Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 387/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 145, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 roku Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB lub Inspektor Wojewódzki) decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm, dalej Kpa), w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) po rozpatrzeniu odwołania Pana J. A. z dnia 16.09.2016 r., reprezentowanego przez [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB lub Inspektor Powiatowy) z dnia [...].09.2016 r. (znak [...]), którą organ zatwierdził projekt budowlany zamienny budowy chodnika przy drodze powiatowej [...] wieś Z. na działkach nr ewid. gruntów [...] położonych w Z., przedłożony przez Powiat G., udzielił wnioskodawcy pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji w/w budowy chodnika, nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w chodnika, działając na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28.12.2018 r. (sygn. akt II SA/Po [...]), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 Kpa:

1. zatwierdzam Powiatowi G. reprezentowanemu przez Zarząd Powiatu G. projekt budowlany zamienny budowy chodnika przy drodze powiatowej nr [...] wieś Z. na działkach nr ewid. gruntów [...] położonych w Z.,

2. udzielam Powiatowi G. reprezentowanemu przez Zarząd Powiatu G. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji chodnika przy drodze powiatowej nr [...] wieś Z. na działkach nr ewid. gruntów [...] położonych w Z.,

3. nakładam na Powiat G. reprezentowany przez Zarząd Powiatu G. obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 24 stycznia 2012 r. do PINB wpłynęło podanie J. A. dotyczące budowy chodnika w ciągu drogi powiatowej [...]. Wnioskodawca wystąpił o weryfikację legalności i prawidłowości budowy.

W dniu 3 lutego 2012 r. pracownicy Inspektoratu Powiatowego przeprowadzili kontrolę. Ustalono, że Powiatowy Zarząd Dróg w G. (obecnie Starosta G.) działając na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") z dnia 7 listopada 2006 r., [...] realizuje budowę chodnika przy drodze powiatowej [...] na terenie położonym w miejscowości Z. stanowiącym działki [...]. Chodnik jest wykonany na całej długości za wyjątkiem odcinka wzdłuż działki [...] (na długości 58 m). Inwestycja objęła także korektę szerokości jezdni, którą zwiększono o 1 m (jezdnia na odcinku zrealizowanego chodnika posiada szerokość 5,8 m zgodnie z projektem). Na odcinku wzdłuż działki [...] wykonano nasyp ziemny i wstrzymano dalsze roboty budowlane; szerokość drogi na tym odcinku pozostała bez zmian i wynosi 4,80 m.

PINB następnie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności i prawidłowości budowy wyżej opisanego chodnika.

W dniach 11 i 19 kwietnia 2012 r. pracownicy Inspektoratu Powiatowego przeprowadzili ponowne kontrole budowy.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., [...] PINB umorzył jako bezprzedmiotowe wszczęte postępowanie administracyjne.

Na skutek odwołania J. A. WWINB decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., [...] uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., [...] Inspektor Powiatowy ponownie umorzył postępowanie.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r., [...] Inspektor Wojewódzki utrzymał w mocy decyzję Inspektora Powiatowego.

Pismem z dnia 15 listopada 2012 r., [...] Wojewoda W. (zwany dalej "Wojewodą") zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek J. A. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wydanego przez Starostę pozwolenia na budowę chodnika przy drodze powiatowej [...] z dnia [...] listopada 2006 r., [...] ([...]).

W dniu [...] marca 2013 r. (decyzja [...]) Wojewoda stwierdził nieważność wskazanego pozwolenia.

W dniu [...] maja 2013 r. Inspektor Powiatowy ponownie wszczął postępowanie w sprawie budowy chodnika we wsi Z. przy drodze powiatowej nr [...] (tym razem w związku ze stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę).

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., [...] (dalsze czynności i akty tego organu mają ten sam znak – uw. Sądu) postępowanie zostało zawieszone. Dnia 1 grudnia 2014 r. Inspektor Powiatowy postanowił o jego podjęciu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Inspektor Powiatowy odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z realizacją inwestycji.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., [...] Inspektor Wojewódzki uchylił powyższą decyzję, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r., II SAB/Po 155/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Inspektora Powiatowego do wydania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem decyzji kończącej postępowanie dotyczące budowy chodnika we wsi Z..

W dniu 13 maja 2015 r. ponownie przeprowadzono kontrolę budowy chodnika. Postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r. Inspektor Powiatowy zobowiązał Zarząd Powiatu G. do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.

Dnia 15 września 2015 r. inwestor złożył opracowanie techniczne.

Kolejnym wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., II SAB/Po 97/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Inspektora Powiatowego do wydania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne w sprawie budowy chodnika we wsi Z..

W dniu 10 listopada 2015 r. przeprowadzono kolejną kontrolę obiektu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Inspektor Powiatowy zobowiązał Zarząd Powiatu G. do przedłożenia: 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, ostatecznej decyzji rozszerzającej decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – w terminie do 9 maja 2016 r. Na wniosek inwestora organ wyraził zgodę na przedłużenie powyższego terminu do 31 lipca 2016 r.

W dniu 28 lipca 2016 r. do Inspektora Powiatowego wpłynęły dokumenty wymagane decyzją z 3 lutego 2016 r.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Inspektor Powiatowy zatwierdził projekt budowlany zamienny budowy chodnika przy drodze powiatowej [...], udzielił Powiatowi G. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji budowy chodnika oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł J. A. (k. 5-6 akt administracyjnych organu drugiej instancji – teczka 7721.389.2016).

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., [...] Inspektor Wojewódzki uchylił zaskarżoną decyzję w całości, jednakże zarazem na podstawie 51 ust. 4 P.b. zatwierdził projekt budowlany zamienny budowy chodnika przy drodze powiatowej [...] wieś Z. na działkach [...] położonych w Z., udzielił Powiatowi G. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożył na Powiat G. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (k. 43-46 akt administracyjnych organu drugiej instancji – teczka 7721.389.2016).

Wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r., II SA/Po 1037/16 WSA w Poznaniu uchylił decyzję Inspektora Wojewódzkiego z dnia 25 listopada 2016 r. (k. 49-59 akt administracyjnych organu drugiej instancji – teczka 7721.389.2016).

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., [...] Inspektor Wojewódzki uchylił decyzję Inspektora Powiatowego z dnia 14 września 2016 r. i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r., II SA/po 1152/17, który został wydany na skutek sprzeciwu J. A., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję kasacyjną. Uznał bowiem, że organ naruszył art. 138 § 2 K.p.a. Sąd jednocześnie stanowczo podkreślił, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym sprzeciwem od decyzji nie może wypowiadać się co do merytorycznych aspektów sprawy.

WWINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Inspektora Wojewódzkiego z dnia 14 września 2016 r.

W skardze J. A. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W wyniku jej rozpatrzenia WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Po 851/18 uchylił ww, decyzję WWINB z [...] sierpnia 2018 r.

W wyroku tym WSA wskazał, że obszernie na temat sprawy wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku II SA/Po 1037/16. Spośród twierdzeń i wskazań wyroku następujące z nich mają istotne znaczenie:

1. Przesądzono, że postępowanie prowadzone powinno być w trybie art. 51 P.b., a wydana decyzja organu znajduje podstawę w art. 51 ust. 4 P.b.;

2. Sąd uznał, że objęte inwestycją działki [...] nie wykraczają poza działki wskazane w decyzji lokalizacyjnej i w zakresie relacji przestrzennej pomiędzy decyzją lokalizacyjną a projektem zamiennym nie zgłosił dalszych zastrzeżeń;

3. W toku postępowania naprawczego organ powinien przede wszystkim ustalić, na jakim odcinku objętym pierwotnym pozwoleniem na budowę (następnie wyeliminowanym z obrotu) roboty zostały wykonane i w jakim zakresie, na jakim odcinku chodnik został zrealizowany w całości, na jakim prace zostały rozpoczęte, a nie zakończone, wreszcie na jakim nie zostały w ogóle podjęte. Zagadnienie to budziło wątpliwości Sądu w kontekście informacji zapisanych w protokołach kontroli, a dotyczących wykonania na działce [...] (działka skarżącego) nasypu ziemnego;

4. W zależności od powyższych ustaleń, należy rozstrzygnąć, czy prawidłowo wyłączono działkę [...] z zakresu projektu budowlanego zamiennego;

5. Sąd zwrócił uwagę, że na stronach 36 i 46 projektu budowlanego zamiennego przewiduje się rozbiórkę istniejącej nawierzchni chodnika i zjazdów wraz z krawężnikami i obrzeżami, nie odnosi się to więc do odcinka bez nawierzchni utwardzonej. Tymczasem w trakcie kontroli z dnia 10 listopada 2015 r. stwierdzono wykonanie na wysokości działek [...] i [...] chodnika bez nawierzchni utwardzonej w zakresie wyrównania i wyprofilowania pobocza, które stanowi część podbudowy niewykonanej nawierzchni utwardzonej chodnika;

6. Sąd odnotował, że projekt przewiduje na spornym odcinku ustawienie muru oporowego z balustradą dla pieszych. Organ powinien te okoliczności odnieść do ustaleń decyzji lokalizacyjnej i ocenić, czy tak zrealizowany obiekt liniowy spełnia swoją funkcję, to jest zapewnia całość komunikacji ruchu pieszego;

7. Sąd zgłosił wątpliwości dotyczące przebiegu krawężnika betonowego w planie zagospodarowania działki;

8. Zdaniem Sądu nie wyjaśniono, dlaczego w odniesieniu do inwestycji pominięto działkę [...].

Sąd stanął na stanowisku, że wyrok II SA/Po 1037/16 wykonano w dużej części, jednakże nie wszystkie wskazania w nim zawarte spotkały się z należytą reakcją organu.

WSA stwierdził, że zaskarżona decyzja Inspektora Wojewódzkiego jest spójna ze wskazaniami wyroku II SA/Po 1037/16 w zakresie przedstawionych wyżej punktów 1 i 2.

Z realizacji punktów 3, 4 i 5, w ocenie Sądu, WWINB także wywiązał się należycie. Przede wszystkim włączył do własnych akt [...] (k. 277-281) protokół kontroli z dnia 5 kwietnia 2018 r., [...], którą przeprowadzono w ramach toczącego się przed Inspektorem Powiatowym postępowania po decyzji kasacyjnej Inspektora Wojewódzkiego (oryginał protokołu znajduje się 132-133 akt organu pierwszej instancji [...]; niebieski segregator). Nadmienić trzeba, że kontrola przeprowadzona została przez Inspektora Powiatowego w ramach sprawy i miała miejsce jeszcze zanim wyrokiem II SA/Po 1152/17 uchylono ostatnią decyzję kasacyjną organu odwoławczego.

Kontrola z dnia 5 kwietnia 2018 r., [...] przeprowadzona z udziałem geodety wykazała, że co prawda na działce [...] znajduje się część spornej skarpy położonej w granicy tej działki i działki drogowej [...], jednakże nasyp pod chodnik objęty robotami budowlanymi (wykonany) pozostaje w granicy działki [...]

Zdaniem Sądu organ trafnie odwołał się do złożonych oświadczeń inwestora, iż w trakcie pierwotnych robót drogowych zasadnicze ukształtowanie spornej skarpy nie uległo zmianie, natomiast podlegała ona jedynie wyrównaniu i obsypaniu piaskiem (przedstawiciel inwestora było obecny w trakcie kontroli w dniu 5 kwietnia 2018 r.).

Zdaniem Sądu prawidłowa jest ocena Inspektora Wojewódzkiego co do zakresu i zasięgu robót ziemnych zrealizowanych na początkowym etapie inwestycji (objętych później postępowaniem naprawczym). Analiza fotografii przedstawiających usytuowany przez geodetę (zaznaczony roboczo słupkami i taśmą) przebieg granicy pomiędzy działkami [...] i [...] prowadzi do wniosku, że sam przebieg projektowanego chodnika zaprojektowano poza granicą działki [...] (por. rys. nr [...], k. 55 projektu zamiennego), natomiast skarpa, na której szczycie miał się on znaleźć, nie była przedmiotem robót w zakresie, w jakim jej fragment osiąga granice tej działki. Zauważyć należy, że przedstawiciel inwestora jednoznacznie wyjaśnił, że istniejący jeszcze przed podjęciem prac nasyp nachodził na ówczesną działkę 116.

Powyższe prowadzi do wniosku, że na działce [...] nie zrealizowano żadnych robót budowlanych, w szczególności nie powstała nowa budowla ziemna, co czyniłoby koniecznym objęcie postępowaniem naprawczym również tej działki. Z kolei wątpliwość, na jaką Sąd (II SA/Po 1037/16) zwrócił uwagę w odniesieniu do ustaleń protokołu kontroli z dnia 10 listopada 2015 r. (k. 86 akt administracyjnych [...]), dotycząca zakresu wspomnianego "wyrównania i wyprofilowania pobocza", została rozwiana przez przedstawiciela inwestora, który doprecyzował, że skarpa w części nachodzącej na ówczesną działkę [...] istniała jeszcze przed rozpoczęciem prac (jak opisano wyżej).

Sąd zaznaczył, że J. A., który – jak wskazano – konsekwentnie twierdzi, że na jego działce [...] zrealizowano część inwestycji (budowli) nie przedstawił żadnego przeciwdowodu dla powyższych ustaleń, w szczególności nie uprawdopodobnił, że poza wyrównaniem skarpy została ona w ramach rozważanej inwestycji poszerzona, czy w inny sposób ukształtowana w części dotyczącej obszaru jego nieruchomości.

W ocenie Sądu Inspektor Wojewódzki nie zrealizował natomiast należycie wskazań zawartych w wyroku II SA/Po 1037/16 z punktów 6-7 (wymienionych wyżej). Sąd w wyroku z dnia 9 marca 2017 r. zaznaczył, że projekt przewiduje na spornym odcinku ustawienie muru oporowego z balustradą dla pieszych, a organ powinien te okoliczności odnieść do ustaleń decyzji lokalizacyjnej i ocenić, czy tak zrealizowany obiekt liniowy spełnia swoją funkcję, to jest zapewnia całość komunikacji ruchu pieszego.

Do powyższej kwestii organ odniósł się zaś jednym zdaniem na przedostatniej stronie decyzji ("ciągłość ruchu pieszego, będzie możliwa po wykonaniu robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym zamiennym"), bez żadnego odniesienia się do treści projektu, czy innych dowodów, jeśli chodzi przebieg granic konstrukcji oraz jej charakterystykę.

Sąd wskazał, że zdaje sobie sprawę, iż rzeczona konstrukcja żelbetowa została opisana w projekcie i rozrysowana na w przekrojach na rysunku 4 (k. 56 projektu) oraz, że najpewniej prawidłowość jej zaprojektowania w kontekście decyzji lokalizacyjnej i z perspektywy funkcjonalnej nie budziły wątpliwości Inspektora Wojewódzkiego. Organ nie mógł jednak odstąpić od obowiązku wyartykułowania i wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji swojej oceny w omawianym tu zakresie, skoro w prawomocnym wyroku wyraźnie mu to nakazano (cyt. z wyroku II SA/Po 1037/16: "W projekcie budowlanym na k. 36 i 46 wskazano, że na odcinku od km 0+260 do km 0+304 ze względu na niewystarczającą szerokość istniejącego pasa drogowego zaprojektowano ustawienie muru oporowego z balustradą dla pieszych. Organ winien te okoliczności odnieść do ustaleń decyzji lokalizacyjnej i ocenić czy tak zrealizowany obiekt liniowy spełnia swoją funkcję, tj. zapewnia całość komunikacji ruchu pieszego, co w decyzji zostało wskazane jako pewnik bez odniesienia do konkretnych zapisów projektu wobec treści decyzji lokalizacyjnej").

Organ w ogóle nie zrealizował wskazania zawartego w wyroku II SA/Po 1037/16 dotyczącego wyjaśnienia wątpliwości dotyczących przebiegu krawężnika względem granicy działki [...]. Wątpliwości te w przywołanym wyroku ujawniły się w kontekście analizy rysunku 2 na k. 41 projektu budowlanego zamiennego. Kwestia ta powinna spotkać się z odpowiedzią organu wyartykułowaną w treści uzasadnienia decyzji. Skoro w poprzednim prawomocnym wyroku określone zagadnienia zostały przedstawione organowi do wyjaśnienia, a organ w ogóle nie zajął stanowiska, to ponownie orzekający Sąd nie może go w tym obowiązku zastąpić.

Przechodząc do wskazania wyroku II SA/Po 1037/16, oznaczonego (na liście powyżej) jako punkt 8, Sąd stwierdził, że zostało ono należycie zrealizowane przez Inspektora Wojewódzkiego. Z akt sprawy nie wynika, jakoby na terenie działki [...] zrealizowano jakiekolwiek roboty, jak również, aby na działce tej wedle projektu zamiennego planowano prowadzenie robót budowlanych. Działka ta mogła być więc z projektu wyłączona.

WSA w wyroku wskazał, że obowiązkiem Inspektora Wojewódzkiego, wynikającym chociażby z ogólnej zasady przekonywania zawartej w art. 11 K.p.a., było wyjaśnienie, dlaczego obecnie zdecydował się orzec na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymując w mocy decyzję z dnia 14 września 2016 r., [...], skoro poprzednio rozpoznając odwołanie od tej właśnie decyzji pierwszoinstancyjnej (przed wyrokiem II SA/Po 1037/16) orzekał kasacyjno-reformatoryjnie (decyzja z dnia [...] listopada 2016 r., [...] – k. 43-46 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Sąd wskazał, że wówczas rozstrzygnięcie Inspektora Wojewódzkiego podyktowane było wątpliwościami dotyczącymi nieprecyzyjnego sposobu wskazania adresata decyzji z dnia 14 września 2016 r. Skoro obecnie organ odwoławczy postrzega tą kwestię inaczej, powinien to wyjaśnić.

Końcowo Sąd zwrócił Inspektorowi Wojewódzkiemu uwagę na konieczność zajęcia stanowiska dotyczącego pozyskania przez inwestora wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Kwestia ta jawi się jako istotna w kontekście zarzutów podniesionych w skardze. Skarżący podnosi on pominięcie uzgodnienia projektu z właściwymi organami (skarżący twierdzi, że zabrakło uzgodnienia z Rejonowym Oddziałem W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L.).

Ponownie rozpoznając sprawę WWINB wydał opisaną we wstępie decyzję z [...] kwietnia 2019 r.

W ocenie WWINB podkreślenia wymaga, że zaprojektowany mur oporowy jest konstrukcją oporową, którego funkcja jest związana z przenoszeniem obciążeń od podbudowy i nawierzchni chłodnika, zapewnia stateczność tych elementów. Droga, zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Bez wątpienia mur oporowy zrealizowany jest w pasie drogowym. Konstrukcja oporowa jest zatem obiektem inżynierskim, który jest elementem drogi. Decyzja lokalizacyjna Burmistrza B. W. z dnia 30.05.2016 r. (znak [...]) dotyczy budowy chodnika, ale przewiduje również poszerzenie jezdni drogi.

Mur oporowy zapewnia możliwość budowy chodnika, a balustrada zapewni zachowanie warunków bezpieczeństwa pieszych ze względu na różnicę wysokości chodnika i terenu przyległego (m.in. dz. nr [...]).

WWINB wskazał, że aktualnie bez wątpienia chodnik ze względu na niewykonanie nawierzchni w całości oraz ze względu na występujące usterki i nieprawidłowości dot. nierówności chodnika na pozostałym odcinku tj. zmiana ukierunkowania spływu wód, zastoiska wody, uszkodzenia krawężnika i zapadnięcia chodnika przylegającego do studzienek rewizyjnych kanalizacji deszczowej, nie zapewnia ciągłości komunikacji ruchu pieszego. Niemniej ww. ciągłość ruchu pieszego, będzie możliwa po wykonaniu robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym zamiennym.

Odnosząc się z kolei do wskazanej w uzasadnieniu wyroku kwestii krawężnika (pkt 7- uwaga Sądu) wzdłuż działki nr [...], WWINB wskazał, że krawężnik jest przedstawiony na wys. nr [...] (arkusz nr [...] i nr [...]), a szczegóły pokazane są jako "szczegół A". Krawężnik przebiega od strony jezdni i rozdziela chodnik od jezdni, zatem jest odsunięty od działki nr [...] dalej niż mur oporowy i nie koliduje z nią. Jego przebieg wynika z poszerzenia drogi [przewiduje to decyzja lokalizacyjna (pkt 3 ust. 3) oraz projekt budowlany zamienny].

Odnosząc się zaś do wskazania zawartego w wyroku WSA z 28 grudnia 2018 r. dotyczącego konieczności "zajęcia stanowiska dotyczącego pozyskania przez inwestora wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Kwestia ta jawi się jako istotna w kontekście zarzutów J. A. podniesionych obecnie w skardze. Podnosi on pominięcie uzgodnienia projektu z właściwymi organami (skarżący twierdzi, że zabrakło uzgodnienia z Rejonowym Oddziałem W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L.)", WWINB zauważył, że w aktach sprawy (strona 30 projektu zamiennego) jest pismo Burmistrza B. W. z dnia 15.07.2016 r. (znak [...]) o wyrażeniu zgody na prowadzenie robót na działce nr [...], stanowiącej własność G. W..

Z akt sprawy organu I instancji wynika, że działka nr [...] jest własnością Gminy.

WWINB zwrócił także uwagę na to, że uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa W. z dnia 23.10.2017 r. zlikwidowany został W. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w P..

Zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane: "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie."

Organ nadzoru budowlanego winien ocenić projekt zamienny, analogicznie jak organ administracji architektoniczno-budowlanej przy udzielaniu pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 1 prawa budowlanego, czyli organ sprawdza (w zakresie dokonanych zmian): 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w przedmiotowej sprawie decyzja o warunkach zabudowy była ważna do [...]);

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt lb, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Zatwierdzony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z decyzją Burmistrza B. W. z dnia 30.05.2016 r. (znak [...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, przedłożony projekt budowlany jest kompletny i został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W ocenie WWINB nie budzi wątpliwości kto jest adresatem zaskarżonej decyzji, niemniej wobec "domyślnego" wskazania adresata WWINB postanowił orzec kasacyjno- reformacyjnie (art. 138 § 1 pkt 2 Kpa).

J. A. wniósł następnie skargę do WSA w Poznaniu, zaskarżając decyzję WWIN w całości i wniósł o:

1. uwzględnienie skargi przez WWINB w trybie autokontroli (art. 54 § 3 ppsa.) poprzez uchylenie zaskarżanej, własnej decyzji i wydanie nowej decyzji,

2. uchylenie decyzji WWINB znak sprawy: [...] z dnia [...].04.2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w G. znak: [...] z dnia 14 września 2016 r. (art. 135 ppsa) przez WSA w Poznaniu w przypadku nieuwzględnienia skargi przez WWINB w trybie autokontroli,

3. zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania

W ocenie skarżącego w obrocie prawnym istnieją dwa prawomocne rozstrzygnięcia tego samego sądu - WSA w Poznaniu (sygn. akt II SAB/Po 67/11; sygn. akt II SA/Po 851/18), których ustalenia co do stanu faktycznego, zawarte w uzasadnieniu wyroku wzajemnie się wykluczają. Wyrok o sygn. akt II SA/Po 851/18 z dnia 28.12.2018 r. narusza zasadę res iudicata, ale z uwagi na to, że nie ma możliwości prawnej zaskarżenia do NSA samego uzasadnienia wyroku skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej od tego wyroku. Skarżący kwestionuje w szczególności stwierdzenie zawarte na str. 16 uzasadnienia wyroku, iż "(...) na działce [...] nie zrealizowano żadnych robót budowlanych, w szczególności nie powstała nowa budowla ziemna, co czyniłoby koniecznym objęcie postępowaniem naprawczym również tej działki." Ocena ta jest sprzeczna z wcześniejszym wyrokiem o sygn. akt II SAB/Po 67/11 z dnia 7. 12.2011 r. Kwestia wykonania robót na działce skarżącego nr 116/1 (przed podziałem nr 116) została przesądzona w tym właśnie wyroku.

WSA w Poznaniu na str. 3 uzasadnienia (II SAB 67/11- uw. Sądu) swego wyroku jednoznacznie stwierdził, iż jak wskazuje analiza akt sprawy, Powiatowy Zarząd Dróg w G. wykonuje od 2006 r. roboty związane z budową chodnika w ciągu drogi powiatowej nr [...] wieś Z.. W 2009 r. wykonano nasyp pod chodnik na działce nr [...] należącej do skarżącego, którego to chodnika do dnia dzisiejszego, z uwagi na brak środków finansowych nie zrealizowano (pismo Powiatowego Zarządu Dróg w G. do Starosty [...] z dnia 15 stycznia 2010 r. - k. 9 akt administracyjnych). Mając powyższe na względzie Zarząd Powiatu zobowiązał Wydział Architektury Budownictwa i Gospodarki Nieruchomościami da niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do wykupu gruntów od J. A.. Podjęte następnie działania doprowadziły do podziału nieruchomości nr [...] na nieruchomości o numerach [...] oraz [...] (decyzja Burmistrza Miasta B. W. z dnia [...] września 2010 r. - k. 64 akt administracyjnych), jednakże na skutek braku porozumienia, co do wysokości odszkodowania, działka nr [...] nie została do dnia dzisiejszego wykupiona przez Starostę, na co zwrócił on uwagę w odpowiedzi na skargę."

Powyższe w ocenie strony potwierdza dokumentacja zdjęciowa dołączona do skargi oraz załączone orzeczenia.

Kwestia wykonania robót budowlanych na działce skarżącego nie sprowadza się jednak tylko do wykonania nasypu, którego wykonanie przewidywał projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] [...] znak: [...]. [...]/06 z dnia 7 listopada 2006 r. (w projekcie zaznaczono skarpę). Na działce skarżącego wykonano także kanalizację deszczową (kd 300). Elementem tej kanalizacji jest między innymi wykonana studnia oznaczona na działce nr [...] (rów) symbolem [...] km.

Wykonanie robót na działce skarżącego przewidywał zatwierdzony projekt budowlany, w skład którego wchodził między innymi Rysunek nr [...] Planu sytuacyjnego, na którym umieszona została klauzula "Plan realizacyjny, projekt techniczny stanowi integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 07.11.2006 r."

Informacja o wydanym prawomocnym wyroku sygn. akt II SAB/Po 67/11 została pominięta w uzasadnieniu wyroku sygn. akt II SA/Po 1037/16 z dnia 9 marca 2017 r., do którego nawiązuje się w uzasadnieniu ostatniego wyroku wydanego w przedmiotowej sprawie – sygn.. akt II SA/Po 851/18 z dnia 28 grudnia 2018 r.

W ocenie skarżącego powadzone postępowanie naprawcze obejmować powinno swym zakresem także roboty ziemne i inne wykonane na działce skarżącego. Postępowanie naprawcze, jak sama nazwa wskazuje, ma naprawić wszystko to, co zostało zepsute, a zatem powinno obejmować wszystko to, co miało miejsce w przeszłości. Wyrazem tego jest ostateczna decyzja PINB w G. znak: [...] z dnia [...] lutego 2016 r. W decyzji tej jednoznacznie wskazano, że "projekt zamienny powinien uwzględniać wszystkie działki objęte przedmiotową inwestycją, uwzględniać aktualny zakres realizacyjny i przedstawiać zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych".

WWINB zatwierdził projekt budowlany zamienny, który nie obejmuje wszystkich działek objętych przedmiotową inwestycją tj. w szczególności działki nr [...] będącej własnością skarżącego. Wadliwość ta jest ewidentna. Projekt pierwotny przewidywał roboty na działce skarżącego i został wraz z decyzją wyeliminowany przez Wojewodę W. z obrotu prawnego - patrz: decyzja znak: [...] z dnia 26 marca 2013 r. stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 7 listopada 2006 r. znak: [...]). Skoro część łych robót została na działce skarżącego wykonana, to roboty te powinny być objęte postępowaniem naprawczym w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, a skoro nic zostały objęte postępowaniem naprawczym - to decyzję WWINB, jako wadliwą należy uchylić.

Dodatkowo skarżący podniósł, że WWINB nie wywiązał się z obowiązku wyjaśnienia braku uzgodnienia projektu z organem właściwym do spraw melioracji i urządzeń wodnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, ze wykonał w pełni wskazania zawarte w uprzednich wyrokach tut. Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę należy uwzględnić aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Kontrola dokonywana jest przy tym pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Na podstawie dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 się 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018. poz. 1302- dalej "p.p.s.a"), rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu:

1. w sprawie o sygn. II SAB/Po 155/14 z dnia 5 lutego 2015 r. -Sąd zobowiązał PINB w G. do wydania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem decyzji kończącej postępowanie w przedmiocie budowy chodnika we wsi Z., w ciągu drogi powiatowej [...], stwierdził, że bezczynność PINB w G. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył organowi grzywnę,

2. w sprawie o sygn. II SAB/Po 97/15 z dnia 6 października 2015 r. –Sąd zobowiązał PINB w G. do wydania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne w sprawie budowy chodnika we wsi Z., w ciągu drogi powiatowej [...], stwierdził, że bezczynność PINB w G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

3. w sprawie o sygn. II SA/Po 1037/16 z dnia 9 marca 2017 r.- Sąd uchylił decyzję WWINB, przesądził o kwestiach wspomnianych w pkt 1-8 na str. 5-6 niniejszego uzasadnienia.

4. w sprawie o sygn. II SA/Po 1152/17 z dnia 10 maja 2018 r. – Sąd po rozpoznaniu sprzeciwu uchylił decyzję WWINB (nie orzekał jednak merytorycznie co jest specyfiką postępowania wywołanego sprzeciwem- uwaga Sądu).

5. w sprawie o sygn. II SA/Po 851/18 z dnia 28 grudnia 2018 r. (wyrok bezpośrednio poprzedzający niniejsze postępowanie), w którym Sąd przesądził, że do wyjaśnienia przez WWINB pozostają kwestie wskazane już w wyroku sygn. 1037/16:

a. oceny czy zrealizowany obiekt liniowy spełnia swoją funkcję, tj. zapewnia całość komunikacji ruchu pieszego,

b. wyjaśnienia wątpliwości dotyczących przebiegu krawężnika względem granicy działki [...];

c. zajęcia stanowiska dotyczącego pozyskania przez inwestora wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Kwestia ta jawi się jako istotna w kontekście zarzutów skarżącego albowiem podnosił on pominięcie uzgodnienia projektu z właściwymi organami (skarżący twierdzi, że zabrakło uzgodnienia z Rejonowym Oddziałem W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w L.).

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest weryfikacja, czy w pełni zastosowano się do zaleceń i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 851/18 z dnia 28 grudnia 2018r. poprzednio wydanego w tej sprawie, co do wynotowanych powyżej w pkt a-c zagadnień.

Po pierwsze w ocenie Sądu WWINB zrealizował zalecenie wskazane w ppkt. a i wyjaśnił, że zaprojektowany mur oporowy jest konstrukcją oporową, którego funkcja jest związana z przenoszeniem obciążeń od podbudowy i nawierzchni chodnika oraz zapewnia stateczność tych elementów. Organ wskazał, że w myśl przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 poz. 2068) tj. art. 4 pkt 2 za drogę uważa się budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Organ wyjaśnił, że nie ma wątpliwości iż mur oporowy zrealizowany jest w pasie drogowym, a konstrukcja ta stanowi element drogi. Podał, że mur oporowy zapewnia możliwość budowy chodnika, a balustrada zapewni zachowanie warunków bezpieczeństwa pieszych. Kierując się także wskazaniami zawartymi w wyroku o sygn. II SA/Po 851/18 WWINB wyjaśnił, że ciągłość ruchu pieszego będzie możliwa po wykonaniu robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym zamiennym. Aktualnie chodnik ze względu na niewykonanie nawierzchni w całości, usterki i nierówności nie zapewnia ciągłości komunikacji ruchu pieszego. W ocenie Sądu powyższe wyjaśnienia realizują dyspozycje zawartą w wyroku z 28 grudnia 2018 r.

WWINB odnosząc się do zaleceń zawartych w ppkt. b dokładnie wyjaśnił jak przebiega krawężnik względem granicy działki skarżącego ([...]). Jak wynika z ustaleń organu krawężnik przedstawiono na wys. 3 i 4 (arkusz nr [...], str. 19 projektu budowlanego zamiennego. Krawężnik przebiega od strony jezdni i rozdziela chodnik od jezdni. Krawężnik odsunięty jest od granicy działki skarżącego. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w znajdującym się w aktach sprawy projekcie budowlanym zamiennym jak i decyzji lokalizacyjnej, w której przewidziano poszerzenie istniejącej nawierzchni drogi.

Wobec powyższego uznać należało, że WWINB wypełnił zalecenia Sądu wskazane w wyroku z 28 grudnia 2018 r. sygn. II SA/II SA/Po 851/18 w zakresie ppkt. a i b.

Kontrolując niniejszą sprawę należało stwierdzić, że nie została prawidłowo zrealizowane zlecenie Sądu co do wyjaśnienia i zajęcia stanowiska dotyczącego pozyskania przez inwestora wymaganych opinii uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Powyższy obowiązek wskazany jest wprost w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz.U. z 2018 r. poz. 2363) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej ,,inwestycją KZN''.

Jak wynika z akt sprawy WWINB zwrócił się do właściciela działki (Gminy B. W.) i ustalił, że wyrażono zgodę na prowadzenie robót na działce nr [...]. Co więcej WWINB zauważył, że uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa W. z dnia 23 października 2017 r. uległ likwidacji W. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. Jednakże organ ograniczył się jedynie do tego stwierdzenia (por. k. 338 akt II instancji). WWINB nie zbadał, czy w sprawie właściwy jest inny organ (likwidacja związana była ze zmianą przepisów prawa wodnego), oraz czy w obrębie spornego chodnika znajdują się takie urządzenia wodne czy melioracyjne, co wymagałby przeprowadzenia uzgodnień. Racje miał więc skarżący twierdząc, że to, że jakiś organ został zlikwidowany wcale nie oznacza, że jego obowiązków nie przyjął inny organ, a WWINB zaniechał ustaleń w tym zakresie.

Ponadto orzekający w sprawie organ nie zwrócił uwagi na fakt, że uzgodnienia uzyskane od dwóch podmiotów- [...] sp. z o.o. i [...] straciły aktualność. Na str. 25 i n. projektu budowlanego znajduje się pismo od spółki [...], które zawiera uzgodnienia w przedmiocie kolizji z istniejącą siecią oświetlenia drogowego. W pkt 20 dokumentu zawarto klauzulę, że "niniejsze warunki są ważne do 31 maja 2018 r." Jak wynika z pisma [...] Oddział w P. opatrzonego datą 14 czerwca 2016 i 28 czerwca 2016 zawiera ono uzgodnienie lokalizacji obiektów w rejonie gazociągów średniego i niskiego ciśnienia. W pkt 5 pisma wskazano, ze uzgodnienia te są ważne dwa lata. Organ II instancji orzekając zaś 12 kwietnia 2019 r. uczynił to na podstawie nieaktualnych uzgodnień, z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego.

Jak wskazano zaś w wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 1201/17 (dostępny w bazie CBOSA) stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, według stanu w dacie podejmowania decyzji, a nie według stanu na dzień złożenia wniosku. Jedynie w odniesieniu do zaświadczenia z art. 12 ust. 7 wskazano (art. 33 ust. 2 pkt 1 p.b., że winno być one aktualne na dzień opracowania projektu). W interesie strony ubiegającej się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego jest zatem, aby przedłożone uzgodnienia itp. były ważne nie tylko w chwili składania wniosku, ale by ważność tę posiadały również w chwili wydawania decyzji. Jeżeli zaś termin ważności tych dokumentów upłynął, strona winna postarać się o ich zaktualizowanie. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może bowiem wydawać decyzji opierając się na dokumentach, które utraciły ważność.

Wobec powyższych rozważań należało uchylić decyzję WWINB, z uwagi na po pierwsze niepełną weryfikację co do organu uzgadniającego w przedmiocie urządzeń melioracyjnych a po drugie w związku z wykorzystaniem w materiale dowodowym dwóch nieaktualnych uzgodnień. Ponownie rozpoznając sprawę organ zweryfikuje wyżej wskazane zalecenia Sądu.

Końcowo Sąd wskazuje, że nie miał racji skarżący twierdząc, że doszło do naruszenia zasady res iudicata wyrokiem o sygn. II SA/Po 851/18. Rolą obecnie orzekającego Sądu jest kontrola decyzji WWINB a nie weryfikacja uprzednio zapadłego w sprawie, prawomocnego orzeczenia Sądu. Skarżący miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej do NSA który władny jest kontrolować wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych. Skoro tego nie uczynił, wyrok stał się prawomocny, a obecnie orzekający Sąd jest nim związany (art. 153 p.p.s.a.). Nadto skarżącemu umknął fakt, że w sprawie II SAB/Po 67/11 zapadł wyrok oddalający jego skargę na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji lokalizacyjnej drogi i odszkodowania za działkę wydzielona pod drogę publiczną. Kwestie podnoszonego przez niego zarzutu braku uwzględnienia jego działki [...] w projekcie zamiennym zostały zaś dokładnie wyjaśnione i przesądzone w sprawie II SA/Po [...]. Wynika z nich jednoznacznie, że na działce [...] nie zrealizowano żadnych robót budowlanych, w szczególności nie powstała nowa budowla wodna, co czyniłoby koniecznym objęcie postępowaniem naprawczym również tej działki.

Mając na uwadze przedstawiony wywód Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przez WWINB art. 153 P.p.s.a. , gdyż organ ten nie wykonał wszystkich wskazań zawartych w prawomocnym wyroku II SA/Po [...]. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zająć stanowisko (i wyartykułować swoją ocenę w uzasadnieniu decyzji) w odniesieniu do kwestii uwypuklonych w niniejszym wyroku. Obecny wyrok wydano na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. albowiem organ naruszył art. 35 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, i wobec niepełnego wyjaśnienia również art. 153 p.p.s.a i art. 107 § 3 k.p.a.

O kosztach postepowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyły się: uiszczony wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.