Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 473/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 6 pkt 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K.J. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. nr [...] z dnia [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że w dniu 23 kwietnia 2010r. K. J. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej pięć działek rolnych głównych o łącznej powierzchni 3,54 ha, oznaczonych we wniosku literami od A do E, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębie T., w gminie M.. Ponadto strona wnioskowała o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,57 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do powierzchni 1,84 ha. Do wniosku załączono osiem załączników graficznych oraz kartę informacyjną.

Kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni przez G. Sp. z o.o., w dniu 9 lipca 2010r. nie wykazała rozbieżności między powierzchnią zgłoszoną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli na działkach A/A1, B i E (nie kontrolowano działek C i D). Producent nie został powiadomiony o kontroli oraz nie był obecny w trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych. Raport został przekazany stronie przesyłką poleconą nr [...] w dniu 23 lipca 2010r.

Kontrola administracyjna danych zawartych we wniosku wykazała różnicę między powierzchnią działki rolnej D deklarowanej przez producenta a powierzchnią kwalifikującą się do jej przyznania. Organ pierwszej instancji ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG), że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności dla działki rolnej D wynosi 0,05 ha, a nie jak pierwotnie deklarowała strona 0,14 ha. Ponieważ minimalna powierzchnia działki rolnej kwalifikującą się do płatności wynosi 0,10 ha, działka rolna D została w całości wykluczona z płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...], na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu przyznał K. J. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w łącznej wysokości 3013,90 zł. Na przedmiotową kwotę składała się jednolita płatność obszarowa w wysokości 1753,72 zł, uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 513,83 ha oraz uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 746,35 zł.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2010 określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) i Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ) oraz przepisy unijne, w szczególności Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30, z 31 stycznia 2009r., str. 16 ze zm.), Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009r., str. 1, ze zm.), Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009r., str. 27) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009r., str. 65).

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r., płatności obszarowe oraz płatności do krów i owiec przyznawane są na wniosek rolnika. Określenie "na wniosek" oznacza, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR związany jest bezpośrednio zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie wydawane jest w oparciu o zgromadzone we wniosku dane. Z kolei w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy Rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do Rozporządzenia Nr 1121/2009 - 1,00 ha, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha, wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. W myśl § 1 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli (w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 i 3) okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Ponadto w myśl art. 7 ust 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. stanowi, że Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa wart. 1 pkt 1. W myśl art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wnioski o płatności sprawdzane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Kontrola administracyjna polega na zweryfikowaniu zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu określonej w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji. Ponadto w myśl art. 31 ust. 6 i 7 z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa wart. 24 ust. 2 akapit drugi Rozporządzenia nr 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi Rozporządzenia Nr 1122/2009, oraz termin, o którym mowa wart. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła.

Zgodnie z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego doskonałość, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. W myśl art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa wart. 17 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.

Art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. stanowi, że jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.

Z powyższych regulacji, zdaniem organu odwoławczego wynika, iż dopłata obszarowa przysługuje rolnikowi wówczas, gdy spełnione zostaną warunki wskazane w art. 7 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. Zasadniczym warunkiem jest użytkowanie rolnicze zgłoszonego obszaru. W dalszej kolejności następuje weryfikacja, czy zgłoszony obszar jest użytkowany zgodnie z normami i wymogami wzajemnej zgodności przez cały rok kalendarzowy. Jeżeli któryś z warunków, o których mowa w art. 7 ust 1 nie jest spełniony, organ ma obowiązek poinformowania o tym fakcie stronę biorącą udział w postępowaniu, która winna złożyć stosowne wyjaśnienia, a następnie poprzez porównanie stanu faktycznego z danymi znajdującymi się we wniosku następuje akceptacja bez konieczności stosowania pomniejszeń lub wykluczeń lub zachodzi konieczność ich zastosowania zgodnie z art. 57 i art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009.

W przedmiotowej sprawie K. J. zgłosiła do płatności JPO działki rolne o łącznej powierzchni 3,54 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej ustalono, iż powierzchnia uprawniona do płatności JPO wynosi 3,40 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli wynosi 0,14 ha, co stanowi 4,1176 % powierzchni stwierdzonej. W takim przypadku płatność jest przyznawana, lecz zostaje pomniejszona o dwukrotność wykrytej różnicy. Płatność w wysokości 1753,72 zł stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej 3,40 ha pomniejszonej o dwukrotności powierzchni zawyżonej (2 x 0,14 ha) oraz stawki płatności JPO – 562, 09 zł/ha.

Dyrektor przedstawił następujący sposób obliczenia zawyżenia powierzchni:

Powierzchnia deklarowana - powierzchnia stwierdzona x 100% = stopień zawyżenia Powierzchnia stwierdzona deklaracji

3,54 ha - 3,40 ha x 100% = 4,1176 %

3,40 ha

Dalej organ podał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). W przedmiotowej sprawie K. J. wnioskowała o przyznanie płatności zwierzęcej do powierzchni 1,84 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku ustalono, iż powierzchnia kwalifikująca się do płatności zwierzęcej wynosi 1,70 ha. Zgodnie z § 6 ust. 2 Rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009r. płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika. Powierzchnia maksymalna ustalona dla K. J. wynosiła 1,87 ha. Mając jednak na uwadze § 6 ust. 2 oraz § 17 Rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009r. płatność została przyznana do powierzchni stwierdzonej, tj. 1,70 ha. Płatność w wysokości 746,35 zł stanowi iloczyn powierzchni zatwierdzonej oraz stawki płatności zwierzęcej na rok 2010 - 439,03 ha.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa). W niniejszej sprawie strona wnioskowała o przyznanie uzupełniającej płatności podstawowej do powierzchni 1,57 ha. Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż powierzchnia zgłoszona jest równa powierzchni kwalifikowanej i płatność została przyznana zgodnie z żądaniem wyrażonym we wniosku. Kwota w wysokości 513,83 zł stanowi iloczyn powierzchni kwalifikowanej do płatności 1,57 ha oraz stawki płatności UPO na 2010r. w wysokości 327,28 zł/ha.

Dyrektor stwierdził, że odwołanie wniesione przez K. J. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 i art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. W związku z powyższym należy uznać, iż ustalenia organu pierwszej instancji powzięte na podstawie danych znajdujących się w systemie informatycznym dają podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie płatności JPO na rok 2010. Zauważył, iż ARiMR w oparciu o art. 28 ust. 1 lit c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 może przeprowadzać kontrole administracyjne za pomocą dostępnych narzędzi teleinformatycznych. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji dokonał pomiarów działek rolnych w oparciu o ortofotomapy będące integralną częścią Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, na podstawie szkicu sporządzonego przez producenta rolnego na załączniku graficznym złożonym wraz z formularzem wniosku z dnia 23 kwietnia 2010r. Przedmiotowa kontrola wykonana za pomocą narzędzi teleinformatycznych wykazała, iż powierzchnia kwalifikująca się do płatności różni się od powierzchni zadeklarowanej przez stronę, co również zostało potwierdzone w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego. Ponadto przyznanie płatności do powierzchni deklarowanej przez wnioskodawcę stanowiłoby naruszenie art. 7 ust 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007r.

Organ II instancji, zwrócił uwagę, że ARiMR corocznie, przed rozpoczęciem nowej kampanii przyjmowania wniosków, pozyskuje ze Starostwa Powiatowego dane z ewidencji gruntów i budynków, które następnie przenosi do swojej bazy danych. W tej bazie oprócz danych z ewidencji gruntów są również inne dane jak m.in. ortofotomapy, które powstają ze zdjęć lotniczych. W oparciu o dane z ewidencji gruntów i ortofotomapy ARiMR zbudowała kolejną warstwę danych zwaną danymi wektorowymi. Te właśnie dane są czasami rozbieżne względem danych zawartych w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, a rozbieżność ta może wynikać najczęściej: z obecnie stosowanej techniki obliczenia powierzchni, która jest znacznie dokładniejsza, niż ta stosowana w latach 1965-1970 w trakcie prac geodezyjnych związanych z powstawaniem ewidencji gruntów lub z błędów (rozbieżności) w samej ewidencji gruntów pomiędzy danymi z rejestrów, a danymi z map ewidencyjnych.

W skardze na powyższą decyzję K. J. wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Podkreśliła, iż z uwagi na specyfikę i rozmiar upraw prowadzonych na działce A (nr ewidencyjny 166 i 167) producent corocznie dokonuje ręcznych obmiarów znajdujących się na niej upraw. W oparciu o te pomiary wniosek jest wypełniany, a następnie cały sprawdzany przez pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego z W. oraz pracownika ARiMR we W., który weryfikuje go wstępnie podczas osobistego składania w siedzibie Biura Powiatowego (corocznie).

Działka rolna D w roku 2009 została pierwotnie zgłoszona, a następnie jeszcze tego samego roku wycofana. Ponieważ jednak w roku 2010 została przywrócona do użytkowania, zgłoszona została we wniosku za rok 2010. Podczas składania wniosku w siedzibie ARiMR we W. przedstawiciel producenta informował, że działka D przywrócona została do użytkowania, co zapisane zostało na załączniku zawierającym zdjęcie działki D (kopia w załączeniu). Dziwi zatem fakt, iż organ I instancji nie dał wiary producentowi, o przywróceniu działki D do użytkowania, a za podstawę swych decyzji przyjął nieaktualne zdjęcia załączone do wniosku. Ponadto skarżąca zauważyła, iż informowała pracownika ARiMR we W. podczas składania wniosku, iż zarośla widniejące na zdjęciach zostały usunięte. Zatem dopełniono należytej staranności przy składaniu wniosku. Nadmieniła także, iż przeprowadzający kontrolę na miejscu w dniu 9 lipca 2010r. nie informowali o żadnych nieprawidłowościach. Na działce D wcale nie byli, bowiem kontrola odbywała się przy udziale producenta i wiedziałby on o tym fakcie, a poza tym wynikałoby to z kopii raportu. Tymczasem z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że kontrola na tej działce nie został przeprowadzona (być może dlatego, że nie była ona obowiązkowa). Tym niemniej, gdyby kontrolujący byli na działce D stwierdziliby, iż jest ona użytkowana na powierzchni zadeklarowanej tj. 0,14 ha.

Autorka skargi zauważyła, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że skarżąca nie była obecna podczas kontroli, co nie jest prawdą. Podkreśliła, iż mimo że zachodziły wątpliwości co do użytkowania zadeklarowanej powierzchni działki D - to producent nie został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Poza tym przedstawiciele organu I instancji nie udali się na miejsce jej położenia, w celu przeprowadzenia kontroli dodatkowej.

W tym stanie rzeczy niezrozumiałym jest fakt ukarania producenta przez organ I instancji sankcją dwukrotności stwierdzonej różnicy, skoro w ubiegłym roku producent sam wycofał działkę D, a w roku 2010 przywróciwszy ją do użytkowania, zgłosił we wniosku. Ponadto nie może ponosić negatywnych skutków zaniechania kontroli działki D na miejscu, i oparcia się przez organ I instancji wyłącznie na nieaktualnych ze stanem rzeczywistym pomiarach powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na "podparcie" swoich zarzutów oraz w toku postępowania w żaden sposób nie udokumentowała, że działka D posiada powierzchnię kwalifikującą się do przyznania wnioskowanych płatności.

W piśmie procesowym z dnia 11 października 2011r. podtrzymała swoje zarzuty dodatkowo wskazując, że w toku postępowania nie dano jej szansy na wypowiedzenie się w spawie, mimo, że taką wolę zgłaszała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu między stronami jest to, jaka powierzchnia działki rolnej, oznaczonej we wniosku literą "D", jest użytkowana rolniczo. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, organ ten swoje ustalenia, iż powierzchnia użytkowana rolniczo w ramach tej działki wynosi 5 arów, przy zadeklarowanych 14 arach poczynił na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęć tego obszaru. Z uzasadnienia tej decyzji nie wynika, czy zdjęcia wskazują, że cała działka rolna D, której w całości odpowiada działka ewidencyjna nr 632 ma mniejszą powierzchnię od zadeklarowanej, czy też że nie cała zadeklarowana powierzchnia ewidencyjna jest uprawiana rolniczo. Ta okoliczność nie wynika także z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia tego bowiem, zwłaszcza jego końcowej części, w której mowa o tym, że "ARiMR corocznie, przed rozpoczęciem nowej kampanii przyjmowania wniosków, pozyskuje ze Starostwa Powiatowego dane z ewidencji gruntów i budynków, które następnie przenosi do swojej bazy danych. W tej bazie oprócz danych z ewidencji gruntów są również inne dane jak m.in. ortofotomapy, które powstają ze zdjęć lotniczych. W oparciu o dane z ewidencji gruntów i ortofotomapy ARiMR zbudowała kolejną warstwę danych zwaną danymi wektorowymi. Te właśnie dane są czasami rozbieżne względem danych zawartych w urzędowej ewidencji gruntów i budynków, a rozbieżność ta może wynikać najczęściej: z obecnie stosowanej techniki obliczenia powierzchni, która jest znacznie dokładniejsza, niż ta stosowana w latach 1965-1970 w trakcie prac geodezyjnych związanych z powstawaniem ewidencji gruntów lub z błędów (rozbieżności) w samej ewidencji gruntów pomiędzy danymi z rejestrów, a danymi z map ewidencyjnych" można by wnioskować, że powodem, dla którego pomniejszono dopłatę jest ustalenie, że powierzchnia ewidencyjna działki 632, której odpowiada działka "D" jest mniejsza niż deklarowana i wynosi 5 arów. Jednakże z pisma organu I instancji, skierowanego do organu II instancji, a przesłanego wraz z odwołaniem i aktami wynika, iż powodem nieprzyznania płatności do działki rolnej "D" było ustalenie, że częściowo jest ona zakrzaczona. Tak więc sama powierzchnia działki ewidencyjnej nr 632 wynoszącej 14 arów nie jest przez organy kwestionowana.

Składając w dniu 23 kwietnia 2010r. wniosek o przyznanie płatności K. J. odnośnie działki rolnej "D", posługując się otrzymaną od organu mapą z zaznaczonymi zaciemnieniami wskazała, że działka ta została "przywrócona do użytkowania". Tymczasem organ I instancji, chociaż przeprowadził kontrolę na gruncie, to kontrolą tą nie objął działki "D", co jest niesporne. Przeprowadzona odnośnie pozostałych działek kontrola nie wykazała nieprawidłowości. Jeśli chodzi o dokumenty, jakimi dysponował organ I instancji, w oparciu o które czynił swoje ustalenia dotyczące działki "D" to był to raport z czynności kontrolnych, w którym w części zatytułowanej "Dane o położeniu ewidencyjnym działek rolnych" przy działce "D" wskazano, że powierzchnia ewidencyjno gospodarcza wynosi 3,03 ha ( przy całkowitej powierzchni wynoszącej 14 arów) i raport z kontroli administracyjnej ( a więc przeprowadzonej w oparciu o dane zawarte w systemie) z dnia 22 grudnia 2010r. w którym w rubryce zatytułowanej "uzasadnienie" zawarte jest stwierdzenie: "wykorzystano funkcjonalność powierzchni udowodnionej dla działki rolnej D i zapisano dla JPO TUZ 0,05 ha wynikającą z bazy PEG JPO". Brak jest w aktach sprawy dowodu doręczenia skarżącej tego dokumentu. Mimo niejasnego uzasadnienia decyzji organu I instancji skarżąca w odwołaniu wskazała, że jeśli chodzi o działkę rolną D, to w 2009r. została ona zgłoszona do płatności, a następnie tego samego roku wycofana. Jednakże ponieważ w 2010r. została przywrócona do użytkowania, została w tym roku zgłoszona do płatności i że przedstawiciel odwołującej się podczas składania wniosku informował o wycięciu zarośli widniejących na mapie. Zarzuciła, że organ czyniąc swoje ustalenia oparł się na nieaktualnych zdjęciach tej działki i że gdyby kontrolujący udali się na tę działkę stwierdziliby, że jest ona w całości użytkowana. Tymczasem organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienia tej spornej okoliczności i to pomimo, że z akt, którymi dysponował wynika, że faktycznie powierzchnia użytkowana rolniczo w działce rolnej D wynosząca 5 arów została ustalona na podstawie zdjęcia wykonanego w 2009r., co wynika z dokumentu, zatytułowanego "Informacja dotycząca działek ewidencyjnych", sporządzonego ( wydrukowanego) w dniu 20 lipca 2011r.

Faktem jest, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, i jeśli chodzi o zasady wynikające z przepisów art. 7, 9, 10 oraz 77 kpa doznają one istotnej modyfikacji, bowiem zawarte w nich regulacje zostały w sposób odmienny uregulowane w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. Między innymi zgodnie z art. 3 ust. 3 to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą obiektywną i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mimo takiego uregulowania zdaniem sądu nie można w niniejszej sprawie zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż decyzja jest prawidłowa bowiem skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich zarzutów. Zauważyć bowiem należy, iż jedynymi dowodami, które mogłyby podważyć dowody, którymi dysponowały organy, byłyby:

1/ dowód z ortofotomapy sporządzonej w 2010r., którego to dowodu skarżąca z oczywistych względów nie byłaby w stanie dostarczyć bądź

2/ protokół z kontroli, przeprowadzonej przez pracowników organu. Skarżąca sama takiego protokołu sporządzić by nie mogła.

Niewątpliwie gdyby K. J. zawnioskowała przesłuchanie świadków, taki dowód mógłby się okazać niewystarczający do zakwestionowania ustaleń organu, poczynionych na podstawie mapy. Ponownie podkreślić należy, iż przeprowadzona na miejscu kontrola, która jednak nie objęła działki D, nie wykazała nieprawidłowości, w związku z czym skarżąca nie miała podstaw do kwestionowania tego protokołu. Brak jest także w aktach sprawy dowodu na to, że przed wydaniem swojej decyzji organ I instancji poinformował skarżącą, że kwestionuje powierzchnię uprawianą rolniczo działki D. Jak już wyżej wskazano z samej decyzji organu I instancji nie wynikało jednoznacznie, co jest powodem nieuwzględnienia tej działki; mimo to skarżąca w odwołaniu wskazała, że mapa jaką dysponują organy jest nieaktualna. Zdaniem Sądu nie można także podzielić stanowiska, jakie zostało zaprezentowane przez pełnomocnika organu na rozprawie przed sądem, że jego zdaniem to skarżąca powinna wyjaśniać w Starostwie różnice pomiędzy powierzchnią ewidencyjną a PEG. Jak już wyżej wskazano, organy czyniły ustalenia odnośnie powierzchni użytkowanej rolniczo nie na podstawie ewidencji gruntów, ale na podstawie mapy sporządzonej w 2009r. Spór nie dotyczy powierzchni działki 632 ale tego, czy cała ta powierzchnia jest użytkowana rolniczo czy też tylko jej część. Zbadanie tej okoliczności, w razie zaistnienia sporu co do tego, czy rolnik zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie płatności użytkuje rolniczo działkę rolną należy do Agencji, nie zaś do Starosty. Przywołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, zgodnie z którym "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000." nie oznacza, że jedynym dowodem potwierdzającym użytkowanie działki rolnej o określonej powierzchni może być tylko Ortofotomapa, bez względu na to, kiedy została ona sporządzona. Przepis ten jedynie wskazuje, na jakiej podstawie ustanawia się system identyfikacji działek rolnych. W sytuacji gdy skarżąca już w momencie składania wniosku wskazywała, że cała działka rolna oznaczona literą D jest użytkowana rolniczo, a powierzchnia tej działki, odpowiadającej działce ewidencyjnej nr 632 według ewidencji gruntów wynosi 14 arów, konieczne było w takiej sytuacji przeprowadzenie kontroli na miejscu w celu ustalenia, jaka jest faktycznie powierzchnia uprawiana rolniczo tej działki. Skarżąca sama takiej kontroli przeprowadzić nie mogła. Nie mogła także złożyć wniosku o przeprowadzenie takiej kontroli przed organem I instancji, skoro nie wiedziała, że zostanie przez ten organ zakwestionowane uprawianie przez nią działki D.

W tym miejscu podkreślić należy, iż zgodnie z art. 6 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, na który również powołał się organ odwoławczy, państwa członkowskie dokonują corocznej oceny jakości systemu identyfikacji działek rolnych, która to ocena obejmuje między innymi poprawne ujęcie ilościowe maksymalnego kwalifikowanego obszaru. Potwierdza to stanowisko, że organ orzekający o dopłatach nie może przerzucać na skarżącą obowiązku aktualizowania map, którymi agencja posługuje się przy wydawaniu decyzji.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 107 kpa oraz art. 3 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd obie te decyzje uchylił uznając, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien skontrolować na miejscu, czy faktycznie istniejące na działce D w 2009r. krzewy zostały usunięte i stosownie do poczynionych ustaleń wydać prawidłowe rozstrzygniecie.