Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 785/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy: article: art. 1 w zw. z art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
article: art. 161 par 1 pkt 2 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 894/11 w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] odmówił przyznania C. K. uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395).

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 894/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego uchylił zaskarżoną decyzję.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Po wniesieniu przez organ skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny powziął wiadomość o śmierci C. K.. Z aktu zgonu znajdującego się w aktach sprawy wynika, że C. K. zmarł w dniu [...] marca 2012 r.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 28 listopada 2013 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o umorzenie postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie należy rozważyć, czy uprawnienie do świadczenia pieniężnego wynikające z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) ma wyłącznie charakter związany z osobą zmarłego. Innym słowy, czy przedmiot niniejszego postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Analiza przepisów wskazanej wyżej ustawy prowadzi do następujących wniosków. Z brzmienia art. 1 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy wynika, że uprawnienie do świadczenia może być przyznane jedynie osobie, której to świadczenie przysługuje, gdyż ustawa ta nie zawiera stosownych postanowień, że roszczenia w tym zakresie w razie śmierci osoby uprawnionej przechodzą na inne osoby. Z treści art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że świadczenie może być wypłacone przez właściwy organ emerytalno-rentowy dopiero po złożeniu wniosku osoby uprawnionej (w rozumieniu art. 1 ustawy) wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia. Ustawodawca wyodrębnił zatem dwa etapy postępowania.

Pierwszy, w wyniku, którego w drodze decyzji administracyjnej przyznaje się uprawnienie do świadczenia i drugi, na skutek złożenia wniosku osoby uprawnionej, uprawniony nabywa prawo do wypłaty świadczenia przez właściwy organ emerytalno-rentowy (art. 5 ust. 1 ustawy). Z przepisów tych wynika, że nabycie uprawnienia do świadczenia, jak i prawo do wypłaty świadczenia przez właściwe organy emerytalno-rentowe musi mieć miejsce za życia osoby ubiegającej się o to świadczenie - będącej stroną w tym postępowaniu.

Również art. 7 ustawy, zawierający odesłanie w sprawach nieuregulowanych w ustawie do odpowiedniego stosowania przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, może mieć zastosowanie dopiero po przyznaniu uprawnienia do świadczenia (art. 4 ust. 1 ustawy) i po złożeniu wniosku przez osobę uprawnioną (art. 5 ust. 1 ustawy).

Z przepisów Kodeksu cywilnego nie wynika, aby tego typu świadczenie pieniężne, wchodziło w skład spadku. Prawa i obowiązki, o których mowa w art. 922 § 1 k.c., mają charakter cywilnoprawny. Do spadku nie należą więc prawa i obowiązki o charakterze majątkowym, wynikające z przepisów prawa administracyjnego. Świadczenie pieniężne, o którym mowa w niniejszej sprawie, wynika z przepisów prawa administracyjnego i ma raczej charakter zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (art. 445 k.c.) niż charakter odszkodowawczy.

Świadczenie pieniężne, przysługujące na podstawie art. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), należy do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Okoliczność ta powoduje, że zachodzi konieczność umorzenia postępowania kasacyjnego. Stosownie bowiem do art.161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. t.j. 2012, poz. 270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przepis ten stosuje się, zgodnie z art.193 p.p.s.a., do postępowania przed Naczelnym Sadem Administracyjnym.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.161 §1 pkt 2 w zw. z art.193 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.