Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 432/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 4 pkt 25, 13g ust. 1 i 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, 40c
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i 5, 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 8 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 243 poz 2441
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 122 poz 6 art. 2 ust. 2
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych - wersja ujednolicona.  (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia

[...] grudnia 2012 r., nr [...], na podstawie

art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "Kpa."),

art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej jako "udp.")

oraz lp. 7 pkt 6 lit. c), lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do udp., art. 64 ust. 1 ustawy

z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108,

poz. 908 ze zm., dalej jako "Prd."), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), po rozpatrzeniu odwołania Z. S. (cytowanego dalej jako "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r.,

nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej

w wysokości 4.200 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia.

W dniu [...] maja 2011 r. w miejscowości R., ciąg drogi krajowej nr [...], po której dopuszczalny jest ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 10 ton, zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się

z ciągnika samochodowego o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], którego kierowcą był K. B.. Skarżący, w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa, wykonywał ww. zespołem pojazdów przewóz drogowy rzeczy

na trasie K.-M.. W toku czynności kontrolnych dokonano ważenia zespołu pojazdów pod względem nacisku na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej. W wyniku przeprowadzonego ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi składowych naczepy przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o 2,16 t. Wskazana wartość sumy nacisków tych osi wyniosła 27,3 t, natomiast po odjęciu 200 kg i 2% tolerancji od wskazań wagi z każdej osi stwierdzono, że łączny nacisk osi składowej wynosi 26,16 t. W trakcie dokonanego pomiaru dopuszczalnych nacisków na osie

i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,3 t. Zgodnie z zapisem w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu dopuszczalna masa całkowita wynosi 40 t, natomiast

po przeprowadzeniu pomiaru po odjęciu 200 kg i 2 % tolerancji od wskazań wagi

z każdej osi stwierdzono, że masa całkowita wynosi 41,3 t.

Dokonane ustalenia utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] maja 2011 r.,

nr [...].

Z uwagi na stwierdzone naruszenia, skarżący pismem z dnia [...] maja

2011 r. został zawiadomiony o wszczętym postępowaniu administracyjnym oraz pouczony o prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa i wypowiedział się co do stwierdzonych naruszeń, wnioskując jednocześnie o umorzenie postępowania. Oświadczył, że kierowca nie ma prawa wysiadać z samochodu podczas załadunku, dlatego nie ma kontroli nad załadunkiem co do rozmieszczenia oraz ilości ładunku

i następnie "...jest zmuszany dostarczyć ładunek do odbiorcy". Nadto skarżący podał, że z powodu bardzo złego stanu dróg, po których poruszał się pojazd, ładunek dodatkowo uległ samoistnemu przesunięciu i w związku z tym przedmiotowe naruszenie przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 4.200 zł, od której wniósł on odwołanie. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada

2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji

do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 4.200 zł. Na skutek wniesionego odwołania, GITD decyzją

z dnia [...] marca 2012 r. uchylił ww. decyzję i kolejny raz przekazał sprawę organowi

I instancji do ponownego rozpoznania.

W związku z powyższym pismem z dnia [...] marca 2012 r., skarżący został zawiadomiony o ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz jednocześnie pouczony, że ma prawo do złożenia dodatkowych wyjaśnień w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy z dnia

18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Skarżący skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i pismem

z dnia [...] kwietnia 2012 r. zajął stanowisko w sprawie, wnioskując jednocześnie

o umorzenie postępowania. W piśmie tym skarżący wystąpił z wnioskiem

o przekazanie legalizacji przenośnych wag typu SAW 10 o nr fabrycznych [...],[...] oraz kopii legalizacji terenu R. droga krajowa nr [...] na dzień przeprowadzenia kontroli, tj. [...] maja 2011 r. W złożonych wyjaśnieniach podtrzymał swoją argumentację, że w związku z wykonywanym przewozem materiału sypkiego, jako przewoźnik nie miał żadnego wpływu na powstałe naruszenie. Podniósł, że kierowca wykonujący pracę przewozową na jego rzecz nie miał prawa wysiadać z szoferki samochodu ciężarowego podczas załadunku. Zdaniem skarżącego, czynności załadowcze były wykonywane pod presją czasu spowodowaną sytuacją w kraju związaną z koniecznością terminowego ukończenia budowy strategicznych dróg krajowych i autostrad.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego mając

na uwadze zalecenia GITD zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2012 r., wystąpił

do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z prośbą

o pomoc prawną w formie przesłuchania świadka K. B., który kierował kontrolowanym zespołem pojazdów. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. skarżący został poinformowany, że ze względu na brak odpowiedzi od [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego termin rozpatrzenia sprawy został przedłużony do dnia [...] czerwca 2012 r. Do ww. pisma zostały załączone potwierdzone kserokopie legalizacji przenośnych wag typu SAW 10 o nr fabrycznych [...],[...] oraz kopii legalizacji terenu R. droga krajowa

nr [...], o które wnioskował skarżący. W związku otrzymanymi zeznaniami kierowcy, pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący został poinformowany o przedłużeniu terminu zakończenia niniejszej sprawy do dnia [...] czerwca 2012 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. załadowca, tj. K. s.c. został wezwany do udzielenia pisemnych wyjaśnień dotyczących załadunku mieszanką 0,63 zespołu pojazdów składających się z ciągnika siodłowego o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...], który miał miejsce w dniu

[...] maja 2011 r. Ostatecznie załadowca w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. udzielił wyjaśnień na zadane pytania. Wskazał w nim w szczególności, że kierowca ma możliwość zawnioskowania o ponowne ważenie, jeżeli masa zespołu pojazdów wraz z ładunkiem przekracza dopuszczalne normy. Po opuszczeniu placu załadunkowego kierowca wjeżdża na wagę stacjonarną, po czym udaje się do budynku wagowego,

w którym znajduje się wyświetlacz wskazujący masę załadowanego materiału, kierowca zostaje poinformowany słownie przez wagowego o masie załadowanego materiału oraz zespołu pojazdów wraz z ładunkiem. Możliwa jest zmiana załadowanej już masy towaru, poprzez udanie się na plac załadunkowy, rozładowanie i ponowny załadunek.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (organ I instancji) decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c udp., art. 64 ust. 1 Prd., § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) i art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 4.200 zł.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wskazał,

że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, ponieważ ciążyło na nim zobowiązanie do wykonania przewozu i dostarczenia materiału do odbiorcy, natomiast skontrolowany kierowca nie miał żadnej możliwości ani pozwolenia po dokonanych przez załadowcę czynnościach na odsypanie ponadnormatywnej części załadowanego materiału. Skarżący uznał w związku z tym, że organ I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności powstałych naruszeń i błędnie nie zastosował instytucji umorzenia postępowania, w sytuacji, gdy podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na te naruszenia. Nadto skarżący podał, że załadowca nie informował ani kierowcy, ani skarżącego wykonującego usługę przewozową o odpowiedzialności za ewentualne naruszenia przepisów prawa dotyczące przeładowania pojazdu, przy czym wymagał od przewoźnika wykonywania przewozu bez względu na ilość załadowanego towaru, uniemożliwiając jednocześnie odsypanie jego nadwyżki. Skarżący wskazał na naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 Kpa., podnosząc, że odpowiedzialnym stwierdzonego naruszenia pozostaje załadowca ładunku, który zmusił przewoźnika do popełnienia naruszenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego powołaną na wstępie decyzją

z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 64 ust. 1 Prd. ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach

o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Organ powołał się również na art. 13g ust. 1 udp. wskazujący, że za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną

w drodze decyzji administracyjnej, którą nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy

i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. GITD wskazał także art. 41 ust. 4 i 5 udp., zgodnie z którym wykaz dróg krajowych, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r.

(Dz.U. Nr 138, poz. 932 i 933 ze zm.). Droga krajowa nr [...] została zaliczona

do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W przypadku potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 24 t włącznie, w myśl zapisów lp. 7 pkt 6 załącznika nr 2 do utd., gdzie określono również wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 26,16 t na potrójnej osi napędowej naczepy - przekroczenie o 2,16 t,

- rzeczywista masa całkowita pojazdu - 41,30 t - przekroczenie dmc o 1,30 t,

- kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Jak podał GITD, w niniejszej sprawie organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w oparciu o następujące zapisy załącznika nr 2 do utd., a mianowicie:

1. lp. 7 za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t:

- pkt 6 dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:

- lit. c) powyżej 25,5 do 27,0 – 3600 zł

2. lp. 9 za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:

- pkt 5 pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego

i trzyosiowej naczepy:

- lit. b) powyżej 40,0 t do 50,0 t - 600 zł.

W niniejszej sprawie, jak podał GITD, kara pieniężna wymierzona skarżącemu wyniosła w związku z powyższymi przepisami: 3.600 zł + 600 zł = 4.200 złotych.

GITD przypomniał, że miejsce ważenia w dniu kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] kwietnia 2012 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych o nr fabrycznych: [...], która legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urząd Miar w P. w dniu

[...] grudnia 2010 r. z przewidzianym terminem ważności do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz o nr [...], która legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...] stycznia 2010 r., na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.). Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...]. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o powtórne ważenie.

Jak podał GITD, przepis art. 13g ust. 1b pkt 2 udp. przewiduje, w zależności od okoliczności sprawy, możliwość dodatkowego nakładania kar pieniężnych także na podmioty inne niż wykonujący przejazd, a mianowicie na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku. Przy czym kara taka może być nałożona równolegle na te podmioty. Nie wyklucza to, w ocenie GITD, odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Z treści ww. przepisu wynika, że brak jest możliwości wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd z tytułu stwierdzonych naruszeń i jej "przeniesienia" na załadowcę. Przepis ten wskazuje, że za naruszenie przepisów odpowiedzialność ponosi podmiot wykonujący przewóz, zaś odpowiedzialność innych podmiotów niż wykonujących przewóz następuje dopiero po stwierdzeniu, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z tego powodu GITD uznał, że nie ma możliwości uniknięcia przez skarżącego, wykonującego przejazd, odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń poprzez "przeniesienie" jej na załadowcę.

Organ odwoławczy wskazał, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży w interesie podmiotu wykonującego przewóz drogowy, ponieważ jest on odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji.

GITD wskazał, że w niniejszej sprawie przewożono ładunek piasku, który jest ładunkiem sypkim, jednakże kontrola drogowa wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w związku z czym nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. GITD stwierdził, mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez skarżącego wyjaśnień, że w sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. Skarżący w toku postępowania ani na etapie odwoławczym, nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego, brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi na drodze, były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

GITD powtórzył, że skarżący nie przedstawił przed organem I i II instancji dowodów potwierdzających dochowanie należytej staranności oraz brak wpływu na powstanie naruszenia. Organ przypomniał, że skarżący wnioskował

o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony kierowcy, które odbyło się w dniu [...] maja 2012 r., jednakże nie potwierdziło ono dochowania należytej staranności przez skarżącego. Nadto w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. załadowca towaru wskazał, że "możliwa jest zmiana załadowanej już masy towaru, poprzez udanie się na plac załadunkowy, rozładowanie i ponowny załadunek".

W tym stanie sprawy GITD stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 4.200 zł nałożył zgodnie z przepisami prawa.

Pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GITD, wnosząc

o umorzenie postępowania bądź zwrócenie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uznał, że postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie rażąco narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, między innymi art. 7, art. 8,

art. 9, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 81 Kpa.

Skarżący przytaczając przebieg prowadzonego w jego sprawie postępowania administracyjnego wskazał, że organ wydający decyzję o nałożeniu wobec jego osoby kary pieniężnej nie wziął pod uwagę faktu, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu ma powstanie naruszenia, gdyż kierowca podczas załadunku nie miał prawa wyjść z kabiny kierowcy, jak również nie mógł odsypać nieprawidłowo załadowanego materiału. Nadto argumentował, że przewóz wykonywany przez niego realizowany był na potrzeby i zlecenie firmy wykonującej budowę strategicznej dla kraju autostrady [...], tak więc priorytetem wykonawców dróg krajowych i załadowców wykonujących załadunek materiału dowożonego przez inne podmioty na teren budowy drogi było wykonanie własnych zobowiązań terminowo, dlatego podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na zaistniałe naruszenia, natomiast posiadał jedynie obowiązek niezwłocznego i terminowego dostarczenia materiału na plac budowy, mając na uwadze ważny interes społeczny i państwowy. Skarżący postawił w tym miejscu zarzut naruszenia przez organ art. 81 w zw.

z art. 10 Kpa., związany z brakiem wezwania skarżącego do wniesienia dodatkowych wyjaśnień w powyższym zakresie.

W ocenie skarżącego, organ, wbrew art. 9, art. 10 i art. 81 Kpa. nie zawiadomił go przed wydaniem rozstrzygnięcia, że otrzymał odpowiedź od załadowcy, tym samym skutecznie uniemożliwiając mu czynny udział w tym stadium postępowania. W tej sytuacji okoliczność faktyczna nie mogła zostać uznana za udowodnioną, gdyż organy administracji nie umożliwiły skarżącemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych w sprawie dowodów, a zwłaszcza zajęcia stanowiska wobec pisma załadowcy z dnia [...] lipca 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kpa., które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o drogach publicznych i ustawy - Prawo o ruchu drogowym (dalej Prd.).

Przedmiotem skargi jest decyzja GITD z dnia [...] grudnia 2012 r., która utrzymała w całości decyzję organu I instancji, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t dla:

1. potrójnej osi i napędowej pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległościach miedzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 25,5 t do 27 t.

2. dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu czołowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzy osiowej naczepy powyżej 40,0 t do 50,0 t.

Przepis art. 64 ust. 1 Prd. stanowi, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych (nienormatywnych), przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 10, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera art. 4 pkt 25 udp., według którego jest nim pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Przepis art. 13g ust. 1 udp. stanowi, że za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Karę tę, zgodnie z art. 13g ust. 1a udp. ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia.

Karze tej podlega, z mocy art. 13g ust. 1b pkt 1 udp. przede wszystkim podmiot wykonujący przejazd.

Wysokość kar pieniężnych, zgodnie z art. 13g ust. 2 udp. określa załącznik nr 2 do ustawy.

Podmiotami uprawnionymi do stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym oraz wymierzenia i pobrania za to kary są inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji na mocy art. 40c ust. 1 udp.

Wyżej przytoczone przepisy art. 13g i 40c udp. utraciły moc z dniem 19 października 2012 r., jednak na mocy ustawy zmieniającej z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego przepisy te mają zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933), na podstawie art. 41 ust. 4 i 5 udp. Droga krajowa nr [...] znajduje się w powyższym wykazie.

Ponadto bezsprzecznym było to, że pojazd należał do skarżącego, a Pan K. B. wykonywał tym pojazdem przewóz.

Skarżący nie kwestionował, że pojazdem wykonywał przewóz ładunku sypkiego.

Wymagania co do sposobu załadunku pojazdu zawiera art. 61 Prd., który w ust. 1 stanowi, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Ponadto ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby m.in. nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (art. 61 ust. 2 pkt 1 Prd.). Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu, co z kolei obwarowuje art. 61 ust. 3 Prd. W przypadku ładunku sypkiego, może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę, w myśl art. 61 ust. 5 Prd.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że przepis art. 61 ust. 5 Prd. nakłada odrębny obowiązek w przypadku przewozu ładunku sypkiego i wyłącza powinności przewidziane przez ust. 1 - 3 art. 61 Prd. Sąd nie podziela takiego stanowiska skarżącego. Przepis art. 61 Prd. musi być odczytywany w całości, gdyż w poszczególnych jednostkach redakcyjnych określa kolejne wymagania odnośnie załadunku towaru, by w ust. 5 zawrzeć dodatkowy wymóg dotyczący ładunku sypkiego.

Ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, a mianowicie w dniu 18 października 2011 r. wszedł w życie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1) art. 1 pkt 9 w zakresie art. 64h oraz art. 5 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2) art. 1 pkt 5 lit. b w zakresie art. 61 ust. 15 i 16, który wchodzi w życie w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ogłoszenie ustawy nastąpiło dnia 18 października 2011 r., gdyż tego dnia ww. ustawę opublikowano pod pozycją 1321 w Dzienniku Ustaw nr 222 z 2011 r.

W chwili rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy zmienił się stan prawny, gdyż weszła w życie w całości ww. ustawa, zaś stosownie do art. 5 ust. 1 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Artykuł 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, stanowi iż postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.

W tym miejscu należy wskazać, że pkt 2 w/w artykułu nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż DMC pojazdu został przekroczony.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że pojazdem przewożono materiał sypki – piasek. Nie ulega wątpliwości, że w przepisach brak jest definicji ładunku sypkiego. Jednakże nauka, a także doświadczenie wskazuje, że substancja sypka, to rodzaj ciała stałego składającego się z drobnych cząsteczek, które nie są ze sobą na stałe połączone, wykazujący zdolność do przesypywania. Tak więc w ocenie składu orzekającego w tej sprawie piasek wypełnia znamiona powyższej definicji.

Również art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej ustawę prawo o ruchu drogowym nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż skarżący nie wykazał należytej staranności w realizacji czynności związanej z przejazdem oraz braku wpływu na powstałe naruszenie.

Z zeznań kierowcy i wyjaśnień skarżącego (K 18 a/a) wynika, że przed wyjazdem w trasę pojazd był ważony, a kierowca nie miał możliwości wyjścia z samochodu i kontroli załadunku.

Powyższe wyjaśnienia stoją w oczywistej sprzeczności pismem z dnia [...] lipca 2012 r. nadesłanym przez Załadowcę, z którego wynika, że kierowca po ważeniu miał możliwość w wypadku przeciążenia udania się na plac załadunkowy i rozładowania pojazdu a następnie jego załadowania.

W powyższym zakresie zarówno Sąd jak i organ przyjął za prawdziwe wyjaśnienia załadowcy, gdyż skoro jak wynika z zeznań kierowcy pojazd był ważony i przekraczał dopuszczalne DMC kierowca winien odmówić dalszej jazdy. Wyjaśnienia skarżącego o priorytetowym charakterze inwestycji – autostrady [...], w której uczestniczył, nie wyjaśniają dopuszczania mimo posiadanej wiedzy do poruszania się pojazdu nienormatywnego po drogach krajowych.

Profesjonalny przewoźnik powinien umieć ocenić masę przewożonego ładunku mnożąc jego gęstość przez ilość załadowanych metrów sześciennych, a to w przypadku materiałów sypkich takich jak piasek czy pospółka nie powinno stanowić problemu.

Odnosząc się do argumentu Strony, iż pojazd powinien być obligatoryjnie dwukrotnie ważony należy stwierdzić, iż producent wag nie zawarł takiego obowiązku w instrukcji obsługi. Nadmienić należy, że osoby przeprowadzające pomiar dokonują drugiego pomiaru na wniosek kontrolowanego kierowcy. W niniejszym przypadku kierowca nie złożył takiego wniosku.

Zgodnie z treścią ustawy Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. z 2004 r. nr 243 poz. 2441) art. 4 pkt 20 dowód legalizacji - świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadcza dokonanie legalizacji. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3 ww. ustawy prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych jest wykonywana przez:

1) zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego na podstawie badania typu - przed wprowadzeniem typu przyrządu pomiarowego do obrotu lub

2) legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową - przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania, a także

3) legalizację ponowną - w stosunku do przyrządów pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania.

Przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub do użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami, zwanej dalej "oceną zgodności", na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087, z późn. zm.), które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w ust. 1 i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej.

Nie ulega wątpliwości, że obydwie wagi użyte przy niniejszej kontroli legitymowały się ważną legalizacją (w aktach świadectwa legalizacji ponownej). Do akt załączono również protokół pochylenia terenu.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie, że wagi typu SAW 10C nie mogą służyć do pomiaru masy całkowitej pojazdu (DMC) należy uznać go za chybiony.

Stanowisko Głównego Urzędu Miar i Najwyższej Izby Kontroli, na którego treść powołują się skarżący w swojej skardze o niemożności użycia wag SAW 10C do ustalenia dmc nie zostało poparte żadną analizą prawną ani tym bardziej faktyczną i nie zawiera uzasadnienia, które mogłyby doprowadzić do takich wniosków. Tym samym nie pozwala na dokonanie rzetelnej analizy i wyciągnięcia poprawnych wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Istotne jest to chociażby z uwagi na fakt, że wagi o dokładności IIII (dokładność zwykła) zostały dopuszczone stosownymi dokumentami do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia DMC.

Ponadto obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą to obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych, w art. 2 ust. 2 wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1 w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do llll. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności llll nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej.

Przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" Ip. 2.1 ww. dyrektywy).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) także określa wagi o klasie dokładności od I do IIII.

Ze świadectwa homologacji nr [...] dołączonego do instrukcji wag SAW 10 wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem za pomocą wag SAW 10 C organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC).

Punkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 1998 r. III SA 396/97 (LEX nr 35489), zgodnie z którym: "wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe, niewydane na podstawie delegacji ustawowej, nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych".

Na zakończenie należy wskazać, że w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2281/11, II GSK 2280/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że za pomocą wag typu SAW 10 C możliwe jest wyznaczenie DMC pojazdu.

Również wykonywanie przedsięwzięcia priorytetowego w skali kraju, tj. budowy autostrady [...] nie może tłumaczyć naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej, jak i zwalniać skarżącego z odpowiedzialności, ponieważ brak jest przepisów wyłączających taką odpowiedzialność w wypadku inwestycji priorytetowych.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.