Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 426/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust.1 i 2 pkt.1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skarg Klubu [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia skargi oddala


UZASADNIENIE

Wójt Gminy T. decyzją z 23 listopada 2015 r. znak: [....] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Ubezpieczenie prawego brzegu rzeki D. w km 36+120-37+300" na działkach nr nr [....] [....] [....] w miejscowości Z. , gmina [....] oraz działkach nr [....] w miejscowości S. i nr [....] w miejscowości M. gmina W.

W uzasadnieniu wskazano na opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z 23 grudnia 2013 r. znak: [....] , iż przedmiotowa inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W oparciu o powyższe postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r. znak: [....] Wójt Gminy T. stwierdził obowiązek przeprowadzanie oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie opinią sanitarną z 9 października 2014 r. Nr [....] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. zaopiniował pozytywnie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Podobnie uczynił Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. , który w postanowieniu z 20 lipca 2015 r. znak: [....] uzgodnił pozytywnie w zakresie ochrony środowiska realizację w/w inwestycji.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli Fundacja G[....] w W. oraz Stowarzyszenie [....] w Ś.

Zdaniem Stowarzyszenia [....] planowane zabezpieczenie brzegu nie będzie służyć ochronie kolonii jaskółki brzegowej. Stowarzyszenie nie zgodziło się z oceną braku oddziaływania przedsięwzięcia na hydromorfologiczne elementy jakości rzeki D. , albowiem przedsięwzięcie będzie powodować przekształcenie hydromorfologicznej jednolitej części wód, ponieważ przekształci odcinek brzegu naturalnego w brzeg uregulowany i umocniony.

Fundacja [....] wskazała na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez uniemożliwienie skutecznego wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i złożenia stosownych wniosków dowodowych. Dodatkowo Fundacja podniosła, że zakres i skala oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym na przedmioty ochrony obszaru NATURA 2000 i gatunki chronione zostało niewłaściwie rozpoznane, a w efekcie pomniejszono wpływ inwestycji na środowisko. Zdaniem Fundacji nie wzięto pod uwagę oddziaływań skumulowanych z innymi przedsięwzięciami już wykonanymi bądź tymi które mają zostać zrealizowane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 5 lutego 2016r. nr [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r., poz. 1235), § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. Nr 216, poz. 71), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy T. w, uchwalonym uchwałą Nr XXVI/242/2008 z dnia 19 września 2008 roku, działki objęte inwestycją, a znajdujące się w obrębie gminy T. , znajdują się w terenach oznaczonych symbolami: R1 - tereny rolnicze, R2 - tereny rolnicze z zakazem zabudowy, ZL1 -tereny lasów i zieleni leśnej, W- tereny wód. W piśmie z dnia 17 października 2013 r. Wójt Gminy W. oświadczył, iż Gmina W. nie posiada dla działek objętych inwestycją aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Niniejsza inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, nie realizuje ona nowej inwestycji budowlanej, która byłaby nie do pogodzenia z przeznaczeniem tych terenów, przedsięwzięcie to w istocie prowadzi do ochrony terenów ujętych w planie miejscowym i pozwoli na ich wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem - polegać ma na zabezpieczeniu szkód powstałych podczas powodzi w maju i czerwcu 2010 roku po przejściu fali powodziowej. Projektowane prace, jak wskazano w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko z sierpnia 2014 r. polegać będą na ubezpieczeniu i zabudowie prawego brzegu rzeki D. oraz odtworzeniu filaru ochronnego, zabezpieczającego basen poeksploatacyjny. Miejsce realizacji inwestycji stanowi zakole rzeki D. o korycie jednodzielnym, prostym, ze stromym prawym brzegiem oraz łagodnym brzegiem lewym. W początkowym odcinku planowanych prac (brzeg prawy) zlokalizowany jest basen poeksploatacyjny, sąsiadujący z terenami rekreacyjnymi stadionu sportowego. Jego filar ochronny uległ przerwaniu, co powoduje wdzieranie się wód na przyległe tereny. W najbliższym sąsiedztwie rzeki przebiega również wodociąg miejski z terenu ujęcia wód powierzchniowych dla miasta T. Brak zabezpieczenia brzegów może doprowadzić do zerwania magistrali, odcinając dopływ wody, dlatego planowane prace mają również nadrzędny interes społeczny. Ponadto w pobliżu stadionu sportowego zlokalizowane są inne sieci w postaci linii energetycznych, sieci gazowych i kanalizacyjnych. Konieczność wykonania prac wynika z przejścia fali powodziowej w maju i czerwcu 2010 roku. Jej skutkiem było zerwanie prawego brzegu rzeki na długości około 1055 m i średniej szerokości 3 + 5 m oraz rozmycie filara ochronnego basenu poeksploatacyjnego na długości 140 m, zagrażające zniszczeniu terenów przyległych. Dotychczas woda powodziowa z basenu poeksploatacyjnego przedzierała się do starorzecza i powodowała zalanie terenu stadionu sportowego LKS Dunajec i podtopienie okolicznych terenów. W czasie prowadzenia obserwacji terenowych zauważono wyraźną tendencję rzeki, której zakole systematycznie przesuwa się w kierunku wschodnim. W okresie wczesnowiosennym, widoczne były jeszcze wyraźne elementy filara ochronnego, natomiast aktualnie został on całkowicie rozmyty. Dodatkowo wysoki brzeg, który był siedliskiem dla brzegówki również znacząco się obsunął, niszcząc niemal całkowicie miejsca ich gniazdowania (str. 9 raportu). Planowana inwestycja znajduje się w obszarze Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, Obszar Specjalnej Ochrony Siedlisk PLH 120085 [....] . W bliskim sąsiedztwie, około 5 km na wschód znajduje się Obszar Natura 2000 PLH 120090 [....] obejmujący obszar ochrony rzeki [....] , będąca prawym dopływem rzeki [....] . Najbliżej położonymi obszarami chronionymi w oparciu o ustawę o chronię przyrody są: [....] Obszar Chronionego Krajobrazu - położony w odległości 3,25 km na zachód od miejsca inwestycji, Obszar Chronionego Krajobrazu [....] - położony w odległości około 20 km na południe od miejsca inwestycji, [....] Obszar Chronionego Krajobrazu - położony 16 km na wschód od miejsca inwestycji. Planowana do wykonania inwestycja nie będzie istotnie oddziaływać na cele ochronne opisywanych obszarów (str. 55-57 Raportu). Dodatkowo w aneksie nr 1 do raportu dokonano analizy bezpośredniego i pośredniego oddziaływania przedsięwzięcia na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony na obszarze NATURA 2000 [....] w dalszej perspektywie czasowej. Określono działania minimalizujące negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia poprzez prowadzenie prac budowlanych z brzegu, transport materiałów drogami lądowymi, stosowanie mat (tam) minimalizujących zmętnienie wód rzeki, stosowanie materiałów naturalnego pochodzenia, wykorzystanie materiału żwirowego z kanału ulgi, pozostałości urobku pozostawione będą w obrębie łachy żwirowej (karmienie rzeki), pozostawienie odsłoniętych fragmentów skarp powyżej opaski brzegowej stanowiących siedlisko brzegówki, przerastające przez opaskę wierzby z podbicia faszynowego, będą regularnie przycinane. Uwzględniono również okres lęgowy ptaków, okres migracji rozrodu płazów oraz okres tarła ryb bytujących w rzece [....] wskazując, że najbardziej odpowiednim terminem prowadzenia robót budowlanych jest okres od końca sierpnia do początku października (str. 11-12 aneksu nr 1 do raportu) Sporządzony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten został uzupełniony dwoma aneksami z listopada 2014 r. i lutego 2015 r. Aneksy te sporządzone zostały na etapie postępowania prowadzonego w zakresie uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. Analiza raportu wraz z pozostałymi dokumentami włączonymi do sprawy (tj. aneksami do raportu) pozwala na stwierdzenie, iż postępowanie przeprowadzone zostało prawidłowo, a raport zawiera wszystkie niezbędne elementu jakie nakazują przepisy prawa.

Odnosząc się do zarzutów odwołań podano, iż planowana inwestycja nie ma charakteru komercyjnego, nie stanowi przedsięwzięcia którego brak realizacji należałoby rozważać na równi z podjęciem przedsięwzięcia. Inwestycja ta w fazie eksploatacji nie będzie powodować emisji niebezpiecznych substancji do powietrza, nie spowoduje napływu zanieczyszczonych substancji do wód powierzchniowych i podziemnych ani nie będzie źródłem powstawania odpadów. Inwestycja ta ma być realizowana w celu usunięcia szkód powodziowych powstałych w maju i czerwcu 2010 roku, jak również nowych szkód będących wynikiem wysokich przepływów rzeki. Dzięki realizacji tej inwestycji poprawi się bezpieczeństwo powodziowe okolicznych terenów, zabezpieczona zostanie infrastruktura techniczna zlokalizowana w pobliżu koryta rzeki (w szczególności magistrala wodociągowa dla miasta T.), zabezpieczony będzie brzeg rzeki przed erozyjną działalnością wody, chronione będą sąsiednie tereny, w tym tereny rolne, siedliska przyrodnicze, miejsca rozrodu brzegówki (wykonanie umocnień oraz pozostawienie odsłoniętych fragmentów brzegu powyżej ubezpieczeń zwiększy trwałość terenów lęgowych i stabilność populacji). W ciągu jednego roku zakole [....] "wcina" się w sąsiednie tereny nawet o kilkanaście metrów. W roku 2014 tylko w czasie przejścia fali powodziowej w okresie czerwca, woda spowodowała oberwanie się brzegów na szerokości około 2 - 3 m (str. 10 raportu). W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcie na środowisko (str. 69-73) opisane zostały gatunki ptaków żyjących bądź pojawiających się w tym rejonie. Prace terenowe polegające na rozpoznaniu gatunków ptaków żyjących na tym terenie prowadzone były w okresie od marca do sierpnia. Wyznaczono 3 punkty obserwacyjne. Pismem z dnia 15 października 2014 r. adresowanym do pełnomocnika inwestora, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. wezwał do uzupełnienia raportu w zakresie występującego na tym terenie gatunku jaskółki brzegówki. Inwestor przedstawił aneks nr 1 do raportu z listopada 2014 r. W dokumencie tym wskazano, iż w trakcie prowadzenia obserwacji terenowych dla potrzeb raportu, stwierdzono występowanie brzegówki na prawym brzegu rzeki na odcinku w km 36 + 450 do 37 + 010, tj. na długości około 560 m. Odcinek ten dokładnie pokrywa się z wynikami wizji terenowej przeprowadzonej przez pracowników. Teren ten obejmował kolonie, w skład której wchodziło około 1200 gniazd. W wyniku przejścia fali powodziowej w miesiącu czerwcu, prawy brzeg rzeki obsunął się na kilku odcinkach, niszcząc znaczną część wcześniej obserwowanych miejsc lęgowym (str. 2 aneksu nr 1 do raportu). W dalszej części wskazano, iż napływająca woda powoduje obsuwanie się stromych brzegów, a tym samem niszczenie kolonii rozrodczych. Stwierdzono, że analiza map topograficznych każe uznać, iż w ciągu kilku lat można się spodziewać całkowitego zniszczenia kolonii tego gatunku na tym terenie. W dalszej części stwierdzono, że prace nie będą wykonywane na części nieosłoniętego brzegu o szerokości 1,2 do 2,8 m, stanowiącego miejsce lęgowe brzegówki. W konkluzji stwierdzono: "W perspektywie wieloletniej, wykonane umocnienia ustabilizują całkowicie brzeg. Zahamowany zostanie proces erozyjny prawego brzegu. Występujące stany powodziowe nie będą miały możliwości dalszego przesuwanie koryta, co wpłynie korzystnie na kolonie lęgowe" (str. 3 aneksu nr 1 do raportu).

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. w pkt 7 postanowienia z 20 lipca 2015 r. znak: [....] zobowiązał od zapewnienia minimalizacji oddziaływania inwestycji na siedlisko brzegówki poprzez pozostawienie bez ingerencji odcinka prawego brzegu [....] w km +630- 37+ 010. Powyżej km 37+010 należy wykonać na prawym brzegu zabezpieczenie z grubych głazów, które będzie odbijała nurt rzeki od brzegu. Obowiązek ten powtórzony został w decyzji Wójta Gminy T. (pkt 2.7). Dodatkowo w decyzji upoważniono inwestora do rozpoczęcia prac tylko w momencie gdy ptaki nie będą gniazdować (pkt 2.10). Zatem brak podjęcia prac będzie skutkował dalszą erozją prawego brzegu rzeki oraz przesuwaniem się jej koryta, co również negatywnie wpłynie na populację brzegówki. Osłabienie brzegów i przedarcie się nurtu do starorzecza stwarza zagrożenie dla magistrali wodnej, a w konsekwencji samych ujęć wody [....] Wodociągów. Brak naprawy filaru ochronnego powodować będzie dalsze zatapianie terenów przyległych, a w niedalekiej przyszłości może zagrozić miejscowości Z. Powstająca i pogłębiająca się wyrwa w basenie poeksploatacyjnym stwarza realne zagrożenie dla wału przeciwpowodziowego. W aneksie nr 2 do raportu z lutego 2015 r. stwierdzono, że wykonanie prac ma służyć nie tylko bezpośrednio przylegającym obszarom, ale przede wszystkim ochronie zagrożonej infrastruktury technicznej - stadion sportowy wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną (sieć eN, przyłącz wodociągowy i kanalizacyjny), sieć kanalizacji sanitarnej przebiegająca na całej długości opisywanego odcinka, sieć gazowa (gA250) wraz z odgałęzieniami, posadowiona wzdłuż rzeki na całym odcinku planowanych prac, sieć energetyczna zlokalizowana w obrębie stadionu sportowego wraz z odgałęzieniami do poszczególnych terenów mieszkalnych, oraz przekroczeniem rzeki w końcowym odcinku umocnień, sieć wodociągowa przebiegająca przy drodze gminnej w sąsiedztwie stadionu sportowego oraz magistrala doprowadzająca wodę z ujęcia, drogi gminne o nawierzchni asfaltowej oraz drogi gruntowe w obszarze międzywala, zabudowa mieszkaniowa w obrębie przysiółków [....] [....] [....] , wyznaczona jako obszary zagrożone wodą powodziową. Cała dolina rzeki zbudowana jest z materiałów silnie podatnych na erozję (żwiry i niezagęszczona pospółka). W przypadku postępujących procesów korytotwórczych, nurt rzeki w dalszym ciągu będzie się przesuwał w kierunku wschodnim, powodując niszczenie infrastruktury i stwarzając realne zagrożenie dla pobliskiej zabudowy mieszkaniowej oraz sportowej. całość prac (z wyjątkiem kanału ulgi) prowadzona będzie wyłącznie w obszarze prawego brzegu. Nie zakłada się również szerszej ingerencji w przekrój poprzeczny oraz profil podłużny koryta rzeki -zachowanie istniejącej obecnie morfologii koryta (str. 3 aneksu nr 2 do raportu). Organ wskazał, że uwzględnił potrzebę ochrony gatunki brzegówki poprzez pozostawienie bez ingerencji fragmentu prawego odcinka brzegu rzeki D.

W rozdziale VIII raportu dokonano analizy jaki przedmiotowa inwestycja będzie miała wpływ na gospodarkę wodną, także w kontekście rozporządzenia Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z 16 stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu [....] . Wykonanie umocnienia i kanału ulgi poprawi warunki hydrauliczne rzeki. Poprzez spadek zwierciadła lustra wody przepływ zostanie spowolniony zmniejszając jednocześnie naprężenia graniczne. Ilość transportu rumowiska również się zmniejszy co wpłynie na zwiększoną akumulację grubszych frakcji żwiru oraz pozytywnie wpłynie na obrukowanie dna. Dlatego zachowana zostanie równowaga hydrodynamiczna. Przedsięwzięcie zakłada pobór żwiru z kanału, ale tylko w celu wykonania umocnień na drugim brzegu. Do koryta dodatkowo zostanie wprowadzony materiał kamienny (naturalny), który zasili nurt rzeki. Dlatego zachowana będzie równowaga przy jednoczesnym procesie "karmienia rzeki", które wpływa pozytywnie na warunku hydromorfologiczne [....] (str 110-111 raportu). W raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko na str 93 wskazano, że do oddziaływań skumulowanych zaliczono istnienie innych budowli regulacyjnych oraz plany budowy lub remontu takich budowli na odcinku od mostu w ciągu drogi krajowej nr [....] do mostu kolejowego. Z kolei w aneksie nr 1 do raportu (str 12) ujawniono, że zgodnie z informacjami uzyskanymi od inwestora tj. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w «K. , Zarząd Zlewni [....] , w najbliższym czasie na opisywanym odcinku planowane są jedynie prace remontowe w obrębie istniejących budowli regulacyjnych znajdujących się w pobliżu ujęcia wody dla miasta T. Obejmą one remont tamy równoległej na odcinku 350 m wraz z poprzeczkami (4 poprzeczki). Prace te prowadzone będą jedynie w zakresie istniejącej już infrastruktury, bez zajęcia dodatkowych terenów, przy wykorzystaniu materiałów identycznych jakie zastosowano pierwotnie (narzuty kamienne). Z uwagi na fakt, że inwestorem obu przedsięwzięć jest RZGW w K. oraz z uwagi na różne etapy przygotowania inwestycji, przedsięwzięcia realizowane będą w odrębnych terminach, co wyklucza możliwość oddziaływania skumulowanego. Z argumentacją tą należy się zgodzić. Co się zaś tyczy przewidywanych, ale nie realizowanych inwestycji, to brak jest możliwości ich analizy w powiązaniu z przedmiotową inwestycją. Przepisy prawa nie zobowiązują do przedstawienia w raporcie inwestycji, których realizacja jest w sferze planów i w ogóle nie jest wiadomym kiedy i w jakim zakresie zostaną one zrealizowane. Trudno w takiej sytuacji odnieść się do takiej problematyki.

Nadto zakres prac i wykorzystywane materiały nie spowodują pogorszenia któregokolwiek elementu, który mógłby pogorszyć klasyfikację rzeki [....]. W konsekwencji w niniejszej sprawie organ zwolniony jest od oceny przesłanek wynikających z ustawy prawo wodne, skoro przedmiotowe przedsięwzięcie nie wpłynie na pogorszenie stanu ekologicznego lub potencjału ekologicznego rzeki [....] . Nie uwzględniono także zarzutu braku udziału w postępowaniu właścicieli działki nr [....] . Planowana inwestycja w żaden sposób nie jest realizowana na tej działce, a po wtóre działka ta nawet nie sąsiaduje z terenem inwestycji i jest od niego w znacznym stopniu oddalona. Dodatkowo jak wynika z ewidencji gruntów działką drogową jest działka nr [....] , która stanowi własność Gminy T.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli Fundacja [....] w W. oraz Stowarzyszenie [....] w Ś.

Fundacja [....] zarzuciła naruszenie:

- art. 10 § 1 kpa, które to naruszenie skutkuje nieważnością decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 kpa;

- art. 142 kpa w związku z art. 1, 15 i 107 § 3 kpa przez brak odniesienia się w decyzji do zarzutów względem postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 20 lipca 2015r., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w jego wyniku organ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji;

- art. 107 § 3 kpa w powiązaniu z art. 7, 15, 77 § 1 i 80 kpa przez brak odniesienia się do części uwag wniesionych odwołaniem od decyzji Wójta, a mających istotne znaczenie dla sprawy oraz brak jakiegokolwiek odniesienia się do uwag wniesionych przez Fundację, przed wydaniem Decyzji Wójta, tj. w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji

- zespołu norm nakazujących zapewnić w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko udział społeczeństwa nie tylko w ujęciu formalnym, ale i materialnym - z obowiązkiem organu w zakresie rozpatrzenia uwag i wniosków oraz wykazania wyników tej analizy w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: art. 37 pkt 1 i 2 ustawy ooś w związku z art. 107 § 1-3 kpa i art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy ooś, a także w związku z art. 79 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy ooś;

- art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody;

- art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska;

- art. 33 i 34, art. 62 ust. 1 i 2, art. 66 ust. 1., art. 80 ust. 1, art. 85 ust 2 pkt 1 ustawy ooś.

W uzasadnieniu zarzutów podkreślono zbyt pośpieszne wydanie decyzji w terminie

przeznaczonym jeszcze do składania wniosków, kiedy fundacja pismo z wnioskami wysłała dnia 25.11.2015 r. czyli w terminie przeznaczonym na ich składanie, ale jak się okazało, już dwa dni po wydaniu decyzji przez organ l instancji. Znajdowały się tam m.in. istotne dla sprawy wyjaśnienia na odnoszące się do wcześniejszych uwag fundacji pismo przedstawiciela inwestora oraz informacje o nowych istotnych faktach w sprawie, nieznanych wcześniej organowi, a podważających zarówno ustalenia postanowienia RDOŚ i jak się później okazało - decyzji Wójta. Wskazano również na naruszenie praw przysługujących społeczeństwu poprzez zawężenie, w stosunku do legitymacji ustawowej możliwości złożenia uwag przez społeczeństwo we wskazanym przez Wójta terminie (ustawowe 21 dni), szczególnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zarzut został wniesiony przez fundację jeszcze w trakcie trwania postępowania i poprzez powtórzenie procesu konsultacji społecznych, naruszenie to mogło być usunięte. Organ był zobligowany do umieszczenia w uzasadnieniu decyzji informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Nie podano w decyzji czy uwagi fundacji złożone pismem z dnia 10.09.2015r. zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione. Podkreślono wadliwą mapę emisji zanieczyszczeń i hałasu, przy czym błąd polegał na przesunięciu badanej lokalizacji przedsięwzięcia w stosunku do rzeczywiście planowanej, aż o 300 m na południe, co musiało dać kompletnie inne wyniki oddziaływań niż te, które będą miały miejsce w wyniku realizacji przedsięwzięcia), a także niedopuszczalne zwiększenie skali negatywnego oddziaływania na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000, wynikające z uzgodnienia wariantu w postanowieniu RDOŚ, wprowadzonym do decyzji Wójta, a nie przebadanym pod kątem oddziaływań i zasadności ani w raporcie, ani w aneksach, kiedy zwiększenie skali oddziaływania jest oczywiste. Uzgodnienie Regionalnego dyrektora Ochrony Środowiska w K. wprowadziło do decyzji zapis o dopuszczeniu poszerzenia szerokości w koronie koryta kanału ulgi aż do 25 m. Jest to więcej niż analizowano w procedurze oceny oddziaływania i tym samym uzgodniono zwiększenie i tak znaczących, negatywnych oddziaływań na siedlisko przyrodnicze kamieńców (kod 3220) poprzez fizyczne zniszczenie jego większej części (sam przekop może oznaczać likwidację prawie 2,5 ha siedliska). Pominięto uwagi i wnioski na temat niewłaściwie przeprowadzonej analizy wariantowej, co wiąże się ze złamaniem obowiązku oceny wariantu najkorzystniejszego środowiskowo, czy racjonalnego wariantu alternatywnego, który fundacja wskazywała.

Stowarzyszenie [....] również zarzuciło nie rozważenie zarzutu naruszenia, przez decyzję I instancji, art. 10 kpa z powodu głównie wskazania w obwieszczeniu 3-dniowego terminu na wniesienie ewentualnych uwag, który był drastycznie krótki, upływał już po wydaniu decyzji I instancji. Także wskazano na postanowienie uzgodnieniowe RDOS w K. , które strona mogła kwestionować w odwołaniu od decyzji — co [....] uczynił, lecz wbrew wyraźnemu wnioskowi odwołania, SKO nie dokonało żadnego rozstrzygnięcia w tej kwestii. Podkreślono także, iż organ II instancji nadal nie rozpatrzył prawidłowo zagadnienia oddziaływania przedsięwzięcia na hydromorfologiczne elementy jakości rzeki [....] . Zarówno w postępowaniu, jak i w odwołaniu, [....] podnosił, że przedsięwzięcie będzie powodować przekształcenie hydromorfologicznej jednolitej części wód, ponieważ przekształci odcinek brzegu naturalnego w brzeg uregulowany i umocniony. Nawet jeśli przyjąć, że przekształcany będzie tylko brzeg już dawniej przekształcony, to uległ on już częściowej renaturyzacji. Poza tym, niewątpliwie będzie przekształcony (przekopany) kamieniec. Tym samym wpłynie na stan hydromorfologicznych elementów jakości wód i pogorszenie stanu wód wg rozumienia Ramowej Dyrektywy Wodnej, 2000/60/WE. Organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach nie odniosły się w ogóle do tego. Organ nie wyjaśnił dlaczego dał wiarę stwierdzeniom zawartym w raporcie — mimo wątpliwości wskazanych w odwołaniu. Ponadto, stanowisko organu wcale nie wyjaśnia podnoszonych przez stronę wątpliwości. Organ błędnie przyjął też za raportem, że przekształcenie hydromoroflogiczne nie spowoduje pogorszenia stanu rzeki [....] , ponieważ nie spowoduje obniżenia klasyfikacji tego stanu. Nie odniósł się do argumentacji [....] , który wykazał, ze w tym przypadku przekształcenie hydromoroflogiczne będzie pogorszeniem stanu rzeki, choćby nie powodowało obniżenia klasyfikacji jego stanu — ponieważ już obecnie klasyfikacja rzeki pod względem hydromoroflogii jest w najniższej z możliwych klas. Organ II instancji nie odniósł się też w ogóle do zarzutów dotyczących: niezgodności ograniczenia brzegowej erozji rzeki w miejscu przedsięwzięcia z celem ochrony dla obszaru Natura 2000 przyjętym w planie zadań ochronnych jako "3220 — Dochowanie optymalnych warunków kształtowania siedliska na odcinku 27+200 do 68+300", a także pominięcia analizy wpływu przedsięwzięcia na cel środowiskowy dla obszaru chronionego, o którym mowa w art. 38f ustawy Prawo Wodne, oceny "znaczności" oddziaływania na kamieńce nadrzeczne (będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 200), niejasności co do bilansu rumowiska.

W oparciu o powyższe wniesiono w skargach o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie decyzji.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd nie uwzględniając skargi, oddala ją.

Skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Zgodnie zaś z ust. 2 uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się budowle przeciwpowodziowe, z wyłączeniem przebudowy wałów przeciwpowodziowych polegającej na doszczelnieniu korpusu wałów i ich podłoża, w celu ograniczenia możliwości ich rozmycia i przerwania w czasie przechodzenia wód powodziowych, a także regulacja wód lub ich kanalizacja rozumiana jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych. Zgodnie ze wskazanymi przepisami w kontrolowanej sprawie sporządzony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z sierpnia 2014 r., uzupełniony dwoma aneksami z listopada 2014 r. i lutego 2015 r. na etapie postępowania prowadzonego w zakresie uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. Raport ten, w ocenie Sądu, zawiera wszystkie elementy wymagane w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w szczególności opis planowanego przedsięwzięcia, charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu, przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania, opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia; opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru; przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, przedstawienie zagadnień w formie graficznej i kartograficznej, propozycję monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru; określenie autora raportu oraz źródeł informacji stanowiące podstawę sporządzenia raportu. W ocenie Sądu wyniki zawarte w raporcie są całościowe, logiczne i nie dają podstaw do twierdzenia, że nie są oparte na przeprowadzonych badaniach i fachowej wiedzy osób sporządzających ów raport.

Ponadto w ocenie Sądu wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jako dopiero pierwszej decyzji w procesie inwestycyjnym było zasadne, lecz nie upoważnia jeszcze do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych, czy planowanej działalności, zaś określone w jej treści uwarunkowania będą przedmiotem dalszej oceny organu udzielającego pozwolenia na budowę, gdyż to dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę może stanowić podstawę rozpoczęcia realizacji planowanej inwestycji, stąd zarzuty skargi odnoszące się do bezpośredniej ingerencji w środowisko były przedwczesne i nie zasługiwały na uwzględnienie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia, stanowiąc jedynie etap wstępny realizacji inwestycji (por. wyrok WSA w Krakowie z 02.04.2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1772/14). Celem planowanego w niniejszej sprawie przedsięwzięcia jest zaś jedynie zabezpieczeniu szkód powstałych podczas powodzi w maju i czerwcu 2010 roku po przejściu fali powodziowej. Projektowane prace, jak szczegółowo wskazano w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, polegać będą na ubezpieczeniu i zabudowie prawego brzegu rzeki [....] oraz odtworzeniu filaru ochronnego, zabezpieczającego basen poeksploatacyjny. Raport szczegółowo wskazuje miejsce realizacji inwestycji ze względu na przerwanie filaru ochronnego powodujące wdzieranie się wód na przyległe tereny. Okoliczność braku zabezpieczenia brzegów mogąca doprowadzić do zerwania magistrali i odcięcia dopływu wody, oznacza iż prace mają również nadrzędny interes społeczny, także ze względu na ochronę istniejących sieci w postaci linii energetycznych, sieci gazowych i kanalizacyjnych. Istotne jest, że konieczność wykonania prac wynika z przejścia fali powodziowej w maju i czerwcu 2010 roku, a nie szczególnych planów odnoszących się bezpośrednio do rozbudowy brzegu rzeki. Udokumentowano w tym względzie w raporcie zerwanie prawego brzegu rzeki na długości około 1055 m i średniej szerokości 3 - 5 m oraz rozmycie filara ochronnego basenu poeksploatacyjnego na długości 140 m, zagrażające zniszczeniu terenów przyległych. Wskazano przy tym na szkody wynikłe z przedzierana się powodziowego do starorzecza i powodowanie zalania terenu stadionu sportowego i podtopienie okolicznych terenów. W czasie prowadzenia obserwacji terenowych zauważono wyraźną tendencję rzeki, której zakole systematycznie przesuwa się w kierunku wschodnim. W szczególności w okresie wczesnowiosennym, widoczne były jeszcze wyraźne elementy filara ochronnego, natomiast aktualnie został on całkowicie rozmyty. Dodatkowo wysoki brzeg, który był siedliskiem dla brzegówki również znacząco się obsunął, niszcząc niemal całkowicie miejsca ich gniazdowania (str. 9 raportu). Wobec tego uwagi zawarte w skargach odnoszące się do wadliwości lub nieprecyzyjności raportu na jakim oparły się skarżone organy, są w ocenie Sądu nieuzasadnione. Zgłaszane przez skarżących w toku postępowania uwagi, wbrew sugestiom skarg, znajdują odmienną ocenę wyrażoną w raporcie, który również w tych aspektach został przez organ oceniony w decyzji. W decyzji SKO wyrażono również wyczerpujące odniesienie się na tej płaszczyźnie do zarzutu odwołania. Natomiast polemika skarżących z wynikami zawartymi w raporcie nie może sama w sobie oznaczać jego wadliwości, jeśli zawiera on wszystkie elementy wymagane art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i został rzetelnie wykonany.

Podobnie rzecz ma się z zarzutem odnośnie nie należytego rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z 20 lipca 2015 r. lub względnie braku jego rozpatrzenia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W decyzji Kolegium zwarto ocenę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a ocena wydana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który m.in. w toku postępowania nakazywał uzupełnienie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, dotyczyła tych samych kwestii. Skoro zatem Kolegium dokonało szczegółowej oceny raportu, to oznacza, że skontrolowało postanowienie uzgadniające, które bezpośrednio odnosiło się do raportu.

Również wbrew zarzutom skarg nie doszło do naruszenie art. 33 ust. 1 i 34 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627), ponieważ jak zasadnie organ wskazał w samym już uwzględnionym przez organy raporcie wyraźnie wskazano, że planowana inwestycja znajduje się w obszarze Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, Obszar Specjalnej Ochrony Siedlisk PLH 120085 [....] . W bliskim sąsiedztwie, około 5 km na wschód znajduje się Obszar Natura 2000 PLH 120090 [....] obejmujący obszar ochrony rzeki [....] , będąca prawym dopływem rzeki [....] . Najbliżej położonymi obszarami chronionymi w oparciu o ustawę o chronię przyrody są: [....] Obszar Chronionego Krajobrazu - położony w odległości 3,25 km na zachód od miejsca inwestycji, Obszar Chronionego Krajobrazu [....] - położony w odległości około 20 km na południe od miejsca inwestycji, [....] Obszar Chronionego Krajobrazu - położony 16 km na wschód od miejsca inwestycji. Planowana do wykonania inwestycja nie będzie istotnie oddziaływać na cele ochronne opisywanych obszarów (str. 55-57 Raportu). Dodatkowo w aneksie nr 1 do raportu dokonano analizy bezpośredniego i pośredniego oddziaływania przedsięwzięcia na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony na obszarze NATURA 2000 [....] w dalszej perspektywie czasowej. Określono działania minimalizujące negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia poprzez prowadzenie prac budowlanych z brzegu, transport materiałów drogami lądowymi, stosowanie mat (tam) minimalizujących zmętnienie wód rzeki, stosowanie materiałów naturalnego pochodzenia, wykorzystanie materiału żwirowego z kanału ulgi, pozostałości urobku pozostawione będą w obrębie łachy żwirowej (karmienie rzeki), pozostawienie odsłoniętych fragmentów skarp powyżej opaski brzegowej stanowiących siedlisko brzegówki, przerastające przez opaskę wierzby z podbicia faszynowego, będą regularnie przycinane. Uwzględniono również okres lęgowy ptaków, okres migracji rozrodu płazów oraz okres tarła ryb bytujących w rzece [....] wskazując, że najbardziej odpowiednim terminem prowadzenia robót budowlanych jest okres od końca sierpnia do początku października (str. 11-12 aneksu nr 1 do raportu). Zgłaszane w tej kwestii uwagi zastrzeżenia skarżących stanowią odmienną ocenę tych kwestii. Jednak polemika skarżących w zakresie obszaru ochrony Natura 2000, nie może prowadzić do uznania wadliwości decyzji i raportu, jeśli raport zawiera wszystkie elementy wymagane art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w tym oceny i wyniki odmienne niż sugerowane przez skarżących.

Organy szczegółowo także odniosły się do podnoszonych zarzutów względem kwestii hydromolfologicznych rzeki [....] . W rozdziale VIII raportu dokonano analizy jaki przedmiotowa inwestycja będzie miała wpływ na gospodarkę wodną, także w kontekście rozporządzenia Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z 16 stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu Górnej [....] . W konkluzji stwierdzono, że wykonanie umocnienia i kanału ulgi poprawi warunki hydrauliczne rzeki. Poprzez spadek zwierciadła lustra wody przepływ zostanie spowolniony zmniejszając jednocześnie naprężenia graniczne. Ilość transportu rumowiska również się zmniejszy co wpłynie na zwiększoną akumulację grubszych frakcji żwiru oraz pozytywnie wpłynie na obrukowanie dna. Dlatego zachowana zostanie równowaga hydrodynamiczna. Przedsięwzięcie zakłada pobór żwiru z kanału, ale tylko w celu wykonania umocnień na drugim brzegu. Do koryta dodatkowo zostanie wprowadzony materiał kamienny (naturalny), który zasili nurt rzeki. Dlatego zachowana będzie równowaga przy jednoczesnym procesie "karmienia rzeki", które wpływa pozytywnie na warunku hydromorfologiczne [....] (str. 110-111 raportu). Jak wreszcie wskazano w raporcie (rozdział VIII) zakres prac i wykorzystywane materiały nie spowodują pogorszenia któregokolwiek elementu, który mógłby pogorszyć klasyfikację rzeki [....]. W konsekwencji w niniejszej sprawie organ zwolniony jest od oceny przesłanek wynikających z przepisu art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469), co postulują skarżący, skoro przedmiotowe przedsięwzięcie nie wpłynie na pogorszenie stanu ekologicznego lub potencjału ekologicznego rzeki [....] . Skarżący, oprócz sugestii w żaden w sposób nie wykazali błędów w tym zakresie zawartych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Zgłaszane w tej kwestii uwagi i zastrzeżenia skarżących stanowią w ocenie Sądu jedynie odmienną ocenę tych kwestii. Jednak polemika skarżących nie może prowadzić do uznania wadliwości decyzji i raportu, jeśli raport zawiera wszystkie elementy wymagane art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w tym oceny i wyniki odmienne niż sugerowane przez skarżących.

Z uwagi na to niezasadne są pozostałe zarzuty skarg odnoszące się do braku odniesienia się do uwag skarżących składanych w toku postępowania administracyjnego oraz we wniesionych odwołaniach. Raport, zawiera wszystkie wymagane przepisami składniki stanowiąc wyczerpujący element do wydania zaskarżonej decyzji, zaś jego ocena wskazana przez skarżony organ jest wystarczająca.

Z kolei okoliczność, iż w trakcie biegu wyznaczonego terminu do zgłaszania uwag i zastrzeżeń stron, wydano decyzję I instancji, stanowi naruszenie przepisów postępowania. Jednakże naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., gdyż strony w toku dalszego postępowania miały zapewnioną możliwość wypowiedzenia się i przedstawienia własnej argumentacji, zaś uwagi stron zostały w dalszym postępowaniu rozpoznane, o czym świadczy szczegółowa analiza raportu przedstawiona w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Strony miały możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co zresztą potwierdza złożone w sprawie odwołanie. Zatem dalsza polemika skarżących z wynikami zawartymi w raporcie oraz uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego nie oznacza naruszenia art. 10 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.