Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 254/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 101
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy G. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy G. a Wójtem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy K. T. dotyczącej umieszczenia w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek


UZASADNIENIE

Kierownik GOPS w G. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim, a Wójtem Gminy M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy K. T. dotyczącej umieszczenia w domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 3 sierpnia 2016 r. do Gminnego Ośrodka pomocy Społecznej w G. wpłynął wniosek K. T. o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w G. Ustalono, że wnioskodawczyni nie mieszka na terenie gminy G. od 1986 r. (oświadczenie wnuka - P. T.), natomiast zamieszkuje na terenie gminy M. Wobec powyższego wniosek o umieszczenie w ww. Domu Pomocy Społecznej został przekazany do gminy M. W dniu 22 września 2016 r. wniosek ten jednak został zwrócony, z informacją, iż Gmina M. nie jest gminą właściwą do rozpatrzenia sprawy. W dniu 31 sierpnia 2016 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wpłynęło dodatkowe zawiadomienie, że K. T. przebywa w G. przy u. [...] (adres hospicjum). Zdaniem Kierownika GOPS w G., organem właściwym w tej sprawie jest Wójt Gminy M., zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016, poz. 930 ze zm.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm., dalej, jako: "k.c.").

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy M. wniósł o wskazanie Wójta Gminy G. jako organ właściwy w sprawie. Podniósł, że z treści wniosku K. T. z dnia 3 sierpnia 2016 r. oraz z treści pisma z dnia 31 sierpnia 2016 r. skierowanych do GOPS w G. wynika, że K. T. traktuje miejscowość G. jako swoje miejsce zamieszkania (podany adres [...] oraz sformułowanie "zawiadamiam Gminny Ośrodek Społeczny w G., czyli w centrum mojego zamieszkania"). W dniu przekazania wniosku przez GOPS w G. do GOPS w M. K. T. nie przebywała na terenie miejscowości M., ale w hospicjum w G. Przysługuje jej prawo dożywotniego zamieszkania oraz prawo dożywotniego użytkowania areału o pow. 0,28 ha na nieruchomości stanowiącej własność jej wnuka P. T. (służebność osobista mieszkania dotyczy budynku o adresie: [...], w którym K. T. jest zameldowana na pobyt stały). W tej sytuacji, Wójt Gminy M. nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku K. T. o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, spór zainicjowany wnioskiem ma charakter negatywnego sporu o właściwość, albowiem oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku. Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Z kolei art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W związku z powyższym, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, należy uwzględnić regulację zawartą w art. 25 k.c. Stosownie do treści tego przepisu miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Dokonując analizy okoliczności niniejszej sprawy dla rozstrzygnięcia sporu, o to która z miejscowości stanowi miejsce stałego pobytu, w pierwszej kolejności należy uwzględnić fakt, iż zainteresowana w następstwie zaawansowanej choroby zmuszona została do zmiany wielu spraw w swoim życiu. Z akt sprawy wynika, że K. T. w ostatnich latach przebywała (zamieszkiwała) w wielu miejscach, u członków swojej rodziny, którzy czasowo sprawowali nad nią opiekę.

Z oświadczenia J. C. wynika, że K. T. obecnie przebywa w hospicjum w S. Z kolei sama zainteresowana oświadczyła, że opuściła ww. hospicjum i podaje adres do korespondencji w G. Jednocześnie P. T. podał, że K. T. zamieszkuje w m. [...] u J. C. W aktach sprawy brak ustaleń stanu faktycznego, dokonanych przez pracownika socjalnego. Czynności zmierzających do wyjaśnienia tej okoliczności nie podjął w istocie żaden z organów, a przecież dopiero bezsporne miejsce zamieszkania osoby wnioskującej o wydanie decyzji, umożliwiłoby wskazanie organu właściwego miejscowo do załatwienia sprawy w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej.

W związku z rozbieżnościami co do stanu faktycznego, niezbędnym jest stwierdzenie, że wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, co niewątpliwie należy do organów administracji, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu. Niepełne i niejednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, dotyczące miejsca zamieszkania osoby, która ma być umieszczona w domu pomocy społecznej nie pozwalają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na oznaczenie organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy i stąd też w tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie sporu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.