Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2239/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. wymierzającą B. K. administracyjną karę pieniężną w wysokości 47.610,32 zł za usunięcie bez zezwolenia 19 sztuk drzew z działki ew. nr [...] położonej przy ul. [...] w W.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

1. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. wymierzył B. K. karę pieniężną w wysokości 47.610,32 zł za usunięcie bez zezwolenia 19 sztuk drzew z działki ew. nr [...] o pow. 0,6460 ha położonej przy ul. [...] w W.

Organ w uzasadnieniu wskazał, że działka ew. nr [...] stanowi w części użytek rolny (0,3116 ha), leśny (0,3076) i drogowy. Właścicielami działki są B. K., K. T., I. L. W dniu 7 października 2008 r. organ powziął informacje o trwającej wycince drzew na działce, dlatego też następnego dnia zwrócił się do Dyrektora L. w W. o dokonanie kontroli zgodności dokonania zabiegu hodowlanego z wydaną w tym przedmiocie decyzją (z dnia [...] stycznia 2008 r.). Oględziny ujawniły, iż dokonano wycinki również na terenie nieleśnym (oznaczonym w ewidencji jako R-V). Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu 14 listopada 2008 r. ustalono, że wycinki 19 drzew dokonały osoby trzecie na zlecenie współwłaścicielki działki B. K. Ustalono (przeprowadzono dwie rozprawy administracyjne), że współwłaściciele nieruchomości wnieśli o wydanie decyzji na wykonanie zabiegów pielęgnacyjnych w części leśnej ich działki (decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r.). Wyznaczenie drzew do wycięcia dokonał pracownik L., oznaczając te drzewa farbą pomarańczową. Drzewa przeznaczone do wycięcia rosły tylko na użytku leśnym. Koniec użytku leśnego w terenie wyznacza drewniana brama. Prace związane z fizycznym usunięciem drzew nadzorowała B. K., która oświadczyła, że wycięto drzewa wyłącznie z terenu leśnego (potwierdzać to miała mapa z pieczątką Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z datą 29 listopada 2007 r. oraz wskazała na pismo z Urzędu Gminy z dnia 20 lutego 2008 r.).

Organ nie dał wiary wyjaśnieniom B. K., że usunięcia dokonano wyłącznie z terenu leśnego. W ocenie organu załączona kserokopia mapy (z 2007 r.) nie jest mapą klasyfikacyjną w rozumieniu prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto w toku postępowania dowodowego ustalono, że wśród wyznaczonych przez pracownika L. drzew do usunięcia nie było drzew usuniętych przez Stronę. Pismo z Urzędu Dzielnicy z dnia 20 lutego 2008 r. nie stanowiło zezwolenia na usunięcie drzew, lecz wskazywało, że rosnące wzdłuż ogrodzenia drzewa stwarzają zagrożenie dla życia i mienia, w związku z powyższym wezwano właściciela do wykonania zabiegów pielęgnacyjnych.

Oceny, kwalifikacji i pomiaru drzew dokonała osoba posiadająca uprawnienia biegłego w zakresie ochrony przyrody. Natomiast karę pieniężną za usunięcie drzew ustalono w oparciu o stawki wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) w zw. z art.. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 tj. ze zm.), zwanej dalej "uop".

2. W odwołaniu B. K. wskazała:

- część nieruchomości której dotyczy niniejsze postępowanie (zgodnie z mapą z 2007 r.) stanowi teren leśny;

- właściciele uzyskali decyzję nakazującą wykonanie zabiegów pielęgnacyjnych, przy czym nie określono w niej (graficznie) jakiego terenu dotyczy;

- pracownik L. oznaczający drzewa do usunięcia nie posiadał żadnej mapy, z której wynikałoby z jakiego obszaru mogą zostać usunięte drzewa (mapą taką dysponowała Strona i w oparciu o nią zlecono usunięcie drzew);

- wniesiono o przeprowadzenie dowodów (informacji z Komisariatu Policji, przesłuchania świadków A. G. i R. C., z dokumentu z mapy z 2007 r., pozyskanie aktualnej mapy działki ew. nr [...]).

3. Wymienioną na wstępie z dnia [...] października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano na art. 83 ust. 6 uop, który zezwala na wycięcie drzew z terenów leśnych bez zezwolenia odpowiedniego organu. Natomiast w myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 uop prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia.

W niniejszej sprawie ustalono fakt wycięcia 19 drzew, miejsce ich wycięcia, obwód pni tych drzew, oraz osobę która bezpośrednio zleciła i nadzorowała wycinkę.

Strona kwestionowała wyłącznie zasadność nałożenia kary, gdyż wycięcia dokonano z terenu leśnego. Zatem Kolegium celem rozstrzygnięcia sprawy musiało ustalić czy część gruntu z którego dokonano wycięcia 19 drzew jest lasem czy też gruntem rolnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że:

- działka z której dokonano usunięcia drzew w ewidencji gruntów opisana jest w części jako teren leśny, w części jako teren rolny i w części jako użytek drogowy; gleboznawcza klasyfikacja gruntu została przeprowadzona w 1976 r. i zatwierdzona decyzją z dnia [...] listopada 1976 r.; w jej trakcie na mapie klasyfikacyjnej skreślono fragment linii określającej zasięg użytku LsV wzdłuż ul. [...]; korekta ta została uwzględniona w operacie ewidencji gruntów;

- wskazano na moc dowodową danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 tj. ze zm.), dalej jako "pgik" oraz art. 76 kpa;

- wypis z ewidencji gruntów jak i decyzja z dnia [...] listopada 1976 r. wraz z operatem klasyfikacyjnym mają charakter dokumentu urzędowego i nie potwierdzają wywodów Odwołującej się, że sporna część działki stanowi las;

- mapa z 2007 r. zawiera oznaczenie granic użytku leśnego zarówno przed jak i po dokonaniu nowej klasyfikacji; na mapie tej sporny fragment gruntu nie jest odrębnie oznaczony symbolem LsV, tak jak pozostała część użytku leśnego; wzdłuż konturu użytku, który zgodnie z decyzją klasyfikacyjną stanowi obecnie las poprowadzono dwie linie przerywane, przy czym wyraźniejsza (ciemniejsza) linia poprowadzona została aż do granicy działki;

- na mapie z 2007 r. brak jest oznaczenia spornego terenu jako LsV, zamknięcia granic obu konturów klasyfikacyjnych i brak symbolu przynależności, który powodowałby, że obie części oddzielone linią przerywaną stanowią ten sam użytek.

Powyższe w ocenie Kolegium uzasadniało przyjęcie, że wycinki drzew dokonano z terenu nieleśnego.

Następnie wskazano, na charakter administracyjnej kary pieniężnej (odpowiedzialność o charakterze obiektywnym niezależnym od winy). Dlatego też, informacje pochodzące zarówno od organu pierwszej instancji jak i Policji o zagrożeniu jakie stwarzają drzewa rosnące wzdłuż ul. [...] nie zwalniały właścicieli od uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew na części gruntu rolnego. Dlatego też Kolegium odstąpiło od przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Stronę, gdyż okoliczności tak ustalone pozostawałyby bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że usunięcie 19 drzew z części terenu działki ew. nr [...] nie spełniało żadnej z przesłanek wymienionych w art. 83 ust. 6 uop, wycinki dokonano bez zezwolenia zatem konieczne było wymierzenie jednej ze współwłaścicielek odpowiedniej kary administracyjnej.

W skardze na powyższą decyzję B. K. wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości zarzuciła rozstrzygnięciu Kolegium naruszenie:

- art. 88 ust. 1 pkt 2 uop w zw. z art. 8 kpa poprzez nałożenie kary pieniężnej za dokonaną wycinkę w sytuacji, w której Skarżąca działała w zaufaniu do czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej – wezwania do podjęcia czynności pielęgnacyjnych oraz działań Policji i Straży Miejskiej zmierzających do wyegzekwowania nałożonego obowiązku;

- art. 107 kpa a więc zasady związania organu ostateczną decyzją administracyjną zawartą w piśmie z dnia 20 lutego 2008 r.;

- art. 8 w zw. z art. 9 kpa poprzez brak pouczenia w piśmie z dnia 20 lutego 2008 r., że drzewa do których usunięcia Skarżąca tym pismem została zobowiązana, wymagają uzyskania innego zezwolenia na wycinkę;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa poprzez pominięcie wniosków Skarżącej o przeprowadzenie dowodów, które świadczyłyby o okoliczności, że Skarżąca była zobowiązana do wycinki drzew również z części nieleśnej gruntu i że wycinki dokonano wyłącznie oznaczonych drzew;

- art. 8 kpa poprzez nałożenie kary administracyjnej, gdy wycinki dokonano w oparciu o wyznaczenie drzew do wycinki przez pracownika L.;

- art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na błędnych ustaleniach faktycznych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono:

- Skarżąca akceptuje rozważania organu odnośnie charakteru administracyjnej kary pieniężnej w zakresie braku znaczenia przesłanki zawinienia oraz działania w stanie wyższej konieczności jednakże wskazuje, że czym innym jest ocena czy działania organu administracji publicznej wywołały uzasadnione przekonanie Skarżącej o prawidłowości dokonywanej wycinki drzew; działania organów obiektywnie doprowadziło do przekonania o braku wymogu uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew z uwagi na leśny charakter gruntu; wskazuje na to pismo z dnia 20 lutego 2008 r. zawierające w szczególności władcze rozstrzygnięcie organu – wzywam, oznaczenie obowiązku – wykonania zabiegów pielęgnacyjnych, drzew których dotyczy obowiązek – rosnących wzdłuż ul. [...], podmiotu zobowiązanego – spadkobierców B. T.;

- Skarżąca pismo z dnia 20 lutego 2008 r. traktuje jako decyzję administracyjną nakazującą usunięcie drzew, ergo zezwalającą na wycinkę drzew z gruntu o charakterze nieleśnym;

- organ zobowiązując Stronę do wykonania czynności pielęgnacyjnych winien był wszechstronnie pouczyć Skarżącą o wymogach uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew zagrażających życiu i zdrowiu, a także o konsekwencjach niedopełnienia obowiązku;

- błąd w ustaleniach faktycznych wynika z tego, że Skarżąca usunęła drzewa wyznaczone do wycinki przez pracownika L., więc działała w zaufaniu do prawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, a obciążenie jej skutkami takiego działania w postaci nałożenia kary pieniężnej pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 8 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 r. wniosła o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji, gdyż sprawa została rozstrzygnięta wcześniejszą ostateczną decyzją – pismem z dnia 20 lutego 2008 r., w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że pojęcie przeprowadzenia zabiegów pielęgnacyjnych w koronach drzew zrozumiała jako obowiązek ich usunięcia ze względu na stanowisko L. wskazujące, że są to drzewa chore lub suche i należy je usunąć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Poza sporem w niniejszej sprawie jest okoliczność wycięcia 19 sztuk drzew z fragmentu działki ew. nr [...], rosnących wzdłuż ul. [...] dokonane na zlecenie współwłaścicielki działki B. K. Za czynność tą wymierzono Skarżącej B. K. administracyjną karę pieniężną w wysokości 47.610,32 zł. Skarżącej znany jest charakter odpowiedzialności administracyjnej zatem zbędne jest szersze omawianie tej kwestii w niniejszym uzasadnieniu. Wskazać jedynie należy, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od stopnia zawinienia podmiotu jej podlegającemu. Odpowiedzialność ta ponoszona jest więc przez sprawcę w oderwaniu od winy za popełniony czyn, czy też błędu sprawcy. Oznacza to, że osoba popełniająca delikt administracyjny ponosi odpowiedzialność nawet jeżeli nie ponosi winy lub działała pod wpływem błędu.

Podstawą wymierzenia kary był art. 88 ust. 1 pkt 2 uop który stanowi w szczególności, że prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew bez wymaganego zezwolenia. Polski ustawodawca przewidział możliwość usunięcia drzew bez takiego zezwolenia jednakże tylko w ściśle określonych przypadkach (np.: art. 83 ust. 6 pkt 1 uop wskazuje, że wolne od zezwolenia jest pozyskanie drzewa w lasach). Zatem usunięcie drzew, bez uzyskania stosownego zezwolenia skutkuje obowiązkiem po stronie organu wymierzenia kary administracyjnej (skoro kara ma charakter obligatoryjny, to nie ma możliwości od jej odstąpienia).

W niniejszej sprawie należało ustalić, czy usunięcie drzew było poprzedzone stosownym zezwoleniem ewentualnie czy nie zachodziły przesłanki (wymienione w art. 83 ust. 6 uop) do wycięcia drzew bez takowego zezwolenia.

1. Skarżąca twierdzi, że wycięcia drzew dokonano z uwagi na nakaz usunięcia drzew zawarty w decyzji administracyjnej. W ocenie Skarżącej pismo Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 2008 r. ma wszelkie cechy decyzji administracyjnej (zawiera władcze rozstrzygnięcie, przedmiot obowiązku, podmiot zobowiązany, datę wydania, a także uzasadnienie), jego treść wskazuje na konieczność usunięcia drzew, ergo zezwala na wycinkę drzew z gruntu. Odnosząc się do tego zarzutu Skarżącej stwierdzić należy, co następuje.

Współwłaściciele działki ew. nr [...] dnia 27 grudnia 2007 r. wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji na wykonanie zabiegów pielęgnacyjnych (usunięcie dużej ilości drzew suchych i chorych) w części leśnej działki ew. nr [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezydent W. ustalił obowiązek wykonania zadań w zakresie pielęgnacji lasu poprzez usuwanie posuszu, wywrotów i złomów do dnia 31 maja 2008 r. oraz na bieżąco utrzymywanie porządku na działce leśnej (w ramach ochrony przeciwpożarowej). Decyzja nie ustala obowiązku wyrębu drzew, zalesienia czy też przebudowy drzewostanu. Natomiast w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia poruszono również kwestie dotyczące pozyskania drewna z terenu leśnego wskazując na konieczność jego legalizacji. Wskazano, że drzewa przeznaczone do wycięcia wyznaczy uprawniony pracownik L. Następnie pismem z dnia 20 lutego 2008 r. poinformowano Skarżącą o zagrożeniach jakie stwarzają drzewa rosnące wzdłuż ul. [...] (przechodzące nad ogrodzeniem korony drzew z dużą ilością suszu grubego zwisają nad chodnikiem powodując zagrożenie dla przechodniów). Pouczono o obowiązkach właściciela nieruchomości (utrzymywania nieruchomości w należytym stanie oraz o odpowiedzialności za zaniedbanie tego obowiązku) a także wezwano do wykonania zabiegów pielęgnacyjnych w koronach drzew rosnących wzdłuż ogrodzenia nieruchomości od strony ul. [...], likwidujących zagrożenie bezpieczeństwa. Pismem tym de facto wezwano Skarżącą do wykonania obowiązków pielęgnacyjnych. Zaznaczyć należy, że pismo to nie zawiera żadnych informacji wskazujących na konieczność usunięcia jakichkolwiek drzew z posesji Skarżącej.

Następnie wskazać należy, że w uop oraz w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12 poz. 59 tj. ze zm.), dalej jako "ul", brak jest definicji "zabiegu pielęgnacyjnego". Uop posługuję się tym pojęciem w dwóch przepisach – w art. 86 ust. 1 w którym stanowi, że nie pobiera się opłat za usunięcie drzew jeżeli usunięcie jest związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków (pkt 3) i z terenów zieleni komunalnej, z parków gminnych, z ogrodów działkowych i z zadrzewień, w związku z zabiegami pielęgnacyjnymi drzew i krzewów (pkt 8) oraz w art. 87 ust. 1 pkt 3 na podstawie którego prezydent miasta wymierza karę za zniszczenie drzew, krzewów lub terenów zieleni spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych. Natomiast w art. 24 pkt 3 ul ustawodawca wskazał, w jaki sposób jest możliwa pielęgnacja i ochrona lasu wymieniając usuwanie drzew opanowanych przez organizmy szkodliwe, a także złomów i wywrotów, zabiegi pielęgnacyjne roślinności leśnej (upraw leśnych) w wieku do 10 lat, zabiegi w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Pojęciem pielęgnacji na gruncie ul ustawodawca posługuje się ponadto w art. 13 ust. 1 pkt 3 (stanowiąc, że jest to obowiązek właściciela lasu) i w art. 18 określając elementy planu urządzenia lasu.

Niewątpliwie polski ustawodawca rozróżnia pojęcia "usunięcie drzewa" i "zabieg pielęgnacyjny", gdyż na zarówno na gruncie uop jak i ul używa ich w odmiennych znaczeniach. Czy to wskazując, że wolne od opłat będzie usunięcie drzew konieczne by dokonać pielęgnacji innych (art. 86 ust. 1 pkt 3 i 8 uop), ewentualnie gdy niewłaściwa pielęgnacja może stanowić podstawę do wymierzenia kary administracyjnej (art. 87 ust. 1 pkt 3 uop). Natomiast na gruncie ul w art. 13 w ust.1 w pkt 3 wskazano na obowiązek właściciela pielęgnowania lasu, zaś art. 13 ust. 1 pkt 5 dotyczy pozyskiwania drewna z tego lasu. Również w języku potocznym oba terminy nie są synonimami. Znaczenie słowa "pielęgnować" za Słownikiem języka polskiego jest następujące: wykonywać czynności mające na celu osiągnięcie wzrostu i rozwoju roślin, utrzymywać coś w należytym stanie, doglądać czegoś, troszczyć się coś (zob. Słownik języka polskiego PWN pod redakcją Mieczysława Szymczaka, tom 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s. 623). Natomiast usunięcie oznacza zabrać coś skądś aby nie zawadzało, zlikwidować (zob. Słownik języka polskiego PWN pod redakcją Mieczysława Szymczaka, tom 3, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s. 583).

W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że zabiegi pielęgnacyjne drzew powinny służyć podtrzymaniu dobrej kondycji drzew(a) lub jej polepszeniu poprzez usuwanie gałęzi obumarłych, nadłamanych lub wchodzących w kolizje z obiektami budowlanymi lub urządzeniami technicznymi, kształtowanie i formowanie korony drzewa. W niektórych przypadkach pielęgnacja będzie oznaczała zapewnienia lepszych warunków wzrostu drzew(a) – z uwagi na jego szczególne walory - kosztem nawet wycięcia innych. Jednak co do zasady zabiegi pielęgnacyjne powinny prowadzić do korekty kształtu drzew w przestrzeni, nie zaś do ich eliminacji, która jakkolwiek w ramach pielęgnacji jest także dopuszczalna.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. organ uznał, iż koniecznymi zabiegami na działce ew. nr [...] są zabiegi pielęgnacyjne w postaci usunięcia posuszu, wywrotów i złomów. Natomiast nie ustalono obowiązku wycięcia żadnych drzew (czy to w ramach działań pielęgnacyjnych czy w ramach pozyskania drewna). Ponadto mając na względzie, że wniosek (z dnia 27 grudnia 2007 r.) dotyczył wyłącznie części leśnej nieruchomości (a więc na wycięcie drzew z której nie potrzeba zezwolenia) organ wskazał na właściwą procedurę legalizacji drewna w sytuacji jego pozyskania. W piśmie z dnia 20 lutego 2008 r. również jest mowa wyłącznie o zabiegach pielęgnacyjnych i to w precyzyjnie określonej części drzew – ich koronach. Pismo to wbrew twierdzeniom Skarżącej nie można traktować jako decyzji administracyjnej, gdyż nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej, nie zawiera terminu w jakim należy wykonać zabiegi, również nie nadaje się do wyegzekwowania w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. W żadnym wypadku nie można uznać, że przy braku wskazania w piśmie, iż chodzi o "usunięcie drzew" dotyczy ono sensu stricte tej dziedziny, pozostawionej w zakresie władczych kompetencji organu administracji (wydawanie zezwoleń). Dlatego też pismo z dnia 20 lutego 2008 r. należy potraktować wyłącznie jako ponaglenie organu wystosowane w celu usunięcia zagrożenia dla bezpieczeństwa mienia i życia jakie stwarzają posusze w koronach drzew rosnących na działce Skarżącej. Pismo to również nie rozszerza w żaden sposób nałożonych decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. obowiązków o konieczność usunięcia jakichkolwiek drzew. Dlatego też nawet przyjęcie, jak chce tego Skarżąca, jakoby analizowane pismo stanowiło decyzję, to jednak nie uprawniało ono do dokonania usunięcia drzew, gdyż w jego treści brak jest zapisów dotyczących usunięcia drzew, a znajdują się wyłącznie stwierdzenia dotyczące zabiegów w ich koronach. Wyklucza to jego traktowanie jako zgodę na usunięcie drzew. Skutkiem tego nie można przyjąć, iż w niniejszej sprawie wycięcie drzew zostało poprzedzone stosowną decyzją zezwalającą na takowe czynności. Wobec tego, również niezasadny jest podniesiony na rozprawie zarzut dotyczący nieważności decyzji (sprawa uprzednio nie została rozstrzygnięta ostateczną decyzją – taką nie jest pismo z dnia 20 lutego 2008 r.).

2. Wobec podniesionych na etapie postępowania administracyjnego zarzutów, konieczne jest rozważenie czy w sprawie nie zachodziły przesłanki (wymienione w art. 83 ust. 6 uop) uprawniające do usunięcia drzew bez zezwolenia. Działkę ew. nr [...] tworzą grunty różnego typu: rolne, leśne i drogowe. Na etapie postępowania administracyjnego Skarżąca wskazywała, że usunięcia drzew dokonano z gruntu leśnego, co w myśl art. 83 ust. 6 pkt 1 uop jest wolne od konieczności uzyskania zezwolenia. Okoliczność tą miała potwierdzać przedłożona mapa z 2007 r. przyjęta do zasobu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Na podstawie tej mapy jakoby uprawniony pracownik L. wyznaczył drzewa do usunięcia, które następnie na zlecenie Skarżącej wycięto. W toku postępowania administracyjnego organy ustaliły, że wycięcia drzew dokonano jednakże z części leśnej nieruchomości. W skardze do sądu administracyjnego Skarżąca nie podniosła zarzutów kwestionujących ustalenia Kolegium dotyczące klasyfikacji terenu z jakiego dokonania usunięcia drzew. Jednakże mając na uwadze art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "ppsa", Sąd z urzędu dokonał weryfikacji ustaleń organów w tym zakresie.

Ewidencja gruntów w myśl art. 2 pkt 8 pgik jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych prawnych władającymi tymi gruntami, budynkami i lokalami. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 § 1 pgik). Dane zawarte w ewidencji wywierają określone skutki prawne (por. między innymi art. 20, 22 i 24 pgik – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 1998 r., sygn. akt II SA 810/98, Lex 41304). Moc wiążącą wpisu do ewidencji zarówno dla obywateli, jak i organów państwowych mają dane dotyczące opisu gruntu, a więc jego położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków oraz ich klas gleboznawczych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1224/05, Lex 206471). Ewidencja gruntów i budynków, jak również wydawane stosownie do treści art. 24 ust. 3 pgik właścicielom lub posiadaczom gruntów wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego, mają natomiast charakter dokumentów urzędowych i szczególną moc dowodową w rozumieniu art. 76 kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 189/08, Lex 510329). Do czasu wzruszenia zapisów w niej zawartych stanowi źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w szczególności w postępowaniach administracyjnych (dane zawarte w ewidencji korzystają z domniemania ich prawidłowości).

Organ wskazał, że aktualne oznaczenie granic użytków na działce ew. nr [...] zostało ostatecznie ukształtowane w 1976 r., kiedy przeprowadzono gleboznawczą klasyfikację gruntów dla tego terenu, którą następnie zatwierdzono decyzją z dnia [...] listopada 1976 r. W trakcie tych prac na mapie klasyfikacyjnej skreślono fragment linii określającej zasięg użytku LsV wzdłuż ul. [...], co następnie uwzględniono w operacie ewidencji gruntów. Kwestie te mogą mieć wyłącznie znaczenie w kontekście prowadzenia postępowania w przedmiocie weryfikacji danych zawartych w ewidencji w trybach wskazanych w pgik (w razie ujawnienia dokumentów potwierdzających, że dane te zostały zamieszczone wadliwie). Natomiast w niniejszej sprawie istotne jest wyłącznie jaka była treść zapisów ewidencji na dzień zdarzenia – usunięcia drzew. Zgromadzony materiał dowodowy w postaci wydruków z aktualnych map ewidencyjnych nie pozostawia wątpliwości jakie są aktualne dane ewidencyjne (bez znaczenia pozostają zgłaszane przez Stronę w toku postępowania zarzuty co do braku uwzględnienia wyników gleboznawczej klasyfikacji gruntów na mapie zasadniczej). Strona nie podniosła również by informacje zamieszczone na stosownej aktualnej mapie były sprzeczne z obecnym stanem zasobów. Natomiast kwestionowanie zawartych w ewidencji danych jest możliwe jedynie we właściwym trybie, którym jest odrębne postępowanie o zmianę (aktualizację) zapisów w ewidencji gruntów, zainicjowanym przed właściwym organem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt III SA 911/94, Lex 43611, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 573/09, Wspólnota 2009/43/39).

W oparciu o ujawnione dane ewidencyjne stwierdzić należy, że wycięcia 19 drzew dokonano z obszaru który nie jest obecnie klasyfikowany jako leśny.

Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołując przepisy prawa szczegółowo odniosło się do kwestii dlaczego mapa z 2007 r. przyjęta do ewidencji nie jest mapą klasyfikacyjną i nie może być stanowić podstawy do uznania, że obszar z którego dokonano usunięcia drzew jest obszarem leśnym (brak oznaczenia LsV na tym fragmencie, zamknięcie obu konturów klasyfikacyjnych, brak symbolu przynależności – symbolu przechaczenia "Z"). Jednakże rozważania organu dotyczące tej kwestii były zbyt daleko idące, wykraczające poza ramy niniejszego postępowania. Mapa z 2007 r. jako nie będąca mapą klasyfikacyjną nie mogła stanowić podstawy do określenia granic obszarów użytków. W zupełności wystarczającym działaniem organu było zwrócenie się o aktualne dane ewidencyjne i w oparciu o nie ustalenie granic użytków na działce ew. nr [...], gdyż weryfikacja prawidłowości danych uwidocznionych w ewidencji (a zatem i podważenie ich mocy dowodowej) w ramach postępowania o wymierzenie kary pieniężnej nie jest możliwa. Wskazane uchybienie (odniesienie w treści uzasadnienia do kwestii pobocznych) nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe, a na skutek ponownego rozpoznania sprawy (w przypadku ewentualnego uchylenia decyzji) musiałaby zostać wydana decyzja o identycznej treści z kontrolowaną, zatem nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu, co wynika a contrario z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

Na marginesie wskazać należy, iż gdyby Skarżąca doprowadziła do weryfikacji danych w ewidencji gruntów i budynków w wyniku której wprowadzono by do ewidencji zmiany (np. z uwagi na wadliwe oznaczenie użytków w stosunku do materiałów wyjściowych) to następnie mogłaby domagać się wznowienia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

3. Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że dokonano wyłącznie wycinki drzew wyznaczonych do usunięcia przez pracownika L. wskazać należy co następuje. Jak wskazano powyżej, stronie znany jest charakter odpowiedzialności za delikt administracyjny. Zatem kwestia ewentualnej winy osoby trzeciej – tutaj pracownika organu - nie ma znaczenia przy ustalaniu odpowiedzialności podmiotu naruszającego zapisy uop. Dlatego też zbędne było przeprowadzenie dowodów (przesłuchania świadków) mających dowieść, że wszystkie wycięte drzewa oznaczone były farbą przez pracownika L., oraz że wycięcie nastąpiło z uwagi na interwencje podejmowane przez funkcjonariuszy Policji i Straży Miejskiej. Prawidłowo organ odmówił ich przeprowadzenia, gdyż pozostają one bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (niezasadność zarzutu dot. naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa poprzez pominięcie wniosków dowodowych strony). Natomiast odrębną kwestią jest odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa za działanie pracowników organu administracji przy wykonywaniu władzy publicznej których rezultatem jest szkoda u obywatela. Podstawę ewentualnych roszczeń stanowi art. 417 § 1 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zaś mając na uwadze zakres kognicji sądu administracyjnego określony w art. 3 § 1 ppsa oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, że kwestie te wykraczają poza ramy niniejszego postępowania.

4. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 8 w zw. z art. 9 kpa poprzez brak pouczenia w piśmie z dnia 20 lutego 2008 r., że drzewa do których usunięcia Skarżąca tym pismem została zobowiązana, wymagają uzyskania innego zezwolenia na wycinkę. Po pierwsze przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2009 r., nie zaś pismo z 2008 r. Po drugie, jak wskazano powyżej pismo to nie stanowiło wezwania do usunięcia drzew lecz wskazywało na konieczność przeprowadzenia zabiegów pielęgnacyjnych w koronach drzew (do których to czynności strona została zobowiązana decyzją z [...] stycznia 2008 r.).

Skoro organy ustaliły, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wycięcia drzew bez zezwolenia (drzewa nie znajdowały się na terenie leśnym) oraz na usunięcie drzew nie zostało wydane stosowne zezwolenie, zatem prawidłowo organ pierwszej instancji wymierzył administracyjną karę pieniężną (powołując właściwą podstawę prawną), zaś organ odwoławczy zasadnie utrzymał takie rozstrzygnięcie w mocy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.