Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 48/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2020r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2020 r. inwestor: R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (dalej też jako Spółka lub inwestor lub skrócie R. sp. z o.o. sp.k.) złożyła do Starosty [...] wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę trzech budynków handlowo-usługowych wraz z instalacjami wewnętrznymi (wodno-kanalizacyjnymi, deszczowymi, gazowymi, c.o. i elektrycznymi) objętymi projektem architektoniczno-budowlanym wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną, w tym sieci gazowe, elektryczne, wodno-kanalizacyjne i deszczowe, parkingami, placami i drogami dojazdowymi wraz z pylonem z lokalizacją na terenie działki nr [...], przy ul. [...] w O..

Postanowieniami z dnia [...] czerwca 2020 r. i [...] lipca 2020 r. organ I instancji zobowiązał wnioskodawcę do usunięcia wskazanych nieprawidłowości wniosku oraz uzupełnienia braków projektu budowlanego. W dniach [...] czerwca 2020 r. i [...] lipca 2020 r. spółka odpowiedziała na zobowiązanie Starosty.

W dniach [...] lipca 2020 r., [...] sierpnia 2020 r. oraz [...] sierpnia 2020 r. uczestnik postępowania M. D. przedstawił organowi I instancji zastrzeżenia do projektowanej inwestycji, podnosząc, że teren inwestycji objęty jest niezakończonym postępowaniem dotyczącym zmiany stanu wód na gruncie, oraz wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Burmistrza Miasta i Gminy O. nr [...] Wskazał również, że przedłożony przez inwestora (zarówno w projekcie budowlanym jak i złożonymi później wyjaśnienia inwestora) bilans wód opadowych i roztopowych z powierzchni dachów i terenów utwardzonych, na podstawie którego zostały dobrane zbiorniki retencyjne, zawiera braki, został oparty na niewłaściwych danych i wskaźnikach, jak i nie uwzględnia wymagań wynikających z realizacji inwestycji na terenie ochrony pośredniej ujęcia wód, a także podniósł, że doszło do nieprawidłowości w zakresie projektu rowu do odbioru wód deszczowych,.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Starosta O., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2020 poz. 256, zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 35 ust. 1 pkt. 1 i 2 w związku z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (j.t. Dz.U. z 2019 poz. 1186 ze zm. dalej pr.bud.), odmówił spółce R. sp. z o.o. sp. k. w O. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę opisanej na wstępie inwestycji .

Motywując rozstrzygnięcie Starosta w pierwszej kolejności wskazał, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami Uchwały Rady Miejskiej O. Nr [...] z dnia [...] października 2011 roku w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w O. w rejonie ulic: 1-go Maja, L., al. [...] i [...]j (ogłoszonej w Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 326, poz. 5434 z dnia 2 grudnia 2011 roku, dalej jako m.p.z.p. lub Plan miejscowy), w zakresie ustalonym w § 22 dla jednostki planu oznaczonej symbolem P/U.

Inwestycja obejmuje budowę trzech budynków handlowo-usługowych wraz z urządzeniami, w tym z parkingami i ciągami komunikacyjnymi o nawierzchniach utwardzonych. Z danych zawartych w projekcie (plansza zagospodarowania, strona 185) wynika, że inwestycja planowana jest na terenie 2,7098 ha (100%), na którym powierzchnia biologicznie czynna zajmuje 0,5787 ha (21%), teren utwardzony na gruncie/parkingi i ciągi komunikacyjne: 1,4687 ha (54%), i 3 budynki o łącznej powierzchni zabudowy 0,6624 ha (25%). Tereny utwardzone i budynki stanowią powierzchnię 2,1311 ha (78%).

Starosta wskazał, że z tak dużej powierzchni terenu utwardzonego i dachów budynków w przypadku ulewnych deszczy powstają bardzo duże ilości wód opadowych, których sposób zagospodarowania winien być określony w projekcie budowlanym. Projekt budowlany praktycznie nie zawierał bilansu wód opadowych, i ich zagospodarowania, stąd postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. zobowiązano inwestora do uzupełnienia projektu o bilans wód opadowych. Inwestor przedłożył bilans wraz z pismem z dnia [...] lipca 2020 roku. W bilansie tym założono, że deszcz ulewny będzie trwał tylko 15 minut, i przy przyjętej wielkości tego opadu i współczynnikach opóźnienia spływu i współczynniku redukcji powierzchni, w powiązaniu z możliwością odprowadzania do kanalizacji miejskiej wód w ilości 18 m3/ godzinę, wyliczenia te odpowiadają przyjętym rozwiązaniom technicznym ujętym w projekcie budowlanym. Z kolei M. D. zakwestionował metodę obliczenia wód opadowych, jak i przyjętą do obliczeń wielkość (natężenie) opadów, podnosząc, że bardziej miarodajne byłoby przyjęcie rozwiązań dla opadu 1-godzinnego, dla którego wielkość zbiornika retencyjnego musiałaby być trzykrotnie większa.

W tej sytuacji Starosta uznał, że główną osią sporu jest kwestia odprowadzania wód opadowych w razie ulewnych deszczy. Obecnie istniejący, jedyny dla tego terenu i znacznej części terenu miasta, system odprowadzania wód opadowych i ścieków - rurociągiem o średnicy 1.4 m, na tym odcinku jest w czasie ulewy niewydolny, w efekcie ze studzienki kanalizacyjnej, która znajduje się ok. 100 m za terenem inwestycji następuje samoczynny upust wody. Jest to problem powtarzający się w czasie ulewnych deszczy już od wielu lat, dodanie do tego systemu wód opadowych z powierzchni ponad 2 ha z pewnością problem ten znacznie pogłębi. Aktualnie nie ma innej, realnej do zrealizowania alternatywy odprowadzania nadmiernej ilości wód opadowych z terenu inwestycji.

Organ zwrócił uwagę na ustalenia planu miejscowego z 2011 r. Zgodnie z § 15 pkt. 6 planu teren objęty planem należy wyposażyć w sieci infrastruktury technicznej, powiązane z obecnym systemem miejskim oraz podłączenia do nich terenów zabudowanych - dotyczy to również sieci kanalizacji deszczowej. Z kolei w § 15 pkt. 7 lit. e planu nakazano odpowiednie oczyszczanie wód opadowych i odprowadzanie ich do odpowiedniej kanalizacji. Mimo powyższych uregulowań m.p.z.p jak i planów skanalizowania rzeki S., aktualnie nie podjęto żadnych działań, aby rozwiązać problem odprowadzania wód opadowych w gminie O..

Reasumując Starosta wskazał, iż z uwagi na nierozwiązanie w projekcie budowlanym problemu związanego z odprowadzeniem wód opadowych (ulewnych), przyjęte rozwiązania projektowe naruszają ustalenia §15 pkt 6 lit.a i pkt 7 lit.e m.p.z.p.

Od decyzji Starosty [...] odwołanie złożyła spółka R. sp. z o. o. sp. k. Skarżąca podniosła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud. poprzez przyjęcie, iż projekt narusza ustalenia m.p.z.p. oraz naruszenie art. 35 ust. 4 pr. bud. poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę.

Zdaniem spółki powołane przez starostę przepisy § 15 pkt 6 lit.a i pkt 7 lit.e m.p.z.p. dotyczą obowiązków gminy, a nie inwestora i nie mogą pozbawiać właściciela nieruchomości przysługujących mu praw. Ponadto spółka przedłożyła na żądanie organu bilans wód sporządzony przez uprawnioną projektantkę branży sanitarnej. Fakt kwestionowania przez M. D. przyjętych w tym bilansie parametrów nie może być przesłanką odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Starosta nie wskazał, aby bilans był w jakikolwiek sposób błędny lub niekompletny. Bilans ten nie został skutecznie zakwestionowany i w związku z tym powinien być podstawą do poczynienia ustaleń faktycznych potrzebnych do wydania decyzji administracyjnej. Brak jest ponadto dowodów na to, że obecnie istniejący system kanalizacji jest niewydolny. Inwestor zaś przedłożył zapewnienia gestorów sieci w przedmiocie rozwiązań umożliwiających odprowadzanie wód opadowych.

W toku postępowania odwoławczego w dniu [...] października 2020 r. inwestor wprowadził zmiany w projekcie budowlanym, w zakresie powiększenia zbiorników retencyjnych, dostosowania zagospodarowania terenu do nowych zbiorników retencyjnych, a także w zakresie rzędnych terenu i budynków oraz zmiany architektury budynków A i B.

Pismami z dnia [...] października 2020 r., [...] listopada 2020 r. i [...] listopada 2020 r. M. D. wniósł zastrzeżenia odnośnie planowanej inwestycji, w zakresie potencjalnego zalewania nieruchomości sąsiednich oraz zapisów § 22 pkt 14 lit. a i b m.p.z.p. Przedłożył też szereg fotografii obrazujących zalane tereny wokół planowanej inwestycji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 oraz art. 36 pr. bud. uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

Motywując rozstrzygnięcie, po określeniu szczegółowych wymagań i warunków w zakresie realizacji inwestycji, organ wskazał, że działka nr [...], na której ma być zrealizowana inwestycja, objęta jest ustaleniami m.p.z.p. i podlega uzgodnieniom dla terenów obiektów produkcyjnych, składów i magazynów i terenów zabudowy usługowej, oznaczonej na rysunku planu symbolem P/U. Zgodnie z § 22 pkt 1 m.p.z.p. przeznaczeniem podstawowym terenu jest działalność gospodarcza (handel hurtowy, produkcja, przetwórstwo, naprawy, magazyny, składy, bazy, stacje obsługi pojazdów i tym podobne przeznaczenia terenu, obiekty administracyjne i techniczne, usługi.

Odnosząc się do kwestii odprowadzania wód opadowych Wojewoda zaznaczył, że inwestor legitymuje się decyzją środowiskową wydaną przez Burmistrza M. O. z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] Z zapisów ust. 1 pkt II ppkt k tej decyzji wynika, że wody opadowe i roztopowe z terenu obiektu (po ich uprzednim oczyszczeniu w osadniku i separatorze substancji ropopochodnych) poprzez system wewnętrznej kanalizacji deszczowej i retencjonowanie wód opadowych w szczelnych podziemnych zbiornikach należy odprowadzać do kolektora ogólnospławnego z zachowaniem warunków przedstawionych przez administratora sieci.

Z pisma W. O. sp. z o. o. z dnia [...] stycznia 2020 r., znak [...], stanowiącego warunki techniczne na odprowadzenie wód deszczowych (tiret 1, 2, 3, 5, 7, 8 str. 175 projektu budowlanego dział I - zagospodarowanie terenu) wynika, iż: wody opadowe i roztopowe z przedmiotowej nieruchomości należy w maksymalnie możliwy sposób zagospodarować na terenie działki nr [...]; spółka może przyjąć wody opadowe i roztopowe z całego terenu w ilości max. 5 l/s tj. 18m3/h do komory o rzędnych [...], posadowionej na kolektorze kanalizacji ogólnospławnej o średnicy 1400; na instalacji wewnętrznej za pierwszą studnią rewizyjną należy zamontować regulator przepływu; z uwagi na ograniczoną przepustowość istniejącego kolektora o średnicy 1400 w trakcie deszczy nawalnych może wystąpić ograniczony odbiór wód opadowych i roztopowych z przedmiotowego terenu. Budowa przyłącza wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego, który należy przedłożyć celem uzgodnienia.

Z kolei pismem z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...] ([...] projektu budowlanego, dział I zagospodarowanie terenu) W. O. sp. z o. o. uzgodniła przyłącze kanalizacji sanitarnej od punktu włączenia, tj. komory o rzędnych [...] do studni S11 oraz przyłącze kanalizacji deszczowej od punktu włączenia, tj. komory o rzędnych [...] do studni D11, z uwzględnieniem studni z regulatorem przepływu.

Zdaniem Wojewody z przedstawionych rozwiązań projektowych (projekt budowlany dział I - zagospodarowanie terenu, opis techniczny - sieci sanitarne zewnętrzne str. 43 - 51 i rysunek nr [...]) wynika, że ze względu na ukształtowanie terenu wody opadowe podzielono na dwie zlewnie dla których zaprojektowano rurowe zbiorniki retencyjne rozmieszczone za budynkiem A i pod miejscami parkingowymi przed budynkiem B. Wody opadowe z dróg i parkingów przed zrzutem do projektowanych podziemnych zbiorników, podlegają oczyszczeniu w dwóch osadnikach oraz dwóch separatorach koalescencyjnych. Za zbiornikami zaprojektowano przepompownię o wydajności 4,5 dm3/s dla zbiornika retencyjnego ZB1 o pojemności całkowitej 910 m3 oraz przepompownię o wydajności 0,5 dm3/s dla zbiornika retencyjnego ZB2 o pojemności całkowitej 70 m3. Ze względu na ograniczenia przepustowości sieci zaprojektowano regulator przepływu o wydajności 5 dm3/s (5 l/s). Wody ze zbiorników są następnie poprzez pompownię i regulator odpływu odprowadzone do projektowanego przyłącza kanalizacji deszczowej, a następnie do studni D11.

Wojewoda zwrócił uwagę, że gestor sieci dopuścił przyłączenie projektowanego obiektu do sieci i zaświadczył, że istniejąca sieć będzie mogła obiekt ten obsłużyć. Wartość odpływu wody do sieci przewidziana w projekcie zgodna jest z wymaganiami określonymi przez gestora sieci. Starosta O. nie ma zatem kompetencji by kwestionować oświadczenie gestora sieci w tym zakresie.

Zdaniem Wojewody inwestor ma prawo podłączenia inwestycji do publicznych urządzeń kanalizacyjnych. Tym bardziej, iż W. O. wydały warunki przyłączenia do sieci (z pewnym ograniczeniem wartości do przyjęcia). Dlatego też inwestor wskazał, iż wybuduje dwa zbiorniki retencyjne, które będą gromadzić wodę opadową. Zaprojektowane rozwiązania techniczne w zakresie odpowiedniego oczyszczenia wód opadowych i odprowadzenia ich do odpowiedniej kanalizacji deszczowej, zostały w całości spełnione i są zgodne z § 15 pkt 6 lit. a i pkt 7 lit. d i e m.p.z.p. w związku z ust. 1 pkt II ppkt k decyzji środowiskowej oraz pismem W. O. z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...], stanowiącym warunki techniczne na odprowadzenie wód deszczowych dla planowanej inwestycji.

Organ odwoławczy podkreślił, że nawet jeśli obecny system kanalizacji ogólnospławnej jest niewydolny, to zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty (w tym w zakresie wodociągów, kanalizacji usuwania i oczyszczania ścieków) należy do zadań własnych gminy. Jeśli więc gmina uchwaliła plan miejscowy przewidujący powstanie obiektów handlowych o określonych parametrach, to ma obowiązek dostosowania istniejącego systemu kanalizacji, co zresztą zostało w m.p.z.p. przewidziane - jako docelowe rozwiązanie. Brak koncepcji budowy sieci po stronie gminy nie może natomiast być przesłanką do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę obiektów handlowo- usługowych.

Odnosząc się natomiast do zastrzeżeń podnoszonych przez M. D., organ wskazał, że w § 15 pkt 7 lit. b m.p.z.p. określono odprowadzenie ścieków do istniejącego systemu kanalizacji po jego rozbudowie. Na terenach, które zostaną wyposażone w system kanalizacji, ustala się nakaz podłączenia wszystkich obiektów, w których mogą powstać, do tej kanalizacji. Z kolei w § 15 pkt 7 lit. c m.p.z.p. doprecyzowano, że nakaz odprowadzenia do kanalizacji, o której mowa wyżej, ścieków przemysłowych, po odpowiednim oczyszczeniu i na warunkach uzgodnionych z operatorem sieci oraz spełnieniu wymagań przewidzianych przepisami prawa.

Organ zwrócił uwagę, że powołane zapisy odnoszą się do ścieków przemysłowych, a nie wód opadowych, o których mowa w z § 15 pkt 7 lit. d i e m.p.z.p. Inwestor pismem z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...] (tiret 2, 3 str. 178 projektu budowlanego, dział I zagospodarowanie terenu) uzyskał od gestora sieci zgodę na przyłączenie kanalizacji sanitarnej od punktu włączenia, tj. komory o rzędnych 188.[...].07 do studni S11 (na warunkach technicznych określonych w piśmie W. O. sp. z o. o. z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...]). Jak wynika z przedstawionych rozwiązań projektowych (projekt budowlany dział I - zagospodarowanie terenu, str. 45 opis techniczny - sieci sanitarne zewnętrzne i rysunek nr [...]) kanalizacja sanitarna została podłączona w miejscu wskazanym ww. warunkach technicznych określonych przez W. O..

Odnosząc się do potencjalnego zakłócenia stosunków wodnych przez planowaną inwestycję na działkach sąsiednich nr [...], organ wskazał, że aby uchronić tereny sąsiednie od jakichkolwiek skutków związanych z realizacją inwestycji, wzdłuż działek na terenach biologicznie czynnych zaprojektowane zostały spadki w kierunku projektowanej inwestycji obniżające rzędne na działce nr [...] w stosunku do poziomów działek sąsiednich o 20 cm. W projekcie budowlanym wykazano obszar niwelacji i projektowane rzędne na planie zagospodarowania terenu w zakresie planowanej inwestycji (rysunek nr [...] PZT projekt budowlany, dział I - zagospodarowanie terenu i rysunek analiza rzędnych, str. 173, projekt budowlany, dział I - zagospodarowanie terenu). Wojewoda zwrócił uwagę, że od strony działek sąsiednich nr [...], działka nr [...] posiada duży obszar powierzchni biologicznie czynnej, niepodlegającej przekształceniu. Obszar ten będzie wchłaniać wody opadowe. Stąd wyprofilowanie działki przez niwelacje gruntów po obrzeżach wyeliminuje jakiekolwiek zagrożenie spływu wód opadowych na terenach biologicznie czynnych z działki nr [...] w kierunku sąsiednich nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 22 pkt 14 lit. a i b m.p.z.p., poprzez brak zsumowania powierzchni sprzedaży 3 budynków handlowo-usługowych – których łączna powierzchnia sprzedaży przekroczy 2000 m2 – organ wskazał, że przedmiotowe zapisy określają zakaz lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 i dotyczą każdego istniejącego i projektowanego obiektu na terenie oznaczonym symbolem P/U. Organ zwrócił uwagę, że przedmiotem inwestycji jest budowa trzech odrębnych i oddalonych od siebie obiektów tj. budynków handlowo-usługowych (projekt budowlany, rys: Z001 - PZT). Każdy z tych obiektów posiada powierzchnię sprzedaży mniejszą niż 2000 m2 , a mianowicie budynek A - 1759 m2 powierzchni sprzedaży, budynek B - 1735,39 m2 powierzchni sprzedaży, budynek C - 1072,20 m2 powierzchni sprzedaży (projekt budowlany, rys: [...], [...], [...]). W związku z powyższym inwestycja, obejmująca trzy odrębnie zaprojektowane, samodzielne technicznie obiekty, których każdy posiada mniej niż 2000 m2 powierzchni sprzedaży, nie narusza § 22 pkt 14 lit. a i b miejscowego planu.

Reasumując Wojewoda stwierdził, że dokumentacja projektowa została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożył stosowne załączniki, wynikające z art. 33 ust. 2 pr. bud., w tym m. in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestycja jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami technicznymi określonymi rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 poz. 1065, dalej r.w.t.) oraz wymaganiami ostatecznej decyzji Burmistrza M. O. z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, a także nie wpłynie negatywnie na interes osób znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów oraz interes osób trzecich. Inwestor wywiązał się z obowiązków nałożonych postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020 r. W tych okolicznościach organ stwierdził, że wobec spełnienia wymagań z art. 35 ust. 1 pr. bud. oraz art. 32 ust. 4 pr. bud., organ zobowiązany jest do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 pr. bud.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. D. wniósł o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze podniesiono następujące zarzuty:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 6 i art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pr. bud. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób prawidłowy i wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności przez:

- zaniechanie oceny wydanej decyzji Burmistrza O. z dnia [...].10.2020 r., nr [...] nakazującej inwestorowi (jako właścicielowi działki nr [...]) usunięcie przeszkody i zmiany w odpływie wody powstałej na skutek nadsypania terenu (w tym zasypania koryta rzeki) i wykonania muru oporowego,

- zaniechanie rozważenia jaki charakter miała dokonana przez inwestora niwelacja gruntu i jakie będzie miała skutki oraz konsekwencje,

- zaniechania rozważenia czy doszło do samowoli budowlanej ewentualnie zanieczyszczenia terenu inwestora odpadami,

-nieprawidłowego ustalenia, że inwestor w zatwierdzonej dokumentacji projektowej przewidział spadki w kierunku projektowanej inwestycji obniżającej rzędne na działce [...] w stosunku do poziomów działek sąsiednich o 20 cm,

- zaniechania oceny wydanych warunków technicznych przyłączenia do kanalizacji sanitarnej,

- zaniechanie oceny opinii geologiczno-inżynieryjnej dotyczącej podstaw posadowienia obiektu i stanowiącej podstawę opracowania projektowego, ale wykonanej dla innego zamierzenia budowlanego tj. budowy 5 budynków handlowo - usługowych,

2. naruszenie art. 7b k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. polegające na braku wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy pomiędzy organami w szczególności przez zaniechanie wystąpienia do:

- gestora sieci kanalizacji, zarządzającego kolektorem ogólnospławnym (Wodociągi Ostrzeszowskie sp. z o.o.) o wyjaśnienie rozbieżności w wydanych warunkach technicznych przyłączenia do sieci (Warunki przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej W. O. - nr [...] z dnia [...].07.2020 r. oraz Warunki przyłączenia do kanalizacji deszczowej W. O. - nr [...] z dnia [...].01.2020 r.),

- Burmistrza O. w celu ustalenia jakim gruntem i w jakich okolicznościach inwestor dokonał nadsypania terenu inwestowanej nieruchomości, chociaż ustalenia wymagało czy teren ten stanowi składowisko odpadów lub też czy dokonano niwelacji terenu stanowiącej samowolę budowlaną,

- organów nadzoru budowlanego w celu ustalenia czy prowadzone było postępowanie w przedmiocie ustalenia czy na terenie objętym inwestycja prowadzone było postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej w związku z wykonaniem prac przygotowawczych oraz muru oporowego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy to na organie prowadzącym sprawę ciąży prawny obowiązek wyjaśnienia wszelkich wątpliwości i zebranie uzupełniającego materiału dowodowego w sposób, który pozwala na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, wyjaśnienie wszelkich wątpliwości i w tym celu uzyskanie stanowiska innych organów,

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwie sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji polegające na zaniechaniu:

- wyjaśnienia z jakich przyczyn organ odwoławczy uznał dokonane przez inwestora działania polegające na: zmianie stosunków wodnych, nadsypaniu terenu objętego inwestycją gruntem innym niż rodzimy, zmianie punktów wysokościowych, wybudowaniu muru oporowego za neutralne z punktu widzenia inwestycji i jej skutków dla gruntów sąsiednich, chociaż skarżący złożył wnioski dowodowe i sformułował zarzuty wskazujące na brak możliwości wykonania wydanej decyzji z dnia [...].10.2020 r. (nieostatecznej) w przypadku wydania zaskarżonego pozwolenia na budowę, a w konsekwencji wyrządzenie szkody środowisku i jemu jako właścicielowi gruntu sąsiedniego oraz naruszenie innych obowiązujących przepisów prawa,

- oceny wzajemnego oddziaływania trzech budynków handlowo - usługowych, które mają powstać w ramach tej inwestycji wraz z infrastrukturą techniczną i analizy czy każdy z tych obiektów cechuje się wymaganą samodzielnością i mógłby oddzielnie uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, a także być przedmiotem samodzielnego obrotu oraz czy pozostają one (lub nie i z jakich przyczyn) w takim związku funkcjonalnym, który przesądza o tym, że stanowią (lub nie) całość techniczno - użytkową i ich powierzchnia sprzedaży winna podlegać zsumowaniu, zaś organ ograniczył się tylko do wskazania, że powierzchnia sprzedaży w tych obiektach nie powinna być sumowana,

4. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie podczas gdy w toku postępowania administracyjnego zaistniały przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie zmiany stanu wód na gruncie i ustalenia obowiązków spoczywających na inwestorze, a zmierzających do usunięcia skutków dokonanych przez niego czynności, którego zakończenie ma bezpośredni wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji i zakres dokumentacji projektowej stanowiącej jej podstawę;

5. art. 136 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na skutek czego inwestor dokonał istotnej zmiany dokumentacji projektowej, która podlegała ocenie wyłącznie przez organ odwoławczy (w ramach jednej instancji) i nie została oceniona zgodnie z kryteriami wynikającymi z art. 35 pr. bud.

6. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym przyjęciu, że przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa (po jej zmianie) jest aktualna i kompletna z punktu widzenia opisanych powyżej warunków, chociaż z opisu technicznego i z części rysunkowej nie wynika, że zostaną przeprowadzone "prace naprawcze" (nakazane powołaną powyżej decyzją Burmistrza O.) przywracające prawidłowe stosunki wodne oraz prace ziemne polegające na usunięciu nawiezionych mas ziemnych, a także sposób ich wykonania, a także na przyjęciu, że dokumentacja ta jest prawidłowa i usuwa nieprawidłowości dostrzeżone na etapie postępowania przed organem I Instancji (powołane w decyzji Starosty [...]), chociaż inwestor w tym zakresie ograniczył się jedynie do zwiększenia zbiorników retencyjnych, a nadto dokonał istotnych (jak to zakwalifikował organ odwoławczy) zmian projektowych dotyczących pozostałych elementów inwestycji (w tym kubatury budynków), gdy w świetle przepisów uchylonego obecnie (ale znajdującego zastosowanie) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. okoliczności takie powinny być również uwzględnione przez projektanta jako szczególne warunki prowadzenia prac budowlanych,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- § 8 ust. 3 lit. c) i ust. 7 oraz § 15 pkt 6 lit. a) i pkt 7 lit. b) m.p.z.p. - poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przepisy § 15 pkt 7 lit. d) i e) odnoszą się wyłącznie do ścieków przemysłowych,

- § 8 ust. 2 lit a) m.p.z.p. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody z utworów czwartorzędowych w O., pow. ostrzeszowski w województwie wielkopolskim poprzez ich niezastosowanie i dopuszczenie aby do gleby i wód podziemnych były wprowadzone ścieki z zainwestowanego terenu,

- § 22 pkt 14 lit. a) i b) m.p.z.p. w zw. z § 2 pkt 19) u.p.z.p. i w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud. polegające na ich nieprawidłowym zastosowaniu i błędnej wykładni oraz przyjęciu, że powierzchnia sprzedaży każdego z trzech obiektów handlowo - usługowych na terenie inwestycji nie sumuje się, z jednoczesnym pominięciem czynników oraz okoliczności, które należy wziąć pod uwagę dla ustalenia czy mamy do czynienia z jednym obiektem handlowym stanowiącym całość techniczno- użytkową oraz zaniechaniu wskazania tych czynników,

- art. 32 ust. 4 a) pr. bud. poprzez zaniechanie jego zastosowania,

- art. 234 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. prawo wodne (Dz.U. z 2020 r. poz. 310) oraz § 29 r.w.t. poprzez ich niezastosowanie i doprowadzenie do utrwalenia stanu niezgodnego z prawem.

Rozwijając w uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty skarżący argumentował, że przy wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organ nie wziął pod uwagę decyzji Burmistrza O. nakazującej inwestorowi usunięcie przeszkody i dokonanej zmiany w odpływie wody. Skarżący zwrócił uwagę, że inwestor dokonał przewyższenia terenu, który nawet w wyniku wprowadzenia zmian (20 cm wg zmienionej dokumentacji projektowej) będzie wynosić 80 cm w stosunku do jego działki, co będzie miało wpływ na stosunki wodne.

Ponadto, skoro organowi I instancji jest znany problem zbyt małej przepustowości kolektora i zalewania gruntów sąsiednich, to zdaniem strony wątpliwości budzi kwestia wydanych warunków technicznych i jej zaakceptowania w toku postępowania, w szczególności z punktu widzenia rozmiarów inwestycji.

Zdaniem skarżącego Wojewoda nie odniósł się również do tego, że inwestor dokonał już pewnych prac przygotowawczych (zasypanie koryta rzeki i zmiana rzędnych terenu) a potem dopiero sporządził mapę do celów projektowych i wystąpił o decyzję o pozwoleniu na budowę. Nawiezione masy ziemne stanowią zdaniem strony odpady i podlegają reżimowi ustawy o odpadach.

Skarżący podtrzymał też wyrażane w toku postępowania stanowisko o niezgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym w zakresie infrastruktury technicznej (odprowadzania ścieków, wód opadowych, kanalizacji) jak i naruszenia postanowień rozporządzenia [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., wedle którego inwestycja znajduje się na terenie ochrony pośredniej, gdzie zakazano wykonywania robót i czynności powodujących zmniejszenie przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia m.in. wprowadzania ścieków do wód lub ziemi.

Zdaniem skarżącego planowane 3 obiekty handlowe stanowią całość techniczno- użytkową (w szczególności budynki A i B) a organ zaniechał ustalenia czy w tym przypadku należało potraktować je jako jedno przedsięwzięcie i dokonać sumowania powierzchni sprzedaży – w takiej sytuacji przekroczony zostałby określony planem limit 2000 m2 powierzchni sprzedaży.

Skarżący podniósł również, że inwestor w sposób istotny zmienił dokumentację projektową, a podległa ona wyłącznie ocenie przez organ II instancji. Wydana w sprawie decyzja II instancji nie rozwiązała przy tym problemu zakłócenia stosunków wodnych i zalewania sąsiednich działek z uwagi na niską przepustowość kanalizacji.

W skardze wskazano, że zgodnie z art. 32 ust. 4 lit. a pr. bud. nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1, czyli gdy roboty budowlane rozpoczęto, mimo że inwestor nie posiadał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonanie przez inwestora samowolnej niwelacji terenu oraz muru oporowego stanowiło samowolę budowlaną.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z [...] marca 2021 r. R. sp. z o.o. sp.k. wniosła o odrzucenie skargi M. D., argumentując, że jego działki znajdują się poza obszarem oddziaływania inwestycji, jak i inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działek skarżącego o numerach [...] Spółka podkreśliła również, że wbrew stanowisku skarżącego nie ma wpływu na zalewanie jego działek, a stosunki wodne ukształtowane zostały w latach 80.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej p.p.s.a.), kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2020 r. wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda odmiennie od Starosty [...] uznał, że ziściły się wymienione w art 35 ust. 1 pkt 1-4 pr. bud. przesłanki do zatwierdzenia przedłożonego przez inwestora: spółkę R. sp. z o.o. sp. k. w O. projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę trzech budynków handlowo- usługowych z instalacjami wewnętrznymi (wodno-kanalizacyjnymi, deszczowymi, gazowymi, c.o. i elektrycznymi) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, w tym sieci gazowe, elektryczne, wodno-kanalizacyjne i deszczowe, parkingami, placami i drogami dojazdowymi oraz pylonem reklamowym na działce nr [...], przy ul. [...] a w O..

Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepis art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: (a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, (b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, (c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: (a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, (b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, (c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, (d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego omówienia wymaga kilka zagadnień.

Zdaniem Sądu zasadnie Wojewoda uznał, że objęta wnioskiem inwestycja obejmująca budowę 3 budynków handlowo - usługowych nie narusza wskazanego w § 22 pkt 14 lit. a i b m.p.z.p. zakazu lokalizacji obiektów o powierzchni przekraczającej 2000 m2. W tym zakresie skarżący wywodził, iż należało zsumować powierzchnię sprzedaży wymienionych obiektów handlowych (a w szczególności pozostających w odległości 3 m budynków A i B), bowiem tworzą one całość techniczno-użytkową. Sąd stanowiska skarżącego nie podziela. Należy wskazać, że problematykę tę poruszono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2398/16 (dostępny w CBOSA), gdzie dokonano analizy pojęć "obiektu handlowego", "powierzchni sprzedaży" (w rozumieniu art 2 pkt 19 u.p.z.p.) i "całości techniczno-budowlanej" oraz wzajemnej relacji tych pojęć na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. NSA doszedł do wniosku, że w stosunku do odrębnych konstrukcyjnie budynków nie można przyjąć, że stanowią "całość techniczno-użytkową" obiektu handlowego, nawet jeżeli będą posiadały wspólne instalacje i urządzenia techniczne, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki, które w rozumieniu Prawa budowlanego stanowią "urządzenia budowlane". NSA stwierdził, że argumentem świadczącym o "całości techniczno-użytkowej" nie może być także fakt objęcia jednym wnioskiem dwóch odrębnych budynków, a także okoliczność, że inwestycja dotyczy jednej działki o znacznej powierzchni.

Zdaniem Sądu analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przedmiotowa inwestycja ma polegać na budowie trzech nieprzylegających do siebie, odrębnych konstrukcyjnie obiektów handlowych, w których ma być prowadzona sprzedaż. Każdy z budynków może funkcjonować samodzielnie, jak i mógłby być przedmiotem odrębnego wniosku o pozwolenie na budowę. Powyższego stanowiska nie zmienia fakt bliskiego położenia budynków oznaczonych literami A i B. Inwestor wskazał, że powierzchnia sprzedaży w każdym z budynków nie przekroczy 2000 m2 (por. część graficzna projektu inwestycji). W konmsekwencji brak było podstaw do sumowania ich powierzchni. Zasadnie więc Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja nie narusza § 22 pkt 14 lit. a i b m.p.z.p., a sformułowany w tym zakresie zarzut skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.

W dalszej kolejności odnieść należy się do zgodności inwestycji z przepisami obowiązującego planu miejscowego regulującymi problematykę infrastruktury technicznej. Zwrócić należy uwagę, że to właśnie z tego względu Starosta orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z decyzji organu I instancji wynikało, że projekt budowlany nie przewidywał rozwiązania gwarantującego odprowadzanie wód opadowych (ulewnych) co miało stanowić naruszenie zapisów § 15 pkt 6 lit. a i pkt 7 lit. e m.p.z.p. Zgodnie z § 15 pkt 6 lit. a m.p.z.p. w zakresie lokalizacji sieci, obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej docelowo należy wyposażyć teren w sieci infrastruktury technicznej powiązanych z istniejącym systemem miejskim oraz podłączenia do niej terenów zabudowanych w zakresie: sieci wodociągowej, sieci kanalizacji sanitarnej, sieci kanalizacji deszczowej, sieci energetycznej skablowanej, sieci gazowej, podziemnej w zależności od potrzeb. Z kolei z § 15 pkt 7 lit. d i e m.p.z.p. wynika nakaz wyposażenia w systemy odprowadzenia wód opadowych z wszelkich ulic, placów, parkingów, dojazdów o utwardzonej nawierzchni, a w przypadku zastosowania nawierzchni częściowo utwardzonych (ażurowych) nakaz odpowiedniego zabezpieczenia środowiska gruntowo-wodnego przed przenikaniem zanieczyszczeń; ustala się nakaz odpowiedniego oczyszczenia wód opadowych o których mowa wyżej oraz w pozostałych przypadkach przewidzianych przepisami prawa i odprowadzenia ich do odpowiedniej kanalizacji.

Z akt sprawy wynika, że inwestor wykazał spełnienie warunku w zakresie odprowadzania wód deszczowych i opadowych do kanalizacji. Spółka uzyskała decyzję środowiskową wydaną przez Burmistrza M. O. z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], w której przewidziano rozwiązania dotyczące sposobu odprowadzania wód opadowych. W decyzji środowiskowej wskazano, że ma to nastąpić poprzez system wewnętrznej kanalizacji deszczowej i przyłącze kanalizacji deszczowej zgodnie z warunkami technicznymi z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] Przewidziano wybudowanie dwóch podziemnych zbiorników retencyjnych, które będą odpowiedzialne za przechowywanie nadmiaru wód opadowych i następnie, z regulacją przepływu, nadmiar wód będzie sukcesywnie odprowadzany do kolektora ogólnospławnego. Zastosowanie powyższego rozwiązania retencjonowania pozwoli na maksymalne zagospodarowanie wód opadowych na terenie nieruchomości, bez powodowania szkód na terenach sąsiednich. Co więcej decyzja środowiskowa była przedmiotem kontroli WSA w Poznaniu – wyrokiem z dnia [...] lipca 2021 r. , sygn. II SA/Po [...] (dostępne w CBOSA), Sąd oddalił skargę M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującą w mocy Burmistrza M. O. z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] Inwestor legitymuje się więc ostateczną i prawomocną decyzją środowiskową.

Ponadto na rzecz R. sp. z o.o. sp. k. W. O. wydały warunki techniczne na odprowadzanie wód deszczowych (pismo z [...] stycznia 2020 r. nr [...]), w których określono maksymalną ilość wód opadowych możliwych do przyjęcia do kolektora oraz nakazano zagospodarowanie pozostałych wód opadowych i roztopowych na terenie działki. Kolejnym pismem z [...] lipca 2020 r. uzgodnione zostało przez W. O. przyłącze kanalizacji sanitarnej oraz przyłącze kanalizacji deszczowej. Zwrócić należy uwagę, że to W. O. są gestorem sieci i brak jest podstaw do kwestionowania możliwości przyłączenia planowanych obiektów do sieci publicznych urządzeń kanalizacyjnych, jak i wydolności tej sieci.

Należało więc podzielić stanowisko Wojewody, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z wydaną decyzją o środowiskową, jak i wydanymi przez W. O. sp. z o.o. warunkami przyłączenia, jak i przewiduje odpowiednie rozwiązania technologiczne, polegające na wyposażeniu obiektu w zbiorniki retencyjne, dwie przepompownie i regulator przepływu. Powyższe zaś ma zapewnić sprawne odprowadzanie wód opadowych do przyłącza kanalizacji deszczowej, a następnie do studni (por. str 43- 51 projektu budowlanego). Zgodzić się również należało z Wojewodą, że przedstawione w projekcie budowlanym rozwiązania technologiczne w zakresie odprowadzania wód opadowych nie naruszają § 15 pkt 6 lit. a i pkt 7 lit. e m.p.z.p.

Dodać trzeba, że słusznie podnoszono na etapie odwołania od decyzji organu I instancji, że brak podjęcia inicjatywy przez Gminę w celu realizacji postanowień planu miejscowego i podjęcia działań w celu usprawnienia gminnego systemu kanalizacji, zdolnego np. do obsługi obiektów handlowych (których wybudowanie plan dopuszcza) nie może skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę takiego obiektu. To po stronie Gminy leży obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty i realizowanie w związku z tym zadań własnych obejmujących sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym).

W konsekwencji zarzuty skargi w wyżej opisanym zakresie Sąd uznał za nietrafne, podobnie jak stanowisko organu I instancji, zaś w pełni zaaprobował stanowisko Wojewody wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi w zakresie naruszenia § 8 ust. 2 lit a) m.p.z.p. w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nr [...] z [...] września 2006 r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody z utworów czwartorzędowych w O., pow. ostrzeszowski w województwie wielkopolskim (Dziennik Urzędowy Woj. W. Nr [...] poz. 3689) poprzez ich niezastosowanie i dopuszczenie aby do gleby i wód podziemnych były wprowadzone ścieki z zainwestowanego terenu, Sąd wskazuje że nie podziela tego zarzutu. Przywołany przez skarżącego § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wskazuje, że na terenie ochrony pośredniej zabrania się wykonywania robót i czynności powodujących zmniejszenie przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia tj.: wprowadzania ścieków do wód lub ziemi. Przepis ten dotyczy więc sposobu odprowadzania ścieków, a nie wód opadowych. Skarżący nie wykazał, aby zaproponowane w projekcie budowlanym rozwiązania technologiczne miały prowadzić do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a jedynie twierdził, że problem stanowić miało potencjalne gromadzenie się wód opadowych na jego działce.

Sąd nie podzielił również kolejnego zarzutu podniesionego w skardze, dotyczącego działania inwestora w ramach tzw. samowoli budowlanej, tj. rozpoczęcia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podnosił, że inwestor przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę wykonał pewne prace przygotowawcze (niwelację terenu) – prace te zdaniem skarżącego stanowiły już początkowy etap procesu budowlanego. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 12 pr. bud. pozwolenie na budowę stanowi decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 41 ust. 1 i 2 ustawodawca określił zaś co rozumie pod pojęciem rozpoczęcia budowy. Zdefiniowanie rozpoczęcia budowy ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny jej legalności Ustawodawca stwierdził, że rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy (art. 41 ust. 1 pr. bud.). Rozpoczęcie budowy następuje zatem nie z chwilą podjęcia robót mających na celu wykonanie określonego obiektu (np. wylanie fundamentów), ale z chwilą podjęcia prac przygotowawczych określonych w art. 41 ust. 2 pr. bud. To zaś oznacza, że już wytyczenie geodezyjne obiektu w terenie, wykonanie niwelacji terenu budowy, jego zagospodarowanie w celu wykonania określonych robót budowlanych (np. budowa tymczasowych obiektów) czy też wykonanie przyłączy infrastruktury technicznej na potrzeby budowy powoduje, że z punktu widzenia obowiązującego prawa nastąpiło rozpoczęcie budowy (por. komentarz do art. 41 pr. bud. pod. Red. Niewiadomskiego, CH Beck 2021).

Z przedłożonej przez skarżącego opinii hydrologicznej (sporządzonej w maju 2020 r.) wynika, że na około 1,5 roku przed złożeniem przez R. sp. z o.o. sp.k. wniosku o pozwolenie na budowę (1 czerwca 2020 r.) na terenie działki [...] doszło do niwelacji terenu polegającej na nadsypaniu ziemi i podniesieniu poziomu działki względem poziomu działek nr [...] (str. 25 ww. opinii, k. 31 akt sądowych). Niemniej jednak brak jest podstaw aby z powyższych okoliczności wysnuć wniosek o podjęciu prac przygotowawczych w rozumieniu art. 41 ust. 2 pr. bud. Z akt sprawy nie wynika aby te prace poprzedzało wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, a zdaniem Sądu o przystąpieniu do rozpoczęcia budowy można by ewentualnie mówić po wykonaniu przez inwestora prac przygotowawczych określonych w art. 41 ust. 2 pkt 1 i 2 pr. bud. a nie jedynie samej niwelacji terenu. Z uwagi na tak znaczny okres czasu (1,5 roku przed wystąpieniem z wnioskiem o pozwolenie na budowę) trudno uznać aby wykonanie samej niwelacji terenu było bezpośrednio związane z podjęciem przez inwestora prac przygotowawczych w celu rozpoczęcia budowy. Wobec tego nie sposób uznać aby spółka R. sp. z o.o. sp.k. działała w ramach samowoli budowlanej i rozpoczęła roboty budowlane przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

W kontekście niwelacji terenu Wojewoda wskazał, że aby uchronić tereny sąsiednie (w tym działki skarżącego) od skutków związanych z realizacją inwestycji, wzdłuż działek na terenach biologicznie czynnych zaprojektowane zostały spadki w kierunku projektowanej inwestycji obniżające rzędne na działce [...] w stosunku do poziomów działek sąsiednich o 20 cm. W projekcie budowlanym wykazano obszar niwelacji i projektowane rzędne na planie zagospodarowaniu terenu w zakresie planowanej inwestycji (rysunek nr [...] PZT projekt budowlany, dział I - zagospodarowanie terenu i rysunek analiza rzędnych, str. 173, projekt budowlany, dział I - zagospodarowanie terenu). Słusznie również Wojewoda zwrócił uwagę, że od strony m.in. działek skarżącego (2178, 2179- łąki trwałe, k. 8.4 akt I instancji) teren inwestycji posiada duży obszar powierzchni biologicznie czynnej, niepodlegającej przekształceniu. Będzie to teren niezabudowany, pokryty roślinnością i umożliwi naturalną retencję wody (wchłanianie wód opadowych i roztopowych). Wykonanie niwelacji terenu po obrzeżach ma zapobiec spływaniu wody do sąsiednich nieruchomości i "zatrzymanie ich" na terenach biologicznie czynnych nieruchomości inwestora.

Sąd wskazuje, że ocena czy ewentualnie inwestor dokonał nawiezienia odpadów (gruzu ceglanego, żużlu- str. 9 uzasadnienia skargi) pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania, wyznaczonego granicami przepisu art. 35 pr. bud. W ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 poz. 797 ze zm.) uregulowane zostało postępowanie w przedmiocie postępowania z odpadami, w tym usuwania ich z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Poza zakresem kontroli w rozpoznawanej sprawie pozostaje także postępowanie w przedmiocie zmiany stanu wód na gruncie. Brak było podstaw do zawieszenia postępowania o pozwolenie na budowę z uwagi na to, że rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie zainicjowane przez M. D., nie stanowiło zagadnienia wstępnego, wymagającego rozpoznania przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

W skardze podnoszono również zarzut, że inwestor dokonał istotnej zmiany dokumentacji projektowej, która podlegała ocenie wyłącznie przez organ odwoławczy (w ramach jednej instancji) i nie została oceniona zgodnie z kryteriami wynikającymi z art. 35 pr. bud. Z akt sprawy wynika, iż [...] października 2020 r. do Wojewody wpłynęło pismo inwestora, w którym spółka przedłożyła zmieniony projekt budowlany, w zakresie powiększenia zbiorników retencyjnych, dostosowania zagospodarowania terenu do nowych zbiorników retencyjnych, a także w zakresie rzędnych terenu i budynków oraz zmiany architektury budynków A i B.

Zmiana projektu budowlanego w trakcie postępowania, zwłaszcza na etapie postępowania odwoławczego, jest niewątpliwie ważką okolicznością, nie oznacza jednak automatycznie bezwzględnej konieczności powtórnego przeprowadzenia postępowania przed organem I instancji. W szczególności kiedy naniesione przez projektanta zmiany nie mają charakteru na tyle istotnego, że wymagałyby ponownej oceny możliwości realizacji inwestycji w kontekście zmienionego projektu budowlanego. Zdaniem Sądu porównanie dokumentacji projektowej z maja 2020 r. i października 2020 r. prowadzi do wniosku, że naniesione zmiany nie miały charakteru istotnego: nieznaczna zmiana architektury i powierzchni zabudowy budynków A i B; zaplanowanie dodatkowego wjazdu; zmiana układu miejsc postojowych; powiększenie zbiorników retencyjnych. Charakter zmian w projekcie nie wymagał przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Starostę Ostrzeszowskiego i organ odwoławczy orzekając merytorycznie nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Lektura akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że istnieje konflikt pomiędzy skarżącym a inwestorem i skupia się on na kwestii zalewania działek skarżącego przez wody pochodzące z niewydolnej kanalizację deszczowej przy jednoczesnym braku naturalnego spływu wody w stronę działki inwestora. Podkreślić należy, że jest to stan już istniejący. Przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania zostały ukierunkowane m.in. na to aby usprawnić proces retencji wód opadowych, przewidziano także zwiększenie zbiorników retencyjnych. Brak jest podstaw do uznania, że realizacja projektowanej inwestycji spowoduje zakłócenie stosunków wodnych na gruncie i że projekt narusza przepis § 29 r.w.t. Jednocześnie realizacja inwestycji nie uniemożliwi w przyszłości wykonania ewentualnych prac na działce inwestora – w przypadku wydania ostatecznej i prawomocnej decyzji w prowadzonym postępowaniu z art. 234 Prawa wodnego.

Wobec zatem spełnienia przez przedłożony przez spółkę R. sp. z o.o. sp. k. projekt budowlany wszelkich wymagań ustawowych – stwierdzeniem że jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, został przygotowany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowalne, jest zgodny z m.p.z.p. oraz przepisami r.w.t. jak i spełnia wymagania decyzji środowiskowej – brak było podstaw do odmowy jego zatwierdzenia oraz udzielenia pozwolenia na budowę.

Końcowo Sąd wskazuje, ze błędne było stanowisko uczestnika postępowania spółki R. sp. z o.o. sp.k., że M. D. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, skoro w sposób oczywisty objęta wnioskiem inwestycja dotyczyła jego interesów, jak i jest on współwłaścicielem działek nr [...], graniczących z działką inwestora.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Wojewody odpowiada prawu – stan faktyczny sprawy został wnikliwie wyjaśniony, rozważono wszystkie istotne okoliczności sprawy, przy rozstrzyganiu sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] kwietnia 2021 r. (k. 201 akt sąd.).