Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 516/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 §  1 oraz art. 7 i 77 §
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 17 lutego 2021 r. nr[...].


UZASADNIENIE

D. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 14 lutego 2020 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o cofnięcie D. C. uprawnień do kierowania pojazdami.

W treści wniosku Komendant wskazał, że w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy D. C. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co potwierdza prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt. [...].

W dniu 20 lutego 2020 r. Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.

W wyniku rozpoznania sprawy Starosta [...] wydał w dniu 17 lutego 2021 r. decyzję nr [...], którą orzekł o cofnięciu D. C. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM (27-07-2017), B (27-07-2017) i B1 (27-07-2017) potwierdzonych prawem jazdy 00861/17/2202 nr druku [...], wydanym 28 kwietnia 2020 r. przez Starostę [...]. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. wydanej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto D. C. zobowiązany został do zwrotu wskazanego dokumentu prawa jazdy do depozytu Starostwa Powiatowego w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po ukończeniu stosownego szkolenia oraz po zaliczeniu z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego D. C. otrzymał w dniu 27 lipca 2017 r. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM

(27-07-2017), B (27-07-2017), B1 (27-07-2017), potwierdzone prawem jazdy o numerze druku [...]. Z uwagi na wiążący charakter prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt [...], mocą którego D. C. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., organ zobowiązany był do wykonania zapisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Organ wyjaśnił ponadto, że podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w części orzekającej o cofnięciu uprawnień stanowił wzgląd na ochronę życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego oraz wzgląd na interes społeczny, oznaczający konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień z powodu popełnienia w okresie 2 lat od dnia wydania

po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji ma na celu wyłączenie od czynnego udziału w ruchu kierowcy, który nie jest w stanie bezpiecznie prowadzić pojazdu. Cel ten zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. zostanie zrealizowany poprzez niezwłoczne cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami.

W wyniku rozpoznania odwołania D. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 17 lutego 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w sprawie nie było wątpliwe, iż w okresie 2 lat od otrzymania po raz pierwszy uprawnień do kierowania pojazdami D. C. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, za co został skazany prawomocnie wyrokiem karnym wobec stwierdzenia zawinienia. Wobec strony ustalono też okres próby i zastosowano sankcje karne przypisane warunkowemu umorzeniu postępowania.

Kolegium zwróciło uwagę, że zastosowany w sprawie przepis zgodnie z art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r.

poz. 341) miał utracić moc z dniem 4 czerwca 2018 r., jednakże tego dnia weszła też

w życie ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957). Zgodnie z art. 14 tej ustawy,

do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazanie danych

na zasadach określonych w art. 100aa - 100aq ustawy zmienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4,

art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1

pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1 b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3

i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienionej w art. 2 nie stosuje się (ust. 1). Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa

w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie (ust. 2).

Organ wskazał, że do tej pory nie ogłoszono komunikatu, o którym mowa

art. 14 ustawy zmieniającej. To zaś oznacza, że przepis art. 140 ustawy – Prawo

o ruchu drogowym nadal obowiązuje.

Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie nadał też rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności mając na uwadze, że strona dopuściła się przestępstwa związanego z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym wobec prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Nie ma znaczenia w związku

z tym warunkowe umorzenie postępowania, mające walor wyroku uznającego winę.

W skardze na decyzję organu odwoławczego D. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucił decyzji:

1) obrazę przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji

w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami bez wskazania odpowiedniej podstawy prawnej wydanej decyzji, gdyż przepis art. 140 ust. 1

pkt 3a lit a. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym został uchylony na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i nie stanowi podstawy prawnej do skierowania wniosku o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi;

2) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jej rozstrzygnięcie poprzez ustalenie, że D. C. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, gdy postępowanie zostało warunkowo umorzone wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny sygn. akt [...], w związku z czym D. C. jest osobą niekaraną.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że złożony przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o cofnięcie uprawnień nie ma podstawy prawnej, również zaskarżona decyzja wydana została bez przywołania prawidłowej podstawy prawnej cofnięcia uprawnień.

Skarżący wskazał, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym został uchylony na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Przepisu nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Nie stanowi on więc podstawy prawnej do skierowania wniosku. W wydanej decyzji nie wskazano również innej podstawy prawnej do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a która to przewidziana jest w ustawie o kierujących pojazdami oraz ustawie - Prawo o ruchu drogowym.

Nadto brak jest podstaw formalnych do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ D. C. nie został skazany za popełnienie przestępstwa, postępowanie zostało warunkowo umorzone. W takim wypadku osoba nie jest uznawana za osobę karaną (w karcie karnej brak jest skazania za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak też przedstawioną w jej uzasadnieniu argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając zasadność podniesionych w skardze zarzutów, Sąd stwierdził, że są one bezzasadne. Niemniej skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.), dalej powoływanej także jako "u.p.d.", obowiązujący od 18 maja 2015 r., zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Skarżący zarzucał brak podstawy prawnej wydanej decyzji, wskazując, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a. ustawy Prawo o ruchu drogowym został uchylony na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957).

Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym został co prawda uchylony przez art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011r. poz. nr 30 poz. 151), zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 czerwca 2018 r. Równocześnie jednak, z dniem 4 czerwca 2018 r., weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), w której postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, m.in. przepisów art. 125 pkt 16 nie stosuje się (art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r.). W art. 14 ust. 2 ustawy nowelizującej przewidziano, że "minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie".

Z powyższego wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepis art. 140 i art. 140a u.p.d. nadal obowiązuje. Ponieważ do daty wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, na stronie Ministerstwa Cyfryzacji nie ukazał się komunikat, o jakim mowa w ww. art. 14 ust. 2 (nie było go również w dniu ogłoszenia wyroku) przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.d. miał zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Opisana wyżej nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym weszła w życie z dniem, w którym ustawodawca uprzednio, nowelizując ustawę o kierujących pojazdami, przewidział utratę mocy obowiązującej art. 140 i 140a p.r.d, należy uznać, że wejście w życie uchylenia tych przepisów zostało przesunięte w czasie. Istotne znaczenie przy ocenie powyższej kwestii ma jednoczesne wejście w życie obu zmian przepisów (tj. 4 czerwca 2018 r.), co oznacza, że ostatnim dniem, w którym można było przesunąć w czasie obowiązywanie przepisu uchylającego art. 140 p.r.d., był dzień, w którym uchylenie miało stać się faktem.

Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby w efekcie, że naruszenie przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym musiałoby pozostać bez jakiejkolwiek sankcji, a nie sposób uznać, że intencją ustawodawcy było zwolnienie kierowców naruszających przepisy z jakiejkolwiek odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1405/20 ).

Za niezasadny uznać należało także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, że D. C. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w sytuacji gdy postępowanie zostało warunkowo umorzone wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny sygn. akt [...], w związku z czym D. C. jest osobą niekaraną.

Ustalenie organu, że D. C. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji jest prawidłowe. Znajduje ono bowiem oparcie w materiale dowodowym – treści wyroku Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny sygn. akt [...]. W wyroku tym wskazano, że D. C. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Treść tego dokumentu potwierdza zatem popełnienie przez skarżącego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Podkreślić także należy, że organy w tym zakresie prawidłowo zastosowały normę art.140 ust. 1 pkt 3a lit.a u.p.d. Przepis ten nie wymaga bowiem wydania wobec kierowcy wyroku karnego skazującego. Wynika z niego, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W sprawie została zatem spełniona przesłanka zastosowania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a u.p.d. Okoliczność, czy kierowca został skazany czy też warunkowo umorzono wobec niego postępowania jest z punktu widzenia cytowanej regulacji obojętna. Sam fakt stwierdzenie w wyroku, że skarżący dopuścił się popełnia zarzucanego mu czynu stanowił w świetle wystarczającą przesłankę cofnięcia uprawnień.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 3882/18 przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. uzależnia możliwość wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym od stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Tym samym, prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie w sprawie o popełnienie przez skarżącego przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 1 k.k., stanowi wypełnienie dyspozycji art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a p.r.d. Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 6 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Op 164/19 stwierdził, że do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym nie jest wymagane skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym do jego zastosowania wystarczające jest jedynie stwierdzenie popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Takie uregulowanie pozostaje w zgodzie z teorią prawa karnego, gdzie czym innym jest stwierdzenie popełnienia przestępstwa, a czym innym orzeczenie kary za danego rodzaju przestępstwo.

W niniejszej sprawie wobec orzeczenia w wydanym wyroku karnym w stosunku do skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych rozważenia wymagał stosunek regulacji art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a Prawa o ruchu drogowym do regulacji przewidzianej w przepisach art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów oraz w art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 767), zgodnie z którym w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego, a organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Wobec skarżącego orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Nadto w wyroku wskazano, że na poczet orzeczonego środka zaliczono skarżącemu okres rzeczywistego zatrzymania prawa jazdy od dnia 7 stycznia 2019 r. do dnia 14 listopada 2019 r. Środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów ustał w dniu 7 stycznia 2020 r. wobec jego wykonania. Na tej podstawie brak było zatem podstaw do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.

Sąd rozważył, czy w tej sytuacji zasadne było cofnięcie skarżącemu uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. W ocenie Sądu, co do zasady taki zbieg unormowań nie wyłącza zastosowania unormowania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. jako dalej idącego, skierowanego do szczególnego kręgu adresatów.

Przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a Prawa o ruchu drogowym został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) Cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów jest sankcją administracyjną za określone w przepisach prawa zachowanie - popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zdarzeniem prawnym skutkującym tą sankcją administracyjną jest popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie dwóch lat od wydania prawa jazdy. W uzasadnieniu do projektu do ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy 2586) wskazano, że analizy prowadzone przez Komendę Główną Policji w zakresie sprawców wypadków drogowych, jak również innych naruszeń prawa skutkujących nałożeniem grzywny w drodze mandatu karnego, wskazywały na konieczność dalszego doprecyzowania przepisów dotyczących karania kierujących pojazdami w okresie do dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Dane te jednoznacznie wskazywały, że sprawcami największej liczby wypadków są osoby w wieku 25-39 lat. Nowelizacja ustawy - Prawo o ruchu drogowym zmierzała do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a oprócz rozwiązań odnoszących się do ogółu naruszeń wprowadziła rozwiązania ukierunkowane na konkretne zachowania powodujące zdarzenia drogowe.

O ile organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany w danym wyroku okres i tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać zamieszczone w decyzji, z inną sytuacją mamy do czynienia w przypadku orzeczenia o cofnięciu uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a Prawa o ruchu drogowym. W taki przypadku organ nie orzeka o okresie cofnięcia uprawnień, a kierowca może je uzyskać ponownie jeżeli podejmie działania w celu uzyskania nowego prawa jazdy, w tym zda egzamin kwalifikacyjny.

W niniejszej sprawie organy nie rozważyły całokształtu okoliczności sprawy i nie dokonały ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do jej rozstrzygnięcia.

Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy wynika, że skarżący otrzymał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM (27-07-2017), B (27-07-2017), B1 (27-07-2017), potwierdzone prawem jazdy o numerze druku [...] w dniu 27 lipca 2017 r. Czyn zabroniony popełniono w dniu 29 grudnia 2018 r. Natomiast decyzja o cofnięciu D. C. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM (27-07-2017), B (27-07-2017) i B1 (27-07-2017) dotyczy uprawnień potwierdzonych prawem jazdy [...] nr druku [...], wydanym w dniu 28 kwietnia 2020 r., a więc ponad rok od daty czynu zabronionego. Wydanie nowego prawa jazdy nastąpiło po zakończeniu okresu trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W tej sytuacji niezbędne było ustalenie w jakich okolicznościach skarżący uzyskał nowe prawo jazdy.

Wniosek o cofnięcie skarżącemu uprawnień wpłynął do organu w dniu 14 lutego 2020 r., w okresie gdy mógł on już dysponować poprzednio wydanym prawem jazdy. Środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów ustał bowiem w dniu 7 stycznia 2020 r. Wydanie w tym czasie decyzji przez organ skutkowałoby cofnięciem skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami potwierdzonych prawem jazdy wydanym w dniu 27 lipca 2017 r., którym skarżący dysponował w dacie popełnienia przestępstwa. Decyzja organu wydana została, z naruszeniem zasady szybkości postępowania administracyjnego i terminów wynikających z art. 35 k.p.a., rok później i dotyczy uprawnień stwierdzonych nowym prawem jazdy z dnia 28 kwietnia 2020 r.

Decyzja organu powinna być wydana niezwłocznie, zgodnie bowiem z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Wówczas uzyskanie przez skarżącego po wydaniu decyzji cofającej uprawnienia nowych uprawnień, skutkowałoby sytuacją, w której zachowałby on ponownie nabyte uprawnienia do kierowania pojazdami.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a Prawa o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Założeniem tego unormowania, które nie określa czasu cofnięcia uprawnień jest spowodowanie by młody kierowca w celu uzyskania uprawnień musiał dla uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami ponownie spełnić wszystkie wymagania stawiane osobie po raz pierwszy ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdami.

Jeżeli kierowca, już po zaistnieniu zdarzenia, jakim było popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, po upływie okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, stanowiącego sankcję karną, spełnił wymagania stawiane osobie po raz pierwszy ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdami i uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami, cel przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym należy uznać za zrealizowany.

Brak byłoby w takiej sytuacji podstaw do cofania temu kierowcy, dwa lata po popełnieniu przestępstwa i rok po zakończeniu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nowo nabytych uprawnień do kierowania pojazdami.

Organ winien zatem ustalić, w jaki sposób skarżący uzyskał nowy dokument potwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdami.

Jeżeli odbyło się to po spełnieniu wszystkich wymagania stawiane osobie po raz pierwszy ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdami i zdania egzaminu kwalifikacyjnego, organ powinien na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć postępowanie w sprawie, jako bezprzedmiotowe.

Brak ustaleń w tym zakresie narusza normy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. a wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie decyzje.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy, dokona ustaleń w zakresie sposobu uzyskania przez skarżącego nowego prawa jazdy oraz oceny prawnej nowych okoliczności faktycznych, z uwzględnieniem wykładni przepisów prawa przedstawionej w uzasadnieniu wyroku. Organ uwzględni, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).