Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 728/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137, art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. Z. i K. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

W związku z uzyskaniem informacji, że "cel dla którego ich nieruchomość została wywłaszczona odpadł", wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2010 r. K. Z. i T. Z. zwrócili się do Wydziału Mienia i Nadzoru Właścicielskiego Urzędu Miasta C. o wydanie decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w C. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka o nr [...] o powierzchni 2150 m², opisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. Wyjaśnili, że działka ta stała się własnością Skarbu Państwa (obecnie Gminy Miasta C.) na podstawie decyzji z dnia [...] r., gdzie stwierdzono, że "nieruchomość zawnioskowana do wywłaszczenia niezbędna jest inwestorowi pod budowę ośrodka rekreacyjno- szkoleniowego". Natomiast w ostatnim piśmie z dnia 13 kwietnia 2010r. poinformowani zostali, że "...w chwili obecnej na podstawie stosownej umowy jest użyczona Stowarzyszeniu "A" w C. z przeznaczeniem na utworzenie Rodzinnego Domu dla osób niepełnosprawnych intelektualnie."

Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...], na podstawie art. 26 § 2 oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) postanowił wyznaczyć Starostę C., jako właściwego do rozpoznania złożonego wniosku T. i K. Z.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Starosta C., działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości objętej wnioskiem. W uzasadnieniu organ orzekający wyjaśnił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 0,5901 ha stanowiąca własność K. i T. małżonków Z. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] r. pod budowę ośrodka rekreacyjno- szkoleniowego. Następnie działka ta uległa podziałowi na działki: nr [...] o powierzchni 0,0773 ha, nr [...] o powierzchni 0,2150 ha i nr [...] o powierzchni 0,0297 ha, przy czym działki o nr [...] i nr [...] zostały zwrócone małżonkom Z. decyzją Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. Działka nr [...], zgodnie z odpisem księgi wieczystej, stanowi własność Miasta C. O zwrot tej działki małżonkowie Z. składali już wcześniej wnioski, a mianowicie: pierwszy wniosek został złożony w dniu 15 kwietnia 1998 r. i wówczas Wojewoda C. decyzją z dnia [...] r. odmówił zwrotu tej nieruchomości, stwierdzając w uzasadnieniu, że działka nr [...] wykorzystana została zgodnie z celem wywłaszczenia, a zatem nie zaistniały przesłanki umożliwiające jej zwrot. Odwołanie od tej decyzji rozpatrzył Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, utrzymując w mocy, decyzją z dnia [...] r., decyzję Wojewody C. w uzasadnieniu potwierdzając fakt zrealizowania inwestycji określonej w decyzji o wywłaszczeniu. Skargę wniesioną przez małżonków Z. na powyższe decyzje Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2001 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że organy obu instancji trafnie wskazały, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania, że przedmiotowa działka stała się zbędna na cel wywłaszczenia i do orzeczenia o jej zwrocie na rzecz byłych właścicieli.

Organ wyjaśnił, że następny wniosek o zwrot tej działki K. i T. Z. złożyli w dniu 3 kwietnia 2007 r. Wyznaczony do rozpatrzenia sprawy Starosta K. decyzją z dnia [...] r. umorzył wówczas postępowanie jako bezprzedmiotowe, a decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. z powodu uchybień w procedurze administracyjnej. Rozpoznając sprawę ponownie Starosta K. decyzją z dnia [...] r. powtórnie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu wnioskowanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że sprawa zwrotu wymienionej nieruchomości była już rozpatrywana i została zakończona ostateczną decyzją administracyjną. Złożone w sprawie odwołanie zostało rozpatrzone przez Wojewodę [...], który decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podnosząc w uzasadnieniu, że ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności na postawie art. 156 § 1 ust. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarga na powyższą decyzję, złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, została odrzucona postanowieniem tego Sądu z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 869/08.

Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że postępowanie w sprawie zwrotu wnioskowanej działki, ze względu na fakt, iż sprawa ta była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, stało się bezprzedmiotowe. Przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r. Sygn. akt I SA/Ka 2247/98 organ stwierdził, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w sposób oczywisty bezprzedmiotowe. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. Z. i K. Z., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nie zgadzając się z uzasadnieniem, podnieśli, iż przywołana przez organ decyzja wydana została w oparciu o istniejący wówczas stan faktyczny. Ocenie wobec informacji, że przedmiotowa nieruchomość na podstawie stosownej umowy jest użyczona Stowarzyszeniu "A" w C. z przeznaczeniem na utworzenie Rodzinnego Domu dla osób niepełnosprawnych intelektualnie, odpadł cel, na jaki nieruchomość została wywłaszczona, a zatem uzasadniony jest wniosek o jej zwrot. Dodali również, że postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2007 r. (w nowym stanie faktycznym) również zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, a postępowanie odwoławcze pozbawione zostało kontroli wobec odrzucenia skargi przez sąd. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem organu, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe "ze względu na fakt, że sprawa ta w całości była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną".

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując na wydane w sprawie decyzje, a w szczególności decyzję Wojewody C. z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] r. przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, na którą to decyzję skarga została oddalona wymienionym już wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA 2675/00. Przywołał także kolejne decyzje wydane w tej sprawie, stwierdzając, że ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności orzeczenia na podstawie art. 156 § 1 ust. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Nadto organ dodał, że w myśl art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na który powołał się organ pierwszej instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie jest zatem możliwie, gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda stwierdził, iż Starosta C. zasadnie umorzył postępowanie w sprawie. Przedmiotowy wniosek jest bowiem kolejnym wnioskiem w przedmiocie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], w której to sprawie zapadła decyzja odmawiająca zwrotu tej działki, utrzymana następnie przez organ drugiej instancji, a skarga została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zaistniałej sytuacji ponowna merytoryczna decyzja w sprawie dotknięta byłaby wadą określoną w art. art. 156 § 1 ust. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy dodał nadto, że zmiana sposobu użytkowania wywłaszczonej nieruchomości już po zrealizowaniu celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej i rozporządzenie nią na rzecz innego podmiotu nie powoduje obowiązku zwrotu nieruchomości. Zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można bowiem wyprowadzać ze zdarzeń, które nastąpiły po osiągnięciu celu wywłaszczenia.

Mając na uwadze powyższe organ orzekł jak w sentencji.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. złożyli, reprezentowani przez pełnomocnika, K. Z. i T. Z. Zarzucili w niej wymienionej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jako, że Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy pomimo, iż Starosta C. wydał tę decyzję naruszając przepisy procedury, tj. art. 105 § 1 w związku z art. 154 § 1 oraz art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuchylenie na podstawie wymienionego art. 154 § 1 z urzędu decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawiał wzgląd na słuszny interes strony i w konsekwencji błędne umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że "sprawa w całości była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną", bez wskazania o jaką decyzję chodzi, naruszenia art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, zmienionego po upływie 12 lat od daty wydania ostatecznej decyzji w tym przedmiocie oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi nie niezgromadzenie materiału dowodowego i niedogłębne zbadanie istniejącego w sprawie materiału dowodowego, a także naruszenie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, iż "zmiana sposobu użytkowania wywłaszczonej nieruchomości już po zrealizowaniu celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej i rozporządzenie nią na rzecz innego podmiotu nie powoduje obowiązku zwrotu nieruchomości. Zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 tej ustawy nie można bowiem wyprowadzić ze zdarzeń, które nastąpiły po osiągnieciu celu wywłaszczenia". Mając na uwadze powyższe wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących podkreślił, że w dniu 30 kwietnia 2010 r. T. i K. Z. wystąpili do Prezydenta Miasta C. o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej w roku [...] r., oznaczonej jako działka nr [...]. Podstawę wniosku stanowił fakt, że cel, na który nieruchomość była wywłaszczona odpadł, bowiem zamiast "pod budowę ośrodka rekreacyjno- szkoleniowego" przedmiotowa nieruchomość "w chwili obecnej na podstawie stosownej umowy jest użyczona Stowarzyszeniu "A" w C. z przeznaczeniem na utworzenie Rodzinnego Domu dla osób niepełnosprawnych intelektualnie". Jednocześnie skarżący przyznali, iż sprawa została już rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] r. odmawiającą zwrotu wnioskowanej nieruchomości, utrzymaną w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] r., a skarga na te decyzje została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA 2675/00, a także dodali, iż nowym wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2007 r., ponownie wystąpili o zwrot tej decyzji i wówczas Starosta K. dwukrotnie umorzył postępowanie z uwagi na fakt, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta wymienionym powyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewoda [...] utrzymał wówczas decyzję Starosty K. w mocy, zaś skarga na to rozstrzygnięcie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W ocenie skarżących decyzje wydane w obecnym postępowaniu dotknięte są szeregiem naruszeń proceduralnych, a przede wszystkim organy błędnie wskazują, że postępowanie należało umorzyć z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, ponieważ sprawa ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. Organ, działając zgodnie z ogólnymi zasadami wymienionymi w art. 6 do 13 Kodeksu postępowania administracyjnego, winien z urzędu uchylić decyzję ostateczną, która według niego powoduje bezprzedmiotowość wnioskowanego postępowania i doprowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z wniosku z dnia 30 kwietnia 2010 r. Przemawiał za tym fakt, iż powoływana przez organ decyzja ostateczna wydana została w zupełnie innym stanie faktycznym oraz przemawiał za tym słuszny interes małżonków Z. Przytaczając treść art. 154 Kodeksu oraz odwołując się do orzecznictwa skarżący podkreślili, iż "w postępowaniu prowadzonym na podstawie tego artykułu zmiana okoliczności faktycznych, jaka nastąpiła po dniu wydania dotychczasowej decyzji, może mieć znaczenie tylko dla oceny występowania przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony". W niniejszej zaś sprawie organy zupełnie pominęły słuszny interes skarżących.

Dodatkowo skarżący podnieśli, iż w zasadzie organ pierwszej instancji nie wskazał wyraźnie jaką decyzję ostateczną miał na uwadze. Gdyby zaś uznać, za organem odwoławczym, że chodziło o decyzję Wojewody C. z dnia [...] r., to należy podnieść, że decyzja ta wydana została w zupełnie innym stanie faktycznym, stąd orzeczenia o bezprzedmiotowości postępowania nie można uznać za trafne.

Skarżący podkreślili, że orzekające w sprawie organy nie podjęły żadnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, nie zostały przeprowadzone żadne nowe dowody, chociażby oględziny w celu ustalenia obecnego wykorzystania nieruchomości. Nie zbadano istniejącego materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie, że cel, na który nieruchomość została wywłaszczona nie istnieje. Mimo to organ odwoławczy, działając wbrew ogólnym zasadom postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji (wydaną "z rażącymi naruszeniami procedowania"), powołując się na jedną z takich zasad, a mianowicie zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego), łamiąc przy tym pozostałe zasady.

W odniesieniu do naruszenia art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami skarżący podnieśli, iż organ odwoławczy błędnie przyjął, że "zmiana sposobu użytkowania wywłaszczonej nieruchomości już po zrealizowaniu celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej i rozporządzenie nią na rzecz innego podmiotu nie powoduje obowiązku zwrotu nieruchomości. Zbędności nieruchomości nie można bowiem wyprowadzić ze zdarzeń, które nastąpiły po osiągnięciu celu wywłaszczenia". Odwołując się do najnowszej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (dot. użytkowania wieczystego) stwierdzili, iż uzasadnienie kwestionowanej decyzji Wojewody nie jest przekonujące, a wątpliwości w tym zakresie nasuwają się dodatkowo w związku z przedstawionym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Trybunałowi Konstytucyjnemu pytaniem prawnym co zgodność z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W zakresie kwestii zmiany sposobu użytkowania wywłaszczonej nieruchomości po zrealizowaniu celu wywłaszczenia wyjaśnił, że zmiana taka nie powoduje obowiązku zwrotu nieruchomości, gdyż zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można wyprowadzać ze zdarzeń, które nastąpiły po osiągnięciu celu wywłaszczenia (odwołując się przy tym do orzecznictwa sądów administracyjnych). Odnosząc się z kolei do kwestii niezgromadzenia żadnego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenia oględzin wyjaśnił, że w przypadku umorzenia postępowania z racji jego bezprzedmiotowości brak było podstaw prawnych do rozstrzygania merytorycznego. Zbędne zatem stało się podejmowanie czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa

Zgodnie bowiem z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Kontrolują zatem czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani przepisów procedury.

Nie do podważenia pozostaje bowiem fakt, że kwestia zwrotu działki nr [...] była już wcześniej rozpatrywana. Z wnioskiem o zwrot tej działki małżonkowie Z. wystąpili już w dniu 15 kwietnia 1998 r. Wówczas decyzją z dnia [...] r. Wojewoda C. odmówił jej zwrotu, w uzasadnieniu stwierdzając, że przedmiotowa działka niezbędna jest dla prawidłowego funkcjonowania Państwowej Szkoły Specjalnej, będąc ściśle związaną z budynkiem szkoły i stanowiąc z pozostałymi terenami zorganizowana całość. Potwierdzając tym samym, że działka została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a zatem nie stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, brak było przesłanek uzasadniających jej zwrot na rzecz byłych właścicieli. Wniesione w tej sprawie odwołanie skarżących zostało rozpatrzone przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a w uzasadnieniu potwierdzono, iż na terenie wywłaszczonym istnieje szkoła specjalna dla dzieci upośledzonych, która odpowiada pojęciu "ośrodka szkoleniowo- rekreacyjnego", a pozostała część terenu – ogrodzona, niezbędna jest szkole dla jej prawidłowego funkcjonowania. Powyższe decyzje, wskutek wniesionej skargi, rozpatrywał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2001 r. oddalił skargę małżonków Z. (sygn. akt I SA 2675/00). W uzasadnieniu Sąd odnosząc się do treści art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stwierdził, iż żadna z przesłanek zbędności nie została spełniona, gdyż "już od [...] r. na tej oraz sąsiedniej wywłaszczonej nieruchomości istnieje Państwowa Szkoła Specjalna nr [...], działka jest ogrodzona, według kierownictwa szkoły jest szkole niezbędna dla celów rehabilitacji ruchowej wychowanków. W tej sytuacji nie ma prawnego znaczenia fakt, że na działce tej powstaje nowa inwestycja, gdyż planowana jest rozbudowa szkoły, skoro nieruchomość wykorzystywana jest zgodnie z celem wywłaszczenia". Sąd w odpowiedzi na zarzuty skarżących, iż przedmiotowa nieruchomość nie została do chwili obecnej "rozdysponowana" wskazał, iż trudno to ocenić, a podstawą odmowy zwrotu tej nieruchomości było nie spełnienie kryteriów z art. 137 ustawy. Reasumując dodał, że trafnie organy obu instancji wskazały, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania, że przedmiotowa działka stała się zbędna na cel wywłaszczenia i orzeczenia o jej zwrocie na rzecz byłych właścicieli.

W tych okolicznościach decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jest niewątpliwie decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego sankcjonującego ogólną zasadę – trwałości decyzji administracyjnych. Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, iż zgodnie z tą zasadą uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Trwałość decyzji nie może być bowiem utożsamiana z jej bezwzględną niewzruszalnością. Decyzja ostateczna może być wzruszona w jednym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie, strona wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2010 r., ponownie (złożonym po wniosku przedstawionym powyżej i wniosku z dnia 3 kwietnia 2007 r.) zwróciła się z prośbą o wydanie decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w C. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka nr [...]. Uwzględniając powyższe uznać trzeba, że decyzja Starosty C. z dnia [...] r. dotyczyła sprawy rozstrzygniętej już wcześniej decyzją ostateczną. Wydanie zatem w tej samej sprawie decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty, naruszyłoby ustanowiony dotychczasową decyzją stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wydanie w zaistniałej sytuacji merytorycznej decyzji, spowodowałoby iż byłaby ona dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stąd też organ zasadnie uznając, iż postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu wydał decyzję o jego umorzeniu. Dopóki bowiem orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdy forma wydanego orzeczenia kończącego sprawę jest wadliwa. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawego w trybie prawem przewidzianym (w ramach którego weryfikować można m.in. poprawność formy rozstrzygnięcia kończącego postępowanie oraz zarzuty będące pochodną tej kwestii) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r., Sygn. akt I SA/Ka 2247/98). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką bezprzedmiotowością, gdyż sprawa o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, przy dokładnej analizie przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określonych w art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z kolei wniosek z dnia 30 kwietnia 2010 r. jest ponownym wnioskiem o zwrot tej samej nieruchomości, a nie żądaniem wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej czy jej zmiany w trybie art. 154 czy też art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi niezgromadzenia w sprawie żadnego materiału dowodowego, brak przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości, w pełni należy podzielić stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy, iż w przypadku umorzenia postępowania brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygania, a tym samym do podejmowania czynności mających na celu wyjaśnianie i ustalenie podnoszonych w sprawie okoliczności.

W zakresie z kolei zgłaszanej zmiany sposobu użytkowania wywłaszczonej nieruchomości a tym samym zmiany okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy podnieść, iż wskazana we wniosku zmiana miała miejsce już po zrealizowaniu celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej. O zrealizowaniu celu wywłaszczenia orzekły wymienione powyżej organy we wskazanych decyzjach, a potwierdził ten fakt w swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 12 kwietnia 2001 r.. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych w tym zakresie zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami .nie można wyprowadzić ze zdarzeń, które nastąpiły już po osiągnięciu celu wywłaszczenia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Dodać także trzeba, ze przywoływane w skardze orzecznictwo Sądu Najwyższego, mające mieć znaczenie w tym zakresie, dotyczy kwestii użytkowania wieczystego, nie zaś kwestii wywłaszczenia nieruchomości.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.