Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 747/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: par. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 152
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ, Prezes ZUS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 – dalej jako kpa) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 – dalej jako ustawa COVID-19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o C0VID-19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 152) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako ZUS) z [...] r., znak: [...], odmawiającą J. T. (dalej jako strona, skarżąca) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ po raz pierwszy rozpoznając sprawę [...] r. wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,

2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

2. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Zgodnie z § 11 powołanego rozporządzenia, warunkiem zwolnienia

z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 1, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za:

1) styczeń 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 1,

2) grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. - w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1 pkt 2

- nie później niż do dnia 28 lutego 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest

z obowiązku ich składania.

Organ podał, że we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona wskazywała na prowadzenie działalności w branży, która uzasadniała skorzystanie

z prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Niemniej jednak kod ten nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie wg stanu na dzień 30 listopada 2020 r.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podał, że wspólnicy spółek jawnych są zobowiązaniu do zgłoszenia się do ubezpieczeń społecznych jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność i z tego tytułu są płatnikami składek. Nie mają co prawda obowiązku określania charakteru działalności wg PKD, albowiem obowiązek taki ciąży na spółce jawnej. Kod PKD przeważającej działalności podany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek skarżącej jest tożsamy z tym, jaki widnieje w KRS spółki jawnej, której skarżąca jest wspólnikiem. Przesłany przez GUS wykaz płatników składek, którzy na 30 listopada 2020 r. mieli zarejestrowaną przeważającą działalność z kodem uprawniającym do zwolnienia nie zawierał danych spółki ani skarżącej.

W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła

- naruszenie art. 31zo ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżąca nie spełnia warunków do zwolnienia z opłacania składek;

- naruszenie § 10 ust. 2 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżąca nie spełnia warunków do zwolnienia z opłacania składek;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa wobec braku należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie przedmiotu przeważającej działalności skarżącej.

Strona domagała się przeprowadzenia dowodu z dokumentów dołączonych do skargi wskazującej na przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podała, że nieprzerwanie od 2010 r. prowadzi przeważającą działalność w branży hotelarskiej i gastronomicznej. Wskazała, że intencją ustawodawcy wprowadzającego pomoc dla przedsiębiorców było wsparcie osób prowadzących działalność w branżach szczególnie dotkniętych epidemią. Kod PKD ma charakter wyłącznie pomocniczy i nie może mieć decydującego znaczenia przy zwalnianiu z opłacania składek. Przyznała, że spółka winna zaktualizować wpis, jednakże brak wypełnienia tego obowiązku nie może pociągać dla skarżącej negatywnych skutków.

Do skargi strona dołączyła wydruki ze strony internetowej, na której zamieszczone zostały komentarze gości prowadzonego przez nią hotelu i restauracji oraz protokół z kontroli przeprowadzonej przez komendę Państwowej Straży Pożarnej w C., w którego wynika, że kontrola była prowadzona w hotelu A należącym do skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie

w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ppsa).

Przepis powołanego na wstępie § 10 ust. 1 rozporządzenia, nakazuje zwolnić z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami szczegółowo wymienionymi w tym przepisie, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

W ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej, a nie deklarowanej.

Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r.

o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny

i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi, ale o charakterze wzruszalnym, zatem takiego, które może być obalone dowodami przeciwnymi.

Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. (tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15, publ. w systemie Legalis).

Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie

z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 4 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 614/20, wyrok WSA w Gliwicach z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 433/21).

Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że sama treść wpisu do rejestru REGON nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu.

Należy także wziąć pod uwagę cel ustawy COVID-19 oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia, który wynika wprost z ich tytułów, a jakim jest przeciwdziałanie sytuacjom kryzysowym spowodowanym pandemią COVID, a więc m. in. łagodzenie skutków społeczno – gospodarczych poprzez udzielanie przedsiębiorcom wsparcia materialnego, mającego na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel wprowadzonych przepisów, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w § 10 rozporządzenia winna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem wymienionym w ustawie jako uprawniający do zwolnienia i stan taki trwał w dniu wskazanym w rozporządzeniu.

Z treści § 10 ust. 1 rozporządzenia wynika, że ulga przysługuje przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym daną działalność. Stanowi on bowiem

o "płatniku składek prowadzącym działalność". Nie jest zatem decydująca sama treść wpisu do rejestru REGON. Zatem jeżeli dowody wskazują, że przeważający rodzaj działalności mieści się w katalogu objętym zwolnieniem, to brak jest podstaw do odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

Formalistyczne podejście i ograniczenie pomocy tylko do tych podmiotów, które działalność opisaną kodami objętymi uprawnieniem do zwolnienia ujawniły

w REGON niezależnie od faktycznie wykonywanej działalności naruszałoby zasadę proporcjonalności i równości wobec prawa w odniesieniu do tych przedsiębiorców, którzy prowadząc taką samą działalność uprawniającą do zwolnienia ujawnili ją

w odpowiednim rejestrze i otrzymali wsparcie. Mogłoby też prowadzić do nadużyć, gdyby pomoc trafiała do podmiotów, które faktycznie prowadzą działalność innego rodzaju, niż deklarowana w rejestrze, a uprawniająca do zwolnienia.

Natomiast strona wykazała, że jest wspólnikiem spółki jawnej prowadzącej działalność hotelarską i gastronomiczną. Już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazywała na rodzaj przeważającej działalności gospodarczej, zaś wraz ze skargą dołączyła wydruki ze strony internetowej, protokół kontroli, książkę kontroli, które mogą wskazywać na przeważający rodzaj działalności gospodarczej.

Nie można również pominąć art. 79a § 1 i § 2 K.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.( § 1).

W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1(§ 2).

Organ powinien zatem przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji poinformować ją o konieczności wykazania przesłanek, których niewykazanie może narazić ją na negatywne konsekwencje prawne.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu.

Przeprowadzi postępowanie dowodowe w oparciu o art. 7 i 75 § 1 K.p.a., mające na celu ustalenie, jakiego rodzaju działalność strony ma rzeczywiście charakter przeważający – czy istotnie jest to działalność hotelarska i gastronomiczna, czy też obok niej prowadzi także działalność innego rodzaju, której rozmiary lub uzyskiwane z niej dochody wskazują, że to owa inna działalność jest jednak przeważającą. Następnie organ wyda decyzję stosowną do wyniku poczynionych ustaleń, którym da wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa uchylił zaskarżoną decyzję.

-----------------------

i

str. 2