Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 751/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy Miasta [...] na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy Miasta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta [...] o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto [...] nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako dz. nr [...] o powierzchni [...], odmówiła wznowienia wnioskowanego postępowania.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto [...] nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako dz. nr [...] o powierzchni [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...].

Wnioskiem z [...] kwietnia 2016 r., uzupełnionym pismami z [...] października 2017 r. i [...] grudnia 2017 r., Prezydent Miasta [...] wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Komisji z dnia [...] lipca 2015 r. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, z uwagi na nowe okoliczności, które nie były znane organowi w dniu wydania kwestionowanej decyzji, wynikające z dokumentacji przygotowanej przez Przedsiębiorstwo [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., dołączonej do wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem strony z dokumentacji tej wynika, że dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] maja 1986 r. nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie, co potwierdza poświadczenie w tym dokumencie nieprawdziwych faktów dotyczących istnienia w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, tj. w dniu 27 maja 1990 r., prawa zarządu dla Kombinatu [...]. Fakt braku dokumentów o prawie zarządu dla Kombinatu dla części terenu objętego powyższym zaświadczeniem potwierdził Wojewoda w siedmiu niezależnych rozstrzygnięciach administracyjnych podjętych w okresie od [...] lutego 2002 r. do [...] lipca 2010 r. Fakty te nie były znane Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w dniu podjęcia rozstrzygnięcia. W tej sytuacji, zdaniem strony wnioskującej, zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji Wojewody oraz stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa, na rzecz gminy Miasta [...] przedmiotowego mienia Skarbu Państwa.

Wnioskująca gmina Miasta [...] powołała również jako podstawę wznowienia postępowania prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie wydania zaświadczenia o treści: Komitet [...] w dniu wejścia w życie ustaw samorządowych, to jest w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymował się prawem zarządu do gruntów objętych wyżej cytowanym zaświadczeniem, lecz tylko faktycznie je użytkował bez tytułu prawnego. Gmina Miasta [...] wyjaśniła również, że w toku postępowania dotyczącego wydania zaświadczenia ustalono, że dokumentacja dotycząca Kombinatu została przekazana do Archiwum Zakładowego oraz do Archiwum Państwowego w [...]. Dokumentację tę poddało analizie Przedsiębiorstwo [...]. Na jej podstawie wykonano Opracowanie Geodezyjno-Prawne z dnia [...] kwietnia 2016 r., z którego, w ocenie strony wnioskującej, jednoznacznie wynika, że dla terenu objętego zaświadczeniem Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] maja 1986 r. nr [...] nie odnaleziono decyzji o oddaniu gruntów w użytkowanie bądź w zarząd. Fakt ten jest istotny z punktu widzenia udowodnienia istnienia prawa zarządu dla Kombinatu [...] na dzień komunalizacji.

Po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta [...] o wznowienie postępowania, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 kpa, odmówiła wznowienia wnioskowanego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Komisja przedstawiła tryb i zasady wznawiania postępowania administracyjnego. Wyjaśniła, że w kwestionowanym postępowaniu dokonała analizy zarówno obowiązującego na dzień komunalizacji stanu prawnego, jak również dowodu z dokumentu, jakim był m.in. wpis w księdze wieczystej prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, w zarządzie Kombinatu [...], dokonany na postawie zaświadczenia z dnia [...] maja 1986 r. Na poparcie prawidłowości wydanych decyzji Komisja powołała orzeczenia sadów administracyjnych zapadłych w analogicznych sprawach.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wyjaśniła, że nie podziela argumentacji strony, jakoby wynikająca z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 682/17 odmowa wydania zaświadczenia o określonej treści świadczyła o rozstrzygnięciu przez sąd faktycznego braku dokumentu potwierdzającego prawo zarządu do gruntu przez przedsiębiorstwo. W ocenie Komisji, Sąd w uzasadnieniu omawianego wyroku przede wszystkim przeprowadził wywód co do przesłanek i możliwości wydania zaświadczenia o żądanej treści, nie zaś odnośnie okoliczności, jakie mogą być w tym dokumencie wykazane. Mając na uwadze powyższy wyrok, Komisja wskazała, że nie znalazła podstaw do wznowienia przedmiotowego postępowania. Skarżąca wnioskując o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, nie powołała się ani też nie przedstawiła żadnych nowych istotnych dla sprawy okoliczności, jakie nie były znane organowi drugiej instancji prowadzącemu postępowanie administracyjne.

Na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła gmina Miasta [...]. W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 28, art. 40 § 2, art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 23 ust. 1e ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204, ze zm.).

W uzasadnieniu wyjaśniła, że Komisja nie doręczyła postanowienia pełnomocnikowi strony, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżąca wskazała również, że stosownie do art. 23 ust. 1e ustawy o gospodarce nieruchomościami, w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w którym jedną ze stron lub uczestnikiem postępowania jest Skarb Państwa, a drugą stroną lub uczestnikiem postępowania jest powiat albo miasto na prawach powiatu, Skarb Państwa reprezentuje wojewoda. W konsekwencji, w ocenie skarżącej Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego i dlatego doręczenie temu organowi zaskarżonego postanowienia stanowi naruszenie prawa. Skarżąca podtrzymała także stanowisko, że nową okolicznością faktyczną w sprawie jest fakt, że wpis prawa zarządu Kombinatu [...] do księgi wieczystej nie był zgodny z rzeczywistym stanem prawnym przedmiotowych gruntów. Wyjaśniła, że dowodem na powyższe jest Opracowanie Geodezyjno-Prawne z [...] kwietnia 2016 r. załączone do wniosku o wznowienie postępowania. Treść tego dokumentu jednoznacznie i bezspornie wskazuje, że ww. Kombinat nie legitymował się tytułem prawnym do gruntów objętych wnioskami komunalizacyjnymi skarżącej. Dokument w postaci opracowania geodezyjno-prawnego, jak wyjaśniał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 18 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 682/17 stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 kpa, a więc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i dlatego stanowi podstawę do wznowienia postępowań zakończonych ostatecznym ostatecznymi decyzjami komunalizacyjnymi. Skarżąca podkreśliła również, że skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17 wyjaśnił, że wpis w dziale drugim księgi wieczystej ma jedynie na celu wykazanie, jakiej jednostce przysługuje zarząd i użytkowanie mienia państwowego, podczas gdy ze względu na potrzeby obrotu niezbędne jest bliższe określenie przysługującego państwu prawa własności, określenie leżące przede wszystkim w interesie osób trzecich, które dzięki temu wiedzą, przeciwko jakiej jednostce kierować swe roszczenie związane z omawianym mieniem państwowym oraz mogą się zorientować, czy jednostce, która przeciwko nim z takimi roszczeniami występuje, przysługuje w tym zakresie legitymacja.

W tej sytuacji skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2019 r. skarżąca wskazała, że w przypadku organu kolegialnego, jakim jest Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, pod pismami wymagane są podpisy przewodniczącego oraz pozostałych członków składu orzekającego. Nieprawidłowość procesowa polegająca na niepodpisaniu decyzji (postanowienia) lub odpowiedzi na skargę na postanowienie, w myśl art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.), przez wszystkich członków składu orzekającego, nie jest przejawem woli organu kolegialnego i przez to stanowi rażące naruszenie prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie odpowiedź organu na wniesioną skargę opatrzona jest jedynie podpisem przewodniczącego składu orzekającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że część rozważań przedstawionych przez Komisję w uzasadnieniu wydanego postanowienia (str. 3) nie odnosi się do nieruchomości będącej przedmiotem skargi, lecz do innej nieruchomości położonej przy [...]. W ocenie Sądu błąd ten nie uniemożliwia jednak dokonania merytorycznej oceny stanowiska organu, bowiem sytuacja faktyczna i prawna obu nieruchomości jest analogiczna.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zostały w niej wskazane. Zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej narusza bowiem przepisy postępowania, to jest art. 149 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności rozważyć należało dopuszczalność skargi.

Kontroli sądu poddane zostało postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, wydane na podstawie art. 149 § 3 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie. Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontroli sądu administracyjnego podlegają postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W świetle art. 52 § 1 i § 2 powołanej ustawy skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, to jest w sytuacji, w której skarżącemu nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje na postanowienie wydane na skutek rozpoznania zażalenia, czyli na postanowienie wydane przez organ drugiej instancji. W art. 52 § 3 omawianej ustawy wprowadzony został wyjątek od zasady, zgodnie z którą skargę można wnieść jedynie po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W powołanym przepisie mowa jest o decyzji, od której stronie przysługiwał wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, czyli o decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 3975/18, zgodnie z art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z kolei zgodnie z art. 144 kpa w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 "Zażalenia" do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, że do postanowień wydanych przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, od których przysługuje zażalenie, ma zastosowanie instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po przywołaniu brzmienia art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa cytowanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest środkiem zaskarżenia, od złożenia którego uzależniona jest możliwość skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wspomnianą ustawą o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw wykreślono go z katalogu środków zaskarżenia zawartego w art. 52 § 2. W tej sytuacji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem prawnym przysługującym zarówno od decyzji, jak i postanowienia wydanych w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, z którego strona może skorzystać. Fakultatywny charakter tego środka prawnego potwierdza regulacja art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy w pełni podzielić wyrażony w orzecznictwie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że literalne brzmienie przepisu art. 52 § 3 odnoszące się wyłącznie do decyzji, a nie do postanowienia, nie ma żadnego wpływu na wynikający z treści art. 52 § 1 i 2 wniosek, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest już środkiem zaskarżenia, którego wyczerpanie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z obecnego brzmienia art. 52 § 3 nie wynika obowiązek zwrócenia się do organu, który wydał postanowienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako warunku dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1271/18, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1269/18). Zaskarżone postanowienie wydane zostało w sprawie tożsamej po względem faktycznym i prawnym z niniejszą sprawą, w której wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, to jest w sprawie ze skargi wniesionej na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o odmowie wszczęcia postępowania. W konsekwencji, ocena prawna zawarta w powyższym postanowieniu znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie, co skutkuje uznaniem dopuszczalności skargi na postanowienie Komisji o odmowie wznowienia postępowania.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, dotknięte było kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 § 1 kpa albo też zachodzi przesłanka z art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, a jego podstawę stanowi stosownie do art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to rozpoczyna postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia, określone w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145b kpa, nie wpłynęły na treść decyzji. Wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna bowiem postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 kpa, a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych lub gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1-2 kpa. W tej sytuacji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa mogła wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, jeżeli uznałaby, że wniosek złożony został przez podmiot niebędący stroną, z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1-2 kpa, ewentualnie, że wniosek nie jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia. Czym innym jest przy tym złożenie wniosku nieopartego na ustawowych przesłankach, a czym innym uznanie przez organ, że owe ustawowe przesłanki nie zaistniały. Oznacza to, że wniosek nieoparty na ustawowych przesłankach wznowienia, to wniosek, w którym strona powołuje się na inne podstawy niż wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa.

W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca w złożonym wniosku powołała się na ustawową podstawę wznowieniową wynikającą z treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa, czyli że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Oczywiste jest również, że stronie skarżącej przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. W konsekwencji organ zobowiązany był do ustalenia, czy wniosek o wznowienia postępowania złożony został w terminie wskazanym w art. 148 § 1 kpa. W przypadku ustalenia, że wniosek złożony został w terminie organ zobowiązany był do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ mógł przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ może bowiem badać, czy powołane przez stronę we wniosku przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją oraz czy mają wpływ na treść decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Natomiast we wstępnej fazie postępowania, to jest w fazie, która kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu lub o odmowie wznowienia postępowania, nie jest prawnie dopuszczalna ocena podanych przez stronę w złożonym wniosku przyczyn wznowienia.

W rozpatrywanej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wydała postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, wywodząc w jego uzasadnieniu, że strona skarżąca nie powołała się, ani nie przedstawiła żadnych nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, które nie byłyby znane organowi drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym. Czyniąc w ten sposób, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa dokonała oceny przyczyn wznowienia we wstępnej fazie postępowania, w której mogła badać jedynie, czy wniosek jest oparty o ustawową przesłankę wznowienia oraz czy został wniesiony przez stronę w terminie wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Komisja naruszyła przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza, czy powołane przez stronę przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania rzeczywiście istnieją, czy też nie, może bowiem być dokonana dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu i przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że podniesiony w skardze zarzut niedoręczenia postanowienia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi sąd uznaje za niemający wpływu na wynik sprawy. Pomimo doręczenia postanowienia bezpośrednio stronie skarżącej wniosła ona w terminie skargę do sądu, co oznacza, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Również zawarty w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 28 kpa w związku z art. 23 ust. 1e ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204, ze zm.) Sąd uznaje za niezasadny. Przede wszystkim wskazać należy, że zarzut pominięcia w toku postępowania może zgłosić pominięta strona. Oznacza to, że jeżeli w ocenie strony skarżącej Skarb Państwa winien był być reprezentowany przez Wojewodę, to tylko Skarb Państwa właściwie reprezentowany mógłby podnieść zarzut naruszenia art. 28 kpa i art. 23 ust. 1e ustawy z 21 sierpnia 1997 r. Ponadto art. 23 ust. 1e ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie może być stosowany w sprawach, w których organem jest Wojewoda. W ocenie Sądu niedopuszczalne jest połączenie roli organu administracji i uczestnika (strony) postępowania. Oznacza to, że w sprawach, w których Wojewoda orzekał jako organ, nie jest możliwe przyznanie mu legitymacji procesowej strony. Przedmiotowe postępowanie dotyczy wznowienia postępowania komunalizacyjnego, a więc postępowania, w którym w pierwszej instancji orzekał właśnie Wojewoda. Nie jest zatem możliwe przyznanie Wojewodzie przymiotu strony.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii podpisania odpowiedzi na skargę jedynie przez przewodniczącego składu orzekającego, wydającego zaskarżone postanowienie, wskazać należy, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, nie regulują kwestii podpisywania odpowiedzi na skargę pochodzącej od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Nie odnosi się do niej także art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.). Odpowiedź na skargę nie jest decyzją administracyjną i nie stosuje się do tego pisma art. 107 § 1 czy art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sporządzenie (podpisanie) odpowiedzi na skargę nie jest przy tym czynnością orzeczniczą, lecz czynnością podejmowaną przez Komisję w toku postępowania sądowego, dlatego też nie można uznać za naruszenie prawa, tym bardziej rażące, podpisanie tego pisma przez przewodniczącego składu orzekającego. Z udzielonych w piśmie z [...] lutego 2019 r. przez przewodniczącego Komisji wyjaśnień (k-40 akt sądowych) wynika ponadto, że na gruncie spraw sądowoadministracyjnych przyjęto w tym organie praktykę podpisywania odpowiedzi na skargę przez przewodniczącego składu orzekającego. Skoro zatem stan taki potwierdził przewodniczący Komisji, to nie było przeszkód, aby odpowiedź na skargę potraktować jako stanowisko organu i dokonać merytorycznego rozpoznania skargi.

Podsumowując, Sąd orzekający stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, to jest art. 149 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ zbada, czy wniosek o wznowienie postępowania wniesiony został w terminie. W przypadku ustalenia, że wniosek złożony został w terminie o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, organ wyda postanowienie o wznowieniu postępowania i dopiero we wznowionym postępowaniu oceni, czy w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.