Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 196/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 141 § 2, art. 220 § 1, art. 228, art. 229 § 1, art. 234 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 236
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 2
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2192
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2194
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty  oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym
article: art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 8 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 634/09 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na podstawie przepisu art. 234 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie opłat kancelaryjnych, zarządził pobranie od skarżącego K.K. opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. W wezwaniu do uiszczenia tej opłaty skarżący został poinformowany o tym, że jeżeli nie zostanie ona uiszczona w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od skarżącego.

W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe zarządzenie K.K. nie zgodził się z obowiązkiem uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem oraz z informacją, że w razie jej nieuiszczenia Przewodniczący zarządzi ściągnięcie tej opłaty od skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem.

Stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.

W myśl przepisu art. 234 § 1 p.p.s.a. za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną. Nie pobiera się opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podlegający doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 234 § 2 p.p.s.a. stanowi, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie.

W art. 236 p.p.s.a. zawarte zostało upoważnienie ustawowe, na podstawie którego rozporządzeniem w sprawie opłat kancelaryjnych Rada Ministrów określiła ich wysokość, uwzględniając, co wynika ze zdania drugiego tego przepisu, że opłatę pobiera się za każdą stronę wydanego dokumentu, oraz że wysokość opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonego na wniosek nie może być wyższa niż dwieście złotych, a także że za wydanie dokumentu sporządzonego w języku obcym lub zawierającego tabelę należy określić podwyższenie opłaty.

Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia w sprawie opłat kancelaryjnych, odpis orzeczenia z uzasadnieniem podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł.

W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o sporządzenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, zatem Sąd stosownie do art. 234 § 2 p.p.s.a. był zobowiązany do wezwania skarżącego do uiszczenia należnej opłaty kancelaryjnej. Zgodnie z zaskarżonym zarządzeniem skarżącemu został doręczony odpis wyroku z uzasadnieniem. Skarżący nie ubiegał się przy tym o zwolnienie od kosztów sądowych (w tym opłaty, jaką jest opłata kancelaryjna) w drodze przyznania mu prawa pomocy.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu wskazać należy, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia należy traktować jednocześnie jako wniosek o jego doręczenie. W przypadku bowiem zgłoszenia przez stronę wniosku, o którym mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek nie tylko sporządzenia ale również doręczenia odpisu uzasadnienia orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OZ 460/06, niepubl.).

Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, że jeżeli odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany jest na wniosek, opłatę kancelaryjną pobiera się przy zgłoszeniu wniosku. Odpis taki doręcza się bowiem bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W § 2 art. 234 p.p.s.a. wprowadzono odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.), zakazując stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 220 § 1 zdanie trzecie). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), gdyż nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej (por. M. Niezgódka-Medek w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006, wydanie II, s. 537 i cytowane tam postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2004 r., sygn. akt GZ 25/04, opubl. w: ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 12).

Bezzasadnie też skarżący kwestionuje prawidłowość pouczenia o konsekwencji ewentualnego nieuiszczenia należnej opłaty kancelaryjnej. Nieuiszczenie jej bowiem przed doręczeniem odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, skutkuje podjęciem przez przewodniczącego zarządzenia o ściągnięciu opłaty od strony. Opłata kancelaryjna należy bowiem do kosztów sądowych, które w myśl art. 228 p.p.s.a. podlegają egzekucji sądowej.

Wymaga ponadto podkreślenia, że w myśl art. 229 § 1 p.p.s.a. należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywny, o której mowa w art. 154 § 1, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący złożył wniosek o umorzenie należności sądowej powołując się na trudną sytuację materialną. Ubiegając się o umorzenie tej należności należy w myśl § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2194) wykazać, że dłużnik z uwagi na swoją sytuację rodziną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki.

Zarzuty zażalenia dotyczące kwestii merytorycznych, związanych z wydaniem wyroku, pozostają bez związku z przedmiotem zaskarżonego zarządzenia.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 i art. 198 p.p.s.a. oddalił zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.