Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 273/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 2,  art. 1 ust. 2,  art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.
article: art. 145 par. 2,  art. 70 par. 3 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Zborzyński Asesor sądowy Marzena Łozowska Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie restrukturyzacji zadłużenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. nr [...] z dnia [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia warunków restrukturyzacji zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: marzec 1997 r., czerwiec - grudzień 1997 r., styczeń - sierpień 1998 r.

Stan faktyczny sprawy ustalono w oparciu o przedłożony i nie kwestionowany materiał dowodowy.

Wnioskiem z dnia 31.10.2002 r., powołując się na ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców ( Dz. U. nr 155, poz. 1287 ze zm. ), "A" K. K. i Spółka Jawna z siedzibą w O. ( obecnie "A" Spółka z 0.0. z siedzibą w O. ), zwróciła się do Urzędu Skarbowego w O. z prośbą o restrukturyzację zadłużenia z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: luty - grudzień 1997 r., styczeń - sierpień 1998 r. w ogólnej kwocie 526.850,00 zł. W załączeniu przedłożyła dowody i informacje o bieżącej sytuacji ekonomiczno-finansowej Spółki.

Objęte wnioskiem zobowiązania były należnościami spornymi, zatem organ restrukturyzacyjny postanowieniem nr [...] z dnia [...] zawiesił na podstawie art. 15 ustawy o restrukturyzacji postępowanie restrukturyzacyjne do dnia zakończenia sporu prawomocną decyzją.

Postępowanie sądowe w przedmiocie określenia zgłoszonych do restrukturyzacji zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2685/04 oddalającym skargi kasacyjne Spółki z 0.0. "A" z siedzibą w O., będącej następcą prawnym Spółki "A" K. K. i Spółka Jawna.

Pismem z dnia 20.07.2005 r., powołując się na rozstrzygnięcie NSA kończące postępowanie w sprawie wymiaru przedmiotowych zaległości, Spółka wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania restrukturyzacyjnego. Jednocześnie uzupełniła pierwotny wniosek z dnia 31.10.2002 r. m.in. o informację dot. przeznaczenia wnioskowanej pomocy oraz przyczyn powstania trudności finansowych.

Postanowieniem z dnia [...] organ restrukturyzacyjny podjął zawieszone postępowanie zmierzające do ustalenia warunków restrukturyzacji.

Ze względu na istniejący w dacie sporządzania pisma z dnia 10.10.2005 r. stan prawny regulujący udzielenie pomocy publicznej oraz tryb postępowania w przypadku ubiegania się o pomoc na restrukturyzację, w tym przewidzianą ustawą o restrukturyzacji, wezwano Spółkę do podjęcia działań celem wystąpienia o opinię do Prezesa UOKiK.

Pismem z dnia 28.10.2005 r., Spółka zwróciła się o wydanie opinii do wniosku i programu restrukturyzacyjnego oraz wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji, zgodnie z ustawą o restrukturyzacji. Równocześnie poinformowała, że niezwłocznie złoży wniosek do Prezesa UOKiK.

W dniu 04.11.2005 r. organ I instancji przekazał Spółce projekt decyzji o warunkach restrukturyzacji, a następnie postanowieniem z tego samego dnia zawiesił z urzędu postępowanie restrukturyzacyjne do czasu zakończenia postępowania notyfikacyjnego w przedmiocie zaopiniowania projektu pomocy indywidualnej na restrukturyzację.

Spółka zgłosiła organowi restrukturyzacyjnemu fakt wystąpienia w dniu 24.11.2005 r. do Prezesa UOKiK o wydanie opinii dotyczącej pomocy indywidualnej na restrukturyzację. Następnie pismem z dnia 12.04.2006 r., odpowiadając na wezwanie organu I instancji, poinformowała o otrzymanym stanowisku Prezesa UOKiK z dnia 25.01.2006 r., w którym - jak zaznaczyła - uznano za celowe wstrzymanie się z opiniowaniem wniosków w trybie notyfikacji indywidualnej przed Komisją Europejską do czasu wejścia w życie rozporządzenia w sprawie programu pomocowego na restrukturyzację dla małych i średnich przedsiębiorców.

Postanowieniem wydanym dnia 15.11.2006 r., wobec wejścia w życie z dniem 10.10.2006 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych ( Dz. U. nr 169, poz.1202 ), organ I instancji podjął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia warunków restrukturyzacji.

W związku z powyższym, mając na uwadze określone rozporządzeniem kryteria oraz sposób i szczegółowe warunki udzielania pomocy na restrukturyzację na podstawie art. 18 i 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji, wezwano Spółkę do podania wielkości przedsiębiorcy, zgodnie z rozporządzeniem Komisji nr 96/2801WE z dnia 03.04.1996 r., uzupełnienia wniosku z dnia 31.10.2002 r. o informacje potwierdzające, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej oraz o otrzymanej pomocy na ratowanie lub restrukturyzację, a nadto złożenia zgodnie z § 9 pkt 1 ww. rozporządzenia planu restrukturyzacji zaopiniowanego przez właściwy organ Spółki.

Odpowiadając na wezwanie organu restrukturyzacyjnego Spółka przesłała plik dokumentów, w tym obrazujących sytuację finansowo - ekonomiczną. Dodatkowo Spółka podkreśliła, że organ restrukturyzacyjny winien wydać decyzję ustalającą warunki restrukturyzacji, respektując tym samym takie zasady jak: zachowania źródeł przychodu, zaufania do działań organów podatkowych, respektowania praw nabytych ze względu na pierwotny wniosek o restrukturyzację z dnia 31.10.2002 r., sprawiedliwości podatkowej, nakazującej w sposób jednakowy traktować podmioty, będące w jednakowej sytuacji (które w 2002 r. podlegały restrukturyzacji ), stosowania ustawy zgodnie z jej podstawowym celem.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., na podstawie istniejącego stanu prawnego i analizy ustalonego stanu faktycznego sprawy, biorąc po uwagę zarówno aktualne jak i osiągane w latach poprzednich wyniki ekonomiczno - finansowe Spółki, stwierdził, iż Spółka nie znajduje się oraz nie znajdowała się w latach 2001-2005 w trudnej kondycji finansowej, a zatem nie jest podmiotem, do którego adresowana jest ustawa o restrukturyzacji. Wobec czego decyzją z dnia [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia warunków restrukturyzacji zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: marzec 1997 r., czerwiec - grudzień 1997 r., styczeń - sierpień 1998 r. w ogólnej kwocie 489.420,40 zł. Jednocześnie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie wniosku o restrukturyzację zaległości w tym podatku za miesiące: luty - czerwiec 1997 r. w łącznej kwocie 37.429,60 zł, bowiem zaległości w tej wysokości nie istniały na dzień złożenia wniosku o restrukturyzację, z uwagi na dokonane przed tym dniem na ich poczet ściągnięcia w drodze egzekucji.

W odwołaniu, działający w imieniu Spółki pełnomocnik, wniósł o uchylenie w całości rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie restrukturyzacyjne w sprawie ustalenia warunków restrukturyzacji zaległości podatkowych jako bezprzedmiotowe. Nie zakwestionował natomiast rozstrzygnięcia dotyczącego umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w zakresie wniosku o restrukturyzację zaległości w tym podatku za okres luty-czerwiec 1997 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, poprzez doręczenie decyzji bezpośrednio Stronie, z pominięciem ustanowionych pełnomocników, a także art. 120, art. 15 § 1, art. 16 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 ust. 6 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych ( t. j. Dz. U. z 2004 r. nr 121, poz. 1267 ze zm.), w związku z art. 2 pkt 2 oraz art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości organu, oraz art. 2 Konstytucji RP oraz art. 121 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem praw nabytych, które podatnik uzyskał składając wniosek w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, że zaskarżoną decyzję doręczono wyłącznie Spółce, z pominięciem pełnomocnika, co stanowi wadę skutkującą brakiem skutecznego doręczenia decyzji stronie. W dniu 20.07.2005 r. Spółka udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania Jej przed organami wszystkich instancji w zakresie spraw związanych z wszczętym postępowaniem restrukturyzacyjnym. Uzupełniając, na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego, pełnomocnictwo o adres pełnomocników poproszono również o przesyłanie na adres Spółki korespondencji dotyczącej czynności podjęcia zawieszonego postępowania, co odnosiło się wyłącznie - jak podkreśla pełnomocnik - do postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania o ustalenie warunków restrukturyzacji. Nadto, treść pełnomocnictwa nie wyłączała dokonywania doręczeń jakichkolwiek pism ustanowionym pełnomocnikom. Również w późniejszym okresie pełnomocnictwo nie zostało w tym zakresie zmienione ani odwołane.

Powołując się na treść art. 120, art. 15 § 1 i art. 16 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 pkt 2 i art. 6 ustawy o restrukturyzacji zaznaczył, że Spółka złożyła wniosek o restrukturyzację do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., który - zgodnie z art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych, wg stanu prawnego wówczas obowiązującego, był organem właściwym do poboru należności objętych wnioskiem. Ponadto, zwrócił uwagę, że przepis art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych wskazuje, iż do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy również wykonywanie innych zadań określonych w odrębnych przepisach, co w przedmiotowej sprawie odnosi się do ustawy o restrukturyzacji. Na skutek zmiany ustawy o urzędach i izbach skarbowych, wprowadzonych ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych ( Dz. U. nr 137, poz. 1302 ze zm. ), zmieniła się właściwość rzeczowa organu podatkowego w stosunku do Spółki. Zgodnie z art. 5 ust. 9, w związku z ust. 9a pkt 1, ust. 9b pkt 7 lit. a, art. 5a ust. 1 pkt 2 ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych ( Dz. U. nr 209, poz. 2027 ze zm. ), organem właściwym miejscowo i rzeczowo wobec Spółki do poboru podatków stał się Naczelnik O. Urzędu Skarbowego. Tym samym zdaniem pełnomocnika stał się on właściwy do prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego i wydania decyzji w tym postępowaniu, a równocześnie organem I instancji uprawnionym do poboru należności będących przedmiotem toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego. Z uwagi na powyższe, wydanie zaskarżonej decyzji zdaniem pełnomocnika - nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości co, w świetle uregulowań art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, powoduje jej nieważność.

Stosowanie ustawy o restrukturyzacji i ustawy o pomocy publicznej musi uwzględniać podstawowy cel jakim jest pomoc Państwa udzielana przedsiębiorcom w celu ochrony źródeł przychodów podatkowych oraz respektowanie prawa, które podatnik nabył składając wniosek o restrukturyzację. Zdaniem pełnomocnika, z uwagi na wynikający z ustawy o restrukturyzacji nakaz zawieszenia wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do należności spornych oraz prawomocny wyrok NSA potwierdzający istnienie zaległości zgłoszonych do restrukturyzacji, nie ma wątpliwości, iż składając wniosek w sprawie restrukturyzacji i na skutek wszczęcia przez organ postępowania wobec przedmiotowych należności, Spółka nabyła prawa wynikające z ustawy o restrukturyzacji, które miały charakter ekspektatywy. Uznanie w takim przypadku, iż podatnik, który spełnił warunki do objęcia zaległości podatkowych ustawą restrukturyzacyjną w 2002 r., w następstwie upływu czasu związanego z rozpatrywaniem sprawy w kolejnych instancjach, utracił pierwotne prawo do restrukturyzacji, narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę zaufania do działania organów podatkowych.

W toku postępowania odwoławczego, pełnomocnik Spółki wniósł pismo z dnia 26.04.2007 r., w którym powtórzył zarzuty naruszenia przepisów w zakresie doręczeń oraz przepisów o właściwości organu prowadzącego postępowanie.

Po zapoznaniu się w dniu 14.05.2007 r. z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, pełnomocnik Spółki wniósł pismo, w którym ponowił zarzuty naruszenia przepisów o doręczeniu oraz właściwości organu. Dodatkowo podniósł zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych za okresy będące przedmiotem postępowania.

Zdaniem pełnomocnika o tym, czy doręczenie decyzji Stronie z pominięciem pełnomocnika powoduje ujemne skutki może stwierdzić wyłącznie Strona. Wniesienie odwołania w ustawowym terminie nie może wskazywać, że nie wystąpiły ujemne skutki. Z uwagi na obszerny charakter sprawy, jej wielowątkowość oraz skomplikowany stan prawny, pełnomocnik, który otrzymał decyzję po upływie kilku dni od doręczenia jej Stronie, nie miał zagwarantowanego 14 dniowego terminu do dokładnego zapoznania się z treścią decyzji i przeprowadzenia jej analizy w świetle dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego oraz sporządzenia zarzutów i ich uzasadnienia.

Wnosząc zarzut przedawnienia zaległości objętych przedmiotowym postępowaniem, pełnomocnik przedstawił obszerne uzasadnienie prawne w tym zakresie, powołując przepisy modyfikujące instytucję przedawnienia, w związku z kolejnymi nowelizacjami ustawy Ordynacja podatkowa, w tym treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej oraz przepisy przejściowe odnoszące się do kwestii przedawnienia ( art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. m 143, poz. 1199 ). Zdaniem pełnomocnika analiza stanu prawnego nie daje żadnych podstaw do przyjęcia,że przerwany bieg przedawnienia biegnie na nowo od dnia 1.09.2005 r., tj. od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy Ordynacja podatkowa. Z przepisów nie wynika bowiem, aby wejście w życie nowelizacji tej ustawy powodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia. Pełnomocnik zaznaczył nadto, że przepisy ustawy o restrukturyzacji nie modyfikowały biegu terminu przedawnienia w odniesieniu do sprawy będącej przedmiotem postępowania. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji zawieszenie biegu terminu przedawnienia odnosi się wyłącznie do należności objętych restrukturyzacją.

Ponieważ nie została wydana decyzja o warunkach restrukturyzacji, a jedynie decyzja umarzająca postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków restrukturyzacji, nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż nie było wiadome, które zaległości podatkowe zostaną objęte restrukturyzacją.

Rozpatrując w postępowaniu odwoławczym przedmiotową sprawę, na podstawie analizy istniejącego stanu faktycznego i prawnego sprawy, biorąc pod uwagę podniesione zarzuty, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Odniósł się do zarzutów zgłaszanych dodatkowo w toku postępowania odwoławczego.

Decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Pełnomocnik skarżącej zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury mające istotne wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszenie :

- art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców poprzez utrzymanie przez organ II instancji decyzji umarzającej postępowanie w zakresie restrukturyzacji należności podatkowych w sytuacji, gdy istnieje przedmiot tegoż postępowania i zarazem nie zachodzą przesłanki konieczne dla umorzenia takiego postępowania wymienione w przepisie szczególnym ustawy restrukturyzacyjnej,

- art. 120, art. 208 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji przedawnienia zaległości podatkowych objętych wnioskiem restrukturyzacyjnym,

- art. 120, art. 15 § 1 oraz art. 16 Ordynacji podatkowej, art. 5 ust. 6 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r. li 121, poz. 1267 ze zm.) oraz art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych ( Dz. U. Nr137, poz. 1302 ze zm.) w związku z art. 2 pkt 2 oraz art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy została wydania z naruszeniem przepisów o właściwości organu,

- art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, poprzez doręczenie decyzji bezpośrednio Stronie, z pominięciem ustanowionych pełnomocników,

- art. 2 Konstytucji RP oraz art. 121 Ordynacji podatkowej w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem praw nabytych, które podatnik uzyskał składając wniosek w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Na wstępie trzeba powiedzieć, że zarzuty skargi mimo, że w pewnych kwestiach zasadnie wskazują na nieprawidłowości w działaniu organów skarbowych, nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem wydana w wyniku uchylenia "nowa" decyzja merytorycznie pozostałaby niewątpliwie taka sama w skutkach dla skarżącej Spółki .

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Poza przypadkiem wymienionym pod literą b) cyt. przepisu warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Pierwszy z zarzutów, który podniesiony został na etapie skargi a dotyczy nie uprawnionego umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, nie może prowadzić do zmiany wydanej decyzji.

Przepisami ustawy o restrukturyzacji ustawodawca określił warunki i zasady restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. z dnia 23 września 2002 r.) restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności, którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji.

Redakcja wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że nie wszyscy przedsiębiorcy objęci są restrukturyzacją lecz tylko ci, którzy znajdą się w trudnej sytuacji finansowej. Ustawodawca w kolejnych przepisach ustawy w tym w art. 2 pkt. 5 cyt. ustawy wskazuje, że celem restrukturyzacji jest poprawa sytuacji finansowej przedsiębiorcy, stworzenie perspektyw jego rozwoju oraz tworzenie nowych miejsc pracy. Dla wykładni art. 1 ust. 2 cyt. ustawy istotny jest również art. 18 ust 1 cyt. ustawy, z treści którego wynika, że organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o warunkach restrukturyzacji, jeżeli z analizy wniosku o restrukturyzację oraz dołączonych do niego dokumentów i danych określonych w art. 13, wynika, że zamierzone działania prowadzić będą do przeciwdziałania zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji. Zastosowanie restrukturyzacji wobec przedsiębiorców, którzy nie spełniają wymogów przedmiotowych i podmiotowych a w szczególności nie znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, u których nie zachodzi ryzyko pogorszenia konkurencyjności na rynku nie jest uprawnione.

Z przeprowadzonego przez organy skarbowe postępowania wynikało, że ani w dacie złożenia wniosku ani też w momencie podejmowania rozstrzygnięcia, Skarżąca nie była przedsiębiorcą, do którego ustawa mogła być skierowana, bowiem nie znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej ani też nie zachodziło ryzyko pogorszenia konkurencji na rynku.

Podmiotowy zakres ustawy o restrukturyzacji przewiduje zgodnie z jej art. 1 ust. 2 oraz art. 21 ust. 2 że oddłużeniem mogą być objęci przedsiębiorcy kwalifikujący się do udzielenia pomocy publicznej.

Skarżąca nie spełniała również warunków określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 września 2006 r. w sprawie szczególnych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcą pomocy publicznej na restrukturyzacje niektórych należności publicznoprawnych / Dz. U. z 2006 r. nr 169, poz. 1202/.

Organy skarbowe prawidłowo wskazały, że Rozporządzenie to zgodnie z treścią § 1 ust. 1 określało kryteria oraz sposób i szczegółowe warunki udzielania pomocy na podstawie art. 18 i 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji małym i średnim przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, których stosowanie zwalniało z obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu tej pomocy. Nałożony został jednak obowiązek spełnienia warunków określonych w tym rozporządzeniu. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia pomoc na restrukturyzację należności może być udzielona małemu lub średniemu przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej, jeżeli w przypadku spółki, w której odpowiedzialność wspólników jest ograniczona - strata przewyższa połowę kapitału zakładowego w tym strata wykazana przez spółkę za okres poprzednich 12 miesięcy przewyższa jedna czwartą tego kapitału.

Wniosek wypływający z badania materiałów dowodowych zebranych w sprawie może być jeden - Skarżąca nie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej, nie ponosiła strat z prowadzonej działalności gospodarczej a wręcz przeciwnie osiągała z niej zyski co wykluczało możliwość objęcia jej programem pomocowym na restrukturyzację na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych.

Prawodawca w uzasadnieniu sejmowym do wniosku o uchwalenie ustawy wskazanej wyżej , stwierdził, że ma ona na celu radykalne oddłużenie przedsiębiorstw w zakresie należności publicznoprawnych znanych oraz należności samodzielnie ujawnionych przez przedsiębiorców. Celem oddłużenia jest poprawa sytuacji przedsiębiorstw, w tym przywrócenie płynności finansowej, zdolności kredytowej, stworzenie warunków dla stabilizacji i rozwoju przedsiębiorstw, przywrócenie długookresowej zdolności konkurowania na rynku, a tym samym do wzrost zatrudnienia. Ustawa jest adresowana tylko do tych przedsiębiorców, którzy mimo trudnej sytuacji ekonomicznej mają perspektywy rozwoju i są w stanie określić działania, jakie powinny być zrealizowane w celu ustabilizowania kondycji finansowej oraz dalszego rozwoju, a także stwarzają warunki do wzrostu zatrudnienia.

Wszystko zatem wskazuje, że opisane w art. 1 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji kryteria wpływają na wyznaczenie zakresu podmiotowego ustawy. Ma to służyć, na co również zwróciły uwagę organy skarbowe, zachowaniu równowagi warunków konkurencji na rynku, zaś bezkrytyczne przyjęcie każdego wniosku do restrukturyzacji prowadziłoby do zachwiania zasady równego traktowania podmiotów gospodarczych.

Reasumując tę część rozważań jeszcze raz wskazać należy, że nawet gdyby zgodzić się ze Skarżącą co do wadliwości podjętego rozstrzygnięcia to takie naruszenie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie może być uznane za rażące a w konsekwencji nie może wywierać skutków przypisanych przez ustawodawcę wyłącznie dla tej kwalifikowanej formy naruszenia prawa.

W istocie skutkiem przyjęcia odmiennej oceny w zakresie naruszenia przez organy skarbowe prawa byłoby ponowne rozpoznanie wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. W wyniku zaś ponownego rozpoznania nie mogło by jednak zapaść rozstrzygnięcie odmienne dla skarżącej w skutkach. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy pozostałoby bez wpływu na zmianę praw skarżącej zaś jego skutek byłby taki sam jaki ma zaskarżone rozstrzygnięcie, bowiem brak było podstaw do objęcia skarżącej restrukturyzacją a w efekcie końcowym umorzeniem należności zgłoszonych we wniosku.

Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej tj. wygaśnięcia zobowiązania na skutek przedawnienia. Zdaniem skarżącej utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji było błędne, bowiem doszło do przedawnienia zaległości podatkowych objętych wnioskiem restrukturyzacyjnym.

Zarzut ten zdaniem Sądu nie jest uprawniony. Powołana przez pełnomocnika ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw zmieniała art. 70 § 4 nadając drugiemu zdaniu tego przepisu treść: "po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny", przy czym zdanie pierwsze § 4 nie uległo zmianie. Z wykładni literalnej przepisu art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, iż skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia wywołuje każdy zastosowany środek egzekucyjny, o którym podatnik został powiadomiony. Bieg terminu przedawnienia może więc być wielokrotnie przerywany.

Przepis art. 21 ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r. stanowił, iż do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodnie z art. 27 ustawy nowelizującej zmieniony przepis art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa wszedł w życie z dniem 1 września 2005 r. Przepis art. 21 ustawy nowelizującej jednoznacznie wprowadza zasadę bezpośredniego działania nowego prawa do stanów faktycznych istniejących w dniu 1 września 2005 r. Zatem z dniem 1 września 2005 r. przepis art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w nowym brzmieniu znajduje zastosowanie do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych po dniu 1 września 2005 r. jak i tych zobowiązań, które powstały przed tą datą i istnieją w dniu 1 września 2005 r.

Zobowiązania będące przedmiotem postępowania powstały przed dniem 1 września 2005 r. i przed tą datą bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania pierwszej czynności egzekucyjnej, o której mowa w art. 70 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002 r. ), i o której skarżąca jak wynika z materiału dowodowego została powiadomiona, było to bowiem zajęcie w dniu 16 maja 2002 r. ruchomości Spółki. Ponieważ postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone przed dniem 1 września 2005 r., to na podstawie nowego art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z art. 21 ustawy nowelizującej, termin przedawnienia tych zobowiązań biegnie na nowo od dnia 1 września 2005 r. przy czym bieg terminu przedawnienia może być przerwany w wyniku zastosowania po dniu 1 września 2005 r. środka egzekucyjnego. A zatem stanowisko organów w sprawie przedawnienia jest prawidłowe.

Wbrew twierdzeniom skarżącego nie została spełniona przesłanka obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art., 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm./, który stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Ową niedopuszczalność skarżący wywodził z treści art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji, zgodnie z którym od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji a zakończeniu restrukturyzacji ulega wstrzymaniu wykonanie należności objętych wnioskiem o restrukturyzację. Prawidłowo organy uczyniły, że przy ustalaniu terminów przedawnienia nie brały pod uwagę okresu zawieszenia postępowania restrukturyzacyjnego. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy cyt. wyżej zawieszenie biegu terminu przedawnienia odnosi się do należności objętych restrukturyzacją. Nie została wydana decyzja o warunkach restrukturyzacji, nie doszło zatem do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, ponieważ nie było wiadomo, które ewentualnie zaległości podatkowe mogłyby zostać objęte restrukturyzacją.

Sąd nie akceptuje również stanowiska pełnomocnika skarżącej co do zarzutu naruszenia przepisów o właściwości.

Postępowanie restrukturyzacyjne jest prowadzone, w czym wspomniano już wyżej, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, natomiast jak wynika z treści art. 9 pkt 1 tej ustawy do spraw w niej nie uregulowanych mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

O właściwości organu restrukturyzacyjnego rozstrzyga art. 12 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji, zgodnie z którym przedsiębiorca składa wniosek o restrukturyzację do organu restrukturyzacyjnego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę przedsiębiorcy w dniu wejścia w życie ustawy. Nie zmienia tej właściwości powołany przez pełnomocnika przepis art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych, regulujący zadania i kompetencje organów oraz jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, który stanowi, że postępowania w sprawach podatkowych wszczęte a nie zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem w danym trybie przed dniem wejścia w życie ustawy, przejmują organy właściwe w takich sprawach po dniu wejścia w życie ustawy. Powołana ustawa nie zawiera przepisów przejściowych odnośnie postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego na podstawie ustawy o restrukturyzacji, które nie jest postępowaniem podatkowym. Ponieważ ustawa o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych nie reguluje przypadków zmiany właściwości organu restrukturyzacyjnego organ restrukturyzacyjny właściwy w dniu wejścia w życie ustawy pozostaje nim w toku całego postępowania restrukturyzacyjnego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. był zatem organem restrukturyzacyjnym w toku całego postępowania, wszczętego wnioskiem Spółki o restrukturyzację przedmiotowych zobowiązań podatkowych.

Nie stanowi podstawy do zakwestionowania zapadłego rozstrzygnięcia także zarzut naruszenia art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez doręczenie decyzji organu pierwszej instancji bezpośrednio Stronie, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika.

W sprawie bezspornym jest, że Spółka ustanowiła pełnomocników w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Pełnomocnictwo z dnia 20.07.2005 r. nie spełniało wymogów formalnych, tj. nie wskazywało adresu pełnomocnika do doręczeń, czyli elementu niezbędnego do prawidłowego wypełniania przez organ restrukturyzacyjny dyspozycji wynikającej z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, dlatego też Spółka została wezwana do uzupełnienia braków w tym zakresie. Wskazując w piśmie z dnia 01.08.2005 r. adres pełnomocników, Spółka poprosiła o przesyłanie korespondencji dotyczącej podjęcia zawieszonego postępowania restrukturyzacyjnego na jej adres.

Niewątpliwie błędnie organ pierwszej instancji zinterpretował wskazane wyżej pismo, bowiem w jego wyniku zaczął przesyłać wszelką korespondencję związaną z postępowaniem restrukturyzacyjnym na adres Spółki. Mija się jednak z prawdą twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że wielokrotnie zwracano organom uwagę do jakiej korespondencji odnosi się pismo z 01.08.2005 r., bowiem nie przedstawiono dowodów, które by to potwierdzały.

Wielokrotnie w toku postępowania kierowano pisma bezpośrednio na adres skarżącej nie pomijając jednak w nagłówku pism tego, że Spółka jest reprezentowana przez pełnomocników Pana M. O. oraz Pana J. D.. Pisma nigdy nie postawały bez odpowiedzi a nadto pełnomocnik brał udział w czynnościach w toku postępowania między innymi w dniu 10.01.07 r. podpisując protokół zapoznania strony z materiałami dowodowymi. Wszystkie te okoliczności utwierdzały organy w przeświadczeniu, że wolą Skarżącej było, żeby korespondencję kierować na jej adres.

W niniejszej sprawie doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika nie spowodowało ujemnych skutków procesowych dla Strony, która skorzystała z przysługującego środka odwoławczego. Odwołanie zostało wniesione przez ustanowionego pełnomocnika we właściwym terminie. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, pomimo przesyłania pism bezpośrednio do Spółki, pełnomocnik dysponował pełną wiedzą w zakresie toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego. Skorzystał z prawa zapoznania się z materiałami i dowodami zgromadzonymi w sprawie postępowania restrukturyzacyjnego, na co wskazuje jego obecność w siedzibie organu I instancji w dniu 10.01.2007 r. o czym była mowa wyżej. Pełnomocnik uczestniczył w kolejnych czynnościach i wykazywał inicjatywę między innymi poprzez przesłanie pisma z dnia 12.01.2007 r., w którym wskazywał na zasadność wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji, a po wydaniu decyzji występował o jej wstrzymanie w tym całym działaniu nie kwestionując sposobu doręczania korespondencji.

Nie jest uzasadniony również zarzut nie zagwarantowania pełnomocnikowi ustawowego 14 dniowego terminu do zapoznania się z treścią decyzji i sporządzenia zarzutów oraz ich uzasadnienia, bowiem zarówno strona jak i jej pełnomocnik mają prawo do wnoszenia w każdym czasie ( do dnia wydania decyzji) dowodów i wyjaśnień mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z takiego uprawnienia pełnomocnik skorzystał wnosząc w trakcie postępowania odwoławczego pisma procesowe: z dnia 26.04.2007 r., a następnie 14.05.2007 r., w których podnosił zarzuty obszernie je uzasadniając.

Mając na względzie przedstawione okoliczności nie stwierdził Sąd aby wystąpiły dla Strony ujemne skutki procesowe wywołane doręczeniem decyzji bezpośrednio na jej adres.

W wyroku z dnia 3 sierpnia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2995/98 przedstawił tezę, iż cyt. "Zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Każde inne doręczenie, o ile powoduje dla strony ujemne skutki procesowe, jest niewłaściwe i nie może być uznane za skuteczne".

Podobne stanowisko, które akceptuje Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 maja 2005 r. o sygn. akt I SA/Bd 130/05 wskazują, że doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika może być uznane za skutecznie dokonane, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych.

Niemniej w ocenie Sądu okoliczność, że doręczenie było niewątpliwie wadliwe i nastąpiło z oczywistym naruszeniem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem Spółka ustanowiła pełnomocników w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, których pominięto przy doręczaniu, nie może być utożsamiane z brakiem doręczenia.

Nie uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP oraz art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem praw nabytych, które Skarżąca uzyskała składając wniosek w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych.

Samo złożenie przedmiotowego wniosku o restrukturyzację nie przesądza o nabyciu praw do restrukturyzacji istniejących zaległości. Organy skarbowe w sposób prawidłowy w toku postępowania wykazały, że Skarżąca na żadnym etapie postępowania restrukturyzacyjnego nie spełniała warunków do objęcia jej restrukturyzacją. Upływ czasu od daty złożenia wniosku do momentu jego rozpoznania nie mógł mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia organów skarbowych.

Mając na względzie powyższe, skargę należało oddalić a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.