Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 279/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, , , po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia Zbigniewa J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 1548/06 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Zbigniewa J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 października 2005 r., (...) w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Dnia 10 października 2006 r. Zbigniew J. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o stwierdzenie nieważności m. in. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 października 2005 r. i o przywrócenie mu terminu do wniesienia skargi. Postanowienie otrzymał w dniu 28 października 2005 r.

Wnioskodawca podał, że przyczyną uchybienia terminowi był jego zły stan zdrowia. Ma bowiem orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki innej osoby. Brak takiej opieki ogranicza w znacznym stopniu jego możliwość funkcjonowania w środowisku i dbania o własne sprawy.

Autor wniosku wskazał również, że wykryto u niego chorobę nowotworową w znacznym stadium zaawansowania. Było to powodem leczenia przez kilka miesięcy 2005 r. w Centrum Onkologii - Instytucie im. M. C.-S. w G. Choroba zagrażała jego życiu, co zmieniało w istotny sposób jego zachowanie oraz sposób postrzegania otaczających go spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek postanowieniem z dnia 19 marca 2007 r. /sygn. akt I SA/Gl 1548/06/.

Sąd stwierdził, że w świetle art. 86 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a." - przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe, jeśli strona uprawdopodobni, że nie ponosi winy w jego uchybieniu.

Oceniając w tym kontekście podane wyżej okoliczności, Sąd zauważył, że stan niepełnosprawności wnioskodawcy datuje się od dnia 14 stycznia 2004 r. Jego niezdolność do spełniania obowiązków procesowych i korzystania z uprawnień musiałaby mieć miejsce już wtedy. W tym czasie wnioskodawca dokonywał jednak czynności świadczące o dbałości o swoje interesy, w tym skutecznie popierał złożoną przez siebie skargę w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 1484/03, a także aktywnie uczestniczył w postępowaniu podatkowym. Również w tym postępowaniu sądowym wnioskodawca wykazuje aktywność procesową, odpowiada na wezwania sądu i skutecznie dochodzi swoich praw.

Zdaniem Sądu, uchybienie terminu usprawiedliwiają przede wszystkim zdarzenia nagłe, trudne do przewidzenia, nawet przy zastosowaniu najwyższej staranności. Z dochowania tej staranności w dbałości o własne interesy nie zwalnia stan ciężkiego schorzenia, zaś zwolnienie lekarskie oraz długotrwała niedyspozycja nie wyłączają możliwości dokonania czynności procesowej. Długotrwały proces chorobowy, potwierdzany częstymi konsultacjami, trudno uznać za zdarzenie nagłe i trudne do przewidzenia. W tej sytuacji Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż strona nie dochowała terminu bez swej winy.

W zażaleniu wnioskodawca, reprezentowany przez radcę prawnego, nie wskazał żadnego przepisu, który został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Autor zażalenia stwierdził jedynie, że Sąd ten w niedostatecznym stopniu ocenił stan zdrowia wnioskodawcy i jego możliwości zadbania o własne interesy. Odwołał się przy tym do argumentacji tożsamej z tą, która podniesiono wcześniej we wniosku.

Wspomniany autor zauważył nadto, że do wnioskodawcy nie powinny być przykładane "zwykłe" miary i oceny zachowania lub powodów uchybienia terminom. Właściwe jest za to wyjątkowe potraktowanie jego wyjątkowej sytuacji, bowiem uchybienie terminowi nie wynika ze zwykłego zapomnienia, lecz z jego stanu zdrowia psychicznego. Okoliczności te zostały tylko częściowo uwzględnione przez Sąd pierwszej instancji.

Skutkiem tego, strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu, względnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ jego autor nie przedstawił żadnych argumentów, które podważyłyby prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

Chodzi tu przede wszystkim o brak podania w zażaleniu okoliczności, które podważałyby ustalenia faktyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z ustaleń tych jednoznacznie bowiem wynika, że wnioskodawca był zdolny do skutecznego dbania o własne interesy, mimo niepełnosprawności i choroby. W tej sytuacji niezrozumiałe jest twierdzenie, jakoby Sąd w niedostatecznym stopniu ocenił jego stan zdrowia.

Nie można też uznać za wiarygodne twierdzeń wnioskodawcy, że terminowe wniesienie skargi uniemożliwił mu zły stan zdrowia psychicznego. Ten stan zdrowia nie przeszkodził mu przecież w aktywnym uczestnictwie w postępowaniu podatkowym, w tym osobistym stawiennictwie w Urzędzie Skarbowym w Z. Miało ono miejsce w dniu 25 maja 2005 r., a więc kilka dni po zakończeniu terapii w Centrum Onkologii.

Także powoływanie się na wyjątkowość sytuacji wnioskodawcy nie mogło przynieść pozytywnego rezultatu. Wyjątkowy był bowiem także okres opóźnienia. Nie sposób przyjąć, że przez okres ponad roku skarżący nie był w stanie sformułować prostego pisma procesowego. Odmienny pogląd skarżącego ma charakter subiektywny. Tymczasem Sąd, oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu, posługiwał się kryteriami zobiektywizowanymi, uwzględniającymi jednocześnie szczególną sytuację wnioskodawcy.

Takie kryteria zostały wskazane w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z trafnym stwierdzeniem, że są one powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądowym /zob. np. orzecznictwo do art. 86 par. 1 p.p.s.a. opublikowane w pracy zbiorowej pod red. B. Dautera, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2007, s. 151-157/ i nauce prawa /zob. np. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Wydanie II, s. 204 - 207/. W ich świetle okoliczności podane przez wnioskodawcę nie uzasadniały przywrócenia terminu, bo nie uprawdopodabniały braku jego winy.

W rezultacie chybiony jest zarzut, że Sąd pierwszej instancji uwzględnił je tylko częściowo. Artykuł 86 par. 1 p.p.s.a. wymaga bowiem uprawdopodobnienia braku winy przez podanie okoliczności mających obiektywny i niezależny od strony charakter.

Prawidłowość stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego potwierdza również fakt, że w zażaleniu nie postawiono Sądowi żadnego zarzutu naruszenia prawa. Powtarza ono natomiast w znacznym stopniu argumentację wniosku, unikając polemiki z zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia. Z tych powodów nie mogło być uznane za uzasadnione.

Mając to na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 par. 2 p.p.s.a.