Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 263/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2008 r. sprawy ze skargi UAB "V." z siedzibą w K., Litwa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej UAB "V." z siedzibą w K., Litwa kwotę 1537 (jeden tysiąc pięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VISA/Wa 263/08

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 28 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088), lp. 2.7 załącznika do ww. ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 6 lipca 2007 r. wniesionego przez U. z L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 (ośmiu tysięcy) złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Ustalono, że dnia 27 czerwca 2007 r. skarżąca wykonywała transport drogowy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. W dniu 27 czerwca 2007 r. na drodze krajowej nr [...] dokonano kontroli pojazdu marki R. o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] prowadzonego przez Pana [...]. W toku czynności kontrolnych ustalono, iż strona pojazdem tym wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy - przewóz ładunku z Polski do Rosji. Kierowca okazał do kontroli zezwolenie uprawniające do wykonywania transportu drogowego do kraju trzeciego, w którym nie wypełniono rubryk 3 i 5 wobec czego stwierdzono nieważność zezwolenia. Z uwagi na powyższe organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8000 złotych.

W odwołaniu od decyzji I instancji podnosi się, iż wykonywany transport towaru przez przewoźnika U. wykonywany pomiędzy Polską a K. (LITWA). Zdaniem skarżącej wynika to z dokumentu CMR, INYOICE No. [...] z dnia [...]. Przyjęcie, że przewóz ma być dokonany do Rosji jest założeniem dowolnym.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 16 kwietnia 2004 r., obrót towarami z krajami trzecimi to przywóz towarów pochodzących z kraju trzeciego na obszar celny Wspólnoty lub wywóz towarów do kraju trzeciego z obszaru celnego Wspólnoty, niezależnie od sposobu ich przemieszczania przez granicę. Art. 2 pkt 13 ww. ustawy wskazuje, że kraj trzeci to kraj niebędący członkiem Wspólnoty Europejskiej. Tymczasem zgodnie z okazanymi do kontroli dokumentami przewożony ładunek przeznaczony był na eksport do Rosji, a więc poza granicę UE, tak więc kontrolowany przewoźnik rozpoczął transport międzynarodowy - wywóz towaru z Polski do kraju trzeciego w rozumieniu umowy zawartej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej. Przeznaczenie towaru do Rosji potwierdza zgodnie z konwencją CMR okazany do kontroli dokument CMR, który jest dowodem zawarcia umowy i jej treści, jeżeli co do treści CMR-u nie przeczą inne dokumenty, co wynika z art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu towarów (CMR) sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. z dnia 14 września 1962 r.). W odniesieniu do kontrolowanego przewozu treści dokumentu CMR przeczyły inne dokumenty: miedzy innymi dokumenty urzędowe: dokument celny SAD, sporządzany w momencie exportu towaru do krajów trzecich, z którego wynika, że przewożony towar przeznaczony jest na eksport do Rosji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca wskazując, że wydając zaskarżoną odwołaniem decyzję organ stanął na stanowisku, że w czasie kontroli stwierdzono wykonywanie transportu między Polską a krajem trzecim, nienależącym do Unii Europejskiej tj. ROSJĄ, bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Podniosła, że skarżący wykonywał wyłącznie przewozu towaru z N. (Polska) do K. (Lietuva), co znajduje potwierdzenie nie tylko w dokumencie CMR, INVOICE No. [...], ale i w umowie przewozu z dnia [...] czerwca 2007 r. (dowody powołane w odwołaniu). Treść dokumentu CMR, jak i przywołanych faktur wskazują, że miejscem przeznaczenia przewożonego przez odwołującego towaru jest K. (LIETUYA). Ustalenie organu II instancji, że skoro odbiorcą towaru jest F. z siedzibą w Rosji, to oznacza, że jest to miejsce przeznaczenia towaru, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powołanymi dowodami i stanowi o rażącym naruszeniu art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe wnoszono o uchylenie decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ potrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U.2000, nr 125, poz.. 874), kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów m.in. ust. 4. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Wskazano, że przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wskazuje, że wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r., którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 8.000 zł stwierdzając, że w dniu 27 czerwca 2007 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. zatrzymano do kontroli pojazd R. o nr rej. [...] z przyczepą o nr rej. [...], należący do przewoźnika litewskiego U. z siedzibą w K., kierowany przez Pana [...]. W czasie kontroli stwierdzono wykonywanie transportu między Polską a krajem trzecim, nienależącym do Unii Europejskiej tj. ROSJĄ, bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Powyższy wniosek został oparty na przekonaniu, że wprawdzie w dokumencie CMR nr [...] został wypełniony w polu dotyczącym rozładunku towaru – U. w K. na Litwie, ale z okazanych dokumentów: [...] oraz dokumentu celnego SAD wynika, że sprzedawcą ładunku jest firma F. Spółka z o.o. z siedzibą w Polsce, zaś odbiorcą ładunku jest firma F. z siedzibą w Rosji.

W ocenie Sądu skarżący wykonywał wyłącznie przewóz towaru z N. (Polska) do K. (Lietuva), co znajduje potwierdzenie w dokumencie CMR, [...], i w umowie przewozu z dnia 20 czerwca 2007 r. Treść dokumentu CMR wyraźnie wskazuje, że miejscem przeznaczenia przewożonego przez odwołującego towaru jest K. (LIETUYA).

Ciężar udowodnienia faktu, czy miał miejsce przewóz bez wymaganego zezwolenia spoczywa na organie administracji publicznej, gdyż organ z tego faktu wywodzi obowiązek zapłaty przez skarżącego kary pieniężnej.

Interpretacja tego przepisu powinna odwoływać się do kryteriów wykładni funkcjonalnej a więc uwzględniającej społeczno-gospodarczy cel przemieszczenia towaru między miejscami położonymi na terytorium UE. Nie może to więc być jakiekolwiek przemieszczenie pojazdu samochodowego z ładunkiem między miejscami położonymi na terytorium UE. Wynika więc konieczność wskazania, jakie znaczenie na gruncie Konwencji CMR ma list przewozowy. Rozważania w tym przedmiocie prowadził Sąd Najwyższy m.in. w orzeczeniach z dnia 3 września 2003 r. sygn. II CKN 415/01 OSNC 2004/10/163 oraz z dnia 19 lutego 2002 r. sygn. IV CKN 732/00 LEX nr 54467.

Dokonując analizy przepisów Konwencji stwierdzić należy, że stosownie do treści artykułu 4 Konwencji CMR, list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu. Brak, nieprawidłowość lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie ani na ważność umowy przewozu, która mimo to podlega przepisom tej Konwencji. Nieprawidłowości w sporządzeniu listu przewozowego nie powodują nieważności umowy przewozu ani nie uniemożliwiają traktowania jej jako podlegającej postanowieniom Konwencji. Artykuł 6 Konwencji wymienia dane, które powinny lub mogą być zawarte w liście przewozowym, a art. 9 określa bliżej jego funkcję dowodową. Wynika z niego, że w braku przeciwnego dowodu, list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Jedną z podstawowych funkcji, jakie spełnia list przewozowy CMR, jest funkcja dowodowa, jednak osiąga ona swój pełny walor tylko "w braku przeciwnego dowodu". Takiego dowodu organ nie przeprowadził.

W ocenie Sądu, strona skarżąca trafnie zarzuca, że organy niedostatecznie wyjaśniły, dlaczego uznały, że list przewozowy CMR nie jest wiarygodny.

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.1998 r. lex 41681).

Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach niejednokrotnie wskazywał, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu (np. wyrok NSA z dnia 15.12.1995 r. SA/Lu 2479/94).

Wobec stwierdzonych uchybień, nie można zdaniem Sądu skontrolować prawidłowości dokonanej w zaskarżonej decyzji subsumcji przepisów o transporcie drogowym a w konsekwencji prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 28 ust. 1 ww. ustawy.

Rozpatrując ponownie powyższą sprawę organ II instancji winien ustosunkować się do dokumentów przedłożonych przez skarżącego a zwłaszcza do dokumentu CMR. Wprawdzie z dokumentów celnych mogą wynikać inne dane ale wymagają one dalszego omówienia.

W ocenie Sądu, powyższe uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Dlatego też na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.