Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2843/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, art. 153 , art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 135 ust. 1 pkt. 1 lit. a art. 139 ust. 4 , art. 129 a ust. 1 pkt. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 244/17 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 244/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny Kielcach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchylił zaskarżoną decyzję; II. przyznał od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego P. Z. kwotę 295,20 złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia 28 czerwca 2016 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęło pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o tym, że 19 maja 2016 r. uprawomocnił się przedstawiony w załączeniu mandat karny nałożony na T. Z. w związku z przekroczeniem przez niego dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym i że nie zatrzymano prawo jazdy. Do pisma dołączono poświadczony za zgodność z oryginałem [odpis] mandat[u] karn[ego].

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. [nr [...]] (dalej decyzja z [...] lipca 2016 r.) Starosta [...] (dalej Starosta) orzekł o zatrzymaniu T. Z. (dalej skarżący bądź strona) prawo jazdy kategorii A, B, T nr [...] wydane w dniu [...] października 1999 r. na druku [...] przez Starostę [...] na okres trzech miesięcy, zobowiązując stronę do bezzwłocznego zwrotu dokumentu prawa jazdy i nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej powołano art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm., dalej ukp) w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej prd).

Odwołanie od decyzji z [...] lipca 2016 r. wniósł T. Z. podnosząc, że miejsce pomiaru prędkości było nieprawidłowo oznakowane.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] września 2016 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T. Z., uchyliło decyzję z [...] lipca 2016 r. w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Kolegium w uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z obowiązującym od dnia 18 maja 2015 r. art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

W myśl art. 102 ust. 1c ukp, starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej prd). Okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych kpa, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541, dalej nowelizacja marcowa) do dnia 31 grudnia 2016 r. podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, a więc ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 nowelizacji marcowej, do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4.

Stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a prd, policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Zdaniem Kolegium, z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że jedynym właściwym podmiotem do zatrzymania za pokwitowaniem prawa jazdy, w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z szybkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest policjant. Uprawnień takich nie posiada Inspektor Transportu Drogowego.

Za powyższym przemawia brzmienie przepisów zawartych w rozdziale dziewiątym ustawy z dnia 26 września 2001r. o transporcie drogowym, wśród których brak jest przepisu, który przyznawałby Inspekcji Transportu Drogowego uprawnienia do zatrzymywania kierowcy prawa jazdy.

Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c i 1e ukp, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 lub art. 135 ust. 1 pkt 1a prd. W obu tych przypadkach jest mowa o konieczności zatrzymania prawa jazdy przez policję. Zatrzymanie prawa jazdy kierowcy, który przekroczył w terenie zabudowanym dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h przez policję, rodzi konieczność przekazania dokumentu prawa jazdy właściwemu staroście celem wydania decyzji zatrzymującej prawo jazdy. Gdy policja w trakcie zatrzymania kierującego pojazdem z przekroczeniem dozwolonej prędkości ujawni brak prawa jazdy, starosta obowiązany jest do wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1c. W przypadku ujawnienia przez Inspektora Transportu Drogowego przekroczenia przez kierowcę w terenie zabudowanym dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h, brak jest podstaw prawnych do zatrzymania kierowcy prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp. Kierowcę łamiącego przepisy drogowe Inspektor Transportu Drogowego może jedynie ukarać mandatem karnym.

Ponieważ przepisy ustawy o transporcie drogowym i ustawy o kierujących pojazdami nie dają uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego do zatrzymania kierowcy prawa jazdy, jak też występowania do właściwego starosty z wnioskiem o wydanie decyzji zatrzymującej prawo jazdy, wobec tego zaskarżona decyzja I instancji jest wadliwa i podlega uchyleniu w całości, zaś całe postępowanie zostaje umorzone.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł Prokurator Rejonowy [...], zaskarżając w całości decyzję z [...] września 2016 r., zarzucając temu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 i 1 c ukp i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz. 541) przez nieprawidłową ich interpretację i bezzasadne przyjęcie, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a prd i powiadomienia o tym właściwego starosty, a jedyną podstawą do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest zatrzymanie tego dokumentu przez policjanta, co w konsekwencji skutkowało bezzasadnym uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Prokurator powołał art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c ukp, stanowiąc że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 prd. Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, lecz obliguje organ do jej wydania w każdym wypadku realizacji przesłanek wskazanych w art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp tj. przekroczenia przez kierującego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowany. Z informacji nadesłanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Starosty [...] pismem z 23 czerwca 2016 r., wynika, że T. Z. w dniu [...] stycznia 2016 r. w miejscowości [...] kierując pojazdem marki [...] przekroczył w obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 52 km/h. Za wykroczenie z art. 92a kw, T. Z. został ukarany prawomocnym mandatem karnym w kwocie 500 zł, który podpisał w dniu [...] maja 2016 r. Powiadomienie to i wskazane w nim okoliczności materialne zobowiązywało Starostę [...] do wydania decyzji o zatrzymaniu T. Z. prawa jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązania go do zwrotu dokumentu prawa jazdy, gdyż nie został mu zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 prd i do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 a lit. a prd policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

W myśl art. 139 ust. 4 prd w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Zgodnie z art. 129a ust. 1 pkt 3 prd kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zrejestrowania tego naruszenia przy użyciu: a) przyrządów kontrolno-pomiarowych, b) przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących - należy również do Inspekcji Transportu Drogowego.

W ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu.

W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że Główny Inspektor Transportu Drogowego ukarał T. Z. prawomocnym mandatem karnym za to, że w dniu [...] stycznia 2016 r. w miejscowości [...] kierując pojazdem marki [...] przekroczył w obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 52 km/h tj. za wykroczenie z art. 92a kw, o czym Starosta [...] został poinformowany w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 o zmianie [...] w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a prd. Informacja ta zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp stanowiła podstawę wydania przez Starostę [...] decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Mając na uwadze użycie w treści art. 102 ust. 1 sformułowania "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" Starosta [...] był związany informacją o ukaraniu skarżącego prawomocnym mandatem karnym za przekroczenie kierowanym przez niego w terenie zabudowanym pojazdem dozwolonej prędkości ponad 50 km/h. Miał zatem obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organ orzekający był związany treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia z art. 92a kw oraz co do prędkości kierowanego przez skarżącego pojazdu w związku z którą mandat karny został nałożony (w tym względzie Prokurator powołał wyrok WSA w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 483/16; wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/GI 192/16).

Prokurator podkreślił, że od 1 stycznia 2017 r. obowiązuje zmieniony art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy [...], który stanowi, że: podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem; podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3. Zmiana tego przepisu, zdaniem skarżącego, wynika z konieczności doprecyzowania brzmienia tego przepisu. Obecnie ustawodawca w ust. 1 pkt 2 wskazał wprost, że podstawą wydania decyzji, o której mowa w m.in. w art. 102 ust. 1 pkt 4 jest informacja od podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Doprecyzowanie tego przepisu dopełnia w sposób niebudzący wątpliwości regulację zawartą w art. 102 ust. 1 pkt 4 i [ust.] 1c ukp.

Art. 102 ust. 1c ukp dopuszcza sytuację, gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane kierującemu stanowiąc, że w treści decyzji w powyższym przedmiocie organ zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 prd. Powyższe wskazuje na to, że fakt prowadzenia pojazdu na drodze publicznej bez wymaganych dokumentów, co skutkuje brakiem fizycznego zatrzymania prawa jazdy, nie może zwolnić kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej, chroniąc przed skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Zwrócił na to uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 21.4.2016 r. II SA/GI 92/16.

Prokurator wniósł o uchylenie w całości decyzji Kolegium.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

W piśmie procesowym z 1 sierpnia 2017 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik uczestnika T. Z. podzielił w całości stanowisko Kolegium podnosząc, że skarga jest błędna i bezzasadna. Zarówno z wykładni przepisów, dotyczących przedmiotowej materii, w szczególności z art. 102 ust. 1 pkt 4 i [ust.] 1c, 1e ukp i art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a prd, wynika brak kompetencji Inspekcji Transportu Drogowego tak do zatrzymania prawa jazdy, jak i do wystąpienia z wnioskiem do właściwego starosty o zatrzymanie uprawnień. Przyjęcie kompetencji tego organu we wskazanym zakresie, wobec braku uregulowań, stanowiłoby naruszenie zasady legalizmu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa uwzględnił skargę. Sąd I instancji podniósł, że skarga podlegała uwzględnieniu z uwagi na naruszenie przez Kolegium prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a stanowisko Prokuratora zaprezentowane w uzasadnieniu skargi Sąd podzielił w całości.

Jest poza sporem, że dnia 28 czerwca 2016 r. do Starostwa w [...] wpłynęło pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o tym, że w dniu 19 maja 2016r. uprawomocnił się przedstawiony w załączeniu mandat karny nałożony na T. Z. w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Wbrew stanowisku Kolegium, powiadomienie to i wskazane w nim okoliczności obowiązywały Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązania do zwrotu prawa jazdy i do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp). Art. 102 ust. 1c ukp, określa czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 prd.

W świetle brzmienia ww. przepisów nie może budzić wątpliwości, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Tym samym organ nie działa w tego typu sprawach w warunkach uznania administracyjnego.

Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie [...] w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r.: 1) podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem; 2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a prd policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Stosownie do art. 139 ust. 4 prd w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Z kolei zgodnie z art. 129a ust. 1 pkt 3 ukp kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zrejestrowania tego naruszenia przy użyciu:

a) przyrządów kontrolno-pomiarowych,

b) przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących

- należy również do Inspekcji Transportu Drogowego.

W ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu (ust. 2).

Mając na uwadze brzmienie powołanych przepisów Sąd I instancji stwierdził, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji (wskazanych w powiadomieniu okolicznościach materialnych).

Uczestnik postępowania nie kwestionuje faktu popełnienia wykroczenia, nie powołuje żadnych szczególnych okoliczności jego popełnienia, a jedynie podnosi brak kompetencji Inspekcji Transportu Drogowego tak do zatrzymania prawa jazdy, jak i do wystąpienia z wnioskiem do właściwego starosty o zatrzymanie uprawnień. Zdaniem uczestnika, informacja Inspekcji Transportu Drogowego nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W ocenie Sądu, wystarczającą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja od uprawnionych do tego organów (Policja lub ITD), że miał miejsce fakt przekroczenia przez danego kierowcę prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że uzyskanie informacji (wiedzy) o ukaraniu uczestnika postępowania prawomocnym mandatem karnym za przekroczenie w terenie zabudowanym dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h uprawniało i obligowało organ do wydania rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organ orzekający jest związany treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia z art. 92a kw oraz co do prędkości kierowanego przez skarżącego pojazdu w związku z którą mandat karny został nałożony (wyrok WSA w Kielcach z 20.7.2016 r. II SA/Ke 483/16).

W ocenie Sądu, zaakceptowanie stanowiska prezentowanego przez Kolegium oraz uczestnika postępowania prowadziłaby do sytuacji, że w stosunku do kierowcy, zatrzymanego przez policję w trakcie kontroli drogowej, można byłoby wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, a w sytuacji tego, który popełnił dokładnie to samo wykroczenie drogowe, lecz ujawnione przez ITD, takiej podstawy już by nie było. To zaś oznaczałoby niedopuszczalne w państwie prawa różnicowanie podmiotów, które popełniają takie same wykroczenia drogowe (wyrok WSA w Gliwicach z 29.8.2017 r. II SA/Gl 170/17).

W orzecznictwie sądowym podkreśla się (np. powołany wyżej wyrok II SA/Gl 170/17), że celem regulacji wprowadzającej obowiązkowe zatrzymanie prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym, była poprawa bezpieczeństwa na drogach. Uzależnienie możliwości wydania decyzji od wcześniejszego fizycznego zatrzymania prawa jazdy czyniłoby cel ten iluzorycznym. W myśl art. 102 ust. 1c ukp, starosta wydaje decyzję, o której mowa, zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 prd. Powołany przepis lex specialis w stosunku do przepisu, który wymaga uprzedniego zatrzymania prawa jazdy.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł T. Z., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu r. pr. P. Z. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w części, tj. co do pkt I orzeczenia i na podstawie art. 174 "ust." [winno być "pkt"] 1 ppsa zarzucił mu naruszenie:

a. art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo u ruchu drogowym przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że uprawnienie do zatrzymania za pokwitowaniem prawa jazdy za przekroczenie prędkości na terenie zabudowanym powyżej 50 km/h posiadają również inne podmioty, w tym Inspektor Transportu Drogowego, podczas gdy z brzmienia tego przepisu wynika, że posiada je wyłącznie Policja;

b. art. 102 ust. 1 pkt 4 i 1c ukp przez błędne zastosowanie, podczas gdy nie zostały spełnione do tego przesłanki;

c. art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw poprzez błędną wykładnię polegając[ą] na przyjęciu, że Inspektor Transportu Drogowego obowiązany i uprawniony jest do przesłania informacji o ukaraniu do Starosty.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie skargi Prokuratora w całości; przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wg norm przepisanych za obie instancje (k. 82-83 akt sądowych). Skarżący zrzekł się rozprawy.

Pozostali uczestnicy nie wnieśli odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Stan faktyczny ustalony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie został przez skarżącego kasacyjnie zakwestionowany, przeto jest wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zarzut naruszenia art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo u ruchu drogowym nie zasługiwał na uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej powołał nierelewantny przepis dla niniejszej sprawy i nie wskazał, w jakim brzmieniu ów przepis miałby być wzorcem kontroli (zarzut 1.a). Art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a prd (w brzmieniu Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zmianami – ostatnia zmiana Dz. U. z 2016 r., poz. 1250) uprawnia bowiem policjanta do zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem w razie uzasadnionego podejrzenia, że kierujący znajduje się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Taki stan faktyczny nie zaistniał w kontrolowanej sprawie.

Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego stosowania zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r., I GSK125/09; 23.11.2010 r., II FSK 1165/09; 1.12.2010 r., II FSK 1507/09; 8.12.2010 r., I GSK 619/09; 19.7.2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 754, nb 16). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r., IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r., FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa).

Autor skargi kasacyjnej nie wskazał jako wzorca kontroli żadnej normy odniesienia. Ani w zarzucie, ani w skąpym uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazał jako wzorca kontroli art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a prd, mimo że treść zarzutu i uzasadnienie skargi kasacyjnej odnosi się do "uprawnienia do zatrzymania za pokwitowaniem prawa jazdy za przekroczenie prędkości na terenie zabudowanym powyżej 50 km/h" (s. 2 i 3 skargi kasacyjnej). Aż do rozpoznania skargi kasacyjnej dnia 25 maja 2018 r. autor skargi kasacyjnej nie sprostował skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a prd policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 pkt 4 i [ust.] 1c ustawy [z dnia 5 stycznia 2011 r.] o kierujących pojazdami okazał się nieusprawiedliwiony. Art. 102 ukp dzielił się na 8 ustępów, a ustęp 1 na 5 punktów, z których żaden nie jest oznaczony jako punkt "1c". Jeden z ustępów art. 102 ukp oznaczony jest jako "1c". Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, w jakim brzmieniu ów przepis miałby być wzorcem kontroli (zarzut 1.b). W istocie wzorcem kontroli winna być ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w brzmieniu j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 627 (ów jednolity tekst wszedł w życie dnia 5 maja 2016 r.; ze zm.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1893; z 2016 r., poz. 904 i poz. 1241) - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 343-344, uw. 1). Mimo tej niedoskonałości, zarzut ów nadawał się do rozstrzygnięcia (uchwała I OPS 10/09).

Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy:... 4) kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepis ten został wprowadzony do systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej na mocy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541).

Literalne brzmienie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp (użyto w nim sformułowania "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy") dowodzi, że przedmiotowa decyzja ma charakter związany. Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że w razie otrzymania zawiadomienia o naruszeniu wskazanego wyżej przepisu ruchu drogowego – na skutek zawiadomienia właściwego podmiotu – starosta obowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Starosta nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym (wyrok NSA z 4.10.2017 r. I OSK 490/17, cbosa).

Do wydania decyzji niezbędne jest stwierdzenie, że kierujący pojazdem faktycznie przekroczył dopuszczalną prędkość w ustawowej wysokości i na określonym ustawą obszarze.

Materię tę reguluje art. 7 nowelizacji marcowej (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji – Dz. U. z 2015 r., poz. 541, zm. poz. 2183) Stosownie do jego ust. 1 pkt 1 i 2: "do dnia 31 grudnia 2016 r.

1) podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 [prd], niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem;

2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5 [ukp], jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 [prd];".

Powyższe przepisy normują postępowanie, jakie ma podjąć "podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4" (zatem nie tylko policjant, ale i inny uprawniony podmiot – w szczególności inspektor Inspekcji Transportu Drogowego – art. 129a ust. 1 pkt 3 i art. 139 ust. 4 prd) w przypadku zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a prd i przesądzają, że podstawą wydania decyzji przez starostę jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym konieczne jest, by w obrocie prawnym istniało prawomocne rozstrzygnięcie stwierdzające to naruszenie.

Nie ulega wątpliwości, że dla starosty wiążące jest prawomocne rozstrzygnięcie stwierdzające naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a prd, zaś przekazanie informacji jest tylko czynnością techniczną, z którą jednak ustawodawca wiąże daleko idące konsekwencje. Sama informacja jest bowiem wystarczająca do wydania decyzji. Nie jest jednak czynnikiem konstytutywnym, a formalno-dowodowym. Dzięki temu rozwiązaniu starostę wiąże już sama informacja o zatrzymaniu prawa jazdy, a nie dopiero przedstawienie prawomocnego rozstrzygnięcia stwierdzającego naruszenie.

Istotne dla sprawy jest to, czy starosta może wydać decyzję określoną w art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp, jeśli przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym zostanie stwierdzone przez innego funkcjonariusza niż policjant – in casu - inspektor Inspekcji Transportu Drogowego.

Na gruncie ustawy - Prawo o ruchu drogowym kompetencje zbliżone - w zakresie uregulowanym ustawą - do policjantów mają inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Na podstawie art. 129a ust. 1 pkt 3 prd kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu:

a) przyrządów kontrolno-pomiarowych,

b) przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących

- należy również do Inspekcji Transportu Drogowego.

Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej utd) Inspekcja Transportu Drogowego jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi oraz przepisów, o których mowa w art. 3 ust. 1a [przestrzegania przepisów ruchu drogowego przez kierujących pojazdami na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.]. Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego jest uprawniony do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych za naruszenia przepisów o ruchu drogowym w zakresie określonym w ustawie - Prawo o ruchu drogowym (art. 56 ust. 1 pkt 2 utd).

Normatywna treść przytoczonych przepisów świadczy, że inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego odgrywają istotną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa na drogach, są uprawnieni do dokonywania kontroli drogowej i wystawiania mandatów karnych. W tym aspekcie ich zadania pokrywają się z zadaniami policjantów.

W przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego (art. 139 ust. 4 prd). Inspektorzy zatrzymują zatem prawo jazdy w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a-i. Analogicznych uprawnień nie mają jednak w przypadku zatrzymania prawa jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 135 ust. 1a lit. a). Zatrzymanie prawa jazdy nie jest jednak tożsame z brakiem możliwości stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa i nałożenia mandatu karnego, stosownie do art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2015 r. poz. 1094, ze zm.). To ostatnie zaś jest rozstrzygnięciem, o którym mówi art. 7 ust. 1 pkt 1 nowelizacji marcowej, a inspektor Inspekcji Transportu Drogowego jest podmiotem zobowiązanym do niezwłocznego powiadomienia starosty o wydaniu prawomocnego rozstrzygnięcia za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a prd.

Jeśli wyżej wskazane rozstrzygniecie się uprawomocni, to obliguje starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Starosta musi tylko powziąć informację o istnieniu prawomocnego rozstrzygnięcia na skutek powiadomienia przez uprawniony podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie (art. 7 ust. 1 pkt 1 nowelizacji marcowej). Każde prawomocne rozstrzygnięcie wiąże starostę i obliguje do wydania odpowiedniej decyzji, zaś w sytuacji określonej w art. 7 ust. 1 pkt 2 nowelizacji marcowej wystarczająca do wydania decyzji jest sama informacja, bez konieczności przedłożenia uprawomocnionego rozstrzygnięcia.

W tym kontekście nowelizacja art. 7 nowelizacji marcowej przez poszerzenie katalogu podmiotów, które mają powiadomić o naruszeniu z art. 135 ust. 1 pkt 1a prd właściwego starostę ("podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem", art. 4 pkt 1 lib. b ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2016 r. poz. 2001) wpływa jedynie na uściślenie technicznej procedury, a nie przekłada się na zakres związania starosty prawomocnym rozstrzygnięciem, które może zostać wydane przez wszystkie uprawnione do tego podmioty (w tym przez policjanta i inspektora Inspekcji Transportu Drogowego).

Do powyższych wniosków prowadzi też wykładnia celowościowa. W uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2586/VII, LEX) wskazano, że przedmiotowa ustawa ma "na celu poprawę stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Konieczność wprowadzenia zmian w tym zakresie potwierdzają przypadki szczególnie tragicznych wypadków drogowych, w wyniku których śmierć ponosi wiele osób" (s. 11). Z danych podanych przez wnioskodawcę wynika, że "na drogach krajowych przebiegających przez miejscowości prędkość przekracza aż 83% kierowców. Około 26% porusza się tu z prędkością większą niż 20 km/h powyżej dopuszczalnego limitu. Na dwujezdniowych ulicach miast prędkość przekracza niewielu mniej kierujących – 80%, a 16% łamie przepisy o więcej niż 20 km/h.

Jak wynika z danych Policji, tylko w 2013 r. wydarzyło się 8.276 wypadków (28,2% ogółu) z powodu niedostosowania prędkości do warunków ruchu. Zginęło w nich 966 osób (42,6% ogółu), a 11.344 osoby zostały ranne (30,2% ogółu) – w tym blisko 3000 ciężko. Dodatkowo nadmierna prędkość przyczynia się do większej ciężkości wypadków. Od wielu lat wskazane proporcje w zasadzie pozostają niezmienne" (s. 10). Stan ten jest zrozumiały dla każdego kierującego pojazdem, bowiem wzór na energię kinetyczną (Ek=1/2 m x v2), gdzie Ek to energia kinetyczna; m to masa (tym wypadku pojazdu) a v to prędkość, wskazują, że za wzrost energii kinetycznej (z jaką np. pojazd uderza w pieszego bądź inny pojazd) zależy głównie od prędkości, podniesionej do kwadratu.

Niewątpliwie jednym z celów ustawy jest wyeliminowanie na określony czas z ruchu drogowego kierowców, którzy rażąco przekroczyli dopuszczalną prędkość na obszarze zabudowanym. Jeśliby zróżnicować sytuację kierowców od tego, czy zostali skontrolowani i ukarani mandatem przez policjanta czy przez inspektora ITD, to rozwiązanie to nie tylko nie odpowiadałoby celowi ustawy, lecz także racjonalności prawodawcy (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki, Wolters Kluwer 2017, s. 259, uw. 537). Istniałyby również poważne wątpliwości konstytucyjne, co do zgodności z prawem takiego rozróżnienia.

Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona w drodze wykładni prawa z szeregu przepisów prawnych - w tym częstokroć także z aktów prawnych o różnej randze. W punkcie V ppkcie 9 uzasadnienia wyroku z 10.12.2002 r., P 6/02, OTK-A 2002/7/91, Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego bądź dwu przepisów, zawartych w jednej ustawie (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów.

We współczesnej nauce i praktyce sądów, przeważa pogląd, zgodnie z którym wykładnię należy kontynuować przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych, bez względu na stopień jasności rezultatu wykładni otrzymanego w wyniku zastosowania dyrektyw chronologicznie wcześniejszych (dyrektyw językowych, systemowych, funkcjonalnych; M. Peno, M. Zieliński, Koncepcja derywacyjna wykładni a wykładnia w orzecznictwie Izby Karnej i Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, w: Zagadnienia prawa dowodowego, pod red. J. Godynia, M. Hudzika, L. K. Paprzyckiego, Warszawa 2011, s. 120). Jednakowe rezultaty interpretacji otrzymane wg tych trzech typów dyrektyw niebywale wzmacniają uzyskany rezultat wykładni i taka sytuacja winna być typowa w każdym przypadku poprawnie przeprowadzonej legislacji. Różnice rezultatów wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich (M. Zieliński, Clara non sunt interpretanda – mity i rzeczywistość, ZNSA 2012/6/18-21; M. Zieliński – op. cit., s. 212-213, uw. 432, 433, przypis 17, 18; wyrok NSA z 2.6.2017 r. I OSK 600/16, cbosa).

W świetle powyższego nie można uznać zarzutów skargi kasacyjnej za uzasadnione. Prawdą jest, że art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a prd przyznaje uprawnienie do zatrzymania za pokwitowaniem prawa jazdy za przekroczenie prędkości na terenie zabudowanym powyżej 50 km/h tylko policjantom. Nie znaczy to jednak, że inne podmioty – w tym inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego - nie są uprawnione do stwierdzenia przekroczenia prędkości na terenie zabudowanym powyżej 50 km/h, a to właśnie to kryterium jest kluczowe dla wydania decyzji z art. 102 ust. 1 pkt 4 ukp.

Drugi zarzut skargi kasacyjnej - ściśle związany z pierwszym zarzutem - również był niezasadny. Zostały bowiem spełnione wszystkie wymagane prawem przesłanki do wydania przedmiotowej decyzji, tzn. kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ukp), wobec czego starosta wydał przedmiotową decyzję na okres 3 miesięcy, nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności i zobowiązał kierującego do zwrotu prawa jazdy, gdyż dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 prd.

Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541, zm. poz. 2183) nie mógł zostać uwzględniony. Inspekcja Transportu Drogowego ma ustawowy obowiązek dbać o bezpieczeństwo ruchu drogowego, a zatem ma obowiązek przeciwdziałać niebezpiecznym zachowaniom na drodze oraz podejmować prawem przewidziane środki w przypadku naruszenia przez kierujących pojazdami przepisów ruchu drogowego. Jednym z takich środków jest niezwłoczne powiadomienie starosty o wydaniu prawomocnego rozstrzygnięcia za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a prd (art. art. 7 ust. 1 pkt 1 nowelizacji marcowej w zw. z art. 129a ust. 1 pkt 3 i art. 139 ust. 4 prd), by starosta mógł wydać decyzję stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ukp, do czego jest prawnie obowiązany.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji.

Należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ppsa. Pełnomocnik skarżącego winien zatem złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kielcach odrębny wniosek, w zakresie wynagrodzenia w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego wraz ze stosownym oświadczeniem. Składanie wniosku o przyznanie kosztów niepłaconej pomocy prawnej za pierwszą instancję (s. 2 pkt 2 wniosków w skardze kasacyjnej) jawi się jako bezprzedmiotowy, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w punkcie II (drugim) sentencji wyroku z 31 sierpnia 2017 r. II SA/Ke 244/17 prawomocnie przyznał już pełnomocnikowi stosowną kwotę tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.