Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1018/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 12 ust. 1 pkt 1, § 13 ust. 1 pkt 1 a i pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 106, art. 127 § 1, art. 128, art. 138 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 39 ust. 1, 3 i 4,
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ SO del. Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. W. i S. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem wspólnej skargi S. W. i S.W. jest decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, którą wydano w następującym stanie sprawy:

Po rozpatrzeniu podania z 24 grudnia 2012 r. S.W. i S.W. (dalej także jako "inwestorzy" lub "skarżący") decyzją z [...] kwietnia 2013 r. nr [...], Starosta Powiatu [...] zatwierdził przedłożony projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę obejmującego zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, przebudowę poddasza z adaptacją na funkcję użytkową i rozbudowę budynku z przeznaczeniem na funkcję usługowo-handlowo-mieszkalną w zakresie parteru i piętra z instalacjami wewnętrznymi sanitarnymi, c.o., elektryczną, przyłączem kanalizacyjnym i przebudową przyłącza wodociągowego na działce nr 4473 w L. przy Placu [...] oraz przebudowę zjazdu indywidualnego na publiczny z drogi gminnej ul. Ż. na części działki nr ewid. 4436.

W uzasadnieniu decyzji podano, że inwestorzy do wniosku dołączyli wymagany komplet dokumentów, wypełniając dyspozycję art. 33 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., dalej: "uPb"), przy czym postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. wzywano ich do jego uzupełnienia i z obowiązku tego wywiązali się. Projekt decyzji uzgodniono z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, ponieważ budynek objęty decyzją wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków miasta [...]. Przedłożone dokumenty przeanalizowano pod kątem wymagań wynikających z art. 35 ust.1 uPb, które zostały spełnione, w tym stwierdzono zgodność projektowanych rozwiązań z decyzją o warunkach zabudowy. Planowany obiekt zaliczono do kategorii XIII, przez co inwestorzy obowiązani będą do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, stosownie do art. 55 pkt 1 uPb. Na etapie postępowania wyjaśniającego ustosunkowano się do żądania pełnomocnika strony – J.P. – W.P., w aspekcie żądania przedstawienia analizy nasłonecznienia działki sąsiedniej, wskazując "uwarunkowania związane z możliwością lokalizacji budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej z działką inwestycyjną nr ewid. 4473".

W odwołaniu od powyższej decyzji J. P. działająca przez pełnomocnika W. P. zarzuciła niezgodność planowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, a projektu zagospodarowania działki z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, dalej: "rozp. MI z 2002"). Podała, że organ ustalający warunki zabudowy dopuścił realizację budynku przy granicy z działką nr 4474/1, ale tylko po spełnieniu wymogów określonych w ww. rozporządzeniu. W ocenie odwołującej się na podstawie akt sprawy nie było możliwe ustalenie, czy podczas realizacji inwestycji poszanowane zostaną uzasadnione interesy osób trzecich, w szczególności w zakresie regulacji odnoszących się do przesłaniania, zacieniania i dostępu do naturalnego oświetlenia.

Po rozpatrzeniu odwołania powołaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: "K.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy podał, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ architektoniczno-budowlany obowiązany jest dokonać sprawdzeń wymaganych w art. 35 ust. 1 uPb, a motywy rozstrzygnięcia powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 1 K.p.a. Z obowiązków tych Starosta Powiatu [...] w jego ocenie nie wywiązał się, posługując się jedynie ogólnymi wyrażeniami o zgodności zamierzenia z przepisami. W szczególności organ ten nie odniósł się do zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami warunków zabudowy w zakresie ochrony interesów osób trzecich wynikającej z art. 5 ust. 9 uPb w związku z przewidzianą do realizacji inwestycją przy granicy działki 4474/1, w tym prawa do zabudowy sąsiedniej działki nr 4473. W tym celu zasadne ma być przeprowadzenie stosownej analizy, czy w świetle § 13 rozp. MI z 2002 na sąsiedniej działce możliwe będzie posadowienie budynku w odległości 4 m od granicy, skoro planowana wysokość budynku na działce 4474/1 od granicy ma mieć w najniższym miejscu 8,58 m. Złożona do akt analiza nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia oraz przesłaniania dotyczy bowiem tylko budynku istniejącego na działce inwestorów, a nie odnosi się do ewentualnego budynku na działce odwołującej się. Swoje wywody w tym aspekcie organ odwoławczy wsparł poprzez przywołanie motywów wyroku WSA w Rzeszowie z 22 października 2009 r., II SA/Rz 351/09. Za nietrafne uznano stanowisko organu I instancji zawarte w piśmie z 3 kwietnia 2013 r. skierowanym do pełnomocnika odwołującej się, w którym wskazano, jakie pomieszczenia mogłyby być lokalizowane od strony działki inwestorów. Za nietrafne uznano ponadto powoływanie się przez organ I instancji na stanowisko zajmowane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skierowane do J. P., albowiem nie ma mieć ono waloru wiążącego organy administracji architektoniczno-budowlanego. W zakresie wolności dysponowania własną nieruchomością na cele budowlane Wojewoda [...] wskazał na treść art. 4 uPb oraz przywołał motywy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2006 r., II OSK 634/05.

W ocenie Wojewody niewłaściwie przeprowadzono także postępowanie uzgodnieniowe pod względem ochrony konserwatorskiej. Problematykę tę reguluje art. 39 uPb, tyle że procedurę w tej kwestii wpadkowej określa art. 106 K.p.a. Tymczasem występując o dokonanie uzgodnienia całkowicie pominięto udział stron postępowania. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uznał, że zaistniały przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej wynik.

Z rozstrzygnięciem Wojewody [...] nie zgodzili się inwestorzy – S. W. i S. W., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez pełnomocnika skargę, w której domagają się uchylenia decyzji organu odwoławczego i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 8 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez bezzasadne uznanie, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie spełnia wymagań określonych w ww. przepisach, podczas gdy wymogi te spełniała, co znajduje potwierdzenie w treści jej uzasadnienia,

2. § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 rozp. MI z 2002 przez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że w sytuacji gdy planowana inwestycja dotyczy obiektu niższego niż 35 m, należy przeprowadzić analizę wymogów określonych w § 13 cyt. rozporządzenia, która będzie uwzględniała przyszłą zabudowę na działce nr 4474/1, podczas gdy przepisy prawa obowiązku takiego w stosunku do budynków niższych niż 35 m nie przewidują,

3. art. 138 § 2 K.p.a. przez uchylenie decyzji organu I instancji w sytuacji, kiedy nie zachodziły ku temu podstawy,

4. art. 10 § 1 w zw. z art. 28 i art. 106 § 2 K.p.a. w zw. z art. 39 ust. 2 uPb przez bezzasadne uznanie, że organ I instancji nieprawidłowo przeprowadził postępowanie uzgodnieniowe, ponieważ stroną takiego postępowania powinien być inwestor oraz właściciel nieruchomości, na której znajduje się obiekt podlegający ochronie konserwatorskiej.

Uzasadniając zarzuty skargi wskazano, że bezzasadnie organ odwoławczy zarzucił wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji w kwestii braku odniesienia się do zgodności inwestycji z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Na marginesie wskazano, że sprawa o legalność decyzji o warunkach zabudowy zakończyła się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2012 r., II SA/Rz 989/11, mocą którego skargę J. P. oddalono. Gdy chodzi o zarzut naruszenia § 13 rozp. MI z 2002 uznano, że wojewoda nietrafnie wywodzi o konieczności sporządzenie analizy nasłonecznienia w zakresie przyszłej i ewentualnej zabudowy działki sąsiedniej. Zarzut ten wspierano poprzez obszerne zacytowanie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z 25 czerwca 2009 r., II OSK 1277/08. Takie stanowisko, jak w cyt. wyroku prezentować miał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, choć przyznano, że stanowisko tego organu nie ma waloru wiążącego, a jego działanie miało na celu zapewnienie jednolitości stosowania prawa przez organy. W konsekwencji powyższych zarzutów wadliwie wojewoda miał powołać się na zasadność zastosowania normy art. 138 § 2 K.p.a. Gdy chodzi o zarzucane organowi I instancji wadliwości w procedurze uzgodnieniowej to zauważono, iż stroną w tym aspekcie był inwestor oraz właściciel działki objętej ochroną konserwatorską, w tym wypadku był to ten sam podmiot, a o wystąpieniu o uzgodnienie starosta poinformował inwestora.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko wywodząc m. in., że "argumenty stanowiące podstawę rozstrzygnięcia jak i odpowiedź na zarzuty podniesione przez stronę skarżącą, zostały w sposób szczegółowy podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, że chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W ocenie Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody [...] uchylającego decyzję Starosty [...] o udzielenie pozwolenia na budowę i przekazująca sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Stosownie do art. 127 § 1 i art. 128 K.p.a. od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, przy czym nie wymaga ono szczegółowego uzasadnienia. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 i 2 K.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie I instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może również uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano się na dyspozycję art. 138 § 2 K.p.a., jest to tzw. decyzja kasacyjna, połączona z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, prawidłowo przywołano treść cyt. przepisu, nadto w ocenie Sądu przekonywująco wskazano, z jakich powodów zastosowanie go było usprawiedliwione.

Podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 lutego 2013 r., II SA/Kr 1597/12, LEX nr 1277990, w którym podkreślono, że Kodeks wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w art. 138 § 2 K.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Regulacja art. 138 § 2 K.p.a. stanowi bowiem wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. W sytuacji, gdy nie byłoby przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – byłoby podejmowanie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Istota stanowiska organu odwoławczego sprowadza się do tego, że w jego ocenie, biorąc pod uwagę, że z projektu zagospodarowania działki inwestorów wynika, że zaprojektowano rozbudowę istniejącego budynku w granicy z działką uczestniczki – J. P., uzasadnione jest uzupełnienie postępowania dowodowego o analizę możliwości zabudowy działki nr 4474/1 budynkiem usytuowanym z otworem okiennym w odległości 4 m od granicy tej działki w stosunku do działki inwestorów. Za nietrafne i sprzeczne z prawem wojewoda uznaje ograniczanie właściciela działki sąsiadującej z nieruchomością w swobodzie takiego zaprojektowania ewentualnego budynku na działce nr 4474/1 od strony działki inwestorów o nr 4473, aby tylko oznaczonego rodzaju pomieszczenia tam mogłyby być zlokalizowane, tj. takie, które nie wymagałyby zachowania oznaczonego nasłonecznienia, jak pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi. Swój wywód organ odwoławczy wsparł poprzez przywołanie stanowiska prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 634/05. Brak takiej analizy uznano za wadliwość wymagająca uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd stanowisko organu odwoławczego co do reguły podziela.

Zasadnie wojewoda wskazał na powinność organu administracji architektoniczno-budowlanej rozpoznającego wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, gdy chodzi o zbadanie, czy zaprojektowany budynek nie będzie naruszał uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb i pominięcie tego zagadnienia przy uzasadnieniu decyzji organu I instancji udzielającej pozwolenia na budowę. Na konieczność uwzględnienia tej kwestii wskazywano zresztą w judykaturze, gdy chodzi o rozstrzyganiu w pozwoleniu na budowę o dopuszczalności sytuowania zaprojektowanego obiektu w granicy nieruchomości (por. uzasadnienie wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2001 r., OSA 4/2001, ONSA 2001, z. 4, poz. 145). Zgodnie z art. 5 ust. 1 uPb obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m in. odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej (pkt 8) oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (pkt 9). Trafnie skarżony organ eksponuje zasadę wynikająca z art. 4 uPb, wedle której każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzonego przedsięwzięcia z przepisami. Trafnie także zauważono, że przy uwzględnieniu konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji ma prawo do jej zabudowy w przyszłości w sposób gwarantowany przepisami prawa. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002 pomijając przypadki, gdy wynika to z innych przepisów cyt. aktu lub przepisów odrębnych, budynek należy sytuować na działce budowlanej w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Zasadnie Wojewoda [...] rozumie tę regułę, jako prawo uczestniczki – J. P., do zabudowy swej działki oznaczonej nr 4474/1 budynkiem, który posiadałby otwory okienne lub drzwiowe od strony działki nr 4473 należącej do inwestorów. Innymi słowy zamiar przeprowadzenia przez skarżących swej inwestycji nie może niweczyć ewentualnej zabudowy działki sąsiedniej (nr 4474/1), gdzie zabudowa uwzględniałaby zlokalizowanie budynku w odległości wskazanej w § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002. Tylko wówczas rozpoznając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę właściwy organ wywiązałby się z obowiązku, jaki nakłada na niego przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb, wedle którego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Tylko wówczas organ administracji architektoniczno-budowlanej prowadziłby postepowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej jego uczestników, respektując równość wobec prawa. Sąd podziela tym samym wywody przywołane przez organ, a zaczerpnięte z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2006 r., II OSK 634/05 odnośnie obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej dla zbadania wpływu planowanej inwestycji zlokalizowanej w granicy z działką sąsiednią w stosunku do działki inwestorów, na możliwość zgodnej z prawem zabudowy nieruchomości sąsiedniej. Taki kierunek działania organu uwzględniał będzie także treść art. 144 kodeksu cywilnego, wedle którego właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r., II OSK 2312/10 (LEX nr 1138137) nie ma bezwzględnego zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, a także zbliżenia obiektu do granicy, jednakże nie oznacza to, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę albo że jest związany wyłącznie przepisami warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś tylko od woli inwestora zależy określenie usytuowania obiektu i jest ono wiążące dla organu. Pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości (w zbliżeniu do granicy) może być wydane wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Trafnie Wojewoda [...] wskazuje, że nie można ograniczać uczestniczki w kwestii np. wyboru rodzaju pomieszczeń, jakie mogłyby być zlokalizowane w budynku wzniesionym na działce nr 4474/1 od strony działki inwestorów. Trzeba tu brać pod uwagę, że wolą inwestorów jest wzniesienie w granicy nieruchomości obiektu o wysokości ponad 8,5 m (por. k. 146 projektu budowlanego obrazująca wygląd elewacji zachodniej zaprojektowanego budynku inwestorów). Skoro zatem znajdująca się w aktach analiza nasłonecznienia (por. k. 129/1 – 129/8 projektu budowlanego) ograniczona została wyłącznie dla zbadania czy planowana inwestycja nie zakłóci ponad wymogi przewidziane w rozp. MI z 2002 nasłonecznienia pomieszczeń w budynku już istniejącym na działce nr 4474/1, to wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. było uzasadnione, a zarzut skargi w tym aspekcie nietrafny. W konsekwencji nie je trafny zarzut naruszenia przepisów wskazanych w pkt 1 skargi.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia § 13 ust. 1 pkt 1 a i pkt 2 rozp. MI z 2002 poprzez ich błędną wykładnię. W myśl § 13 ust. 1 rozp. MI z 2002 "Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60". Skarżący uznają, że z treści cyt. przepisów należy wywodzić, iż skoro ich inwestycja nie polega na wzniesieniu obiektu wyższego niż 35 m, to brak jest podstaw do tego, aby sporządzać analizę nasłonecznienia, przy uwzględnieniu hipotetycznej zabudowy nieruchomości sąsiedniej. Tergo poglądu Sąd nie podziela, cyt. § 13 rozp. MI z 2002 określa wyłącznie stan, w którym wedle cyt. aktu zostaje uznany za spełniony wymóg naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, przy czym prawodawca w ust. 1 pkt 1 lit. b w sposób szczególny określił sytuację, gdy obiekt przesłaniający będzie miał ponad 35 m wysokości. Nieuprawnione jest w ocenie Sądu wspieranie wywodów skarżących przez odwołanie się do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2009 r., II OSK 1277/09. Lektura motywów cyt. wyroku zdaje się przeczyć stanowisku, jakie prezentują skarżący, wszak w wyroku tym wskazano m. in., że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasada równej ochrony prawa własności wymaga, aby każdy właściciel nieruchomości w procesie inwestycyjnym w miarę możliwości miał takie same prawa. W wyroku II OSK 1277/08 opowiedziano się za szerszym, niż wskazywałaby na to wykładnia gramatyczna, stosowaniem § 13 rozp. MI z 2002, za czym przemawia też to, że jest to przepis wykonawczy do ustawy, co nakazuje wykładanie go przez pryzmat przepisów tej ustawy. Prawo budowlane zaś nie różnicuje zakresu ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, gdy mówi o konieczności ich uwzględnienia podczas procesu inwestycyjnego, ze względu na pierwszeństwo (art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb). Wskazano także, iż "podstawowym celem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie harmonijnego wykonywania najszerszego prawa do korzystania z nieruchomości, jakim jest prawo własności. Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności, zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości. Prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym (art. 64 ust. 1 Konstytucji) i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji). W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy Prawa budowlanego, które mają wpływ na prawo sąsiedzkie". Te fragmenty uzasadnienia cyt. wyroku zdają się nie przemawiać za trafnością wywodu zawartego w skardze, przeciwnie – wskazują na potrzebę sporządzenia analizy nasłonecznienia w sposób, w jaki wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżona decyzja uwzględnia także i to, że rozpoznając wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę organy administracji architektoniczno-budowlanej związane były decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Burmistrz [...] ustalając decyzją z [...] marca 2011 r. warunki zabudowy dopuścił lokalizację projektowanej rozbudowy przy granicy z działką nr 4474/1 "przy zachowaniu wymogów, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". W ocenie organu odwoławczego wymaga to przeprowadzenia uzupełniającego postepowania dowodowego o w/w analizę, a ocenę tę podziela orzekający w sprawie Sąd.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia przepisów wskazanych w pkt 4 skargi. Wojewoda zakwestionował prawidłowość postępowania starosty przy współdziałaniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków uzgadniającym projekt budowlany. Wedle art. 39 ust. 1 Upb "Prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków", z kolei ust. 3 cyt. przepisu określa, że "W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków". Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych (art. 39 ust. 4 Upb). Jak wynika z akt administracyjnych pismem z 28 lutego 2013 r. organ I instancji zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków (WUOZ) Delegatury [...] o uzgodnienie planowanego zamierzenia inwestycyjnego skarżących. O tym wystąpieniu poinformowano wyłącznie inwestorów. W dniu 1 marca 2013 r. działający z upoważnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Kierownik Delegatury WUOZ powołując się m. in. na przepisy art. 39 ust. 3 uPb oraz art. 106 K.p.a. uzgodnił ze stanowiska konserwatorskiego przedłożony projekt inwestycji, doręczając wydane przez siebie postanowienie Starostwu Powiatowemu [...]. Trafnie Wojewoda [...] eksponuje obowiązki organu prowadzącemu tzw. postępowanie główne, który zwraca się o wymagane prawem stanowisko organu współdziałającego. Taki tryb współdziałania nie budzi wątpliwości w doktrynie (por. Prawo budowlane pod red. Z. Niewiadomskiego, 4. Wydanie, Warszawa 2001, s. 478-479). Procesowe aspekty prawnego obowiązku współdziałania organu przy załatwianiu sprawy administracyjnej normuje art. 106 K.p.a. Cyt. przepis określa m. in., że :

§ 1. Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ;

§ 2. Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę;

§ 3. Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin;

§ 4. Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające;

§ 5. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie.

Starosta [...] zwracając się do organu współdziałającego – Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków miał obowiązek zawiadomić o tym strony (art. 106 § 2 K.p.a.), a nie tylko inwestorów. Stronami w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę są "inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu" (art. 28 ust. 2 uPb). Starosta o zwróceniu się do innego organu o wydanie postanowienia uzgadniającego miał obowiązek zawiadomić wszystkie strony postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, po to m. in. aby mogły mieć zapewnione prawo do czynnego udziału w stadium współdziałania przed innym organem (retorycznie można zauważyć, że organ współdziałający postanowienie uzgadniający wydał w ciągu jednego dnia i bez wiedzy innych stron niż inwestorzy, co zdaje się czynić iluzorycznym skorzystanie przez zainteresowanych z prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, o którym mowa w art. 10 § 1 K.p.a. – uwaga Sądu). Nie czyniąc tego organ I instancji uchybił przepisowi art. 106 § 2 K.p.a. Stwierdzając tę okoliczność w swej decyzji Wojewoda [...] nie uchybił prawu, wbrew twierdzeniem skargi. Chybione jest ponadto stanowisko prezentowane w skardze, jakoby tylko inwestorzy jako właściciele działki, na której znajduje się obiekt wpisany do gminnej ewidencji zabytków byli stronami postepowania uzgodnieniowego. W tych przypadkach, gdy prawodawca w sprawach poddanych reżimowi uPb chciał ograniczyć krąg stron uczynił to wyraźnym przepisem – np. w art. 40 ust. 3, gdzie określono, iż "Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji". Podobnej regulacji nie ma w przepisie art. 39 uPb, przeto zarzut prezentowany w pkt 4 ocenić należy jako nieuzasadniony.

Z powyższych względów, nie dopatrując się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej wzruszenie, skargę jako nieuzasadnioną oddalono na podstawie art. 151 Ppsa.