Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 585/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7-  art. 12,
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 1-  art. 18,  art. 26 par. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uznania zarzutu wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] za uzasadniony oraz uznania za nieuzasadniony zarzut wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] i od nr [...] do nr [...] I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] Nr [...] w części uznającej za nieuzasadniony zarzut wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz skarżącego P. D. kwotę [...] zł [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.) zwanej dalej "k.p.a.", jak również art. 33 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego X.Y., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2012r. nr [...], [...] w przedmiocie uznania zarzutu wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] za uzasadniony, umarzając tym samym postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o te tytuły wykonawcze oraz uznania za nieuzasadniony zarzut wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] oraz od [...] do [...].

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku zobowiązanego X.Y., na podstawie własnych wystawionych w dniu [...] stycznia 2012r., tytułów wykonawczych od nr [...] – [...], [...] – [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez "Bank X". Powyższe zawiadomienie o zajęciu, dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu [...] stycznia 2012r., natomiast odpis zawiadomienia wraz z odpisem ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu [...] stycznia 2012r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w celu wyegzekwowania należności wynikających z tytułów wykonawczych kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez "Bank Y". Zawiadomienie doręczono bankowi w dniu [...] stycznia 2012r.

Ponadto, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w [...], zawiadomieniem nr [...] w "[...]", zawiadomieniem nr [...] w "[...]", zawiadomieniem nr [...]w "[...]", zawiadomieniem nr [...] w "[...]", zawiadomieniem nr [...] w "[...]", zawiadomieniem nr [...] w "[...]"oraz zawiadomieniem nr [...] w "[...]".

Powyższe zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych okazały się nieskuteczne.

W dniu [...] stycznia 2012r. zobowiązany dokonał wpłaty na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego [...] w wysokości [...] zł z tytułu istniejącego zobowiązania podatkowego, następnie w dniu [...] stycznia 2012 r. dokonując kolejnej wpłaty w wysokości [...] zł.

Zawiadomieniami z dnia [...] stycznia 2012r. i [...] stycznia 2012r. organ egzekucyjny dokonał zmiany wysokości powyższych zajęć z rachunków bankowych, następnie zawiadomieniami z dnia [...] lutego 2012r. dokonał uchylenia powyższych zajęć.

Zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując na wykonanie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi od nr [...] – [...] oraz [...] – [...] ponieważ w dniach [...] stycznia 2012r. oraz [...] stycznia 2012r. dokonał wpłat na rachunek bankowy wierzyciela. Tym samym, stosownie do treści art. 26 § 5 u.p.e.a., egzekucja administracyjna nie mogła zostać wszczęta z uwagi na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych już po całkowitej spłacie zaległości objętych tytułami wykonawczymi. Organ egzekucyjny nie ustosunkował się do treści wniosku o nie wszczynanie czynności egzekucyjnych zawartego w piśmie z dnia [...] stycznia 2012r., w którym poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o dokonaniu wpłaty [...] zł na poczet zaległości podatkowych. Obciążenie kosztami egzekucyjnymi zobowiązanego było nieuprawnione z uwagi na spłatę dochodzonych zobowiązań przed zastosowaniem środków egzekucyjnych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. nr [...], [...] uznał zarzut wykonania obowiązku objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] – [...] za uzasadniony, w związku z powyższym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o wymienione wyżej tytuły wykonawcze, Natomiast uznał za nieuzasadniony zarzut wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do [...] oraz od nr [...] do [...].

W zażaleniu zobowiązany zakwestionował postanowienie w części dotyczącej nieuznania zarzutu za uzasadniony, domagając się jego uchylenia w zakresie pobrania kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł oraz opłaty manipulacyjnej pobranej w kwocie [...] zł oraz zwrotu kwoty [...] zł pobranej tytułem kosztów egzekucyjnych wraz z należnymi odsetkami, zwrot kwoty [...] zł pobranej tytułem opłaty manipulacyjnej wraz z należnymi odsetkami, oraz zmiany odsetek od kwoty [...] zł zwróconej zobowiązanemu. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany stwierdził, że w dniach [...] stycznia 2012r. i [...] stycznia 2012r. dokonał spłaty należności dochodzonych na podstawie powyższych tytułów wykonawczych. Pomimo tego organ egzekucyjny wszczął egzekucję i w dniu [...] lutego 2012r. oraz w dniu [...] lutego 2012r. zajął rachunek bankowy zobowiązanego, a z realizacji powyższego zajęcia uzyskał w dniach [...] lutego 2012r. kwotę [...] zł i dnia [...]lutego 2012r. kwotę [...], którą zaliczył na pokrycie kosztów egzekucyjnych, co narusza wskazaną w art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "O.p." zasadę zaufania obywateli do organów państwa. Stosownie do treści art. 64 § 8 u.p.e.a., zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Jednocześnie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje nie z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu w centrali banku, lecz w momencie doręczenia tego powiadomienia do oddziału prowadzącego rachunek bankowy zobowiązanego. W związku z powyższym, z uwagi na fakt, iż spełnił świadczenie objęte tytułami wykonawczymi przed skutecznym zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez oddział "Banku Y" pobrane przez organ egzekucyjny koszty egzekucyjne, nie były należne. Organ egzekucyjny "pobrał" z rachunku bankowego zobowiązanego kwotę [...] zł pomimo, iż wcześniej "pobrano" kwotę [...] zł, która zaspokajała należne koszty egzekucyjne, już po wydaniu zawiadomienia o uchyleniu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego z dnia [...] lutego 2012r., co narusza zasadę legalności z art. 120 O.p utrzymał w mocy postanowienie.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji zważył, co następuje: art. 33 u.p.e.a. zawiera wyczerpujący katalog przesłanek mogących stanowić podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zobowiązany może zarówno kwestionować sam obowiązek, jak i zasadność wszczęcia egzekucji oraz sposób jej prowadzenia. Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą, doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż egzekucja należności objętych tytułami wykonawczymi nr [...] – [...] oraz [...] – [...] została wszczęta w dniu [...] stycznia 2012r., poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu w "Banku Y".

Egzekucja należności objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] – [...] oraz [...] – [...] została wszczęta i prowadzona zgodnie z prawem. Wierzyciel rozliczył wpłatę zobowiązanego z dnia [...] stycznia 2012r. w wysokości [...] zł na zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2006r. i na I, II kwartał 2007 r. wnosząc do organu egzekucyjnego o wycofanie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...], [...], [...], dokonując także aktualizacji tytułu wykonawczego nr [...] do kwoty należności głównej [...] zł. Natomiast wpłatę zobowiązanego z dnia [...] stycznia 2012r. w wysokości [...] zł, wierzyciel rozliczył na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2007r. i I, II, III kwartał 2008r. a także, wniósł do organu egzekucyjnego wycofanie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...], [...], [...] i nr [...]. Organ egzekucyjny po otrzymaniu od wierzyciela informacji o częściowej, a następnie całkowitej spłacie dochodzonych zaległości w dniu [...] stycznia 2012r. i [...] stycznia 2012r. zaktualizował, a następnie w dniu [...] lutego 2012r. uchylił zajęcia.

Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się z zarzutem, że w sprawie, zajęcie prawa majątkowego z rachunku bankowego nie nastąpiło z chwilą doręczenia centrali "Banku Y" w [...] zawiadomienia o zajęciu, lecz z chwilą doręczenia tegoż powiadomienia do oddziału, w którym zobowiązany ma rachunek bankowy, bowiem miało to miejsce już po spłacie zaległego świadczenia. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Przesłanie przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu do centrali banku posiadającego oddziały jest skuteczne, także w stosunku do wszystkich jego oddziałów. Zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych jest skuteczne, gdy bank, do którego skierowano zawiadomienie o zajęciu, prowadzi chociaż jeden rachunek bankowy zobowiązanego, tj. podmiotu o danych personalnych bądź firmie tożsamych z danymi zobowiązanego, bez względu na jego rodzaj. Zajęcie rachunku bankowego z wyjątkiem rachunku jednostki budżetowej, jest więc skuteczne w stosunku do wszystkich, a nie tylko wskazanych w zawiadomieniu, rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez dany bank lub oddział, a wskazanie numeru konkretnego rachunku ma znaczenie jedynie dla kolejności zajęć. A zatem, przesłanie przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu do centrali banku posiadającego oddziały jest skuteczne także w stosunku do wszystkich jego oddziałów, zaś przesłanie go do danego oddziału banku lub też niektórych jego oddziałów, w których zobowiązany posiada określony rachunek, pomimo kontrowersji co do zawartych w art. 80 § 1 u.p.e.a. terminów "bank" i "oddział banku", powoduje skuteczność zajęcia, co pośrednio wynika z treści art. 86a u.p.e.a., jedynie w stosunku do wszystkich rachunków w tych oddziałach (tak: "Egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych", red. Ewa Cisowska - Sakrajda). Zobowiązany nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tezy, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez banki dotarło do odpowiednich oddziałów, później niż do jego centrali.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej za realizację zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego odpowiada dłużnik zajętej wierzytelności tj. bank, do którego skierowano zawiadomienie o zajęciu. Nieuprawnione jest zatem używanie w tym przypadku wyrażenia "organ pobrał" gdyż wskazuje on na ewentualny wpływ organu egzekucyjnego na to kiedy i jaką kwotę pobierze bank realizujący zajęcie. W sprawie natychmiast po otrzymaniu od wierzyciela informacji o częściowej, a następnie całkowitej spłacie dochodzonych zaległości, organ egzekucyjny w dniach [...] stycznia 2012r. i [...] stycznia 2012r. zaktualizował, a następnie w dniu [...] lutego 2012r. uchylił przedmiotowe zajęcia.

Wpłata dokonana przez zobowiązanego w dniu [...] stycznia 2012r. na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego [...] nastąpiła już po wszczętej przez organ egzekucyjny egzekucji administracyjnej. Jak wynika z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], kwota w łącznej wysokości [...] zł została wyegzekwowana nienależnie, w związku z czym w dniu [...] kwietnia 2012 r. zwrócił on na rachunek bankowy X.Y. kwotę odsetek ustawowych w wysokości [...] zł (odsetki naliczone od kwoty [...] zł od (dnia [...] lutego 2012r. oraz od kwoty [...] od dnia [...] lutego 2012r.).

W skardze zobowiązany domagał się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w części uznającej za nieuzasadniony zarzut wykonania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i pobrania opłat za czynności egzekucyjne w wysokości [...] zł oraz opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł, a ponadto zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania w niniejszej instancji wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 64 § 8 i 9 pkt 2 u.p.e.a., przez błędne zastosowanie niniejszego przepisu, w sytuacji gdy zapłata egzekwowanej należności nastąpiła w dniu [...] stycznia 2012 r., a więc jeszcze przed skutecznym dokonaniem czynności egzekucyjnych, co zwalnia zobowiązanego od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne,

- art. 80 § 1 i 2 w zw. z art. 86 a § 1 u.p.e.a., poprzez niewłaściwą wykładnię niniejszych przepisów i przyjęcie przez organ I i II instancji, iż przesłanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zawiadomienia o zajęciu do centrali "Banku Y" posiadającego oddziały jest skuteczne także w stosunku do wszystkich oddziałów "Banku Y", co pozostaje w sprzeczności z wykładnią językową i celowościową przedmiotowych przepisów, gdyż ustawodawca wyraźnie wskazuje, iż organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, a samo zajęcie jest skuteczne z chwilą doręczenia bankowi (tj. bankowi nieposiadającemu oddziałów lub właściwemu oddziałowi banku) zawiadomienia o zajęciu.

Uzasadniając skargę zobowiązany stwierdził, co następuje:

Organ II instancji nie wykluczył, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego mogłoby być skuteczne z chwilą otrzymania takiego zawiadomienia przez oddział "Banku Y". Organ II przerzucił jednak inicjatywę dowodową w tym zakresie na skarżącego wskazując, iż to pełnomocnik skarżącego powinien przedstawić dowody na poparcie tezy, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez "Bank Y" dotarło do właściwych, według skarżącego, oddziałów później niż do jego centrali. W dniu [...] maja 2012 r. skarżący otrzymał odpowiedź z "Banku Y" z której wyraźnie wynika, że placówki "Banku Y" w tym placówka w [...] nie są informowane o wpływie zajęć rachunków bankowych". Tym samym Centrala "Banku Y" potwierdziła stanowisko skarżącego. Oddział "Banku Y" w [...] w ogóle nie został powiadomiony o wpłynięciu do centrali "Banku Y" zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego skarżącego.

Z przepisu art. 80 § 1 u.p.e.a. wynika, że "organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi ". Natomiast z przepis art. 80 § 2 stanowi, że "Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia." Z brzmienia powyższego przepisu wynika wyraźnie, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia w banku (w sytuacji gdy nie ma on oddziałów) albo we właściwym oddziale banku. W tej ostatniej sytuacji nie wystarczy więc przesłanie zawiadomienia o zajęciu do centrali banku. Gdyby było tak, jak twierdzi organ II instancji, to zbędny i nieracjonalny byłby ustawowy zapis, że zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonuje się przez przesłanie do właściwego oddziału banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej. Pełnomocnik skarżącego podkreśla jednocześnie, że nie kwestionuje prawa organu I instancji do wystosowania zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego do wielu banków czy też oddziałów banków. Skuteczność takiego zachowania organu I instancji powinna być jednak oceniana w oparciu o obowiązujące przepisy regulujące problematykę egzekucji administracyjnej, a nie w oderwaniu od ich treści. Skuteczność zajęcia, rodzącą konieczność uiszczenia przez skarżącego kosztów egzekucyjnych, należałoby więc rozpatrywać w odniesieniu do chwili otrzymania przez oddział "Banku Y" w [...] zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego skarżącego. W przedstawionym stanie faktycznym, w oparciu o pismo otrzymane z centrali "Banku Y" są bezprzedmiotowe.

Według uwag komentarza do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (pod redakcją prof. dr hab. R. Hausera, Warszawa 2012 ) zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonuje organ egzekucyjny w banku (w sytuacji gdy nie ma on oddziałów) albo we właściwym oddziale banku. (...) Należy bowiem zwrócić uwagę na sformułowanie zawarte w art. 86a § 1. Wskutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, bank (...) niezwłocznie zawiadamia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego inne oddziały banku". Oznacza to, iż poza zdaniem pierwszym art. 80 § 1, przez pojęcie "bank" powinniśmy rozumieć bank nieposiadający oddziałów lub właściwy oddział banku. Wynika z tego, iż gdy zawiadomienie o zajęciu otrzyma niewłaściwy oddział, powinien on powiadomić organ egzekucyjny, że dla wymienionego zobowiązanego nie prowadzi rachunku bankowego.(...) Podczas dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego organ egzekucyjny przesyła więc dwa zawiadomienia, jedno do banku (jeżeli nie ma oddziałów) albo do oddziału banku, w którym zobowiązany ma rachunek bankowy, a drugie do zobowiązanego."

Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącego wskazuje, że z doręczonych skarżącemu zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem wynika, że sam organ I instancji arbitralnie stosuje art. 80 § 1 u.p.e.a. Dla przykładu Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności skierował do centrali w przypadku banku "X", "[...]", "[...]", czy też "Banku Y", a w przypadku takich banków jak "[...]" czy "[...]" odpowiednio do oddziału w [...] - (centrala "[...]"ma siedzibę w [...]) oraz do oddziału we [...] (centrala banku "[...]"mieści się w [...]).

Według pełnomocnika skarżącego podstawowym i "przesądzającym" dla zastosowania art. 64 § 8 i 9 u.p.e.a. powinno być ustalenie i ocena przez organ I i II instancji, czy zapłata należności przez skarżącego nastąpiła przed czy też po zdarzeniu w postaci dokonania przewidzianych przez prawo czynności egzekucyjnych.

Z uwagi na to, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej i opłat za czynności egzekucyjne powstałby dopiero z chwilą skutecznego doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu tj. oddziałowi "Banku Y" w [...], które faktycznie nie nastąpiło, podczas gdy zapłata zaległości z tytułu podatku od towarów i usług przez skarżącego nastąpiła w całości [...] 01.2012 r., należy stwierdzić, że nie było podstawy prawnej do pobrania opłat przez organ I instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Po zapoznaniu się z zarzutami zawartymi w skardze w pełni podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu. Stwierdził, że nie podziela podniesionych w skardze zarzutów i naruszeń wskazanych przepisów u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Organ egzekucyjny, prowadząc postępowanie egzekucyjne, winien kierować się zasadami ogólnymi, określonymi zarówno w przepisach 7-12 k.p.a., jak również 1 -18 u.p.e.a. Podejmując określone działania winien więc dążyć do pogodzenia interesu społecznego ze słusznym interesem obywateli. Organ winien też dążyć do wykonania przez stronę zobowiązania bez środków przymusu.

W niniejszej sprawie tytuły wykonawcze, w oparciu o które toczyło się postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu, zostały wystawione na podstawie ostatecznych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz z dnia [...] grudnia 2011 r. Decyzje te pozostały doręczone podatnikowi [...] grudnia 2011 r. Natomiast tytuły wykonawcze zostały wystawione już [...] stycznia 2012 r. i obejmowały zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, w łącznej kwocie należności głównej [...] zł.

Zawiadomieniami z dnia [...] stycznia 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez "Bank X" oraz "Bank Y". Bank ten skierowane do niego zawiadomienie odebrał w dniu [...] stycznia 2012 r., natomiast "Bank X" w dniu [...] stycznia 2012 r. Sam podatnik odpisy powyższych zawiadomień o wszczęciu wobec niego egzekucji wraz z odpisami tytułów wykonawczych odebrał w dniu [...] stycznia 2012 r. Mając na uwadze powyższe organ uznał, że egzekucja została wszczęta z dniem [...] stycznia 2012 r., tj. zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. z dniem doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. W dniu [...] stycznia 2012 r. zobowiązany dobrowolnie, zanim jeszcze wszczęto wobec niego egzekucję, dokonał wpłaty na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego [...] kwoty w wysokości [...] zł z tytułu istniejącego zobowiązania podatkowego. W piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący zwrócił się o niewszczynanie czynności egzekucyjnych do dnia [...] stycznia 2012 r. Następnie w dniu [...] stycznia 2012 r. dokonał kolejnej wpłaty w wysokości [...] zł.

Mając na uwadze powyższą sekwencję zdarzeń należy stwierdzić, że organ zbyt pospiesznie podjął legalne czynności zmierzające do wyegzekwowania zobowiązania podatkowego. Potrzebna jest zawsze pewna luka czasowa pomiędzy zagrożeniem zastosowania środka egzekucyjnego po to, by w sposób delikatny złamać postawę zobowiązanego w kierunku podporządkowania się decyzji i wykonania obowiązku, a także by dać zobowiązanemu szansę na zebranie środków na wykonanie zobowiązania. Zobowiązany powinien mieć czas na uwolnienie się od przekonania, że decyzje określające wysokość zobowiązania na podstawie których wydano tytuły wykonawcze nie były prawidłowe. Ponadto tytuły wykonawcze obejmowały zaległości w wysokości [...] zł, co także wymagało czasu na zebranie odpowiednich środków, co jest istotne z tego powodu, że pod koniec roku kalendarzowego tradycyjnie – stosownie do krajowych obyczajów – wydatki okolicznościowe są znaczne. Organ nie może zatem mieć przekonania o osiągnięciu celu uruchomionego postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy zobowiązany w możliwej do zaakceptowania luce czasowej, zgodnie ze złożonym zapewnieniem, wykonał obowiązek dobrowolnie.

Sąd w sprawie niniejszej dopatruje się więc naruszenia naczelnych zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, przy zachowaniu odpowiedniego dystansu czasowego ze strony organu egzekucyjnego, nastąpiłoby także, gdyby organ nie wszczął postępowania egzekucyjnego, bowiem w istocie zobowiązany dokonał zapłaty zobowiązania zanim jeszcze uzyskał informacje, że jest wobec niego prowadzona egzekucja. Zgodnie z zasadą niezbędności zawartą w art. 7 § 3 u.p.e.a. środki egzekucji stosuje się tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do zrealizowania celu egzekucji (por. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pod redakcją prof. dr hab. R., Hausera, Warszawa 2011). Należy podkreślić, że z art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika, że podstawową zasadą postępowania egzekucyjnego jest jego celowość, czyli podejmowanie w nim takich postanowień, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązanego spoczywającego na nim obowiązku.

Organ rozpoznając ponownie sprawę uwzględnieni dokonaną powyżej przez sąd ocenę prawną.

Dlatego sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 oraz 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji wyroku.