Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 249/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2021 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

IV SA/Po 249/21

Uzasadnienie

Wójt Gminy W. decyzją z [...].05.2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.), art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust.1 pkt 4, art. 77 ust.1 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, oraz art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U z 2017 roku, poz.1405 ze zm., dalej u.i.o.ś.), art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936), oraz zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r. poz. 71), po rozpatrzeniu wniosku T. B. odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] obręb ewidencyjny Ł. , Gmina W. .

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015r., prawidłowo uzupełnionym w dniu [...].01.2016r. T. B. zwrócił się do Wójta Gminy W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wyżej opisanego przedsięwzięcia.

Planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie budynku inwentarskiego przeznaczonego do hodowli [...] szt. tuczników w systemie bezściółkowym na betonowych rusztach - [...], wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...] Ł. .

Planowane przedsięwzięcie zostało wymienione w § 3 ust. 1 pkt 102 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r. poz. 71), jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których ocena oddziaływania na środowisko może być wymagana.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pismem nr [...] z dnia [...].02.2016r. zajął stanowisko, że planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a zakres raportu powinien być zgodny z art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. i obejmować w szczególności:

- opis planowanego przedsięwzięcia (lokalizacja przedsięwzięcia, rozwiązania techniczne i technologiczne, sposób zagospodarowania terenu),

- charakterystykę stanu środowiska,

- ocenę wpływu planowanego przedsięwzięcia na otaczające środowisko oraz zdrowie ludzi,

- określenie zasięgu uciążliwości przedsięwzięcia (dot. głównie emisji zanieczyszczeń do powietrza i emisji hałasu),

- graficzne przedstawienie najbliższej zabudowy, wraz z określeniem jej przeznaczenia oraz podanie odległości inwestycji od najbliższych terenów objętych ochroną akustyczną ( a nie budynku),

- opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie i ograniczenie negatywnych oddziaływań na środowisko i zdrowie ludzi,

- analizę możliwych konfliktów społecznych,

- propozycje monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego eksploatacji,

- wnioski końcowe."

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego pismem nr [...] z dnia [...].04.2016r. wyraził opinię że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W toku prowadzonego postępowania do Urzędu Gminy W. wpłynęły liczne protesty indywidualne oraz protest podpisany przez "Mieszkańców Wsi Ł. ", a także jeden zbiorowy podpisany przez [...] mieszkańców wsi Ł. dotyczące realizacji planowanego przedsięwzięcia. Powyższe uwidoczniło iż inwestycja wywołuje poważny konflikt społeczny.

Podzielając stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. , postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nałożono na Inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalono zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W dniu [...].08.2016 r. Inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, opracowany w sierpniu 2016r. przez mgr inż. H. K.- S. oraz mgr inż. W. C.. Analiza przedłożonych dokumentów wykazała, że raport nie został opracowany zgodnie z zakresem określonym w postanowieniu Wójta Gminy W. z dnia [...].06.2016 r.

W dniu [...] listopada 2016 r. Inwestor przedłożył skorygowany raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, opracowany w listopadzie 2016r. przez zespół autorów: mgr inż. H. K.-S., dr inż. A. H. O. oraz inż. P. G.. Po jego analizie stwierdzono, że raport nadal nie został opracowany zgodnie z zakresem określonym w postanowieniu Wójta Gminy W. z dnia [...].06.2016r.

W dniu [...].06.2017 roku Inwestor przedłożył uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko opracowane przez mgr inż. Ł. B. w czerwcu 2017r. W dniu [...].08.2017r. przedłożył kolejne uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko opracowane przez mgr inż. Ł. B..

Planowane przedsięwzięcie wzbudziło niezadowolenie i powszechny sprzeciw zarówno stron, mieszkańców gminy jak i organizacji. W efekcie przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa zostały złożone liczne uwagi i protesty.

Kserokopie złożonych protestów zostały przekazane do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. i do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. , w celu uwzględnienia zawartych w nich uwag przy uzgadnianiu warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

W toku prowadzonego przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. postępowaniem wyjaśniającym pismem z dnia [...].12.2017r. Inwestor ogólnie i wybiórczo odniósł się do uwag zgłaszanych przez społeczeństwo.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pismem nr [...] z dnia [...].10.2017r. zaopiniował warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych dla ww. przedsięwzięcia z czterema zastrzeżeniami.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2018r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia określając [...] warunków jej realizacji.

Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] Zarząd Zlewni w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...].03.2018r. uzgodnił realizację w/w przedsięwzięcia określając [...] warunków realizacji.

Również PPIS w W. pismem nr [...] z dnia [...].03.2018r. zaopiniował warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych dla w/w przedsięwzięcia określając te same co wcześniej warunki realizacji przedsięwzięcia.

Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie budynku inwentarskiego do hodowli w systemie bezściółkowym trzody chlewnej w ilości [...] szt. tuczników - tj. [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...] Ł. . Zgodnie z zamierzeniem Inwestora zwierzęta będą utrzymywane w/ kojcach, bezściółkowo na ruszcie.

Wymiary zewnętrzne budynku, zakładając że mury budynku posiadać będą szerokość ok. [...], będą o ok. 1 m większe niż wskazywane w toku postępowania, czyli [...] szerokości i [...] długości, a zatem inne niż deklarowane przez Inwestora na załącznikach graficznych.

Inwestor część wyprodukowanych w gospodarstwie nawozów naturalnych będzie zbywał podmiotom zewnętrznym do rolniczego wykorzystania zgodne z zapisami ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2017 r. poz. 668, z późn. zm.).

W toku postępowania Inwestor przedłożył umowę użyczenia gruntów rolnych o powierzchni [...] (nr [...] obręb geodezyjny K. gm. K., nr [...] obręb geodezyjny B.-W., gm. S..) zawartą z F. Sp. z o o. o Ł. , [...] na czas nieokreślony z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia. Inwestor wskazał również iż posiada umowę dzierżawy na działki nr [...] obręb Ł. oraz nr [...] obręb B. S. zawartą z Parafią Rzymskokatolicką p.w[...] w Ł. zawartą na czas do [...].09.2019r. z możliwością natychmiastowego wypowiedzenia w przypadku nieterminowego uregulowania należności, umowę dzierżawy zawartą ze S. K. na dz. nr [...] obręb geodezyjny Ł. zawartą na okres do [...].01.2023r. Powyższe zdaniem Inwestora zapewnia mu zgodne z prawem zagospodarowanie wytworzonej gnojowicy, jednakże organ zwrócił uwagę, że zarówno umowy dzierżawy jak i umowy użyczenia mimo iż prawem są dopuszczone, nie posiadają charakteru trwałego tak jak planowana inwestycja. Ponadto ujawniono, że Inwestor posiada umowę dzierżawy podpisaną w dniu [...].04.2013r. z P. G. na działki nr [...] obręb Ł. - której nie wykazał jako grunt na którym będzie stosował do nawożenia gnojowicę, podpisał również w dniu [...].09.2017r. umowę dzierżawy z PPRiUP .,M. " Sp. z o. o na działkę nr [...] obręb geodezyjny Ł. , bezpośrednio przylegającą do Jeziora Ł. , której nie wykazał ponieważ informacje o gruntach przedłożył organowi wcześniej, tj. [...].08.2017r.

Ponadto, planowany budynek inwentarski zgodnie z zapisami raportu będzie odizolowany od terenów przyległych, pasem zieleni złożonej z roślinności średnio i wysokopiennej. Nasadzenia te mają na celu ograniczenie uciążliwości emitowanej z obiektów uciążliwych w szczególności rozprzestrzeniania się zapylenia oraz substancji odorotwórczych. Aby spełniały swoją funkcję pasma nasadzeń drzew i krzewów powinny być wysokie, szerokie i zwarte. Proponowane przez Inwestora wąskie pasy nasadzeń, pod samym murem chlewni, powodować będą, że korony i korzenie drzew po co najmniej kilkanaście metrów będą wrastać w pola uprawne sąsiadów, co wskazuje na lekceważące podejście dla dóbr osób trzecich.

Kształt działki, której szerokość w miejscu planowanej chlewni wynosi [...] m przesądza, że przy założeniu iż budynek inwentarski, którego wymiary wynoszą: [...] niezależnie od tego, czy są to wymiary wewnętrzne czy zewnętrzne, nie będzie mógł być zrealizowany, bez naruszenia §6 ust. 4 pkt 4 i ust.6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. ( Dz. U. z 2014r. poz.81) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, tj. 4 metry od granicy działki sąsiedniej (nie będą przylegać do tego samego rodzaju budowli rolniczych na działce sąsiedniej, zatem odległości tej nie można zmniejszyć).

Z uwagi na budowę tak dużego budynku inwentarskiego i stosunkowo małą powierzchnie działki w sposób istotny zostanie zmniejszona bioretencja na działce inwestycyjnej nr [...] i zostaną naruszone stosunki wodne na działkach sąsiednich, zwłaszcza że woda opadowa i roztopowa z dachu budynku inwentarskiego ma spływać powierzchniowo na tereny zielone, w granicach działki nr [...].

Właściciele działek sąsiednich stanowczo sprzeciwiają się realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i nasadzeniom drzew na granicy z ich działkami.

Inwestor w celu zapewnienia trwałości i żywotności pasa zieleni izolacyjnej, tak trwałego jak budowla wymagająca odizolowania, co jest istotą §12 w/w rozporządzenia, powinien stworzyć go w całości na gruncie własnym w takiej odległości od działek sąsiednich aby ich użytkowanie nie zakłócało wzrostu roślinom, które spełnią swoją role izolacyjną dopiero wtedy gdy będą odpowiednio wysokie.

Nasadzenie drzew na terenie o szerokości ok. 3 metry, pomijając w/w kwestie odległości od granic działki i budynku inwentarskiego, sprawia iż dla planowanego obiektu inwentarskiego nie będzie możliwości stworzenia drogi pożarowej. Działka zostanie ogrodzona płotem z betonowym fundamentem, teren pomiędzy płotem a budynkiem ma zostać obsadzony drzewami, wewnętrzny korytarz zaplanowano wąski, tj. o szerokości zaledwie 0,8m. Powyższe rozwiązania uniemożliwią w przyszłości Inwestorowi jakikolwiek przejazd na zachodnią, zadarnioną część działki, np. w celach ppoż., w przypadku wystąpienia poważnej awarii i katastrofy naturalnej lub budowlanej.

Powyższe z uwagi na przepisy ppoż. stanowi również naruszenie §5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. (Dz. U. z 2014r. poz.81) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, zgodnie z którym do budowli rolniczych (...) należy zapewnić dojścia i dojazdy (...) w tym drogi pożarowe, określone w przepisach o ochronie przeciwpożarowej.

Organ prowadzący postępowanie będący jednocześnie organem realizującym zadania z zakresu gospodarki przestrzennej, chcąc uświadomić Inwestorowi przyszłe problemy związane z brakiem możliwości realizacji inwestycji w planowanym przez niego zakresie, a wynikające z prawa budowlanego, wystąpił do urbanisty, w celu ustalenia czy na działce nr [...] obręb Ł., przy zachowaniu obowiązujących przepisów ppoż. oraz przepisów budowlanych, w tym §6 ust. 4 pkt. 4 oraz §12 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. (Dz. U. z 2014r. poz.81) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, będzie możliwe zlokalizowanie planowanego budynku chlewni i towarzyszącej mu infrastruktury. Przeprowadzenie tej analizy miało na celu, wyprzedzająco, ustalenie czy planowane przedsięwzięcie spełni wymogi warunkujące jego późniejszą realizację, czy kształt działki umożliwi Inwestorowi realizację zamierzenia w planowanej przez niego koncepcji, bez naruszania przepisów i własności osób trzecich.

Urbanista ustalił, iż nie są łącznie spełnione warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 u.p.z.p., ponieważ nie zostanie spełniony warunek 5, tj. decyzja nie będzie zgodna z przepisami odrębnymi. Uzasadnił to naruszeniem przepisów Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. (Dz. U. z 2014r. poz.81) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, w zakresie odległości budynku od granic działki, braku miejsca na wykonanie nasadzeń izolacyjnych, zmianę stosunków wodnych na działkach sąsiednich, emisji substancji i hałasu na etapie budowy i eksploatacji inwestycji.

Przeprowadzona przez osobę uprawnioną analiza, potwierdziła, że pozytywnie rozpatrzenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy w niniejszej sprawie nie będzie możliwe.

W chwili obecnej brak jest możliwości oceny uciążliwości odorowej planowanej inwestycji, gdyż ustawodawca nie podjął takich aktów prawnych. Brak normy ustawowej nie oznacza jednak że uciążliwości odorowe nie występują. Z przeprowadzonej w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko analizy rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wynika, że emisje z budynku inwentarskiego siarkowodoru, amoniaku, tlenków azotu, tlenku siarki, dwutlenku siarki, (w tym z przechowywania gnojowicy) nie będą powodować przekroczenia dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2019 roku (Dz. U. z 2010 roku Nr 16, poz. 87) poza terenem działki nr [...] obręb Ł., nie oznacza to jednak że nie będą powodowały uciążliwości odorowej, zwłaszcza że próg wyczuwalności węchowej jest sprawą indywidualną i często jest bardzo niski.

Na płaszczyźnie ocen środowiskowych i w niniejszym postępowaniu, praktycznym wymiarem zastosowania zasady przezorności jest odmowa wyrażenia zgody na realizację działań, których skutki są niepewne, niejasne, wątpliwe lub ryzykowne. Kierując się zasadą przezorności, rozstrzygając wątpliwości czy oddziaływanie inwestycji należy uznać za znaczące, czy nieznaczące, organ prowadzący postępowanie musiał sam rozstrzygnąć tę kwestię i nie podzielił opinii organów opiniujących i uzgadniających, zapisów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Uwzględniając normy obyczajowe i inne przepisy, w tym np. ppoż., czy prawo wodne, rozstrzygnięto na korzyść środowiska przyjmując, że oddziaływanie planowanej inwestycji będzie znaczące.

W przypadku realizacji przez Inwestora zakładanych "nasadzeń izolacyjnych", istnieje realne ryzyko rozszczelnienia podrusztowego zbiornika na gnojowicę i przedostanie się nawozu do wód i ich zanieczyszczenie. Wobec powyższego organ nie podzielił stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., że "nie przewiduje się negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko gruntowo - wodne, w tym wody podziemne i powierzchniowe".

Zaznaczono, że zgodnie z rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie określenia w regionie wodnym W. wód powierzchniowych i podziemnych wrażliwych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszaru szczególnie narażonego, z którego odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć (Dz. U. Woj. [...]. z 2017 roku, poz. [...]) planowana inwestycja będzie znajdowała się na obszarze szczególnie narażonym, z którego odpływ azotu ze źródeł rolniczych do wód powierzchniowych należy ograniczyć.

Zgodnie z art. 81 ust. 3 u.i.o.ś. przeanalizowano wpływ przedmiotowego przedsięwzięcia na cele środowiskowe wyznaczone dla jednolitych części wód. Organ prowadzący postępowanie nie może, tak jak to zrobiły organy uzgadniające stwierdzić, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie miała negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...].

Przedsięwzięcie zrealizowane w zamierzonym zakresie zwiększa ryzyko rozszczelnienia zbiornika na gnojowicę, co przy nasadzeniu drzew przy samym fundamencie obiektu jest tylko kwestią czasu, może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, zwłaszcza że zlokalizowany ma zostać w odległości ok. [...] od K. Ł.. Zgodnie z art. 81 ust. 3 jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

Zapisy zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, twierdzące, iż planowana inwestycja nie wpłynie znacząco na pogorszenie stanu środowiska zdaniem organu są niewłaściwe i mogą doprowadzić do naruszenia zasad zrównoważonego rozwoju.

Odmowa zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, poparta jest zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Uwzględniając sprzeciwy mieszkańców, właścicieli nieruchomości, użytkowników gruntów wsi Ł., jak i słuszne obawy w kwestii potencjalnego zanieczyszczenia wód, oddziaływania na mienie osób trzecich oraz uciążliwości zapachowych (odorów), brak stwierdzonych możliwości spełnienia wymogów warunkujących jego późniejszą realizację wynikających z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. (Dz. U. z 2014r. poz.81) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, organ prowadzący postępowanie, będący jednocześnie organem realizującym zadania z zakresu gospodarki przestrzennej nie uzgodnił warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł T. B. podnosząc liczne i szczegółowe zarzuty wobec zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].12.2020 r. nr [...] :

- uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy określając środowiskowe i uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] obręb ewidencyjny Ł. , gmina W. .

- określiło istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich szczegółowo je wymieniając.

W uzasadnieniu tej decyzji m.in. wyjaśniono, że już wcześniej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] – z [...] czerwca 2018 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy W. nr [...] z [...] maja 2018 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tamtej decyzji Kolegium stwierdziło, że sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Kolegium wskazało na lakoniczność uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Zwróciło także uwagę, że nie miało możliwości pełnej weryfikacji zaskarżonej decyzji, gdyż nie wynikało z niej w sposób jednoznaczny, jakimi motywami kierował się organ I instancji podejmując takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Kolegium podkreśliło, że nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy dywagacje organu dotyczące ewentualnej możliwości wydania w przyszłości decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia, albowiem kwestie te nie podlegają badaniu w toku postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Wójt Gminy W. , w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, odmówił zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Odwołanie od tej decyzji złożył T. B..

Po rozpatrzeniu sprzeciwu I. S. i T. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 972/18 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że zarzuty Kolegium co do nieprawidłowości decyzji organu pierwszej instancji nie dawały podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.

W konsekwencji uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. w całości z przyczyn proceduralnych, gdyż decyzja ta została wydana w oparciu o następnie uchyloną decyzję Kolegium przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie rozpatrując po raz drugi odwołanie T. B. od decyzji Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., Kolegium decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] maja 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że decyzja dotycząca środowiskowych uwarunkowań musi być oparta na kompleksowo zgromadzonym i wyjaśnionym materiale dowodowym oraz jednoznacznych ustaleniach organu administracji. Przesłanki wydania decyzji negatywnej dla wnioskodawcy, tzn. odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych. Kolegium podkreśliło, że sprzeciw mieszkańców nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie. Przepisy ustawy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji nie odniósł się do ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i nie wyjaśnił w wystarczającym zakresie, dlaczego orzekł o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla wnioskowanego przedsięwzięcia pomimo uzgodnień dokonanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich P. oraz pozytywnej opinii sanitarnej. Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., iż kwestie dotyczące ewentualnej możliwości wydania w przyszłości decyzji o warunkach zabudowy czy też pozwolenia na budowę dla wnioskowanego przedsięwzięcia, będą przedmiotem badania w kolejnych etapach inwestycji, natomiast nie podlegają badaniu w toku postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań.

Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła I. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny I Poznaniu wyrokiem z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 742/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że Kolegium nie zastosowało prawidłowo art. 153 p.p.s.a., a także, że ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie przez organ II instancji oraz poczynione rozważania nie dawały podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sąd zaznaczył, że skoro zdaniem Kolegium wymagane jest przedłożenie przez strony kwestionujące prawidłowość ustaleń raportu, kontrdowodu w postaci równie kompletnej analizy sporządzonej przez uprawnionego specjalistę dysponującego fachową wiedzą jak autorzy raportu, to Kolegium powinno zwrócić się w trybie art. 136 k.p.a. o przedłożenie takiej analizy. Sąd stwierdził, że błędne jest posługiwanie się przez Kolegium, celem uzupełnienia materiału dowodowego, instytucją opisaną w art. 138 § 2 k.p.a., a zatem w tym zakresie materiał dowodowy nie wymaga uzupełnienia w istotnym zakresie. Reasumując sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji dokona oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyda merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Przy tym, Kolegium rozważy i ustosunkowuje się do zarzutów zgłoszonych przez strony postępowania.

W konsekwencji ww. wyroku sądu w toku prowadzonego postępowania odwoławczego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2019 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wypełniając wskazania sądu, pismem znak [...] z dnia [...] lipca 2020 wezwało strony postępowania kwestionujące prawidłowość sporządzonego raportu o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, do przedstawienia kontrraportu.

Stanowisko w tym zakresie przedstawiła jedynie I. S., która w piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. poinformowała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sporządzeniawymaganej ekspertyzy bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie zwróciła uwagę na fakt, że:

1. wydanie pozytywnej decyzji w przedmiotowej sprawie spowoduje straty majątkowe po jej stronie,

2 Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. zastrzegł, iż od strony zabudowy mieszkaniowej zaleca się obsadzić działkę pasem zieleni izolacyjnej niskiej i wysokiej,

3. nie są wiarygodne przedstawione przez inwestora umowy dzierżawy na wywóz, gdyż każda umowa zawarta jest na czas określony i może zostać rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym, co w niewystarczający sposób zabezpiecza środowisko oraz mieszkańców wsi.

4. przemysłowa hodowla zwierząt nie jest obojętna dla jakości i warunków życia ludzi

Mieszkających ch w bliskim sąsiedztwie ferm.

5. wszystkie wycieki z maszyn (ropopochodne) i ewentualne wycieki gnojowicy oraz pyły osadzające się na budynkach zmywane wodami opadowymi będą spływać do cieku wodnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż zostało związane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2019 r., w którym sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji dokona oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyda merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. W analizowanej sprawie mogło to zaowocować albo utrzymaniem w mocy decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] maja 2018 r. i w konsekwencji odmowie zgody na realizacje przedsięwzięcia, albo uchyleniem decyzji Wójta Gminy W. i orzeczeniem co do istoty sprawy poprzez określenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Kolegium wyjaśniło, że materialnoprawną podstawą decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z dnia 05 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństw i w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, bądź potencjalnie znacząco oddziaływać r.i środowisko (art. 71 ust. 1 i 2 u.i.o.ś.).

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71), planowane przedsięwzięcie zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie - znacząco oddziaływać na środowisko. Ww. rozporządzenie Rady Ministrów zostało zastąpione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839). Na mocy § 4 obecnie obowiązującej rozporządzenia do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 -1b u.i.o.ś. stosuje się przepisy dotychczasowe.

Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia, a do wniosku dołącza się dokumenty określone w art. 74 u.i.o.ś. Organem właściwym do wydania decyzji w zakresie wnioskowanego przedsięwzięcia, w myśl art. 75. ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.

Przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko według art. 3 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś. rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

- weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

- zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Decyzja dotycząca środowiskowych uwarunkowań musi być oparta na kompleksowo zgromadzonym i wyjaśnionym materiale dowodowym oraz jednoznacznych ustaleniach organu administracji. W związku z tym gruntownego zbadania wymaga, czy planowana inwestycja nie jest sprzeczna z przepisami prawa. Przesłanki wydania decyzji negatywnej dla wnioskodawcy, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wprowadza ograniczenia w wykonywaniu prawa własności nieruchomości, które to prawo jest chronione przepisami Konstytucji. Dlatego też przy wydawaniu decyzji negatywnych dla wnioskodawcy brane są pod uwagę wyłącznie okoliczności wskazane w przepisach prawa Sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania negatywne decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy ustawy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Organ zobowiązany jest również, w przypadku wpłynięcia uwag i wniosków, ustosunkować się do ich treści w uzasadnieniu decyzji.

Rozpatrując sprawę w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy mieć na uwadze specyfikę wydawanego rozstrzygnięcia, które nie ma charakteru uznaniowego. Jest to decyzja związana uzależniona od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Z dyspozycji art. 81 u.i.o.ś. wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:

1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy),

2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w trybie art. 77 ust. 1 ustawy,

3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy),

4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy),

6) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy).

Jeżeli więc żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań (tak np. WSA w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 285/13; Lex nr 1333585; WSA w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1128/14; CBOSA).

Zaznaczono, że postępowanie prowadzone w sprawie uwarunkowań środowiskowych podlega także regułom zawartym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Stosownie do art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś., uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1,

- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

- uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4;

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym przeanalizowaniu sprawy uznało, że zaskarżona decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] maja 2018 r. nie spełnia przywołanych wyżej wymogów. Organ w uzasadnieniu decyzji nie zawarł danych, które w myśl przepisu art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.i.o.ś. winny stanowić element decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ I instancji nie odniósł się do ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i nie wyjaśnił też w wystarczającym zakresie, dlaczego orzekł o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla wnioskowanego przedsięwzięcia pomimo uzgodnień dokonanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. oraz pozytywnej opinii sanitarnej. Wskazane przez organ przyczyny odmownej decyzji przede wszystkim nie wynikają z konkretnie wskazanych uwarunkowań prawnych, są zbyt ogólnikowe i nie odnoszą się do ustaleń zawartych w raporcie oraz ustaleń organów współdziałających. Podkreślono, że zgodnie z judykaturą uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym.

Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 1027/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA Po 320/12). Oznacza to, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań może, przy spełnieniu określonych warunków wydać decyzję negatywną, mimo pozytywnych uzgodnień, musi to jednak szczegółowo uzasadnić odnosząc się do całego zgromadzonego materiału dowodowego w tym w szczególności do raportu i postanowienia organu uzgadniającego.

Uzasadniając odmowę zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia organ pierwszej instancji w pierwszym etapie ocenił dopuszczalność planowanej inwestycji pod kątem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., obecnie Dz. U z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81) oraz przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., obecnie Dz. U z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej u.p.z.p.). Organ zlecił uprawnionemu urbaniście przeprowadzenie analizy stanu faktycznego i prawnego obszaru analizowanego, pod kątem spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., która to analiza wykazała, że pozytywne rozpatrzenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji nie będzie możliwe. Kolegium w podtrzymało swe wcześniejsze stanowisko zawarte w decyzjach nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., mówiące o tym, iż kwestie dotyczące ewentualnej możliwości wydania w przyszłości decyzji o warunkach zabudowy czy też pozwolenia na budowę dla wnioskowanego przedsięwzięcia, będą przedmiotem badania w kolejnych etapach inwestycji, natomiast nie podlegają badaniu w toku postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań. W konsekwencji argumenty w tym zakresie nie mogą stanowić uzasadnienia dla odmowy zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odnosząc się do kwestii uciążliwości zapachowej podnoszonej przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji, Kolegium zauważyło, że Wójt Gminy W. przy wydawaniu odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia trafnie zauważył, że w tej kwestii do tej pory nie ustanowiono norm prawnych umożliwiających ocenę uciążliwości odorowej. Unormowanie zawarte w art. 85 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm.) nie wprowadza odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami lecz tylko przed określonymi substancjami w powietrzu. Zgodnie z obowiązującym prawem za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się spełnienie norm określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że emisje z budynku inwentarskiego siarkowodoru, amoniaku, tlenków azotu, tlenku siarki, dwutlenku siarki, (w tym z przechowywania gnojowicy) nie będą powodować przekroczenia dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87). Ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie nie wynika także, że substancje zapachowe, emitowane przez projektowany budynek inwentarski będą powodować zagrożenie dla zdrowia okolicznych mieszkańców. Stanowisko organu I instancji w kwestii uciążliwości odorowych nie jest oparte na żadnych racjonalnych, konkretnych i znajdujących oparcie w prawie podstawach. Z raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wynika, że przyjęte rozwiązania technologiczne związane z przedsięwzięciem nie wskazują na negatywny wpływ tego przedsięwzięcia na tereny sąsiednie, ani na zdrowie i życie okolicznej ludności. Wpływ inwestycji na środowisko w zakresie emisji substancji zapachowych do powietrza ograniczać będzie układ budowlany przedsięwzięcia, jak i metody hodowli zwierząt. Zdaniem Kolegium ani organy administracji, ani strony postępowania, nie mogą samodzielnie wprowadzać norm, szczególnie ograniczających prawa i wolności obywateli (prawa do dysponowania własną nieruchomością), które powodowałyby uzasadnienie odmowy wydania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Organy mogą działać jedynie na podstawie i w granicach prawa, toteż w przypadku braku przepisu prawa odnoszącego się do problematyki "odorowej" planowanego przedsięwzięcia organy nie mogą uwzględniać wartości pozaprawnych. Podnoszone uciążliwości odorowe nie mogą zatem stanowić podstawy odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu.

Złożone przez społeczeństwo zastrzeżenia dotyczące zagrożenia zanieczyszczenia wód w ocenie Kolegium także nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Po pierwsze organ I instancji w swoim stanowisku powołał się na rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] lutego 2017 roku w sprawie określenia w regionie wodnym W. wód powierzchniowych i podziemnych wrażliwych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych oraz obszaru szczególnie narażonego, z którego odpływ azotu ze źródeł rolniczych do tych wód należy ograniczyć (Dz. U. Woj. Wlkp. z 2017 roku, poz. 1638), które w dniu orzekania przez organ nie obowiązywało, ponieważ zostało wydane na podstawie "starej" nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (01 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.). Po drugie wbrew ustaleniom organu uzgadniającego, właściwego do wydania oceny wodnoprawnej i oceniania przedsięwzięć pod kątem możliwości nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza - Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P., uznał, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia będzie miała negatywny wpływ na osiągnięcie celów środowiskowych określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O. .

Kolegium zaznaczyło, że z art. 77 ust. 5a u.i.o.ś. wynika jednoznacznie, że organ właściwy w sprawach ocen wodnoprawnych (w analizowanej sprawie Dyrektor Zarządu Wód Polskich w P.), o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, odmawia uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, jeżeli przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Skoro zatem organ właściwy w sprawach ocen wodnoprawnych uzgodnił na podstawie art. 77 ust 1 pkt 4 u.i.o.ś. realizację przedmiotowego przedsięwzięcia określając jednocześnie warunki tej realizacji, to z całą pewnością nie można uznać, iż przedmiotowe przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O. . Wobec powyższego stanowisko organu I instancji w tej kwestii jest niezgodne ze stanem faktycznym w sprawie i nie zachodzi przesłanka do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynikająca z art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.

Kolegium podkreśliło, że organ I instancji wymieniając wątpliwości dotyczące ochrony zabytków, nie wykazał jakie normy prawa materialnego uniemożliwiają realizację przedmiotowej inwestycji. Z raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wynika, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie na zabytki zlokalizowane na terenie wsi Ł.. Ponadto Kolegium zauważyło, że działka inwestycyjna nie znajduje się w strefie zwartej zabudowy wsi, a jest oddalona od najbliższej zabudowy zagrodowej o około [...] m.

Kolegium podtrzymało także stanowisko przedstawione w poprzednich decyzjach mówiące o tym, że raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań indywidualnie oznaczonego przedsięwzięcia, sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (zob. wyrok NSA z 28 października 2016 r., sygn. II OSK 844/16). W analizowanej sprawie organ pierwszej instancji, kwestionując prawidłowość ustaleń raportu o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, ograniczył się do jedynie przedstawienia własnych rozważań, nie opierając ich na wiarygodnym materiale dowodowym. W ocenie Kolegium odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia organu I instancji nie wynika z konkretnie wskazanych uwarunkowań prawnych, a nawet jeżeli uwarunkowania takie wskazano to są one albo błędne albo nie mają znaczenia na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Przesłanki, na których organ I instancji oparł swoją decyzję nie mogą stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Wobec powyższego Kolegium uchyliło decyzję Wójta Gminy W. , a mając na uwadze zalecenie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekło co do istoty sprawy ustalając środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Kolegium zgodnie ze wskazaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem znak; [...] z dnia [...] lipca 2020 r. wezwało strony postępowania kwestionujące prawidłowość sporządzonego raportu o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, do przedstawienia kontrraportu w postaci analizy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia, sporządzonej przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą, odnoszącej się do zagadnień budzących zastrzeżenia stron (w szczególności: emisje z budynku inwentarskiego oraz z pól uprawnych powodujące uciążliwości odorowe, zwiększenie ryzyka wystąpienia zanieczyszczenia środowiska w przypadku np. awarii pojazdu, beczki lub kolizji drogowej, zagrożenie zanieczyszczenia wód, kwestia ryzyka rozszczelnienia zbiornika na gnojowice, zagrożenia dla zabytków chronionych). Stanowisko w tym zakresie przedstawiła jedynie I. S..

Kolegium wskazało, iż w procedurze administracyjnej w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, kwestia strat majątkowych, spadku wartości nieruchomości sąsiednich w wyniku realizacji inwestycji, czy też kwestia ograniczenia rozwoju regionu nie może być brana pod uwagę. Powyższe obawy nie wiążą się z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przepisy u.i.o.ś. nie przewidują na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rozważań na temat spadku, czy wzrostu wartości nieruchomości położonych w sąsiedztwie terenu inwestycji. Podobnie zamiary i plany właścicieli nieruchomości położonych w sąsiedztwie inwestycji nie są przeszkodą do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 czerwca 2017 r.. SA/Łd 60/17, Lex nr 2322910). Kwestie strat majątkowych, obniżenia wartości nieruchomości sąsiednich mogą być rozważane i ewentualnie uwzględnione w postępowaniu, którego przedmiotem jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do uwag składanych przez uczestników postępowania Kolegium zauważyło, że uwaga dotycząca obsadzenia działki inwestycyjnej pasem zieleni izolacyjnej została wzięta pod uwagę, gdyż Kolegium ustalając środowiskowe uwarunkowania nałożyło na inwestora obowiązek wykonania na działce inwestycyjnej nasadzeń izolacyjnych w postaci pasa zieleni złożonym z roślinności średnio - i wysokopiennej od strony zabudowy mieszkaniowej. Podkreślono, że wszelkie rozważania dotyczące możliwości realizacji inwestycji zgodnie z zapisami z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, w tym również możliwości wykonania nasadzeń zastępczych nie mogą stanowić uzasadnienia dla odmowy zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podobnie jak w przypadku spadku wartości nieruchomości sąsiednich, tak w przypadku umów dzierżawy na wywóz gnojowicy, w procedurze administracyjnej w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach kwestia prawna umów cywilnoprawnych na wywóz gnojowicy nie jest analizowana, ponieważ nie wiąże się z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Kwestie te regulują przepisy szczególne. Prawidłowe zagospodarowanie gnojowicy również jest uregulowane w przepisach szczegółowych. Kolegium wzięło pod rozwagę również kwestię możliwości rozszczelnienia zbiorników na gnojowicę i nałożyło na inwestora obowiązek systematycznego poddawania okresowej kontroli szczelności całej infrastruktury służącej do magazynowania nawozów naturalnych.

Kolegium dodało, że inwestycja zlokalizowana będzie w granicach jednolitej części wód powierzchniowych [...] o statusie naturalnej części wód. Jej aktualny stan został oceniony jako dobry, a ocenę ryzyka określono jako zagrożoną nieosiągnięciem celów środowiskowych. Kolegium podzieliło stanowisko przedstawione przez organ właściwy do wydania ocen wodnoprawnych z dnia [...] marca 2018 r. i uznało, że rozwiązania i technologie zastosowane w przedmiotowej inwestycji, przy założeniu realizacji określonych w niniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków zagwarantują ochronę wód powierzchniowych i podziemnych. Z raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko nie wynika aby utwardzenie terenu związane z planowaną inwestycją wywarło jakikolwiek negatywny wpływ na stosunki wodne na gruntach sąsiednich.

Strony w toku postępowania przedstawiły dodatkowo jako dowód w sprawie fragmenty opracowanie pracownika Katedry Zakładu i Higieny Uniwersytetu Medycznego we W. pt. Czy ekspozycja na nieprzyjemne zapachy (odory) szkodzi zdrowiu człowieka?, Medycyna Środowiskowa, Enviromental Medicine 2014, Vol.l7, No. 4, s 76-71. Dokument ten w ocenie Kolegium, ze względu na brak odniesienia się w nim do analizowanej lub nawet tożsamej sprawy i poziom ogólności także nie może stanowić kontrdowodu w odniesieniu do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W opracowaniu tym autor dokumentu powołuje się na ogólną charakterystykę odorów i ich wpływu na zdrowie człowieka, przywołuje badania z wielu krajów, które nawet nie odnoszą się do kwestii hodowli lub chowu zwierząt.

W ocenie Kolegium pismo Ligi Ochrony Przyrody z [...] lutego 2020 r. przedkładane przez uczestników postępowania, nie wnosi żadnych nowych dowodów do sprawy, ma charakter na zbyt ogólny i nie przedstawia żadnych konkretnych analiz, a jedynie ogólne rozważania. Podkreślono, że organ właściwy do oceny wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze i obszary [...], w swoim stanowisku z dnia [...] stycznia 2018 r. wyraźnie zaznaczył, że mając na uwadze obecne zagospodarowanie miejsca realizacji inwestycji wraz z obszarem położonym w zasięgu jej oddziaływania oraz jej zakres, nie przewiduje się znacząco negatywnego oddziaływania inwestycji na etapie realizacji, eksploatacji i likwidacji na środowisko przyrodnicze. Uwzględniając charakter przedsięwzięcia oraz obecne zagospodarowanie przestrzenne obszaru leżącego w jego sąsiedztwie stwierdzono, że inwestycja nie naruszy ładu przestrzennego oraz walorów krajobrazowych najbliższej okolicy. Organ rozważył również możliwość oddziaływania skumulowanego i nie stwierdził, negatywnego oddziaływania skumulowanego planowanej inwestycji na środowisko przyrodnicze, w tym na przedmioty ochrony obszarów [...].

Odnosząc się do zagospodarowania nawozów Kolegium zauważyło, że kwestie zagospodarowania nawozów naturalnych regulują przepisy szczegółowe - ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 796 ze zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz. U. poz. 243), a wnioskodawca prowadzący hodowlę trzody chlewnej jest zobowiązany do ich przestrzegania. W przepisach tych jest mowa m. in. o minimalnej odległości stosowania nawozów od jezior, zbiorników wodnych, cieków, rowów i kanałów oraz o terminach stosowania nawozów naturalnych. Przepisy te w pełni chronią środowisko przed ewentualnym negatywnym wpływem nawozów.

Reasumując, argumenty i kwestie przedstawione zarówno przez organ I instancji, jak uczestników postępowania nie mogą być podstawą do odmowy wydania zgody na realizację przedsięwzięcia. Wszystkie obawy są zbyt ogólnikowe, nie odnoszą się do ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko i ustaleń organów współdziałających oraz nie wynikają z konkretnie wskazanych uwarunkowań prawnych. Zarówno strony kwestionujące, jak i Wójt Gminy W. , nie przedstawiły kontrananlizy do raportu o oddziaływaniu na środowisko, jak i nawet do jego części. Rozważania stron i Wójta Gminy W. są na tyle ogólne, że nie stanowią wiarygodnego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. W postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody dla określonego przedsięwzięcia, sprzeciw okolicznych mieszkańców, jakkolwiek byłby doniosły, lecz niepoparty jednocześnie wykazaniem naruszenia normy prawnej, nie może stanowić przeszkody w ustanowieniu środowiskowych uwarunkowań zgody dla określonego przedsięwzięcia.

Ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. W wyniku ponownej analizy materiału zgromadzonego w sprawie Kolegium uznało, że żadna z takich przesłanek nie zachodzi. Na przedmiotowym terenie nie został uchwalony żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego nie można mówić o niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia w trybie art. 77 ust. 1 u.i.o.ś., z oceny oddziaływania na środowisko nie wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie, z oceny oddziaływania na środowisko nie wynika także, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar [...], a także że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Jeżeli więc żadna z ustawowych przesłanek nie zachodzi, Kolegium nie mogło zadecydować o odmowie zgody na realizację przedmiotowej inwestycji.

Określając środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji Kolegium przeanalizowało raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko przygotowany przez biegłą z listy Wojewody W. w zakresie sporządzania OOŚ nr [...] oraz MOŚZNiL nr [...] na środowisko - H. K.-S. (grudzień 2015r., sierpień 2016 i listopad 2016 r.), uzupełnienia do raportu o odziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzone przez Ł. B. (czerwiec 2017 r., lipiec 2017 r. i listopad 2017 r.) oraz stanowiska organów uzgadniających. Kolegium uwzględniło w całości stanowiska i zalecenia organów uzgadniających - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. , a także mając na uwadze ewentualny wpływ inwestycji na środowisko wodne Kolegium dodało dodatkowy warunek realizacji inwestycji. W ocenie Kolegium stanowiska zajmowane przez organy uzgadniające były spójne i bazowały na analizie zapisów raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Wskazuje na to również fakt iż organy te wzywały inwestora do uzupełnień przedmiotowego raportu. W ocenie Kolegium również sam raport został rzetelnie wykonany, ma spójną treść i jest zrozumiały. Kolegium nie miało wątpliwości, że parametry przedstawione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostaną dochowane, wobec tego odstąpiło od nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś.

Planowana inwestycja, stanowi budowę przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) należy zatem do przedsięwzięć, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...] Wójt Gminy W. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

W raporcie wykonano obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku i wyznaczono poziom hałasu emitowanego przez fermę w reprezentatywnych punktach emisji na granicy najbliższych terenów chronionych akustycznie. Wynika z nich, że hałas związany z działalnością fermy nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów określonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu. Inwestor przedstawił rodzaje i ilości odpadów na poszczególnych etapach inwestycji, tj. realizacji, eksploatacji i likwidacji oraz sposób gospodarowania nimi. Wytwarzane będą odpady, zarówno niebezpieczne, jak i inne niż niebezpieczne. Część odpadów będzie wytwarzana przez firmy świadczące usługi w myśl definicji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.). Pozostałe wytwarzane na terenie fermy odpady będą magazynowane selektywnie w wydzielonych miejscach, w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo-wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami oraz będą przekazywane w pierwszej kolejności do odzysku podmiotom posiadającym wymagane prawem zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami. W przypadku, kiedy nie będzie takiej możliwości, wytworzone odpady będą przekazywane do unieszkodliwiania. W celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego przed ewentualnym zanieczyszczeniem, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zobowiązano inwestora, aby padłe sztuki zwierząt magazynował w izolatce na szczelnym, utwardzonym podłożu, a następnie przekazywał podmiotom do przetwarzania zgodnie z przepisami szczegółowymi. W dniu wydania niniejszej decyzji, zasady postępowania ze zwierzętami padłymi regulowane są w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1 ze zm.) oraz ww. ustawie o odpadach. Przy założeniu, że inwestor będzie realizował planowane przedsięwzięcie zgodnie z zapisami w raporcie i warunkami niniejszego postanowienia inwestycja nie będzie naruszać przepisów w zakresie gospodarki odpadami.

Kolegium podzieliło stanowisko zawarte w uzgodnieniu RDOŚ dotyczące braku wpływu inwestycji na gatunki, siedliska gatunków lub siedliska przyrodnicze obszarów [...], integralność obszarów [...] lub ich powiązanie z innymi obszarami.

Kolegium wyjaśniło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach sama w sobie nie daje podstaw do realizacji inwestycji, wskazuje jedynie, że określone w niej warunki realizacji mające na celu ochronę środowiska muszą być respektowane w przypadku uzyskania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy oraz uzyskanego w jej następstwie pozwolenia na budowę.

Skargę na powyższą decyzję wniosła w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu I. S. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, niewłaściwe zastosowanie art.82 ust. 1 pkt 1 pkt ppkt c, oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2020r., poz 283 ze zm.)

W uzasadnieniu skargi zarzucono że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art.82 ust. 1 pkt 1 pkt ppkt c oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.

Wskazano m.in., że rozmiar planowanej inwestycji [...] trzody chlewnej w jednym cyklu, oraz wielkość i kształt działki, budzą zasadne obawy, że inwestor nie dotrzyma wyznaczonych norm bezpieczeństwa środowiskowego. Inwestycja spowoduje znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości.

Zarzucono, że opinie specjalistów zazwyczaj poznających teren na podstawie przedstawionych map, budzą szereg kontrowersji i nie mogą stanowić jedynej wyroczni wydawanych decyzji. Grunty na których będzie rozlewana gnojowica powinny przejść badania na ich przepuszczalność zwiększającą eutrofizację okolicznych wód i tak już nadmiernie użyźnionych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wskazano, że w uzasadnieniu skargi skarżąca nie wyjaśniła w jakim zakresie organ niewłaściwie zastosował treść art. 82 ust. 1 pkt 1 ppkt c i ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś. Przytoczyła jedynie ogólne stwierdzenia o konieczności ochrony środowiska oraz podważyła specjalistyczne opinie będące m.in. podstawą wydania dokumentów źródłowych uwzględnianych w procesie wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].12.2020 r. nr [...], którą uchylono w całości decyzję Wójta Gminy W. z [...].05.2018 r. nr [...] odmawiającą zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] obręb ewidencyjny Ł. , Gmina W. i orzeczono co do istoty sprawy określając środowiskowe i uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] obręb ewidencyjny Ł. , gmina W. , a także określając istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich szczegółowo je wymieniając.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm., dalej: "u.i.o.ś.").

Należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 06 maja 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji SKO w P. Sąd orzekający doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Należy podkreślić, że zasadniczo Sąd orzekający podziela argumentację przedstawioną w niniejszej sprawie w decyzji organu odwoławczego. Argumentacja ta jest bardzo szczegółowa oraz kompleksowo i trafnie odnosi się do możliwości środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanej inwestycji.

Niespornym było w sprawie, że realizacja planowanego przedsięwzięcia wymaga uzyskanie decyzji środowiskowej, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.i.o.ś. zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 u.i.o.ś.). Stosownie do art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Charakter planowanej inwestycji określa zatem konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, iż organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

Sąd w pierwszej kolejności podkreśla, że organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w przypadku: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.); odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.; braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.i.o.ś.); gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.); jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.).

Sąd wskazuje, że niewątpliwie planowane przedsięwzięcie wymienione zostało w znajdującym nadal zastosowanie w niniejszej sprawie § 3 ust. 1 pkt 102 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r. poz. 71), jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których ocena oddziaływania na środowisko może być wymagana. Z tego względu prawidłowo podzielając stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. , postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. organ I instancji nałożył na Inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W myśl art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Prawidłowo ustaliły organy administracji, że dla terenu planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa wyżej, dostępność do złóż kopalin oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 u.i.o.ś.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji, jak niniejsza, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska – wójt, burmistrz (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.).

Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku; nie dotyczy to uzgodnień i opinii dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia [...] lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (art. 77 ust. 2 u.i.o.ś.).

Tak więc przed wydaniem decyzji, organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.), a w razie potrzeby także z innymi organami. Organy te, z racji swoich kompetencji, są w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie. Należy jednak zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi samodzielnie ocenić, czy został on sporządzony zgodnie z przepisami.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia (K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Wrocław 2009, s. 179). Poprzednia ustawa z dnia 9 listopada 2000r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 109, poz. 1157 ze zm.), zrezygnowała z wcześniej obowiązującego wymogu wykonywania oceny oddziaływania na środowisko przez biegłych, i aktualnie nie ma żadnych ograniczeń podmiotowych, kto może wykonywać raport. Jednakże w praktyce dokumenty takie przygotowywane są przez osoby posiadające stosowne wykształcenie. Raport opracowywany jest na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, ale oceniany przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko. Aktualność zachowują zatem poglądy ukształtowane w orzecznictwie pod rządami poprzednio normującego to zagadnienie art. 52 Prawa ochrony środowiska, iż raport o oddziaływaniu na środowisko jest dokumentem prywatnym, będącym dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora.

W art. 66 u.i.o.ś. określono elementy, które powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis jego analizowanych wariantów. Przywoływany przepis wymienia trzy, to jest wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W doktrynie podnosi się, że nie można wykluczyć w praktyce sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska; wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty (op. cit. K. Gruszecki, s. 181), o ile – zdaniem Sądu - w danej sytuacji możliwe będzie opracowanie "racjonalnego wariantu alternatywnego". Należy przypomnieć, że raport sporządzany jest na zlecenia inwestora, który przyjmuje określone założenia dla planowanego przedsięwzięcia (z reguły najbardziej korzystne z jego punktu widzenia) i niejednokrotnie już podjął działania, umożliwiające realizację zamierzonego przedsięwzięcia, np. nabywając konkretne nieruchomości. Powyższe wprost ogranicza wariantowość lokalizacji inwestycji, co oczywiście nie przesądza tego, że organ musi zaakceptować zaproponowany wariant (art. 7 k.p.a.). Uwzględniając powyższe, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela zachowujący aktualność pogląd, iż nie "(...) w każdym przypadku raport musi przewidywać kilka wariantów planowanego przedsięwzięcia, czy też, że każde planowane przedsięwzięcie musi wywoływać konflikty społeczne, bo jak ich nie ma, to raport jest źle sporządzony" (zob. wyrok NSA z 17 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 149/05, LEX nr 198187).

Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przepis art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem, a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. W tej materii już wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne wskazując, że uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym.

Należy podkreślić, że postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej; przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi (vide: wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06 - LEX nr 340121, wyroki WSA: w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 625/10 – Lex nr 754651, w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 742/07 – Lex nr 489196).

Zdaniem Sądu literalne brzmienie art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż zawarty w nim wymóg "uzgodnienia" – czyli osiągnięcie przez organy współdziałające konsensusu dotyczy wyłącznie przypadku wydania decyzji pozytywnej, określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Powyższy wymóg nie dotyczy natomiast decyzji negatywnej. Organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie (...), Wrocław 2009 r., str. 229 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r., II SA/Po 411/2010, tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 22.09.2015r. o sygn. II SA/Bd 23/15, publ. LEX nr 1852013 oraz WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 27.02.2014r., sygn. IV SA/Po 717/13, publ. LEX nr 1437715)

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd wskazując przy tym, iż wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 marca 2011 r., IV SA/Po 751/10 oraz w wyroku z dnia 20.02.2014r., sygn. IV SA/Po 1214/13, publ. LEX nr 1435772). Oznacza to, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, po uzyskaniu negatywnego uzgodnienia z RDOŚ lub innego organu uzgadniającego nie może wydać decyzji pozytywnej. Nie może też w zasadzie wydać decyzji negatywnej jeżeli organy uzgodnieniowe uzgodniły pozytywnie planowane zamierzenie. Wprawdzie dopuszcza się możliwość, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może przy spełnieniu określonych warunków wydać decyzję negatywną, jednak musi to szczegółowo uzasadnić odnosząc się do całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności do raportu i postanowienia organu uzgadniającego.

Jak słusznie wskazał NSA w Warszawie w wyroku z dnia 01.07.2016r. o sygn. II OSK 339/15 (publ. LEX nr 2102273) pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ, PPIS) nie obligują bezwzględnie organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Organ wydając decyzję odmowną powinien jednak wykazać wadliwość zajętych pozytywnych stanowisk (opinii, uzgodnień), co wymaga merytorycznego odniesienia się do treści tych dokumentów. (tak wyrok NSA z dnia 01.07.2016r., sygn. II OSK 339/15, publ. LEX nr 2102273).

Tak więc organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może przy spełnieniu określonych warunków wydać decyzję negatywną. Musi to jednak szczegółowo uzasadnić odnosząc się do całego zgromadzonego materiału dowodowego w tym w szczególności do raportu i postanowienia organu uzgadniającego. W kontrolowanej sprawie organ I instancji tego nie uczynił.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym, podlegającym ocenie właściwego organu (wyrok NSA z 23.2.2007 r., II OSK 363/06, Nieruchomości 2007, nr 7, s. 15, akceptowany przez K. Gruszeckiego "Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz" Pressom sp. z o.o. Wrocław 2009 s. 179 uw. 2). We wspomnianym wyroku z dnia 20.02.2014r. o sygn. IV SA/Po 1214/13 WSA w Poznaniu trafnie wskazał, że raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.

Tym samym raport nie jest w istocie opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., a jedynie ma status dokumentu prywatnego będącego ekspertyzą rzeczoznawcy, będący w istocie przedstawieniem własnego poglądu przez daną stronę przy zaakcentowaniu, że pogląd ów odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 107- 108; T. Ereciński w: "Kpc. Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 712 uw. 15, s. 758 uw. 18). Tym niemniej raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.

Podkreślić należy, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. (tak WSA w Krakowie w wyroku z 30 marca 2018 r. o sygn. II SA/Kr 90/18, publ CBOSA).

Z art. 80 u.i.o.ś. wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w w/w ustawie. (tak WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 30.04.2015r. o sygn. II SA/Go 110/15, publ. LEX nr 1937273)

Jak już wskazano wcześniej, przesłanki odmowy stanowią wyłącznie : niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.), odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.), brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 u.i.o.ś., wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar [...] przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 u.o.p. (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.), wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j p.w. (art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.). Jeśli żadna z w/w/ okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. (tak WSA w Łodzi w wyroku z dnia 14.06.2013r. o sygn. II SA/Łd 285/13, publ. LEX nr 1333585, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 07.06.2017r. o sygn. IV SA/Po 121/17, publ. LEX nr 2309878, WSA w Rzeszowie w wyroku z 16.01.2018 r. o sygn. II SA/Rz 1095,17, publ. CBOSA).

Analiza akt kontrolowanej sprawy prowadzi do wniosku, że w niniejszym postępowaniu nie zachodzi żadna z w/w przesłanek.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy sam sprzeciw mieszkańców gminy nie może samoistnie stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być zatem rozumiane jako swoiste referendum nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji. (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27.04.2016r. o sygn. II SA/Bd 429/15 publ. LEX nr 2076558, WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 13.03.2014r. o sygn. II SA/Sz 1208/13, publ. LEX nr 1447536).

Sam sprzeciw lokalnej społeczności nie stanowi normatywnej podstawy do odmowy wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Organ wydający decyzję środowiskową ma oczywiście obowiązek zapewnić udział społeczności lokalnej w postępowaniu, może ona składać uwagi i wnioski, a w jaki sposób zostały one wzięte pod uwagę właściwy organ musi wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji środowiskowej. (tak WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 19 lutego 2020 r. o sygn. II SA/Go 864/19, publ. CBOSA).

Należy podkreślić w kontrolowanym postępowaniu szczególną rolę opinii PPIS oraz uzgodnień RDOŚ i Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w P.. Są to bowiem organy państwowe, a co za tym idzie obiektywne i bezstronne, posiadające specjalistyczną wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie prawidłowej oceny planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli organy administracji nie dostrzegają, z urzędu lub wskutek zarzutów stron, wad w rozumowaniu i ocenach dokonanych przez organy uzgodnieniowe, to nie są zobligowane na żądanie stron do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie.

W kontrolowanej sprawie PPIS oraz RDOŚ i Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w P. wydali odpowiednio pozytywną opinię i uzgodnienia dla planowanej inwestycji. Organ odwoławczy nie widział podstaw do braku akceptacji stanowisk organów uzgadniających. Sąd orzekający podziela tą ocenę. Strony zgłosiły wątpliwości w zakresie sporządzonego w sprawie raportu oddziaływania na środowisko jednak miały one charakter ogólnikowy. Inwestor odniósł się do tych wątpliwości. W ocenie Sądu organy administracji biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy nie miały podstaw, by podważać prawidłowość uzgodnień PPIS oraz RDOŚ i Dyrektora PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w P..

Sąd orzekający w pełni podziela stanowisko, że jeżeli strony postępowania miały zastrzeżenia co do prawidłowości sporządzonego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, to w związku z pozytywnymi uzgodnieniami PPIŚ oraz RDOŚ i Dyrektora PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w P., strony powinny były przedłożyć kontrraport sporządzony przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą w celu podważenia ustaleń przyjętych przez organ. Biorąc pod uwagę profesjonalizm i bezstronność organów uzgadniających, a także spójność, logikę i rzetelność ich wywodów oraz wniosków zawartych w opinii i uzgodnieniu, w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, przy tak zebranym materiale dowodowym (m.in. pozytywnych opiniach organów uzgadniających, dodatkowych wyjaśnieniach inwestora, uzupełnieniu raportu) bezzasadne byłoby prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na wniosek stron, w celu podważenia prawidłowości przyjętych ustaleń. Jeśli strony nie zgadzają się z przyjętymi ustaleniami, to w świetle pozytywnych uzgodnień organów wyspecjalizowanych, same strony powinny przedłożyć kontrraport.

Istotne jest to, że w kontrolowanej sprawie wcześniejsze decyzje były wielokrotnie uchylane przez Kolegium, a także dwukrotnie przez WSA w Poznaniu wyrokami z 19.02.2019 r. o sygn. IV SA/Po 972/18 i z 13.12.2019 r. o sygn. IV SA/Po 742/19.

W ostatnim z wyroków Sąd wskazał, że: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium weźmie pod uwagę wskazania zawarte przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Organ II instancji dokona oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyda merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Przy tym, Kolegium winno rozważyć i ustosunkować się w wszelkich zarzutów zgłoszonych przez strony postępowania. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawi w sposób klarowny i wyczerpujący tok rozumowania i zastosowane przepisy prawa materialnego oraz przyjęty sposób ich rozumienia. Rzeczą Kolegium będzie wszechstronne uzasadnienie przyjętego stanowiska w sprawie oraz wyjaśnienie stronom postępowania zgłoszonych wątpliwości z uwzględnieniem wymagań art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie podjętego przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia powinno odzwierciedlać ocenę zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ odwoławczy w procesie decyzyjnym. Organ odwoławczy odniesie się też wyczerpująco do wszystkich zarzutów odwołującego, w tym do zarzutów, do których Sąd – z uwagi na ograniczenia wynikające z powołanego art. 64e p.p.s.a. – nie mógł odnieść się merytorycznie. Jeżeli zdaniem Kolegium zebrany materiał dowodowy wymaga uzupełnienia, to Kolegium w tym celu skorzysta z dyspozycji art. 136 k.p.a."

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 Ppsa pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 Ppsa przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 Ppsa określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

Zaskarżona decyzja Kolegium realizuje powyżej przytoczone wskazania Sądu, jest bardzo szczegółowa i odnosi się do wszystkich zgłoszonych w toku postępowania zarzutów. Wbrew zarzutom skargi również ocenia pismo Ligi Ochrony Przyrody. Także w ocenie Sądu pismo to nie może być uznane, jak chce skarżąca, za "wiodące pismo w sprawie". Mimo wezwania stron do przedłożenia kontrraportu, nie złożono takiego dokumentu, przygotowanego przez specjalistę, który mógłby skutecznie podważyć ustalenia przedmiotowego raportu środowiskowego. Uzasadnienie decyzji jest skonstruowane w sposób rzetelny i logiczny.

Kolegium biorąc pod uwagę wskazania Sądu zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z 13.12.2019 r. o sygn. IV SA/Po 742/19 wezwało strony postępowania kwestionujące prawidłowość sporządzonego raportu o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, do przedstawienia kontrraportu w postaci analizy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia, sporządzonej przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą. Na to wezwanie odpowiedziała jedynie I. S.. Nie złożyła ona jednak kontrraportu, lecz jedynie wskazała m.in., że nie jest w stanie ponieść kosztów sporządzenia ekspertyzy. Ponadto przedłożyła pismo Ligi Ochrony Przyrody z [...] lutego 2020 r. wyrażające sprzeciw na utworzenie masowej chlewni bezściółkowej w gminie W. .

W niniejszej sprawie obowiązek zobligowania stron postępowania do złożenia kontrraportu w celu ewentualnego skutecznego podważenia raportu wynikał z wyroku WSA w Poznaniu z13.12.2019 r. o sygn. IV SA/Po 742/19. Organ odwoławczy obowiązek ten zrealizował zobowiązując strony w tym zakresie. Aktywnością w tym zakresie wykazała się jedynie skarżąca. Jednak nie złożyła kontrraportu, lecz jedynie wskazała, że nie ma takiej możliwości, co oczywiście nie mogło podważyć raportu i jego uzupełnień.

Sąd orzekający stoi na stanowisku, że okres prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ I instancji, w tym czas od kiedy inwestor uzyskał pozytywne opinie i uzgodnienia organów specjalistycznych był wystarczający do przygotowania i przedłożenia dowodu, bądź przynajmniej zasygnalizowania organowi prowadzącemu postępowanie, iż strona potrzebuje czasu na przygotowanie i złożenie dowodu kwestionującego zasadność ustaleń ww. organów. Powyższego nie można jednak utożsamiać z ewentualnym wnioskiem stron postępowania o przeprowadzenie dowodu przez organ administracji z kolejnego raportu, gdyż ten uznał, iż podważane ustalenia zostały wyczerpująco wyjaśnione, a także podlegały pozytywnej ocenie przez RDOŚ w P. oraz PPIS we W. oraz Dyrektora PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w P. (a więc poddane zostały specjalistycznej weryfikacji materiału dowodowego niezależnych organów specjalistycznych powołanych ustawowo do analizy dokumentacji dostarczanej przez inwestora ubiegającego się o otrzymanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Tymczasem uczestnictwo stron postępowania, w tym i skarżącej, ograniczało się głównie do gołosłownego kwestionowania zapisów raportu o oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko bez poparcia ich właściwymi dowodami.

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej, na podstawie art.,151 p.p.s.a. oddalono skargę.