Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 625/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej organ) po rozpatrzeniu odwołania Gminy P. (dalej skarżąca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 43 934 zł za przekroczenie w roku kalendarzowym 2016 r. dopuszczalnej ilości wody pobranej z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości P., określonej w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący:

Decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] Gmina P. uzyskała pozwolenie na pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości P. w ilości Qh.max =25,38 m3/h, Qśrd = 406,12 m3/d, Qr0czne = 148 236,0 m3/rok.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie przesłanych wyników pomiarów ilości pobieranej wody podziemnej stwierdził, że z w/w ujęcia w roku 2016 pobór wody wyniósł 212 845,0 m3, czyli wystąpiło przekroczenie ilości pobranej wody w stosunku do posiadanego pozwolenia wodnoprawnego o 64 609,0 m3. W tych okolicznościach wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia Gminie P. administracyjnej kary pieniężnej w trybie art. 298 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Kara pieniężna została wyliczona na kwotę 43 934,00 zł. (słownie złotych: czterdzieści trzy tysiące dziewięćset trzydzieści cztery 00/100), w następujący sposób:

1. 64 609,0 m3 - ilość pobranej wody z ujęcia P., za którą została naliczona kara

2. 0,068 zł - jednostkowa stawka opłaty za pobór wody podziemnej wykorzystywanej do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia lub na cele socjalno-bytowe na rok 2016, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12.10.2015 r. (Dziennik Ustaw z 2015 r. poz. 1875)

3. 10 - krotna wysokość jednostkowej stawki opłat, zgodnie z art. 309 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 799 z późn. zm.), w związku z art. 545 ust. 3d ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.).

Od w/w decyzji tej odwołała się skarżąca Gmina zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 545 ust. 3d ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, poprzez naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz. W odwołaniu Strona nie kwestionuje zasadności wymierzenia kary ani faktu przekroczenia warunków pozwolenia wodnoprawnego lecz podstawę prawną wymierzenia kary, a dokładnie przepisy intertemporalne wprowadzone ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710), której art. 2 upoważnił do stosowania tych przepisów z mocą od dnia 1 stycznia 2018 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego stanowisko.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 3 Poś, za przekroczenie określonej w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1, i pozwoleniach na pobór wód, ilości pobieranej wody, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze decyzji administracyjne kary pieniężne. Zgodnie z art. 307 ust. 1 i ust. 2 Poś, karę za przekroczenie ilości pobranej wody wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza na podstawie prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska pomiarów ilości pobieranej wody, wykonywanych za pomocą przyrządów spełniających wymagania prawnej kontroli metrologicznej w rozumieniu ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2019 r. poz. 541 z późn. zm.), zaś przekroczenie ustala się jako ilość wody pobranej z przekroczeniem warunków pozwolenia za poprzedni rok kalendarzowy. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska był zobowiązany do wymierzenia Gminie P. administracyjnej kary pieniężnej. Stosownie do art. 309 ust. 1 pkt 2 Poś karę za pobór wód wymierza się w wysokości 10-krotnej wielkości jednostkowej stawki opłat.

Z takim stanowiskiem nie zgodziła się Gmina P., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję i zarzucając jej naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art 545 ust. 3d ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez zastosowanie przepisów umożliwiających nałożenie kary pieniężnej za działania, które miały miejsce przed zmianą przepisów, a także poprzez nieuwzględnienie wpływu stanu wyższej konieczności na wysokość kary pieniężnej.

Mając na uwadze powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia norm prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Gmina P. uzyskała pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości P. decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...]. W pkt II. 6 decyzji określone zostały, na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 1 obowiązującej w dacie wydania pozwolenia ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. Nr 267), warunki korzystania z zasobów wodnych poprzez ustalenie dopuszczalnych ilości pobieranej wody w określonych przedziałach czasu. Limity ustalono na podstawie art. 131 ust. 2b ww. ustawy Prawo wodne z 2001r.m z uwzględnieniem dokumentacji hydrogeologicznej, a w pkt 111.1 pozwolenia organ określił obowiązek cotygodniowych odczytów wodomierza i odnotowywania ich wyników w rejestrze poboru wody.

Zgodnie z art. 147 ust.1 obowiązującej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2016r., prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia byli zobowiązani do okresowych pomiarów wielkości emisji i pomiarów ilości pobieranej wody, natomiast zgodnie z treścią art. 149 ust. 1 tej ustawy, wyniki pomiarów przedstawiali organowi ochrony środowiska oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska, jeżeli pomiary te mają szczególne znaczenie ze względu na potrzebę zapewnienia systematycznej kontroli wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, na podstawie pomiarów dokonywanych przez Gminę zalegalizowanym urządzeniem pomiarowym, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił że w 2016 r. z tego ujęcia w P. przekroczono pobór wody o 64 609 m3. Skarżąca nie kwestionowała okoliczności przekroczenia poboru wody, ani jego zakresu.

Zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, za przekroczenie określonej w pozwoleniach, o których mowa w art. 181ust. 1 pkt 1, i pozwoleniach na pobór wód, ilości pobieranej wody, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze decyzji administracyjne kary pieniężne. Zgodnie z art. 307 ust. 1 i ust. 2 ostatnio powołanej ustawy, karę za przekroczenie ilości pobranej wody wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza na podstawie prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska pomiarów ilości pobieranej wody, wykonywanych za pomocą przyrządów spełniających wymagania prawnej kontroli metrologicznej w rozumieniu ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2019 r. poz. 541 z późn. zm.), zaś przekroczenie ustala się jako ilość wody pobranej z przekroczeniem warunków pozwolenia.

Sąd podziela stanowisko organu, że przepis art.298 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 307 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska nakłada na organ obowiązek wymierzenia kary w ściśle określonej przez ustawodawcę wysokości. Oznacza to, że organ w tym zakresie nie działa na zasadzie uznania, lecz jest związany kategorycznym brzmieniem przepisu i w przypadku stwierdzenia przekroczenia ilości pobieranej wody obligatoryjnie - bez względu na przyczyny, okoliczności czy jej ilość - nakłada administracyjną karę pieniężną. W tym miejscu należy podkreślić, że ustawodawca nie przewidział żadnych ustępstw czy też możliwości odstąpienia od wymierzenia omawianej kary ani też miarkowania jej wysokości.

W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ był zobowiązany do wymierzenia Gminie P. administracyjnej kary pieniężnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 545 ust. 3d ustawy Prawo wodne, ktory został dodany ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710) i wszedł w życie 12 kwietnia 2018 r. z mocą od 1 stycznia 2018 r. Sąd nie podzielił zarzutu skargi. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem w terminie nie dłuższym niż 36 miesięcy od dnia wejścia w życie powołanej ustawy wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, na podstawie przepisów dotychczasowych, administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, za przekroczenie określonych w pozwoleniach wodnoprawnych oraz pozwoleniach zintegrowanych warunków, dotyczących ilości pobranej wody oraz ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, które wystąpiło do dnia 31 grudnia 2017 r. W ocenie Sądu przytoczona regulacja jest jednoznaczna i została prawidłowo zastosowana przez organ.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie orzeczeń.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.