Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 669/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części w pozostałym zakresie oddalono
Powołane przepisy: article: art. 23 ust 1
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 669/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Bochni na uchwałę Rady Gminy Bochnia z dnia 26 marca 2013 r. Nr XX/190/13, w sprawie określenia wzorów deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, w tym terminu i miejsca składania deklaracji I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej załącznik do uchwały w zakresie zamieszczonego w pkt 4 pouczenia, oświadczenia o treści: "Przez podpisanie niniejszej deklaracji wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności zagospodarowania odpadami komunalnymi" , II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części określonej w pkt I, III. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr XX/190/13 z dnia 26 marca 2013 r. - wydaną w oparciu o przepisy art. 6n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.). oraz art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Rada Gminy Bochnia określiła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami.

We wzorze tym, stanowiącym załącznik do powyższej uchwały, zawarto obowiązek podania danych w postaci imienia i nazwiska osób zamieszkujących daną nieruchomość (część G załącznika) oraz imienia i nazwiska osób zamieszkałych poza granicami kraju, na terenie innej gminy, n terenie gminy Bochnia ale pod innym adresem, oraz w innych sytuacjach (część H). Nadto, w załączniku zawarto postanowienie, zgodnie z którym poprzez podpisani deklaracji, podmiot ją składający wyraża zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych do celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi (punkt 4 pouczenia).

Uchwała ta została w całości zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Prokuratora Rejonowego w Bochni. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 6n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 ze zm.), przez nałożenie obowiązku podania danych w postaci imienia i nazwiska osób zamieszkujących daną nieruchomość ( część G załącznika), imienia i nazwiska osób zamieszkałych poza granicami kraju, na terenie innej gminy, na terenie gminy Bochnia, ale pod innym adresem, w innych sytuacjach (część H) oraz nałożenie obowiązku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych składającego deklarację dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi, poprzez podpisanie deklaracji (punkt 4 pouczenia), podczas gdy dane te nie są niezbędne do obliczeń wysokości opłaty za gospodarowania odpadami.

W ocenie Prokuratora dla celów wyliczenia stosownej opłaty wystarczającym byłoby podanie jedynie liczby domowników. Skoro zaś załącznik do deklaracji nie zawiera osobnej rubryki pozwalającej na określenie liczbowe domowników, zachodzi konieczność stwierdzę nieważności całej uchwały, gdyż bez tych danych nie ma możliwości ustalenia opłaty.

Dodatkowo zapisy uchwały zostały sformułowane w taki sposób, że składający deklarację musi de facto wyrazić zgodę na przetwarzanie swoich danych, co czyni przez podpisanie deklaracji, które z kolej jest zobowiązany składać w stosownych terminach.

Tymczasem ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uprawi do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie skarżący popełnia błąd twierdząc, iż wskazanie liczby domowników byłoby wystarczające. Ów błąd wynikać ma ze zbyt wybiórczego spojrzenia na procedurę. Gmina bowiem, odpowiedzialna za utrzymanie czystości mocą ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie tylko nalicza opłatę ale i odpowiada za cały przebieg procedury tj. weryfikuje podane dane oraz zbiera informacje które w razie potrzeby na taką weryfikację pozwolą.

Organ podkreślił, iż dane wskazane w części G i H załącznika do uchwały nr XX/190/13 Rady Gminy Bochnia są danymi potrzebnymi do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Deklaracja bowiem musi być weryfikowalna pod kątem zgodności zawartych w niej danych z rzeczywistym stanie faktycznym.

Przyznawszy, że choć niefortunnie sformułowano pkt 4 pouczenia, to istocie stanowi on informację (pouczenie) o tym, że dane zawarte w deklaracji będą przetwarzane zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Intencją organu nie było uzyskanie zgody na przetwarzanie danych, a jedynie poinformowane o konsekwencjach wynikających z przekazania danych na potrzeby realizacji ciążącego na gminie obowiązku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") ), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów procedury podejmowania uchwał, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania zaskarżonej uchwały, organ nie naruszył prawa.

Skarga została wniesiona na uchwałę Rady Miejskiej w Bochni z dnia 26 marca 2013 r. nr XX/190/13 w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości w tym terminu i miejsca składania deklaracji zwanej dalej "uchwałą". Prokurator domagał się uchylenia zaskarżonej uchwały w całości.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Takim aktem jest badana uchwała, która została podjęta na podstawie art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.) w myśl którego rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały nie podzielił stanowiska Prokuratora, że zaskarżona uchwała podlega unieważnieniu w całości. Przede wszystkim Sąd nie zgodził się z zarzutem skargi, że nakazanie podania danych w załączniku do uchwały w części G i H takich jak imiona i nazwiska domowników zamieszkujących daną nieruchomość oraz imiona i nazwiska osób zamieszkałych poza granicami kraju, na terenie innej gminy, na terenie gminy Bochnia stanowi naruszenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Na mocy powyższego przepisu rada gminy uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty (...) określi w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości. W opinii Sądu należy położyć szczególny nacisk na zawarte w tym przepisie sformułowanie "konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty". Aby zatem gmina miała możliwość zrealizowania nałożonego na nią w tym zakresie obowiązku (prawidłowego naliczenia opłat), konieczna jest także możliwość weryfikacji podanych przez właściciela nieruchomości danych i takiej weryfikacji będą służyć dane wymagane w załączniku w części G i H.

Ponadto Prokurator zarzucił, że wymaganie podania takich danych narusza art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych. Jednakże nie wyjaśnił i sprecyzował na czym to naruszenie miałoby polegać. Wskazać należy, że przepis art. 23 w/w ustawy określa sytuacje w których dopuszczalne jest przetwarzanie danych. Prokurator nie rozważył zasadności domagania się danych zawartych w części G i H załącznika do uchwały w ramach obowiązków nałożonych na gminę ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych ("jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnień lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa", "jest niezbędne do wykonywania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego"). Przy tym nie można się zgodzić ze stwierdzeniem autora skargi, że "ponieważ załącznik do deklaracji nie zawiera osobnej rubryki pozwalającej na określenie liczbowe domowników, zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności całej uchwały, gdyż bez tych danych nie ma możliwości ustalenia opłaty". Otóż w części F załącznika "Dane stanowiące podstawę wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" znajduje się rubryka, której zamieszczone jest oświadczenie o treści "Oświadczam, że liczba osób zamieszkałych w gospodarstwie domowym wynosi....".

W załączniku do uchwały, w punkcie 4, Rada Gminy w Bochni zawarła postanowienie, że "przez podpisanie niniejszej deklaracji wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi". Niewątpliwie powyższa treść narusza art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Wymóg oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje oparcia w podstawie prawnej badanej uchwały.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z treścią art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.

Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych.

Art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienia przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych, a art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji de facto obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji.

W związku tym Sąd unieważnił zaskarżoną uchwałę w omówionej wyżej części jako naruszającą art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 2 ust. 2 i art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1, art. 151, art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.