Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1217/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie : Sędzia NSA Marek Kołaczek -spr., NSA Eugeniusz Christ, Protokolant : Anna Charchuła, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej reprezentowanej przez doradcę podatkowego M. B. –Z. ustanowioną z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] nr [...] odmawiającą K. T. umorzenia kwoty do zapłaty w wysokości [...]zł wynikającej z rozliczenia rocznego za [...].

W podstawie prawnej powołano art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 220 § 2 w zw. z art. 22 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).

W uzasadnieniu przytoczono treść art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej i zaznaczono, że umorzenia zaległości dokonuje organ podatkowy podejmując decyzję o charakterze uznaniowym po uprzednim zbadaniu czy możliwe jest w konkretnej sprawie wykonanie zobowiązania podatkowego czy też w sprawie zachodzi sytuacja uzasadniająca umorzenie zaległości podatkowej.

Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że podatniczka uzyskuje miesięcznie dochód z tytułu renty w wysokości [...]zł oraz alimenty od byłego męża w wysokości [...]zł - łącznie [...] zł. W związku z powyższym wyrażono pogląd, że dochód podatniczki nie wyróżnia się w sposób szczególny od sytuacji znacznej grupy podatników.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. zauważył również, iż podatniczka skorzystała już dwukrotnie z umorzenia zaległości podatkowych w latach 2001-2002 i rezygnacja z należnych budżetowi zobowiązań podatkowych nie może mieć charakteru stałej pomocy finansowej, bowiem do takiej pomocy powołane są Ośrodki Opieki Społecznej. Dodał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności powodujące nagłe pogorszenie sytuacji materialnej podatniczki spowodowane wypadkiem losowym czy też innym czynnikami niezależnymi od strony. Podniósł, iż trudna sytuacja materialna, na którą powołuje się strona nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia kwoty do zapłaty wynikającej z rozliczenia rocznego za 2003 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi streściła zaprezentowane wyżej stanowisko organu odwoławczego i podniosła, że w uzasadnieniu decyzji brak jest jakiejkolwiek wzmianki, iż jej bardzo trudna sytuacja materialna spowodowana jest wydatkami na leki oraz leczenie przewlekłej choroby, którą jest cukrzyca. Podniosła, że do odwołania dołączyła materiał dowodowy dokumentujący wydatki na leki i leczenie jednak organ wydający decyzję nie odniósł się do nich a jedynie przytoczył kwotę jej przychodów. Zdaniem skarżącej fakt ten rodzi poważne wątpliwości co do rzetelności oraz wyczerpującej analizy zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Skarga jest uzasadniona. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie pod kątem legalności, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowych podlega rozpatrzeniu w granicach zakreślonych w art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). kwoty do zapłaty w wysokości [...] zł wynikającej z rozliczenia rocznego za 2003 r. Stosownie do regulacji zawartej w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe mogą umarzać w całości lub części zaległości podatkowe lub odsetki od tych zaległości w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem społecznym. Stanowiąc w tymże przepisie materialnoprawną podstawę umarzania zaległych zobowiązań podatkowych lub odsetek za zwłokę, ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiając im ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również zakresu tego umorzenia. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na wypadek o którym stanowi analizowany przepis oraz czy w ramach tego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Właściwa ocena występowania lub braku rzeczonych przesłanek w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 187 i 122 Ordynacji podatkowej).

W rozpoznawanej sprawie wystąpiła w ocenie Sądu Administracyjnego - takiego rodzaju wadliwość procesowa decyzji polegająca na nie rozważeniu wszystkich podniesionych przez skarżącą okoliczności. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając sprawę w II instancji nie odniósł się do okoliczności podniesionych w odwołaniu zaś uzasadnienie jest nader lakoniczne. W szczególności nie przeanalizowano wysokości ponoszonych przez skarżącą dokumentowanych wydatków związanych z leczeniem oraz innych stałych kosztów związanych z koniecznością zapłaty za czynsz, media itp. Okoliczność powyższa nabiera szczególnego wymiaru jeśli zważyć, że organy podatkowe udzielając podatniczce ulg podatkowych w latach 2001-2002 uznawały, że spełnione były przesłanki z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Nasuwa się zatem pytanie czy w roku podatkowym 2003 r. sytuacja finansowa skarżącej uległa poprawie poprzez wzrost dochodów lub zmniejszenie wydatków.

Sąd Administracyjny uznał również, że organy naruszyły reguły prowadzenia postępowania dowodowego i nie ustaliły istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zdaniem Sądu wniosek organów obydwu instancji wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego wykracza poza swobodną ocenę dowodów uregulowaną art. 191 Ordynacji podatkowej, a więc stanowi naruszenie prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonych decyzji i stwierdził ich niezgodność z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Ponowna decyzja powinna zostać wydana po dokładnym ustosunkowaniu się do wniosku strony w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej oraz wyjaśnieniu i rozważeniu wszystkich okoliczności dotyczących indywidualnej sytuacji życiowej, w jakiej znajduje się strona w momencie jej podjęcia.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt Hit. a, c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sz.d