Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 354/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 6c ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art.18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: art.1 par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par.2 pkt 6, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi "S." J.. Z. i Spółka Spółka Jawna w P. na uchwałę Rady Gminy R.l z dnia [...] r. nr XLII/228/17 w przedmiocie uchylenia uchwały Nr XXVIII/128/16 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Rewal w dniu 30 stycznia 2017 r. podjęła uchwałę nr XLII/228/17, którą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) oraz art. 6c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 września 1996 o utrzymaniu czystości porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250 ze zm.) w § 1 uchyliła się uchwalę Nr XXVI11/128/16 Rady Gminy Rewal z 1 marca 2016 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXXV/277/13 z dnia 22 lutego 2013 r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Zachodniopom. poz. 1512). Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy Rewal (§2). Uchwała, zgodnie z § 3, weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że uchwałą Nr XXXV/277/13 z dnia 22 lutego 2013 r. Rada Gminy w Rewalu postanowiła o odbieraniu z dniem 1 lipca 2013 r. odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Zgodnie z art. 6j ust. 3a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250, ze zm.) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2, na których świadczone są usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 196 ze zm.), dopuszcza się aby opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiła iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust 1 pkt 1. Uchwałą Nr XVIII/74/15 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odebranymi z nieruchomości położonych na terenie gminy Rewal oraz ustalenia stawki tej opłaty z dnia 14 września 2015 r. Rada Gminy w Rewalu zdecydowała o rozliczaniu nieruchomości, na których świadczone są usługi hotelarskie w wyżej wskazany sposób.

Ponadto uchwałą Nr XXVIII/128/16 w sprawie zmiany uchwały Nr XXXV/277/13 z dnia 22 lutego 2013 r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, wyłączono nieruchomości, na których usytuowane są wodne parki rozrywki o powierzchni lustra wody basenów powyżej 600 m2.

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Odpadami w Ministerstwie Środowiska wyjaśnił, że w 6j ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie określono wprost, iż ma to być ilość zużytej wody na podstawie odczytu z głównego urządzenia pomiarowego. Możliwe jest m.in. określenie przez radę gminy z jakich urządzeń ilość wody jest odczytywana (wówczas możliwe jest wyłączenie odczytów zużytej wody z urządzeń dostarczających wodę do kompleksu SPA i/lub basenu). Oznacza to, że gmina otrzymała narzędzia do dużej elastyczności w uchwalaniu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zdaniem organu, biorąc pod uwagę powyższe, zasadnym staje się wciągnięcie do systemu wszystkich właścicieli nieruchomości, po dokonaniu przez radę gminy odpowiedniej zmiany uchwał. Przyjęty w gminie [...] system gospodarowania odpadami komunalnymi od początku zakładający odbiór odpadów zarówno z nieruchomości zamieszkałych jak i niezamieszkałych, w założeniu ma być jednolity i ma obejmować wszystkich właścicieli nieruchomości. Ma to zapobiec rozszczelnieniu systemu a tym samym przemieszczaniu się strumienia odpadów w sposób niekontrolowany. Ponadto w kalkulacji kosztów całego systemu ujęto koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie całej gminy, obejmujące m.in. koszty utworzenia i działania punktów selektywnej zbiórki odpadów, koszty administracyjne a także koszty wywozu odpadów komunalnych z plaż i ulic. Wszystkie podmioty wytwarzające odpady, których obowiązek odbioru i odpowiedniego zagospodarowania obciąża gminę, zobowiązane są uiszczać na rzecz gminy daninę publiczną. Biorąc pod uwagę charakter gminy, sezonowość oraz odsetek nieruchomości niezamieszkałych w stosunku do nieruchomości zamieszkałych a także sposób użytkowania tychże nieruchomości Rada zdecydowała się o objęciu systemem wszystkich wyżej wymienionych nieruchomości, do czego delegację daje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wyłączając część nieruchomości z systemu, prowadzi się do nierównego podziału kosztów, w którym obowiązkiem ich poniesienia obciążeni są tylko właściciele nieruchomości obecnie znajdujący się w systemie. Dlatego też zasadnym jest przywrócenie jednolitego i szczelnego systemu, w którym znajdą się wszystkie nieruchomości bez konieczności różnicowania ich ze względu na rodzaj prowadzonej działalności.

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. [...] i Spółka Sp. J. z siedzibą w P. , reprezentowana przez pełnomocnika, wezwała Radę Gminy do

do usunięcia naruszenia interesu prawnego spółki wywołanego podjęciem uchwały Nr XLII/228/17 Rady Gminy Rewal z dnia 30 stycznia 2017 r. w sprawie uchylenia uchwały Nr XXVHI/128/16.

W uzasadnieniu wezwania spółka podniosła, że w dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego akcentuje się zakaz wprowadzania zmian w prawie podatkowym w czasie trwania roku podatkowego, który jest traktowany jako uszczegółowienie, w odniesieniu do prawa daninowego, zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony bezpieczeństwa prawnego (zob. wyrok TK z 15 lipca 2013 r., sygn. K 7/12, wyrok TK z 25 kwietnia 2001 r., sygn. K 15/01). Jednocześnie należy podkreślić, że zakaz wprowadzania zmian prawnych w czasie trwania roku podatkowego dotyczy wszystkich podatków, w których wymiar podatku dokonywany jest za okresy roczne (zob. wyrok TK z 15 lutego 2005 r., sygn. K 48/04). Brak jest wprawdzie ogólnej definicji pojęcia "podatek rozliczany w skali rocznej", ale w tym zakresie można odwołać do typowych cech podatku dochodowego od osób fizycznych i uznać, że jest to, po pierwsze, podatek wymierzany od sumy dochodów uzyskanych w ciągu roku podatkowego, bez względu na to, którego dnia tego roku dochody wpłynęły do podatnika i, że po drugie, rozliczenie tego podatku może nastąpić dopiero w następnym roku kalendarzowym (zob. sygn. K 7/12). To właśnie ze względu na opisany sposób rozliczania takiego podatku podatnik nie powinien być zaskakiwany zmianami w trakcie trwania roku podatkowego, z reguły zbieżnego z rokiem kalendarzowym. Opisane wyżej ograniczenia obejmujące zakaz dokonywania zmian prawnych w czasie trwania roku podatkowego z uwagi na swoją treść i funkcję dotyczy nie tylko podatków ale i analogicznie także niepodatkowych danin publicznych, których wymiar dokonuje się w okresie rocznym roku podatkowego-daninowego (tak wyrok TK o sygn. K 7/12).

W ocenie spółki opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z pewnością można zaliczyć do danin publicznych rozliczanych w okresach rocznych. Po pierwsze, zgodnie z przepisem art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Po drugie, zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisy tejże ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe (według art. 13 § 1 pkt 1 ustawy organem podatkowym jest wójt). Po trzecie, wysokość opłaty jest w praktyce ustalana na cały rok (raz na rok), pomimo tego, iż w istocie jej płatność została podzielona na okresy miesięczne. Zauważyć bowiem należy, iż podstawą ustalenia wysokości tejże opłaty na dany rok są odczyty zużycia wody z roku poprzedniego. Wykazuje to zatem pewne cechy podobne względem podatku dochodowego od osób fizycznych i uiszczanych co miesiąc zaliczek. Po czwarte wreszcie na taki sposób ujęcia tejże opłaty (rozliczanej w okresach rocznych) wskazuje sam wzór deklaracji, w której wskazuje się m.in., iż opłata za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych stanowi sumę wysokości opłat za poszczególne miesiące, zobowiązany do uiszczenia opłaty za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych wskazuje opłaty za 12 miesięcy kalendarzowych danego roku, istnieje obowiązek wykazania rocznej ilości zużytej wody. Podmiot zatem zobowiązany do złożenia deklaracji składa je każdego roku, przy czym wysokość opłaty jest każdorazowo wyliczana w oparciu o wielkości zużycia wody w roku poprzednim. Wskazana uchwała organu doprowadziła do zmiany wysokości obciążeń spółki z tytułu opłaty wykazującej cechy daniny publicznej w trakcie roku (podatkowego) i tym samym koliduje z art. 2 Konstytucji.

Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

[...] Spółka Sp. J w P. , reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na podstawie art. 101 w z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 53 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę na uchwałę Nr XLII/228/17 Rady Gminy Rewal z dnia 30 stycznia 2017 r. w sprawie uchylenia uchwały Nr XXVIII/128/16.

Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 2 Konstytucji. Skarżąca, tak jak w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wskazała w uzasadnieniu skargi, że dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego akcentuje się zakaz wprowadzania zmian w prawie podatkowym w czasie trwania roku podatkowego, który jest traktowany jako uszczegółowienie, w odniesieniu do prawa daninowego, zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony bezpieczeństwa prawnego. Zakaz wprowadzania zmian prawnych w czasie trwania roku podatkowego dotyczy wszystkich podatków, w których wymiar podatku dokonywany jest za okresy roczne. Analogicznie także niepodatkowych danin publicznych, których wymiar dokonuje się w okresie rocznym roku podatkowego – daninowego. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z pewnością można zaliczyć do danin publicznych rozliczanych w okresach rocznych. Wskazane powyżej uchwały organu, zgodnie z ich brzmieniem doprowadziły do zmiany wysokości obciążeń spółki z tytułu opłaty wykazującej cechy daniny publicznej w trakcie roku (podatkowego) i tym samym kolidują z uregulowaniem normy art. 2 Konstytucji.

Dalej skarżąca podkreśliła, że kwestionowana uchwala niewątpliwie narusza jej interes prawny. W roku 2012 skarżąca poniosła koszty wywozu odpadów komunalnych w łącznej kwocie [...]zł. W pierwszym półroczu 2013 r. (do dnia kiedy weszła w życie uchwała Rady Gminy Rewal Nr XXXV/277/13 Rady Gminy Rewal) suma ta wyniosła kwotę [...]zł. W chwili obecnej, w związku z wejściem w życie nowego prawa, skarżąca ponosi opłatę za odbiór odpadów komunalnych na poziomie średniorocznie ponad [...]. zł. Wejście zatem w życie kwestionowanego prawa zmienia w sposób niekorzystny sytuację prawną skarżącej, czyniąc ją uprawnioną do wystąpienia ze skargą, o której stanowi art. 101 w z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przed wejściem w życie zaskarżonej uchwały podstawą obliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pozostawała uchwała Rady Gminy w Rewalu Nr XLVI/348/13 w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawek opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Zgodnie z jej postanowieniami opłata ta stanowiła iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty ustalonej tą uchwałą. W okresie obowiązywania tejże uchwały skarżąca była zobowiązana do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwotach blisko trzykrotnie niższych. Średniomiesięczne zużycie wody w obiektach (tylko tych zlokalizowanych przy ul. [...]), w których świadczy usługi hotelarskie wynosi ponad [...] tys. m3. Zużycie to jest efektem nie tylko korzystania z wody w celach bytowych, ale i przede wszystkim funkcjonowania w tych obiektach basenu, centrum odnowy biologicznej, pralni i kuchni (dowód – dołączone faktury). Opisany wyżej wzrost nie wiąże się w żaden sposób ze zwiększeniem ilości odpadów komunalnych, jakie pozostają odbierane z nieruchomości skarżącej. Zdaniem skarżącej, zaskarżony akt nie zawiera żadnego uzasadnienia przesłanek ustalenia wysokości opłaty na takiej wysokości. Nie ma więc żadnych możliwości ustalenia w oparciu o jakie kryteria organ postanowił o tak znacznym wzroście obciążeń mających charakter publicznoprawny. Skarżona uchwała jako akt prawa miejscowego zmienia sytuację prawną skarżącej, albowiem obliguje do rozliczania należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi według innej podstawy prawnej (wielkości zużytej wody) powodując jednocześnie kilkukrotny wzrost wysokości opłaty z tego tytułu. Tym samym przesłankę naruszenia interesu prawnego należy uznać za należycie wykazaną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Według organu wszystkie podniesione przez skarżącą zarzuty są bezzasadne i nie dają podstaw do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Przywołane przez skarżącą orzecznictwa w przedmiocie zakazu dokonywania zmian podatkowych dotyczy sytuacji w których podatki czy daniny publiczne uiszcza się w wymiarze rocznym. Nie znajduje one zastosowania do omawianych uchwał. Zgodnie z art. 6 m ust. 1 d ustawy o utrzymaniu czystości porządku w gminach, wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 60. W przypadku uchwalenia nowej stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu (ust. 2 a). Interpretacja cytowanego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, że wysokość opłat wskazana w deklaracji nie obowiązuje na cały rok, a tylko do czasu zmiany stawki albo zmiany danych. Istotnym jest również to, że nowa opłata obowiązuje na przyszłość, za kolejne miesiące, a nie wstecz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - p.p.s.a.), kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie z kolei do art. 147 § 1 tej ustawy, sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt , o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego sąd skargę odrzuca. Przy czym, zdaniem Sądu regulacja ta, obligująca do odrzucenia skargi dotyczy jedynie tych przypadków, gdy brak naruszenia interesu prawnego jest oczywisty. Jeśli natomiast przepis szczególny, jako warunek skutecznego wniesienia skargi, formułuje naruszenie interesu prawnego skarżącego, zaś naruszenie to może być wykazane jedynie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a ocena w tym zakresie pozostaje w związku z badaniem legalności zaskarżonego aktu, to brak jest podstaw do odrzucenia skargi (tj. wydania orzeczenia o charakterze formalnym). Zarzuty skargi podlegają wówczas merytorycznemu badaniu (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrok z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. II SA/Łd 155/18 LEX nr 2526234).

Skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu polegającemu na zbadaniu zgodności z prawem uchwały Rady Gminy Rewal z dnia 30 stycznia 2017 r. Nr XLII/228/17 w przedmiocie uchylenia uchwały Nr XXVI11/128/16 Rady Gminy Rewal z dnia 1 marca 2016 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXXV/277/13 z dnia 22 lutego 2013 r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Granice zaskarżenia wyznaczone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) naruszeniem interesu prawnego, wskazują, iż Sąd może dokonywać merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego skarżącemu interesu prawnego.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Przed merytoryczną oceną sprawy podkreślić należy, że wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skarga czyni zadość wymogom formalnym i przesłankom jej skuteczności.

Niewątpliwie zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu ww. przepisu. Jest to akt prawa miejscowego. Stosownie do treści art. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 6c ust. 1 i art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do obowiązkowych zadań własnych gmin należy utrzymanie czystości i porządku w gminach, a wykonując to zadanie gminy obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, co polega m.in. na zorganizowaniu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zaś właściciele nieruchomości zobowiązani są ponosić na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Złożenie skargi poprzedzone zostało pisemnym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżona uchwałą, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 52 § 1 p.p.s.a.

Naruszenie interesu prawnego oznacza natomiast istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą.

Skarżąca jest i była w momencie podejmowania skarżonej uchwały podmiotem, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 lutego 2016 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 r. poz. 250), obciążonym obowiązkami w zakresie utrzymania czystości i porządku (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz adresatem praw i obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi wymienionych w Rozdziale 3a ustawy pt. Gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę.

Stąd też skarżąca, jako zobowiązana do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według przepisów zawartych w zaskarżonej uchwale, niewątpliwie posiada interes prawny w kwestionowaniu ustaleń przyjętych w tej uchwale.

Jak wynika z akt skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z uwagi na naruszenie art. 2 Konstytucji RP na skutek zmiany w trakcie roku kalendarzowego (podatkowego) wysokości obciążeń spółki z tytułu opłaty za odbiór odpadów, wykazującej cechy daniny publicznej o charakterze opłaty rocznej.

Zgodzić należy się ze skarżącą, że wyrażona w art. 2 Konstytucji zasada państwa prawnego wymaga od ustawodawcy, aby tworząc prawo daninowe, nie zaskakiwał podatników zmianą w trakcie trwania cyklu podatkowego. Z zasady tej wynika cały katalog zasad, stanowiących fundament systemu prawnego państwa, a stanowiących klarowny system dyrektyw wyznaczających granice zwykłego ustawodawstwa, pozostającego z Konstytucją w zgodności i norm z nią sprzecznych. Przede wszystkim zatem z zasady państwa prawnego wypływają, tkwiące w niej immanentnie, a wymagające powołania zasady: zaufania obywateli do państwa, ochrony praw nabytych, niedziałanie prawa wstecz.

Jednakże, w ocenie Sądu, wskazane powyżej zasady nie zostały w żaden sposób naruszone zaskarżoną uchwałą, w konsekwencji której z dniem [...] marca 2017 r. zmieniła się wysokość należnej od skarżącej spółki na rzecz Gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i pomimo tego, że w rachunku ekonomicznym zmiana ta jest obiektywnie niekorzystna dla strony.

Rację ma tu bowiem organ, że tzw. zakaz dokonywania zmian podatkowych w ciągu roku podatkowego, na który powołuje się skarżąca, nie ma zastosowania do opłat za gospodarowanie odpadami.

Poza sporem pozostaje pogląd, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną i jako taka ma charakter obowiązkowy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 853/15). Jest to także opłata obejmująca okres miesiąca kalendarzowego, co wywieść można z art. 6i ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje:

1) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec;

2) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne.

Ponadto, w myśl art. 6i ust. 2 ww. ustawy, w przypadku gdy w danym miesiącu na danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania - począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana.

Z kolei, w myśl art. 6m ust. 1d ustawy, wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 60.

W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2).

W przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu (art. 6m ust. 2a).

Zdaniem Sądu, powyższe przepisy jednoznacznie wskazują, że opłaty za gospodarowanie odpadami nie mają wymiaru rocznego. Opłaty są naliczane i płatne za cały jeden miesiąc kalendarzowy, a więc są daninami publicznymi miesięcznymi i niepodzielnymi (vide: art. 6i ust. 2). Przy czym ustawodawca przewidział wprost w ustawie sytuację zmiany wysokości opłaty za miesiąc, w ciągu roku, w związku ze zmianą danych po stronie zobowiązanego, jak i wskazał na możliwość uchwalenia przez organ gminy nowej stawki opłaty, nie wykluczając możliwości dokonania takiej zmiany także w trakcie roku, a nawet w trakcie danego miesiąca. Odpowiednio do art. 6m ust. 1d ustawy, ramy czasowe obowiązywania danej stawki opłaty za odbiór odpadów na terenie gminy zostały wyznaczone do momentu złożenia korekty deklaracji przez zobowiązanego lub do daty zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez organ gminy.

Zaznaczyć należy, że gwarancją realizacji zasady zaufania do państwa i ochrony praw nabytych przy wprowadzaniu aktem prawnym ewentualnych zmian w zakresie wysokości stawek opłaty należnej gminie za gospodarowanie odpadami jest nie tylko ogłoszenie aktu, ale też dodatkowy obowiązek pisemnego zawiadomienia adresata ustawy o wprowadzonej zmianie oraz "vacatio legis" określone w akcie przez organ uchwałodawczy. W zaskarżonej uchwale jest to okres 14 dni.

Powyższe oznacza, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem i tym samym nie narusza praw skarżącej.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniesionej skargi, jako niezasadnej.