Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1339/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 1 ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 a, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1, art. 28 ust. 2, art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 25
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 12 ust. 1, art. 12 ust. 3
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt
article: art. 40 a ust. 1 pkt 4, art. 40 a ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Kuza Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1681/10 w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych środków spożywczych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. U. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 4 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1681/10, oddalił skargę M.U. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego.

Decyzją z [...] lutego 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w K. wymierzył M.U., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] w K., karę pieniężną w wysokości 2.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu partii zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, tj. [...], masa netto 200 g, wyprodukowanego przez [...] P. J. w W.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 22 i 23 października 2009 r. w hurtowni spożywczej należącej do M.U. ustalono, że produkt ten nie odpowiada wymaganiom jakościowym określonym w załączniku XII i XV rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. L 299, s. 1 z 16 listopada 2007 r., ze zm.) z uwagi na:

- obecność tłuszczu obcego (obecność steroli roślinnych, skład trójglicerydów w badanych próbach wskazywał na obecność około 62,9% tłuszczu obcego) – badanie zostało wykonane metodą akredytowaną;

- zawyżoną zawartość wody w każdej badanej próbce od 0,7 do 0,8 punktu procentowego – badanie zostało wykonane metodą akredytowaną;

- niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. mazistą konsystencję oraz smak i zapach tłuszczowy, nieczysty – badanie zostało wykonane metodą nieakredytowaną.

Obecność tłuszczu obcego i zawyżona zawartość wody były również niezgodne z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 273/2008 z 5 marca 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. L 88 s. 1 z 29 marca 2008 r.).

Powyższe udokumentowano w sprawozdaniu z badań z [...] listopada 2009 r. wykonanych przez akredytowane Laboratorium Kontrolno-Analityczne UOKiK w O. O wynikach przeprowadzonych badań laboratoryjnych strona została poinformowana w piśmie z [...] listopada 2009 r. i nie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku o przebadanie próbki kontrolnej, uzasadniając swą decyzję wysokimi kosztami analiz.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, decyzją z [...] maja 2010 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że skarżący wprowadził do obrotu zafałszowany produkt, co stanowi czyn karalny wymieniony w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.; dalej: ustawa o jakości handlowej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę na powyższą decyzję, wskazując, że podstawą do stwierdzenia zafałszowania produktu jest przepis art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którym użyte w ustawie określenia oznaczają, że artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Zgodnie zaś z art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł.

Dalej Sąd wskazał, że przepisy wspólnotowe, jak i krajowe, wymagają, aby badania laboratoryjne w ramach urzędowej kontroli żywności wykonywane były przez laboratoria akredytowane, nie określają jednak, że badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Szczegóły w zakresie metod i analiz i wymagań odnośnie laboratoriów wykonujących badania w ramach urzędowej kontroli żywności zawarto w art. 11 i 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 882/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt (Dz. U. L 191 s. 1 z 30 kwietnia 2004 r.). Laboratoria muszą być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dot. akredytacji jednostek badawczych. W Polsce jednostką uprawnioną do akredytacji jednostek certyfikacji na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności jest Polskie Centrum Akredytacyjne (PCA). Sprawozdania z badań opatrzone znakiem akredytacji PCA oznaczają, że badania zostały przeprowadzone w akredytowanym laboratorium, zgodnie z obowiązującym prawem i są w pełni wiarygodne.

Sąd pierwszej instancji, powołując się na przepis art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej i art. 32 ustawy o jakości handlowej, stwierdził, że badania związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przeprowadzane są w laboratoriach Inspekcji Handlowej, a w uzasadnionych przypadkach w innych wyspecjalizowanych laboratoriach. Przepisy zawarte w powyższych ustawach nie nakładają obowiązku przeprowadzenia badań jakości w laboratoriach akredytowanych, a tym bardziej przy użyciu wyłącznie metod akredytowanych.

Wymóg dokonywania analiz w laboratoriach akredytowanych wynika z rozporządzenia nr 882/2004, jednakże stosowanie metody nieakredytowanej nie narusza przepisów art. 11 i 12 tego rozporządzenia i wynik badania uzyskany taką metodą jest miarodajny i może stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd zauważył, że Laboratorium w O. posiada stosowną akredytację przyznaną przez PCA (nr akredytacji [...]), było i jest uprawnione do dokonywania badań próbek produktów tłuszczowych, w tym "[...]" pobranych od strony skarżącej podczas kontroli przeprowadzonej w październiku 2009 r. Tym samym, wyniki badań ujawnione w sprawozdaniu z badań nr [...] z [...] listopada 2009 r. są prawidłowe i wiarygodne.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego odmowy uwzględnienia dowodu w postaci sprawozdania z badań nr [...] z [...] listopada 2009 r. próbki masła, stanowiącej tę samą próbkę, która została pobrana w toku kontroli jako próbka kontrolna, Sąd wskazał, że to sam skarżący zrezygnował z badania próbki kontrolnej w czasie, kiedy przeprowadzenie takiego badania było możliwe do wykonania zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jego wynik mógłby mieć znaczenie rozstrzygające. Ponadto wskazano, że sprawozdanie z badań wykonane na zlecenie producenta, dostarczone przez skarżącą, zawierało wyniki badań wykonane na produkcie przeterminowanym. Ze sprawozdania tego wynika, że badane masło oznaczone było datą minimalnej trwałości "6 listopada", dostarczone do badań 12 listopada 2009 r., badania zaś zostały wykonane w dniu 26 listopada 2009 r., ale okoliczność ta nie miała wpływu na wynik badania w zakresie przedstawionych w tym sprawozdaniu parametrów.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zostały podjęte wszelkie kroki niezbędne do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia, między innymi poprzez wskazanie stronie przysługujących jej praw, w tym prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień.

M.U. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ukaranie podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt o niewłaściwej jakości handlowej może nastąpić bez przypisania mu jakiejkolwiek winy;

2) (ewentualnie na wypadek uznania przez Sąd, iż sformułowany w pkt 1 zarzut jest niezasadny) art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż odpowiedzialność statuowana tym przepisem ma charakter odpowiedzialności absolutnej, a w konsekwencji, w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa podmiot karany nie może się od niej w żaden sposób uwolnić;

3) art. 77 ust. 6 w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dowód w postaci sprawozdania z badań nr [...] z [...] listopada 2009 r. przeprowadzony na podstawie pobranych w toku kontroli u skarżącego, prowadzonej bez wcześniejszego zawiadomienia, stanowił dowód w przedmiotowej sprawie;

4) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez błędną wykładnię polegającą na dokonaniu nieprawidłowego i nieprecyzyjnego ustalenia kryteriów wymiaru wysokości kary, które nastąpiło w oparciu o przesłanki częściowo pozaustawowe i w oderwaniu od ustalonego stanu faktycznego sprawy;

5) art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niezastosowaniem, w sytuacji gdy wystąpiły ku temu przesłanki;

6) art. 12 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt poprzez przyjęcie, że wyniki badań częściowo nieobjęte akredytacją stanowią przesłankę do założenia, że produkt nie spełnia norm przepisanych;

7) art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten dopuszcza jako jedyny obiektywny dowód wyniki badania próbki kontrolnej pobranej w toku tej samej kontroli oraz że przepis ten ustanawia formalny zakaz przeprowadzania innych dowodów, a za dowód w sprawie nie mogą być uznane wyniki badań laboratoryjnych dokonanych na zlecenie producenta.

II. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 75 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) – mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez uznanie, że organ I i II instancji prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodów ze sprawozdania z badań nr [...] i nr [...], a także dowodów z zeznań świadków: D.S. i M.M.;

2) art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, ew. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z art. 6, art. 8 i art. 138 k.p.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez uznanie, że organy I i II instancji w sposób prawidłowy ustaliły odpowiedzialność skarżącego z tytułu wprowadzenia do obrotu "[...]" 82% tłuszczu a’200 g (nr partii [...]) wyprodukowanego przez [...] P.J. oraz że organ I instancji wymierzył jej karę pieniężną w prawidłowej wysokości;

3) art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, ewentualnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 136 k.p.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy- poprzez akceptację uchybień proceduralnych organów I i II instancji polegającą na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, zaniechaniu przez organy administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, arbitralne potraktowanie przez organy przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji brak uchylenia zaskarżonej decyzji prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Prezes UOKiK złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz.

W piśmie z 20 czerwca 2011 r. M.U. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę kasacyjną, a ponadto wniósł o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym: "Czy art. 97 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, odpowiedzialności za przestępstwo i kary pieniężnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jest zgodny a art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych?".

Ponadto, wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z [...] kwietnia 2010 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt.1 i pkt.2 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt.2 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż wskazane w punkcie II podpunkt 1,2,3 petitum skargi kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji odnoszącego się do zaakceptowania decyzji organów obu instancji w zakresie zasadności odmowy dopuszczenia dowodu ze sprawozdania z badań nr [...] oraz nr [...], a także dowodów z zeznań świadków zgłoszonych przez stronę skarżącą i tym samym zaakceptowania przez Sąd I instancji uchybień organów administracji publicznej w zakresie dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych.

Na wstępie należy stwierdzić, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż w dniach 22 i 23 października 2009 roku w hurtowni należącej do M.U. została przeprowadzona kontrola przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Z kontroli tej sporządzono stosowny protokół, z którego wynika, że w jej toku pobrano do badań laboratoryjnych próbkę "[...]" o zawartości tłuszczu 82%, w ilości 5 sztuk z partii oznaczonej nr "[...]" z datą minimalnej trwałości "6 listopad", które to masło zostało wyprodukowane przez [...] P.J. w W. Tak więc z treści protokołu wynika jaki był zakres i przedmiot kontroli. Postępowanie administracyjne obejmowało więc kwestie odnoszące się bezpośrednio do tak określonego przedmiotu kontroli. Z tych względów także postępowanie dowodowe przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego było ukierunkowane poprzez określony w protokole kontroli zakres i przedmiot tej kontroli.

W związku z powyższym należy podkreślić, że stosownie do treści art.1 ust.2 i ust.3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o Inspekcji Handlowej ustawa ta reguluje zadania i organizację Inspekcji, prawa i obowiązki przedsiębiorców, zasady postępowania organów Inspekcji oraz prawa i obowiązki pracowników Inspekcji, a także wskazuje, że do postępowania przed tymi organami w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy k.p.a. Jednocześnie w przepisie art.3 ust.1 pkt 1a w/w ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli) ustawodawca wyraźnie stwierdził, że do zadań Inspekcji Handlowej należy kontrola produktów wprowadzonych do obrotu w zakresie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach odrębnych, z wyłączeniem produktów podlegających nadzorowi innych właściwych organów.

W nawiązaniu do powyższych uwag stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji podniósł, że przepisy wspólnotowe oraz przepisy krajowe wytyczają kierunki w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego metod oraz sposobów badania próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. W tym miejscu przypomnieć więc należy, że stosownie do treści art.12 ust.1 i ust.3 Rozporządzenia (WE) NR 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 roku w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzić analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, a akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań. Jednocześnie przepis art.29 ust.1 ustawy z 15 grudnia 2000 roku o Inspekcji Handlowej stanowi, że co do zasady badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych przeprowadzają laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że badania próbek pobranych w trakcie kontroli w hurtowni spożywczej strony skarżącej zostały dokonane przez laboratorium kontrolno-analityczne wskazane w powołanym wyżej przepisie art.29 ust.1 ustawy. Również poza sporem winna pozostawać okoliczność, że sprawozdanie z badań pobranych próbek sporządzone przez wskazane wyżej laboratorium, zawiera wyniki badań objętych zakresem akredytacji [...] oraz badań nieakredytowanych. Wyniki spoza akredytacji zostały w tym sprawozdaniu oznaczone normalną czcionką. Ponadto należy stwierdzić, że z treści sprawozdania z badań przeprowadzonych w laboratorium kontrolno-analitycznym Inspekcji wynika, że poza badaniami organoleptycznymi pozostałe badania wykonane zostały przy zastosowaniu procedur badawczych spójnych z metodami referencyjnymi określonymi w załączniku I do Rozporządzenia Komisji (WE) NR 273/2008 z 5 marca 2008 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych. Natomiast wspomniane wyżej badania organoleptyczne wykonane zostały w zgodności z wymogami zawartymi w normie PN-A-86155:1995. Z treści sprawozdania z badań próbek masła pobranych w trakcie kontroli wynika, że masło nie spełniało wymagań jakościowych z uwagi na obecność tłuszczu obcego, zawyżoną zawartość wody oraz niewłaściwe cechy organoleptyczne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji uznał, iż brak jest podstaw do kwestionowania treści wspomnianego wyżej sprawozdania z badań z [...] listopada 2009 roku numer [...]. W tym miejscu należy podkreślić, że w/w sprawozdanie z badań, jak każdy dokument urzędowy, korzysta z domniemania wiarygodności. Podzielić należy także stanowisko Sądu I instancji wskazujące na procedurę odnoszącą się do kwestionowania wyników badań zawartych w sprawozdaniu z badań pobranych próbek poprzez poddanie badaniu próbki kontrolnej. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że próbka kontrolna, o której mowa w art.28 ust.1 ustawy o Inspekcji Handlowej, została pobrana podczas kontroli przeprowadzonej w hurtowni spożywczej strony wnoszącej skargę kasacyjną. Przepis art.28 ust.2 powołanej wyżej ustawy wskazuje, że próbka kontrolna jest przechowywana przez kontrolowanego w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości lub cech charakterystycznych produktu. Poddanie badaniu próbki kontrolnej, po upływie daty minimalnej trwałości wskazanej na produkcie powoduje, że wyniki takiego badania muszą być uznane za pozostające w sprzeczności z wymogami stawianymi próbce kontrolnej zawartymi w art.28 ust.2 ustawy. Ponadto, jak trafnie wskazuje Sąd I instancji, pobranie próbki kontrolnej ma służyć ewentualnemu weryfikowaniu badań przeprowadzonych na próbce podstawowej pobranej z tej samej partii towaru. Badanie próbki kontrolnej odbywa się na wniosek lub z urzędu w laboratorium kontrolno-analitycznym Inspekcji. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie wystąpiła z wnioskiem o zbadanie próbki kontrolnej. Oznacza to, że strona skarżąca nie poddała weryfikacji wyników badań wskazanych w sprawozdaniu z [...] listopada 2009 roku.

W związku z powyższym należy podkreślić, że aby uznać za usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy wskazać przepisy postępowania, które zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną zostały naruszone, ale konieczne jest także wykazanie, że uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy z przedstawionych wyżej powodów oraz biorąc pod uwagę okoliczność, że strona wnoszącą skargę kasacyjną dokonała odmiennej oceny dowodów i wyprowadziła na tej podstawie własne wnioski co do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, iż nie można uznać za zasadne zarzutów opartych na podstawie kasacyjnej opisanej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. (vide wyrok NSA z 23.03.2010 rok II GSK 519/09, wyrok NSA z 23.04.2010 rok II OSK 677/09 niepublikowane).

Przechodząc do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że strona wnosząca skargę kasacyjną wskazuje na naruszenie tych przepisów poprzez błędną ich wykładnię. Przypomnieć więc należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko wskazujące, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, iż sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd błędnie określił podstawę orzekania lub stosując wybrany przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w konkretnym przepisie prawa. Jednak w obu tych przypadkach strona wnosząca skargę kasacyjną musi wykazać, jak w jej ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź też jak powinien być stosowany przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy (vide wyrok NSA z 23.04.2010 rok II OSK 677/09 niepublikowany).

Z treści art.40a ust.1 pkt 4 ustawy z 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych wynika, że wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną dla zastosowania tego przepisu prawa nie jest wymagane przypisanie winy podmiotowi wprowadzającemu zafałszowany produkt żywnościowy do obrotu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, wskazujący, że przepis art.40a ust.1 pkt 4 w/w ustawy jest wyrazem odpowiedzialności administracyjnej, która ma charakter obiektywny, więc już sam fakt zachowania wypełniającego zawarte w nim przesłanki odpowiedzialności, a więc naruszającego ten przepis prawa uzasadnia jego stosowanie wobec podmiotu, który dopuszcza się takiego zachowania. W tym miejscu przypomnieć także należy, że Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeń, w tym także w wyroku z 7 lipca 2009 roku o sygnaturze akt K 13/08 wskazał, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie w stosunku do podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ustawowych przepisów.

Również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.40a ust.5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych należy uznać za nie zasadny. Wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo zbadały i uzasadniły przesłanki mające wpływ na wysokość kary wymierzanej podmiotom wprowadzającym do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wnosząca skargę kasacyjną zarzut błędnej wykładni wskazanego wyżej przepisu prawa wiąże z okolicznościami faktycznymi mającymi uzasadniać odpowiedzialność producenta masła, a nie skarżącego. Ponadto na skutek odmiennej oceny stanu faktycznego strona skarżąca stara się wykazać, że brak jest podstaw do uznania, iż podmiot wprowadzający do obrotu zafałszowany produkt w postaci masła dopuścił się czynu, który wskazywałby na jakikolwiek stopień jego szkodliwości. W tym miejscu należy więc przypomnieć, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może odnieść zamierzonego skutku, jeżeli jest oparty na kwestionowaniu stanu faktycznego i stanowi próbę kreowania odmiennego, pożądanego przez skarżącego poglądu w tym zakresie, ponieważ jak to już wcześniej zostało przedstawione badanie zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego może być dokonywane wyłącznie na podstawie niekwestionowanego stanu faktycznego (vide wyrok NSA z 14.07.2010 rok I FSK 1310/09 niepublikowany).

Ponadto w zakresie odnoszącym się do opisanego wyżej zarzutu naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że strona wnosząca skargę kasacyjną w sposób nieuzasadniony marginalizuje stopień społecznej szkodliwości wprowadzenia do obrotu zafałszowanego masła na szkodę konsumentów. Przy tej okazji należy także zwrócić uwagę na to, że wymierzona stronie skarżącej kara stanowiła 0,08% maksymalnej kwoty jaką organ mógł nałożyć na skarżącego.

Za całkowicie bezzasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art.18 ust.1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Handlowej. Poza sporem powinna pozostawać okoliczność, że w/w przepis prawa dający organowi administracji publicznej uprawnienie do stosowania opisanej w tym przepisie sankcji administracyjnej, nie został w stosunku do skarżącego przy rozpoznawaniu tej sprawy zastosowany. W oparciu o powołany wyżej przepis prawa organy administracji publicznej nie rozstrzygały, a tym samym brak jest podstaw do postawienia Sądowi I instancji zarzutu naruszenia tegoż przepisu prawa poprzez jego błędną wykładnię.

Ponadto należy podkreślić, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.12 ust.3 Rozporządzenia (WE) NR 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt poprzez przyjęcie, że wyniki badań częściowo nie objęte akredytacją stanowią przesłankę do założenia, że produkt nie spełnia norm przepisanych został omówiony przy okazji oceny zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania i zarzut ten nie został uwzględniony. Również zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.29 ustawy o Inspekcji Handlowej jest bezzasadny. Przepis ten nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonej decyzji a tym samym brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się jego naruszenia poprzez błędną jego wykładnię.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oraz art.204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.