Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1509/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 47
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2013 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. G. S. zwróciła się o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków oraz państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym rozgraniczenia działek w oparciu o orzeczenie o rozgraniczeniu z dnia [...] r.

Po rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta J. przez Geodetę Powiatowego, na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz § 46 i § 47 rozp. MRRiB z dnia 26 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), orzeczono o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, dotyczących granic działek [...] w obrębie [...] oraz działek [...] w obrębie [...] miasta J. na podstawie orzeczenia o rozgraniczeniu z dnia [...] r., wydanego przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w J.. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że przywołane orzeczenie jest sprzeczne z mapą katastralną, protokołem granicznym i szkicem bowiem między rozgraniczonymi parcelami położona jest parcela nr [...] i nie ma między nimi bezpośredniej styczności. Nadto, z dniem [...] r. na podstawie obwieszenia Wojewódzkiego Zrzeszenia Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K., została założona ewidencja gruntów w miejsce dotychczasowego katastru gruntowego. W ewidencji gruntów w miejsce dotychczasowych parcel m. in [...] i p. bud. [...], utworzono działkę [...] w obrębie [...] (obecnie własność M. i G. S.), a w miejsce parceli [...], utworzono działkę nr [...] w obrębie [...] (obecnie działka nr [...] własności Gminy Miasta J.). Pomiędzy działkami [...] a [...], nie ma też bezpośredniej styczności. Powyższe działki ujawnione są w księgach wieczystych, a taki stan jest też zgodny z danymi w ewidencji gruntów i budynków. Stąd też zdaniem organu, brak jest odpowiednich dokumentów, pozwalających na ujawnienie zmian przebiegu granic na mapach.

W odwołaniu od decyzji G. S. domagała się jej uchylenia i wprowadzenia zmian w operacie na podstawie orzeczenia z rozgraniczenia z dnia [...] r. jako wydanego na mocy obowiązującego wówczas dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości. Odwołująca się podniosła, że w toku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że granice są zgodne z mapą katastralną, co oznacza, że nie było innych stron postępowania, a zatem protokół graniczny podpisali właściciele przyległych działek. Odwołująca się przyznała, że pasem gruntu należącym do parcel [...], przechodziła kolejka wąskotorowa, którą przewożono materiały do pobliskich zakładów pracy, lecz jej zdaniem każda ze stron ma udział w parceli nr [...] lub pas ten został niezgodnie z prawem dopisany do tej parceli. Podniosła, że jedynym obiektywnym działaniem byłoby zatem dokonanie ponownych pomiarów granic parcel. Zarzuciła wreszcie, że parcela [...] została bezprawnie skomunalizowana, gdyż brak dokumentów, że poprzednio stanowiła własność Skarbu Państwa, zaś założona w [...] r. ewidencja gruntów i budynków, posiada wady prawne.

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po uzupełnieniu materiałów z założenia ewidencji gruntów, stwierdził, że w operacie ewidencyjnym nie istnieją w ogóle przedmioty ewidencyjne oznaczone wg numeracji powołanej w orzeczeniu o rozgraniczeniu, które są dokumentem powstałym przed założeniem tej ewidencji. Po analizie dokumentów organ odwoławczy uznał też, że na obowiązującej mapie działki nr [...] oraz działki [...], rozdzielone są działką nr [...] i wykazane są zgodnie z dostępnymi materiałami państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zdaniem organu II instancji, organ prowadzący operat ewidencyjny nie ma żadnych uprawnień do rozstrzygania w sprawach przebiegu granic nieruchomości i wykazywania ich w części graficznej operatu ewidencyjnego. Na podstawie przedłożonej przez odwołującą dokumentacji nie można zatem zmienić danych dotyczących przebiegu granic działek, wskazanych w ewidencji gruntów i budynków. Zasadnie zatem odmówiono dokonania zmiany na podstawie orzeczenia o rozgraniczeniu z [...] r.

W skardze do sądu administracyjnego G. S. domagała się uchylenia decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 i art. 107 § 3 kpa oraz przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu, skarżąca zakwestionowała pogląd organu, że granice są niezgodne z mapą katastralną. Jej zdaniem, jest zatem współwłaścicielem działki nr [...]. Na wyrysie z mapy z dnia [...] r., nie widnieje też działka nr [...], lecz działka [...], która ostatnio została podzielona. Skarżąca podniosła też, że obecnie powierzchnia jej działki nr [...] jest mniejsza o ok. [...] m2.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował skargę, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego oraz zobowiązania tego organu do przedstawienia historii zmian geodezyjnych, odnoszących się do pasa gruntu, stanowiącego dzisiejszą działkę nr [...] obr. [...] – w okresie do [...] r. oraz do wskazania podmiotów, uprawnionych i władających działką i ich tytułu prawnego. Nadto, pełnomocnik skarżącej wniósł o zobowiązanie Wojewody [...] do przedłożenia akt postępowania komunalizacyjnego, zakończonego decyzją z dnia [...] r. o stwierdzeniu nabycia przez Gminę J. z mocy prawa własności m. in. działki nr [...]. Podkreślił, że przedłożone przez skarżącą prawomocne orzeczenie o rozgraniczeniu zgodnie z art. 11 dekretu z 1946 r., ma moc wyroku sądowego, lecz w sposób sprzeczny z prawem, nie zostało uwzględnione w ewidencji gruntów i budynków, zaś nierespektowanie orzeczenia przez organ stanowi o wadzie kwalifikowanej zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zasadnie bowiem organy administracji orzekły o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przedłożone przez skarżącą orzeczenie o rozgraniczeniu z dnia [...] r. Jak prawidłowo ustaliły organy administracji, orzeczenie to zostało wydane przed założeniem tej ewidencji, podczas których to czynności dokonano zmian numeracji nieruchomości, opisanych w decyzji organu odwoławczego. Ustalenia w tym zakresie poczyniono w oparciu o analizę materiałów z założenia ewidencji, w tym historię działki nr [...] wg stanu na dzień [...] r. Organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwił zaś skarżącej zapoznanie się z zebranym materiałem, z którym skarżąca zapoznała się w dniu [...] r., nie wnosząc uwag (vide: notatka z dnia [...] r.). Nie było zatem prawnych podstaw do wprowadzenia w drodze czynności materialno-technicznej zmian w zakresie przebiegu granic nieruchomości. Jak wskazał organ odwoławczy, aktualizacja operatu następuje w oparciu o dokumenty, wymienione w § 46 ust. 2 rozp., wyżej powołanego. Wśród nich znajdują się prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne oraz opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jednak prowadzenie i aktualizacja operatu ewidencyjnego możliwa jest jedynie wówczas, gdy dokumenty te stanowią logiczny i chronologiczny ciąg zdarzeń prawnych, a zatem gdy kolejny dokument nawiązuje do poprzedniego. W sytuacji, gdy taki tok zostaje zakłócony, bowiem przedłożony dokument nie jest kolejnym w ciągu zdarzeń, dojść może do konieczności uchylenia wpierw innego wpisu, dokonanego wadliwie albo też nie jest w ogóle możliwe usunięcie rozbieżności w dokumentacji bez rozstrzygnięcia sporu w odrębnym postępowaniu administracyjnym bądź sądowym. Kwestie takie nie mogą być jednak rozstrzygnięte przez organ prowadzący operat ewidencyjny, który jedynie dokonuje rejestracji dokumentów. Taki też przypadek zachodzi w niniejszej sprawie. Przedłożone przez skarżącą orzeczenie o rozgraniczeniu nawiązuje do stanu prawnego sprzed założenia ewidencji. W ewidencji tej uwidoczniono już szereg zmian, m. in. w oparciu o ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., przywołaną w skardze, która regulowała stan prawny nieruchomości. Ani organy administracji, ani sąd administracyjny, nie są zaś władni do podważenia tego aktu, ani też orzeczenia o rozgraniczeniu, o ile to ostatnie, uzyskało walor prawomocności, co jednak nie wynika z akt sprawy, gdyż na orzeczeniu brak takiej klauzuli.

Należy więc zadać pytanie, jakie zmiany w ewidencji chciała wprowadzić skarżąca w oparciu o przedłożone orzeczenie. O ile chodziło o przebieg granic, bo przecież mowa jest o orzeczenie o rozgraniczeniu, to wszak sama sentencja orzeczenia nie daje żadnej odpowiedzi w zakresie przebiegu granic parcel l. kat. [...] (własność J.S.) oraz parcel z drugiej strony – [...] (E.B.), [...] (F.K.) i [...] (K.H). Wyniki pomiaru przedstawiono na szkicu polowym załączonym do operatu. Z kolei w szkicu polowym wymieniono jedynie parcelę nr [...]. Na szkicu tym uwidoczniono też parcelę nr [...] i zaznaczono punkty graniczne, rozdzielające tę parcelę od parceli nr [...] i [...], położonych po przeciwnych stronach. Taki stan rzeczy wynika też z protokołu granicznego, na którym naniesiono punkty graniczne, jednoznacznie wskazujące na brak styczności granic parcel, wymienionych w orzeczeniu o rozgraniczeniu. Wewnętrzna sprzeczność orzeczenia z [...] r. jest więc oczywista, a o ile uzyskało ono walor prawomocności, co nie wynika z akt sprawy, to w sytuacji równoczesnego funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności działki nr [...] przez Gminę J., dochodzi do sporu na tle własności, który nie mógł być rozstrzygnięty w ramach niniejszego postępowania administracyjnego, podlegającego kontroli sądowej. Zarówno przywołane orzeczenie o rozgraniczeniu, jak i decyzja komunalizacyjna, zapadły w odrębnych postępowaniach, przed różnymi organami, a zatem badanie ich zgodności z prawem nie jest możliwe przed sądem administracyjnym w toku niniejszej sprawy. Nie są to bowiem akty, podjęte w granicach niniejszej sprawy, przede wszystkim z tej racji, że pochodzą od innych organów administracji, niż organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków.

Nie jest też rolą sądu administracyjnego poszukiwanie na żądanie skarżącej dokumentów, niezbędnych do wdrożenia postępowania o rozgraniczenie, bądź innego postępowania przed sądem powszechnym w celu ochrony prawa własności. Stąd też wnioski dowodowe skarżącej, zawarte w piśmie z dnia [...] r., nie mogły odnieść skutku w świetle art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wnioski dowodowe nie zmierzały bowiem do wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy. To skarżąca winna przedłożyć prawidłowe dokumenty, składając wniosek o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Tryb takiego postępowania prawidłowo przedstawił organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji, zasadnie wskazując na niemożliwość rozstrzygnięcia sporu na tle własności i przebiegu granic w postępowaniu ewidencyjnym. Zatem wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego – art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i przepisów wykonawczych, ani też przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Nadto, motywy decyzji organów obydwu instancji spełniają wymogi z art. 107 § 3 kpa. Zakres postępowania wyjaśniającego reguluje zaś § 47 ust. 3 cyt. rozp., którego treść przytoczył organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji. Skoro organ prowadzący operat ewidencyjny władny jest jedynie do wprowadzania zmian, wynikających z aktów prawnych i zdarzeń prawnych, to w sytuacji sprzeczności takich dokumentów nie jest możliwe ich zaewidencjonowanie w drodze czynności tego organu, lecz niezbędne jest rozstrzygnięcie sporu w odrębnym postępowaniu administracyjnym bądź sądowym. Zbędne było zatem podejmowanie dalszych czynności wyjaśniających.

Z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

sw