Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 496/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Bożena Pindel, Protokolant specjalista Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. – dalej określane zamiennie "Kolegium" lub "SKO" – działając na podstawie art. 17,18,21 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm. – dalej określanej też "O.p."), art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, ust. 5, art. 6 ust. 1, art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 617 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. 2016 r. poz. 716 z późn. zm. – dalej określanej zamiennie "u.p.o.l." lub "ustawa podatkowa") utrzymało w mocy decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...], nr [...] ustalającą R.G. – dalej określanemu zamiennie "podatnik", "strona" lub "skarżący" wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. w kwocie [...] zł.

Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO wskazało, że za podstawę opodatkowania organ I instancji przyjął: budynki mieszkalne (wys. pom. ponad 2,2) - [...] m. kw.; budynki mieszkalne (wys. pom. 1,4-2,2) [...] m. kw.; grunty pozostałe o pow. [...] m. kw. oraz w podatku rolnym - grunty orne kl. IVa o pow. [...] ha; grunty orne kl. IVb o pow. [...] ha; grunty rolne zabudowane kl. Illb o pow. [...] ha i użytki zielone kl. IV o pow. [...] ha.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że decyzja w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 wydana została na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, które zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne są głównym źródłem informacji mających znaczenie dla wymiaru podatków obciążających nieruchomości. Ponadto organ podatkowy nie uwzględnił zwolnienia podatkowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., które ma na celu m.in. zrekompensowanie właścicielowi nieruchomości zabytkowej ciążące na nim szczególne obowiązki i ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, powodujące ograniczenia w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości i w czerpaniu zysków z jej posiadania wynikające z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w związku z tym, że obiekt - kapliczka Św. Anny - posadowiona jest na działce nr [...] w O., której właścicielem jest podatnik zgodnie z pismem Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. z dnia [...] - nie jest objęty ochroną konserwatorską z mocy przepisu art. 7 ust. 1 Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23.07.2003r. tj. nie jest wpisany do rejestru zabytków.

W odwołaniu od decyzji podatnik zakwestionował rozbieżności pomiędzy wielkością parceli a wielkością kapliczki. Zdaniem strony, działka nr [...] sklasyfikowana została, jako tereny zabudowane - "Bi" o pow. [...] nr i nie jest możliwe, aby taka wielka działka była zabudowana, bo fizycznie jest to niemożliwe. Kaplica stojąca na tej działce ma wymiary [...] m a zatem jest dużo mniejsza niż działka o powierzchni [...] m. kw.

Kolejny zarzut z odwołania dotyczył bezwiednego przyjmowania danych z ewidencji gruntów i budynków do obliczeń podatku pomimo tego, że dane te są nieprawdziwe i niezgodne z rzeczywistością.

Ponadto odwołujący podniósł, że Kaplica jest zabytkiem, gdyż wpisana jest do uchwały Nr [...] Rady Miasta S., co zostało pominięte przez organ podatkowy.

Odwołujący zarzucił również, że zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna, gdyż z jednej strony nakazuje mu zapłatę podatku w terminie 14 dni od dnia otrzymania a z drugiej strony zezwala mu na odwołanie się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W świetle powyższego, zdaniem strony odwołującej się, podatnik ma obowiązek zapłaty podatku do 14 dni i jeszcze przysługuje mu prawo odwołania się - tylko, po co kiedy już podatek został zapłacony. Za niezrozumiałe uznał też odwołujący się naliczenie podatku w innej wysokości niż zostało to określone w decyzji z dnia [...] bez wyeliminowania tej ostatniej z obrotu prawnego.

Uznając odwołanie za niezasadne, SKO wskazało, że kwestię podatku od nieruchomości reguluje ustawa z dnia 1 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 1 cytowanej ustawy - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie natomiast do treści art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 617 z późn. zm.), dalej zwanej "u.p.r." opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2; a zgodnie z ust. 2 tego artykułu łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.

Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 u.p.r.). Z kolei podatkiem od nieruchomości objęte są m.in. grunty oraz budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.p.l.). Przez użyte w ustawie określenia: użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków (art. la ust. 3 ww. ustawy).

Jak wynika z powyższego ustawodawca wyraźnie rozgranicza przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości zasadniczo odsyłając do sklasyfikowania ich w gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Rozwiązanie powyższe, zawarte w ustawach podatkowych, zgodne jest z treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2015r. poz. 520 ze późn. zm.) dalej zwanej "u.p.g.k." - iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w literaturze przedmiotu (por. wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010 r. I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010 r. III SA/Po363/09, z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08) i dlatego tut. Kolegium rozpoznając niniejszą sprawę w pełni go podziela. Zauważyć także należy, jak już wyżej wskazano, że przepis art. la ust. 3 u.p.o.l. także odsyła do ewidencji gruntów i budynków. Dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno, co do wielkości gruntów danego podatnika jak i sposobu ich klasyfikacji. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015r. poz. 613 z późn. zm.), dalej zwanej "O.p." - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wskazać należy stronie odwołującej się, że nie możana do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.

W niniejszej sprawie podatnik nie przedłożył żadnego dokumentu, który pozwalałby na obalenie domniemania prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów. Co prawda, jak wynika z przedłożonych akt sprawy - w 2015 r. przeprowadzona została aktualizacja/modernizacja użytków, obręb O. w jednostce rejestrowej gruntów G9, działka [...] jak grunty orne - Rlllb o pow. [...] ha została sklasyfikowana, jako inny teren zabudowy - Bi o pow. [...] ha.

Aktualna informacja z rejestru gruntów z dnia [...] potwierdza stan faktyczny z roku 2015, czyli innymi słowy nie uległ on zmianie od przeprowadzenia modernizacji gruntów przez Starostę [...].

Wobec tego organ podatkowy zasadnie uznał, że w zakresie ustalenia podatku rolnego i podatku od nieruchomości należało uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo [...]. Jak wynika z załączonej do akt sprawy Informacji z rejestru gruntu w jednostce ewidencyjnej S. - obszar wiejski obręb O. podatnik jest właścicielem działek o łącznej powierzchni [...] ha.

Ponadto jak wynika z akta sprawy pismem z dnia [...] Burmistrza S. poinformował stronę, że w związku z otrzymanym zawiadomieniem Starosty [...] o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków nr [...] z dnia [...], obręb O. w jednostce rejestrowej gruntów G9, powierzchnia [...] m. kw. skalsyfikowana została, jako inne tereny zabudowane "Bi", która zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych podlega podatkowi od nieruchomości według stawki 0,32 zł.

Z kolei w toku postępowania odwoławczego Kolegium wystąpiło do Starosty [...] o wyjaśnienie czy podatnik składał wniosek o dokonanie zmiany klasyfikacji działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi Starosta [...] w dniu [...] poinformował, iż:

- podatnik nie składał wniosku o przeprowadzenie ponownej kwalifikacji gruntów dla działki [...];

- zmiana użytku gruntu dla przedmiotowej działki nastąpiła w wyniku przeprowadzonej zgodnie z art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne na terenie gminy S. modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotem modernizacji było założenie ewidencji budynków oraz aktualizacja użytków gruntowych w szczególności na terenach zabudowanych i z rozpoczętym procesem inwestycyjnym;

- projekt modernizacji wyłożony był do wglądu osób fizycznych, prawnych i jednostek organizacyjnych w siedzibie Starostwa Powiatowego w dniach od 8 do 31 grudnia 2014r. W trakcie wyłożenia nie zostały zgłoszone przez Pana R.G. żadne uwagi i zastrzeżenia. Projekt została zatwierdzony obwieszczeniem Starosty [...], ogłoszony, w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Właściciel nie zgłosił również żadnych zarzutów zgodnie z art. 24a ust. 9 ustawy;

- w wyniku przeprowadzonej modernizacji wykonawca wykazał, iż na przedmiotowej działce znajduje się murowana przydrożna kapliczna, zgodnie z treścią załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. zaktualizował użytek gruntów dla działki [...] z "Rlllb" - grunty orne na "Bi" - inny teren zabudowany o pow. [...] ha;

- w organie ewidencyjnym nie toczy się żadne postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Jak podniosło SKO dla postępowania podatkowego, dane wynikające z ewidencji gruntów są elementem stanu faktycznego sprawy, który nie może być w sposób dowolny modyfikowany. Jeżeli zatem w ocenie stron wspomniana ewidencja zawierała jakiekolwiek błędy dotyczące powierzchni lub klasyfikacji gruntów, to właściciel gruntu może doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym tę ewidencję, czyli przed Starostą [...]. Dotychczasowe dane będą bowiem wiążące dla organu podatkowego dopóki nie zostaną one zmienione w samej ewidencji w odrębnym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.06.2007r., sygn. akt III SA/Wa 2585/06; LEX nr 339999).

Odnosząc się do kwestii opodatkowania gruntu podatkiem od nieruchomości (działki nr [...] o pow. [...] m2), na którym znajduje się kapliczka, Kolegium stwierdziło, że kapliczka p.w. Św. Anny - posadowiona jest na działce nr [...] w O. Ewidencja została sporządzona [...] "Kapliczka p.w. Św. Anny" została umieszczona w miejskiej ewidencji zabytków zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej S. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. obręb 1 i 4. Powyższy wpis kaplicy do miejskiej ewidencji zabytków nie ma znaczenia w sprawie, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.o.p.l. grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przesłanki zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości uregulowane w art. 7 ust. 1 pkt 6 stanowią, zatem:

- wpisanie nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków;

- utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (wszelkie prace remontowe, konserwacyjne i pielęgnacyjne odbywają się w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków);

- wyłączenie części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

SKO wskazało, że uchwała Nr [...] Rady Miejskiej S. z dnia [...], jest aktem prawa miejscowego a ustawa o ochronie zabytków, o której mowa właśnie w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego też w rozpatrywanej sprawie będzie to wpisanie budynku i gruntu do rejestru, prowadzone przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a nie umieszczenie ich w miejskiej ewidencji zabytków. Omawiane zwolnienie podatkowe wynika z przepisu ustawowego i jego zastosowanie nie zależy od uznania administracyjnego organu podatkowego. Zwolnienie to jest obligatoryjnie stosowane w stosunku do każdego przedmiotu opodatkowania (gruntu lub budynku) wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków, o ile spełnione są warunki wynikające z tego przepisu. Organ podatkowy, ustaliwszy w postępowaniu podatkowym, iż dana nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków, jest zobowiązany zbadać możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Analiza treści powołanego przepisu wskazuje, że badanie to winno polegać na ustaleniu, czy nieruchomości wpisane indywidualnie do rejestru zabytków są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Przepisy o ochronie zabytków, do których ustawodawca odwołał się w wyżej wskazanej podatkowej normie prawnej, to przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 z późn. zm.). Właściciel obiektu zabytkowego, w szczególności właściciel nieruchomości o charakterze zabytkowym, podlega różnym ograniczeniom w zakresie wykonywania uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa własności, w tym w zakresie korzystania z takiej nieruchomości, oraz ciążą na nim różne obowiązki w zakresie opieki nad obiektem zabytkowym. Ograniczenia te i obowiązki wynikające z poszczególnych przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami są niewątpliwie większe od ograniczeń i obowiązków dotyczących każdego właściciela nieruchomości niemającej charakteru zabytkowego i wynikających przede wszystkim z przepisów kodeksu cywilnego oraz przepisów o charakterze administracyjnym dotyczących gospodarowania nieruchomościami. Zwolnienie podatkowe określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. ma na celu m.in. zrekompensowanie właścicielowi nieruchomości zabytkowej ciążących na nim szczególnych obowiązków i ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, powodujących ograniczenia w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości i w czerpaniu zysków z jej posiadania. Zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie zabytków, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków: naukowego badania i dokumentowania zabytku; prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. W świetle przepisu art. 3 pkt 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pod pojęciem prac konserwatorskich należy rozumieć działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań.

Kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami prowadzą organy nadzoru konserwatorskiego, a w szczególności wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy (art. 38 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Skoro zatem kontrola ta jest prowadzona przez organy nadzoru konserwatorskiego, to słuszne jest stanowisko, że organy podatkowe przed wydaniem decyzji podatkowej, w razie wątpliwości, zwracają się do nadzoru konserwatorskiego o stosowne informacje dotyczące konkretnego obiektu zabytkowego i wywiązywania się przez podatnika z ciążących na nim obowiązków w zakresie opieki nad zabytkiem. Informacje udzielane przez właściwy organ nadzoru konserwatorskiego powinny dotyczyć kwestii związanych ze stanem danego obiektu, z konkretnymi obowiązkami ciążącymi na właścicielu tego obiektu, zwłaszcza wynikającymi z zaleceń i decyzji tego organu wydawanych na podstawie ustawy o ochronie zabytków. Natomiast kwestia oceny, czy i w jakim zakresie spełniony został określony w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. warunek stosowania zwolnienia podatkowego, należy do organu podatkowego (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 471/15, LEX nr 2014443).

Organ podatkowy ustalił, że Kaplica Św. Anny nie jest objęta ochroną konserwatorską na mocy przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami tj. nie jest wpisana do rejestru zabytków (pismo z dnia [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony zabytków w K.). Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. ustaliło, że również grunt (działka nr [...]) na którym znajduje się Kaplica Św. Anny nie jest wpisany do rejestru zabytków (pismo z dnia [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. Delegatura w B.).

Za niezasadny uznało też SKO zarzut dotyczący powierzchni opodatkowania gruntu (kapliczka ma mniejsze wymiary), na którym stoi kapliczka tj. [...] m. kw. jako grunty pozostałe stwierdzając, że organ podatkowy ustalając podatek nie może pomijać danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z ewidencją grunt (działka nr [...]), na którym stoi kapliczka ma [...] m. kw. i tak też został opodatkowany w zaskarżonej decyzji.

W ocenie SKO, nieuzasadniony też jest zarzut, że zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna, gdyż z jednej strony nakazuje zapłaty podatku w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji a z drugiej strony zezwala na odwołanie się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W sentencji decyzji organu I instancji wskazano raty podatku wraz z terminem ich płatności. Terminy płatności są ustalone w art. 6 ust. 7 u.o.p.l., tj. podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Jeżeli organ podatkowy wyda i doręczy decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne po upływie terminów płatności wynikających z w/wym. artykułu, powinien wskazać jeden termin płatności całego zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 47 § 1 i 2 O.p. Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (§ 1 art. 47). Jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1 (art. 47 § 2).

Odnosząc się natomiast do wykonania decyzji nieostatecznej przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w art. 239a O.p. stanowią, że wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji, chyba że nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonywalności. Z kolei w myśl art.239g Ordynacji podatkowej, wstrzymanie decyzji nie pozbawia strony możliwości dobrowolnego wykonania decyzji. Ocena wykonania decyzji należy do podatnika, wstrzymanie jej wykonania nie ma skutków prawnych dla dobrowolnego wykonania w przedmiotowej sprawie.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy SKO stwierdziło, że wniesienie odwołania spowodowało, że decyzja Burmistrza Miasta S. z dnia [...] nie podlegała wykonaniu.

Kolegium wyjaśniło nadto, że decyzja Burmistrza Miasta S. z dnia [...] została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...], nr [...] w całości a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy, a to oznacza, że została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Końcowo, Kolegium wskazało, że Burmistrz Miasta S., w odniesieniu do stawek związany był uchwałą Rady Miejskiej z dnia 24 listopada 2015 r nr XIV/118/2015 w sprawie określenia stawek w podatku od nieruchomości na 2016 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik stwierdził, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i logicznym rozumowaniem oraz wewnętrznie sprzeczna. Za niezasadne uznał też skarżący posługiwanie się przez SKO słowem "kapliczka" w sytuacji, gdy w rejestrze gruntów i budynków oraz uchwale Rady Miasta S. taki obiekt nie występuje. Organ I instancji przyjął bowiem, że jest to "budynek spełniający funkcję oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe". Zdaniem skarżącego organ z urzędu winien podjąć działania w celu zweryfikowania mylnie przyjętego nazewnictwa a nadto dokonać właściwego obmiaru. Za niezgodne z zasadą sprawiedliwości uznał skarżący obciążaniem go błędami popełnionymi przez urzędników, wskazując, że żyje na granicy ubóstwa. Skarżący podtrzymał nadto argumentację zawartą – jak to nazwał – we wszystkich odwołaniach.

SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego w decyzji SKO. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, zaś jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom proceduralnym w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostają dwa zagadnienia, a to:

- jaką powierzchnię gruntów należało przyjąć dla działki nr [...] jako podstawę do obliczenia podatku według stawki właściwej dla gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków "Bi";

- czy działka ta była objęta ochroną konserwatorską na mocy przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W sporze tym Sąd rację przyznał SKO podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną zawartą zarówno w skarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Strona podniosła w skardze zarzuty dotyczące zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Rozpatrzenie tych zarzutów należy rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o prawidłowo zgromadzone i rozpatrzone dowody daje dopiero podstawę do rozpatrzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa procesowego dotyczące przyjęcia błędnej powierzchni do opodatkowania nie zasługiwały na uwzględnienie. Zarzutami tymi skarżący zmierza w istocie do podważenia, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia ustaleń, gdyż jego zdaniem ustalenia te są nieprawidłowe, a ocena zgromadzonych dowodów nielogiczna.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły podstawowym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski są uzasadnione. W toku postępowania wykorzystano dostępne dowody, które były możliwe do przeprowadzenia, a następnie dowody te poddano kompleksowej analizie i wyprowadzono z nich wnioski, które ocenić należy jako logiczne i spójne. W rezultacie nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego jakoby materiał dowodowy był niezupełny, ustalenia nieprawidłowe, a ocena zgromadzonych dowodów błędna.

Wskazać należy, że w niniejszej sprawie organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zapewniły stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Organ pierwszej instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy, w tym:

- aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków;

- zawiadomienie Starosty [...] o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków nr [...] z dnia [...], z którego wynikało, że obręb O. w jednostce rejestrowej gruntów G9, o powierzchni [...] m. kw. sklasyfikowano jako inne tereny zabudowane "Bi", która zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych podlega podatkowi od nieruchomości według stawki 0,32 zł;

- pismo Starosty [...] z dnia [...] informujące organ podatkowy, że skarżący:

- po pierwsze, nie składał wniosku o przeprowadzenie ponownej kwalifikacji gruntów dla działki [...];

- po drugie, zmiana użytku gruntu dla przedmiotowej działki nastąpiła w wyniku przeprowadzonej zgodnie z art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne na terenie gminy S. modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotem modernizacji było założenie ewidencji budynków oraz aktualizacja użytków gruntowych w szczególności na terenach zabudowanych i z rozpoczętym procesem inwestycyjnym;

- po trzecie, że projekt modernizacji wyłożony był do wglądu osób fizycznych, prawnych i jednostek organizacyjnych w siedzibie Starostwa Powiatowego w dniach od 8 do 31 grudnia 2014r. W trakcie wyłożenia nie zostały zgłoszone przez Pana R.G. żadne uwagi i zastrzeżenia. Projekt została zatwierdzony obwieszczeniem Starosty [...], ogłoszony, w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Właściciel nie zgłosił również żadnych zarzutów zgodnie z art. 24a ust. 9 ustawy;

- po czwarte, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji wykonawca wykazał, iż na przedmiotowej działce znajduje się murowana przydrożna kaplica i zaktualizował użytek gruntów dla działki [...] z "Rlllb" - grunty orne na "Bi" - inny teren zabudowany o pow. [...] ha;

- po piąte, że w organie ewidencyjnym nie toczy się żadne postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Organy podatkowe uzyskały też stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odpowiednio w pismach z dnia [...] i z dnia [...], z których wynika, że ani Kaplica Św. Anny nie jest objęta ochroną konserwatorską ani też grunt, na którym jest posadowiona.

Konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych, wywiedziona przez organy, znajduje pełne pokrycie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który we wzajemnym powiązaniu treści poszczególnych dowodów pozwala na przyjęcie tych ustaleń za prawidłowe. Nie sposób zgodzić się z zarzutem, że organ podatkowy nie wystąpił z urzędu o zmianę kwalifikacji gruntów, a to z tej przyczyny, że organowi podatkowemu takie uprawnienie nie przysługuje. Z urzędu w tej materii może wyłącznie działać organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, którym w badanym przypadku był Starosta [...].

Mając na względzie omówioną niezasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania i aprobatę przez Sąd stanu faktycznego ustalonego przez SKO, rozważania prawne rozpocząć należy od wskazania uregulowań stanowiących ramy prawne rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Z opodatkowania tego wyłączone zostały grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem takich, które zajęte zostały na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.), przez którą ustawa rozumie działalność, o jakiej mowa w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (dalej: u.s.d.g.), z wyłączeniem działalności rolniczej lub leśnej i wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych w określonych, szczególnych warunkach (art. 1a ust. 1 pkt 4 i ust. 2 u.p.o.l.).

Czyniąc określone grunty przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości przedmiotowa ustawa dokonuje też podziału tego przedmiotu opodatkowania ze względu na jego cechy funkcjonalne. Z podziałem takim związane jest też zróżnicowanie reglamentowanych ustawą stawek opodatkowania, których ostateczne ustalenie wysokości pozostawione zostało kompetencji właściwej terytorialnie rady gminy (uchwała Rady Miejskiej z dnia 24 listopada 2015 r nr XIV/118/2015 w sprawie określenia stawek w podatku od nieruchomości na 2016 r.)

Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że – co do zasady - przy wymiarze podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego organ obowiązany jest do uwzględniania danych zawartych w ewidencji gruntów co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: u.p.g.k.). Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W myśl natomiast art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, a w przypadku budynków ich położenie, przeznaczenie, funkcje użytkowe i ogólne dane techniczne. Dane zawarte w przedmiotowej ewidencji mają przy wymiarze podatku charakter wiążący, a organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym zakresie. Pogląd odmawiający organom ustalającym wysokość zobowiązania podatkowego prawa do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest szeroko prezentowany w orzecznictwie sądowym (tak m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014 r., II FSK 311/12, z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 836/08).

Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jedynie wyjątkowo, organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

W badanej sprawie stawką określoną dla "gruntów pozostałych" została opodatkowana powierzchnia [...] m. kw. a więc powierzchnia zgodna z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w której grunt ten został oznaczony symbolem "Bi".

Odnosząc się do drugiej spornej kwestii przyjdzie odwołać się do normatywnej treści art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Przesłanki zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości uregulowane w tym przepisie wymagają zatem:

- wpisanie nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków;

- utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (wszelkie prace remontowe, konserwacyjne i pielęgnacyjne odbywają się w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków);

- wyłączenie części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Analiza treści tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ustanawia on zwolnienie podatkowe o charakterze przedmiotowym. Obejmuje ono bowiem grunty i budynki charakteryzujące się szczególną cechą, a mianowicie tym, że na podstawie decyzji wydanej przez właściwy do spraw ochrony zabytków organ administracji publicznej zostały wpisane do rejestru zabytków. Z uwagi na taką konstrukcję pierwszej z dwóch przesłanek zwolnienia, ocena jej zaistnienia nie nastręcza trudności. O jej zaistnieniu rozstrzyga wydanie indywidualnego aktu administracyjnego przez właściwy organ administracji publicznej.

Zwolnienie ma zastosowanie jedynie do gruntów i budynków stanowiących zabytki i objętych jedną z form ochrony prawnej, o której mowa w art. 7 pkt 1 u.o.o.z., tj. wpisem do rejestru zabytków prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zatem nie każdy zabytek - w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.o.o.z., tj.: nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową - będzie mógł korzystać ze zwolnienia. Chodzi jedynie o zabytki objęte ochroną prawną polegającą na wpisie do rejestru zabytków. Ponadto z uwagi na zakres zwolnienia, dotyczący jedynie gruntów i budynków, jedną z przesłanek pozytywnych zastosowania zwolnienia jest indywidualny wpis do rejestru zabytków tych przedmiotów. Należy podkreślić, że wyrażenie "indywidualnie" należy rozumieć w odniesieniu do poszczególnych elementów zakresu przedmiotowego opodatkowania podlegających zwolnieniu, czyli odrębnie do gruntu i odrębnie do budynku.

Zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków znajduje zatem zastosowanie, gdy wpis tych przedmiotów do rejestru zabytków ma charakter indywidualny. Rejestr zabytków zawiera indywidualne dane każdego zabytku (miejscowość, nazwa ulicy, numer posesji, nr księgi wieczystej).

W związku z tym każda decyzja o wpisie ma indywidualny charakter, ponieważ dotyczy konkretnej nieruchomości. Jeżeli do ewidencji wpisany jest konkretny budynek, to podlega on zwolnieniu, co nie obejmuje gruntu gdyż grunt taki może być zwolniony, kiedy jest przedmiotem wpisu do ewidencji.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z pism Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – Oddziału w B. do rejestru zabytków nie jest wpisana indywidualnie ani Kaplica Św. Anny ani też grunt, na którym kaplica ta jest posadowiona. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że przedmiotowe nieruchomości nie podlegały zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., co czyniło zarzut naruszania tego przepisu niezasadnym.

Podobnie należało także ocenić zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w kontekście nieprawidłowej oceny materiału dowodowego. W badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania w odniesieniu do nieruchomości skarżącego, zaś podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Organy wyjaśniły dostatecznie wszystkie kwestie, które były potrzebne do ustalenia istotnej faktografii czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, wobec tego brak było podstaw do uwzględnienia sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia tych przepisów.

Mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) orzekł o oddaleniu skargi.