Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1268/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 25 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Dnia 27 stycznia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak /spr./ sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1679/14 w sprawie ze skargi E. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1679/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. R. (dalej również jako "skarżąca") na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W piśmie z [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa" Urzędu Celnego w Gdyni powiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o ujawnieniu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadu w postaci pojazdu marki N. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]. Główny Inspektor Ochrony Środowiska po przeanalizowaniu nadesłanej dokumentacji w dniu [...] maja 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem w postaci ww. pojazdu przez skarżącą, będącą odbiorcą odpadu odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium USA na terytorium Polski.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. wezwał stronę postępowania do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r., s. 1, dalej: rozporządzenie nr 1013/2006), poprzez zagospodarowanie przedmiotowego odpadu w postaci uszkodzonego na skutek zalania pojazdu, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, określając termin realizacji powyższych działań na 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.

W zażaleniu pełnomocnik strony podniósł, iż postanowienie to wydane zostało z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, iż podmiot B. pozbył się przedmiotowego pojazdu na rzecz strony.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r. w zakresie terminu jego wykonania, utrzymał je w mocy w pozostałym zakresie oraz określił termin wykonania postanowienia, tj. w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.

Skarżąca zaskarżyła ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości postanowień obu instancji oraz zarzucając, że postanowienie z dnia [...] marca 2014 r. zostało wydane z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 §1 i w związku z art. 80 k.p.a., poprzez dowolne przyjęcie, że amerykański podmiot B. pozbył się przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, organ orzekający wydając zaskarżone postanowienie, w sposób właściwy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kwestii uznania przedmiotowego pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.; dalej: u.o.), zobowiązując skarżącą do oddania przedmiotowego odpadu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu. Sąd wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w kontrolowanej sprawie, poprzedni właściciel, tj. firma B., z uwagi na poważne uszkodzenia spowodowane zalaniem wodą pozbyła się spornego pojazdu na rzecz strony skarżącej, co słusznie organ orzekający zakwalifikował jako pozbycie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Nadto ustalono, iż sporny pojazd w momencie przemieszczenia był uszkodzony, co potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz treść dokumentu Salvage Certificate. Ponadto fakt, że pojazd uległ zalaniu wodą potwierdza ocena techniczna nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. wykonana przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. K. R. W ocenie tej stwierdzono m.in., że pojazd posiada uszkodzenia powstałe na skutek działania sił natury (huragan), zawilgocone wnętrze świateł tylnych, zanieczyszczone i zawilgocone wnętrze z zapachem pleśni, zawilgoconą skórzaną tapicerkę posiadającą nalot pleśni, wilgotną wykładzinę podłogową z rdzawymi naciekami, skorodowane metalowe elementy foteli, nadmierny korozyjny nalot (biały) na aluminiowym osprzęcie silnika, tarcze hamulcowe kół skorodowane. W opisie internetowej oferty sprzedaży przedmiotowego pojazdu znalazły się m.in. informacje o treści: Rodzaj Title: Parts Only; Rodzaj uszkodzenia: uszkodzenie przez wodę/powódź. Na żadnym etapie postępowania administracyjnego skarżąca nie zakwestionowała ustaleń organów co do faktu, że pojazd posiada uszkodzenia powodziowe po zalaniu wodą. Słusznie, w ocenie Sądu, Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że powyższe okoliczności uzasadniały uznanie dokumentu Salvage Certificate za niewiarygodny i nieważny w związku z brakami wypełnienia w dokumencie pól zawierających opis uszkodzeń pojazdu. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał na adnotację ww. amerykańskim dokumencie, według której "Wprowadzenie zmian lub skreśleń w dokumencie powoduje utratę jego ważności". Zdaniem Sądu, uprawniony jest zatem wniosek organu, iż brak wypełnienia dokumentu w polach szczególnie wymaganych czyni ten dokument niewiarygodnym. Sąd zaznaczył przy tym, że ww. dokument nie stanowi odpowiednika dowodu rejestracyjnego pojazdu. Powyższe skutkowało brakiem możliwości zarejestrowania pojazdu na terytorium RP, a tym samym brakiem możliwości użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem. Okoliczność związana z możliwością użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem ma bowiem wpływ na uznanie, bądź nie uznanie, pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Cytując liczne przykłady z orzecznictwa Sąd stwierdził, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego i wyjaśnił, iż jako istotną okoliczność w tym zakresie należy wskazać, że poprzedni właściciel ww. pojazdu, tj. amerykański podmiot B., zbywając pojazd na rzecz skarżącej, przekazał stronie wadliwie sporządzony dokument Salvage Certificate. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki pozbycia się odpadu przez dotychczasowego jego posiadacza na rzecz skarżącej. Z treści dokumentu Salvage Certificate wynika, że pierwotnie przedmiotowy pojazd był własnością firmy A., która przekazała tytuł własności pojazdu podmiotowi V., a ten przekazał własność pojazdu na rzecz podmiotu B. Jak wskazują wydruki internetowych ofert sprzedaży przedmiotowego pojazdu, był on przeznaczony wyłącznie na części. Pojazd w takim stanie został kupiony przez skarżącą. Słusznie zatem, zdaniem Sądu, stwierdził organ w zaskarżonym postanowieniu, że powyższe okoliczności wskazują, iż przedmiotowy pojazd na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki był zbywany, jako pojazd wycofany z eksploatacji, przez zbywającego przeznaczony na części, posiadający szkody główne określone jako "woda/powódź". Reasumując Sąd stwierdził, że organ orzekający w niniejszej sprawie prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący uzasadnił, dlaczego przedmiotowy pojazd został uznany za odpad. Uzasadniając swoje stanowisko organ prawidłowo powołał się na normy prawa materialnego. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł innych naruszeń prawa, które pozwalałyby na uwzględnienie skargi. Nadto organ w sposób prawidłowy wyznaczył nowy termin na oddanie odpadu w postaci spornego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu. Sąd podzielił stanowisko organu orzekającego w niniejszej sprawie, że strona skarżąca jest odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci wskazanego pojazdu, ponieważ była odbiorcą tego odpadu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. nr 124, poz. 859 ze zm., dalej: u.m.p.o.).

Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia złożyła E. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokowi z dnia 13 stycznia 2015 r. zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na nie dostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że postanowienie GIOŚ z dnia [...] marca 2014 r. narusza art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że:

- B. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, dokonując sprzedaży na rzecz skarżącej, pozbył się pojazdu mechanicznego marki N. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...];

- skarżąca nabyła pojazd przeznaczony na części, wycofany z eksploatacji;

- pojazd nabyty przez skarżącą na terytorium Stanów Zjednoczonych w chwili zawarcia umowy sprzedaży posiadał identyczne szkody jak przyjęto w opisie internetowych ofert sprzedaży tego pojazdu;

- przedmiotowy pojazd nie mógł zostać zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkuje brakiem możliwości użytkowania tego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem;

- strona skarżąca była odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadu;

II. prawa materialnego, to jest art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o., poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że skierowanie do określonej osoby wezwania do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 uzależnione jest jedynie od stwierdzenia, że dana osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga, aby wezwanie do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 r. skierowane było do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy pod warunkiem, że za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Odnosząc się do pierwszego z podniesionych w skardze kasacyjnych zarzutów – naruszenia przepisów postępowania, zauważyć wypada, że skarżąca kasacyjnie uważa, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., polegającego na nie dostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. narusza art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że: 1) B. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, dokonując sprzedaży na rzecz skarżącej, pozbył się pojazdu mechanicznego marki N. o wskazanym numerze identyfikacyjnym; 2) skarżąca nabyła pojazd przeznaczony na części, wycofany z eksploatacji; 3) pojazd nabyty przez skarżącą na terytorium Stanów Zjednoczonych w chwili zawarcia umowy sprzedaży posiadał identyczne szkody jak przyjęto w opisie internetowych ofert sprzedaży tego pojazdu; 4) przedmiotowy pojazd nie mógł zostać zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkuje brakiem możliwości użytkowania tego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem; 5) strona skarżąca była odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadu.

Wbrew wywodom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył wskazanych wyżej przepisów, ponieważ postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2014 r. nie naruszało art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. Przyjęcie bowiem, że: 1) B. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, dokonując sprzedaży na rzecz skarżącej, pozbył się pojazdu mechanicznego marki N. o wskazanym numerze identyfikacyjnym; 2) skarżąca nabyła pojazd przeznaczony na części, wycofany z eksploatacji; 3) pojazd nabyty przez skarżącą na terytorium Stanów Zjednoczonych w chwili zawarcia umowy sprzedaży posiadał identyczne szkody jak przyjęto w opisie internetowych ofert sprzedaży tego pojazdu; 4) przedmiotowy pojazd nie mógł zostać zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkuje brakiem możliwości użytkowania tego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem; 5) strona skarżąca była odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadu – znajdowało pełne uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i zostało wystarczająco uzasadnione zarówno przez organ administracyjny, jak i przez Sąd I instancji.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy przedmiotowy pojazd mógł zostać zakwalifikowany jako odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Dopiero bowiem przyjęcie, że pojazd jest odpadem w rozumieniu powyższego przepisu pozwalało organom na zastosowanie procedury przewidzianej w art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.

Zauważyć wypada, że skarżąca kasacyjnie nie podniosła zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Nie zakwestionowała zatem, że przedmiotowy pojazd jest odpadem w rozumieniu tego przepisu. W realiach rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości, że nabyty przez nią N. nie mógł zostać zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż był to pojazd wycofany z eksploatacji. Żaden z przedłożonych przez skarżącą kasacyjnie dokumentów nie pozwalał na zarejestrowanie tego samochodu w Polsce. W szczególności – wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie – nie umożliwiał ponownej rejestracji przedmiotowego pojazdu dokument Salvage Certificate. Abstrahując od faktu, że w niniejszej sprawie wiarygodność tego dokumentu budziła wątpliwości w związku z brakami jego wypełnienia, podkreślić trzeba, że dokument ten wydawany jest dla pojazdów, które są uszkodzone w takim stopniu, że koszt naprawy pojazdu przewyższa ich rynkową wartość. Wydaje się go również w przypadku, gdy pojazd został uznany za utracony przez właściciela. Większość stanów używa tego tytułu dla oznaczenia, ze pojazd nie może być dopuszczony do poruszania się po drogach, a tym samym nie można wydać dla niego dowodu rejestracyjnego. Na podstawie powyższego dokumentu – nawet gdyby był prawidłowo wypełniony i nie zostałby zakwestionowany przez właściwy organ – rejestracja pojazdu nie byłaby możliwa. Zauważyć przy tym wypada, że wydanie w odniesieniu do danego pojazdu powyższego dokumentu wskazywało na wycofanie go z eksploatacji.

W tym stanie rzeczy Główny Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo przyjął, że B. dokonując sprzedaży przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącej, pozbył się tego pojazdu. Zbycie przedmiotu innemu podmiotowi oznacza bowiem pozbycie się tego przedmiotu. Z zebranych dowodów wynikało też, że skarżąca nabyła pojazd wycofany z eksploatacji, który nie mógł zostać zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jedynie mógł być przeznaczony na części. Powyższe skutkowało brakiem możliwości użytkowania tego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem. Sąd I instancji nie miał zatem uzasadnionych podstaw do zakwestionowania powyższych ustaleń organu administracji publicznej.

Jeżeli zaś chodzi o kwestionowane w omawianym zarzucie przyjęcie, że skarżąca kasacyjnie była odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczania odpadu, to wiąże się ono z podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia prawa materialnego, to jest art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że skierowanie do określonej osoby wezwania do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 uzależnione jest jedynie od stwierdzenia, że dana osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga, aby wezwanie do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 r. skierowane było do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy pod warunkiem, że za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów.

Przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stanowi, że w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 powyższej ustawy, odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie jest każda osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady, przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie.

Mając na uwadze treść powyższych unormowań stwierdzić należy, że stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wzywa, w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, nie każdego odbiorcę odpadów, lecz takiego, który ponosi odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów. W niniejszej sprawie organ administracyjny za takiego właśnie odbiorcę uznał skarżącą kasacyjnie, ponieważ była ona osobą, która nabyła i sprowadziła do Polski ze Stanów Zjednoczonych przedmiotowy pojazd, będący odpadem. Ten, kto nabywa określony przedmiot i sprowadza go do kraju, jest odpowiedzialny za jego międzynarodowe przemieszczanie. Gdyby bowiem nie jego czynności przedmiot ten nie zostałby do kraju sprowadzony (przemieszczony). To zaś, że skarżąca kasacyjnie przedmiotowy pojazd nabyła i sprowadziła ze Stanów Zjednoczonych do Polski, nie jest w tej sprawie kwestionowane.

W tym stanie rzeczy uznanie, że skarżąca kasacyjnie jest odbiorcą odpadu ponoszącym odpowiedzialność za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczanie, nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania, wskazywanych w skardze kasacyjnej.

Zauważyć wypada, że podobna problematyka była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego.

W orzecznictwie tym podkreślano w szczególności, że pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (por. np. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 715/15; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 960/08; wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 160/16 - LEX nr 2104953).

O kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym. Przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiarów jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Nie chodzi tu przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska. Pozbyciem się przedmiotu będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. Nabycie statusu odpadu przez pojazd zależy od tego, czy może on poruszać się po drogach, tj. być użyteczny zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. W kategorii odpadów mogą być traktowane także przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, w tym poddawane procesom odzysku (wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II OSK 2920/13 - LEX nr 1987184).

Jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się pozbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania, a nawet takie które są zdatne do powtórnego wykorzystania. Istotne w sprawie jest ustalenie zamiaru pozbycia się przedmiotów. Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1085/13 - LEX nr 1793978).

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.