Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1379/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 89 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji szkoły 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz strony skarżącej Gminy [...] kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Gminę [...] (dalej: "Gmina", "skarżąca") postanowieniem z dnia [...] lutego 2021r. (nr: [...]) Minister Edukacji Narodowej (dalej: "organ", "Minister"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 89 ust. 3, 4 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze. zm.), utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty (dalej: "Kurator") z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], negatywnie opiniujące zamiar likwidacji z dniem [...] sierpnia 2020 r. Szkoły Podstawowej im. [...] w [...].

Rada Miejska w [...] na sesji w dniu [...] września 2020 roku podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w [...]. Stosownie do treści art. 89 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe, uchwała ta została przesłana [...] Kuratorowi Oświaty w celu uzyskania opinii co do planowanej likwidacji placówki. W uzasadnieniu do uchwały zostały przedstawione argumenty, którymi kierowała się Rada Miejska w [...] podejmując decyzję o zamiarze likwidacji szkoły. Jako zasadnicze przyczyny powyższego stanowiska wskazano czynnik demograficzny, poprawę warunków nauczania oraz aspekt ekonomiczny. Wymienione w uzasadnieniu do uchwały argumenty to:

1. Utrzymująca się niska liczebność uczniów w klasach Szkoły Podstawowej w [...] - średnio statystycznie poniżej 6 uczniów w klasie, gdzie liczebność uczniów w klasach Szkoły Podstawowej w [...] to niespełna 13, a w Zespole Szkolno – Przedszkolnym w [...] to prawie 18 (klasy średnio liczne). /Podano za tabelą pt. Liczba dzieci planowana do przyjęcia ze szkoły w [...] z uzasadnienia do projektu uchwały w sprawie zamiaru likwidacji.../

2. Spadająca liczebność uczniów we wszystkich 3 szkołach podstawowych na terenie Gminy [...] - z ponad 17 uczniów średnio statystycznie w klasie w roku szkolnym 2015/2016 do nieco ponad 13 uczniów średnio statystycznie w roku szkolnym 2019/2020.

3. Poprawa warunków edukacji dotychczasowym uczniom Szkoły Podstawowej w [...], poprzez wyeliminowanie nauczania w klasach łączonych, przy zapewnieniu nauki w średnio licznych klas, i jednoczesne dostosowanie sieci szkół do warunków demograficznych i ekonomicznych Gminy.

4. Prowadzenie zajęć wychowania fizycznego i nauki gier zespołowych (co przy liczebności klas w Szkole Podstawowej w [...] średnio statystycznie niespełna 6 uczniów nie jest możliwe) przy wykorzystaniu nieporównywalnie lepszej infrastruktury sportowej w pozostałych szkołach na terenie Gminy - Szkoła Podstawowa w [...] jest jedyną na terenie Gminy [...], która nie posiada spełniającej normy wymiarowe sali gimnastycznej.

5. Niewspółmiernie wzrastające, poza subwencją oświatową, wydatki bieżące w rozdziałach 80101, 80146, 80148, 80149, 80150 i 85401 na utrzymanie szkół na terenie Gminy [...] z dochodów własnych gminy oraz dalszy planowany wzrost wydatków bieżących szkół w wymienionych rozdziałach z dochodów własnych gminy w latach następnych

6. Zły stan obiektu Szkoły i brak środków w budżecie na jego poprawę - brak podjazdu dla niepełnosprawnych, zły stan instalacji centralnego ogrzewania, opaska wokół budynku i plac apelowy wymagające gruntownej naprawy, zły stan schodów wejściowych do budynku.

7. Niezaspokojone potrzeby mieszkańców Gminy w zakresie opieki nad osobami starszymi i niepełnosprawnymi na co mógłby zostać zaadoptowany obiekt Szkoły Podstawowej w [...] - funkcjonowanie takiego obiektu wpłynęłoby na lepsze wykorzystanie istniejącej na terenie Gminy infrastruktury, jednocześnie zapewnione byłoby zatrudnienie dla obecnych pracowników obsługi.

W uzasadnieniu do uchwały przedstawiono również argumentację dotyczącą racjonalizacji sieci szkolnej w oparciu o dane z samej placówki oświatowej, jak również Urzędu Stanu Cywilnego dotyczące m.in. liczby uczniów w poszczególnych oddziałach, jak również uczniów faktycznie uczęszczających do szkoły z obwodu (ok. 60%). Uzasadnienie do podjęcia uchwały o zamiarze likwidacji szkoły zawiera bardzo szerokie spektrum spraw, którymi kierował się organ prowadzący podejmując taką decyzję. W szczególności zwrócono uwagę na zabezpieczenie bezpłatnego dowozu uczniów do innej placówki i w przypadku większości wszystkich uczniów skrócenie czasu ich przebywania poza domem. Wskazano na stan techniczny pomieszczeń, w których uczą się uczniowie Szkoły w [...], jak również odniesiono się do struktury osobowej kadry pedagogicznej, którą w większości stanowią nauczyciele z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] zatrudnieni w Szkole Podstawowej w [...] na części etatów. Podstawowym miejscem pracy wymienionych nauczycieli jest właśnie Zespół Szkolno-Przedszkolny w [...], gdzie poza całym etatem, nauczyciele ci mają również nadgodziny wynikające z arkusza organizacyjnego. To kwalifikacje pedagogiczne tych nauczycieli były jedynym sposobem na realizację podstawy programowej w VII i VIII klasie (biologia, fizyka, chemia, geografia) oraz sprawne przekształcenie Szkoły w [...] w szkołę VIII-klasową, ponieważ kadra z [...] nie wykazywała zainteresowania poszerzaniem własnych kwalifikacji zawodowych i do tej pory ich nie posiada mimo możliwości sfinansowania z środków na doskonalenie zawodowe.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. (znak; [...]) Burmistrz [...] wystąpił do [...] Kuratora Oświaty z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. Do pisma załączono ww. uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w [...] wraz z uzasadnieniem.

[...] Kurator Oświaty w dniu [...] listopada 2020 r. postanowieniem nr [...] (znak: [...]) negatywnie zaopiniował zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] (dalej zwanej również szkołą w [...]). Zdaniem kuratora, po analizie zebranego materiału dowodowego, na podkreślenie zasługuje fakt, że obie szkoły mają odpowiednie warunki lokalowe, posiadają bogate wyposażenie w pomoce dydaktyczne, sprzęt komputerowy i multimedialny oraz posiadają bogatą ofertę zajęć pozalekcyjnych.

W ocenie kuratora, faktycznym powodem likwidacji szkoły w [...] jest przede wszystkim chęć uzyskanie przez gminę oszczędności finansowej poprzez zmniejszenie na jej terenie liczby szkół podstawowych. Zdaniem kuratora, likwidacja tej szkoły i przeniesienie jej uczniów do Szkoły Podstawowej w [...] (dalej zwanej również szkołą w [...]) może negatywnie wpłynąć na ich poczucie bezpieczeństwa w czasie dojazdów i w czasie przebywania w większej szkole. W związku z powyższym kurator uznał, że negatywna opinia w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] jest uzasadniona.

Na wskazane wyżej postanowienie, za pośrednictwem [...] Kuratora Oświaty, pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Burmistrz [...] wniósł zażalenie do Ministra Edukacji i Nauki. Zażalenie zostało wniesione w terminie.

W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wyrażenie pozytywnej opinii w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w [...]. Zaskarżonemu postanowieniu Burmistrz zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu negatywnej opinii, pomimo iż wnikliwa analiza sprawy winna prowadzić do wydania opinii pozytywnej oraz art. 126 w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 7 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwej i dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto strona zarzuciła wadliwość uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia kuratora, które - zdaniem strony – de facto uniemożliwia skontrolowanie podstaw wydanego postanowienia.

Minister Edukacji i Nauki (dalej jako Minister), jako organ II instancji, postanowił

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie [...] Kuratora Oświaty.

Minister za niezasadny uznał zarzut skarżącego, że kurator wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Spełnienie przez Gminę [...] wszystkich przesłanek zawartych w ww. artykule nie nakłada na kuratora obowiązku wydania pozytywnej opinii co do zamiaru likwidacji szkoły. Minister Edukacji i Nauk wskazał, że kompetencje kuratora oświaty do wyrażania wiążącego stanowiska w przedmiocie zamiaru likwidacji szkoły publicznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego wynikają z jego ustrojowej roli jako organu odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na obszarze danego województwa (art. 51 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo oświatowe) oraz jako organu nadzoru pedagogicznego, który w szczególności obejmuje swymi działaniami kwestię zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 55 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe). Nadzór pedagogiczny polega zarówno na obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek, jak i na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek (art. 55 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo oświatowe). Przepis art. 55 ust. 2 ww. ustawy, poprzez użycie zwrotu "w szczególności", wskazuje jedynie przykładowe sfery sprawowanego przez kuratora oświaty nadzoru pedagogicznego. Kurator oświaty w trybie art. 89 ust. 3 i 4 ustawy – Prawo oświatowe, wydaje opinię jako organ realizujący na obszarze danego województwa politykę oświatową państwa oraz jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad daną szkołą. Przy wydawaniu tej opinii zobligowany jest więc do uwzględnienia nie tylko okoliczności wskazanych w art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, jak termin likwidacji szkoły, zapewnienie możliwości kontynuowania nauki, dokonanie stosownych zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły, ale również tych wszystkich aspektów związanych z likwidacją szkoły, które odnoszą się do współtworzenia i realizacji regionalnej oraz lokalnej polityki oświatowej, zgodnej w tym względzie z polityką państwa. Kurator powinien ocenić także propozycję zapewnienia uczniom właściwych warunków nauki, wychowania i opieki, co związane jest z realizacją zadań nadzoru pedagogicznego. Wydając przedmiotową opinię kurator musi odnosić się do przepisów prawa nakładających na organ prowadzący szkołę określone obowiązki, zaś ocena, zwłaszcza w zakresie obejmującym aspekty związane z nadzorem pedagogicznym, nie sprowadza się tylko do wskazania konkretnych działań, o których mowa w art. 89 ust. 1 czy art. 39 ustawy - Prawo oświatowe ale właśnie do oceny skutków likwidacji szkoły w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków nauki, wychowania i opieki. Przepisy prawa nie określają kryteriów opiniowania zamiaru likwidacji szkół. W związku z tym, jeżeli nawet Gmina [...] spełniłaby wszystkie wymogi określone w art. 89 i art. 39 ustawy - Prawo oświatowe, to nie nakłada to na kuratora oświaty obowiązku wydania pozytywnej opinii co do zamiaru likwidacji szkoły, gdy inne okoliczności przemawiają przeciwko likwidacji szkoły, bowiem kurator opiniuje przede wszystkim zamiar likwidacji szkoły, a nie spełnienie tylko wymogów ww. przepisów.

Minister, w ramach postępowania administracyjnego, zbadał przede wszystkim kwestię zmiany warunków nauczania, wychowania i opieki, w tym kwestię dowożenia uczniów po planowanej likwidacji szkoły. Jak wynika z protokołu z oględzin przeprowadzonych w Szkole Podstawowej im. [...] w [...] w dniu [...] października 2020 r., w roku szkolnym 2020/2021 do klas l-VIII uczęszcza 41 uczniów, przy czym 2 uczniów realizuje obowiązek szkolny w Ośrodku Rewalidacyjno-Wychowawczym a 10 dzieci uczęszcza do oddziału przedszkolnego. Szkoła mieści się w dwukondygnacyjnym budynku i posiada odpowiednie warunki lokalowe i wyposażenie, które umożliwiają naukę uczniom oraz realizację podstawy programowej i przyjętych programów nauczania. Szkoła w [...] dysponuje 7 salami dydaktycznymi, 1 salą dla oddziału przedszkolnego, pracownią komputerową, biblioteką z czytelnią, gabinetem pielęgniarki, zastępczą salą gimnastyczną (o powierzchni około 88,5 m2) z zapleczem wyposażonym w sprzęt do ćwiczeń gimnastycznych, świetlicą, kuchnią, stołówką, sekretariatem, gabinetem dyrektora oraz 6 toaletami (3 na parterze i 3 na I piętrze). Uczniowie i pracownicy dysponują materiałami dydaktycznymi oraz sprzętem w postaci między innymi tablic interaktywnych i multimedialnych, magnetofonów przenośnych do nauki języków obcych z możliwością podłączenia kilku par słuchawek, odtwarzaczy DVD, telewizorów, drukarek wielofunkcyjnych, projektorów multimedialnych. Inteligentnych monitorów dotykowych oraz licencji dających dostęp do elektronicznych platform edukacyjnych. Na terenie przyszkolnym znajdują się trawiaste boiska sportowe do gry w piłkę nożną, piłkę ręczną i piłkę siatkową oraz plac zabaw. Teren przyszkolny jest ogrodzony. Szkoła w [...] w roku szkolnym 2020/2021 realizowała wiele zajęć pozalekcyjnych, m. in. zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze z matematyki, języka angielskiego i biologii, zajęcia logopedyczne, doradztwo edukacyjno-zawodowe, zajęcia z robotyki, eksperymentarium, zajęcia rozwijające z języka angielskiego zajęcia świetlicowe, a także zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Ponadto prowadzone są zajęcia rozwijające, wymienione w ww. protokole z oględzin jako: kółko polonistyczne z programowaniem, kółko języka angielskiego, kółko sportowe, kółko matematyczne oraz kółko przyrodnicze. Opieka świetlicowa dostosowana jest do potrzeb rodziców i wynosi 18 godzin tygodniowo. Zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2019 r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjum do nowego ustroju szkolnego, do obwodu Szkoły Podstawowej w [...] należą miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Według informacji załączonych do protokołów oględzin aktualnie gmina organizuje dowóz uczniów ww. szkoły, tak że najwcześniej o godzinie 6.50 wsiadają do autobusu dzieci zamieszkałe w miejscowości [...], a następnie trasa przebiega przez miejscowości [...], [...], [...], [...]oraz [...].

Organ zwraca uwagę, iż z analizy zmian demograficznych w Gminie [...], przeprowadzonej na podstawie danych Systemu Informacji Oświatowej wynika, że liczba uczniów szkół podstawowych, położonych na terenie gminy od roku 2014 utrzymuje się na podobnym poziomie, wzrastając od roku 2017 wraz z wdrażaniem reformy ustroju szkolnego (2014 r. - 378, 2015 r. - 391, 2016 r. - 332, 2017 r. - 393, 2018 r. - 433, 2019 r. - 431, w 2020 r. - 399). Podobnie - choć z zauważalnym wahnięciem w roku 2016/2017 i 2017/2018 - zmieniała się liczba uczniów w przeznaczonej do likwidacji Szkole Podstawowej w [...] (2014/2015 - 50, 2015/2016 - 49, 2016/2017 - 37, 2017/2018 - 36, 2018/2019 - 44, 2019/2020 - 46, 2020/2021 r. - 41). W roku szkolnym 2016/2017 obowiązek szkolny w stosunku do dzieci 6-ietnich (obowiązujący w latach 2014/2015 i 2015/2016) został zniesiony, co jest widoczne w zmianie liczby uczniów. W roku szkolnym 2017/2018, w wyniku reformy oświaty, w systemie pojawiły się klasy VlI, a w roku 2018/2019-rownież klasy VIII szkoły podstawowej. Ma to wpływ na wzrost liczby uczniów w szkołach podstawowych w Gminie [...]. Należy także zwrócić uwagę na fakt, analizując dane demograficzne z uwzględnieniem danych z Głównego Urzędu Statystycznego, że liczba ludności zamieszkała w Gminie [...] w wieku 7-14 lat od 2014 roku utrzymuje się na zbliżonym poziomie (2014 r. - 531, 2015 r. - 519, 2016 r. - 539, 2017 r. - 561,2018 r. - 528, 2019 r. - 530). Liczba urodzeń w gminie w tym okresie oscyluje wokół średniej 57 i nie wykazuje żadnego trendu. Według danych dyrektora Szkoły Podstawowej w [...] w klasach l-VIII w roku szkolnym 2020/2021 zapisano 41 uczniów (w tym, 2 którzy uczą się obecnie w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym): w ki. I - 5, w kl. Il - 5, w ki. lII - 3, w kl. IV - 4 (w tym 1 w ww. ośrodku), w kl.V- 1, w kl. VI - 8, w kl. VII-12 (w tym 1 w ww. ośrodku), a w kl. VIII -3. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, sieć publicznych szkół powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem maksymalnych długości drogi dziecka z domu do szkoły określonych w art. 39 ust. 2 ww. ustawy. W likwidowanej szkole zajęcia odbywają się w systemie klas łączonych. Minister zauważa, że nauka w systemie klas łączonych jest rozwiązaniem przyjętym w obowiązującym prawie. Zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. poz. 649 oraz z 2018 r. poz. 691), jeżeli w szkole podstawowej jest organizowane nauczanie w klasach łączonych, to:

- w klasach I-III można prowadzić łączone zajęcia z innymi klasami w zakresie całej edukacji muzycznej, plastycznej i wychowania fizycznego;

- w klasach II i III połowę wymiaru godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych można prowadzić z zastosowaniem łączenia tych klas z innymi klasami;

- w klasach IV-VII co najmniej połowę wymiaru godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, z wyjątkiem muzyki, plastyki i wychowania fizycznego, prowadzi się bez łączenia tych klas z innymi klasami;

- obowiązkowe zajęcia edukacyjne w klasie VIII, z wyjątkiem wychowania fizycznego, prowadzi się bez łączenia tych klas z innymi klasami.

W ocenie Ministra, rozwiązanie polegające na prowadzeniu zajęć systemem klas łączonych, zgodnie z powyższymi zasadami, zwłaszcza jeśli jest akceptowane przez rodziców, umożliwia funkcjonowanie małej szkoły i nie jest przeszkodą w realizacji podstawy programowej. Minister podzielił zdanie Kuratora, że mała liczba oddziałów, niewielka liczba dzieci w danej klasie, dobrze wyposażone sale lekcyjne, indywidualizacja nauczania i wsparcie każdego ucznia pozwalają na osiąganie dobrych wyników w nauce, czy też osiąganie sukcesów w konkursach.

Organ wskazał, iż w roku szkolnym 2020/2021 do oddziału przedszkolnego w Szkole Podstawowej w [...] uczęszcza 9 dzieci, w tym sześcioro 6-latkow, natomiast w Przedszkolu Samorządowym w [...] w 4 oddziałach uczy się 97 dzieci, w tym 34 dzieci to dzieci 6-letnie. Jak wskazano w systemie informacji oświatowej, według stanu w dniu [...] września 2020 r. przedszkole wskazało, że dysponuje 100 miejscami dla dzieci. Oznacza to, że przedszkole funkcjonuje przy prawie pełnym wykorzystaniu miejsca. Powyższe oznacza, zdaniem Ministra, że w kolejnym roku szkolnym. Przedszkole Samorządowe w [...], pomimo zakończenia realizacji obowiązku przedszkolnego przez dzieci 6-letnie, nie będzie w stanie zapewnić miejsca wszystkim dzieciom w stosunku do których gmina ma takie zobowiązanie. Strona nie wskazała w uzasadnieniu do uchwały, danych demograficznych dotyczących dzieci zamieszkałych na terenie obwodu szkoły w [...] i będących w wieku przedszkolnym, dlatego też, analizując powyższe dane w stosunku do liczy dostępnych miejsc, Minister stwierdza, że przedszkole to nie będzie miało możliwości zapewnienia miejsca wszystkim dzieciom. Gmina nie wskazała także na możliwość korzystania z bezpłatnego dowozu przez dzieci przedszkolne. Ponadto, gmina nie ma takiego obowiązku wobec dzieci młodszych niż 5 lat. Zdaniem ministra, większa odległość konieczna do pokonania przez dzieci (czy ich rodziców) do przedszkola w [...], a co za tym idzie organizacja porannego dowozu i popołudniowego odbioru dziecka, może spowodować, że rodzice niektórych młodszych dzieci zrezygnują z przysługującego im prawa korzystania przez ich dzieci z wychowania przedszkolnego. W związku z powyższym. Minister stwierdza, że także biorąc pod uwagę przyszłość dzieci korzystających z wychowania przedszkolnego w oddziale przedszkolnym w Szkole Podstawowej w [...], zamierzona likwidacja szkoły jest nieuzasadniona.

Gmina [...] zaskarżyła postanowienie Minister Edukacji Narodowej z dnia [...] lutego 2021r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...]lutego 2021 r., negatywnie opiniujące zamiar likwidacji z dniem 31 sierpnia 2020 r. Szkoły Podstawowej im. [...] w [...].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. :

a) art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 14.12.2016r. - Prawo oświatowe poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia [...] Kuratora Oświaty w sprawie wydania negatywnej opinii dotyczącej zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w [...], pomimo tego, iż wnikliwa analiza niniejszej sprawy winna prowadzić do wydania opinii pozytywnej;

b) art. 126 w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 7 i 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwej i dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a nadto wadliwość uzasadnienia decyzji, która de facto uniemożliwia skontrolowanie podstaw wydanego postanowienia;

c) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy wszechstronna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego daje podstawy do uchylenia przedmiotowego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W ocenie strony skarżącej organ II instancji nie dokonał wszechstronnej i pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentów i analiz przedłożonych przez Gminę [...] w toku postępowania.

Gmina [...] wskazuje, iż podnoszona przez ministra argumentacja nijak się ma do przedstawionej, popartej argumentacją natury faktycznej, socjologicznej, finansowej i prawnej. Argumenty przedstawiane przez ministra są mało konkretne i bardzo ogólne. Przyjmując je za kryteria opiniowania de facto uniemożliwia się jakikolwiek tryb likwidacyjny dla dowolnej szkoły lub placówki. Co więcej, powinno tworzyć się więcej szkół o liczebności klas jak w Szkole Podstawowej w [...], skoro mała liczebność klas jest dla ministra argumentem za pozostawieniem istnienia takiej szkoły. Powyższy argument nie wytrzymuje jednakże konfrontacji z licznymi opracowaniami z zakresu pedagogiki i socjologii, które wskazują, iż nauczanie w klasach kilku osobowych nie jest zjawiskiem pożądanym (niski poziom zaspokojenia potrzeb społecznych dzieci, zaspokojenia samooceny swojej wiedzy czy potrzeby przynależności do grupy), nie licząc wyjątków związanych przykładowo z nauką języków obcych.

Skarżąca zauważa, iż minister podkreśla, że głównym powodem likwidacji tej placówki są względy finansowe mimo, iż Gmina [...] w uzasadnieniu do uchwały w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w [...] wskazała przede wszystkim inne względy. Gmina [...] wskazuje, iż w materiale dowodowym znajduje się bardzo obszerna analiza budżetu Gminy [...] w latach 2016 - 2020, ze szczególnym uwzględnieniem subwencji oświatowej i wydatków nią finansowanych przedstawiająca w sposób konkretny i wiarygodny sprawy finansowe związane z funkcjonowaniem w/w placówki, jak również innych szkół na terenie gminy, która w sposób wyczerpujący odnosi się do finansowego aspektu istnienia tej placówki.

Zdaniem skarżącej organ nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących na to, że przedstawione wyliczenie lub dane są nieprawdziwe lub błędne. Co więcej organ II instancji nawet nie podejmuje jakiejkolwiek merytorycznej dyskusji z tymi zagadnieniami, co świadczy jedynie o tym, iż nie znalazł żadnych kontrargumentów w tym zakresie. Tym samym argumentacja przedstawiona przez organ prowadzący jest rzetelna, kompletna i oparta na sprawdzonych, wymiernych danych.

Gmina [...] podnosi, iż mimo wprowadzenia dodatkowych wag na ucznia w małych szkołach, takich, jak Szkoła Podstawowa w [...], kwota subwencji na takiego ucznia nie jest znacząco wyższa, niż na takiego samego ucznia większej szkoły miejskiej, jak Zespól Szkolno - Przedszkolny w [...].

W 2020 roku, ostateczna subwencja na ucznia, z uwzględnieniem wszystkich wag wyniosła odpowiednio w Szkole Podstawowej w [...] 11.587,02 zł, a w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w [...] 9.821,75 zł (różnica w subwencji na jednego ucznia to 1.765,27 zł). Wydatki natomiast na 1 ucznia wyniosły odpowiednio w Szkole Podstawowej w [...] 25.232,50 zł, a w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w [...] 12.528,98 zł (różnica w wydatkach na jednego ucznia to 12.703,52 zł). Różnica między wydatkami a subwencją na 1 ucznia stanowiła odpowiednio w Szkole Podstawowej w [...] 13.645,48 zł, a w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w [...] 2.707,23 zł.

Gmina podnosi, że najistotniejszy wpływ na decyzję o zamiarze likwidacji miały dane demograficzne. Prognozy demograficzne przedstawiają liczbę dzieci zamieszkałych w obwodzie likwidowanej szkoły, nie oznacza to, że wszystkie te dzieci muszą być jej uczniami. Ze statystyk wynika że 40 % zameldowanych dzieci szkolnych nie zamieszkuje w obwodzie szkoły, ponadto część rodziców z obwodu szkoły w [...] już wysłała lub deklaruje chęć wysłania dziecka do Szkoły Podstawowej w [...]. Świadczy to o większej świadomości niektórych rodziców kierujących się dobrem dziecka, zapewniając mu lepsze warunki nauki i perspektywy rozwoju. Ponadto obserwuje się, co potwierdzają dane z ewidencji ludności, stałe zmniejszanie liczby ludności ogółem na terenie Gminy i Miasta [...], w tym zamieszkałej w miejscowościach stanowiących obwód szkolny Szkoły w [...].

Skarżąca podkreśla, iż w rozpoznawanej sprawie organ II instancji nie powołał żadnych naruszeń prawa materialnego uzasadniających negatywną opinię. Nie wykazał też czy, i ewentualnie jakich wymogów przewidzianych w cyt. ustawie i odrębnych przepisach nie spełniła gmina [...], decydując się na likwidację szkoły. W szczególności Minister nie wskazuje konkretnie na czym polegają potencjalne zagrożenia dla uczniów w związanych z likwidacją tej konkretnej placówki oświatowej. W przedmiotowej sprawie naruszenie art. 89 ust. 1 i art. 39 p.o., poprzez ich niezastosowanie i zupełne pominięcie konieczności oparcia opinii na przepisie prawa materialnego, stanowi podstawę do uchylenia wydanych postanowień oraz zobowiązania do wydania opinii pozytywnej. Kurator, wydając opinię negatywną, a następnie Minister utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, nie mogą bowiem opierać się wyłącznie na własnych przeświadczeniach, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa materialnego i stanie faktycznym oraz dokonywać wykładni rozszerzającej przepisów. Rolą Kuratora w procesie likwidacji szkoły nie jest dowolne wyrażenie opinii, że dana placówka nie może zostać zlikwidowana, takiej kompetencji nie przyznał mu bowiem ustawodawca. Podobnie, badając legalność wydanego postanowienia, Minister musi kierować się przesłankami, wynikającymi z prawa materialnego, przepisów postępowania i wskazanym przez siebie kryterium nie pogarszania warunków nauki dzieci. Rolą Kuratora oraz Ministra w procesie likwidacji szkoły jest, tylko i wyłącznie, zbadanie, czy potrzeby edukacyjne uczniów będą zapewnione oraz czy w razie zaistnienia ku temu przesłanek ustawowych Gmina zapewnia transport uczniów i opiekę w czasie transportu, zgodnych z przepisami prawa. Gmina nie ma obowiązku zapewniać edukacji w ramach niemalże indywidualnego toku, jak ma to miejsce w szkole w [...]. Likwidując szkołę, Gmina zaoszczędzi na zbędnych kosztach administracyjnych, a jednocześnie nie ucierpi na tym w żadnym stopniu proces edukacyjny dzieci ani dobro społeczności lokalnej. Orzekające w sprawie organy nie wskazały na żadne z zagrożeń związanych z zamiarem likwidacji szkoły. Powołane zostały jedynie ogólnikowe określenia nie odnoszące się do realiów właściwych dla mieszkańców. Organy administracji oświatowej, zamiast przeanalizować przepisy prawa w kontekście stanu faktycznego i realiów, w których gmina realizuje obowiązek zapewnienia uczniom nauki, w rzeczywistości dokonały samodzielnej i dowolnej kreacji pożądanego, a nie realnego, stanu faktycznego sprawy, posługując się przesłankami pozamerytorycznymi. Kurator oświaty może bowiem odmówić wydania pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkoły wyłącznie wtedy, gdyby decyzja była sprzeczna z konkretnymi przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie taka sprzeczność nie występuje.

Minister Edukacji i Nauki wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Oceniając zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2020r.w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszej sprawy było zbadanie dopuszczalnego zakresu ingerencji organu administracji rządowej – kuratora oświaty, w decyzje organu gminy prowadzącego szkołę, dotyczące jej likwidacji.

Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo oświatowe szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Zgodnie z art. 51 w związku z art. 55 ustawy – Prawo oświatowe, kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami oraz współdziała z organami jednostek samorządu terytorialnego w zakresie kształtowania i rozwoju bazy materialnej szkół i placówek publicznych.

Organ podnosił, iż sprawowany przez kuratora oświaty nadzór pedagogiczny polega min. na ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek. Kompetencje kuratora do wyrażania wiążącego stanowiska w przedmiocie likwidacji szkoły publicznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego wynikają z jego ustrojowej roli, jako organu odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na obszarze danego województwa oraz jako organu nadzoru pedagogicznego, który w szczególności obejmuje swymi działaniami kwestię zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 55 w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy - Prawo oświatowe). Przy wydawaniu opinii kurator zobligowany jest więc do uwzględnienia nie tylko okoliczności wskazanych wart. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, jak termin likwidacji szkoły, zapewnienie możliwości kontynuowania nauki, dokonanie stosownych zawiadomień o zamiarze likwidacji szkoły, czy też - stosownie do art. 39 ust. 3 ww. ustawy - zapewnienie dzieciom określonego transportu do szkoły, ale powinien również uwzględnić te wszystkie aspekty związane z likwidacją szkoły, które odnoszą się do współtworzenia i realizacji regionalnej i lokalnej polityki oświatowej zgodnej w tym względzie z polityką państwa, jak i do zapewnienia uczniom właściwych warunków nauki, wychowania i opieki, co związane jest z realizacją zadań nadzoru pedagogicznego.

Argumentację tą w znacznej części należy podzielić. Nie można jednak zapominać o roli samorządu terytorialnego w procesie prawidłowego rozwoju regionalnego, co przekłada się również na równomierny i wyważony dostęp do edukacji. To w pierwszej kolejności właściwe jednostki samorządu terytorialnego mają bezpośrednią wiedzę o potrzebach w tym zakresie i sposobie optymalnej realizacji tych potrzeb. Kompetencje kuratora nie są w żaden sposób podważane, nie może on jednak jako organ nadzoru pedagogicznego działać arbitralnie czy też nieracjonalnie. Dobrem nadrzędnym jest tu bowiem zaspokojenie całościowych potrzeb społeczności lokalnych, ze szczególnym uwzględnieniem dostępu dzieci do edukacji, na jak najlepszym poziomie i w optymalnych warunkach.

Jednostki samorządu terytorialnego posiadają ustrojową samodzielność, podlegającą ochronie sądowej (art. 163 i 165 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Gwarancją tej samodzielności jest również ograniczenie zakresu nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego do kryterium legalności (art. 171 Konstytucji RP i art. 85 u.s.g.). W ocenie Sądu, organ nadzoru pedagogicznego może odmówić organowi samorządowemu prowadzącemu szkołę wydania pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkoły tylko wtedy, gdyby decyzja o likwidacji była sprzeczna z konkretnymi przepisami ustawy. Nie uzasadniają zatem takiej odmowy względy polityki państwa, czy nawet subiektywna ocena wpływu likwidacji szkoły na komfort uczniów oraz mieszkańców gminy, czy też subiektywne przeświadczenie, iż nauka w większej placówce może mieć negatywny wpływ na edukację uczęszczających do niej uczniów.

Z art. 89 ust. 1 p.o. wynika, nałożony na organ prowadzący szkołę w razie jej likwidacji, ogólny obowiązek zapewnienia uczniom szkoły likwidowanej możliwości kontunuowania nauki w innej szkole publicznej. Sąd przy tym uznał za przekonujące wyjaśnienia i analizy skarżącej Gminy, że warunki nauki w szkole w [...] są lepsze niż w szkole w [...]. Gmina [...] wskazała, iż swoim zamiarem likwidacji nie ma na celu obniżenia poziomu edukacji ale utrzymanie jak najwyższych standardów edukacji z wykorzystaniem nowoczesnej infrastruktury i odpowiednio przygotowanej kadry pedagogicznej, którą w pełnym zakresie dysponuje Zespół Szkolno - Przedszkolny w [...]. Szkoła Podstawowa w [...]i Zespół Szkolno-Przedszkolny w [...] posiadają całkowicie różny potencjału zarówno pod względem bazy lokalowej, dydaktycznej, jak również wyników nauczania. W Szkole Podstawowej w [...] znajduje się zastępcza sala gimnastyczna, nie spełniającą żadnych standardów (m.in. powierzchnia i wysokość tego pomieszczenia), a stan obiektów nazywanych boiskami sportowymi w porównaniu z zapleczem szkoły w [...] jest bardzo słaby. Warunki lokalowe w Szkoły Podstawowej w [...] są zatem nieporównywalnie lepsze niż szkoły w [...] Korytarze są szerokie i nie ma tutaj mowy o jakimkolwiek przepełnieniu klas czy korytarzy (klasy średnio liczne). Wskazano zatem na stan techniczny pomieszczeń, w których uczą się uczniowie Szkoły w [...], jak również odniesiono się do struktury osobowej kadry pedagogicznej, którą w większości stanowią nauczyciele z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] zatrudnieni w Szkole Podstawowej w [...] na części etatów. Podstawowym miejscem pracy wymienionych nauczycieli jest właśnie Zespół Szkolno-Przedszkolny w [...], gdzie poza całym etatem, nauczyciele ci mają również nadgodziny wynikające z arkusza organizacyjnego. To kwalifikacje pedagogiczne tych nauczycieli były jedynym sposobem na realizację podstawy programowej w VII i VIII klasie (biologia, fizyka, chemia, geografia) oraz sprawne przekształcenie Szkoły w [...] w szkołę VIII-klasową.

Wymienione w uzasadnieniu do uchwały argumenty to m.in.: Utrzymująca się niska liczebność uczniów w klasach Szkoły Podstawowej w [...] - średnio statystycznie poniżej 6 uczniów w klasie, gdzie liczebność uczniów w klasach Szkoły Podstawowej w [...] to niespełna 13, a w Zespole Szkolno – Przedszkolnym w [...] to prawie 18 (klasy średnio liczne). Spadająca liczebność uczniów we wszystkich 3 szkołach podstawowych na terenie Gminy [...] - z ponad 17 uczniów średnio statystycznie w klasie w roku szkolnym 2015/2016 do nieco ponad 13 uczniów średnio statystycznie w roku szkolnym 2019/2020. Według danych dyrektora Szkoły Podstawowej w [...] w klasach l-VIII w roku szkolnym 2020/2021 zapisano 41 uczniów (w tym, 2 którzy uczą się obecnie w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym): w kl. I - 5, w kl. Il - 5, w ki. lII - 3, w ki. IV - 4 (w tym 1 w ww. ośrodku), w kl.V- 1, w kl. VI - 8, w kl. VII-12 (w tym 1 w ww. ośrodku), a w kl. VIII -3.

Gmina [...] wskazał, że zapewni uczniom bezpłatny dowóz do Szkoły. Uczniowie oczekujący na dowóz będą mieli zapewnioną opiekę świetlicową. Nauka odbywać się będzie w systemie jednozmianowym. Gmina wskazała, iż obecnie do Szkoły w [...]uczniowie wyjeżdżają wcześniej z domu i musza dłużej czekać na rozpoczęcie zajęć lekcyjnych. Czas pomiędzy rozpoczęciem dowozu, a rozpoczęciem zajęć skróci się (Uzasadnienie do Uchwały Nr [...]).

Powyższe jest zgodne z treścią artykułu 39 p.o., który określa wymagania dotyczące drogi dziecka z domu do wskazuje w ust. 3 pkt 1 tego artykułu, że jeżeli ta droga przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat - także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej. Gmina zobowiązała się zatem do wypełnienia tego warunku.

Należy przyznać racje skarżącemu, iż w rozpoznawanej sprawie organ II instancji nie powołał żadnych naruszeń prawa materialnego uzasadniających negatywną opinię. Nie wykazał też czy, i ewentualnie jakich wymogów przewidzianych w cyt. ustawie i odrębnych przepisach nie spełniła gmina [...], decydując się na likwidację szkoły. W szczególności Minister nie wskazuje konkretnie na czym polegają potencjalne zagrożenia dla uczniów w związanych z likwidacją tej konkretnej placówki oświatowej.

Należy jeszcze raz podkreślić, że gmina wykonuje zadania w zakresie prowadzenia szkół podstawowych jako zadania własne, działając na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 u.s.g.). Wobec tego ingerencja w istocie o charakterze nadzorczym w tę jej samodzielność wymaga konkretnej podstawy ustawowej i może być usprawiedliwiona jedynie niezgodnością z prawem zamierzonych działań. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości teza, że wiążące dla organu stanowiącego stanowisko kuratora w sprawie likwidacji szkoły lub placówki nie może naruszać samodzielności gminy w zakresie wykonywania jej własnych, obowiązkowych zadań publicznych w dziedzinie oświaty (por. np. wyrok NSA z 10 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 258/06, wyrok WSA w Rzeszowie z 14 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 692/17, wyrok NSA z 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3274/19, wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2019r. sygn. akt II SA/Wa 1603/19). Spoczywające na gminie obowiązki w zakresie zapewnienia dzieciom i młodzieży prawa do kształcenia się oraz do wychowania i opieki, stosownie do wieku i osiągniętego rozwoju, mają charakter dyrektyw o charakterze ogólnym. Nie można z nich wyprowadzić szczegółowych standardów (poza tymi, o których mowa w art. 39 ust. 2 ustawy z 2016 r. Prawo oświatowe), dotyczących zapewnienia warunków realizacji obowiązku szkolnego, nie tylko w zakresie samego nauczania, ale również, co do warunków nauczania (lokalowych czy innych), które mogłyby być wykorzystane jako dodatkowe kryteria oceny zasadności decyzji o likwidacji szkoły, połączonej z przeniesieniem nauczania dzieci tej szkoły do innej placówki. Tym samym nie mają prawnego uzasadnienia m.in. stwierdzenia, że zmiana szkoły, środowiska, adaptacja do nowego otoczenia, jest trudnym doświadczeniem i może mieć negatywny wpływ na poczucie bezpieczeństwa, dlatego lepszym rozwiązaniem jest organizacja kształcenia w klasach łączonych (wyrok WSA w Warszawie z dnia z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1478/20).

W przedmiotowej sprawie naruszenie art. 89 ust. 1 i art. 39 p.o., poprzez ich niezastosowanie i zupełne pominięcie konieczności oparcia opinii na przepisie prawa materialnego, stanowi podstawę do uchylenia wydanych postanowień oraz zobowiązania do wydania opinii pozytywnej. Kurator, wydając opinię negatywną, a następnie Minister utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, nie mogą bowiem opierać się wyłącznie na własnych przeświadczeniach, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa materialnego i stanie faktycznym oraz dokonywać wykładni rozszerzającej przepisów. Rolą Kuratora w procesie likwidacji szkoły nie jest dowolne wyrażenie opinii, że dana placówka nie może zostać zlikwidowana, takiej kompetencji nie przyznał mu bowiem ustawodawca. Podobnie, badając legalność wydanego postanowienia, Minister musi kierować się przesłankami, wynikającymi z prawa materialnego, przepisów postępowania i wskazanym przez siebie kryterium nie pogarszania warunków nauki dzieci. Rolą Kuratora oraz Ministra w procesie likwidacji szkoły jest, tylko i wyłącznie, zbadanie, czy potrzeby edukacyjne uczniów będą zapewnione oraz czy w razie zaistnienia ku temu przesłanek ustawowych Gmina zapewnia transport uczniów i opiekę w czasie transportu, zgodnych z przepisami prawa. Gmina nie ma obowiązku zapewniać edukacji w ramach niemalże indywidualnego toku, jak ma to miejsce w szkole w [...]. Likwidując szkołę, Gmina zaoszczędzi na zbędnych kosztach administracyjnych, a jednocześnie nie ucierpi na tym w żadnym stopniu proces edukacyjny dzieci ani dobro społeczności lokalnej.

Reasumując, w świetle powyżej przytoczonych przepisów, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia [...] marca 2020r. musiało zostać wyeliminowane z porządku prawnego jako noszące znamię dowolności i arbitralności. Organy, zamiast przeanalizować przepisy prawa w kontekście stanu faktycznego i realiów, w których gmina realizuje obowiązek zapewnienia uczniom nauki, w rzeczywistości dokonały samodzielnej i dowolnej kreacji pożądanego, a nie realnego, stanu faktycznego sprawy. Kurator oświaty może bowiem odmówić wydania pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkoły wyłącznie wtedy, gdyby decyzja była sprzeczna z konkretnymi przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie taka sprzeczność nie występuje.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.