Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 8/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1, art. 122, 187 § 1 i 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, SO del. Monika Kazubińska-Kręcisz, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa adwokatowi A. S. kwotę [...] obejmującą podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 8/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – O.p.), Dyrektor Izby Skarbowej w L. (dalej – DIS) po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej – strona, podatnik, skarżący) od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w L. (dalej – NUS) z dnia 15 lipca 2014 r. o odmowie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w wysokości [...] zł oraz należnych od tej zaległości odsetek za zwłokę, które na dzień wpływu wniosku wynosiły [...] zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu DIS podał, że we wniosku o umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego za 2013 r. podatnik wskazał na okoliczności, które wystąpiły w związku z realizacją zawartej przez niego w dniu 15 grudnia 2012 r. umowy z P. w L. Sp. z o.o. o roboty budowlane oraz przyczyny, które spowodowały odstąpienie od tej umowy. Podatnik wskazał, że okolicznością stanowiącą podstawę do udzielenia ulgi w spłacie jest fakt, że dochód, od którego musiał naliczyć podatek dochodowy jest dochodem w ujęciu bilansowym i nie ma nic wspólnego z realnym dochodem uzyskanym przez firmę strony. Podatnik podkreślił, że przygotowuje się do złożenia pozwu do Sądu o zapłatę należnych kwot wynikających z realizacji przedmiotu umowy, jak również kary umownej za bezpodstawne odstąpienie od umowy o roboty budowlane. W przypadku uwzględnienia pozwu, będzie mógł zaspokoić Skarb Państwa. Natomiast aktualna sytuacja materialna uniemożliwia mu zapłatę wymagalnego zobowiązania.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, NUS w dniu 15 lipca 2014 r. wydał decyzję o odmowie umorzenia stronie zaległości podatkowej.

W odwołaniu od tej decyzji, podatnik zarzucił organowi naruszenie art. 67a § 1 O.p. oraz art. 6 i 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdził, że w jego przypadku wystąpiły przyczyny, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które nie miał wpływu, a które są wynikiem nieuczciwego działania przedstawicieli spółki, z którą podpisał kontrakt o roboty budowlane, jak i konieczności zapłaty podatku od dochodu wygenerowanego jedynie w ujęciu bilansowym. Skarżący podkreślił, że nie może dźwigać ciężaru nieuregulowanych i niemożliwych do uregulowania zobowiązań podatkowych, jakie są wynikiem oszustwa osób trzecich. Skarżący zarzucił NUS, że nie wziął też pod uwagę realnej zdolności spłaty przez niego zaległości, ani jego obecnego stanu zdrowia. Jeśli chodzi o szansę wyegzekwowania należnych mu kwot na drodze sądowej, podatnik stwierdził, że jest to hipotetyczne i całkowicie niepewne. Strona odniosła się także do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który w art. 87 ust. 1 zawiera generalny zakaz udzielania pomocy publicznej przez państwa członkowskie UE, zmierzający do zachowania równych szans wszystkich przedsiębiorców funkcjonujących na rynku wspólnotowym.

Po rozpatrzeniu sprawy, DIS nie znalazł powodów do uwzględnienia odwołania i przyznania skarżącemu ulgi, o którą wnioskował.

Stwierdził, że stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Wskazując na tę regulację, wyjaśnił, że ustawodawca użył w niej pojęć nieostrych, tj. "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Interpretując termin "ważnego interesu podatnika", należy mieć na uwadze to, że o jego istnieniu decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o przyznaniu, bądź nie, określonej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Ważnego interesu podatnika nie powinno się bowiem utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie skorzystania z ulgi. Przy ocenie przesłanki ważnego interesu podatnika uwzględnia się wysokość uzyskiwanych dochodów oraz konieczność ponoszenia niezbędnych wydatków. Jednak stanowisko, iż dla uznania "ważnego interesu podatnika" wystarczy ustalenie ciężkiej sytuacji finansowo - osobistej, a nie wyjątkowej w tym sensie, że różniącej się od innych podatników - jest zbyt daleko idące i narusza art 67a § 1 O.p. "Interes publiczny" należy natomiast rozumieć jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp. "Interes publiczny" to m. in. sytuacja, gdy zapłata należności podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.

Dalej DIS wskazał, że ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych opierają się na zasadzie uznania administracyjnego. To zaś oznacza, że stwierdzenie przez organ podatkowy wystąpienia przesłanek warunkujących udzielenie ulgi (ważny interes podatnika, interes publiczny) nie prowadzi do jej udzielenia, ale dopiero stwarza możliwość jej udzielenia.

Odnosząc się do zgromadzonego materiału dowodowego, DIS podał, że na dzień wpływu wniosku o udzielenie podatnikowi ulgi, podatek należny do zapłaty według złożonego zeznania PIT-36L za rok 2013 wynosił [...] zł. Skarżący wniósł natomiast o umorzenie mu zaległości w części, tj. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami. Zaległość podatkowa i związane z nią odsetki za zwłokę, o których umorzenie wniósł, związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednak w toku postępowania prowadzonego przez NUS, podatnik pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. poinformował, że z dniem 30 maja 2014 r. zaprzestał prowadzenia działalności i w związku z tym wnosi o umorzenie zaległości jako osoba fizyczna nieprowadzącą działalności gospodarczej.

Skarżący w toku postępowania przedstawił powody, dla których nie jest w stanie zapłacić zaległego podatku: opisał problemy, które wystąpiły w związku z realizacją umowy zawartej w dniu 15 grudnia 2012 r. z P. w L. Sp. z o.o. oraz złożył oświadczenia w sprawie aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej, oświadczenie przedsiębiorcy, wykaz długów i wierzytelności, oświadczenie o nieruchomościach i prawach majątkowych ORD-HZ, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Dołączył również 17 kserokopii umów kredytowych, kserokopie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS O/ L. (12 szt.), wykaz długów i wierzytelności podatnika wraz z załącznikiem do deklaracji VAT-7K, VAT-ZD, zaświadczenia lekarskie (3 szt.), kartę pobytu w szpitalu (1 szt.) oraz informację w zakresie ustalonego dochodu za 2012 r. i 2013 r.

W ocenie DIS, opisane przez stronę przyczyny powstania zaległości podatkowej nie mogą stanowić podstawy umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej. DIS zgodził się, że skarżący nie był prawdopodobnie w stanie przewidzieć nieuczciwego zachowania swojego kontrahenta i niewypłacenia należności. Jednak ze względu na wyjątkowy charakter omawianej ulgi, podstawy umorzenia zaległości podatkowej nie mogą stanowić wszelkie okoliczności, będące następstwem podejmowanych decyzji gospodarczych podatnika. Wskazana przez podatnika nierzetelność kontrahenta oraz brak wpływu na jego decyzje dotyczące zmiany warunków realizacji umowy, a następnie jej rozwiązanie stanowią nieodłączną część ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej. Niepowodzenia oraz trudności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są elementem tego ryzyka, dotyczą każdego przedsiębiorcy, nie noszą cech wyjątkowości i nie mogą być utożsamiane z zaistnieniem przesłanki ważnego interesu podatnika.

Jeśli chodzi natomiast o sytuację finansowo - materialną, w jakiej aktualnie znajduje się podatnik, DIS przypomniał, że z dniem 30 maja 2014 r. zaprzestał on prowadzenia działalności gospodarczej (roboty budowlane) prowadzonej od 29 grudnia 1989 r. W 2014 r. przychody z tej działalności nie wystąpiły. Za lata 2012, 2013 podatnik osiągnął dochody odpowiednio [...] zł i [...] zł. W 2013 r. zafakturował wykonane usługi na rzecz kontrahenta zgodnie z zawartą umową o roboty budowlane, ale faktury nie zostały zaakceptowane przez nabywcę usług i w konsekwencji nie zostały też zapłacone, dlatego w ocenie strony są to dochody jedynie bilansowe, a nie rzeczywiste.

Z oświadczenia w sprawie aktualnej sytuacji materialnej i gospodarczej z dnia 23 maja 2014 r. wynika, że podatnik obecnie przebywa w Schronisku dla Bezdomnych B., z żoną ma orzeczoną rozdzielność majątkową (od 1 maja 2011 r.) i pozostaje z nią w separacji. Nie posiada żadnych źródeł dochodów.

W związku z pogarszającym się stanem zdrowia (zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane, nadciśnienie, wielopoziomowy zespół bólowy kręgosłupa), w wyniku problemów z wyegzekwowaniem należnych kwot za wykonane roboty i brakiem możliwości zarobkowania, w dniu 13 maja 2014 r. podatnik złożył do ZUS wniosek o przyznanie świadczenia rentowego. Jego schorzenia potwierdzają kserokopie: karty informacyjnej z dnia 24 marca 2014 r. wystawionej przez Szpital Neuropsychiatryczny w L. z diagnozą - inne zaburzenia lękowe - zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane, zaświadczenia o stanie zdrowia dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego wydane przez lekarza prowadzącego, zaświadczenia lekarskiego z dnia 12 maja 2014 r. wystawionego przez lekarza rodzinnego potwierdzającego fakt leczenia w poradni oraz zaświadczenia z dnia 28 kwietnia 2014 r. z rozpoznaniem - zaburzenia splotu lędźwiowo - krzyżowego.

Organ ustalił także, że skarżący ma ponadto zasądzone alimenty na dzieci (21 lat, 17 lat, 14 lat, 13 lat) i żonę w wysokości łącznej [...] zł miesięcznie. Zasiłek alimentacyjny na dzieci w wysokości [...] zł wypłaca Ośrodek Pomocy Rodzinie w J. Wydatki miesięczne podatnika wg oświadczenia wynoszą: wyżywienie 400 zł, telefon 100 zł i alimenty 2.700 zł (zasądzone, niewypłacane). Podatnik nie posiada żadnych oszczędności. Jego majątek ruchomy stanowią samochody: I., rok produkcji 2008 - umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie (strona jest współwłaścicielem w części 51/100), V., rok produkcji 2004 - umowa kredytu. Majątek nieruchomy stanowi las o powierzchni 0,46 ha, położony w obrębie wsi Przytoczno woj. l., otrzymany na podstawie umowy darowizny z 1993 r. (szacunkowa wartość nieruchomości według oświadczenia – [...] zł). Wierzytelności przysługujące skarżącemu obejmują kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł. Podatnik posiada zadłużenia: zobowiązania z tytułu dostaw i usług około [...] zł, wobec dzieci [...] zł/miesięcznie, zobowiązania wobec ZUS [...] zł, koszty postępowań sądowych będących w toku około [...] zł, zobowiązania wobec dostawców za 2013 rok [...] zł.

W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, DIS w celu uzupełnienia materiału dowodowego wystąpił do odpowiednich organów i uzyskał: informację z O., iż od kwietnia 2014 r. podatnik korzysta z pomocy w postaci noclegów i informację z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, iż nie korzysta on ze świadczeń pomocy społecznej.

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, DIS stwierdził, że sytuacja finansowa podatnika jest bardzo trudna zważywszy na aktualny brak dochodów, korzystanie z noclegów w Schronisku dla Bezdomnych B., wysokość zobowiązań z tytułu dostaw towarów i usług, zaciągniętych i pozostałych do spłaty kredytów, zobowiązań wobec ZUS oraz zobowiązań alimentacyjnych wobec dzieci - opiewających na łączną kwotę zadłużenia [...] zł. DIS zauważył, że sytuację tę NUS ocenił jako odpowiadającą kryterium ustawowej przesłanki "ważnego interesu podatnika." Z powyższą konstatacją DIS w pełni się zgodził.

Analizując materiał dowodowy pod kątem przesłanki "interesu publicznego", DIS stwierdził, że to, że skarżący obecnie korzysta z pomocy schroniska dla bezdomnych, jest w pewnym sensie konsekwencją jego decyzji związanych z rozdysponowaniem posiadanego majątku. W aktach podatkowych przedmiotowej sprawy znajduje się informacja dot. m.in. czynności majątkowych, z której wynika, że w dniu 29 stycznia 2013 r. J. i K. W. podarowali swoim dzieciom (K., G., M., M. na współwłasność po 1/4 części w działce zabudowanej domem, położonym w M. Nr [...] o pow. 0,17 ha wartości [...] zł (po [...] zł od każdego z darczyńców). W tym samym dniu K. W. ustanowiła na rzecz każdego z darczyńców prawo dożywotniego użytkowania z udziału do 1/4 części z tej nieruchomości. Natomiast kwoty wpłacanego zasiłku alimentacyjnego przez Ośrodek Pomocy Rodzinie w J. stanowią pomoc społeczną dla dzieci. Z przywołanego powyżej pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. wynika, że podatnik nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej udzielanych przez ten ośrodek. Ponadto ze złożonego oświadczenia wynika, że miesięczne wydatki strony wynoszą 500 zł (wyżywienie 400 zł, telefon 100 zł), przy czym strona nie wskazała źródła ich finansowania.

Przyczyną powstania zaległości podatnika jest przede wszystkim współpraca z kontrahentem - firmą K. Jak wykazano powyżej skutki prowadzonej działalności są związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej i obciążają podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Ryzyko natomiast obejmuje nie tylko efekty samodzielnych decyzji podmiotu, ale też okoliczności nieprzewidziane, np. zachowania kontrahenta w realizacji zawartych umów. Ze względu na wyjątkowy charakter ulgi umorzenie zaległości podatkowych z takiego powodu oznaczałoby w istocie przerzucenie na społeczeństwo skutków podejmowania nietrafnych decyzji gospodarczych lub ryzyka ekonomicznego związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Mając na względzie powyższe, DIS stwierdził, że udzielenie w przedmiotowej sprawie ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej i prowadziłoby do naruszenia zasady powszechności i równości obywateli w obowiązku ponoszenia świadczeń publicznoprawnych, wyrażonych w art. 84 i art. 32 Konstytucji RP. Regułą jest bowiem płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo, a względy społeczne wymagają należytej rozwagi w zwalnianiu podatników z tych obowiązków.

Organ uznał, że stan faktyczny rozpatrywanej sprawy świadczy o tym, że istniejąca zaległość i odsetki za zwłokę nie powstały w wyniku nadzwyczajnych okoliczności, a więc przyznanie wnioskowanej ulgi jest sprzeczne z podanymi wcześniej wartościami i stanowiłoby nieuzasadnione postawienie podatnika w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników. W interesie publicznym leży, aby państwo stworzyło dla wszystkich obywateli równe warunki i zasady ponoszenia obciążeń podatkowych. Organ podatkowy ważąc interes podatnika musi również rozważyć interes fiskalny państwa - interes publiczny, jak i interes innych podatników, którzy mimo trudnej sytuacji materialnej wywiązują się ze swoich obowiązków podatkowych. W interesie publicznym leży terminowe regulowanie należności podatkowych oraz równe traktowanie podatników, natomiast umorzenie zaległości podatkowej w niniejszym przypadku może naruszyć zasadę zaufania publicznego.

DIS dodał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że niekorzystna sytuacja finansowa podatnika, nie wynika tylko z posiadania zaległości podatkowej. Ustalono, że łączna kwota wymagalnych zobowiązań wobec dostawców towarów, z tytułu niespłacanych kredytów i pożyczek bankowych, zasądzonych zobowiązań alimentacyjnych wobec dzieci, a także zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wynosi około [...] zł. Oznacza to, że nawet pozytywna decyzja i umorzenie należności podatkowych nie wpłynęłoby istotnie na poprawę trudnej sytuacji finansowej strony.

Kończąc, DIS wskazał, że aktualna sytuacja materialna podatnika powoduje, że ewentualna egzekucja zaległości podatkowych nie wywoła negatywnych dla niego skutków. Natomiast w przypadku zmiany sytuacji finansowej ewentualna egzekucja będzie prowadzona z poszanowaniem zasad gwarantowanych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (poszanowanie minimum egzystencji, stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych).

Odnosząc się do wskazanej przez podatnika możliwości umorzenia zaległości podatkowej w formie pomocy publicznej DIS wyjaśnił, że pomocą publiczną jest ingerencja instytucji państwowych, polegająca na przyznaniu w jakiejkolwiek formie, pomocy podmiotowi gospodarczemu. Pomoc publiczna stanowi wsparcie udzielane podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, o ile jednocześnie spełnione są warunki wynikające z przepisów prawa wspólnotowego (unijnego). W sprawie ustalono, że skarżący prowadził działalność gospodarczą do dnia 30 maja 2014 r, zatem wniosek skarżącego został rozpoznany na podstawie art. 67a O.p., w związku z utratą przez niego statusu przedsiębiorcy.

Na powyższą decyzję, strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., w której wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że wydając skarżone decyzje, organy obu instancji nie dysponowały całościową wiedzą o stanie faktycznym sprawy, tj. przy ocenie sytuacji wnioskodawcy nie uwzględniły faktu, iż jest od dnia 1 maja 2014 r. rencistą (dowód: orzeczenie ZUS z dnia 7 lipca 2014 r.) oraz, że korzysta z pomocy GOPS w J. (dowód: decyzja nr. [...] z dnia [...] r.).

Potwierdzona orzeczeniem sytuacja zdrowotna wnioskodawcy uniemożliwia mu podjęcie pracy do dnia 30 czerwca 2016 r. w zawodzie, co powoduje konieczność wystąpienia o zasiłek na żywność. Renta wnioskodawcy wynosi po potrąceniach komorniczych z tytułu alimentów 324,07 zł (dowód: kserokopia odcinka renty z listopada 2014 r.).

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zgodzić się należy z organami, że w sytuacji, gdy podatnik od dnia 30 maja 2014 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, jego wniosek o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami, złożony w dniu 6 maja 2014r.(data wpływu do organu) należało rozpatrywać na podstawie art. 67a, a nie 67b O.p.

Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o umorzenie zaległości podatkowej wynikającej z PIT-36L za 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Podatnik wyjaśnił, że zaległość w podatku powstała w związku z problemami jakie wystapiły podczas realizacji umowy zawartej przez jego firmę z P. w L. Sp. z o.o., a nie jest w stanie jej uregulować w związku z bardzo trudną sytuacją materialną oraz kłopotami ze zdrowiem.

Zgodzić się należy z DIS i NUS, że decyzja wydana w trybie art. 67a § 1 O.p. jest decyzją uznaniową, z której istoty wynika pozostawienie organowi podatkowemu swobody wyboru określonego rozwiązania (świadczy o tym zwrot “może"). Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi, czyli czy zachodzi “ważny interes podatnika" lub “interes publiczny". W tym celu obowiązany jest wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne. Jednak ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Decyzja taka wymaga natomiast stosownego uzasadnienia.

Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie (sąd nie może ingerować w ustawowe uprawnienia organu), ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Innymi słowy, sąd bada jedynie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji, o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p., mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję w swobodny wybór dokonany przez organ podatkowy zgodnie z dyspozycją przepisu prawa materialnego.

W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną skarżącego w możliwie wnikliwy sposób oraz wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności podnoszone przez niego w postępowaniu, odnosząc się do nich w decyzji.

Przede wszystkim prawidłowo wyjaśniły znaczenie pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Zgodzić się z nimi należy, że przez “ważny interes podatnika" należy rozumieć szczególne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Ogólnie trudna sytuacja finansowa podatnika nie stanowi podstawy do zastosowania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych."interes publiczny" jest natomiast przesłanką odnoszącą się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa.

Zdaniem sądu, wszechstronnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący cierpi na zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane, nadciśnienie, wielopoziomowy zespół bólowy kręgosłupa, które to schorzenia uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia. Skarżący obecnie przebywa w Schronisku dla Bezdomnych B., z żoną ma orzeczoną rozdzielność majątkową (od 1 maja 2011 r.) i pozostaje z nią w separacji. Nie posiada żadnych źródeł dochodów. Ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec dzieci (21 lat, 17 lat, 14 lat, 13 lat) i żony w łącznej wysokości 2.700 zł miesięcznie. Wydatki miesięczne podatnika wynoszą: wyżywienie 400 zł, telefon 100 zł i alimenty 2.700 zł (zasądzone, niewypłacane). Podatnik nie posiada żadnych oszczędności. Jego majątek ruchomy stanowią samochody: I. z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie i V. z umową kredytu. Majątek nieruchomy stanowi natomiast las o powierzchni 0,46 ha, położony w obrębie wsi P., woj. L., o wartości [...] zł. Wierzytelności przysługujące skarżącemu obejmują kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł, natomiast zadłużenie ciążące na nim wynosi: zobowiązania z tytułu dostaw i usług około [...] zł, wobec dzieci [...] zł/miesięcznie, zobowiązania wobec ZUS [...] zł, koszty postępowań sądowych będących w toku około [...] zł, zobowiązania wobec dostawców za 2013 rok [...] zł

Biorąc pod uwagę powyższe, DIS stwierdził, że niewątpliwie sytuacja podatnika jest tak trudna, że należy uznać, że w jego przypadku wystapił “ważny inters podatnika".

Natomiast oceniając pozostałą część zebranego materiału dowodowego, DIS w ramach decyzji uznaniowej, postanowił nie przyznawać mu ulgi.

DIS zauważył przede wszystkim, że fakt, iż skarżący korzysta z pomocy schroniska dla bezdomnych, wynika z jego decyzji. W dniu 29 stycznia 2013 r. J. i. K. W. podarowali bowiem swoim dzieciom (K., G., M., M. na współwłasność po 1/4 części w działce zabudowanej domem, położonym w M. Nr [...] o pow. 0,17 ha wartości [...] zł (po [...] zł od każdego z darczyńców). W tym samym dniu K. W. ustanowiła na rzecz każdego z darczyńców prawo dożywotniego użytkowania z udziału do 1/4 części z tej nieruchomości. Nadto, co może budzić wątpliwości, pomimo tragicznej sytuacji materialnej, skarżący nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej. Natomiast przyczyny powstania zaległości (nieudana współpraca z kontrahentem) nie mogą być uzasadnieniem dla przyznania podatnikowi ulgi. DIS wyjaśnił, że skutki prowadzonej działalności są związane z ryzykiem jej prowazdenia i obciążają podmiot prowadzący taką działalność. Ze względu na wyjątkowy charakter ulgi umorzenie zaległości podatkowych z takiego powodu oznaczałoby w istocie przerzucenie na społeczeństwo skutków podejmowania nietrafnych decyzji gospodarczych lub ryzyka ekonomicznego związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, co prowadziłoby do naruszenia zasady powszechności i równości obywateli w obowiązku ponoszenia świadczeń publicznoprawnych, wyrażonych w art. 84 i art. 32 Konstytucji. Regułą jest bowiem płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo, a względy społeczne wymagają należytej rozwagi w zwalnianiu podatników z tych obowiązków.

Z tych powodów DIS uznał za niezasadne umorzenie skarżącemu zaległości podatkowej wraz z odsetkami, o co ten wnosił we wniosku o udzielenie ulgi.

W ocenie Sądu, dokonana przez DIS ocena zebranego materiału dowodowego w świetle przepisu art. 67 § 1 O.p. nie jest dowolna. Wynika z niej, że w sprawie wystąpił "ważny interes podatnika". Jednak korzystając z "uznania administracyjnego", o którym mowa w tym przepisie, DIS nie przyznał skarżącemu ulgi. Uzasadnienie powodów takiej decyzji jest wyczerpujące i pozwala na zrozumienie motywów, jakimi kierował się organ.

Odnosząc się do dokumentów i okoliczności, o których mowa w skardze, zauważyć należy, że nie istniały one w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez organy, zatem organy nie mogły ich uwzględnić.

Z powyższych względów, zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić naruszenia ani przepisów postępowania w zakresie zebrania i oceny zebranego materiału, ani art. 67a O.p., będącego podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270), orzekł o oddaleniu skargi.