Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1192/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit a, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 169 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 256 ust. 1, art. 120 ust. 1, art. 153 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20, art. 22
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...] października 2015r. Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu wniosku O. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2014r. o umorzeniu postępowania wszczętego w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY o numerze [...], udzielonego na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Decyzja została podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r.; poz. 1410 ze zm.- dalej: p.w.p.).

Do wydania przedmiotowego orzeczenia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] kwietnia 2014r. do Urzędu Patentowego RP, działającego w trybie postępowania spornego, wpłynął wniosek O. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o stwierdzenie wygarnięcia prawa ochronnego na znak towarowy GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY o numerze [...], udzielonego na rzecz C. Sp. z o. o. z siedziba w [...]. Powyższy znak towarowy przeznaczony został do oznaczania usług z klas 35 i 39 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług (zwanej dalej: klasyfikacją nicejską). Wnioskodawca jako podstawę swego żądania wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Podniósł, że interes prawny opiera w niniejszej sprawie na przepisach gwarantujących swobodę prowadzenia działalności gospodarczej a mianowicie: art. art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie wnioskodawcy posiada on Interes indywidualny, realny, aktualny i bezpośredni oraz znajdujący potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Podniósł również, uzasadniając wniosek, że według jego najlepszej wiedzy, znak towarowy objęty żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego nie jest używany w Polsce w okresie ostatnich pięciu lat, licząc wstecz od dnia [...] marca 2014r., w sposób wymagany przez przepisy p.w.p.

Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku. Uprawniony zakwestionował interes prawny wnioskodawcy w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. W ocenie uprawnionego wnioskodawca nie wyjaśnił bowiem jakiego znaku towarowego nie może swobodnie używać w obrocie gospodarczym z powodu istnienia spornego znaku towarowego. Podkreślił, że wnioskodawca nie czyni starań o wygaśnięcie ochrony, aby samemu takim znakiem się posługiwać, gdyż uprawniony posiada jeszcze szereg praw ochronnych z elementem słownym GLOBI. Uprawniony dołączył do akt sprawy dowody na okoliczność stosowania spornego znaku towarowego w obrocie. Oświadczył, że prowadzi obecnie na terenie całej Polski sieć 87 sklepów pod nazwą "[...]", które oznaczane są m.in. znakiem towarowym "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY".

Na rozprawie w dniu [...] października 2014 r. oraz w późniejszym piśmie z dnia [...] listopada 2014r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. W aspekcie wykazania interesu prawnego stwierdził, że strony prowadzą działalność konkurencyjną a sporny znak narusza zakres wyłączności wynikający z rejestracji na rzecz wnioskodawcy wcześniejszego znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" o numerze [...]. Wskazał przy tym że w obydwu znakach towarowych występuje to samo określenie "codziennie niskie ceny". Stwierdził także, że kwestię interesu prawnego powinno się oceniać na datę wszczęcia postępowania a w dacie tej oznaczenie "codziennie niskie ceny" było znacznie silniejszym znakiem towarowym niż miało to miejsce pięć lub dziesięć lat temu. Podkreślił także, że przekonanie o kolizji znaków towarowych wystarcza do uznania interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Stosowanie spornego znaku towarowego przez uprawnionego spowodowałoby zaś poważne rozwodnienie znaku, z którego wnioskodawca korzysta.

Uprawniony podczas rozprawy podtrzymał również dotychczasowe stanowisko o braku interesu prawnego wnioskodawcy w niniejszej sprawie. Podkreślił również, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2014r. sygn. II GSK 1560/12 przesądził ostatecznie, że sporny znak towarowy nie jest podobny do przywołanego przez wnioskodawcę znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" o numerze [...], zaś występujący w tych znakach element wspólny został oceniony w kategorii hasła reklamowego. Zdaniem uprawnionego nie ma żadnej kolizji między jakimikolwiek znakami towarowymi należącymi do wnioskodawcy i uprawnionego, a sam fakt, że oba podmioty prowadzą supermarkety nie uzasadnia interesu prawnego. Uprawniony wskazał również, że jego zdaniem, interes prawny powinien być wykazany na dzień orzekania, a nie wyłącznie na dzień złożenia wniosku.

W dniu [...] listopada 2014r. po rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy wydał decyzję, którą umorzył postępowanie w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. z powodu braku po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, warunkującego wszczęcie tego postępowania.

W dniu [...] lipca 2015r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek o uchylenie wskazanej wyżej decyzji oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy i jej rozstrzygnięcie co do istoty poprzez stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]). We wniosku tym wnioskodawca podtrzymał stanowisko, iż przysługuje mu przymiot strony, bowiem może wylegitymować się interesem prawnym w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy i w brew ocenie Urzędu Patentowego, przekonanie to jest uzasadnione usprawiedliwionym przekonaniem wnioskodawcy o kolizji jego znaku ze znakiem spornym, istniejącej w dacie wszczęcia tego postępowania. Podkreślił, że dla oceny interesu prawnego wnioskodawcy w postepowaniu miarodajny jest dzień [...] marca 2014r. tj. data złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak.

Urząd Patentowy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2015r. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2014r. o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" numer [...] udzielonego na rzecz C. sp. z o.o. W uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z tym że na decyzje oraz postanowienia w sprawach o unieważnienie praw wyłącznych stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego, przy czym zgodnie z art. 256 ust. 3 p.w.p., przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o ponownym rozpatrywaniu, na wniosek strony, spraw załatwionych przez wydanie decyzji, od której nie służy odwołanie, nie stosuje się do decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty i wydanej po przeprowadzeniu rozprawy. Tym samym zdaniem organu do decyzji nierozstrzygających sprawę co do istoty lub wydanych bez przeprowadzenia rozprawy będą miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Organ wskazał również, że wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy uzależnione jest od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z art. 169 ust. 2 ustawy p.w.p. Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1 ww. przepisu na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Organ wskazał również, że przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie posługują się własną definicją interesu prawnego, dlatego w postępowaniu spornym, dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego znajduje zastosowanie art. 28 k.p.a. Wskazał także, że istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych sprawy i odpowiadających tym okolicznościom przepisów prawa materialnego przy uwzględnieniu charakteru stosunków administracyjnoprawnych, których wniosek dotyczy.

Mając powyższe na względzie organ uznał, że wnioskodawca – O. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" (nr [...]). Cytując obszernie orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że wnioskodawca nie wykazał we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego - poza podniesieniem konkurencyjności stron na rynku oraz jego przekonaniem o kolizyjności znaków - żadnych okoliczności przemawiających za istnieniem interesu prawnego warunkującego merytoryczne rozstrzygniecie sprawy co do istoty. W ocenie Kolegium Orzekającego Urząd Patentowy słusznie ocenił, że sama w sobie okoliczność, iż wnioskodawca i uprawniony prowadzą konkurencyjną działalność gospodarczą, nie dowodzi interesu prawnego do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy p.w.p. Kolegium wskazało również, że wnioskodawca jest właścicielem prawa ochronnego na znak towarowy "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" o nr [...] i może się nim posługiwać bez jakichkolwiek ograniczeń czy przeszkód ze strony uprawionego, na co wskazał sam uprawniony, ponieważ uprawniony nie sprzeciwia się używaniu znaku na który powołuje się wnioskodawca. Zdaniem organu dla przedmiotowego postępowania nie ma także żadnego znaczenia, czy znak "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" w dacie złożenie wniosku oraz w dacie orzekania przez Urząd Patentowy cieszył się renomą, ponieważ w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego przedmiotem oceny jest znak sporny z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 169 ust. 1 ustawy p.w.p. (jego używanie itp.). Wnioskujący o stwierdzenie wygaśnięcia musi zatem wykazać, iż ma interes prawny do wszczęcia tego postępowania. W ocenie Kolegium przekonanie wnioskodawcy o kolizyjności znaku spornego z jego znakiem towarowym nawet w sytuacji, w której znak ten jest znakiem renomowanym, co nie może podlegać ocenie w tym postępowaniu, nie może być podstawą do uznania interesu prawnego wnioskodawcy. Kolegium Orzekające wskazało również, że wnioskodawca nie wykazał by w wyniku istnienia rejestracji znaku towarowego "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" o nr [...] zostały naruszane jego swobody konstytucyjne i gospodarcze.

Kolegium Orzekające uznało również, że zarówno decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2011 r. [...] wydana w sprawie prowadzonej między tymi samymi stronami jak i wydany w tej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2014 r. (sygn. II GSK 1560/12) oddziałują na ocenę interesu prawnego wnioskodawcy w sprawie niniejszej bowiem, zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że przekonanie wnioskodawcy o obiektywnie usprawiedliwionej kolizyjności jest oczywiście bezzasadne. Przekonanie wnioskodawcy zostało bowiem już poddane ocenie właściwego organu państwa, a decyzję tego organu poddano kontroli sądowoadministracyjnej.

W ocenie Kolegium Orzekającego nie można podzielić opinii wnioskodawcy, że interes prawny pojawił się wraz z rosnącą zdolnością odróżniającą elementu znaku towarowego wnioskodawcy, a mianowicie wyrażenia: "codziennie niskie ceny". Zdaniem organu we wskazanej wyżej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r., Urząd przywołując stanowisko orzecznictwa podniósł również, że stosowanie przez inny jeszcze podmiot tego samego sloganu nie mającego samodzielnie  zdolności odróżniającej de facto przekreślało nabycie wtórnej zdolności odróżniającej, co zostało zaaprobowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2014 r. (sygn. II GSK 1560/12). Nadto zdaniem organu samo przekonanie wnioskodawcy o zmieniającym się charakterze elementu znaku towarowego prowadziłoby w świetle przywołanych orzeczeń do obejścia poczynionych już ustaleń i rozmycia kryteriów oceny interesu prawnego. Interes ten nie może mieć jedynie iluzorycznego charakteru, nawet jeśli jego rozumienie nie powinno tworzyć nadmiernych barier dla inicjującego postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego.

Reasumując Kolegium Orzekające stwierdziło, że Urząd Patentowy prawidłowo uznał, iż wnioskodawca nie ma interesu prawnego co obligowało organ do umorzenia postępowania.

Niezgadzając się z wyżej wskazanym orzeczeniem Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2015r. O. Sp. z o.o. (skarżący)wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono zarówno naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak i naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7,77 § 1 oraz 107 § 3 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej – w zakresie, w jakim Urząd Patentowy, oceniając interes prawny skarżącego, oparł się na ustaleniach poczynionych w innym, wcześniejszym postępowaniu o unieważnienie prawa na sporny znak, w którym wykluczono kolizję znaków towarowych "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]) i "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]), podczas gdy – w toku oceny interesu prawnego Skarżącego – Urząd Patentowy powinien był dokonać samodzielnych ustaleń, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności faktyczne na dzień złożenia wniosku inicjującego postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia w niniejszej sprawie;

- art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenie faktyczne, dowolną ocenę dowodów oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej – w zakresie w jakim Urząd Patentowy przyjął, że skarżący nie wykazał żadnych okoliczności przemawiających za uznaniem jego indywidualnego, realnego, aktualnego i bezpośredniego interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]), podczas gdy skarżący faktycznie przedstawił takie okoliczności;

- art. 28 k.p.a. w związku z art. 169 ust.2 p.w.p. i w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu braku interesu prawnego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY ([...]), podczas gdy skarżący legitymował się tym interesem.

Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie uchylenia decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2014r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]) oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął zarzuty skargi w szczególności podkreślając, że w jego ocenie zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, bowiem skarżący legitymował się interesem prawnym we wszczęciu postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy "GLOBL CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]). Wbrew ocenie Urzędu, interes ten uzasadniało usprawiedliwione przekonanie skarżącego o kolizji jego znaku ze spornym znakiem - istniejące w dacie wszczęcia postępowania o wygaszenie prawa ochronnego na sporny znak. Skarżący podkreślił również, że Urząd Patentowy odstąpił od dokonania własnej oceny kolizji oznaczeń "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" i "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" opierając się w całości na ustaleniach dokonanych przez Urząd Patentowy w decyzji z [...] marca 2011r. ([...]) wydanej w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak: "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY", co jest nieprawidłowe, gdyż wszelkie ustalenia dotyczące oceny zdolności odróżniającej, podobieństwa czy renomy oznaczeń dokonane w innym postępowaniu mają charakter ustaleń faktycznych a takie ustalenia nie mogą być poczytywane za wiążące organ w innym postępowaniu. Nadto o ile w postępowaniu o unieważnienie prawa na znak "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" okoliczności i dowody podnoszone przez skarżącego podlegały ocenie na datę zgłoszenia tego znaku, o tyle w niniejszej sprawie organ zobligowany był do dokonania oceny stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku o uznanie za wygasłe prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Zatem w niniejszej sprawie to nie rok 2002 (data zgłoszenia spornego znaku) ale rok 2014 (data wystąpienia z wnioskiem o wygaszenie prawa ochronnego na sporny znak) jest czasowym punktem odniesienia oceny kolizji tego znaku ze znakiem skarżącego. A z punktu widzenia tej ostatniej daty Urząd Patentowy miał o wiele silniejsze podstawy do uznania kolizji znaków, gdyż w tej dacie element "codziennie niskie ceny" w znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" miał o wiele silniejszą zdolność odróżniającą aniżeli w roku 2002 przy czym zbieżność znaków w zakresie tego ostatniego elementu ma kluczowe znaczenie dla stwierdzenia kolizji przeciwstawionych znaków. Skarżący podkreślił, że wyrażenie "codziennie niskie ceny" jest od dawna jednoznacznie kojarzone przez Polaków z siecią sklepów [...] co jest wynikiem intensywnego używania wskazanego wyrażenia przez skarżącą także jako elementu znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" – przez bardzo długi okres w obrocie gospodarczym na terytorium Polski. Okoliczności te, zdaniem skarżącego uzasadniają jego usprawiedliwione przekonanie o kolizji jego znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" ze spornym znakiem "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" na datę wszczęcia postępowania o wygaśniecie prawa na sporny znak. Przy czym kolizja polega na: wywoływaniu, przez sporny znak, niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd co do pochodzenia oznaczonych usług, oraz ingerencji spornego znaku w renomowany charakter znaku towarowego skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonym orzeczeniu. Organ podkreślił także, że w brew zarzutom skarżącego dokonał samodzielnych ustaleń uwzględniając wszystkie istotne okoliczności sprawy, mające znaczenie dla oceny interesu prawnego skarżącego we wszczęciu postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak, uznając ostatecznie brak interesu prawnego skarżącego, co w rezultacie skutkowało podtrzymaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt.Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jt.Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2015r. utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] listopada 2014r. w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" (nr [...]) udzielonego na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy Urząd Patentowy wydaje na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 169 ust. 2 p.w.p.).

Istnienie interesu prawnego, opartego na normie prawa materialnego, decyduje o tym, czy określony podmiot może wystąpić z wnioskiem o eliminację z obrotu prawa do znaku towarowego, zatem interes prawny pozwala określić kto może wystąpić z wnioskiem, zaś inna norma prawa materialnego określa przesłanki tej eliminacji, a więc decyduje o tym, kiedy można skutecznie wystąpić z wnioskiem (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2003 r., II SA 1165/02 Wokanda 2004/3/31).

Wobec braku uregulowania w ustawie Prawo własności przemysłowej definicji interesu prawnego, na podstawie odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. (art. 256 ust. 1 p.w.p.) przyjmuje się, że interes prawny jest kategorią normatywną z zakresu prawa materialnego, a jego źródłem - norma prawa materialnego, na podstawie której podmiot postępowania administracyjnego może dochodzić konkretyzacji jego uprawnień i obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny w celu ochrony przed naruszeniem dokonanym tym aktem i jego doprowadzeniem do stanu zgodnego z prawem (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, s. 105 i n.). Może on (interes prawny) się wywodzić również z norm należących nie tylko do gałęzi prawa administracyjnego (R. Hauser, A. Skoczylas, Strona w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Zagadnienia wybrane. Materiał na konferencję sędziów NSA, październik 2000, s. 7 i dalsze). Zawsze jego stwierdzenie następuje w wyniku ustalenia prawdopodobnego związku między normą prawa materialnego, a sytuacją prawną podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna) może wpłynąć na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (M. Bogusz, Zaskarżenie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 22).

Skarżący O. Sp. z o.o. wskazuje i wykazywał na etapie postepowania przed organami administracji, że interes prawny opiera w niniejszej sprawie na przepisach gwarantujących swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, a mianowicie: art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazał, że strony prowadzą działalność konkurencyjną, a sporny znak narusza zakres wyłączności wynikający z rejestracji na rzecz wnioskodawcy wcześniejszego znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]). Podkreślił, że w obydwu znakach występuje to samo określenie "codziennie niskie ceny". Stwierdziła także, że interes prawny winien być oceniany na datę wszczęcia postępowania a w tej dacie oznaczenie "codziennie niskie ceny" było znacznie silniejszym znakiem towarowym niż miało to miejsce pięć a także dziesięć lat wcześniej. Skarżący wskazała również, że jego zdaniem przekonanie o kolizji znaków towarowych wystarcza do uznania interesu prawnego po stronie wnioskodawcy a także, że stosowanie spornego znaku towarowego przez uprawnionego spowodowałoby poważne rozwodnienie znaku, z którego skarżący korzysta.

Należy zatem stwierdzić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, co słusznie zauważa również organ w niniejszej sprawie, przyjmuje się, iż zgodnie z art. 20 i 22 Konstytucji RP społeczna gospodarka rynkowa oparta jest m.in. na wolności działalności gospodarczej, a ograniczenie tej wolności dopuszczalne jest tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Powyższą zasadę konkretyzuje art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej stanowiąc, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Zatem, zasadą jest swoboda działalności gospodarczej, jednak z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Te przepisy prawa to m.in. przepisy ustawy p.w.p. ustanawiające wyłączność używania zarejestrowanego znaku towarowego przez uprawionego z rejestracji. Respektowanie cudzych praw wyłącznych stanowi określony ustawą warunek ograniczający swobodę działalności gospodarczej. Podmiot, który uprawdopodobni, że respektowanie cudzego prawa wyłącznego uniemożliwia wykonywanie działalności gospodarczej na równych prawach z podmiotem uprawnionym, przy jednoczesnym wskazaniu, że zarejestrowane oznaczenie nie funkcjonuje należycie, a w szczególności nie pełni funkcji znaku towarowego, niewątpliwie ma interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie jego wygaśnięcia (wyrok NSA z 21 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1646/11).

Sąd w tym miejscu zauważą, podzielając jednocześnie pogląd, który został zawarty w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) z dnia 25 stycznia 2008 r. wydanym w sprawie II GSK 309/07, w kwestii interesu prawnego jako legitymacji do żądania wygaszenia prawa ochronnego na znak towarowy, że "Zawarty w art. 169 ust. 2 p.w.p. wymóg wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego, nieużywania, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., nie może być rozumiany w sposób, który w istocie zamykałby drogę do stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego rzeczywiście nieużywanego przez czas określony w ustawie oraz czyniłby iluzorycznym uprawnienie określone w art. 169 ust. 2 do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na taki znak towarowy. Dla wykazania interesu prawnego, o jakim mowa w art. 169 ust. 2 p.w.p., w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania (art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.) wystarczy wskazanie przez wnioskodawcę na własne prawo ochronne na znak towarowy dla takiej samej grupy towarów, co znak towarowy, o stwierdzenie wygaśnięcia, którego wnioskodawca występuje oraz wskazanie na takie wspólne elementy w oznaczeniu występujące w obu znakach towarowych, które czynią przekonanie wnioskodawcy o ich kolizyjności obiektywnie usprawiedliwionym, tj. świadczą o tym, że przekonanie to nie jest oczywiście bezzasadne". W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd ten podnosił, także że "W sprawach z zakresu prawa własności przemysłowej, dotyczących znaków towarowych normę prawną dla ustalenia istnienia interesu prawnego należy oczywiście wyprowadzać z prawnomaterialnej regulacji problematyki znaków towarowych, jednakże z uwzględnieniem roli, jaką prawa ochronne na znaki towarowe spełniają dla funkcjonowania rynku, tj. ich funkcji w obrocie, która polega w szczególności na odróżnieniu towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa - art. 120 ust. 1 p.w.p. oraz z uwzględnieniem celu ustanowienia ochrony, którym jest nabycie prawa wyłącznego używania znaku towarowego - art. 153 ust. 1 p.w.p."

Skarżący odwołując się do wskazanego wyżej wyroku NSA wskazał w skardze na przysługujące mu – zgodnie z art. 153 ust.1 p.w.p. - wyłączne prawo ochronne do znaku towarowego "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]) . Należy zatem zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny określił normę zawartą w tym przepisie, jako cel ustanowienia ochrony na konkretny znak towarowy. W cytowanym orzeczeniu NSA, Sąd ten uznał za wystarczające wskazanie przez wnioskodawcę na własne prawo ochronne do znaku towarowego w relacji do znaku towarowego, o wygaszenie którego wnioskodawca występuje. Przy czym w dalszej części uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny konkludował, iż "Na etapie wykazywania interesu prawnego wnioskodawcy w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy nie chodzi o przesłanki identyczności czy podobieństwa znaków w rozumieniu przepisów o unieważnienie prawa ochronnego, lecz o działanie w ochronie swojego prawa ochronnego, prawa do wyłączności, o której mowa w art. 153 ust. 1 p.w.p." podkreślając, że "Nie występuje tu obejście art. 165 p.w.p., ani też nie następuje (...) mylenie norm prawnych stanowiących materialnoprawną podstawę interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego z normami określającymi ustawowe przesłanki rejestracji znaku towarowego, których niespełnienie uzasadnia unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy".

W ocenie Sądu w składzie orzekającym, podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany wyżej, należy przyjąć wykazanie przez O. Sp. z o.o. interesu prawnego w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego na znak towarowy "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" ([...]), gdyż działała on w ochronie swojego wyłącznego prawa do znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" i spełnione zostały niewątpliwie przez ten podmiot przesłanki, o których mowa powyżej, bowiem wykazując swój interes prawny skarżący wskazał na:

1/ własne prawo ochronne dla tej samej grupy usług dla których przeciwstawione znaki zostały zarejestrowane – legitymuje się on bowiem prawem ochronnym do znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" dla podobnych usług co znak sporny, w klasie 35 i identycznych w klasie 39;

2/ wspólne elementy w oznaczeniu występujące w obu znakach towarowych, które czynią przekonanie wnioskodawcy o ich kolizyjności obiektywnie usprawiedliwionej - bowiem w tym zakresie, przedkładając również stosowne dokumenty podniosła, że :

- element słowny będący identycznym w znaku spornym tj. "codziennie niskie ceny" był i jest jednoznacznie kojarzony z siecią sklepów "[...]" i używany przez J. S.A (licencjobiorca znaku). Przy czym złożone w postępowaniu administracyjnym przed Urzędem Patentowym dokumenty w sposób jednoznaczny wskazują na intensywność używania znaku "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" oraz zawartego w nim wyżej wskazanego elementu słownego (oznaczenie każdego ze sklepów należących do sieci sklepów "[...]" tym znakiem towarowym, intensywna reklama przy czym materiały reklamowe oznaczane są tym znakiem towarowym, wyróżnienie marki w konkursach – patrz str. 501- 242, tom II i III akt administracyjnych);

- kolizja znaku skarżącej ze znakiem spornym polega na wywoływaniu przez sporny znak niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd co do pochodzenia oznaczonych usług. W tym zakresie skarżąca wskazywała na identyczność oraz podobieństwo oznaczonych znakiem spornym oraz znakiem skarżącej usług oraz na podobieństwo samych spornych znaków w zakresie dwuskładnikowej struktury oraz zbieżności w zakresie elementu "codziennie niskie ceny" a także na renomę znaku skarżącej.

Nie bez znaczenia jest również podnoszona przez skarżącą okoliczność, że wykorzystanie w spornym znaku wyrażenia "codziennie niskie ceny" – będącego od wielu lat znakiem rozpoznawczym sieci sklepów "[...]" i stanowiącym istotny element znaku skarżącego może sugerować przeciętnemu konsumentowi, że między tymi dwoma podmiotami istnieje powiązanie gospodarcze, czyli de facto powodować wprowadzenie w błąd.

Sąd zauważa przy tym, że niezasadnie organ badając interes prawny skarżącego do wszczęcia postępowania w przedmiocie wygaszenia spornego znaku odwołał się do innego postępowania i ustaleń oraz rozstrzygnięć, które zostały dokonane i zapadły w sprawie toczącej się między tymi samymi podmiotami o unieważnienie znaku spornego tj. "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY". Ustalenia dokonane bowiem w postępowaniu dotyczącym unieważnienia znaku spornego nie mają relewantnego znaczenia prawnego dla interesu prawnego w zgłoszeniu wniosku o wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY". Postępowanie dotyczące wygaszenia prawa ochronnego do znaku jest bowiem odrębnym postępowaniem, w którym co słusznie podnosi strona skarżąca przymiot strony musi ona wykazać na dzień złożenia wniosku o wygaszenie tego prawa (tj. w niniejszej sprawie na dzień [...] kwietnia 2014r.) A zatem rozstrzygnięcia, które zapadły na gruncie tamtej sprawy w tamtym stanie faktycznym nie mogą być przenoszone jako argumenty do wydania decyzji w niniejszej sprawie i uznania, że nie występuje kolizja przeciwstawnych oznaczeń.

Sąd uznał, że niezasadne są zarzuty strony skarżącej w zakresie naruszenia przez organ przepisów postępowania, gdyż organ przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie, zebrał niezbędny w sprawie materiał dowodowy do jej rozpatrzenia. Jednakże na podstawie zebranego materiału wyciągnął nieprawidłowe wnioski czym naruszył przepis art. 169 ust.2 p.w.p.

Sąd zauważa także, że sprawy o wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy toczą się w trybie postępowania spornego, na co wskazuje art. 255 ust 1 pkt 3 p.w.p. Z kolei zgodnie z przepisem art. art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja I instancyjna wydana w niniejszej sprawie została wydana w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust.1 p.w.p. ze względu na nielegitymowanie się zdaniem organu przez wnioskodawcę interesem prawnym do wszczęcia postępowania. Należy zatem zauważyć, powołując się na postanowienie Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 213/16, że we wskazanym orzeczeniu został zaprezentowany pogląd, iż decyzja wydana w postępowaniu spornym o umorzeniu postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy podlega zaskarżeniu bezpośrednio do sądu administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do przeprowadzenia postępowania w zakresie ziszczenia się przesłanek do wygaszenia prawa ochronnego "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" o których mowa w przepisie art. 169 ust.1 pkt 1 p.w.p.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w/w ustawy.