Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 760/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi I.Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr. 72, poz. 802 ze zm.) ustalił z dniem 1 maja 2004 r. miejsce pełnienia służby I.Z. [...] - Urząd [...] Celny [...] " w W., Oddział Celny Osobowy w W.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w W. na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej ustalił z dniem 1 września 2005 r. miejsce pełnienia służby wymienionego wyżej funkcjonariusza - Oddział Celny [...] w W. w Urzędzie Celnym w W.

W dniu [...] sierpnia 2005 r. I.Z. skierowała do Dyrektora Izby Celnej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 81 ustawy o Służbie Celnej.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] września 2005 r. na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej uchylił zaskarżoną decyzją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w W. na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 35 ustawy o Służbie Celnej w związku z art. 104 § 1 kpa ustalił z dniem 12 września 2005 r. miejsce pełnienia służby wymienionej Oddział Celny [...] w W., Urząd Celny [...] w W.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] września 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] września 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Od powołanej ostatnio decyzji I.Z. pismem z dnia [...] listopada 2005 r. skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Sądu w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 81 ust. 2 i art. 35 w związku z art. 17 ust. 13 i 14 ustawy o Służbie Celnej po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] września 2005 r. zakończonej decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchylił decyzję z dnia [...] września 2005 r. w części dotyczącej określenia warunków pełnienia służby i ustalił dla wymienionego wyżej funkcjonariusza stanowisko służbowe [...], stopień służbowy [...], uposażenie zasadnicze [...] zł przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej [...] zł, dodatek służbowy [...] zł przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej [...]. Organ podał, że pozostałe składniki uposażenia zależne od uposażenia zasadniczego ulegają zmianie odpowiednio. W decyzji zawarto pouczenie o prawie złożenia do Dyrektora Izby Celnej w W. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 81 ustawy o Służbie Celnej.

W dniu [...] grudnia 2005 r. I.Z. skierowała do Dyrektora Izby Celnej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosła, ze jej skarga do Sądu z dnia [...] listopada 2005 r. nie została uwzględniona na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w całości, wobec czego wnosi o jej przekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] lutego 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej oraz na podstawie art. 7,18 ust. 2 i art. 35 w związku z art. 17 ust. 13 i 14 ustawy o ustawy o Służbie Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Sądu w Warszawie I.Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

* art. 127 § 3 kpa w związku z art. 138 § 1 kpa przez dwukrotne wydanie w sprawie decyzji w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

* art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżona decyzja nie uwzględnienia jej skargi w całości,

* art. 7, 77 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd rozpoznawał sprawę w trybie uproszczonym w związku z zaistnieniem przesłanek z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

W myśl art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.

W świetle tego przepisu dozwolone jest wydanie na jego podstawie jedynie decyzji (orzeczenia) uwzględniającej skargę w całości. Decyzja wydana w trybie powołanego wcześniej przepisu, po wniesieniu przez stronę skargi do Sądu, niespełniająca powyższego wymagania (uwzględnienia skargi w całości), jest decyzją wadliwą. Wada polega na naruszeniu zasady konstytucyjnej, a mianowicie wyłączności działania Sądu w zakresie określonym przez system prawa (naruszenie istoty funkcji skargi do sądu administracyjnego). Jest to rażące naruszenie prawa.

Z momentem złożenia skargi do sądu administracyjnego następuje cezura postępowań. Od tego momentu "gospodarzem sprawy" jest sąd, a możliwość działania na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wyjątkiem, który nie może być wykładany rozszerzająco. Wyjątek ten dotyczy zakresu uprawnień autokontrolnych organu administracji, które co do treści i zakresu determinuje żądanie skargi. W ramach autokontroli organ administracji może zrobić tylko tyle, ile w skardze żąda strona, a ta żądała uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2001 r. sygn. akt V SA 3558/00, LEX nr 51299).

W świetle tego, co wyżej powiedziano należy przyjąć, że nie jest dopuszczalne interpretowanie zakresu kompetencji autokontrolnych służących organowi administracji na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ten sposób, iż po otrzymaniu skargi uchyla on zaskarżoną decyzję (czyni zadość skardze) i dalej uznając, że ta sytuacja otworzyła dla niego ponownie drogę do działania w trybie odwoławczym, wykorzystując instrumenty stwarzane przez ten tryb (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), uchyla decyzję pierwszej instancji w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty, a w pozostałej części utrzymuje decyzję w mocy. Godzi to bowiem w prawa strony do rzetelnej procedury, pozbawiając możliwości poddania się zainicjowanej kontroli sądowej, której równoważnikiem nie jest w tym wypadku uruchomienie nowego toku instancji administracyjnych w sprawie.

Łączne korzystanie z trybów autokontroli określonych w przepisach art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i 138 § 1 pkt 2 nie jest możliwe. O ile korzystanie z trybu wskazanego w art. 138 § 1 pkt 2 kpa ma miejsce w postępowaniu odwoławczym, o tyle możliwość ta jest definitywnie zakończona z momentem złożenia skargi do NSA. Z tą chwilą otwiera się możliwość autokontroli na podstawie (i w granicach) art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Decyzja ta może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast nigdy przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjnoprawną, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2002 r. sygn. akt VSA 7/01, LEX nr 109316).

Należy również podnieść, że decyzja wydana na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest decyzją pierwszej instancji, lecz decyzją ostateczną, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego bez uprzedniego wnoszenia środka odwoławczego. Przyjęcie koncepcji, iż wydanie rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia) w ramach autokontroli, na podstawie powołanego art. 54 § 3 otwiera nowy tok instancyjny, oznacza naruszenie zasady prawa do sądu, gdyż każde rozstrzygnięcie wydane na podstawie tego przepisu traktowane jako rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji, rozpoczynałoby załatwienie sprawy w nowym toku instancyjnym, z pominięciem Sądu.

W konkluzji stwierdzić należy, że zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję utrzymaną nią w mocy wydano z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.