Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 569/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 pkt 20
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1590
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998    r. o samorządzie województwa - tekst jednolity
article: art. 190 ust. 2 i 4, art. 190 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 176 poz 1190
law: Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw -tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. Ś. na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie radnych – wygaśnięcia mandatu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] skierowanym do Przewodniczącego Sejmiku Województwa [...] B.Ś. – radny Sejmiku Województwa [...], oświadczył, że "w związku z wyborem na posła RP, na podstawie art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa oraz § 43 statutu Województwa [...] zrzeka się mandatu radnego Sejmiku z chwilą objęcia mandatu poselskiego (najprawdopodobniej [...])".

Jednocześnie oświadczeniem z dnia [...] skierowanym do Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej B.Ś. potwierdził, że złożył rezygnację z pełnionej funkcji, której stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw nie można łączyć z mandatem posła: radnego Sejmiku Województwa [...] z dniem [...].

W dalszej kolejności Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej postanowieniem z dnia [...] działając na podstawie art. 249 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie z dniem [...], mandatu posła B.Ś. wybranego z listy kandydatów na posłów nr [...] Komitetu Wyborczego [...] w okręgu wyborczym nr [...] z siedzibą Okręgowej Komisji Wyborczej w W.

Następnie w dniu [...] B.Ś. w piśmie skierowanym do Przewodniczącego Sejmiku Województwa [...] wyjaśnił, że wobec nieobjęcia przez niego mandatu posła na Sejm RP, na podstawie art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa oraz § 43 statutu Województwa [...] uznał, że mandatu radnego nie zrzekł się skutecznie alternatywnie wskazał, że cofa zrzeczenie się mandatu radnego Sejmiku Województwa [...] zawarte w piśmie z dnia [...] podkreślając, że nadal chce sprawować ten mandat.

Uchwałą z dnia [...], nr [...] Sejmik Województwa [...] działając na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1590 ze zm.) oraz art. 190 ust. 2 i ust. 4 w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r., Nr 176, poz. 1190 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Sejmiku Województwa [...] – B.Ś., wybranego w okręgu wyborczym nr [...] z listy nr [...] – Komitet Wyborczy [...], w związku z pisemnym zrzeczeniem się mandatu.

Pismem z dnia [...] B.Ś. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyżej opisaną uchwałę Sejmiku Województwa [...].

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 1606/11 Sąd odrzucił opisaną skargę gdyż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki skutecznego wniesienia skargi bowiem nie została ona poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 16 marca 2012 r.

Następnie B.Ś. pismem z dnia [...] wezwał Sejmik Województwa [...] do usunięcia naruszenia prawa "w postaci uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...], o numerze [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego (...)".

Pismem z dnia [...] B.Ś. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opisaną na wstępie uchwałę Sejmiku Województwa [...], wskazując jako podstawę skargi art. 3 § 2 pkt 6, art. 50 § 1 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz zaznaczył, że w jego ocenie nie zrzekł się skutecznie mandatu radnego. Wskazał, że w piśmie z dnia [...] oświadczył, iż zrzeknie się mandatu radnego lecz z dniem objęcia mandatu poselskiego. Uznał więc, że wyraził wolę zrzeczenia się tego mandatu lecz w przyszłości. Dodatkowo wyjaśnił, że treść jego pisma z dnia [...] determinowana była dwoma przyczynami. Po pierwsze faktem, że opublikowanie obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej o Wyborze skarżącego na posła Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej nie oznaczała automatycznego objęcia mandatu poselskiego bowiem sprawowanie tego mandatu rozpoczyna się po złożeniu ślubowania. Oraz po drugie Marszałek Sejmu publicznie, na konferencji prasowej w dniu [...] ogłosił, że w przypadku nie zrzeknięcia się statusu prokuratora Prokuratury Krajowej w stanie spoczynku wyda postanowienie o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu skarżącego, co uczynił w dniu [...]. Zaakcentował więc, że składając pismo z dnia [...] nie miał pewności, czy będzie sprawował mandat poselski. Jednocześnie wskazał, że oświadczenie o zrzeczeniu się mandatu można było uznać za nieważne bowiem zawierało warunek. Podkreślił, że w związku z informacjami medialnymi o możliwości cofnięcia oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu w piśmie z dnia [...] cofnął swoja wolę zrzeczenia się mandatu. Skarżący wskazał również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd zgodnie z którym do oceny treści i skutków oświadczenia woli stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, a zatem w sprawie winien mieć w szczególności zastosowanie art. 65 § 1 K.c., a co się z tym łączy pismo z dnia [...] należało potraktować jako deklarację zrzeczenia się mandatu w określonym czasie i po spełnieniu określonego warunku, który jednak się nie ziścił. Dlatego zrzeczenie się mandatu radnego nie miało miejsca i nie było skuteczne.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji wniósł o oddalenie skargi w całości wskazując, że oświadczenie skarżącego z dnia [...] spełnia warunki pozwalające zakwalifikować je jako pisemne zrzeczenie się mandatu. Okoliczność, że pismo to zawierało pewne dodatkowe elementy w postaci uzasadnienia oraz warunków zrzeczenia się mandatu pozostaje w ocenie organu bez znaczenia. Dla skutecznego zrzeczenia się mandatu wystarczy bowiem złożenie pisemnego oświadczenia bez konieczności wskazywania przyczyn zrzeczenia się. Dodatkowo pełnomocnik organu zaakcentował, że treść art. 190 ust. 3 Ordynacji wyborczej nie przewiduje w ogóle możliwości składania wyjaśnień przez radnego zrzekającego się mandatu przed podjęciem w tym przedmiocie uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu ma charakter deklaratoryjny zatem potwierdza jedynie, że doszło do jego wygaśnięcia z mocą ex tunc. Ponadto treść art. 191 ust. 1 Ordynacji wyborczej potwierdza prezentowane przez organ stanowisko wyłączając możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały organu stanowiącego w przedmiotowej sprawie.

Pełnomocnik organu wyjaśnił dodatkowo, że oświadczenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] zostało zinterpretowane zgodnie z wolą skarżącego. Skoro bowiem jego wolą było objęcie mandatu posła, to w ustawowym terminie był on zobowiązany do złożenia rezygnacji z mandatu radnego Sejmiku Województwa [...]. Wolę tą wyraził właśnie w omawianym piśmie. Wobec powyższego w ocenie organu warunek/termin zrzeczenia się mandatu radnego "z chwilą objęcia mandatu poselskiego" należy raczej uznać za niezastrzeżony z tego względu, że jeżeli miały one być wiążące to oświadczenie nigdy nie wywołałoby wskazanych przez skarżącego skutków prawnych - nie umożliwiłoby objęcia mandatu poselskiego.

Postanowieniem z dnia 05 kwietnia 2012 r. tutejszy Sąd skargę odrzucił. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej na wspomniane postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. , sygn. akt II OSK 1509/12 orzeczenie to uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia natomiast art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 praz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. - wynika, że kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego.

Skarżona w niniejszym postępowaniu uchwała dotyczy stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Sejmiku Województwa [...] wybranego na kadencję [...]. Dlatego w pierwszej kolejności należy odnieść się do reżimu prawnego, który winien mieć zastosowanie przy jej podjęciu wobec wejścia w życie z dniem 1 sierpnia 2011 r. ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113) oraz ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks wyborczy, wszedł on w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, a zatem z dniem 1 sierpnia 2011 r. Zgodnie natomiast z przepisami międzyczasowymi, w tym w szczególności w myśl art. 10 ust. 2 omawianej ustawy z datą tą traci moc ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190). Zaznaczyć jednak należy, że jeszcze przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt K 9/11 orzekł między innymi, że art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy, przez to, że uzależnia reżim prawny wyborów od terminu ich zarządzenia, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji oraz, że nie jest niezgodny z art. 10 Konstytucji. Wyżej przywołane przepisy natomiast odnosiły się do reżimu prawnego, jaki miał być stosowany zarówno w wyborach samorządowych, jak i wyborach do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego oraz wyborów Prezydenta RP. W związku z powyższym w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się wątpliwości odnoszące się do kwestii tak istotnej, jak odpowiedź na pytanie, które przepisy (Kodeksu wyborczego, czy Ordynacji wyborczej oraz ustawy o bezpośrednim wyborze wójta) mają zastosowanie do sytuacji z którymi ustawy te wiążą wygaśnięcie mandatów radnych i wójtów, lecz w sposób odmienny kształtują zarówno zasady, jak i organy i ich kompetencje w zależności od przyczyny wygaśnięcia mandatu. W tym zakresie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane między innymi w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1305/12, czy z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1305/12 (publ. w CBO). Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w przywołanych wyrokach zastosowanie wykładni systemowej, celowościowej i prokonstytucyjnej, prowadzi do uznania za właściwe stanowisko sprowadzające się do przyjęcia, że do kadencji pochodzących z wyborów organów samorządu terytorialnego, rozpoczętej przed dniem wejścia w życie Kodeksu wyborczego, mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej, obowiązującej w dniu ich przeprowadzenia. Sąd w uzasadnieniach do wskazanych wyroków przedstawił obszerną analizę argumentów przemawiających za takim stanowiskiem, które skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje i podziela.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Sejmik Województwa [...] był organem właściwym do stwierdzenia w drodze uchwały wygaśnięcia mandatu radnego B.Ś. oraz, że dokonał tego stosując odpowiednie przepisy. Stosownie natomiast do treści art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2012 r., Nr 176, poz. 1190 ze zm.) stanowiącego podstawę skarżonej uchwały, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek pisemnego zrzeczenia się mandatu. Zgodnie natomiast z regulacją ust. 2 omawianego przepisu wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Omówiona regulacja bez wątpienia wiąże się, jak i wynika ze szczególnego charakteru wykonywania mandatu radnego. Wykonywanie bowiem mandatu nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Źródłem jego wykonywania, czy objęcia jest akt wyboru, a zatem związany jest on z wolą wyborców, mieszkańców danej wspólnoty samorządowej. Sprawowanie więc mandatu radnego nie jest w żaden sposób związane z charakteryzującym stosunki administracyjnoprawne "nierównym" statusem stron tego postępowania, a więc władczym działaniem organu administracyjnego oraz podmiotem, do którego kierowane jest to działanie. Sprawowanie zatem mandatu radnego ze swej istoty wiąże się z wolą wyborców. Jednocześnie zaakcentować należy, że sam wybór określonej osoby, np. do organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego nie wiąże tej osoby w tym znaczeniu, że w zasadzie oprócz odpowiedzialności politycznej nie ponosi ona żadnej odpowiedzialności wobec wyborców. Na radnego oczywiście nakładane są pewne obowiązki, posiada on również uprawnienia wynikające z faktu sprawowania mandatu, jednakże nakładane one są w drodze ustawowej. Stosunek prawny powstały na skutek wyborów, a istniejący między radnym a województwem ma charakter publicznoprawny. Ta specyfika sprawowania mandatu uzasadnia twierdzenie, że do wykonywania mandatu nie można nawet w drodze analogii stosować przepisów innych gałęzi prawa w tym przepisów Kodeksu cywilnego, czy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia, interpretacji, czy określenia skutków prawnych czynności i działań podejmowanych przez osobę wykonującą mandat radnego.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że kategoryczne brzmienie przepisów związanych z wygaśnięciem mandatu radnego w sytuacji, gdy zrzeka on się jego pełnienia pozwala na przyjęcie, że zrzeczenie to ma szczególny charakter. Nie można go traktować, jako podania składanego do organu administracji, a co się tym wiąże próbować zastosować do tej czynności prawnej reguł wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to bowiem oświadczenie, czy podanie które inicjuje postępowanie administracyjne tym bardziej, że, ani marszałek województwa, ani sam sejmik województwa przy podjęciu uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego nie występuje jako organ administracji (brak jest tu bowiem elementu władczego). Podejmując uchwałę w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu sejmik nie dokonuje oceny stanu faktycznego stwierdza jedynie, że mandat ten wygasł w związku ze złożeniem przez radnego stosownego oświadczenia. Uchwała ta ma więc charakter aktu o charakterze deklaratoryjnym, nie tworzy ona nowej sytuacji prawnej. Przy czym, jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 384/09 (publ. w CBO), stwierdzenie wygaśnięcia mandatu, choć ma charakter aktu deklaratoryjnego to można w nim dostrzec element konstytutywny w postaci wyznaczenia momentu, od którego można powoływać się w obrocie prawnym na prawny skutek zrzeczenia się, który to skutek już wcześniej ziścił się z mocy samej ustawy.

Stwierdzić więc należy, że skutki podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego w związku z pisemnym zrzeczeniem się go biegną nie od dnia wydania tejże uchwały, lecz zaistnienia zdarzenia w postaci zrzeczenia się mandatu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 23 października 2000 r., sygn. akt OPS 13/00 publ. w CBO). Mandat wygasa zatem z chwilą złożenia w przepisanej formie oświadczenia o jego zrzeczeniu się. Rezygnacja ze sprawowania tego mandatu uzależniona została od woli samego radnego, od którego woli uwarunkowane było również kandydowanie do konkretnego organu. Skoro zatem radny wyraża swoją wolę składając pisemne zrzeczenie się mandatu, nie można tej czynności nadawać innego znaczenia. Dodatkowo wskazać należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy oraz wobec zarzutów zawartych w skardze, fakt wskazania przez radnego okoliczności uzasadniających złożenie zrzeczenia się oraz ewentualne wskazanie terminu, w którym ono następuje musi zostać ocenione na podstawie przepisów regulujących wybory.

Brak jest tu podstaw do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego odnoszących się do oświadczeń woli. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 Kodeksu cywilnego reguluje on stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi. Złożenie natomiast oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu nie wynika ze stosunku cywilnoprawnego, co już wyżej zostało omówione. Konsekwencją tego jest to, że jest brak jakichkolwiek podstaw do czynienia rozważań w kwestii "warunkowości" przedmiotowego oświadczenia na gruncie cywilno-prawnym.

Dlatego, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej powołanym wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 384/09 z faktu koniunkcji przewidzianej w art. 190 Ordynacji wyborczej (zrzeczenie się i uchwała) nie można wyprowadzać wniosku, że radny ma niczym nieskrępowaną możliwość odwołania swej rezygnacji aż do czasu podjęcia przez odpowiedni organ stosownej uchwały. Ustawodawca powiązał bowiem skutek w postaci wygaśnięcia mandatu z samym złożeniem oświadczenia w tym przedmiocie. Uchwała natomiast jak już wyżej zaznaczono ma jedynie potwierdzić prawny skutek złożonego oświadczenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że pismo skarżącego z dnia [...] zostało prawidłowo potraktowane przez Sejmik Województwa [...], jako zrzeczenie się mandatu. W okolicznościach fatycznych sprawy niezwykle istotny jest fakt złożenia przez skarżącego oświadczenia o złożeniu rezygnacji z wykonywania mandatu radnego Sejmiku na ręce Marszałka Sejmu w związku z wyborem jego osoby na posła na Sejm RP. Oświadczenie takie zostało złożone w dniu [...]. Bez wątpienia wiązało się ono z obowiązkiem wynikającym z regulacji art. 247 § 1 pkt 5 w związku z art. 247 § 3 ustawy Kodeks wyborczy. Zgodnie z przywołanymi przepisami wygaśnięcie mandatu posła następuje w przypadku zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub funkcji, których stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw nie można łączyć z mandatem posła, z zastrzeżeniem przepisu § 3. W myśl natomiast ostatnio powołanej regulacji wygaśnięcie mandatu posła zajmującego w dniu wyborów stanowisko lub funkcję o których mowa w § 1 pkt, następuje, jeżeli nie złoży on Marszałkowi Sejmu, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyników wyborów do Sejmu, oświadczenia o złożeniu rezygnacji z zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji. Mając na względzie wyżej przytoczoną regulację należy wskazać, że skarżący w sposób kategoryczny wskazał, że wobec wybrania go na posła na Sejm RP zrzekł się mandatu radnego Sejmiku Województwa [...]. Przy czym okoliczności wskazywane w skardze, a związane z treścią zrzeczenia złożonego na ręce Przewodniczącego Sejmiku Województwa [...] nie mogą mieć znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Jak już bowiem wyżej zaznaczono ustawodawca woli samego radnego pozostawił możliwość zrzeczenia się sprawowanego mandatu. Jednocześnie ze złożeniem takiego oświadczenia powiązano skutek w postaci wygaśnięcia tegoż mandatu. Dodatkowo ustawa Ordynacja wyborcza (...) nie przewiduje możliwości złożenia warunkowego oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu, uzależnionego od zaistnienia zdarzenia przyszłego i niepewnego. Tak samo ustawa ta nie uregulowała możliwości uchylenia od skutków złożonego zrzeczenia się. W tym zakresie można przyjąć, że w sytuacji istnienia pewnych szczególnych, nadzwyczajnych okoliczności możliwe byłoby takie uchylenie się, jednakże muszą to być okoliczności wyjątkowe, w zasadzie mające wpływ na świadome wyrażenie woli przez samego zainteresowanego. Okolicznością taką nie może być "przekonanie" samego zainteresowanego, że został wybrany do innego organu i obejmie mandat, którego sprawowania nie można połączyć z obecnie wykonywanym mandatem radnego Sejmiku. W tym zakresie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 401/12 (publ. w CBO) wskazując, że odmawianie radnym możliwości cofnięcia oświadczenia woli, dotkniętego poważnymi wadami w związku z brakiem odpowiedniej regulacji byłoby rozwiązaniem stawiającym radnych w sytuacji gorszej niż sytuacja osób składających cywilnoprawne oświadczenia woli. Taka interpretacja byłaby zbyt restrykcyjna. Sąd zaznaczył, że waga aktów wyborczych sprawia jednocześnie, że ewentualne cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu nie może być swobodne, może mieć miejsce tyko w sytuacjach szczególnych oraz przed podjęciem uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie już sam fakt złożenia przez skarżącego oświadczenia Marszałkowi Sejmu, że złożył rezygnację ze sprawowania mandatu radnego pozwala stwierdzić, że po pierwsze zdawał on sobie sprawę z konsekwencji zrzeczenia się tego mandatu, a po drugie, że dokonał "wyboru" pomiędzy mandatem posła na Sejm, a mandatem radnego sejmiku Województwa [...]. Jednocześnie przyjdzie stwierdzić, że gdyby przyjąć odmienne stanowisko mogłoby dojść do niedopuszczalnej sytuacji wykonywania równocześnie mandatu posła na Sejm oraz mandatu radnego. Bowiem gdyby uznać, że zrzeczenie się mandatu, jest czynnością odwołalną, zależną jedynie od woli samego radnego, możliwa byłaby sytuacja, w której radny, po jego wyborze na posła, złoży na ręce Marszałka Sejmu oświadczenie, że złożył rezygnację ze sprawowanego mandatu radnego, składając jednocześnie oświadczenie do Sejmiku Województwa o zrzeczeniu się, a następnie odwoła to ostatnie oświadczenie. Wówczas może dojść do niedopuszczalnego połączenia sprawowania tych dwóch mandatów do czasu podjęcia przez Marszałka Sejmu postępowania o wygaszenie mandatu poselskiego. Sejmik bowiem na gruncie ustawy Ordynacja wyborcza (...) ma aż 3 miesiące na stwierdzenie wygaśnięcia mandatu w związku z jego zrzeczeniem się, a z kolei art. 247 Kodeksu wyborczego nie wymaga przedłożenia przez posła elekta uchwały stwierdzającej wygaśnięcie jego mandatu, a jedynie oświadczenia o zrzeczeniu się. Dlatego, należy przyjąć, że ustawa Ordynacja wyborcza (...) nie przewiduje możliwości cofnięcia zrzeczenia się mandatu radnego, chyba że zachodzą szczególne, wyjątkowe sytuacje, które wyżej zostały omówione wpływające w zasadzie na skuteczność złożonego przez radnego oświadczenia. Tym bardziej, że jak już wcześniej zaznaczono, z samym złożeniem stosownego oświadczenia przez radnego wiąże ona określony skutek – wygaśnięcie mandatu. Przyjęcie możliwości cofnięcia zrzeczenia się w okresie do czasu podjęcia przez Sejmik Województwa uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu nie byłoby do pogodzenia z zasadą wynikającą z regulacji art. 190 ust. 1 pkt 2 Ordynacji wyborczej (...), który skutek wygaśnięcia mandatu radnego wiąże z samym faktem złożenia pisemnego zrzeczenia się tego mandatu. Wybór dokonany przez skarżącego potwierdzają jego dalsze działania, a mianowicie zaskarżenie wspomnianego postanowienia Marszałka Sejmu do Sądu Najwyższego. Intencje skarżącego w naprowadzonych okolicznościach jawią się zatem jako jednoznacznie oczywiste.

Konkludując przyjdzie stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie sposób uznać, że zaszły szczególne okoliczności, które pozwalałyby uznać za dopuszczalne cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu radnego. Jak już wyżej wskazano, skarżący składając oświadczenie o zrzeczeniu się mandatu radnego Sejmiku Województwa [...] na ręce Marszałka Sejmiku wyraźnie zaakcentował wolę sprawowania mandatu poselskiego, z którą z kolei nierozerwalnie łączył się obowiązek wygaśnięcia mandatu radnego. Oceny tej nie może zmienić fakt zaistnienia po stronie skarżącego innych przeszkód, które przesądziły o braku możliwości wykonywania mandatu poselskiego.

Co do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii – braku uzasadnienia – uchwały o charakterze deklaratywnym, wskazać można, iż brak takowego uzasadnienia stanowi uchybienie proceduralne. Nie mniej jednak, uchybienie to nie miało charakteru istotnego, a co za tym idzie, oznacza to, iż - opinii Sądu – nie miało ono wpływu na wynik sprawy, w szczególności zaś z uwagi na fakt, że wszystkie niezbędne dokumenty pozwalające na dokonanie przez Sąd prawidłowej oceny przedmiotowego zagadnienia znajdowały się w aktach sprawy.

Mając wszystko powyższe na uwadze należy wskazać, że skarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Została bowiem podjęta w związku ze złożeniem w przepisanej formie oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu i stwierdzała jedynie okoliczność jego wygaśnięcia. Jak już natomiast na wstępnie zaznaczono w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń, przykładowo - w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podejmowania uchwał. Chodzi więc o istotne naruszenia prawa aby móc zastosować ten radykalny środek kontroli. W sprawie musi zostać więc ustalone w sposób niebudzący wątpliwości istnienie sprzeczności badanej uchwały z przepisami prawa, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Mając wszystko powyższe na uwadze stwierdzić przyjdzie, że skarżona uchwała odpowiada prawu, a co się z tym wiąże skargę na zasadzie art. 151 P.p.s.a należało oddalić.