Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 861/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 71 ust. 1 lit. b i c
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego  na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące  Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu  Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
article: art, 184, art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), asesor sądowy WSA Marcin Kojło, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego U. Sp. z o.o. w W. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu dotacji z tytułu niezapewnienia trwałości projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. Zarząd Województwa P. - Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2014-2020 (dalej jako: "IZ RPOWP" lub "organ") określił kwotę zobowiązania w wysokości 1.316.160 zł przypadającą do zwrotu od Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego U. sp. z o.o. z siedzibą w W., (dalej jako: "skarżąca" bądź "spółka"), wypłaconą w związku z realizacją Projektu pn. "Poprawa pozycji konkurencyjnej firmy U. sp. z o.o. na rynku producentów farb poprzez automatyzację produkcji oraz rozszerzenie oferty", na podstawie Umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że spółka U. nie zapewniła trwałości projektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L. nr 347 z 20 grudnia 2013 r., dalej: "Rozporządzenie nr 1303/2013"), przez wymagany okres 3 lat od daty zakończenia realizacji projektu (rozliczenia końcowego wniosku o płatność), tj. do dnia [...] września 2021 r., do czego była zobowiązana zapisami § 21 ust. 1 i 2 umowy, pod rygorem zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami, stosownie do zapisów § 21 ust. 4 tejże umowy.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ustalił, że w wyniku zbycia w okresie trwałości (w dniu [...] listopada 2019 r.) przez spółkę U. 60% udziałów duńskiemu podmiotowi F. A/S z siedzibą w R., podmiot ten - duże przedsiębiorstwo - stał się udziałowcem spółki, posiadającym większościowy pakiet udziałów. Transakcja sprzedaży udziałów doprowadziła do zmiany statusu Beneficjenta z należącego do kategorii mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na duże przedsiębiorstwo i w konsekwencji do sytuacji faktycznej, gdzie z pomocy publicznej - infrastruktury nabytej lub wytworzonej z pomocą środków publicznych - korzysta podmiot, który nie jest jej adresatem, tj. duże przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 pkt 24 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L. nr 187 z dnia 26 czerwca 2014 r.), czyli przedsiębiorstwo niespełniające kryteriów, o których mowa w Załączniku I do ww. rozporządzenia.

Organ uznał, że zmiana w strukturze własnościowej Beneficjenta, w związku z objęciem udziałów przez spółkę F. A/S, nosi znamiona zmiany, o której mowa w art. 71 ust. 1 lit b) i c) Rozporządzenia nr 1303/2013, tj. zmiany własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści (takie, które są nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, objętej przepisami Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz celami dofinansowania Działania 1.3, w ramach którego strona otrzymała wsparcie), a także zmiany, wpływającej na warunki wdrażania operacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów (projekt nie jest utrzymany w pełnej zgodności z założeniami i warunkami wdrażania wynikającymi z zaakceptowanej dokumentacji aplikacyjnej i nie odpowiada celowi, jaki był w dniu zakwalifikowania go do dofinansowania).

Organ stwierdził, że powyższe skutkuje koniecznością nałożenia korekty finansowej w odniesieniu do całości wydatków kwalifikowalnych, rozliczonych w zatwierdzonych wnioskach o płatność - w wysokości obliczonej proporcjonalnie do okresu, w którym nie spełniono wymogu trwałości - i zwrotem środków na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 z późn. zm., dalej: "u.f.p.).

Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżyła je w całości i wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2020 roku, znak sprawy [...], IZ PROWP utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu zaskarżając ją w całości i zarzucając, mające istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie sprawy, a także na jej funkcjonowanie w obrocie prawnym, naruszenie następujących przepisów prawa materialnego i procesowego:

1) art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm, dalej: "k.p.a.), poprzez podanie w uzasadnieniu decyzji wyłącznie przepisów prawnych, bez określenia przyczyn dokonanej kwalifikacji prawnej oraz zastosowanych metod i wykładni;

2) art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 k.p.a., poprzez brak w skarżonej decyzji uzasadnienia opisu przeprowadzonego postępowania dowodowego, wyszczególnienia zgromadzonych dowodów oraz ich odniesienia do zastosowanych przepisów prawa materialnego, a także brak wyjaśnienia zastosowanej podstawy faktycznej i prawnej decyzji, w tym także braku jakichkolwiek dowodów, iż zmiana wspólników spółki doprowadziła do skutków sprzecznych z celami pomocy, tj. do ograniczenia konkurencyjności, zmniejszenia zatrudnienia, przeniesienia pomocy do innego regionu, likwidacji infrastruktury, przekazania jej podmiotowi powiązanemu, czy też uznania, iż w spółce nie miał miejsca "naturalny" rozwój przedsiębiorstwa;

3) art. 207 ust. 9 w związku z art. 207 ust. 1 pkt. 2 i w związku z art. 184 ust. 1 i ust. 2 u.f.p., poprzez wydanie skarżonej decyzji o charakterze deklaratoryjnym, bez stwierdzenia i uzasadnienia wystąpienia w przedmiotowej sprawne przesłanek wymienionych w art. 207 ust. 1 pkt 2 i w art. 184 tej ustawy, których istnienie jest konieczne dla wydani decyzji w tym trybie, a także błędne przyjęcie, że w momencie wypłaty środków wystąpiły okoliczności uzasadniające zwrot przyznanych środków, jak również całkowite pominięcie faktu, że przyznanie pomocy beneficjentowi nastąpiło zgodnie, z przepisami, co legalizuje przyznane dofinansowanie;

4) art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013, poprzez zignorowanie istotnego dla prawidłowej oceny zdarzenia faktu, iż dokonana zmiana struktury udziałowców spółki miała miejsce, już po zakończeniu realizacji projektu, nieuwzględnienie, iż dokonana zmiana jest dozwolona i zgodna z prawodawstwem UE, a także poprzez nieuprawnioną interpretację, iż zmiany własności udziałów spółki powodują, że dofinansowanie w ramach programu zostało udzielone w sposób nieuprawniony, ponieważ doszło do uzyskania nienależnych korzyści ekonomicznych dla podmiotu nabywającego udziały, a także poprzez nieuwzględnienie, iż w rozstrzyganej sprawne nie nastąpiła istotna zmiana, wpływająca na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania;

5) art. 8 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej i nieznajdującej oparcia w materiale dowodowym oceny stanu faktycznego, w tym także przeprowadzenie. postępowania w sposób naruszający zaufanie spółki do organów państwa, niepodjęcie, z zachowaniem porządku chronologicznego, merytorycznej oceny wszystkich przedstawionych faktów i zdarzeń, związanych z transakcją zbycia udziałów, nieuwzględnienie okoliczności, które miały miejsce bezpośrednio po przeprowadzeniu w spółce zmian właścicielskich;

6) art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie wykonania w prowadzonych postępowaniach dowodowych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy oraz poprzez powierzchowną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, oparcie wydanego rozstrzygnięcia na stwierdzeniach zaczerpniętych z ocen i wyroków sądowych, dotyczących innego stanu faktycznego, nieudokumentowanie uzyskania nieuzasadnionej korzyści, w tym niewskazanie podmiotu, który ją rzekomo otrzymał, a także poprzez pominięcie dowodów i argumentacji przedstawionej przez spółkę w pismach z dnia [...] lutego 2020 r. oraz z dnia [...] marca 2020 r., a także poprzez całkowite niestosunkowanie się do zarzutów spółki, sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

7) art. 9 k.p.a., poprzez niewykonanie obowiązku informowania strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawcy, w tym także niewłączenie do akt sprawy przywołanych w piśmie organu z dnia [...] lutego 2020 r. dokumentów, tj. opracowania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, orzecznictwa ETS oraz stanowiska KE w zakresie prawidłowej interpretacji zagadnienia ,,nieuzasadnionej korzyści", zignorowanie stanowiska ww. instytucji, wskazującego, że nieuzasadniona korzyść nie występuje w' przypadku zbycia na warunkach rynkowych udziałów kolejnym podmiotom, które kontynuują działalność beneficjenta w sposób zgodny z wymaganiami wynikającymi z umowy o dofinansowanie i w konsekwencji niewskazanie przyczyn podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie wbrew przywołanym interpretacjom, wskazującym jednoznacznie, że zmiana właścicielska w takim przypadku co do zasady nie może uznana być za nieuzasadnioną korzyść;

8) art. 11 k.p.a., poprzez brak przedstawienia i wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ w trakcie prowadzenia postępowań wyjaśniających, a także niepodanie przyczyn, z powodu których, złożonym przez spółkę dowodom odmówiono mocy dowodowej, wskazując bez żadnego uzasadnienia, że nie mają one znaczenia dla sprawy lub są dla niej nieistotne.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2020 r. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Organ wywiódł odpowiedź na skargę podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest zasadność zwrotu części dofinansowania, przyznanego i wypłaconego stronie skarżącej, która realizowała projekt pn. "Poprawa pozycji konkurencyjnej firmy U. sp. z o.o. na rynku producentów farb poprzez automatyzację produkcji oraz rozszerzenie oferty", na podstawie Umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. Pomoc, przyznana na dofinansowanie wyłonionego w konkursie Projektu, stanowiła regionalną pomoc inwestycyjną (w zakresie celu tematycznego 3: wzmacnianie konkurencyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw), przeznaczoną, zgodnie z założeniami RPOWP wyłącznie dla sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), do których zaliczają się przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 osób i mają obrót mniejszy niż 50 milionów euro rocznie, lub dochód nie przekraczający 43 milionów euro.

Podstawą sporu jest określenie, czy skarżąca dopuściła się nieprawidłowości, polegającej na poddaniu Projektu niedozwolonej modyfikacji, za którą uznaje się zmiany, wskazane w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia nr 1303/2013 (w tym m.in. zmiany własności elementu infrastruktury, powstałej w wyniku realizacji Projektu, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści oraz zmiany, wpływające na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, które mogłyby doprowadzić do naruszenia pierwotnych celów operacji), skutkującej obowiązkiem zwrotu dofinansowania.

Zdaniem organu, poprzez przekształcenie w strukturze własnościowej skarżącej, doszło do zmiany własności elementu infrastruktury, a więc spełniona została jedna z przesłanek, o której mowa w art. 71 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1303/2013.

Zdaniem strony skarżącej natomiast, naturalnym elementem funkcjonowania i rozwoju podmiotów gospodarczych, są zmiany w strukturze właścicielskiej. Spółka wskazywała, że to realizacja projektu, współfinansowanego ze środków RPOWP, pozwoliła na dalszy rozwój średniej firmy, jaką w momencie uzyskania wsparcia była U. Sp. z o.o. W wyniku naturalnych procesów gospodarczych, które są wynikiem i jednocześnie dążeniem do ciągłego rozwoju, spółka pozyskała partnera strategicznego, który pozwala na jej dalszą ekspansję na rynkach.

Tutejszy Sąd stwierdza, że rację, w tak zarysowanym sporze, należy przyznać organowi.

Skarżąca, zawierając w dniu [...] marca 2017 r. umowę o dofinansowanie, zobowiązała się do realizacji projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w ramach procedury programu oraz w sposób, który zapewni osiągnięcie celów, zakładanych we wniosku. Spółka zobowiązała się również do zapewnienia trwałości projektu przez okres 3 lat od dnia zakończenia jego realizacji. W przedmiotowej sprawie płatność końcowa, dotycząca wniosku o płatność [...] została dokonana w dniu [...] września 2018 r. i z tym dniem rozpoczął swój bieg trzyletni okres trwałości, który upływa w dniu [...] września 2021 r. W okresie trwałości projektu, w dniu [...] listopada 2019 r., w wyniku sprzedaży duńskiemu podmiotowi 60% udziałów, skarżąca naruszyła zasadę trwałości projektu, płynącą z uregulowania art. 71 ust. 1 lit. b i c Rozporządzenia 1303/2013. Z powyższego wynika, że do dnia [...] listopada 2019 r. spółka realizowała projekt zgodnie z umową o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., tzn. utrzymywał trwałość projektu.

W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt, iż doszło do nabycia przez F. A/S 60% udziałów w kapitale zakładowym skarżącej w okresie trwałości projektu. Nabywcą większości akcji Beneficjenta został podmiot niespełniający kryteriów mikro, małego i średniego przedsiębiorcy, dla których dedykowana była pomoc w ramach realizowanego projektu. Z chwilą sprzedaży 60% udziałów w kapitale zakładowym, skarżąca spółka utraciła status MŚP, co oznacza, że doszło do znaczącej modyfikacji projektu, ze względu na zmianę warunków jego realizacji, przez którą rozumie się okoliczności, w jakich dany projekt jest realizowany, a także to, jakimi umiejętnościami i cechami dysponuje prowadzący go podmiot. W konsekwencji, F. A/S uzyskała nienależną korzyść, wynikającą z otrzymania pomocy publicznej, której inne duże przedsiębiorstwa nie mogłyby uzyskać w ramach konkursu skierowanego do MŚP, co jest niedopuszczalne. Duński podmiot znalazł się w pozycji ekonomicznie lepszej, niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty, działające w tych samych warunkach rynkowych. Odniesiona korzyść jest nienależna, ponieważ jest nie do pogodzenia z celami pomocy, realizowanej przez zaangażowanie środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz celem szczegółowym Działania 1.3 RPOWP na lata 2014-2020. Zgodnie z zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych RPOWP (SZOOP) - celem szczegółowym Działania 1.3 jest zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP, poprzez wsparcie szeroko rozumianych innowacji, obejmujących wdrożenie nowych produktów, procesów, sposobów organizacji i marketingu, mające służyć wzrostowi konkurencyjności sektora MŚP na rynkach zewnętrznych. Dokonana przez skarżącą zmiana w strukturze własnościowej ma również wpływ na warunki wdrażania operacji (tj. okoliczności, w jakich projekt jest realizowany, a także to, jakimi umiejętnościami i cechami dysponuje prowadzący go podmiot), powodując odejście operacji od jej pierwotnych celów, które pozwolić miały na osiągnięcie ww. celu Działalna 1.3. Wobec czego spełniona została przesłanka z art. 71 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1303/2013.

Skarżąca dopuściła się naruszenia trwałości projektu, do której utrzymania w okresie trzech lat od dnia zakończenia realizacji projektu była zobowiązana na podstawie postanowień § 21 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie (jako części systemu realizacji RPOWP), a przez to jednego z warunków kwalifikowalności wydatków, wskazanego w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e) Wytycznych kwalifikowalności, który stanowi, iż wydatek, kwalifikujący się do współfinansowania, ma być zgodny z przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, a także poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, co jest równoznaczne z naruszeniem procedur, obowiązujących w ramach RPOWP przywołanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Skarżąca, na podstawie § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie, zobowiązała się do realizacji projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie i zgodnie z nim. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 umowy o dofinansowanie zobowiązała się w szczególności do przestrzegania prawa unijnego oraz krajowego, obowiązujących Wytycznych i oraz postanowień umowy, a także realizacji projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową jego realizację.

Na podstawie § 21 umowy o dofinansowanie, skarżąca zobowiązała się natomiast do zachowania trwałości projektu. Przywołać w tym miejscu należy § 21 ust. 1, 2, 4 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którymi: (1) Obowiązek zachowania trwałości Projektu istnieje w odniesieniu do dofinansowanej w ramach Projektu infrastruktury łub inwestycji produkcyjnych. (2) Trwałość Projektów powinna być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku mikro, małych i średnich przedsiębiorstw - w odniesieniu do Projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz Beneficjenta, a w przypadku, gdy przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej wprowadzają ostrzejsze wymogi w tym zakresie, wówczas stosuje się okres ustalony zgodne z tymi przepisami. (4) Naruszenie zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu przez Beneficjenta środków otrzymanych na realizację Projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości - w trybie określonym w art. 207 ustawy o finansach publicznych, chyba że przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej stanowią inaczej.

W § 21 ust. 5 umowy o dofinansowanie określono natomiast, w jakich sytuacjach dochodzi do naruszenia zasady trwałości. I tak, zgodnie z § 21 ust. 5 pkt 2) umowy o dofinansowanie, naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana własności (rozumiana jako rozporządzenie prawem własności) elementu współfinansowanej infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści. Cytowany zapis umowy o dofinansowane, stanowi w istocie powtórzenie przepisu art. 71 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013.

Warto w tym miejscu przytoczyć również § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym o zamiarze statusu prawnego Beneficjent zobowiązany jest powiadomić IZ RPOWP w formie pisemnej, co najmniej na trzy miesiące przed planowaną zmianą statusu prawego, chyba że jego zmiana wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, podczas gdy w przedmiotowej sprawie, skarżąca poinformowała organ o planowanej na dzień [...] listopada 2019 r. sprzedaży spółce zagranicznej 3.180 udziałów spółki, stanowiących 60% udziałów w jej kapitale zakładowym, dopiero pismem z dnia [...] listopada 2019 r. (data wpływu do organu – [...] listopada 2019 r.).

Wobec niewywiązania się przez spółkę z postanowień umowy o dofinansowanie, z uwagi na naruszenie trwałości projektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia 1303/2013, wystąpiły przesłanki do zwrotu przyznanego jej dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Zdaniem Sądu, w konsekwencji dokonania w dniu [...] listopada 2019 r. sprzedaży 60% udziałów dużemu przedsiębiorstwu, organy prawidłowo domagały się zwrotu od skarżącej spółki części wypłaconej kwoty dofinansowania. W wyniku przedmiotowej transakcji, status przedsiębiorstwa beneficjenta został automatycznie utracony. Nastąpiła również znacząca modyfikacja projektu ze względu na zmianę warunków jego realizacji, ponieważ zmieniła się sytuacja strony skarżącej w zakresie konkurencyjności. Z tych względów, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013 jest nieuzasadniony, gdyż w przedmiotowej sprawie, zgodnie z wyżej cytowanymi zapisami zawartej przez spółkę umowy o dofinansowanie, zobowiązała się ona do zapewnienia trwałości projektu do dnia 12 września 2021 r., a nie jedynie do dnia zakończenia jego realizacji. Organy oraz Sąd nie negują przy tym prawa spółki do dokonania takiej sprzedaży, jednak będąc beneficjentem pomocy ze środków unijnych, była ona zobowiązana do przestrzegania jasno określonych zasad realizacji Projektu, z czego się nie wywiązała. Zgodzić się należy z organem, że ocena postępowania beneficjenta zgodnie z obowiązującymi go przepisami nie następuje jeden raz, lecz jest procesem ciągłym i może mieć miejsce kilkukrotnie na różnych etapach, w tym też w okresie trwałości. Okoliczność, iż na etapie oceny projektu IZ RPOWP uznała, że cel konkurencyjności będzie realizowany, nie oznacza, że tak pozostanie do końca okresu trwałości projektu, w szczególności w sytuacji, gdy beneficjent, w okresie późniejszym, podejmuje znaczące działania, dotyczące funkcjonowania projektu. Jak już zostało wykazane powyżej, dokonana zmiana struktury udziałowców spółki, skutkująca utratą statusu MŚP, nie była dozwolona w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nie myli pojęć warunków realizacji operacji z warunkami udzielenia pomocy - organ wskazuje na dwie przesłanki naruszenia trwałości tj. określoną w pkt b) i w pkt c) art. 71 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013 tj. zmianę własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści (takie, które są nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego objętej przepisami Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz celami dofinansowania Działania 1.3, w ramach którego skarżąca otrzymała wsparcie, a także istotną zmianę wpływającą na warunki wdrażania operacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów (projekt nie jest utrzymany w pełnej zgodności z założeniami i warunkami wdrażania wynikającymi z zaakceptowanej dokumentacji aplikacyjnej i nie odpowiada celowi, jaki był w dniu zakwalifikowania go do dofinansowania).

W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie został naruszony również art. 207 ust. 9 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 2 i w zw. z art. 184 ust. 1 i ust. 2 u.f.p. Organy prawidłowo ustaliły, że zachodzą przesłanki, określone w treści przepisu art. 207 u.f.p., który wskazuje w jakich przypadkach środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 tej ustawy. Nieprzestrzeganie postanowień umownych oraz przepisów prawa, regulujących wykorzystywanie środków z funduszy Unii Europejskiej, jest równoznaczne z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ufp. Wydana decyzja ma przy tym charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 roku, sygn. akt II GSK 4503/16). Zauważyć przy tym należy, że organ nie wskazywał, że skarżąca zaprzestała działalności produkcyjnej, czy też relokowała ją poza obszar wsparcia.

Nie mogły doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji również podnoszone zarzuty naruszenia przepisów postępowania. IZ RPOWP rzetelnie zbadała i przeanalizowała stan faktyczny przedmiotowej sprawy, dokonała oceny zgromadzonego materiału dowodowego, obszernie i wyczerpująco wyjaśniła i umotywowała powody podjętego rozstrzygnięcia i nieuwzględnienia argumentacji skarżącej, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, które spełnia wymogi, określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo wyjaśnił, że stanowisko, zaprezentowane przez spółkę jest błędne. Okoliczność, że wydane rozstrzygnięcie nie spełnia oczekiwań strony, nie może automatycznie oznaczać, że przy jego wydaniu zostały naruszone reguły postępowania administracyjnego. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska skarżącej, organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że IZ RPOWP dokonała gruntownej analizy zgromadzonych w toku postępowania dowodów, w tym również postanowień zmienionej po transakcji zbycia udziałów umowy spółki skarżącej, którą posiada w aktach sprawy. Nie miała wobec tego, wbrew twierdzeniu skarżącej, obowiązku żądania przedstawienia tej umowy. Nie była też związana stanowiskiem innej instytucji (w tym PARP) w zakresie badania zagrożenia trwałości operacji. Jak wskazał organ, każdy taki przypadek winien być rozpatrywany indywidualnie, w świetle obowiązujących przepisów i założeń danego programu operacyjnego. Organ oparł swoje stanowisko zarówno na orzecznictwie europejskim, jak i poglądach sądów administracyjnych i ukształtowanym przez nie stanowisku w tym przedmiocie. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, transakcje zbycia udziałów i w konsekwencji utrata statusu MŚP kwalifikowane są przez sądy administracyjne jako naruszenie zasady trwałości projektu (por. np. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1182/15; NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 5186/16; WSA w Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 620/18).

Reasumując, w ocenie Sądu, analiza akt nie potwierdziła zarzutów strony skarżącej. Nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), z uwagi na objęcie całego obszaru kraju, w tym Miasta Białegostoku (siedziby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku)

tzw. strefą czerwoną, wskazującą na zwiększone ryzyko zakażenia wirusem SARS-Co-V2.