Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 823/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 33 i 59
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel SWSA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi J.G.-H. i S.G.-H. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2017 r, znak ;[...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej zwanym PINB) toczy się postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku wynikającego z decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 21 lutego 2006 r. znak: [...], którą nakazano J. i S. G. - H. rozbiórkę części budynku mieszkalno-usługowego na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] obr. [...] w Z., obejmujący konstrukcję dachową wraz z pokryciem.

Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB upomnieniem z dnia 10 lutego 2009 r. znak: [...] wezwał J. G. i S. G. do wykonania ciążącego na nich obowiązku rozbiórki.

W dniu 3 listopada 2009 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...], wszczynając tym postępowanie egzekucyjne.

Po doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego zobowiązani pismem z 9 listopada 2009 r. wnieśli zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zarzut niewykonalności egzekwowanego obowiązku). Postanowieniem z dnia 18 listopada 2009 r. PINB orzekł o odmowie uwzględnienia zarzutu. Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanych na wyżej wymienione postanowienie MWINB postanowieniem z dnia 23 grudnia 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB. Na to postanowienie MWINB zobowiązani wnieśli skargę do WSA w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 330/10 skargę oddalił.

W toku postępowania egzekucyjnego PINB dwukrotnie nakładał na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia (postanowienia z dnia 26 listopada 2009 r. i z dnia z dnia 5 marca 2010 r.), jednak Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylał te postanowienia odpowiednio postanowieniami z dnia 8 stycznia 2010 r. i 12 lipca 2010 r.

PINB postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. nałożył na zobowiązanych po raz trzeci grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 117.479,18 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanych na w/w postanowienie, MWINB, postanowieniem z dnia 6 października 2011 r. utrzymał w mocy w/w postanowienie PINB. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1863/11, oddalił skargę. Od w/w wyroku S. G. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn akt II OSK 1981/12, oddalił skargę kasacyjną.

Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. J. i S. G., powołując się na art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.), wnieśli do PINB o umorzenie prowadzonego wobec nich postępowania egzekucyjnego.

PINB postanowieniem nr [...] z dnia 8 września 2016 r. znak: [...] orzekł o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. G. i S. G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 3 listopada 2009 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanych Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz.U z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 18 i art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu tego postanowienia MWINB wskazał, że zobowiązani wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego powołując się na przepis art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. ("zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu"). Wskazali, że wnoszą o umorzenie prowadzonego wobec nich postępowania egzekucyjnego z powodu:

1. braku skutecznego doręczenia zobowiązanym upomnienia, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, mimo iż obowiązek ciążył na wierzycielu,

2. uchybieniu formalnym wymaganiom tytułu wykonawczego z dnia 03 listopada 2009 r. nr [...] wymienionych w art. 27 § 1 i 3 u.p.e.a., ze względu na:

- błędne określenie w części D pkt 24 tytułu wykonawczego podstawy prawnej obowiązku, poprzez wskazanie daty decyzji organu II instancji - 21.02.2006 r., oraz znaku sprawy organu I instancji - [...],

- wskazanie w części G tytułu wykonawczego jako dopuszczalnych środków egzekucyjnych: odebrania rzeczy ruchomej, odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, przymusu bezpośredniego, a więc środków nie mających zastosowania w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów ustawy Prawo budowlane,

- wystawienie jednego tytułu wykonawczego na dwoje zobowiązanych jednocześnie i nieskuteczne doręczenie go zobowiązanym,

- niedołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia.

Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w art. 59 § 1 u.p.e.a..

Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych przez zobowiązanych okoliczności, tj. braku doręczenia zobowiązanym upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, MWINB stwierdził, iż zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a.: "Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią".

Dokonana przez MWINB analiza akt postępowania egzekucyjnego wskazuje, że upomnieniem z dnia 10 lutego 2009 r. znak: [...] PINB wezwał J. G. oraz S. G. do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB nr [...] z dnia 2 listopada 2005 r. znak: [...] Przesyłka zawierająca upomnienie została zaadresowana wspólnie do J. i S. G. - H., zaś jej odbiór pokwitował S. G.. Taki sposób adresowania przesyłek jest nieprawidłowy, z punktu widzenia przepisów procedury administracyjnej tj. art. 40 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej k.p.a.) stosowanych na zasadzie art. 18 u.p.e.a. również w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tymi przepisami pisma winny być doręczane każdej ze stron (w przedmiotowej sprawie każdemu ze zobowiązanych) z osobna. Zatem doręczenie jednego pisma dla obojga małżonków jest sprzeczne z art. 40 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.. Podkreślić jednak należy, że -jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Op 347/09) - ocena skuteczności "zbiorczego" doręczenia pisma powinna każdorazowo uwzględniać okoliczności danej sprawy. W ocenie MWINB, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, doręczenie upomnienia dla obojga małżonków nie oznacza braku skuteczności doręczenia J. G. i S. G. upomnienia z dnia 10 lutego 2009 r. znak: [...]

Zdaniem MWINB, czynność przedegzekucyjna, jaką jest upomnienie została w przedmiotowej sprawie zrealizowana. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że oboje zobowiązani zapoznali się z treścią upomnienia, zatem cel tej instytucji tj. wezwanie zobowiązanych do dobrowolnego wykonania ciążącego na nich obowiązku pod groźbą wszczęcia egzekucji, został w przedmiotowej sprawie osiągnięty. W skierowanym do PINB piśmie z dnia 9 listopada 2009 r., podpisanym zarówno przez J. G., jak i S. G., wyżej wymienieni wnieśli wyłącznie zarzut niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Zobowiązani nie wnieśli natomiast zarzutu braku uprzedniego doręczenia im upomnienia, mimo, iż pouczenie o prawie wniesienia takiego zarzutu zawierał tytuł wykonawczy z dnia 3 listopada 2009 r. nr [...], którego odpisy zostały zobowiązanym doręczone. W treści tego pisma zobowiązani zadeklarowali, że koszty upomnienia zostaną przez nich uiszczone, przyznając tym samym, że treść upomnienia była im obojgu znana. Skuteczności doręczenia upomnienia zobowiązani nie kwestionowali również na późniejszych etapach prowadzonego wobec nich postępowania egzekucyjnego w ramach środków zaskarżenia, z których w toku postępowania korzystali.

MWINB zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że doręczenie przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków do rąk jednego jest skuteczne również wobec drugiego małżonka, chyba że zakwestionuje on i podważy sposób doręczenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 764/11, LEX nr 1218899). W kontekście powyższego MWINB zauważył, że we wszystkich wydanych w prowadzonym w przedmiotowej sprawie postanowieniach (zarówno w trybie zażaleniowym w sprawie zarzutów oraz w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, jak i w trybie nadzoru w sprawach wstrzymań postępowania egzekucyjnego lub zastosowanych środków egzekucyjnych) powoływał się na okoliczność skierowania do J. G. oraz S. G. upomnienia z dnia 10 lutego 2009 r. znak: [...] Mimo tego we wnoszonych na te postanowienia środkach zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, a także w postępowaniach przed sądami administracyjnymi zobowiązani nigdy nie podnieśli kwestii braku doręczenia im upomnienia.

Biorąc wszystko powyższe pod uwagę uznać zatem należy, że doręczenie upomnienia z dnia 10 lutego 2009 r. znak: [...] dokonane zostało skutecznie.

W ocenie MWINB, nie zasługuje również na uwzględnienie sformułowany we wniosku i powtórzony w zażaleniu z dnia 16 września 2016 r. pogląd zobowiązanych, jakoby okolicznością uzasadniającą umorzenie, w trybie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., prowadzonego wobec nich postępowania egzekucyjnego były uchybienia formalne tytułu wykonawczego z dnia 3 listopada 2009 r. nr [...], wymienione w art. 27 § 1 i 3 u.p.e.a.. Odnosząc się do tego poglądu, wskazać przede wszystkim należy, że art. 59 § 1 u.p.e.a. wyczerpująco wymienia okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Pośród wymienionych w tym artykule przesłanek brak jest kwestii uchybień formalnych tytułu wykonawczego. Uchybienia takie, (jeżeli nawet wystąpiły) nie stanowią zatem podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. i nie mogą być w tym trybie merytorycznie badane. Kwestia niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., podnoszona być może wyłącznie w trybie przysługującego zobowiązanemu, w początkowej fazie postępowania egzekucyjnego, środka zaskarżenia tj. zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, którego podstawa określona została w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., nie zaś we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego opartym na przepisach art. 59 § 1 u.p.e.a..

MWINB nie podzielił też wyrażonego we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia 12 listopada 2015 r. oraz w zażaleniu z dnia 16 września 2016 r. stanowiska zobowiązanych o utożsamieniu podniesionej przez nich kwestii niespełnienia (w ocenie zobowiązanych) przez tytuł wykonawczy z dnia 3 listopada 2009 r. nr [...], wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. z niedopuszczalnością prowadzonej wobec nich na podstawie w/w tytułu wykonawczego egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej jest odrębną od niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, MWINB nie stwierdził również zaistnienia w przedmiotowej sprawie żadnej z pozostałych, wymienionych w art. 59 § l u.p.e.a., przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, w ocenie organu odwoławczego skarżone postanowienie PINB jest prawidłowe, z uwagi na brak w niniejszej sprawie przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, określonych w art. 59 § l u.p.e.a..

Opisane wyżej postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. G. - H. i S. G. - H., zarzucając mu naruszenie następujących przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż doręczenie upomnienia zobowiązanym jedną przesyłką pocztową stanowi skuteczne wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 15 §1 u.p.e.a. doręczenia każdemu zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji, a tym samym błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego,

2) naruszenie art. 15 §1 u.p.e.a. w zw. z art. 40 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), poprzez przyjęcie, iż doręczenie upomnienia obojgu zobowiązanym jest skuteczne, a to wobec braku kwestionowania tej okoliczności we wcześniejszej fazie postępowania egzekucyjnego przez zobowiązanych,

3) naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i 11 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż rozpatrując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ nie jest właściwy do badania prawidłowości tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę prowadzonych czynności egzekucyjnych, w zakresie podniesionych jego braków,

4) naruszenie art. 7, 76 § 1 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w uznaniu, iż zobowiązanym na przestrzeni całego postępowania egzekucyjnego, w tym czynności przedegzekucyjnych, zagwarantowano pełnię praw, w tym do doręczenia upomnienia oraz zupełnego tytułu wykonawczego, a także braku ustalenia daty powzięcia przez zobowiązaną - J. G. - H. informacji o treści upomnienia.

W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uwzględnienie zarzutów skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego w całości. Ponadto na podstawie art. 200 p.p.s.a. wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.

Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą prowadzić do jego uchylenia.

W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że postępowanie egzekucyjne, którego umorzenia domagają się skarżący, zostało wszczęte w 2009 roku. W jego toku wielokrotnie wydawano postanowienia: w zakresie zarzutów i grzywny w celu przymuszenia. Trzykrotnie orzekał w sprawie postępowania egzekucyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i raz Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Wszystkie skargi oraz skarga kasacyjna zostały prawomocnie oddalone.

W listopadzie 2015 r., po sześciu latach od wszczęcia postępowania egzekucyjnego - co było poprzedzone doręczeniem zobowiązanym upomnienia w trybie art. 15 ust. 1 u.p.e.a. - zobowiązani wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego, kwestionując w pierwszej kolejności tryb doręczenia im upomnienia w lutym 2009 r. Ponadto skarżący wskazali na uchybienia formalne tytułu wykonawczego, doręczonego im w listopadzie 2009 r.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. in fine postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. W myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

W niniejszej sprawie zobowiązane do wykonania decyzji rozbiórkowej są dwie osoby: J. G. - H. i S. G. - H.. Upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. powinno być doręczone każdemu z nich.

Słusznie podnoszą skarżący, a MWINB przyznaje w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że doręczenie małżonkom pisma w postępowaniu egzekucyjnym w jednej przesyłce pocztowej stanowi naruszenie art. 40 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Nie oznacza to jednak automatycznie, że doręczenie takie jest nieskuteczne wobec jednego z małżonków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1862/09 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query ): "nie ulega wątpliwości, iż korespondencja organów (zawiadomienie o wszczęciu postępowania, decyzje organów obu instancji) była w przedmiotowej sprawie kierowana wspólnie do małżonków L. w jednym piśmie. Powyższe ustalenie przyjęte w skarżonym wyroku nie jest też kwestionowane przez strony. Fakt powyższy nie pozwala jednak na postawienie tezy, że w przypadku potwierdzenia odbioru przesyłki przez jednego ze współmałżonków (według ustaleń Sądu i wyjaśnień pełnomocnika strony skarżącej – P. L.), drugi małżonek (J. L.) został pominięty w postępowaniu tak, jakby w ogóle nie kierowano do niego przesyłki. Doręczenie przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków do rąk jednego jest skuteczne również wobec drugiego małżonka chyba, że zakwestionuje on i podważy sposób doręczenia. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby w toku postępowania przed organami administracji J. L. kwestionowała sposób doręczenia korespondencji dla niej przeznaczonej".

Na podobnym stanowisku stanął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 października 2005 r., sygn. II SA/Gd 3027/02, stwierdzając: "nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania okoliczność, iż małżeństwo M. i N. Ł., mieszkający pod ty samym adresem, nie mający sprzecznych interesów otrzymywali w jednej przesyłce korespondencję, a w tym i decyzje, od organów administracji państwowej. Celem doręczenia stronie danego dokumentu jest umożliwienie jej zapoznanie się z jego treścią. Bez wątpienia M. i N. Ł. taką możliwość otrzymali, o czym świadczą dowody znajdujące się w aktach sprawy oraz liczne pisma i wnioski składane w toku postępowania administracyjnego".

W niniejszej sprawie małżonkowie G. - H. nie mieli sprzecznych interesów, a zakwestionowanie takiego sposobu doręczenia nastąpiło dopiero po upływie ponad sześciu lat. W żadnym z wcześniejszych licznych pism obojga zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym argument nieprawidłowości doręczenia upomnienia nie był podnoszony. Wynikało z nich jednoznacznie, że oboje małżonkowie zapoznali się z treścią upomnienia (np. pismo z dnia 9 listopada 2009 r. zawierające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym i podpisane przez oboje zobowiązanych: "uiszczę koszty upomnienia").

Należy również mieć na uwadze funkcję, jaką pełni upomnienie. Jest to czynność przedegzekucyjna, po dokonaniu której (i po stwierdzeniu niewykonania egzekwowanego obowiązku) można wystawić tytuł egzekucyjny i wszcząć postępowanie egzekucyjne w administracji. Jak wskazuje P. Przybysz w komentarzu do ustawy Postępowanie egzekucyjne w administracji (wyd. VII. Wolters Kluwer, 2015) "Ustawodawca przywiązuje wielką wagę do dobrowolnego wykonywania obowiązków, o czym świadczy nakaz umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku braku upomnienia zobowiązanego, jeśli upomnienie takie było obligatoryjne (zob. art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Istnieją zatem podstawy do twierdzenia, że art. 15 u.p.e.a. zawiera normę o charakterze zasady ogólnej – zasadę zagrożenia (upomnienia)" (teza 1). "Upomnienie stanowi czynność dokonywaną przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (...). Upomnienie jest przesyłane zobowiązanemu tylko raz – ewentualne umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje zniweczenia skutków upomnienia doręczonego zobowiązanemu przed wszczęciem umorzonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to możliwość wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego bez ponownego upominania zobowiązanego (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r., II FSK 316/08, LEX nr 544573; wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r., II FSK 618/08, LEX nr 512826). Ponowne wystawienie tytułu wykonawczego również nie pociąga za sobą konieczności ponownego upomnienia zobowiązanego" (teza 6).

Istota upomnienia polega na tym, aby dać podmiotowi zobowiązanemu możliwość dobrowolnego wykonania obowiązku, bez potrzeby wszczynania i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. O ile więc oboje małżonkowie jako zobowiązani do wykonania rozbiórki znali treść upomnienia i mieli świadomość jakie będą konsekwencje niewykonania tego obowiązku (co nie budzi wątpliwości w świetle kolejnych pism skarżących w toku postępowania egzekucyjnego), to nie można uznać, że "zobowiązanemu nie doręczono upomnienia" w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

W powołanym już wcześniej komentarzu do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (teza 10 komentarza do art. 59) zwrócono uwagę na szczególnie istotną kwestię: "Wprawdzie upomnienie zobowiązanego jest co do zasady przesłanką dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego i jego brak stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazaną w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., jednakże powstaje pytanie, czy brak wymaganego upomnienia może być podnoszony w trakcie całego postępowania egzekucyjnego. Wydaje się uzasadniony pogląd, że uchybienie to może być podnoszone wyłącznie w początkowym stadium postępowania, tj. w zarzutach zobowiązanego. Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że nie można posłużyć się nimi w następnych stadiach tego postępowania. Z tego względu, jeżeli zobowiązany nie zgłosił w przewidzianym terminie zarzutu dotyczącego braku upomnienia bądź zarzut taki zgłosił, lecz nie został on uwzględniony, to nie ma możliwości ponownego badania tej kwestii na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego".

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Skarżący w toku postępowania egzekucyjnego wnieśli zarzut, nie dotyczył on jednak prawidłowości doręczenia upomnienia. Na obecnym etapie postępowania tj. po rozpoznaniu zarzutu i wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia, wobec niezakwestionowania prawidłowości doręczenia ani przez samych skarżących, ani przez MWINB, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, (który trzykrotnie orzekał w tej sprawie) i wreszcie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - na obecnym etapie postępowania zarzut ten nie może odnieść skutku.

To samo należy odnieść do kwestii uchybień formalnych tytułu wykonawczego. Wbrew zarzutom skargi Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że ewentualne nieprawidłowości formalne tytułu egzekucyjnego nie stanowią podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem nie zostały wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a.

Skarżący podnoszą w skardze, że w dacie wnoszenia zarzutów w 2009 roku skarżący nie byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika i nie mieli w związku z tym świadomości konsekwencji braku podniesienia wówczas wszystkich zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. ani możliwości kwestionowania doręczenia im upomnienia. Zarzut ten również nie może spowodować uchylenia zaskarżonego postanowienia. To od strony zależy, czy zatrudni do pomocy profesjonalnego pełnomocnika, czy też będzie brać udział w postępowaniu samodzielnie. Organ administracji publicznej, w tym organ egzekucyjny nie może traktować inaczej stron korzystających i niekorzystających z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, o ile wprost nie zezwalają na to konkretne przepisy procedury. Sformułowanie tego zarzutu również sugeruje, że oboje skarżący znali treść upomnienia i mieli świadomość, jakie będą konsekwencje niezastosowania się do niego, jednak dopiero profesjonalny pełnomocnik zatrudniony kilka lat później niejako "uświadomił ich" o możliwości zakwestionowania sposobu doręczenia upomnienia.

Jak wynika z powyższego zaskarżone postanowienie nie naruszało przepisów obowiązującego prawa, a zatem wniesioną skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.