Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 667/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.  art. 7, 8, 9, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na umorzenie należności głównej oraz kosztów upomnień z tytułu opłat dodatkowych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. Ł. B. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z 29 grudnia 2010 r. (złożonym 4 stycznia 2011 r.) Ma K wystąpiła do Prezydenta Miasta o umorzenie należności w wysokości [...] zł oraz kosztów upomnień w wysokości [...]zł z tytułu opłat dodatkowych, o których mowa w art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, ze zm.). Uzasadniając wniosek Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację dochodową i posiadany status osoby bezrobotnej "z bezskutecznym poszukiwaniem zatrudnienia", mając przy tym na utrzymaniu 14-letnią córkę. Wnioskodawczyni utrzymuje się z pomocy rodziny i znajomych, a jedyny stały dochód stanowią przyznane na córkę alimenty od ojca. Ponadto stwierdziła, iż dochodzone od niej opłaty są nienależne, bowiem zostały naliczone na podstawie uchwał Rady Miasta, które wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2008 r. zostały uznane za nieważne.

Do wniosku zostały dołączone: zaświadczenie z 14 grudnia 2010 r. "o dochodzie członków rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanym w roku poprzedzającym okres świadczeniowy" (wydawane w celu uzyskania świadczeń rodzinnych) oraz kartę wizyt bezrobotnego, wydaną 18 czerwca 2010 r. Z zaświadczenia wynika, że Wnioskodawczyni nie zadeklarowała w urzędzie skarbowym przychodów i dochodów za 2009 r., natomiast w ww. karcie odnotowano wizyty z 13 lipca i 16 listopada 2010 r., wyznaczając kolejną wizytę na 13 stycznia 2011 r.

W piśmie organu z 18 lutego 2011 r. wezwano Wnioskodawczynię do przedłożenia udokumentowanych informacji o wysokości dochodów uzyskiwanych przez nią i osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe oraz do przedstawienia aktualnych dokumentów (rachunków) poświadczających wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego. Odpowiadając na wezwanie Wnioskodawczyni złożyła oświadczenie, iż nie uzyskuje dochodów z pracy ani żadnych prac dorywczych, nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami, wychowuje samotnie dziecko oraz korzysta z pomocy ośrodka pomocy rodzinie. Do oświadczenia załączyła: ww. zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 14 grudnia 2010 r. o braku przychodów i dochodów za 2009 r., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z 16 listopada 2010 r. o tym, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, decyzję Prezydenta Miasta z [...] r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2009/2010 na małoletnie dziecko, decyzję Prezydenta Miasta z [...]. o przyznaniu pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w wysokości [...]zł miesięcznie w okresie od 1 września 2009 r. do 30 listopada 2009 r.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Prezydent Miasta odmówił Wnioskodawczyni wyrażenia zgody na umorzenie należności. Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że nie widzi podstaw do umorzenia należności, bowiem Strona nie udokumentowała prawidłowo jakie posiada dochody i wydatki - przedstawiając nieaktualne dokumenty. Organ I instancji wyjaśnił, że wskazywany we wniosku wyrok NSA dotyczył uchwały rady miasta, która obowiązywała do 30 listopada 2003 r., a więc nie odnosi się on do uchwał obowiązujących w następnych okresach. Organ wskazał też, że przedmiotowa należność powstała w związku z nieopłaconym postojem dwóch pojazdów marki [...] o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] na obszarze strefy płatnego parkowania w ie, czego konsekwencją było wystawienie w dniu 10 października 2008 r. (odpowiednio) dwóch upomnień nr: [...]i [...], a następnie dwóch tytułów wykonawczych: [...] i [...]. Ponadto organ wyjaśnił, że Wnioskodawczyni nie była właścicielką ww. pojazdów, a jedynie ich użytkowniczką i nie wyjaśniła, "do jakich celów służył jej użyczony samochód" - od wielu lat jest bowiem osobą bezrobotną.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Ma K wniosła o uchylenie tej decyzji i umorzenie zadłużenia ze względu na ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2008 r., jak też ze względu na bardzo trudną sytuację materialną - utrzymuje się bowiem z alimentów przyznanych córce w wysokości [...]zł. Ponownie podniosła też, że od wielu lat jest osobą bezrobotną i schorowaną. Do odwołania dołączone zostały: kopia postanowienia Sądu Rejonowego - Prawobrzeże i Zachód VIII Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 25 sierpnia 2010 r. o zabezpieczeniu powództwa o podwyższenie alimentów, przez zobowiązanie pozwanego do łożenia kwoty [...]zł miesięcznie płatnej do rąk matki dziecka My K oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z 11 marca 2011 r. o zarejstrowaniu Wnioskodawczyni jako osoby bezrobotnej od dnia 18 czerwca 2010 r., bez prawa do zasiłku – z dopiskiem o braku dla niej ofert pracy.

Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, "właściwy organ, na wniosek zobowiązanego może udzielić określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60.", tj. należności będącymi "środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym". Zgodnie natomiast z art. 55 omawianej ustawy, "należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.".

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzje wydawane na podstawie wymienionego przepisu mają charakter tzw. decyzji uznaniowych, co wynika z użytego przez ustawodawcę w tym przepisie zwrotu: "mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty". Dla wyjaśnienia kwestii uznania administracyjnego organ odwołał się do orzecznictwa sądowego, wskazując, iż w takiej sytuacji organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, przy czym – jak w przypadku każdej innej decyzji - wydanie także aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i zanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.

W ocenie organu odwoławczego analiza zgromadzonych w sprawie akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, mającego znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, umożliwił stronie złożenie wyjaśnień przed wydaniem decyzji, a także zobowiązał stronę do podjęcia konkretnych działań, w efekcie których ustalenie określonego stanu faktycznego byłoby możliwe. Na wezwanie organu I instancji Wnioskodawczyni dostarczyła wprawdzie wymagane dokumenty, jednak ze względu na daty ich wystawienia (30.11.2009 r., 31.10.2009 r. i 16.11 2010 r.) organ I instancji nie brał ich pod uwagę, bowiem do ich dostarczenia strona została wezwana 24 lutego 2011 r. Wnioskodawczyni nie przedstawiła też zaświadczenia o wysokości otrzymywanych alimentów na małoletnie dziecko, nie udokumentowała także jaka jest jej faktyczna sytuacja materialna, ani nie wskazała ile osób pozostaje z nią w gospodarstwie domowym.

Wymieniając złożone przez Wnioskodawczynię w związku z ww. wezwaniem dokumenty organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie te dokumenty dotyczą roku 2009 i zostały wydane przed wezwaniem przez organ I instancji do udokumentowania posiadanych dochodów i wydatków. Wobec tego organ II instancji uznał, że Wnioskodawczyni nie udokumentowała właściwie, jakie faktycznie posiada dochody i wydatki. Załączona przy odwołaniu kopia postanowienia sądu rejonowego pochodzi z 25 sierpnia 2010 r. i nie można tego postanowienia uznać za aktualne, zatem organ I instancji trafnie orzekł, odmawiając stronie umorzenia zobowiązania.

Organ II instancji podkreślił, że składając odwołanie od decyzji organu I instancji Ma K także nie przedstawiła wiarygodnych zaświadczeń o osiąganych dochodach oraz o ponoszonych wydatkach.

W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że umorzenie zobowiązania powstałego w związku z nieopłaconym postojem dwóch pojazdów na obszarze strefy płatnego parkowania w ... byłoby możliwe dopiero po ustaleniu, że w sprawie zachodzą jakiekolwiek przesłanki dające podstawy do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, przy czym ustalenia organu I instancji muszą być poparte zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Jeżeli więc w sprawie nie został zgromadzony materiał dowodowy, to oczywistym – zdaniem organu odwoławczego - że organ I instancji, mimo podjętych przez siebie prób, nie mógł należycie ustalić stanu faktycznego. W takich okolicznościach oparł się on na posiadanych przez siebie informacjach i wydał rozstrzygnięcie działając w ramach uznania administracyjnego, uznając, że nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku My K i wydał decyzję odmowną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Ma K wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła niewyjaśnienie istotnej dla sprawy, bardzo trudnej sytuacji dochodowej i bytowej Skarżącej - wyjaśnienie tych okoliczności w ponownym rozpoznaniu sprawy umożliwi uzupełnienie materiału dowodowego, przez zaktualizowanie przedłożonych przez Skarżącą zaświadczeń, potwierdzających jej bardzo trudną sytuację materialną.

Zdaniem Skarżącej zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie przywołały w uzasadnieniach decyzji faktu posiadania przez nią wystarczających dochodów, aby nie mogła skorzystać z umorzenia. Wskazano jedynie, że załączone zaświadczenia zostały wydane przed wezwaniem do ich złożenia. W przekonaniu Skarżącej istotne dla rozstrzygnięcia zaświadczenia, mimo ich wcześniejszych dat, nie wyczerpały swojego terminu ważności, a rozstrzygającym dla oceny jej sytuacji materialnej powinno być to, że zaświadczenia takie organ powinien żądać w sytuacjach kiedy podane okoliczności w oświadczeniu wzbudzają zastrzeżenia co do swojej wiarygodności. W ocenie Skarżącej złożone przez nią oświadczenia nie powinny wzbudzać takich zastrzeżeń. Wskazała bowiem w nich, że jest w trakcie postępowań sądowych związanych z byłym konkubinatem, w tym o podwyższenie alimentów (sprawa w toku, w trakcie której wydano ww. orzeczenie o zabezpieczenia powództwa).

Powołując się na wskazywane w postępowaniu administracyjnym wieloletnie bezrobocie, Skarżąca uważa, iż oczywistym więc jest, że znajduje się w niedostatku - co uzasadnia umorzenie należności. Należności te nie dotyczą zresztą – jak wskazują organy obu instancji – dwóch pojazdów (co mogłoby wskazywać, iż Skarżąca posiadała dwa pojazdy), lecz jednego pojazdu, ze zmienionymi (po ich kradzieży) tablicami rejestracyjnymi. Jest to kilkunastoletni stary pojazd.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ie u z n a ł, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.), "właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielić określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60.". Należności określone w art. 60 ustawy o finansach publicznych są "środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym", a w szczególności są to wymienione w 8 punktach "dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego", tym: "dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw" (pkt 7) i "pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa" (pkt 8).

W myśl art. 55 ustawy o finansach publicznych "należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.".

W związku z brzmieniem art. 64 ust. 1 w związku z art. 55 omawianej ustawy zasadnie w zaskarżonym postanowieniu podkreślono, że decyzje wydawane na podstawie tych przepisów mają charakter tzw. decyzji uznaniowych - co wynika z użytego przez ustawodawcę wyrażenia, iż należności publiczno-prawne wymienione w art. 60: "mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty" ( art. 55).

Zasadnie też organ odwoławczy wyjaśnił – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - iż "uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Jak w przypadku każdej innej decyzji, wydanie także aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i zanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji. W szczególności, gdy decyzja jest dla strony niekorzystna, organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący wyjaśnić przyczyny i przebieg rozumowania przeprowadzonego do wydania rozstrzygnięcia.".

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie wypełniły wskazanego wyżej nakazu należytego zgromadzenia i zanalizowania materiału dowodowego, prowadzącego do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wydając decyzję niekorzystną dla Strony, tym bardziej organy zobowiązane były w sposób wyczerpujący wyjaśnić przyczyny i przebieg rozumowania uzasadniające wydanie takiego rozstrzygnięcia.

Zauważyć należy, że rozstrzygnięcie organu I instancji uzasadnione zostało stwierdzeniem, iż Skarżąca, mimo stosownego wezwania, "do dnia wydania decyzji nie dostarczyła aktualnych dokumentów potwierdzających swoją sytuację materialną oraz osób pozostających w gospodarstwie domowym", nie podając przy tym kwoty alimentów otrzymywanych na córkę, a w następnym piśmie wskazała, że "sprawa o alimenty prowadzona jest przed Sądem Rejonowym", natomiast w odniesieniu do opłat związanych z utrzymaniem lokalu w którym zamieszkuje, poinformowała, iż opłaty te "pokrywa ojciec dziecka".

Organ I instancji nie oceniał więc merytorycznie złożonych przez Skarżącą oświadczeń i zaświadczeń oraz kopii innych dokumentów, poprzestając na stwierdzeniu, że informacje podawane przez Skarżącą nie zostały należycie udokumentowane aktualnymi zaświadczeniami.

Odnosząc się do takiego stanowiska stwierdzić należy, że w wezwaniu z dnia 18 lutego 2011 r. do złożenia informacji, wyjaśnień i dokumentów organ żądał od Skarżącej przedłożenia "udokumentowanych informacji o wysokości dochodów" uzyskanych przez Skarżącą i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym (wyrok o wysokości alimentów pobieranych na dziecko, oświadczenie o wysokości dochodu uzyskanego z prac dorywczych, oświadczenia członków rodziny itp.) oraz do przedłożenia oryginałów bądź kserokopii "aktualnych dokumentów (rachunków), poświadczających wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego (czynsz, prąd, gaz , woda, śmieci, kredyt hipoteczny itp.)", a także "innych informacji i dokumentów", które w opinii Skarżącej mogą mieć znaczenie dla rozpatrywanej sprawy.

W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca (poza kartą wizyt bezrobotnego załączoną do wniosku) złożyła oświadczenie, że nie uzyskuje dochodów z pracy ani żadnych prac dorywczych, nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami, wychowuje samotnie dziecko oraz korzysta z pomocy ośrodka pomocy rodzinie. Do oświadczenia załączyła: zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z 14 grudnia 2010 r. o braku przychodów i dochodów za 2009 r., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z 16 listopada 2010 r. o tym, że od 18 czerwca 2010 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, decyzję Prezydenta Miasta z [...]r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2009/2010 na małoletnie dziecko, decyzję Prezydenta Miasta z [...]r. o przyznaniu pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w wysokości 80,00 zł miesięcznie w okresie od 1 września 2009 r. do 30 listopada 2009 r.

Zgodzić się więc należy z organem odwoławczym, że organ I instancji przed wydaniem decyzji podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, mającego znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, jednak – zdaniem Sądu – przytoczona powyżej, dokonana przez organ I instancji ocena złożonych przez Skarżącą oświadczeń i dokumentów budzi istotne zastrzeżenia. Organ ten nie odniósł się do treści przekazanych przez Stronę informacji (oświadczeń) i nie wskazał precyzyjnie jakich informacji (poza kwotą alimentów na córkę) zabrakło. Odnosząc się do dwóch decyzji MOPR o przyznaniu Skarżącej zasiłków organ stwierdził, że nie brał pod uwagę tych zasiłków, bowiem przedstawione dokumenty "są nieaktualne" (dotyczyły bowiem okresów do 31 października i 30 listopada 2009 r.). To stwierdzenie o nieaktualności nie jest zrozumiałe, bowiem w istocie dla oceny sytuacji materialnej Skarżącej z początku roku 2011 r. niewielkie kwoty zasiłków otrzymane w 2009 r. nie mogły mieć znaczenia, nie jest więc jasne, czy w stwierdzeniu o nieaktualności dokumentów zawarty jest także zarzut nieprzedłożenia aktualnych decyzji. Jest to o tyle istotne, gdyż Skarżąca w okresach późniejszych mogła nie otrzymywać takich zasiłków, zatem nie mogła też przedstawić aktualnych decyzji. Nie jest też jasne, czy oświadczenie o pokrywaniu opłat na utrzymanie mieszkania przez ojca dziecka zostało uznane za niewystarczające – organ nie wskazał jednak, jakim dokumentem powinien ten fakt być potwierdzony.

W związku ze stwierdzeniem w decyzji organu I instancji o niewskazaniu kwoty alimentów (poza informacją że sprawa o alimenty prowadzona jest przed sądem), w odwołaniu Skarżąca uzupełniła ten brak, stwierdzając, iż utrzymuje się z alimentów przyznanych córce w "obecnej kwocie" 1.200 zł - załączając kopię postanowienia Sądu Rejonowego - Prawobrzeże i Zachód VIII Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 25 sierpnia 2010 r. o zabezpieczeniu powództwa o podwyższenie alimentów, przez zobowiązanie pozwanego do łożenia kwoty 1.200 zł miesięcznie płatnej do rąk matki dziecka My K. Ponadto załączyła zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z 11 marca 2011 r. o zarejstrowaniu Skarżącej jako osoby bezrobotnej od dnia 18 czerwca 2010 r., bez prawa do zasiłku – z dopiskiem o braku dla niej ofert pracy.

Mimo takiego uzupełnienia materiału dowodowego organ odwoławczy rozstrzygając ostatecznie o odmowie umorzenia przedmiotowych należności również nie dokonał oceny treści oświadczeń i dokumentów składanych przez Skarżącą, poprzestając w istocie na kontroli decyzji organu I instancji, stwierdzając, iż: "ze względu na daty wystawienia dokumentów (30.11.2009 r. 31.10.2009 r. i 16.11 2010 r.) organ I instancji nie brał ich pod uwagę bowiem do ich dostarczenia została wezwana 24 lutego 2011 r. Wnioskodawczyni nie przedstawiła też zaświadczenia o wysokości otrzymywanych alimentów na małoletnie dziecko, nie udokumentowała też jaka jest jej faktyczna sytuacja materialna, ani nie wskazała ile osób pozostaje z nią gospodarstwie domowym".

Stwierdzić należy, że powyższe wskazywane przez organ "braki" w przedłożonym przez Skarżącą materiale dowodowym zostały wyżej omówione, a zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 14 grudnia 2010 r. o braku przychodów i dochodów za 2009 r., nie mogło dotyczyć roku 2010, bowiem zeznania podatkowe za ten rok składane mogły być do 30 kwietnia 2011 r. – trudno więc uznać to zaświadczenie za "nieaktualne". Sam fakt wystawienia dokumentu (zaświadczenia) przed wezwaniem przez organ I instancji do udokumentowania posiadanych dochodów i wydatków nie powinien automatycznie prowadzić do wniosku, że dokument taki jest nieaktualny – chyba, że wyraźnie w wezwaniu wskazano, iż przedłożone dokumenty muszą być wystawione po otrzymaniu wezwania. Zauważyć należy, że w przedmiotowym wezwaniu nie zawarto takiej informacji, podkreślając przy tym, że aktualne mają być dokumenty (rachunki), poświadczające wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego. (Nawet jednak przy takim zastrzeżeniu, nie sposób uznać za nieaktualny np. rachunek za gaz dotyczący ostatniego okresu rozliczeniowego, z tego tylko powodu, że został on wystawiony przed otrzymaniem wezwania do złożenia dowodów – sytuacja taka nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie).

Z wymienionych powodów organ odwoławczy uznał, że Skarżąca "nie udokumentowała właściwie jakie faktycznie posiada dochody i wydatki", a załączona do odwołania kopia ww. postanowienia sądu "pochodzi z 25 sierpnia 2010 r. i nie można tego postanowienia uznać za aktualne", wobec czego "w ocenie Kolegium organ I instancji trafnie orzekł, odmawiając stronie umorzenia zobowiązania", a składając odwołanie od decyzji organu I instancji Skarżąca "także nie przedstawiła wiarygodnych zaświadczeń o osiąganych dochodach oraz o ponoszonych wydatkach".

Organ odwoławczy nie wyjaśnił więc przekonująco, dlaczego oświadczenie Skarżącej, iż aktualnie otrzymuje alimenty w wysokości 1.200 zł, przyznane (jako zabezpieczenie powództwa o podwyższenie alimentów) w załączonym postanowieniu sądu z 25 sierpnia 2010 r. uznaje za "nieaktualne" i "niewiarygodne" – nie wskazał też jaki dokument w tym zakresie uznany mógł być za aktualny i wiarygodny.

Te i pozostałe stwierdzenia organu odwoławczego potwierdzają wniosek, iż organ ten nie przeprowadził ponownie rozpoznania sprawy przed ostatecznym jej rozstrzygnięciem (zwłaszcza w sytuacji uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym), lecz poprzestał na pobieżnej kontroli decyzji organu I instancji, która – w ocenie Sądu – również była wydana bez rzetelnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organ ten przed wydaniem decyzji, uznając, iż przedłożone dokumenty są nieaktualne powinien tę kwestię wyjaśnić Stronie, precyzyjnie określając jakie inne dowody (i z jakiej daty) powinny być przedstawione, albo wezwać ją także do wypełnienia kwestionariusza sporządzonego przez organ, zawierającego wszystkie dane pozwalające organowi na prawidłową ocenę sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącej.

Na marginesie należy też zauważyć, że organu obu instancji odnoszą się do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2008 r., nie wskazując jego sygnatury. Takie nieprawidłowe działanie uniemożliwia (stronie, a następnie sądowi) jednoznaczne odniesienie się do argumentacji organów dotyczącej – podnoszonej przez Skarżącą zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze - kwestii nieobowiązywania uchwał rady miasta, na podstawie których pobierane są przedmiotowe należności (co ma wynikać z treści ww. wyroku).

Takie odniesienie się przez Sąd nie jest też możliwe z powodu niewskazania okresu (np. poprzez załączenie do akt kopii upomnienia i tytułu wykonawczego), którego dotyczą te należności, co ma także znaczenie dla określenia terminu ich przedawnienia (na ustawowy okres przedawnienia wskazywał organ I instancji).

Mając powyższe ustalenia na względzie Sąd uznał, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 K.p.a.).

W ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącej z uwzględnieniem wskazań zawartych powyżej w uzasadnieniu.

Wobec tego, że organy obu instancji wskazywały też, iż przedmiotowe należności powstały z powodu nieopłacenia przez Skarżącą opłat za parkowanie dwóch użytkowanych przez nią pojazdów w strefie płatnego parkowania – czemu Skarżąca zaprzecza w skardze, twierdząc, że opłaty dotyczą jednego (kilkunastoletniego) pojazdu, ze zmienionymi (po ich kradzieży) tablicami rejestracyjnymi – w ponownym rozpoznaniu sprawy należy też wyjaśnić tę kwestię (mimo, iż nie ma ona wpływu na wysokość należności za parkowanie). Jeżeli bowiem twierdzenie Skarżącej jest prawdziwe, to wskazywanie w decyzjach nieprawdziwego faktu naruszałoby zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w ww. przepisach K.p.a.

Wobec naruszenia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym ww. przepisów K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).

O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy.

Wynagrodzenie dla pełnomocnika strony skarżącej przyznano na podstawie art. 250 wymienionej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).