Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3205/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8 i 9
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. spec. - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. i W. N. - wspólników spółki cywilnej [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2014r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji przedmiotowej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. S. i W. N. - wspólników spółki cywilnej [...] kwotę 3512 zł (trzy tysiące pięćset dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...] określił K. S. i W. N. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Bar Mleczny "[...]" s.c. z siedzibą w [...] przypadające do zwrotu kwoty dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barze mlecznym w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w łącznej kwocie 43.149 zł. oraz wskazał terminy, od których naliczane miały być odsetki.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w [...] przywołał nieprawidłowości ujawnione w przeprowadzonej, na podstawie upoważnienia z dnia 29 listopada 2012 r., kontroli w Barze Mlecznym "[...]" s.c. K. S. i W. N.. Wyniki kontroli wskazały, że w barze tym stosowano marżę gastronomiczna nie przekraczającą 30% wartości zakupu do wybranych przez Przedsiębiorców surowców (fasola, jajka, kasza gryczana, mleko, mąka pszenna, pieczarki, śmietana, twaróg) wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie stawek, szczegółowego sposobu i trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych (Dz.U. nr 254, poz. 1707), a do pozostałych surowców zużywanych do sporządzania posiłków dotowanych stosowano marżę dowolną, w tym w wysokości przekraczającej dopuszczalne 30%. Nadto wskazanych surowców wykazanych w obliczeniach należnej dotacji używano również do sporządzania posiłków mięsnych – nie wyłączając ich spod dotowania.

Pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. K. S. i W. N. - Bar Mleczny "[...]" s.c. wnieśli odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 28[...] marca 2014 r. do Ministra Finansów zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania – 7, 8, 9 kodeksu postępowania administracyjnego oraz niewłaściwe zastosowanie § 4 i 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie stawek, szczegółowego sposobu i trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych. Do odwołania załączono Protokół Kontroli Baru Mlecznego "[...]" s.c. K. S. i W. N., która została przeprowadzona w siedzibie spółki w dniach 12 i 13 kwietnia 2012 r., obejmowała okres od 1 lutego 2012 r. do 29 lutego 2012 r. i dotyczyła prawidłowości rozliczenia dotacji przedmiotowych w tym czasie.

Po rozpatrzenia odwołania K. S. i W. N. od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2014 r. Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...]:

- w pkt. 1. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w zakresie określającym przypadające do zwrotu kwoty dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barze mlecznym z okresie od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w łącznej kwocie 43.149 zł. oraz wskazującym terminy, od których naliczane miały być odsetki oraz orzekł o przypadającej do zwrotu kwocie dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barze mlecznym za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w łącznej wysokości 36.472 zł. oraz wskazał terminy, od których naliczane miały być odsetki;

- w pkt. 2 w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż mając na uwadze pozytywny dla Stron wynik kontroli przeprowadzonej w dniach 12 i 13 kwietnia 2012 r., która obejmowała okres lutego 2012 r. oraz kierując się zasadą pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej wyrażoną w art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego – uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2014 r. co do kwoty nienależnie pobranej dotacji i terminu jej zwrotu za luty 2012 r.

Powołując natomiast kontrolę przeprowadzoną w Barze w dniach 13,14,18-21 grudnia 2012 r. i obejmującą całe pierwsze półrocze 2012 r. Minister Finansów wskazał na jej wyniki ustalające nieprawidłowości i gromadzące na te okoliczności dowody. Potwierdza to stanowisko organu I instancji, iż w Barze Mlecznym "[...]" – niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie stawek, szczegółowego sposobu i trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych - stosowano marżę gastronomiczna nie przekraczającą 30% wartości zakupu tylko do wybranych surowców z wymienionych w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. Nadto wskazanych surowców wykazanych w obliczeniach należnej dotacji używano również do sporządzania posiłków mięsnych – nie wyłączając ich spod dotowania, co pozostawało w sprzeczności z definicją baru mlecznego określoną w art. 6 pkt 17 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), z której wynika, że dotowane mogą być wyłącznie posiłki mleczno-nabiałowo-jarskie.

W skardze z dnia 9 lipca 2014 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S. i W. N. - prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Bar Mleczny "[...]" s.c. z siedzibą w [...] zaskarżyli decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2014 r. w całości wnosząc o jej uchylenie i zarzucając organowi naruszenie:

1. art. 32 Konstytucji RP – poprzez zmienność poglądów organu, co spowodowało uzasadnione podważenie zaufania Skarżących do organów Państwa;

2. art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zmienność poglądów organu i prowadzenie postępowania bez ustawowego obowiązku należytego i wyczerpującego informowania Stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków;

3. § 4, 7 pkt 2 i 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie stawek, szczegółowego sposobu i trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych – poprzez zastosowanie zawężającej wykładni określenia "posiłki sprzedawane w barach mlecznych" do posiłków mleczno-nabiałowo-jarskich;

4. błąd w przeliczeniu jaj zużywanych do wyprodukowania 1 kg kotletów pożarskich zgodnie z recepturą posiłku.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosił o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W toku rozprawy pełnomocnik Skarżących poparł skargę. W uzasadnieniu swego stanowiska zaakcentował naruszenie przez organ art. 9 kpa, ponieważ w kontrolach miesięcznych Urzędu Skarbowego nie wskazywano nieprawidłowości, co upewniało Skarżących w poprawności ich działania.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wskazanych ustaw, Sąd uznał skargę za zasadną.

Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie został ustalony prawidłowo.

W dniach 12 i 13 kwietnia 2012 r. Strona poddana została kontroli prawidłowości rozliczenia dotacji przedmiotowych obejmującej okres lutego 2012 r. Jak wynika z pkt III Protokołu Kontroli Baru Mlecznego "[...]" s.c. K. S. i W. N. z dnia 13 kwietnia 2012 r. podstawę prawną normującą zakres kontroli stanowiło rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie stawek, szczegółowego sposobu i trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych (Dz.U. 2010 r., nr 254, poz. 1707).

Jest bezsporne, potwierdzone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ, że kontrola z kwietnia 2012 r. nie wykazała żadnych nieprawidłowości w rozliczeniach dotacji przedmiotowych w lutym 2012 r. - ocenianych pod kątem prawidłowego stosowania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r.

W zaskarżonej decyzji Minister Finansów okoliczności te uznał za podstawę uwzględnienia art. 8 kpa i mając na względzie zasadę pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej do uchylenia decyzji organu I instancji w kwestii terminu i kwoty zwrotu nienależnie pobranej dotacji za luty 2012 r.

Sąd, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie znajduje racjonalnego wytłumaczenia dla ograniczenia przez organ korekty decyzji organu I instancji w oparciu o art. 8 kpa wyłącznie do miesiąca lutego 2012 r. Nie można bowiem nie wziąć pod uwagę sytuacji, w której Strona dysponując korzystnym dla niej Protokółem kontroli rozliczania dotacji za luty 2012 r. a więc mając pisemny dowód na to, że na gruncie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. dokonuje prawidłowych rozliczeń – powielała swoje działania w kolejnych miesiącach pierwszego półrocza 2012 r. Kontrola z grudnia 2012 r., będąca podstawą wydania zaskarżonej decyzji co do określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barze mlecznym w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w łącznej wysokości 36.472 zł., odnosiła się do miesiąca już przez Urząd Skarbowy pozytywnie zweryfikowanego (luty) i do kolejnych miesięcy rozliczanych przez Skarżących w ten sam sposób co luty 2012 r. W wyniku kontroli z kwietnia 2012 r. Strona nie tylko nie została należycie i wyczerpująco poinformowana o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków (do czego organ obowiązany był z mocy art. 9 kpa) ale wręcz została utwierdzona w poprawności dokonywanych rozliczeń dotacji. Sąd podnosi, iż art. 9 kpa jest przepisem proceduralnym, który powinien być stosowany i interpretowany jednakowo w stosunku do stron postępowania bez względu na to, kim są i jaką działalnością się zajmują. Nie mogło więc mieć znaczenia, iż Skarżący są Przedsiębiorcami prowadzącymi w ramach spółki cywilnej działalność gospodarczą pod nazwą Bar Mleczny "[...]".

W orzecznictwie sądowym (np. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 652/97) oraz w ugruntowanych poglądach piśmiennictwa (A. Wróbel, Komentarz do art. 8 kpa, Lex 2015) na długiej liście działań organów administracji publicznej uznawanych za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa zmienność poglądów prawnych wyrażonych przez organy administracji w odniesieniu do tego samego adresata, na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany – zajmuje pierwsze miejsce. Od zmiany z dniem 11 kwietnia 2011 r. brzmienia przepisu art. 8 kpa (art. 1 pkt 2 noweli z dnia 3 grudnia 2010 r.) organy administracji publicznej zobowiązane zostały wprost do prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Zdaniem Sądu zasada ta została w niniejszej sprawie naruszona w stopniu tak istotnym, że uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, co organ winien mieć na uwadze w toku ponownego rozpoznawania sprawy.

Sąd wskazuje, iż pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne. Trafne jest stanowisko organu, iż stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie stawek, szczegółowego sposobu i trybu udzielania i rozliczania dotacji przedmiotowych do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych przedsiębiorca winien stosować marżę gastronomiczną na poziomie nie wyższym niż 30% wartości do wszystkich zakupionych i wymienionych w załączniku nr 1 tego rozporządzenia surowców a nie, jak czynili Skarżący, tylko do wybranych. Zasadnie także organ przyjął w oparciu o definicję baru mlecznego określoną w art. 6 pkt 17 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, że dotowane mogą być wyłącznie posiłki mleczno-nabiałowo-jarskie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 oraz 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.