrożeniem w postaci przejazdu kolejowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, zastępowany przez tego samego zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił naruszenie:

1. Przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6, art. 136 i 137 u.g.n. poprzez:

a. bezpodstawne przyjęcie, że zwrot nieruchomości nie jest dopuszczalny - mimo ziszczenia się przesłanek oraz upływu terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. - z uwagi na to, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, co bezsprzecznie doprowadziło do usankcjonowania stanu sprzecznego z prawem w tym zwłaszcza normą wyrażoną w art. 136 ust. 3 u.g.n. i 137 ust. 1 u.g.n.

b. bezpodstawne przyjęcie, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, pomimo tego, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin nie wynika to, by na przedmiotowym gruncie powstała infrastruktura, która została wskazana na planie realizacyjnym jak również w akcie notarialnym stanowiącym podstawę przeniesienia własności przedmiotowej działki,

c. niezastosowanie przepisów art. 137 ust. 1 u.g.n. pomimo ziszczenia się przesłanek nakazujących zwrot skarżącym przedmiotowej nieruchomości,

d. oparcie przez organ II instancji rozstrzygnięcia na domniemaniach dotyczących okresu powstania infrastruktury znajdującej się na przedmiotowej działce, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala w żadnym wypadku na określenie okresu w jakim urządzenia znajdujące się na przedmiotowej działce powstały.

2. Przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wypływ na wynik sprawy, tj.: art. 6-8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 oraz art. 136 k.p.a. przejawiające się w:

a. ustaleniu w sposób niedokładny i niewyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, wskazujących na konieczność zwrotu skarżącemu wywłaszczonej nieruchomości,

b. wybiórczym, powierzchownym i subiektywnym podejściu do już zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego mającego niewątpliwie wpływ na wydanie wadliwego rozstrzygnięcia,

c. wydaniu rozstrzygnięcia z jednoczesnym rozstrzygnięciem wszystkich wątpliwości na niekorzyść strony skarżącego, w oparciu o tezy nie mające pokrycia w zebranym dotąd materiale dowodowym,

d. wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletnie zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń związanych odtworzeniem rzeczywistego celu wywłaszczenia,

e. zaaprobowanie wadliwego stanowiska organu I instancji dotyczącego ustalenia celu wywłaszczenia, które nastąpiło w oderwaniu od zebranego materiału dowodowego, a samo zdefiniowanie i konkretyzacja celu publicznego na jaki została wywłaszczona nieruchomość nastąpiło jedynie w oparciu o hipotezy organu II instancji oraz ciąg poszlak, które nie zostały w sposób należyty i wyczerpujący zweryfikowane,

f. przyjęciu a priori, że cel wywłaszczenia został zrealizowany z uwagi na posadowienie na działce o nr ewidencyjnym 445/1 lampy oświetleniowej, znaku informacyjnego dotyczącego przewodów frakcyjnych oraz światła sygnalizacyjno-ostrzegawczego dotyczącego przejazdu kolejowego,

g. braku ustalenia okresu posadowienia urządzeń znajdujących się na działce oraz podmiotu, który urządzenia te umieścił, jak również ustalenia podmiotu, który jest właścicielem przedmiotowych urządzeń odpowiedzialnym za utrzymanie prawidłowego stanu technicznego przedmiotowych urządzeń.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę organy obu instancji nie wywiązały się w pełni z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stanowiącego jedną z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7). W ramach tego obowiązku organ powinien, w pierwszej kolejności, w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały niezbędny dla prawidłowego załatwienia sprawy materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), by następnie na podstawie całokształtu tego materiału ocenić, czy zostały udowodnione okoliczności istotne dla jej końcowego rozstrzygnięcia (art. 80 k.p.a.). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie powinien zaś m.in. wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.).

Tymczasem analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wskazuje, że organy nie wyjaśniły i nie utrwaliły w aktach sprawy wszystkich okoliczności istotnych dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy powołanej już uprzednio ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli – stosownie do przepisu art. 137 u.g.n. – stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 u.g.n.).

Gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).

Z przytoczonych przepisów wynika, że uwzględnienie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest uzależnione od ustalenia, że nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tylko nieruchomość, która spełnia wskazane w przepisie art. 137 ust. 1 u.g.n. warunki może być uznana za zbędną i w konsekwencji zwrócona byłym właścicielom lub ich spadkobiercom. Jak zwrócił uwagę WSA w Łodzi w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1118/14 (cbois.nsa.gov.pl) zasadniczym zadaniem organów orzekających jest ustalenie, czy nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest bowiem jej obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Przy czym, przyjęta w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. konstrukcja materialnoprawnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jednoznacznie przesądza, że podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej.

W konsekwencji uznać należy, że co najmniej przedwcześnie organy przyjęły, iż w sprawie zostało wykazane zagospodarowanie działki zgodnie z celem wywłaszczenia, co wykluczanej zwrot. Wywłaszczenie nastąpiło – jak wynika z umowy sprzedaży z [...] kwietnia 1969 r. – w celu realizacji kolejowej łącznicy obwodowej północnej węzła [...]. W chwili obecnej organy administracji - w oparciu o oględziny z dnia [...] lipca 2014 r. – ustaliły, że na działce 445/1 znajduje się lampa oświetleniowa, znak informacyjny dotyczący przewodów trakcyjnych oraz światła sygnalizacyjne ostrzegawcze przejazdu kolejowego (sygnalizator). Nie ustaliły jednak do kogo te urządzenia należą i od kiedy na spornej działce się znajdują. Okoliczność ta jest to o tyle istotna, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. PKP [...] poinformował, że na działce 445/1 nie posiada swoich środków trwałych.

Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obiekty te musiały zostać usytuowane na gruncie w okresie, gdy powstawała linia kolejowa jest jedynie przypuszczeniem, nie znajdującym żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy. Istotne wątpliwości nasuwa także informacja zawarta w w/w piśmie PKP, że z oględzin przeprowadzonych na gruncie wynika, że sygnalizator mieści się w granicach (sąsiadującej z działką 445/1) nieruchomości nr 146/17. Nie zostało jednak sprecyzowane, czy [...] dokonał własnych oględzin, czy nawiązał do oględzin organu i instancji z dnia [...] lipca 2014 r. W tym drugim wypadku niezrozumiałe jest odmienne ustalenie co do tego, na jakiej działce znajduje się sygnalizator. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że z fotografii na karcie 17 akt organu II instancji wynika, że przy przejeździe kolejowym na ul. [...] po północnej stronie linii kolejowej znajdują się dwa sygnalizatory: jeden skierowany prostopadle do osi ul. [...], drugi skierowany w kierunku wylotu ul. [...], która w pobliżu przejazdu kolejowego krzyżuje się z ulica [...]. Nie można w takiej sytuacji wykluczyć, że w protokole oględzin z dnia [...] lipca 2014 r. mowa jest o innym sygnalizatorze niż w piśmie PKP z dnia [...] czerwca 2015 r. Wszystkie te wątpliwości nie zostały przez organy administracji wyjaśnione.

W takim przypadku szczególnej doniosłości nabiera obowiązek organu wnikliwego rozważenia i podania, które fakty uznał ostatecznie za udowodnione, a także wskazania dowodów, na których w tej mierze się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Temu obowiązkowi organy nie uczyniły zadość, a w każdym razie nie znalazło to dostatecznego wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na tym etapie wyjaśnienia sprawy, w świetle materiału zebranego w aktach, nie można jednoznacznie wykluczyć, że istnieją ustawowe przesłanki zwrotu nieruchomości.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe uwagi, a w szczególności podejmie wszelkie możliwe działania w celu ustalenia jakie urządzenia znajdują się na spornej działce, kiedy i przez kogo zostały umieszczone i w czyim władaniu obecnie pozostają. Dopiero na podstawie tych ustaleń organ oceni czy istnienie na spornej działce określonych urządzeń stanowi realizację celu wywłaszczenia oraz czy zaistniały przesłanki zwrotu nieruchomości z art. 137 pkt 1 u.g.n. Nadto rzeczą organu będzie zbadanie czy w rachubę wchodzić może zwrot części nieruchomości zgodnie z art. 137 pkt 2 u.g.n.. W zależności od wyniku poczynionych ustaleń i rozważań podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.