Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1005/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r. sprawy ze skargi Z.T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 42/2002 poz. 371 z późn. zm.) pozbawił uprawnień kombatanckich Z.T. wskazując, że wymieniony posiadał uprawnienia kombatanckie wyłączne z tytułu pełnienia w okresie od [...].06.1948 r. do [...].10.1950 r. zasadniczej służby wojskowej w [...] Pułku K., a więc z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej", w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, a takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Ponadto organ orzekający wyraził pogląd, że nie jest obowiązany do dokonywania ustaleń co do tego, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 omawianej ustawy.

Powyższe ustalenia oraz wymieniony pogląd organ podzielił w decyzji z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję własną z [...].08.2000 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2002 r. sygn. akt V SA 2101/01 uchylił decyzję organu z dnia [...] stycznia 2001 r., zakwestionował zawarty w niej pogląd i stwierdził, że organ orzekający w postępowaniu weryfikacyjnym obowiązany był do badania także przesłanek z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach uzasadniających zachowanie uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] r. po rozpatrzeniu sprawy ponownie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2000 r. o pozbawieniu Z. T. uprawnień kombatanckich.

Organ w uzupełniającym postępowaniu dowodowym ustalił, że [...] Pułk K., w którym pełnił służbę Z.T., w latach 1948 - 1950 brał udział w walkach z organizacjami: "W.", N., A. oraz bandami rabunkowymi (zaświadczenie z IPN z [...].08.2002 r.). Również pismo S. z [...] sierpnia 1995 r. potwierdzało organowi, iż [...] Pułk K., w czasie gdy służył w nim skarżący, brał udział wyłącznie w zwalczaniu poakowskiego podziemia i band rabunkowych. Sam skarżący przesłuchany w drodze pomocy prawnej w Urzędzie Gminy w B. podał, że walczył z nielegalnymi antypaństwowymi organizacjami i bandami zbrojnymi oraz złodziejstwem szerzącym się w tym czasie w Polsce.

Ustalenia te dały organowi podstawę do pozbawienia Z.T. uprawnień kombatanckich.

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2004 r. sygn. akt V SA/Wa 3028/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. T. wniesiona na powyższą decyzję.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 o kombatantach... pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Od zasady obligatoryjnego pozbawienia uprawnień uzyskanych z ww. tytułów przewidziane zostały wyjątki, objęte zdaniem drugim tego przepisu, zawierającym regulację przewidującą zachowanie uprawnień przez osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Prawidłowo dokonane ustalenia organu nie dały podstaw do zachowania uprawnień kombatanckich Z. T. Pełnił on służbę wojskową w okresie późniejszym niż ustawa wskazuje do zachowania tych uprawnień. Jednostka wojskowa, w której służył nie walczyła ani z bandami U. ani z grupami W. Zatem nie było podstaw do zachowania tych uprawnień. Nie była nią również wskazywana przez skarżącego okoliczność pomagania w czasie okupacji hitlerowskiej partyzantom.

Powyższy wyrok uprawomocnił się.

Pismem z dna [...] września 2004 r. Z.T. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]. Stwierdził w nim, że obecna sytuacja się zmieniła i powinien on otrzymać uprawnienia kombatanckie. Nie wskazał, na czym ta zmiana polegała. Wyraził w nim pogląd, że będąc w wojsku służył ojczyźnie, że był szeregowym żołnierzem więc musiał wykonywać rozkazy przełożonych. Nie może natomiast odpowiadać za tych, którzy likwidowali ruch podziemny.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stosownie do przepisu art. 235 § 1 kpa uznał pismo jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa.

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Z.T. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] listopada 2004 r.

Organ wskazał, że stosownie do art. 16 § 1 kpa uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie. Taki przypadek przewiduje art. 154 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa (a z taką decyzją mamy do czynienia w sprawie), może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który je wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z.T. nie wskazał aby w sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Sam fakt, że strona chciałaby uniknąć sankcji z przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... stanowiącej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich nie jest tym słusznym interesem strony, o którym mowa w art. 154 kpa. Takie pojmowanie słusznego interesu strony sprowadzałoby się jedynie do dochodzenia przepisów prawa z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.... Byłoby również naruszeniem przepisu art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/2002, poz. 1270) stanowiącego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Taka ocena została dokonana w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2004 r., sygn. akt V SA 3028/03. W sprawie nic się nie zmieniło, zatem nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku strony.

Powyższa decyzja została zaskarżona skargą wniesioną przez Z.T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga ta była przedmiotem niniejszego postępowania.

Skarżący zarzucił w niej, że odmowa przyznania mu uprawnień kombatanckich jest naruszeniem praw przez niego nabytych. Podniósł, że pełnił przymusowo służbę wojskową, że narażał wówczas własne życie przez co należy mu się rekompensata w postaci uprawnień kombatanckich. Podkreślił, że nie należał do P. i nie popierał jej działalności. Pomagał natomiast partyzantom w uzyskaniu żywności.

Wnosił o przywrócenie mu praw kombatanckich.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe.

Przedmiotem postępowania administracyjnego był wniosek strony o wzruszenie decyzji ostateczne Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2003 r. w trybie art. 154 kpa. Przedmiotowa decyzja utrzymującą w mocy decyzję pozbawiającą Z.T. uprawnień kombatanckich - nie tworzyła praw nabytych i mogłaby być uchylona lub zmieniona wtedy, gdyby przemawiały za tym względy interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Zatem przedmiotem postępowania było ustalanie przesłanek do obalenia lub zmiany decyzji już istniejącej. Takich przesłanek strona nie wskazała. Samo twierdzenie skarżącego, że należy mu się rekompensata za przymusową służbę wojskową wyrażona uprawnieniami kombatanckimi nie daje podstaw do przyjęcia zaistnienia kwalifikowanego (słusznego) interesu strony wymagającego zmiany czy uchylenia decyzji ostatecznej skontrolowanej przez sąd pod względem jej zgodności z prawem.

Również twierdzenia skarżącego, iż uprawnienia kombatanckie powinien otrzymać z uwagi na udzieloną partyzantom pomoc żywnościową nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczność ta ani nie stanowi przesłanki do uzyskania uprawnień kombatanckich ani też nie jest nową okolicznością w postępowaniu świadczącą o słusznym interesie strony.

Skarżący okoliczność tę podnosił w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzję organu z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie o sygn. V SA 3028/03.

Podnoszone przez skarżącego zarzuty sprowadzają się do jego oceny faktów i ustaleń dokonanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, której wzruszenia żąda skarżący.

Zatem słusznie organ ustalił, iż w sprawie brak jest przesłanek wskazujących na zaistnienie słusznego interesu strony dającego podstawę do wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa.

Reasumując zebrany w sprawie materiał nie daje podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania administracyjnego zostały naruszone przepisy prawa materialnego i proceduralnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, wobec czego na podstawie art. 151 ust. z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało oddalić skargę jako niezasadną.