Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 698/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit e
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138, art. 107  1 i 3, art. 9, art. 11
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...]


UZASADNIENIE

IV SA/Po 698/13

UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...].10.2012 r. nr [...] odmówił przyznania A. O. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dzieci:

S. O. ur. [...] r.

A. O. ur. [...] r.

A. O. ur. [...] r.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że na podstawie oświadczeń i dokumentów organ ustalił, że [...] [...] nie spełnia niezbędnych warunków określonych w przepisach ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 nr 139 poz. 992 ze zm.).

W ocenie organu dochód w rodzinie wnioskodawcy wynosi [...] zł, natomiast kryterium dochodowe wynosi [...] złote. Z tych też powodów wobec przekroczenia kryterium uprawniającego do zasiłku rodzinnego brak było podstaw do przyznania żądanych świadczeń w okresie zasiłkowym od 01.11.2012 do 31.10.2013 r.

W odwołaniu od decyzji [...] [...] zakwestionował sposób obliczenia dochodu i wniósł o zmianę decyzji i przyznanie zasiłku rodzinnego oraz żądanych dodatków.

W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...].04.2013 r. nr [...] utrzymało decyzją organu I instancji w mocy.

Organ odwoławczy w sposób precyzyjny opisał żądania [...] [...], przeprowadził wywód, w którym dokonał wyliczeń dochodu [...] [...] i ustalił, że faktyczny dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł i przekracza kryteria dochodowe wynoszące [...] zł. o kwotę [...]zł.

Organ wskazał również, że kwota różnicy pomiędzy dochodem na osobę w rodzinie, a ustawowym kryterium dochodowym przekracza [...] zł tj. kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, co wyklucza możliwość przyznania zasiłku na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem organu, wykazany brak uprawnień do zasiłku rodzinnego skutkuje również brakiem uprawnień do dodatków, które mają charakter pochodny.

Organ odwoławczy wskazał, że ustalenia na etapie postępowania odwoławczego odbiegają od przyjętych przez organ I instancji, który naliczył kwotę dochodu uzyskanego niezgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadto w aktach organu I instancji brak jest dokumentu pozwalającego na uznanie dochodu z tytułu zatrudnienia w [...] [...] Sp.zo.o. za utracony, a zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 1 i 3 K.P.A.

Ostatecznie jednak organ odwoławczy stwierdził, że wskazane uchybienia nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, stąd utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] [...] w dalszym ciągu kwestionował wysokość ustalonego przez organy dochodu i żądał poprawnie naliczonego dochodu i przyznania świadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny

zważył co następuje:

Skargę należało uznać za uzasadnioną jednakże nie z powodów w skardze eksponowanych.

Sąd administracyjny, stosownie do zapisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270) dalej jako P.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269 z późn. zm) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 Ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Kontrolując niniejszą sprawę Sąd uznał, że w istocie przede wszystkim narusza prawo decyzja pierwszoinstancyjna, natomiast decyzja organu odwoławczego, dlatego iż utrzymuje decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji uchybił przepisom art. 107 § 3 K.P.A., który stanowi, że "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa".

Forma i treść decyzji pierwszoinstancyjnej w kontrolowanej sprawie uchybia również zasadom ogólnym Kodeksu postępowania administracyjnego wyrażonym w art. 9 K.P.A. i art. 11 zdanie pierwsze K.P.A.

W decyzji tej nie tylko nie określono żądania wnioskodawcy ale odmawiając wnioskodawcy przyznania żądanych świadczeń

• nie uzasadniono i nie wskazano na jakiej podstawie wyliczono dochód wnioskodawcy,

• nie omówiono podstaw prawnych rozstrzygnięcia i nie wskazano treści przepisów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia

• nie uzupełniono dokumentów, które pozwoliłyby na wyjaśnienie stronie pojęć dochodu uzyskanego i utraconego.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych, przyznająca uprawnienia osobom i rodzinom zmuszonym z uwagi na sytuację materialną i rodzinną do korzystania z pomocy Państwa – nie należy do aktów prawnych prostych i czytelnych.

Wielokrotnie nowelizowana, poddawana kontroli Trybunału Konstytucyjnego, wymaga nie tylko starannego stosowania ale i też wyjaśnienia treści niektórych definicji w sposób, który umożliwia wnioskodawcy zrozumienie jej uregulowań. Brak zrozumienia przepisu stosowanego w rozstrzyganej sprawie jest wyraźny, skoro skarżący wbrew własnym interesom i regulacji ustawowej usiłuje zwalczać pojęcie dochodu "utraconego", które to pojęcie mające zastosowanie w konkretnej sytuacji jest dla niego korzystne, bowiem dochód utracony zwiększa szanse na uzyskanie świadczeń.

W ocenie Sądu lakoniczność decyzji pierwszoinstancyjnej uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę i prześledzenie ustaleń faktycznych i prawnych poczynionych przez organ I instancji.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć rozstrzygniętą decyzję organu I instancji, jednakże z zastrzeżeniem regulacji przyjętej w art. 138 § 2 K.P.A.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie ograniczył się wyłącznie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, ale usiłował rozpoznać sprawę merytorycznie bowiem

• określił zakres żądań wnioskodawcy

• obliczył dochód na jednego członka rodziny wnioskodawcy

• wskazał na błędy organu I instancji.

Jednakże w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie [...] [...] winno w przedmiotowej sprawie skorzystać z art. 138 § 2 K.P.A.

W aktach sprawy w dalszym ciągu brak jest dokumentu pozwalającego na uznanie z tytułu zatrudnienia w [...] [...] Spółka zo.o. dochodu za utracony.

Nie wyjaśniono również wnioskodawcy pojęcia dochód utracony czy uzyskany w myśl przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Należy wskazać, że to do organów administracji należy ustalenie faktycznego stanu faktycznego i wyjaśnienie zastosowanych przepisów prawa, natomiast rolą Sądu jest wyłącznie kontrola rozstrzygnięcia organów administracji, a nie uzupełnianie z urzędu postępowania administracyjnego. Toteż jeżeli nawet organ odwoławczy uznał, że co do zasady wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania żądanych świadczeń to rozstrzygnięcie nie powinno się opierać na domniemaniach, ale na dokładnym wyliczeniu dochodu, zacytowaniu przepisów i ich wyjaśnieniu. Ubocznie należy wskazać, że pozostawienie w obrocie prawnym tak wyjątkowo ułomnej decyzji organu I instancji, powoduje, że organ pierwszoinstancyjny uzna, iż jego sposób orzekania pozostaje w zgodności z prawem.

Przy ponownym orzekaniu w sprawie organ administracji w sposób jednoznaczny i pełny winien w decyzji ustalić stan faktyczny sprawy i przywołać obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, z zachowaniem zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego i wymogów art. 107 § 1 i 3 K.P.A.

Natomiast organ odwoławczy winien rozważyć, czy kontrolowane rozstrzygnięcie organu I instancji i obowiązki jakie nakłada na niego art. 138 K.P.A. pozwalają na akceptację rozstrzygnięcia, jeżeli skala uchybień materialnoprawnych i proceduralnych budzi wątpliwości na tyle istotne, ze pozostawienie decyzji w obrocie prawnym uchybia porządkowi prawnemu.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "e" P.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku.