Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 107/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II instancji w całości i I instancji w części
Powołane przepisy: article: , art. 4 ust. 4, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2017 r. nr [...] w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji i umarza postępowanie administracyjne w tym zakresie, 2. zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. G. kwotę 2137 (dwa tysiące sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 października 2017 r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia o transporcie drogowym (Dz. U z 2017 r. poz. 2200 ), powoływanej w dalszej części uzasadnienia także jako "u.t.d." oraz ustaleń protokołu kontroli z dnia 14 września 2017 r. nałożył na M. G. karę pieniężną w wysokości 9.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniach 5-14 września 2017 r. przeprowadzono w przedsiębiorstwie strony, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. G. PHU "A.", kontrolę dotyczącą przestrzegania obowiązków i warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz aktów prawnych określonych w art. 4 pkt 22 tej ustawy. Zakres kontroli obejmował okres od 1 października 2016 r. do 28 lutego 2017 r., a analizie podlegały wszystkie zapisy z urządzenia rejestrującego pracę kierowców D. K. i M. B.. Analiza okazanych do kontroli dokumentów, danych cyfrowych oraz ewidencje czasu pracy kierowców, wykazała, że wystąpiły naruszenia związane z przepisami ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń. Polegały one na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (kara 8000 zł) naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy i naruszeniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego, które skutkowały nałożeniem kary w łącznej wysokości 1000 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 5 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1. załącznika nr 3) organ wskazał, że kierujący pojazdem M. B. wykonywał przewozy drogowe na rzecz strony nie będąc zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Tym samym strona nie spełniła wszystkich przesłanek niezarobkowego przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d., ponieważ pojazdy używane do przewozu nie były prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Zgodnie z okazanymi podczas kontroli dokumentami kierowca wykonywał bowiem przewozy drogowe na rzecz strony na podstawie umowy zlecenia.

Na skutek wniesionej przez M. G. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 382/18 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 stycznia 2018 r. w części orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2017 r. w zakresie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Sąd orzekł, że organy obu instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy prawidłowo uznały, że w okresie objętym kontrolą, kierowca M. B. nie był pracownikiem skarżącego. W związku z tym w sprawie zasadnie przyjęto, że przewozy wykonywane w kontrolowanym okresie przez ww. kierowcę, nie spełniały przesłanek przewozu drogowego na potrzeby własne. Sąd ocenił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia ww. okoliczności i organ nie miał obowiązku prowadzić dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

Sąd uwzględnił jednak, że w złożonym odwołaniu, a następnie skardze, skarżący wskazał, że został przez organ dwukrotnie ukarany za to samo naruszenie tj. pierwszy raz na mocy decyzji z dnia 13 września 2017 r. (w związku z przeprowadzoną w dniu 16 marca 2017 r, kontrolą drogową) a następnie na mocy decyzji tego samego organu z dnia 30 października 2017 r. W obu decyzjach nałożono bowiem na skarżącego odrębne kary po 8000 zł każda, dotyczące tego samego czynu tj. wykonywania przewozów przez kierowcę nie będącego pracownikiem skarżącego.

Sąd stwierdził, że w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia 16 sierpnia 2017 r. wskazano, że kontrolą zostanie objęty okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r. Taki sam okres kontroli (od dnia 1 października 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r.) jest wskazany w Imiennym Upoważnieniu Do Przeprowadzenia Kontroli Przez Inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu i Transportu Drogowego z dnia 23 sierpnia 2017 r. Zatem kontrola w przedsiębiorstwie skarżącego miała objąć okres do dnia 31 lipca 2017 r. W dniu 11 września 2017 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu i Transportu Drogowego w G. wpłynęło pismo skarżącego z dnia 6 września 2017 r., w którym wniósł on o umorzenie postępowania kontrolnego. W piśmie w tym wskazał, że obecnie w jego przedsiębiorstwie prowadzone są jednocześnie: kontrola [...] Wojewódzkiego Inspektoratu i Transportu Drogowego, która obejmuje okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r. oraz postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie stwierdzone na podstawie kontroli prowadzonej w dniu 16 marca 2017 r. prowadzona również przez [...] Wojewódzkiego Inspektoratu i Transportu Drogowego, obie kontrole dotyczą więc dnia 16 marca 2017 r. Sąd zaznaczył, że organ nie odniósł się do powyższego pisma, zaś w dacie wpływu pisma do organu, tj. 11 września 2017 r. nie była jeszcze wydana decyzja w związku z kontrolą drogową w dniu 16 marca 2017 r., ani nie został sporządzony protokół z kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego. Pomimo, że do tego momentu w sprawie nie było wątpliwości, że okres kontroli prowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego obejmował dzień 16 marca 2017 r., to w sporządzonym w dniu 14 września 2017 r. protokole wskazano już inny okres kontroli w przedsiębiorstwie, a mianowicie okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 28 lutego 2017 r., co powoduje, że kontrola prowadzona w przedsiębiorstwie, nie obejmuje już dnia 16 marca 2017 r., a więc dnia kontroli drogowej, podczas której stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, stanowiące podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł decyzją wskazaną w odwołaniu.

Następnie zaś zaskarżoną decyzją została nałożona kara pieniężna w kwocie 8 000 zł w związku z kontrolą w przedsiębiorstwie skarżącego za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Sąd podkreślił, że opisane wyżej postępowanie organu, nie może być pominięte zwłaszcza wobec treści zarzutu skarżącego wskazującego na bezpodstawne dwukrotne ukaranie go przez organ za ten sam czyn.

Decyzją z dnia 30 listopada 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pienieżną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Organ wskazał, że skarżący nie spełnił warunków niezarobkowego przewozu drogowego z uwagi na zatrudnienie kierowcy na postawie umowy zlecenia, a nie mowy o pracę. Wskazał jednocześnie, że zakres kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorstwa obejmuje okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 28 lutego 2017 r. tj. zawiera się w terminie, w którym kierowca M. B. był zobowiązany do wykonywania na rzecz skarżącego ww. umowy cywilnoprawnej. Organ wskazał, że częstotliwość wykonywania przejazdów od października 2016 r. do lutego 2017 r. wskazuje, że były to przewozy drogowe, które nie miały charakteru prywatnych, zwłaszcza, że przedsiębiorca prowadził ewidencję czasu pracy kontrolowanego kierowcy.

Organ ustalił, że decyzją PWITD z dnia 13 września 2017 r. organ nałożył karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za stwierdzone podczas kontroli drogowej w dniu 16 marca 2017 r. naruszenie przepisu 1p.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Zdaniem organu, w sprawie nie będzie miał zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt 2 u.t.d. bowiem okresy, które zostały wskazane, jako okresy objęte kontrolą drogową oraz kontrolą w przedsiębiorstwie nie są tożsame, co oznacza, ze nie zachodzi przesłanka nałożenia na stronę kary pieniężnej za te same naruszenia. Wskazane kontrole były przeprowadzone niezależnie od siebie, inna jest też podstawa prawna ich przeprowadzenia, kontrola w przedsiębiorstwie oparta jest o przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zaś kontrola drogowa o przepisy u.t.d.

M. G. w skardze na powyższą decyzję domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części, dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. Zaskarżonej decyzji zarzucił on:

naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na niezastosowaniu art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej zgody, podczas gdy skarżący został już ukarany za to samo naruszenie karą pieniężną;

naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, mimo iż zachodziły przesłanki do jej uchylenia, gdyż Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:

- nieprzeprowadzenie dowodu z urzędu na okoliczność, czy M. B. był zatrudniony u skarżącego jako osoba fizyczna na podstawie umowy cywilnoprawnej, czy jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i w konsekwencji przyjęcie, że w okresie od 1 października 2016 r. do 28 lutego 2017 r. pracując w oparciu o umowę cywilnoprawną jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, świadczył usługi prowadzenia pojazdu, które stanowiły transport drogowy,

- nieprzeprowadzenie dowodu z urzędu z przesłuchania M. B. w charakterze świadka na okoliczność w jakim charakterze, zawodowym czy prywatnym, prowadził pojazd w okresie objętym kontrolą.

Skarżący wskazał, że obie kary dotyczyły tego samego czynu. Zgodnie zaś z art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92c ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: (...) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Skarżący stwierdził, że wbrew językowej wykładni przepisu, z której można wyprowadzić wniosek, że przesłanką wyłączającą odpowiedzialność może być tylko fakt nałożenia kary za stwierdzone naruszenie przez "inny uprawniony organ", należy przyjąć, że przesłankę taką stanowi również fakt uprzedniego nałożenia kary przez ten sam organ, przed którym toczy się lub ma być wszczęte postępowanie. Do takich wniosków należy także dojść stosując wnioskowanie a maiori ad minus - skoro nie wszczyna się postępowania, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ - to tym bardziej nie wszczyna się go, jeśli taka kara została nałożona przez ten sam organ.

Skarżący zarzucił, że niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt. 2 u.t.d. prowadzi także do obejścia art. 92a ust. 3 u.t.d., gdyż zgodnie z tym przepisem maksymalna kara nałożona na przedsiębiorcę zatrudniającego kierowców średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli wynosi 15.000 zł. Na skarżącego w związku z podziałem okresów kontroli za jedno naruszenie zostały nałożone dwie kary pieniężne, przekraczające łącznie 15.000 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do powyższych zarzutów stwierdził jedynie, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 92c u.t.d.

Skarżący wskazał, że działanie organów obu instancji polegających na rozbiciu okresów kontroli i ukaraniu skarżącego dwukrotnie godzi bezpośrednio w zasadę pogłębiania zaufania obywateli, zawartą w art. 8 § k.p.a.

Skarżący zarzucił, że organ stwierdził, że M. B. świadczył na rzecz skarżącego usługi prowadzenia pojazdu na podstawie umowy cywilnoprawnej. Organ nie ustalił, czy skarżący w okresie objętym kontrolą zgłosił tego kierowcę do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego w trybie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ nie sprawdził również, czy wymieniony kierowca w okresie objętym kontrolą posiadał status przedsiębiorcy. Nie wskazano również kiedy kierowca korzystał z samochodu skarżącego w okresie objętym kontrolą oraz w jakim celu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Podkreślić należy, że skarżący we wniesionej skardze, jak i w odwołaniu, nie zakwestionował nałożenia kar pieniężnych z tytułu naruszeń wyszczególnionych w: Ip. 6.3.11. i Ip. 6.3.12. załącznika nr 3 do ustawy, stwierdzonych podczas przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie, a które znalazły odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji, jak również zasadności i wysokości nałożonych za nie kar (naruszenia te pozostawały poza sporem i nie były przedmiotem skargi). Skarżący nie zgadzał się natomiast z zasadnością nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, która wynikała m.in. z przyjęcia przez organy, że wykonywane przez przedsiębiorcę przewozy nie spełniały warunków pozwalających za uznaniem ich za przewozy wykonywane na potrzeby własne.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy łub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Organy obu instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznały, że w okresie objętym kontrolą kierowca M. B. nie był pracownikiem skarżącego. W związku z tym przyjęto, że przewozy wykonywane w kontrolowanym okresie przez tego kierowcę, nie spełniały przesłanek przewozu drogowego na potrzeby własne, określonych w ww. przepisie ustawy – pkt. 4 lit. a. Stosownie zaś do treści art. 4 pkt 3 ustawy, przez transport drogowy rozumie się każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej nie spełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Realizowane przejazdy były zatem transportem drogowym i skarżący winien mieć zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Wskazać należy, że organ ponownie rozpatrując sprawę działał w warunkach związania wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. zawartymi w wyroku z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 382/18.

W wyroku tym przesądzono, że organy prawidłowo uznały, że w okresie objętym kontrolą, kierowca M. B. nie był pracownikiem skarżącego i w sprawie zasadnie przyjęto, że przewozy wykonywane w kontrolowanym okresie przez ww. kierowcę, nie spełniały przesłanek przewozu drogowego na potrzeby własne lecz były transportem drogowym.

Kwestia ta nie podlegała zatem ponownemu badaniu przez organ ani sąd obecnie rozpatrujący sprawę, bowiem zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.

Zarzuty skargi związane z nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności dotyczące zatrudnienia M. B. i wykonywania przewozu nie są zatem uzasadnione.

Za uzasadniony Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego polegający na niezastosowaniu art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. i nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej zgody, podczas gdy skarżący został już ukarany za to samo naruszenie karą pieniężną w takiej samej wysokości.

Powołany przepis stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Skarżącemu wymierzono dwa razy karę w wysokości 8 000 zł za przejazdy bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego:

- w decyzji z dnia 13 września 2017 r. - po przeprowadzeniu kontroli drogowej - za dzień 16 marca 2017 r.,

- w decyzji z dnia 30 października 2017 r. wymierzono - po przeprowadzeniu kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa - karę za okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 28 lutego 2017 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd uznał za słuszne stanowisko skarżącego, że wbrew językowej wykładni przepisu, z której można wyprowadzić wniosek, że przesłanką wyłączającą odpowiedzialność może być tylko fakt nałożenia kary za stwierdzone naruszenie przez "inny uprawniony organ", należy przyjąć, że przesłankę taką stanowi również fakt uprzedniego nałożenia kary przez ten sam organ, przed którym toczy się lub ma być wszczęte postępowanie. Do takich wniosków należy także dojść stosując wnioskowanie a maiori ad minus - skoro nie wszczyna się postępowania, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ - to tym bardziej nie wszczyna się go, jeśli taka kara została nałożona przez ten sam organ.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 2 ustawy). W załączniku tym pod pozycją 1.1 wymieniono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Niewątpliwym jest, że charakter zaistniałego naruszenia w przypadkach obu kontroli było tego samego rodzaju – polegało ono bowiem na przejazdach bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji. Było to naruszenie dotyczące realizacji przewozu przez tą samą osobę M. B., niemniej w innym okresie czasu.

W załączniku nr 3 do u.t.d. pod pozycją 1.1 wymieniono jako naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego "wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji". Czas trwania naruszenia nie został w dyspozycji przepisu potraktowany jako okoliczność istotna dla kwalifikacji naruszenia, niewątpliwe za wystarczające należy uznać naruszenie zakazu w okresie jednego dnia.

Co do zasady, w związku z kontrolą w przedsiębiorstwie skarżącego, organ mógłby wymierzyć karę za powtarzające się czasowo naruszenie do kwoty nie przekraczającej 15 000 zł. Z unormowania art. 92a ust. 5 ust. 1 u.t.d., wynika bowiem, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Natomiast organ dokonujący kontroli drogowej mógł wymierzyć karę za jednej dzień naruszenia w wysokości 8 000 zł, przy czym art. 92a ust. 5 ust. 1 u.t.d. stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.

Cytowane przepisy nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie kumulacji kar wymierzonych w wyniku różnych kontroli. Ich regulacja jest bowiem rozłączna, dotyczy bądź kar nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, bądź kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy.

W sprawie należało rozważyć, że organ wszczął postępowanie kontrolne w przedsiębiorstwie za okres obejmujący także dzień 16 marca 2017 r. Ograniczenie czasu kontroli nastąpiło w związku z orzeczeniem kary za naruszenie stwierdzone w toku kontroli drogowej w dniu 16 marca 2017 r. Po wszczęciu kontroli organ może, co do zasady, ograniczyć czas kontroli ale nie powinno to wywołać skutków umożliwiających wymierzenie innych kar za okres objęty kontrola. W sytuacji gdy suma kar nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15 000 zł, podzielenie okresu kontroli na kilka mniejszych skutkowałoby naruszeniem tego zakazu. Podobnie należy ocenić ograniczenie zakresu kontroli umożliwiające orzeczenie innej kary za okres, który został objęty kontrolą. W niniejszej sprawie doprowadziło to do orzeczenia dwóch kar w łącznej wysokości 16 000 zł.

W takich okolicznościach sprawy przyjąć należało, że decyzja dotycząca naruszenia zaistniałego w dniu 16 marca 2017 r. wyłączyła możliwość orzeczenia kary za okres wcześniejszy, stanowiąc dolegliwość za cały okres naruszenia.

M. B. wykonywał w przedsiębiorstwie skarżącego przewozy bez posiadania przez skarżącego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji. Realizacja tych przewozów w sposób naruszający prawo trwała przez określony czas i ustała dopiero w związku z zawarciem przez skarżącego z M. B. umowy o pracę, po kontroli, w dniu 16 marca 2017 r. Organ, który dokonał kontroli drogowej (która to kontrola doprowadziła do usunięcia naruszenia prawa) i wymierzył karę za stwierdzone naruszenie, nie powinien za okres uprzedni wszczynać w tym samym zakresie kontroli w przedsiębiorstwie i wymierzać kolejnej kary.

Wskazywany przez organ fakt, że inna była podstawa prawna obu przeprowadzonych kontroli nie uzasadniał nałożenia kolejnej kary za naruszenia. Art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., wyłącza możliwość wymierzenia kary w sytuacji, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Skoro ustawodawca wskazał na wydawanie decyzji przez różne organy, co ma miejsce w innych trybach postępowania administracyjnego, przeprowadzenie kontroli w różnych trybach nie może przemawiać za zasadnością ponownego nałożenia kary.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w tej części, która dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 92c ust. 1 pkt 1 ppkt 2 u.t.d. Sąd umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie.

W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie ze złożonym wnioskiem, zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 2 137 zł, w tym kwotę 320 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego, kwotę 17 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 1 800 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 poz. 1800 ze zm).

Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.