Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 353/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5, art. 216
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Agata Brolik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy ze skargi A. K., E. G., S. Ł., E. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] [...] z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących E. G., A. K. i E. Ł. kwoty po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. ls


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] roku skierowanym do Prezydenta Miasta Ł. E. G., A.K. i E.Ł. wystąpili o zwrot części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...] oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym 56/7, nabytej przez Skarb Państwa od A.Ł. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] roku. Do wniosku wnioskodawcy załączyli kopię wniosku z dnia 3 października 2006 roku skierowanego do Sądu Rejonowego dla Ł. – W. w Ł. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej A.Ł.

Postanowieniem z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 123, art. 124 k.p.a. w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...] oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym 56/7 do czasu zakończenia postępowania spadkowego po byłej współwłaścicielce nieruchomości – A.Ł.

Postanowieniem z dnia [...] roku Prezydent Miasta Ł. z uwagi na ustanie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania administracyjnego podjął z urzędu zawieszone postępowanie. W uzasadnieniu wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] roku Sąd Rejonowy dla Ł. –W. w Ł. Wydział I Cywilny stwierdził, że spadek po zmarłej A.Ł. nabyli; E.Ł., S.Ł., E. G. i A. K. po ¼ części każde z nich.

Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2006 roku (data wpływu do organu) S. Ł. przyłączył się do wniosku E. G., A.K. i E. Ł. i wniósł o zwrot nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...] oznaczonej nr ewidencyjnym 56/7.

Postanowieniem z dnia [...] roku Wojewoda [...] działając na podstawie art. 26 § 2 i 3 oraz art. 123 k.p.a. w związku ze spełnieniem ustawowych przesłanek wynikających z treści art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. skutkujących wyłączeniem z mocy prawa Prezydenta Miasta Ł. od rozpatrzenia sprawy, wyznaczył Starostę [...] [...] do rozpatrzenia sprawy.

Decyzją z dnia [...] roku w sprawie [...] Starosta [...] [...] na podstawie art. 136 ust. 1, 2, 3 i 5 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...] oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym 56/7. W uzasadnieniu decyzji organ administracji odwołując się do treści art. 136 ust. 1, 2 i 5 oraz art. 216 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podniósł, iż zawiadomieniem z dnia 18 sierpnia 2006 roku Prezydent Miasta Ł. zawiadomił spadkobierców wywłaszczonej nieruchomości o zamiarze zbycia nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym 56/7 i możliwości złożenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W dniu 9 października 2006 roku, a więc z zachowaniem ustawowego terminu E.G., A.K. i E.Ł. złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, natomiast S.Ł. przyłączył się do wniosku w dniu 28 grudnia 2006 roku, po upływie terminu wskazując w piśmie z dnia 23 lipca 2007 roku, iż przyczyną zaistniałego opóźnienia był zamiar rezygnacji z przypadającego udziału na rzecz pozostałych spadkobierców. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ podkreślił, iż termin, o którym mowa w art. 136 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że termin ten nie może zostać przywrócony, a po jego upływie roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wygasa. Zgodnie bowiem z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o zwrocie nieruchomości orzeka się na zgodny wniosek wszystkich uprawnionych poprzednich właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców. Brak wniosku pochodzącego od wszystkich uprawnionych jest negatywną przesłanką do uwzględnienia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że wygaśnięcie roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w stosunku do jednego ze współwłaścicieli powoduje przeniesienie roszczenia na pozostałych współwłaścicieli. Na marginesie organ administracji wskazał, iż w sytuacji gdy jeden ze spadkobierców nie był zainteresowany wystąpieniem z roszczeniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości mógł w toku postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta Ł. zrzec się roszczenia na rzecz pozostałych spadkobierców lub jednego z nich.

Od powyższej decyzji A.K., E.G., S.Ł. i E.Ł. wnieśli odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 136 ust. 1, 2, 3 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 13 k.p.a. wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu wskazali, iż w toku postępowania informowali pracowników Urzędu Miasta w Ł. o zaistniałych okolicznościach i zamiarze rezygnacji jednego ze spadkobierców ze swego udziału w spadku. Nikt natomiast, jak wskazali nie poinformował ich o konieczności zrzeczenia się roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz pozostałych spadkobierców. Podnieśli, iż z powodu dezinformacji i wadliwego wykonywania obowiązków przez pracowników Urzędu Miasta Ł. stracili prawo do odzyskania wywłaszczonej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] roku w sprawie [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, iż zawiadomieniem z dnia 18 sierpnia 2006 roku S.Ł. został poinformowany o zamiarze zbycia wywłaszczonej nieruchomości i możliwości złożenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz że nie złożenie wniosku we wskazanym terminie spowoduje wygaśnięcie roszczenia. Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2005 roku, sygn. akt I SA/Wa 1371/04 Wojewoda [...] podkreślił, iż w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wniosek musi pochodzić od wszystkich poprzednich właścicieli (współwłaścicieli), bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Tym samym osoby te są stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, iż z przepisu art. 9 k.p.a. nie można wywodzić istnienia po stronie organu obowiązku informowania z urzędu stron postępowania o wszystkich środkach prawnych przysługujących jej w toku postępowania administracyjnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymując zarzut naruszenia art. 136 ust. 1, 2, 3 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przywrócenie terminu do złożenia przez S.Ł. wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi skarżący odwołując do naczelnych zasad postępowania administracyjnego podnieśli, iż obowiązek udzielania informacji stronie, jaki spoczywa na organach administracji obejmuje całe postępowanie administracyjne tj. od chwili jego wszczęcia do dnia wydania decyzji ostatecznej i dotyczy nie tylko informacji prawnych ale także wszystkich innych okoliczności, które kształtują prawa i obowiązki strony i niezbędne wskazówki, jak należy postąpić aby uniknąć szkody. Wydając zaskarżoną decyzję organ administracji naruszył także zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 10 k.p.a., a w konsekwencji pozbawił skarżących prawa do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co kolei spowodowało, że zgromadzone w toku postępowania dowody są niewiarygodne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był przepisy art. 136 ust. 1, 2, 3 i 5 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Przyczyną odmowy zwrotu na rzecz skarżących nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A [...] oznaczonej jako działka nr 56/7 było ustalenie, iż jedna z osób uprawnionych do domagania się zwrotu, Pan S.Ł. nie złożył stosownego wniosku w terminie 3 miesięcy od otrzymania zawiadomienia z organu o możliwości jej zwrotu (ust. 5 art. 135 ). To ustalenie organu dało podstawę do wywiedzenia, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych na gruncie ust. 3 art. 136, iż wniosek pochodzi nie od wszystkich osób uprawnionych do domagania się zwrotu co w ocenie organu skutkować musiało odmową. Przepis ust. 3 art. 136 omawianej ustawy w brzmieniu: " Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140", daje prawo domagania się zwrotu nieruchomości właścicielowi lub jego spadkobiercom, przy spełnieniu pozostałych przesłanek.

Wyjaśnienia w sprawie niniejszej wymaga w pierwszym rzędzie znaczenie terminu "spadkobierca" na gruncie omawianego przepisu w kontekście przyznanych uprawnień do skutecznego wystąpienia z wnioskiem, jak i biegu terminu w jakim to wystąpienie winno nastąpić.

System prawa obowiązującego w danym państwie winien być co do zasady spójny, logiczny i nie sprzeczny wewnętrznie. Określenie kto jest spadkobiercą w systemie prawa polskiego znajdujemy w przepisach Księgi Czwartej Kodeksu cywilnego zatytułowanej Spadki. Ogólne zasady dziedziczenia wskazują, że spadkobiercą można być na podstawie dwóch porządków dziedziczenia, to jest ustawowego i testamentowego. Jednak sam fakt pozostawania w kręgu spadkobierców ustawowych, bądź posiadanie dokumentu w postaci testamentu nie czyni danej osoby spadkobiercą właściciela nieruchomości, a więc jego następca prawnym.

W zakresie dziedziczenia ustawowego występują dwie grupy osób dziedziczących, a więc potencjalnych spadkobierców. Zgodnie z treścią Art. 931. K.c. :

§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Do drugiej grupy dziedziczenia należą zgodnie z treścią Art. 932. K.c. :

§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo.

§ 2. Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu bądź z rodzicami, bądź z rodzeństwem, bądź z rodzicami i rodzeństwem spadkodawcy, wynosi połowę spadku.

Jednak kolejność powołania do spadku, nie ma tak naprawdę nic wspólnego z byciem spadkobiercą w ścisłym tego słowa znaczeniu a więc osobą, która faktycznie spadek dziedziczy, czyli jest następcą prawnym, choć niekiedy to się pokrywa. Wniosek powyższy wynika z dalszych zapisów Kodeku cywilnego a mianowicie treści art. 928 K.c. gdzie w § 1. przepis ten stanowi, iż spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia, jeżeli dopuścił się określonych czynów przestępnych bądź niegodziwości określonych w dalszej części przepisu, a § 2. omawianego przepisu stanowi, że spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jak by nie dożył otwarcia spadku.

Również dziedziczenie testamentowe uregulowane w przepisach art. 941 i następnych Kodeksu cywilnego, powoduje odsunięcie od dziedziczenia potencjalnych spadkobierców, czyli tych do których odnoszą się zapisy ogólne o dziedziczeniu ustawowym. Spadkobierca testamentowy natomiast może być odsunięty od spadku, z uwagi na stwierdzenie zarówno niegodności dziedziczenia jak i po przez ustalenie nieważności testamentu, bądź istnienie innego późniejszego testamentu zawierającego odmienne powołanie do spadku.

Powyższe wywody mają wykazać na gruncie ustalonego stanu faktycznego, iż żadna z osób skarżących w niniejszej sprawie nie miała jednak przymiotu spadkobiercy, a więc następcy prawnego w dacie skierowania do nich zawiadomienia o możliwości zwrotu nieruchomości, osoby te należały jedynie do kręgu spadkobierców ustawowych.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1025 § 2 K.c. domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą, zaś dowodem względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia, o czym stanowi art. 1027 K.c.

Ten ostatni z powołanych artykułów Kodeksu cywilnego stał się w istocie podstawą zawieszenia postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości, gdyż organ uznał, że istnieje konieczność udokumentowania przez spadkobiercę następstwa prawnego po byłym właścicielu co było podstawą z art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. do wydania postanowienia z dnia 11 października 2006 r.

Przy wniosku z dnia 09 października 2006 r. wnioskujący załączyli kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z dnia 3 października 2006 r.

Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po A.Ł. zapadło w dniu [...]r. , a prawomocne było od dnia [...]r. Z treści postanowienia spadkowego wynikało, iż wszyscy skarżący są spadkobiercami A.Ł.

W dniu 28 grudnia 2006 r. do wniosku o zwrot nieruchomości przyłączył się S. Ł., a więc w 7 dni po uzyskaniu tytułu prawnego następcy A.Ł.

Wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny jak i wojewódzkie sądy administracyjne wypowiadały się w kwestii legitymacji, a więc przymiotu strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości utożsamiając go z wykazaniem tytułu prawnego do nieruchomości, bądź wykazaniem następstwa prawnego po osobie zmarłej ( patrz. wyroki NSA: z dnia 27 kwietnia 2007 r. w sprawie I OSK 844/06 (LEX nr 329149), z dnia 24 lutego 2006 r. I OSK 519/05 (LEX nr 194052), z dnia 13 marca 2001 r. I SA 2313/99 (LEX nr 78955), wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2005 r. I SA/Wa 44/05 (LEX nr 214337) i z dnia 14 października 2005 r. I SA/Wa 1278/05 (LEX nr 191291). To wykazanie następstwa prawnego po osobie zmarłej na gruncie prawa polskiego jest możliwe jedynie przez prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku ( art. 1027 K.c. ).

Ustalenie jedynie kręgu spadkobierców ustawowych w sposób jaki uczynił to organ w niniejszym postępowaniu pozostawia zawsze wątpliwości co tego kto jest spadkobiercą, a więc komu faktycznie przysługuje możliwość domagania się zwrotu nieruchomości. Nie można przecież wykluczyć, iż spadkobiercą jest osoba powołana na podstawie testamentu i niepozostająca w kręgu spadkobierców ustawowych. Ta okoliczność stała się podstawą do zwieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po A.Ł. Skoro organ wiązał możliwość dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego dopiero w sytuacji uzyskania prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, to tym samym uznał, że krąg spadkobierców nie został ustalony.

W sytuacji tej należy postawić zasadnicze pytanie, czy trzymiesięczny termin z ust. 5 art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami rozpoczął swój bieg w stosunku do osób, do których skierowano zawiadomienia, a które nie legitymowały się prawomocnym postanowieniem o stwierdzenie nabycia spadku ?

Pytanie to jest o tyle istotne, gdyż w sytuacji gdy żadna z tych osób nie wystąpiłaby z wnioskiem do organu o zwrot nieruchomości, to po upływie trzech miesięcy organ miałby możliwość rozporządzenia nią, tak naprawdę nie wiedząc czy zwrócił się do osób będących faktycznymi spadkobiercami po pierwotnym właścicielu nieruchomości. Takie postępowanie może rodzić daleko idące konsekwencje w postaci uniemożliwienia faktycznego zwrotu nieruchomości na rzecz spadkobiercy legitymującego się postanowieniem spadkowym.

Nie można też wykluczyć sytuacji, w której uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości będzie przysługiwało nabywcy spadku.

Nabywcę spadku w zakresie wynikających z niego uprawnień należy w obrocie prawnym traktować jak spadkobiercę, a więc mającego legitymację do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości ( patrz wyrok NSA W-wa 2007.04.27 I OSK 844/06 - LEX nr 329149 ). Aby jednak stać się nabywcą spadku musi wpierw być prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku a następnie umowa o dział spadku, czy o jego zbycie.

W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu S.Ł. złożył wniosek o zwrot nieruchomości w terminie trzech miesięcy od daty gdy stał się spadkobiercą po A.Ł., a przepisu art. 136 ust. 5 ustawy nie można czytać w oderwaniu od treści ust. 3. Tylko spadkobierca może żądać skutecznie zwrotu nieruchomości. Działania organu podjęte w sprawie niniejszej w oparciu o ust., 5 art. 136 ustawy były jedynie impulsem dla spadkobierców ustawowych i zarazem informacją o zamiarze sprzedania nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...] oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym 56/7. Organ zwrócił się do osób, które nie legitymowały się prawem do spadku, w odpowiedzi na to otrzymał wniosek od trójki spadkobierców ustawowych wraz z kserokopią wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, z którym wystąpili do Sądu.

Należy również zwrócić uwagę, że skoro uprawnienie o zwrot nieruchomości przysługuje również nabywcy spadku, to tej czynności spadkobiercy ustawowi mogli dokonać najwcześniej po uzyskaniu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a więc po dacie 20 grudnia 2006 r. W opisanej sytuacji organ winien zwrócić się do skarżących po złożeniu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, czy popierają swój wniosek, oraz czy nie doszło do zbycia spadku w całości, bądź jego udziałów.

Sąd nie podziela wywodów organu, iż wystarczającym było w toku postępowania administracyjnego zrzeczenie się roszczenia na rzecz pozostałych spadkobierców lub jednego z nich, gdyż takie zrzeczenie się nie pozbawia spadkobiercy udziału spadkowego, a więc jest nieskuteczne, a nadto nie można się zrzekać czegoś do czego nie ma się uprawnień. W konsekwencji stwierdzić należy, że S.Ł. był uprawniony do zbycia swego udziału spadkowego, co tez ostatecznie uczynił, zaś organy zaniechały w toku postępowania administracyjnego wyjaśnienia tej kwestii i ewentualnego udzielenie terminu na dokonanie tej czynności.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ wyjaśni zatem dokładnie wszystkie elementy stanu faktycznego i rozważy jego ocenę w świetle przesłanek wskazanych w art. 136 ust. 1, 2, 3 i 5 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), przy uwzględnieniu zaprezentowanych w niniejszym uzasadnieniu wywodów, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z treścią art. 107 ( 3 K.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c oraz art. 135 uchylił zaskarżoną i poprzedzająca ja decyzje organu pierwszej instancji oraz stwierdził że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a.

ar