Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 627/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Sygn.akt II OSK 627 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr), Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Gl 606/04 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II OSK 627/05

U Z A S A D N I E N I E

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 października 2004 r. sygn. akt IV SA/GL 606/04 oddalił skargę T. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zwanego dalej Kierownikiem Urzędu, z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.

Powyższą decyzją T. G. został pozbawiony uprawnień kombatanckich, przyznanych przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia 02.03.1978 r. z tytułu "walki o utrwalanie władzy ludowej (ORMO)" od 01.04.1946 r. do 31.12.1947 r. T. G. został pozbawiony uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), powołanej dalej jako ustawa o kombatantach.

T. G. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 kpa), nie zgadzając się z tym, że otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, gdyż w czasie wojny działał w tajnej grupie konspiracyjnej Gwardii Ludowej. W ORMO zaś był szeregowym członkiem, uczestniczącym w kontroli pojazdów mechanicznych, prowadzonej przez Milicję Obywatelską.

Kierownik Urzędu po ponowny rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2000 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało przez T. G. zaskarżone do sądu administracyjnego. W skardze podobnie, jak wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wskazuje, że w latach 1940-42 współpracował z strukturami konspiracyjnymi Gwardii Ludowej na terenie D. Od 1945 r. był skierowany do pracy w Hucie S,. i na terenach tych grasowały bandy UPA.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 17 lipca 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2145/01 uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż zostały naruszone przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż organ orzekający dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego i zasadnie stwierdził, że zachodziła obligatoryjna podstawa pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich (art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach), jako że uprawnienia te zostały przyznane na podstawie przepisów dotychczasowych wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

Zasadnie jednak skarżący podniósł w skardze, że w trakcie postępowania administracyjnego nie rozważono wszystkich okoliczności faktycznych, podnoszonych przez niego w toku postępowania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy (po wyroku NSA), Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2000 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż nie budzi wątpliwości fakt, że zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej jako członek ORMO. Nie zachodzą więc przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich jako że członkostwo w ORMO nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwości ich zachowania. Skarżący zaś nie wykazał w żaden sposób, aby spełniał przesłanki przewidziane w art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 ustawy o kombatantach. Okoliczności podnoszonych przez skarżącego o przynależności do Gwardii Ludowej, nie potwierdziły dokumenty przysłane z Instytutu Pamięci Narodowej. Okoliczności te strona podniosła dopiero po wszczęciu postępowania wyjaśniającego, opierając je na własnych oświadczeniach i świadka S. O., co budzi uzasadnione wątpliwości.

Pismem z dnia 09.07.2004 r. T. G. złożył skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymując, jak wcześniej, że w latach 1940 do 1953 brał czynny udział w walce z bandami Wherwolfu a następnie na terenie Rzeszowa z bandami UPA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 października 2004 r. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, w ocenie Sądu, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie jedynie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej - w ramach ORMO w latach 1946-1947. Postępowanie dowodowe, po wyroku NSA z dnia 17 lipca 2003 r., zgodnie z jego wskazaniami, zostało uzupełnione o dokumenty z Instytutu Pamięci Narodowej, które jednak nie potwierdziły przynależności skarżącego do oddziałów Gwardii Ludowej, ani też innych formacji walczących z okupantem. Zatem organ orzekający dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, iż zachodziła obligatoryjna podstawa pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.

T. G., reprezentowany przez adw. J. P., od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, a w szczególności:

- art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż stanowi on podstawę do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich,

- art. 21 ust. 2 ww. ustawy przez jego nieuprawnione zastosowanie, naruszenie prawa procesowego, przez niewyjasnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w postępowaniu weryfikacyjnym, a przede wszystkim kwestii związanych ze służbą skarżącego w oddziałach Gwardii Ludowej,

- naruszenie prawa procesowego przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w odniesieniu do zeznań skarżącego oraz zeznań świadka O. na okoliczność służby skarżącego w formacjach zbrojnych Gwardii Ludowej.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, oświadczenie skarżącego i zeznania świadka S. O., są wystarczającym dowodem potwierdzającym fakt przynależności skarżącego do oddziałów Gwardii Ludowej i w odniesieniu do tych zeznań, sąd dopuścił się przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów.

Wskazując na powyższe, w skardze kasacyjnej wnosi się o:

- zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, rozszerzony po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2003 r., i ustalony w oparciu o ten materiał stan faktyczny sprawy, w pełni uzasadniają podjęte na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, rozstrzygnięcie. Z akt sprawy wynika, że uprawnienia kombatanckie, które posiadał skarżący, były uzyskane wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Natomiast żadne z materiałów zgromadzonych w sprawie, nie dają podstaw do przyjęcia, że skarżący prowadził działalność, która by w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o kombatantach, mogła być uznana za działalność kombatancką. Sama relacja skarżącego i oświadczenie S. O., nie mogą stanowić podstawy do przyznania uprawnień. Ocena tych dowodów, przyjęta przez organ a następnie zaakceptowana przez Sąd I instancji, czemu dal wyraz w zaskarżonym wyroku, jest prawidłowa, biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego. Nie można zapominać, że ciężar dowodowy wykazania tego, że skarżący należał do oddziałów Gwardii Ludowej w zasadzie spoczywa na nim samym.

Zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy o kombatantach jest całkowicie pozbawiony podstaw, bowiem w zaskarżonym wyroku, ani w żadnej z wydanych decyzji administracyjnych, nie został powołany ten przepis, trudno więc mówić o jego naruszeniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł żadnych podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku i uchylenia decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich, w związku z czym, na podstawie art. 184 ppsa orzeczono, jak w sentencji.