Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1045/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 4, art. 8 ust. 3 i 4, art. 37 ust. 6, art. 106 ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego S.L. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: SKO lub Kolegium), działając na podstawie m.in. art. 106 ust. 3a i ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchyliło decyzję z dnia [...] lipca 2016r., nr [...], działającego z upoważnienia Wójta Gminy, Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej jako: Kierownik GOPS) i umorzyło postępowanie w I instancji w całości.

II. Wynikający z ( uzupełnionych ) akt administracyjnych stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

1. W wyniku przeprowadzenia w dniu [...] października 2015 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego, pracownik socjalny ustalił, że łączny dochód rodziny świadczeniobiorcy T.K. wynosi 743 zł i obejmuje zasiłek pielęgnacyjny jego żony 153 zł, zasiłki rodzinne na dwoje dzieci 212 zł oraz zasiłek stały żony 378 zł). W związku z tymi ustaleniami decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Kierownik GOPS, działając z up. Wójta Gminy, zmienił decyzję własną z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w ten sposób, że przyznał T.K. zasiłek stały na okres [...] października 2015 do [...] kwietnia 2019 r. w wysokości 328,25 zł miesięcznie oraz na okres [...] maja 2019 do dnia [...] maja 2019 r. w wysokości 74,12 zł.

2. W dniu [...] kwietnia 2016r. przeprowadzona została aktualizacja wywiadu środowiskowego z T.K.. W jej wyniku pracownik socjalny GOPS ustalił, iż aktualna wysokość dochodu rodziny wynosi 811,75 zł (389 zł – świadczenie rodzinne i pielęgnacyjne, 422,75 zł - zasiłek stały żony), i uległa zwiększeniu o 68,75 zł w stosunku do stanu istniejącego w czasie wywiadu z dnia [...] października 2015 r. Ustalono również wysokość dochodu w przeliczeniu na osobę w rodzinie - 202,94 zł ( małżonkowie K. i dwoje dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym).

3. W konsekwencji tych ustaleń decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Kierownik GOPS, działając z upoważnienia Wójta, orzekł o zmianie decyzji nr [...] z dnia [...] października 2015 r. w ten sposób, że orzekł o przyznaniu zasiłku stałego dla T.K. od [...] kwietnia 2016 r. do [...] maja 2019 r. w następującej wysokości:

- od [...].04.2016 r. do [...].04.2019 r. w wysokości 311,06 zł miesięcznie, termin wypłaty 25 kwietnia, 23 maja, 23czerwca, 22 lipca, 23 sierpnia, 23 września 2016 r.,

- od [...].05.2019 r. do [...].05.2019 r. w wysokości 70,24 zł.

4. W wyniku odwołania T.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na niezapełnienie stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu oraz przedłożone organowi odwoławczemu akt sprawy nie pozwalających na ustalenie dochodu rodziny. Kolegium wskazało ponadto, że decyzja wydana w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s. ma charakter konstytutywny, więc organ I instancji decyzją wydaną w dniu [...] kwietnia 2016 r. nie mógł orzekać o prawach strony od dnia 1 kwietnia 2016 r.

5. Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik GOPS pismem z dnia [...] lipca 2016 r. zawiadomił T.K. o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego ponownego rozpatrzenia sprawy ustalenia wysokości zasiłku stałego od miesiąca kwietnia 2016 r.

6. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Kierownik GOPS, działając z upoważnienia Wójta Gminy, zmienił decyzję własną z dnia [...] października 2015 r. i orzekł o przyznaniu T.K. zasiłku stałego od [...] kwietnia 2016 r. do [...] maja 2019 r.:

- od [...].04.2016 r. do [...].04.2019 r. w wysokości 93,32 zł,

- od [...].05.2016 r. do [...].04.2019 r. w wysokości 311,06 zł,

- od [...].05.2019 r do [...].05.2019 r. w wysokości 70,24 zł

Wskazał też, że miesiącu lipcu 2016 r. zasiłek stały do wypłaty wyniesie 323,09 zł,

W uzasadnieniu organ I instancji, powołując się na ustalenia wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazał, iż łączny dochód rodziny świadczeniobiorcy wynosił 811,75 zł. ( zasiłek rodzinny na dwoje dzieci - 236 zł, zasiłek pielęgnacyjny żony - 153,00 zł, zasiłek stały żony - 422,75 zł). Organ powołał się na przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. określający przesłanki przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz na przepis art. 8 ust. 3 ww. ustawy definiujący pojęcie dochodu w rozumieniu przepisów tej ustawy, wyjaśniając, że zgodnie z art. 6 pkt 4 u.p.s. dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów w rodzinie. W związku z powyższym organ uznał zasiłek stały żony wnioskodawcy jako wiodący dochód rodziny i stwierdził, że bierze się go pod uwagę przy wyliczaniu zasiłku stałego dla strony. Tym samym dochód na osobę w rodzime T.K. to kwota 811,75 zł, co daje dochód na osobę w wysokości 202,94 zł. Przytaczając treść art. 37 ust 1 pkt 2 u.p.s. oraz wskazując na obowiązujące kryterium dochodowe na osobę w rodzinie ( art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. ) w wysokości 514 zł, stwierdził, że różnica pomiędzy tym kryterium a dochodem na osobę w rodzinie strony wynosi 311,06 zł ( 514,00 zł - 202,94 zł). Organ zauważył, iż dochód rodziny T.K. ustalony w trakcie przeprowadzania [...] października 2015 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego wynosił 743,00 zł, a obecnie wynosi 811,75 zł zatem zmiana dochodu przekroczyła 10% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwotę 51,40 zł (10% x 514,00 zł) wyniosła bowiem 68,75 zł ( 811,75 zł -743,00 zł). W ocenie organu okoliczność ta powoduje, że zrealizowana została przesłanka określona w art. 106 ust. 5 u.p.s. według którego decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej rodziny, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Organ wskazał ponadto, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. ma charakter konstytutywny, co przesądza o tym, że tego rodzaju decyzja może wywierać tylko skutki ex nunc, tj. na przyszłość, w związku tym wydano decyzję przyznającą zasiłek stały dla strony od dnia [...] kwietnia 2016 r.

7. W odwołaniu od tej decyzji T.K. zarzucił, że wysokość jego zasiłku stałego jest wadliwie wyliczona od [...] maja 2014 r. Stwierdził, że jeśli wysokość zasiłku jest ruchoma i zależna od innych stałych świadczeń, to przysługujący mu zasiłek nie może być wyliczany z uwzględnieniem zasiłku stałego żony. Zdaniem skarżącego dla obliczenia zasiłku stałego dla małżeństwa bazą wyjściową powinien być jedynie zasiłek rodzinny i zasiłek pielęgnacyjny żony, którego wysokość jest ustalona ustawowo. Z akt sprawy wynika, że dochód jego rodziny za miesiąc marzec 2016 r. obliczono na kwotę 811,75 zł, wliczając zasiłek stały żony. Zasiłek ten nie może być uznany jako wiodący, gdyż jest wyliczany na takiej samej zasadzie jak zasiłek skarżącego. Skarżący stwierdził, że przepisy określają co należy rozumieć jako stały dochód. Jest to kwota ustalona ustawowo, a żaden przepis prawa nie stanowi, że zasiłek stały z powodu inwalidztwa jest kwotą stałą. Nosi on tylko nazwę stałego, gdyż wyliczany jest na podstawie stałych dochodów.

8. W wyniku rozpoznania odwołania, SKO powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2016r. uchyliło decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. w całości i umorzyło postępowanie w I instancji w całości.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść przepisów dotyczących przyznania zasiłku stałego wskazując, że w przypadku osoby w rodzinie ustala się go w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie ( 514 zł ) a dochodem na osobę w rodzinie.

Odnosząc się do stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie SKO wskazało, iż dochód rodziny skarżącego wzrósł z kwoty 743,00 zł w miesiącu październiku 2015r., do kwoty 811,75 zł, w miesiącu kwietniu 2016r. tj. o kwotę 68,75 zł. co na jedną osobę w rodzinie miesięcznie stanowi kwotę 17,18 zł.

Zdaniem Kolegium w świetle brzmienia art. 106 ust. 3a u.p.s. brak było podstaw do zmiany decyzji z [...] października 2015 r. Zgodnie z powołanym przepisem zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W ocenie SKO kwota zmiany w przedmiotowej sprawie nie przekroczyła kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, gdyż wyniosła 17,18zł. Zdaniem organu odwoławczego, interpretacja przepisu art. 106 ust.3a zaprezentowana przez organ I instancji, dyskryminuje rodziny w stosunku do osób samotnie gospodarujących.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż przy ustalaniu wysokości przysługującego mu zasiłku stałego organ nie powinien do dochodu rodziny wliczać kwoty zasiłku stałego żony, Kolegium wyjaśniło, że zasiłek ten stanowi miesięczny dochód rodziny i jako taki winien być wliczany do dochodu rodziny. Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu tego, zgodnie z przepisem art. 8 ust. 4 u.p.s. nie wlicza się nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220); dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że wysokość zasiłku stałego nie powinna być wliczana do dochodu rodziny, gdyż świadczenie z tego tytułu nie zostało wskazane w przepisie art. 8 ust. 4 jako podlegające wyłączeniu od dochodu.

W końcowej części uzasadnienia organ zwrócił uwagę, iż zaskarżona decyzja, mając charakter konstytutywny, może wywierać tylko skutki ex nunc, tj. na przyszłość, tymczasem, organ I instancji, mimo wydania jej w dniu [...] lipca 2016 r. orzekł o zmianie decyzji z dniem [...] kwietnia 2016 r.

III. W skardze T.K. zarzucił, że do dochodu rodziny przy ustalaniu zasiłku stałego nie powinien zostać wliczony zasiłek stały drugiego małżonka. W jego sytuacji do dochodu powinny zostać zatem wliczone wyłącznie zasiłek rodzinny na dzieci oraz zasiłek pielęgnacyjny dla żony. Zdaniem skarżącego stanowisko organu dyskryminuje drugiego małżonka także posiadającego grupę inwalidzką, który wnioskuje o przyznanie zasiłku stałego.

IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

V. Na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach przyznanego mu prawa pomocy, podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

VI. 1. Kontrola sądowoadministracyjna, stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2016 r., poz.718, powoływanej jako: Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych tj. oceny, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( czyli na treść decyzji ) i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, ewentualnie czy decyzja nie jest dotkniętymi wadami powodującymi jej nieważność z przyczyn wskazanych w art. 156 Kpa lub postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wznowienia ( art. 145 § 1 Ppsa).

Dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności działań administracji publicznej następuje według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia wydania kontrolowanego aktu i w oparciu o akta administracyjne z tego momentu ( art. 133 § 1 Ppsa ). Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd kontroluje całokształt sprawy administracyjnej gdyż nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi.

Należy też zauważyć, że celem kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny jest ocena zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd, na skutek zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej, nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. Sąd administracyjny nie zastępuje zatem organu administracji publicznej i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, chociaż wydaje wyrok rozstrzygający sprawę sądowoadministracyjną. Orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania w toku dalszego załatwiania sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny rozstrzyga wprawdzie spór, lecz nie między stronami postępowania administracyjnego, a pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego ( tj. organem administracji, który wydał zaskarżony akt, a podmiotem legitymowanym do jego zaskarżenia), i tylko w zakresie obejmującym legalność zachowań prawnych organu administracyjnego. W takim tylko zakresie sprawa administracyjna staje się w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiotem oceny sądu. Zastrzec przy tym należy, iż sąd administracyjny nie ma kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej. Zadanie to należy do organu administracji publicznej.

2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostawała decyzja organu odwoławczego o uchyleniu zaskarżonego odwołaniem rozstrzygnięcia organu I instancji i umorzeniu postępowania wszczętego w sprawie weryfikacji dotychczasowej wysokości zasiłku stałego skarżącego, ustalonej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2015 r. w wysokości po 328,25 zł miesięcznie. W sprawie tej organ I instancji uznał, że nastąpił wzrost dochodu w rodzinie skarżącego o kwotę przekraczającą 10 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ( tj. kryterium o jakim mowa w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2014 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – Dz.U. z 2015 r., poz. 1058) i obniżył kwotę zasiłku stałego skarżącego z dotychczasowej wysokości 328,25 zł do kwoty 311,06 zł na podstawie ustaleń rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2016 r. Wzrost dochodu rodziny skarżącego Kierownik GOPS wyliczył na kwotę 68,75 zł, co wg niego przekracza 10% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ( 514x10% = 54,10 zł ). Organ II instancji uznał natomiast, że wzrost dochodu, o jakim mowa w art. 106 ust. 3a ustawy z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 930 powoływanej jako: u.p.s) musi być przeliczony z uwzględnieniem osób w rodzinie by ustalić wzrost dochodu na osobę w tejże rodzinie w celu ewentualnej weryfikacji wysokości pobieranego świadczenia.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zajęte przez SKO w zakresie wykładni powołanego przepisu art. 106 ust. 3a u.p.s. Trafnie SKO wskazało, iż odmienna, zastosowana przez organ I instancji wykładnia wskazanej regulacji prawnej prowadzi do dyskryminacji świadczeniobiorcy pozostającego w rodzinie ( oraz jego rodziny) w porównaniu do osoby samotnie gospodarującej. Tak więc zasadnicze ustalenie Kierownika GOPS, iż dochód rodziny skarżącego wzrósł w odniesieniu do ustalonego w trakcie wywiadu z dnia [...] października 2015 r. o kwotę przekraczającą 10 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie pozostawało wadliwe. Prawidłowo bowiem przyjęło SKO, że wzrost dochodu w rodzinie skarżącego wystąpił, ale o kwotę 17,18 zł na osobę w tej rodzinie ( 68,75 zł : 4 = 17,18 zł ). W konsekwencji zasadnie też Kolegium uznało, że nie zaszły przesłanki do wdrożenia trybu weryfikacji świadczenia w postaci zasiłku stałego w oparciu o przepis ust. 5 art. 106 u.p.s. Wskazać należy, że zaskarżona skargą decyzja SKO pozostaje w istocie korzystna dla skarżącego bowiem skutkuje "przywróceniem" mu zasiłku stałego w kwocie przyznanej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2015 r.

3. Za nieuzasadnione natomiast uznać należy zarzuty skargi dotyczące tego, że do dochodu rodziny ustalanego w celu wyliczenia wysokości ( weryfikacji wysokości ) zasiłku stałego dla osoby ubiegającej się o zasiłek stały nie wlicza się zasiłku stałego małżonka tej osoby. Wskazać przy tym należy, że zasady ustalania dochodu rodziny i dochodu na osobę w rodzinie pozostają analogiczne w przypadku gdy chodzi o ustalenie wysokości świadczenia ( np. zasiłku stałego ) po raz pierwszy, jak i w sytuacji weryfikacji jego wysokości w sytuacji o jakiej mowa a art. 106 ust. 3a u.ps.

4. Ustawa o pomocy społecznej precyzyjnie określa sposób ustalania przez organy pomocy społecznej dochodu osób ubiegających się o przyznanie świadczenia. Ogólna definicja dochodu dla celów pomocy społecznej ujęta została w art. 8 ust. 3 u.p.s. Zgodnie z nim za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, jak również kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Wszystkie składniki dochodu ustala się według zasad określonych w poszczególnych ustępach art. 8 u.p.s. W ust. 4 tego przepisu ustawodawca wskazał, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Dodatkowo zgodnie z przepisem szczególnym tj. art. 37 ust. 6 u.p.s. przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego.

Powołać też należy przepis art. 6 pkt 4 u.p.s., który określa, że za dochód rodziny uznaje się sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie i ustęp 3 stanowiący, że dochód na osobę w rodzinie to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie.

5. Z powyższych przepisów bezsprzecznie wynika, iż w art. 8 ust. 4 u.p.s. ustawodawca enumeratywnie wyliczył przychody, które na potrzeby ustalenia spełniania kryterium dochodowego nie podlegają zaliczeniu do dochodu ustalonego zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy. Katalog przychodów określonych w tym przepisie ma charakter zamknięty, co oznacza, że organ administracji przyznający świadczenia nie ma żadnej swobody w zakresie ustalania dochodu osoby, w tym również wykraczania poza katalog przychodów w nim określonych i niezaliczenia do dochodu rodziny osoby ubiegającej się o zasiłek stały, zasiłku stałego innego członka rodziny ( np. małżonka ). Nie ulega zatem wątpliwości, że zasiłek stały współmałżonka beneficjenta podlega zaliczeniu do dochodu warunkującego przyznanie mu prawa do zasiłku stałego, co w sposób jednoznaczny wynika z treści art. 8 ust. 3 i 4 ustawy. Nie jest bowiem wymieniony w art. 8 ust. 4 ustawy wśród świadczeń, które nie podlegają wliczeniu do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy. W konsekwencji zasiłek stały małżonka beneficjenta jest uwzględniany do dochodu rodziny także w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 106 ust. 3a u.p.s., zmierzającym do weryfikacji wysokości pobieranego przez niego świadczenia (zasiłku stałego) w przypadku wzrostu dochodu o jakim mowa w tym przepisie. Wbrew zatem zarzutom, skargi przywołane uregulowania prawne uzasadniają stwierdzenie, że dochód rodziny osoby ubiegającej o zasiłek stały ( jak też osoby w stosunku do której wdrożony został tryb zmiany decyzji w celu weryfikacji wysokości pobieranego świadczenia ) obejmuje zasiłek stały innego członka tej rodziny. W postępowaniu "weryfikacyjnym", prowadzonym na podstawie art. 106 ust. 5 w zw. z ust. 3a u.p.s. nie podlega natomiast zaliczeniu do dochodu rodziny zasiłek stały dotychczas pobierany przez samego beneficjenta. Natomiast zaliczeniu do dochodu podlega zasiłek stały pobierany przez współmałżonka.

6. Odnosząc się z kolei do twierdzeń skarżącego podnoszonych na etapie odwołania jak i skargi o wadliwości wyliczania mu zasiłku stałego w okresie od maja 2014 r. wskazać należy, że przedmiotem kontroli sądowej pozostawały wyłącznie decyzje wydane w postępowaniu wszczętym w celu weryfikacji wysokości zasiłku stałego skarżacego. Ostateczna decyzja Kierownika GOPS przyznająca skarżącemu zasiłek stały jak i ostateczne decyzje "weryfikacyjne" tego organu z dnia [...] listopada 2014 r. oraz [...] października 2015 r. pozostawały bowiem poza zakresem sprawy administracyjnej, w graniach której sąd administracyjny uprawniony jest sprawować kontrolę legalności działań administracji publicznej ( art. 134 § 1 Ppsa ) i stosować środki prawne z art. 135 Ppsa. W odniesieniu do każdej z tych wcześniejszych decyzji skarżącemu służyło prawo odwołania do organu II instancji, a następnie skarga do sądu administracyjnego.

7. Mając na uwadze poczynione rozważania, Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę jako bezzasadną oddalił. Jednakże zważywszy na treść – uchylonej przez SKO - decyzji organu I instancji, wskazać należy że zasadnie Kolegium wytknęło mu, iż jego decyzja podjęta w dniu [...] lipca 2016 r., mając charakter konstytutywny - pozostając dotknięta omówionymi już uchybieniami - nadto w sposób niedopuszczalny, weryfikowała wysokość świadczenia z mocą wsteczną, bo od [...] kwietnia 2016 r. w oparciu o ustalenia poczynione w toku rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. Tymczasem obowiązkiem organu, ponownie rozpoznającego sprawę po decyzji kasacyjnej SKO z dnia [...] czerwca 2016 r., powinno być ponowienie wywiadu środowiskowego w celu ustalenia dochodu rodziny skarżącego z miesiąca poprzedzającego ewentualną weryfikację zasiłku stałego i ustalenie jego nowej wysokości na przyszłość ( czyli po dacie decyzji ) w przypadku rzeczywistego zaistnienia przesłanki z art. 106 ust. 3a u.p.s. Mając jednakże na uwadze charakter i korzystne dla skarżącego skutki zaskarżonej decyzji SKO oraz zasadę wynikającą przepisu art. 134 § 2 sąd uznał brak podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

8. W przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika (radcy prawnego) ustanowionego dla skarżącego z urzędu w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł ( pkt II wyroku ) na podstawie art. 250 ppsa oraz § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz.U z 2016 r., poz. 1715 ).