Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 344/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37j ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 344/18

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi J. G. jest decyzja Wojewody z [...] marca 2016 r. nr [...] dotycząca stwierdzenia wydania decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego z naruszeniem prawa.

Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia

[...] grudnia 2001 r. nr [...] Starosta Powiatu [...] przyznał J. G. od dnia [...] grudnia 2001 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 572,10 zł miesięcznie. Podstawę tej decyzji stanowił art. 37j ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6 poz. 56 ze zm., dalej: u.z.p.b.).

Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Starosta wznowił postępowanie

w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., zaś decyzją

z dnia [...] lutego 2016 r. - wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1

i art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) - stwierdził, że ostateczna decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r. wydana została z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wskazał, że podstawę do wydania kwestionowanej decyzji stanowiły dwa świadectwa pracy, z których wynikało, że J. G. wykonywała pracę

w szczególnych warunkach w okresach od [...] sierpnia 1975 r. do [...] maja 1978 r. oraz od [...] października 1978 r. do [...] czerwca 1995 r. w [...] S.A. - Oddziale Zakłady [...] w [...] Na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2010 r. (nr [...]) oraz dołączonych do niego kopii świadectw pracy w szczególnych warunkach wystawionych w dniu [...] marca 2010 r. ustalono natomiast, że J. G. zatrudniona była w szczególnych warunkach w Zakładach [...] S.A. Oddział [...] w [...] od [...] do [...] sierpnia 2001 r. na stanowisku "jeliciarz", a od [...] września do [...] grudnia 2001 r. na stanowisku "magazynowa". Takie okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach potwierdził pracodawca, nie wyjaśniając jednocześnie podstawy wydania świadectw pracy w szczególnych warunkach z dnia [...] grudnia 2001 r. na stanowisku "robotnik magazynowy" za okres od [...] sierpnia 1975 r. do [...] maja 1978 r. i od [...] października 1978 r. do [...] czerwca 1995 r. Wskazano jedynie, że za podstawę ich wydania posłużyła wiedza ówczesnych przełożonych oraz osoby która wystawiła dokument, które to osoby nie są już pracownikami.

Organ powołał się także na wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia

[...] września 2012 r. sygn. akt [...], w którym Sąd uznał, że w trakcie zatrudnienia w Zakładach [...] w T. J. G. nie wykonywała pracy w warunkach szczególnych. Wyrokiem z dnia [...] marca 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację J. G. od wyroku Sądu Okręgowego, zaś wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną.

Zdaniem Starosty, w myśl przytoczonych wyżej wyroków sądowych, J. G. nie udokumentowała co najmniej 15-letniego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a zatem nie spełniła warunku wynikającego z art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu

i przeciwdziałaniu bezrobociu, niezbędnego do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W sprawie brak było jednak podstaw do uchylenia decyzji

o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, gdyż od dnia doręczenia spornej decyzji upłynęło 5 lat, wobec czego - stosując art. 151 § 2 K.p.a. - organ ograniczył się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

W wyniku rozpatrzenia odwołania J. G. zarzucającej wadliwe ustalenie stanu faktycznego i dokonanie błędnej wykładni art. 37j u.z.p.b., Wojewoda opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. – działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że z przedłożonych przez odwołującą w dniu rejestracji dokumentów wynikało, że spełniała warunki do nabycia statusu osoby bezrobotnej

i posiadała co najmniej 25-letni okres uprawniający do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, w tym co najmniej 15-letni okres wykonywania pracy

w warunkach szczególnych.

W dniu [...] czerwca 2010 r. J. G. wystąpiła do SO w [...] z pozwem o ustalenie, że w okresie od [...] sierpnia 1975 r. do [...] czerwca 1995 r. wykonywała pracę w warunkach szczególnych, będąc zatrudniona w Zakładach [...] S.A. Oddział Zakłady [...] w [...] SA w [....] w wyroku z dnia [...] marca 2013 r. [....] wskazał, że praca świadczona przez J. G. we wskazanym wyżej okresie nie mogła zostać uznana za pracę w warunkach szczególnych pomimo że udawała się ona do chłodni gdzie niewątpliwie panowała temperatura ujemna, jednak pozostałe czynności wykonywała w magazynie w którym takich warunków nie było. Nie pracowała więc stale

i w pełnym wymiarze czasu pracy w chłodni składowej czy przyzakładowej

w temperaturze wewnętrznej poniżej 0°C, a zatem nie legitymowała się wymaganym do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego 15-letnim okresem wykonywania pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 37j ust. 1 pkt 2 u.z.p.b. Tym samym w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż organ I instancji wydając 12 grudnia 2001 r. decyzję o przyznaniu J. G. prawa do zasiłku przedemerytalnego nie posiadał wiedzy o opisanych wyżej okolicznościach.

Skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożyła J. G., wnioskując o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisu "138 § 1 pkt 5" poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...];

2. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję;

3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie wyroków SO w [...], SA w [...] oraz SN, podczas gdy sądy te swoje rozstrzygnięcie podejmowały na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1988 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast decyzja Starosty wydana została na podstawie u.z.p.b.;

4. art. 37j u.z.p.b. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że na okoliczność wykazania pracy w warunkach szczególnych wystarczające jest każde orzeczenie sądu.

Skarżąca podniosła, że obecnie funkcjonują dwa świadectwa pracy, gdyż żadne z nich nie zostało uchylone, zaś kwestia ta nie była przedmiotem rozważań organów. W myśl zaś art. 37j ust. 1a u.z.p.b., stanowiącym odstępstwo od wyrażonej w art. 75 § 1 K.p.a. zasady otwartego systemu dowodu, okoliczność zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze może zostać dowiedziona jedynie wyrokiem, który uwzględnia lub oddala powództwo o ustalenie wykonywania pracy

w warunkach szczególnych, dochodzone na podstawie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego. W sprawie skarżącej sądy powszechne wydały zaś wyroki w zakresie przyznania lub odmowy przyznania prawa do emerytury.

Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że rozstrzygające sprawę organy nie wzięły pod uwagę konsekwencji wydanych decyzji, gdyż utrzymanie w mocy wydanych rozstrzygnięć wiązać się będzie z obowiązkiem zwrotu świadczeń za okres ostatnich 10 lat w kwocie przekraczającej 60 000 zł, a w konsekwencji z jej zubożeniem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. II SA/Rz 741/16 WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] marca 2016 r. oraz decyzję Starosty

z dnia [...] lutego 2016 r. i jego postanowienie z dnia [...] maja 2010 r.

W uzasadnieniu wywiódł, że postępowanie dotyczące przyznania J. G. prawa do zasiłku przedemerytalnego zostało wznowione z urzędu, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. ze względu na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

W ocenie Sądu, argumentacja organu - wywodząca podstawę do wznowienia postępowania zarówno z zaistnienia "nowej okoliczności" jaką miałoby być ustalenie że skarżąca nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach, jak i ujawnienia "nowych dowodów" za jakie organy uznają pismo ZUS z dnia [...] kwietnia 2010 r., świadectwa pracy wystawione przez Zakłady [...] S.A. Oddział [...] w [...] w dniu [...] marca 2010 r. oraz wyrok SO w [...] z dnia [...] września 2012 r. - jest chybiona. Jak wyjaśnił, ujawnienie nowych okoliczności i dowodów może stać się podstawą do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ale wyłącznie w sytuacji wymienionej w tym przepisie, tj. kiedy istniały one w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi który decyzję wydał. W rozpoznawanej sprawie taki przypadek nie miał miejsca. Jako bezsporny i niezmienny Sąd uznał fakt zatrudnienia skarżącej w [...] w [...] w okresie od [...] września 1973 r. do [...] grudnia 2001 r. na różnych stanowiskach – w tym robotnika magazynowego i magazynowej. Odmienna jest natomiast ocena charakteru świadczonej w tym okresie pracy jako pracy

w szczególnych warunkach. Nawet gdyby uznać, że ocena ta może stanowić nową okoliczność, to i tak nie spełnia ona warunku "istnienia w dniu wydania decyzji" źródłowej o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, czyli [...] grudnia 2001 r., bowiem została ona dokonana w następstwie wydania "nowych" świadectw pracy w 2010 r. oraz wyroków sądów powszechnych i SN z lat 2012 – 2014.

Z podobnego względu – braku istnienia w dniu wydania decyzji – nie mogą zostać uznane za przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nowe dowody z dokumentów

w postaci wspominanych świadectw pracy w szczególnych warunkach z dnia

[...] marca 2010 r. oraz wyroków – w szczególności SO w [...] z dnia

[...] września 2012 r. Zostały one wydane już po wydaniu decyzji źródłowej

o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego z dnia [...] grudnia 2001 r.

Zdaniem WSA, fakty te jednoznacznie wskazują, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., które to przesłanki, jako inicjujące nadzwyczajny tryb postępowania, muszą być interpretowane ściśle. Z tej przyczyny brak było podstaw do wznowienia postępowania, a zatem obie wydane w trybie wznowienia decyzje są wadliwe, bo naruszają art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Taką też wadą dotknięte jest postanowienie Starosty z dnia [... maja 2010 r. o wznowieniu postępowania.

Na skutek złożonej przez Wojewodę skargi kasacyjnej w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 8 grudnia 2017 r. I OSK 1219/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

NSA zaznaczył, że przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego, wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi który wydał decyzję. Istotne jest, aby wymienione okoliczności zaistniały łącznie. Powinny być zatem nowe, istotne, powinny istnieć w dacie wydania decyzji, nie być znane organowi który wydał decyzję. Jednakże wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, lecz także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia (ujawnienia się) dowodów po wydaniu decyzji, aby tylko rzecz dotyczyła faktów które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.

Oznacza to, że wznowienie postępowania może mieć miejsce także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody zostaną ujawnione po wydaniu decyzji, lecz równocześnie zostaną ujawnione nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których nie wiedział organ w chwili wydawania decyzji. Nowa okoliczność istotna dla sprawy to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy NSA zauważył, że choć świadectwa pracy wystawione w 2010 r. jak i wyroki sądów powszechnych i SN z lat 2012-2014 zostały sporządzone już po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu ostatecznej decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku przedemerytalnego,

a więc nie mogą być uznane za nowe dowody, to okoliczności faktyczne w nich stwierdzone co do zasady mogą być "nowością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie można bowiem utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. To nie orzeczenia sądów powszechnych posiadają walor "nowości"

w sprawie, ale wynikająca z nich odmienna kwalifikacja charakteru pracy wykonywanej przez skarżącą w [...] w [...] w okresie od [...] września 1973 r. do [...] grudnia 2011 r., od tej na której opierał się organ wydający decyzję w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego. Orzeczenia te odnoszą się do okoliczności, które istniały w dacie podejmowania decyzji [...] grudnia 2001 r., a których istnienie ustalono w sposób błędny. NSA nie miał wątpliwości, że ustalenia sądu pracy dotyczyły okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Fakty wynikające z tych orzeczeń stanowiły zatem nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i mogły stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Co istotne, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy znajduje także zastosowanie art. 190 P.p.s.a. stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak już bowiem wskazano, NSA opisanym wyżej wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r. I OSK 1219/17 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 lutego 2017 r. II SA/Rz 741/16, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu pozostaje decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o stwierdzeniu, że ostateczna decyzja tego organu z dnia

[...] grudnia 2001 r. o przyznaniu J. G. od [...] grudnia 2001 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego została wydana z naruszeniem prawa.

U podstaw wydania decyzji zasiłkowej znalazło się uznanie, że wnioskodawczyni spełniała warunki wynikające z art. 37j ust. 1 obowiązującej w dacie jej wydania ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6 poz. 56 ze zm.), zgodnie z którym zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli (w przypadku kobiet) posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat lub wynoszący 25 lat - w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych

w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub

w szczególnym charakterze.

W myśl ust. 1a tego artykułu, okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, były uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi

w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.

Taką dokumentacją w jej przypadku były wystawione 3 grudnia 2001 r. świadectwa poświadczające wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w okresach od

[...] sierpnia 1975 r. do [...] maja 1978 r., od [...] października 1978 r. do [...] czerwca 1995 r. i od [...] września do [...] grudnia 2001 r.

W wyniku działań związanych z rozpatrzeniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniosku J. G. z dnia [...] lutego 2010 r. o przyznanie emerytury ustalono, że faktycznie wykonywała ona pracę w warunkach szkodliwych wyłącznie w okresie od [...] do [...] sierpnia 2001 r. i od [...] września do [...] grudnia 2001 r., co znalazło potwierdzenie w wystawionych przez byłego pracodawcę [...] marca 2010 r. świadectwach wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Na skutek odwołania J. G. od decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmawiającej przyznania jej emerytury z tytułu pracy w warunkach szkodliwych, sprawa była rozpoznawana przez SO. Sąd ten prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2012 r. oddalił jej odwołanie, uznając w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego brak podstaw do zaliczenia pracy w okresie od [...] sierpnia 1975 r. do

[...] maja 1978 r. i od [...] października 1978 r. do [...] czerwca 1995 r. do stażu pracy

w warunkach szkodliwych, a tym samym brak legitymowania się przez wnioskodawczynię 15-letnim stażem pracy w takich warunkach przed [...] stycznia 1999 r., wymaganym zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 7 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153 poz. 1227) w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).

W ocenie Sądu, słusznie w związku z powyższym Starosta Powiatu [...] uznał o zaistnieniu przesłanek do wznowienia z urzędu na podstawie

art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia

[...] grudnia 2001 r. (postanowienie z dnia [...] maja 2010 r.), a w konsekwencji prawidłowo stwierdził, że decyzja o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego dla J. G. wydana została z naruszeniem prawa (decyzja z dnia [...] lutego 2016 r.), a którą następnie zasadnie utrzymał w mocy Wojewoda (zaskarżona decyzja z dnia [...] marca 2016 r.).

Podkreślić należy, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Skutkiem zaistnienia jednej z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania jest możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania i rozpatrzenia sprawy w celu weryfikacji, czy miała ona wpływ na treść rozstrzygnięcia będącego przedmiotem decyzji ostatecznej.

Jedną z takich przesłanek dających możliwość wznowienia postępowania

w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).

Aby więc dana okoliczność lub dowód mogły stanowić podstawę do wznowienia postępowania, muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie mogą być znane organowi wydającemu decyzję

(w tym ostatnim przypadku liczy się obiektywny fakt nieznajomości organu co do istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy bez względu na to, komu można by przypisać związaną z tym odpowiedzialność).

Wskazany przepis jako podstawę wznowienia rozróżnia nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody. Istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że

w sprawie mogłoby zapaść rozstrzygnięcie odmienne od dotychczasowego. Dowód zaś, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi istnieć w dacie wydania decyzji.

Ujawnienie się nowych istotnych okoliczności może być także rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, aby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Wznowić postępowanie należy więc także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody powstaną po wydaniu decyzji, ale ujawnione równocześnie zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział (por. wyroki NSA z dnia 16 listopada 2017 r. I OSK 176/16 - LEX nr 2440355 i z dnia 18 maja 2017 r. I OSK 45/17 - LEX nr 2323395).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione skarżącej [...] marca 2010 r. jak i zapadłe następnie w sprawie o przyznanie jej prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych wyroki sądowe z racji ich wydania już po zakończeniu postępowania o przyznanie zasiłku przedemerytalnego same w sobie nie mogły stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Spełniające jednak wyrażone w tym przepisie alternatywne kryterium nowej, istotnej okoliczności faktycznej jest wynikające z nich stwierdzenie, że wbrew pierwotnemu przekonaniu organu opartemu na przedstawionych przez skarżącą świadectwach z [...] grudnia 2001 r., wykonywana przez nią od [...] sierpnia 1975 r. do [...] maja 1978 r. i od [...] października 1978 r. do [...] czerwca 1995 r. praca w ogóle nie miała charakteru pracy w szczególnych warunkach, co tym samym nie mogło stanowić podstawy przyznania jej zasiłku przedemerytalnego z uwagi na brak spełnienia wymogu legitymowania się co najmniej 15-letnim okresem takiej pracy.

Późniejsze powzięcie wiadomości o tym przez organ oznacza całkowicie nową, nieznaną mu wcześniej okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., rzutującą w sposób istotny na wydaną 12 grudnia 2001 r. decyzję. Co ważne, okoliczność ta nie jest konsekwencją błędnej wykładni normujących materię zasiłku przedemerytalnego przepisów obowiązujących w dacie wydania tej decyzji (co wykluczałoby dopuszczalność procedowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), lecz nieuprawnionego poświadczenia przez pracodawcę, że wykonywana przez skarżącą w oznaczonych okresach czasu praca w rzeczywistości była świadczona

w szczególnych warunkach.

Niezależnie od prawidłowego uznania zaistnienia nowej okoliczności stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., orzekające w sprawie organy administracji trafnie zauważyły także, że z treści art. 146 § 1 K.p.a. wynika dopuszczalność uchylenia decyzji

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. tylko i wyłącznie w sytuacji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie upłynęło pięć lat. W rozpatrywanym przypadku termin ten bez wątpienia upłynął, zatem nie było możliwe uchylenie decyzji ostatecznej z dnia 12 grudnia 2001 r. Z tego powodu, stosownie do art. 151

§ 2 K.p.a., w pełni poprawnie organ I instancji wydał decyzję stwierdzającą wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa, a Wojewoda zasadnie podzielił to stanowisko, utrzymując tę decyzję w mocy. Wyklucza to skuteczność zarzutów dotyczących naruszenia zaskarżoną decyzją art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (zapewne ten przepis skarżąca miała na myśli odnosząc go do utrzymania w mocy decyzji Starosty;

w K.p.a. brak jest jednostki redakcyjnej oznaczonej jako art. 138 § 1 pkt 5), a także naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (poprzez uznanie, że w sprawie zaszły opisane

w nim przesłanki).

W ocenie Sądu, zamierzonego przez skarżącą skutku nie mogą także odnieść pozostałe zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77

§ 1 i 80 K.p.a. (poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie wyroków SO

w T., SA w R. i SN) oraz art. 37j ust. 1 i 1a u.z.p.b. (poprzez ich wadliwą wykładnię). Dla uznania zaistnienia nowej, istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. bez znaczenia pozostaje oparcie rozstrzygnięć organów na wyrokach sądowych wydanych w sprawie, w której podstawę rozstrzygania stanowiły przepisy ustawy o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dotyczące przyznania emerytury), podczas gdy decyzja Starosty o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego wydana została na podstawie u.z.p.b. U podstaw tych wyroków jak i decyzji znalazły się bowiem te same okoliczności faktyczne, których prawidłowe ustalenie miało takie samo znaczenie dla przyznania zasiłku przedemerytalnego jak i wnioskowanej emerytury.

Ubocznie należy podkreślić, że zgłoszenie powyższych zarzutów pozostaje

w wyraźnej sprzeczności z działaniami skarżącej, która wnioskiem z dnia [...] czerwca 2010 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zwróciła się o zawieszenie wznowionego przez Starostę postępowania w sprawie przyznania jej zasiłku przedemerytalnego z uwagi na zainicjowane [...] czerwca 2010 r. postępowanie sądowe związane z ustaleniem świadczenia przez nią pracy w warunkach szczególnych; uwzględniając wniosek skarżącej, Starosta postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. zawiesił wznowione postępowanie, które zostało podjęte dopiero [...] stycznia 2016 r., po doręczeniu mu odpisu w/w wyroku SN.

Zwrócenia uwagi wymaga także, że powyższe wyroki SO, SA i SN nie mogą być utożsamiane z prawomocnymi orzeczeniami sądowymi o których mowa w art. 37j ust. 1a u.z.p.b., mogącymi stanowić (wraz z "odpowiednią dokumentacją") podstawę do uznania wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a tym samym do przyznania zasiłku przedemerytalnego o którym mowa w ust. 1 tego artykułu.

Przepis ten w sposób wyraźny odnosił się bowiem do wymogu wykazania wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na etapie ubiegania się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Ten został skarżącej przyznany na podstawie "odpowiedniej dokumentacji", tj. świadectw pracy, a nie na podstawie wskazanych wyroków sądowych, co wyklucza skuteczność podniesionych zarzutów. Późniejsze podważenie na mocy prawomocnych wyroków sądowych "odpowiedniej dokumentacji" w żaden sposób nie wiąże się z naruszeniem przez organy administracji we wznowionym postępowaniu art. 37j ust. 1a u.z.p.b.

i prawidłowo zostało uznane za nową, istotną okoliczność faktyczną, istniejącą

i nieznaną organowi wydającemu decyzję o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego,

o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Skoro zatem podniesione przez skarżącą zarzuty okazały się niezasadne

a Sąd nie stwierdził z urzędu innych uchybień rzutujących na prawidłowość zaskarżonej decyzji, skarga na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu.