Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 326/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 10
journal: Dz.U. 1982 nr 35 poz 230
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Teza: 1.	Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych oraz cofnięcie zezwolenia są rozstrzygnięciami dotyczącymi praw podmiotowych osoby wnioskującej o wydanie zezwolenia lub prowadzącej sprzedaż napojów alkoholowych. Inne podmioty nie mogą być adresatami tych decyzji.

2.	Zakłócenie porządku publicznego będące efektem prowadzenia działalności gospodarczej - sprzedaż napojów alkoholowych - narusza sferę praw osobistych osób trzecich w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy a nie sferę uprawnień wynikających z własności nieruchomości. Nie są to więc naruszenia interesu prawnego określonego w art. 28 kpa, lecz interesu faktycznego, który nie daje przymiotu strony w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

TEZY

1.	Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych oraz cofnięcie zezwolenia są rozstrzygnięciami dotyczącymi praw podmiotowych osoby wnioskującej o wydanie zezwolenia lub prowadzącej sprzedaż napojów alkoholowych. Inne podmioty nie mogą być adresatami tych decyzji.

2.	Zakłócenie porządku publicznego będące efektem prowadzenia działalności gospodarczej - sprzedaż napojów alkoholowych - narusza sferę praw osobistych osób trzecich w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy a nie sferę uprawnień wynikających z własności nieruchomości. Nie są to więc naruszenia interesu prawnego określonego w art. 28 kpa, lecz interesu faktycznego, który nie daje przymiotu strony w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi P. i B. i H. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] listopada 2006r. Prokuratura Rejonowa w S., powołując się na treść art. 182 kpa oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wystąpiła do Urzędu Gminy w B. z prośbą o wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych D. Sz. w sklepie spożywczo - przemysłowym "C." w B. przy ul. R. [...].

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż przesłuchiwana w charakterze świadka - . T. w nadzorowanym przez Prokuraturę Rejonową w S. postępowaniu w sprawie [...]zeznała, iż pod sklepem "C." w Bakałarzewie zbiera się młodzież oraz dorośli i spożywają alkohol przed budynkiem sklepu. Mając na względzie zakaz sprzedaży i podawania alkoholu młodzieży, w tym osobom nieletnim Prokurator uznał, iż istnieją przesłanki do cofnięcia zezwolenia. W następstwie powyższego organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie cofnięcia udzielonego D. Sz. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczo - przemysłowym "C." w B., o czym zawiadomił P. T., H. T., B. T., D. Sz. i Prokuraturę Rejonową w S. pismem z dnia [...] grudnia 2006r. znak: [...].

Przedmiotowe postępowanie zakończono decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2007r. Nr [...] znak: [...] o cofnięciu trzech zezwoleń z dnia [...] lutego 2006r. wydanych na okres od [...] lutego 2006r. do [...] stycznia 2009r. na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży: Nr [...] do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa, Nr [...] od 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz Nr [...] o zawartości alkoholu powyżej 18%. W motywach decyzji wskazano, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - to jest Rejestr zgłaszanych i wykonywanych interwencji przez Policję - przyjęć interesantów, w którym w dniu [...] września 2006r. i [...] września 2006r. odnotowano skargi o zakłócaniu porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt - uzasadnia zaistnienie obowiązku cofnięcia zezwoleń na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a i pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Nie godząc się z powyższą decyzją D. Sz. - właściciel sklepu spożywczo - przemysłowego w B. przy ul. R. [...] odwołał się Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Odwołujący podniósł, iż pracownice jego sklepu nigdy nie sprzedały alkoholu osobom nieletnim czy nietrzeźwym, akta sprawy nie zawierają zaś dowodu potwierdzającego powyższe okoliczności. Nadto oświadczył, iż alkohol sprzedawany jest wyłącznie na wynos, a pracownice nie są w stanie stwierdzić, dokąd idzie klient po zakupach. W jego ocenie to klienci spożywający alkohol gdzieś za sklepem ponoszą za ten czyn odpowiedzialność. Odnośnie kaset wideo będących dowodem w niniejszej sprawie, stwierdził, iż widoczne jest na nich tylko spożywanie alkoholu przez nieznane osoby stojące na terenie przed sklepem, nie słychać zaś rzekomych hałasów i zakłócania porządku publicznego. W tych stanie rzeczy decyzja organu I instancji jest zbyt rygorystyczna i nieadekwatna do zdarzeń, jakie miały miejsce w dniach [...] i [...] września 2006r.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] marca 2007r. uchyliło w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i odmówiło cofnięcia wydanych w dniu [...]lutego 2006r. D. Sz. zezwoleń Nr [...], Nr [...] i Nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczo - przemysłowym w B. przy ul. R.[...].

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przede wszystkim stwierdzono, iż w rozpatrywanej sprawie, przymiot strony postępowania posiada jedynie D. Sz., któremu w dniu [...] lutego 2006r. Wójt Gminy B. udzielił trzech zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Zgodnie bowiem z art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem interes prawny w postępowaniu dotyczącym cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ma osoba, która wcześniej uzyskała zezwolenie, a więc D. Sz.. Natomiast P. T., H. T. i B. T. mieszkające po sąsiedzku niewątpliwe są bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, jednakże w ocenie organu zainteresowanie to nie może być poparte normą prawną, która dawałaby podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Wymienione osoby mają wyłącznie interes faktyczny związany z pozbawieniem możliwości zakupu napojów alkoholowych w sklepie "C.", który nie daje podstaw bycia stroną postępowania w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji nie powinien był traktować osób mających interes faktyczny na równi ze stroną postępowania, to jest zawiadamiać o wszczęciu postępowania, umożliwiać zgłaszanie uwag i wniosków, adresować i doręczać decyzję.

Przechodząc natomiast do merytorycznego rozpoznania sprawy podniesiono, iż organ zezwalający na sprzedaż napojów alkoholowych (w tym między innymi wójt), uprawniony jest do cofnięcia zezwolenia tylko w przypadkach przewidzianych prawem. Przy czym podstawy tej decyzji wskazano w zamkniętym katalogu przypadków opisanych w art. 18 ust. 10 pkt 1–7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W konkretnej sprawie Wójt Gminy B. jako podstawę podjętej decyzji wskazał na nieprzestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, tj. sprzedaż alkoholu osobom nieletnim czy nietrzeźwym oraz powtarzające się, co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócanie porządku publicznego w związku ze sprzedażą alkoholu przez dany punkt, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego. Jednakże w ocenie organu odwoławczego nie udowodnił wystąpienia żadnej z nich.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest powodów, aby kwestionować oświadczenie D. Sz. zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2006r. i w odwołaniu, iż pracownice sklepu "C." nie sprzedały alkoholu nieletnim i nietrzeźwym. Akta sprawy nie zawierają bowiem żadnego dowodu odnoszącego się do takiej okoliczności.

Podobnie powoływane jako dowód zaistnienia drugiej przesłanki zapisy rejestru prowadzonego przez Policję są niewystarczające dla przyjęcia, że w konkretnej sprawie zdarzenia opisywane w rejestrze wypełniły zakres art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy. Organ podkreślił, iż warunkiem wystąpienia powyższej przesłanki jest zaistnienie łącznie trzech warunków wynikających z dowodów niebudzących żadnych wątpliwości, a mianowicie: 1) w okresie 6 miesięcy powtórzyło się, co najmniej dwukrotnie zakłócanie porządku publicznego w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, 2) istnieje związek przyczynowo - skutkowy między zakłócaniem porządku publicznego a sprzedażą alkoholu w ściśle określonej placówce, 3) prowadzący punkt sprzedaży alkoholu nie powiadamia właściwych organów (policji, straży gminnej) o zdarzeniach mających wyżej wskazane cechy.

Tymczasem wskazane w rejestrze informacje zainteresowanych składane organom policji, a także wyjaśnienia P. T. złożone do protokołu z dnia [...] października 2006r. sporządzonego przez policję i zawarte we wcześniejszych pismach kierowanych do Wójta Gminy (z dnia [...].08.2004r. i z dnia [...].08.2005r.) dotyczą zdaniem organu odwoławczego ogólnych uciążliwości (trzask drzwi samochodowych, hałas związany z dostarczaniem towarów w godzinach rannych, hałaśliwe rozmowy klientów) wynikających z sąsiedztwa dwóch budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, tj. sklepu należącego do D. Sz. i baru przy ul. F. [...] prowadzonego przez inną osobę. Nie potwierdzają natomiast, iż uciążliwości te maja związek jedynie ze sprzedażą alkoholu w sklepie.

Ponadto zauważono, iż w okresie od [...] lutego 2006r., a więc od kiedy D. Sz. posiada zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, organy powołane do ochrony porządku publicznego nie potwierdziły wystąpienia ewentualnego zakłócania porządku publicznego, ani w sklepie, ani w jego okolicy. A zatem brak jest dowodów, iż nastąpiły zdarzenia uzasadniające cofnięcie spornych zezwoleń. Akta sprawy nie zawierają również żadnego dokumentu potwierdzającego, że w stosunku do D. Sz. Wójt Gminy wykonuje ciążący na nim obowiązek ustawowy określony w art. 10 ust. 8 ustawy w postaci dokonywania kontroli przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia.

Mając na względzie powyższe uznano, iż rozstrzygnięcie zawarte w zakwestionowanej decyzji nie znajduje podstaw faktycznych i jest wynikiem rozszerzającej interpretacji ustawowo określonych przypadków pozbawienia strony uprawnienia wynikającego z omawianych zezwoleń.

Końcowo wbrew twierdzeniu odwołującego podkreślono, iż to na podmiocie posiadającym zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży ciąży obowiązek dbania o przestrzeganie porządku publicznego nie tylko w sklepie, ale i w najbliższej okolicy sklepu. Stąd za słuszne uznano działania zmierzające do poprawy tego porządku.

Nie godząc się z powyższą decyzją P., H. i B. T. wywiodły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo.

Skarżące podniosły, iż zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza prawo, w szczególności przepisy art. 7, 31 ust 3 i 32 Konstytucji RP oraz fundamentalną zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa, art. 75 w zw. 77 kpa oraz art. 138 § 2 kpa. Ponadto decyzja organu odwoławczego została wydana z obrazą przepisów art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a i pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Zdaniem skarżących organ odwoławczy wbrew zasadom prawa uznał za niesłusznie cofnięcie D. Sz. pozwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Przede wszystkim naruszono zasadę wynikającą z art. 18 ust. 6 pkt 4 ustawy, która stanowi, że w sytuacji nieprzestrzegania warunków określonych w zezwoleniu podlega ono cofnięciu. W prowadzonym sklepie spożywczym "C." bezwzględnie zostały naruszone warunki zezwolenia, albowiem na terenie sklepu zarówno dorośli, jak i młodzież spożywali alkohol oraz piwo sprzedawany przez pracowników tegoż sklepu. Powyższe znajduje jednoznaczne potwierdzenie w nagraniach wideo, z których Policjant Posterunku Policji w B. sporządził opisy, które zostały dołączone do akt sprawy Prokuratury Rejonowej w S. nr [...]. Przedmiotowe nagrania wskazują, iż w okresie posiadania przez D. Sz. zezwoleń na sprzedaż alkoholu w sposób ciągły i cykliczny, zarówno dorośli i młodzi ludzie spożywają na terenie sklepu alkohol za przyzwoleniem i aprobatą jego właściciela. Takie postępowanie niezaprzeczalnie narusza art. 18 ust. 6 pkt. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Dodatkowo w celu zobrazowania i przedstawienia zachowań klientów sklepu "C." w B. skarżące dołączyły własnoręcznie sporządzone opisy pięciu kaset z nagraniami potwierdzające wskazywane naruszenia prawa.

Ponadto zdaniem skarżących organ odwoławczy lakonicznie odniósł się do dowodu w postaci zgłoszonych skarg z dnia [...] lipca 2006r. oraz z dnia [...] września 2006r. odnotowanych na Posterunku Policji w B. dotyczących powtarzających się w miejscu sprzedaży i najbliższej okolicy zakłóceń porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez daną placówkę. W tym stanie rzeczy przy wydawaniu skarżonej decyzji naruszono zasadę prawa określoną w art. 75 w zw. z art. 77 kpa, która stanowi, że organ jako dowód winien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Zdaniem skarżących organ odwoławczy powinien odnieść się do stenogramów znajdujących się w aktach sprawy, jako dowodów jednoznacznie potwierdzających naruszenia oraz potraktować zgłoszenia rodziny T. oraz P. T. na Posterunku Policji w B. jako zeznania świadków potwierdzone datą pewną i uznać za fakty udowodnione.

Zgodnie zaś z wykładnią art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie budzi wątpliwości, że nawet jednorazowa sprzedaż napojów alkoholowych nieletniemu stanowi naruszenie zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie. W tej sytuacji rozstrzygniecie organu II nastąpiło zarówno z uchybieniem przepisów procedury administracyjnej, jak i naruszeniem prawa materialnego, ignoruje ono bowiem zasady prawa oraz stoi w sprzeczności z ustaleniami faktycznymi postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w S. a następnie przez Wójta Urzędu Gminy w B.

Końcowo podniesiono, iż stanowisko organu odwoławczego odnośnie braku posiadania przez nie legitymacji strony w niniejszym postępowaniu narusza ich prawo. Przedmiotowa sprawa bez wątpienia dotyczy ich jako strony, a to z racji usytuowania budynku (specyficzna zabudowa – zbliźniaczenie). Nadto skutki i uciążliwości wynikające z prowadzonej działalności narażają tylko skarżące, bo właściciel budynku mieszka w O., a prowadzący działalność handlową ma swój własny dom w B.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało swoją dotychczasową argumentację wyrażoną w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Odnosząc się do kwestii podnoszonych w skardze wskazano, iż zarzut rażącego naruszenia art. 7, 31 ust. 3 i 32 Konstytucji RP, tj. działania organu poza granicami prawa, w tym poza granicami ustawy i wbrew zasadzie równości wszystkich wobec prawa nie został uzasadniony.

Nie znajduje również potwierdzenia zarzut rażącego naruszenia art. 6, 75 w związku z art. 77 oraz 138 § 2 kpa, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium ustosunkowało się do zgłaszanych organowi policji i prokuratury uciążliwości, na jakie narażone są skarżące związanych z sąsiedztwem dwóch budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza (z jednej strony budynek, w którym znajduje się bar prowadzony przez p. K., a z drugiej strony budynek mieszkalny, w którym znajduje się sklep prowadzony przez p. Sz.). Żaden z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, w tym stenogramy z nagrań wideo, na które powołują się skarżące, nie wskazywałby, aby w sklepie ktokolwiek pił alkohol i aby był on sprzedawany młodzieży. Wobec braku dowodów jednoznacznie wskazujących wystąpienie okoliczności wymienionych w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a i pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie miał możliwości utrzymania w mocy decyzji orzekającej o cofnięciu zezwoleń. Tym samym nie znajduje potwierdzenia zawarty w skardze zarzut obrazy wskazanych przepisów prawa materialnego. Zdaniem Kolegium obrazą tych przepisów byłoby cofnięcie zezwoleń bez dowodów na wystąpienie ustawowych przesłanek, a takie cech niewątpliwie miała decyzja organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd w Białymstoku zważył, co następuje:

Zarzuty skargi nie są zasadne.

Stosownie do art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (np. jak w omawianej sprawie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych), ma wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Sąd rozpoznając sprawę nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu. Sąd nie posiada również kompetencji do oceny celowości czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.

Przede wszystkim zgodzić się należy z organem II instancji, iż skarżące – P., H. i B. T. nie posiadają przymiotu strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym.

Przepisem materialnoprawnym regulującym cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest art. 18 ust. 10 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis ten wymienia okoliczności stanowiące przyczyny cofnięcia zezwolenia. Można zatem stwierdzić, iż z omawianej normy wynika, że stroną postępowania jest adresat decyzji, to jest przedsiębiorca, który wcześniej uzyskał zezwolenie i prowadził sprzedaż napojów alkoholowych. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyroku z dnia 10 sierpnia 1998r., II SA 742/98 i w wyroku z dnia 5 stycznia 2001r, II SA/Ka 564/99 Lex nr 2001/2/42). Natomiast, to czy inne podmioty mają przymiot strony w takim postępowaniu, można ustalić posługując się kategorią interesu prawnego sformułowanego w art. 28 kpa.

Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zauważyć jednak należy, iż pojęcie interes prawny, użyte w tym przepisie rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego terminu oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 1998r., sygn. akt II SA 1104/98, Sąd ten przyjął, iż pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza, więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Szczególnymi cechami interesu prawnego jest bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny (vide B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks Postępowania administracyjnego. Komentarz., Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, wyd. 6, str. 219 i nst).

Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym strona wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak również: wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984r., sygn. akt I SA 1748/83). W takim przypadku osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.

Jak już wspomniano na wstępie, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych oraz cofnięcie zezwolenia są rozstrzygnięciami dotyczącymi praw podmiotowych osoby wnioskującej o wydanie zezwolenia lub prowadzącej sprzedaż napojów alkoholowych. W decyzjach tych nie orzeka się o prawach lub obowiązkach właściciela nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości, na której prowadzona jest określona działalność gospodarcza. Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie może także wywodzić interesu prawnego z uprawnień określonych z art. 140 kc. W szczególności prowadzenie sprzedaży alkoholu nie powoduje uszczerbku w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej. Efektem tej działalności mogą być zakłócenia porządku publicznego. Zakłócenia te naruszają jednak sferę praw osobistych osób trzecich w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, a nie sferę uprawnień wynikających z własności nieruchomości. Nie są to, więc naruszenia interesu prawnego określonego w art. 28 kpa, lecz interesu faktycznego (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2005r., VI SA/Wa 1330/04, Lex nr 173939).

W realiach niniejszej sprawy postępowanie w przedmiocie cofnięcia D. Sz. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zakończone skarżoną decyzją wszczęto na wniosek Prokuratury Rejonowej w S. Stroną tego postępowania jest zatem D.Sz. – przedsiębiorca, któremu udzielono trzech zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Ponad wszelką wątpliwość przymiotu strony nie mają skarżące – P., H. i B. T., albowiem nie mogą być adresatami tej decyzji. Wyżej wymienione niewątpliwie są bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, jednakże, jak słusznie zauważa organ odwoławczy ich zainteresowanie nie może być poparte normą prawną, która dawałaby podstawę skutecznego żądania stosownych czynności. Skarżące mają zatem interes faktyczny związany z pozbawieniem możliwości zakupu alkoholu w sklepie prowadzonym przez D. Sz., który nie daje jednak przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż decyzja o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie jest decyzją zależną od uznania organu. Przeciwnie jest to decyzją wynikającą ze spełnienia określonych przesłanek wskazanych w ustawie, a więc w całości zdeterminowana przepisami prawa. Katalog tych przesłanek ma charakter zamknięty i został ujęty w art. 18 ust. 10 pkt 1-7 ustawy. Powyższe oznacza, iż organ bada konkretny stan faktyczny pod kątem zgodności z tymi przepisami prawa. W przypadku stwierdzenia niezgodności zobowiązany jest wydać decyzję odmowną (tak jak w niniejszej sprawie), jeśli zaś jej nie stwierdzi wydaje decyzję zgodną z żądaniem wnioskodawcy. Inaczej mówiąc brak wspomnianej zgodności z normami prawa powszechnie obowiązującymi jest warunkiem koniecznym, ale i wystarczającym do wydania decyzji odmownej.

W omawianej sprawię podstawą wydanej w I instancji decyzji był pkt 1 lit a i pkt 3 art. 18 ust. 10 ustawy. Wedle powołanych przepisów zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku: pkt 1 lit a - nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży alkoholu, a w szczególności osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw, pkt 3 - powtarzającego się, co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócanie porządku publicznego w związku ze sprzedażą alkoholu przez dany punkt, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego. Obowiązek cofnięcia zezwolenia na tej podstawi zdaniem organu uzasadniał rejestr zgłaszanych i wykonywanych interwencji przez Policję - przyjęć interesantów, w którym w dniu [...] i [...] września 2006r. odnotowano skargi o zakłóceniu porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt.

Tymczasem jak słusznie zauważa organ II instancji w konkretnej sprawie powyższe okoliczności nie zostały udowodnione. W szczególności zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza w sposób jednoznaczny zaistnienia faktów, o których mowa w wyżej cytowanych przepisach.

Podzielić należy pogląd organu odwoławczego, iż w świetle akt sprawy brak jest podstaw, aby zakwestionować oświadczenie D. Sz. z dnia

[...] grudnia 2006r. oraz zawarte w odwołaniu w dniu [...] lutego 2007r., wskazujące, iż w jego sklepie nie jest prowadzona sprzedaż alkoholu osobom nietrzeźwym oraz nieletnim. Również i w drugim przypadku słuszność należy przyznać organowi

II instancji, iż powołane w sprawie rejestry policyjne, w szczególności zapisy dotyczące sklepu zlokalizowanego przy ulicy R. [...] nie dają podstaw do wywiedzenia, iż zaistniały przesłanki do cofnięcia przedmiotowych zezwoleń. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż zapisy w nich zawarte odnoszą się do ogólnych uciążliwości wynikających z sądziedztwa dwóch budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza (sklep i bar). Nie zostało natomiast wykazane, iż przedstawione uciążliwości mają związek ze sprzedażą alkoholu w sklepie, co stanowi o istocie omawianego przepisu. Powyższego wbrew twierdzeniom skarżącym nie da się również wywieść z odpisów nagrań z kaset wideo.

Dodatkowo potwierdzeniem stanowiska organu jest fakt, iż od dnia kiedy D. Sz. posiada zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, organy powołane do ochrony porządku publicznego nie potwierdziły wystąpienia ewentualnego zakłócania porządku publicznego, ani w sklepie, ani w jego okolicy. A zatem brak jest dowodów, iż nastąpiły zdarzenia uzasadniające cofnięcie spornych zezwoleń.

W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, iż rozstrzygnięcie podjęte w pierwszej instancji było wynikiem rozszerzającej wykładni ustawowych przesłanek umożliwiających cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i w efekcie uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie cofnięcia spornych zezwoleń. W myśl art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy władny jest uchylić zaskarżoną decyzję albo w całości, albo w części i w tym zakresie orzec, co do istoty sprawy. W tym przypadku organ odwoławczy dokonując odmiennego rozstrzygnięcia sprawy niż organ pierwszej instancji posiada kompetencje merytoryczno – reformacyjne. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, iż "jeżeli organ administracji publicznej działając w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości, co do stanu faktycznego i nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 kpa), ma obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzec, co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać do sprawę do ponownego rozpatrzenia (wyrok NSA z dnia 22.09.1981r., II SA 400/81, NSA 1981, Nr 2, poz. 88). Kompetencje organu odwoławczego obejmują w tym przypadku zarówno korygowanie wad prawnych decyzji I instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Ta ostatnia sytuacja niewątpliwie zaistniała w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonej decyzji organy obu instancji nie naruszyły również przepisów prawa procesowego. Zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz zastosowane przepisy prawa nie budzą wątpliwości i jako takie odpowiadają prawu. Stosownie do treści art. 77 i 7 kpa organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonały jego rzetelnej oceny. Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 kpa, to jest czynnego udziału strony w postępowaniu, jak również naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji RP.

Wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów skargi, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak w sentencji.