Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 679/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia daty i trybu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, oraz art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892), w związku z prawomocnym od dnia 08 lipca 2009 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1975/07, uchylającym decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] września 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie zwolnienia G. P. z zawodowej służby wojskowej, stwierdził, że data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] września 2007 r. nie ulega zmianie; uznał, że jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez Ministra Obrony Narodowej (art. 111 pkt 9 lit. b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych); przyznał wymienionemu odszkodowanie od Skarbu Państwa w wysokości [...] zł, stanowiącą sześciokrotność kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym (grupa uposażenia [...], dodatek za wysługę lat 30% uposażenia zasadniczego – [...], dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub analityczno-informatycznych w wysokości 50 % kwoty bazowej – [...]), należnego oficerowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, uwzględniając powstałe zmiany, mające wpływ na wysokość uposażenia.

Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. G. P. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od wymienionej decyzji. Wskazał, że z zawodowej służby wojskowej został zwolniony decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w związku z czym, tryb wskazany w art. 116 powołanej ustawy nie może mieć do niego zastosowania.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] zwolnił G. P. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] września 2007 r. wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Następnie po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od przedmiotowej decyzji, decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, która to decyzja stała się przedmiotem skargi wymienionego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA w Warszawie, po rozpoznaniu przedmiotowej skargi, wyrokiem z dnia 08 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1975/07, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W wyniku powyższego Minister Obrony Narodowej w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję nr [...], od której żołnierz złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą materialnoprawną decyzji organu I instancji był art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 01 stycznia 2008 r. Wyjaśnił, iż w dniu 01 stycznia 2008 r. nie było prowadzone jakiekolwiek postępowanie administracyjne, kończące się wydaniem decyzji administracyjnej, regulującej status kadrowy G. P. po uchyleniu decyzji o zwolnieniu. Postępowaniem rozpoczętym przed dniem 01 stycznia 2008 r. i niezakończonym przed tym dniem, a wymagającym wydania decyzji nie było przeprowadzone przez Ministra Obrony Narodowej postępowanie w przedmiocie zwolnienia ww. z zawodowej służby wojskowej. Minister wyjaśnił, że uchylenie ostatecznej decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej spowodowało zniesienie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ministra Obrony Narodowej w tym przedmiocie. Tym samym postępowanie dotyczące zwolnienia G. P. zostało zakończone [...] września 2007 r. - w dniu doręczenia wymienionemu decyzji z dnia [...] września 2007 r. nr [...]. W ocenie organu odwoławczego nieuprawnione jest twierdzenie strony, że uchylenie decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej powodowało konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną, prowadzonego w oparciu o regulacje prawne istniejące do 31 grudnia 2007 r., albowiem takich regulacji nie było. Zdaniem Ministra, obowiązujące od dnia 01 stycznia 2008 r. brzmienie art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pozwala na zniwelowanie skutków zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, z wyjątkiem skutku w postaci samego zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Organ dodał jednocześnie, iż przy obliczaniu wysokości należnego odszkodowania przyjęto wysokość uposażenia, jakie przysługiwałoby oficerowi w 2009 r., gdyby nadal pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym zajmowanym przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

Pismem z dnia 08 kwietnia 2010 r. G. P., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] grudnia 2009 r., wnosząc o stwierdzenie ich nieważności oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił rażące naruszenie przepisów, na podstawie których zostały one wydane, rażące naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 10 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1242).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż uchylenie przez WSA w Warszawie obu wydanych decyzji i stwierdzenie Sądu, że obie uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, sprawiało, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby było wszczęte nadal – co najmniej do 21 sierpnia 2007 r., lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw. Oznacza to, że zwolnienie ze służby ww. nie mogło nastąpić w dniu 30 września 2007 r., lecz najwcześniej z dniem 01 października 2007 r. Skarżący zaznaczył, iż ze względu na to, że sprawę administracyjną w sprawie jego zwolnienia wszczęto tuż przed 21 sierpnia 2007 r. i do dnia wydania zaskarżonych decyzji, nie była ona załatwiona decyzją ostateczną zwalniającą go z zawodowej służby wojskowej po dniu 30 września 2007 r. Minister Obrony Narodowej chcąc stosować wobec niego przepis art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych mógł to uczynić wyłącznie w brzmieniu tego przepisu obowiązującym przed 01 stycznia 2008 r. Tym samym zastosowanie wobec skarżącego procedury z art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (w brzmieniu od dnia 01 stycznia 2008 r.) i wydanie odpowiednich do tego decyzji czyni zarzut stawiany obu zaskarżonym decyzjom zasadnym.

W ocenie skarżącego, decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w rzeczywistości nie jest decyzją, a dokumentem podpisanym przez Ministra. Na powyższe wskazywać mają: brak oświadczenia woli organu, który ją wydał (miejsce to wypełnia oświadczenie wiedzy), brak podstawy prawnej dla Ministra do przyznawania decyzją administracyjną odszkodowania o oznaczonych w pkt 3 decyzji parametrach składowych, brak powodu do działania w tej sprawie z urzędu, gdzie zainteresowany nie składał o wypłatę przez Skarb Państwa odszkodowania – na podstawie art. 116 ust. 3 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym, obowiązującym w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu, prawidłowo organ zastosował w przedmiotowej sprawie jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia przepis art. 116 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r., zgodnie z którym w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu (ust. 1). W przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (ust. 2). Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1 (ust. 3).

W powołanym wyżej przepisie art. 116 ustawodawca w sposób szczególny określił sytuację prawną żołnierza, w stosunku do którego uchylono decyzję o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej. Stwierdził, że powoduje to uchylenie wszelkich skutków jakie wynikły dla żołnierza z tytułu zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, jednakże z wyłączeniem skutku w postaci zwolnienia. Data zwolnienia nie ulega bowiem zmianie, a następuje jedynie zmiana trybu zwolnienia, gdyż uznaje się, że nastąpiło ono w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości reaktywowania stosunku służbowego, a jedyną rekompensatą nieprawidłowej decyzji o zwolnieniu jest przyznanie żołnierzowi odszkodowania w wysokości określonej w ust. 3 art. 116 tej ustawy.

Kiedy mamy do czynienia z obowiązkiem lub prawem wynikającym wprost z ustawy (z mocy prawa), skutek prawny następuje z dniem ustalonym w ustawie. W takim wypadku akt administracyjny konkretyzujący przedmiot w stosunku do indywidualnego adresata ma charakter deklaratoryjny. Decyzje deklaratoryjne ustalają jedynie autorytatywnie zakres jakiegoś stosunku prawnego, który powstał z mocy przepisów prawnych.

Treść przepisu art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wskazuje, że wydanie przez organ decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w przypadku ziszczenia się warunków w nim przewidzianych ma charakter deklaratoryjny, ponieważ obowiązek zwolnienia ze służby powstaje z mocy samego prawa. Oznacza, to że bez względu na datę wydania w tym zakresie aktu, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje z dniem oznaczonym w ustawie.

Należy stwierdzić, że w okolicznościach rozstrzyganej sprawy, organ był zobligowany wolą ustawodawcy wyrażoną w ostatnio powołanym przepisie do wskazanego w nim określenia statusu kadrowego G. P. po uchyleniu przez Sąd decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2007 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. o jego zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

Do przedmiotowej sprawy nie miały zastosowania przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r., ponieważ przedmiotowa sprawa nie spełnia kryteriów przewidzianych w przepisie art. 10 ustawy zmieniającej.

Zgodnie z tym przepisem sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Rozstrzygana sprawa jest sprawą nową i toczy się po 1 stycznia 2008 r. Podstawą wszczęcia tego nowego postępowania był fakt uchylenia po 1 stycznia 2008 r. ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy. Nie można przyjąć, że obecnie rozpatrywana sprawa toczy się w tym samym trybie i przedmiocie, co decyzje wyeliminowane z obrotu prawnego przez Sąd wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1975/07. Gdyby ustawodawca wprowadzając z dniem 1 stycznia 2008 r. nowelizację art. 116 zamierzał wyłączyć jego stosowanie wobec żołnierzy zwolnionych ze służby na podstawie ostatecznych decyzji wydanych przed 1 stycznia 2008 r., to niewątpliwie wyraźnie by to wskazał, podobnie jak uregulował w art. 11 ustawy zmieniającej kwestie intertemporalne spraw dotyczących kosztów nauki kandydatów na żołnierzy zawodowych i żołnierzy zawodowych. Przepis art. 10 ustawy zmieniającej jest przepisem szczególnym i jako taki musi być interpretowany ściśle, a nie rozszerzająco. W konsekwencji oznaczało to stosowanie zasady bezpośredniego działania nowej ustawy we wszystkich sprawach, w których miało miejsce uchylenie decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej wojskowej, zarówno wydanych przed, jak i po dniu 1 stycznia 2008 r.

Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w zakresie przyznanego odszkodowania. Przepis art. 116 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej zakreśla wyraźne ramy dla obliczenia tej należności, które organ był zobligowany stosować.

Odnosząc się do zarzutu, iż wbrew treści wyroku z dnia 08 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1975/07 Minister Obrony Narodowej de facto zrealizował decyzję, którą Sąd uznał, że nie podlega wykonaniu, to stwierdzić należy, że art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowi obligatoryjny element każdego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego uwzględniającego skargę. Określenie w tym wyroku, czy i w jakim zakresie decyzja nie może być wykonana traktować należy jako określenie, czy i w jakim zakresie zawieszona jest moc (skutek prawny) tej decyzji. W powołanym wyroku z dnia 8 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając decyzje I i II instancji zobligowany był do rozstrzygnięcia, o jakim mowa w powołanym przepisie. W warunkach niniejszej sprawy nie można natomiast przyjąć, że postępowanie toczy się w tym samym trybie i przedmiocie, co decyzje wyeliminowane z obrotu prawnego w powołanym wyżej orzeczeniem. Tym samym zarzut ten jest nieuzasadniony.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 wskazanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Wobec oddalenia skargi Sąd, nie zasądził na rzecz skarżącego wnioskowanych kosztów postępowania, bowiem - zgodnie z art. 200 tej ustawy koszty takie przysługują skarżącemu w razie uwzględnienia skargi.

-----------------------

2