Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1972/92
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1993-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 19
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: Dochodzenie w drodze sądowej uznania bezskuteczności wypowiedzenia udziału w dwuosobowej spółce cywilnej nie stanowi przeszkody do wykreślenia spółki z ewidencji działalności gospodarczej.

TEZY

Dochodzenie w drodze sądowej uznania bezskuteczności wypowiedzenia udziału w dwuosobowej spółce cywilnej nie stanowi przeszkody do wykreślenia spółki z ewidencji działalności gospodarczej.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Wydziału Urzędu Miejskiego, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją wydaną na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324/ postanowił wykreślić z ewidencji działalności gospodarczej wpis dotyczący działalności w zakresie importu oraz obrotu artykułami sanitarnymi dopuszczonymi w Polsce, importu i eksportu towarów nie wymagających koncesji - zgłoszonej przez W.W. i M.O.

Organ I instancji uzasadnił swoją decyzję rezygnacją M.O. z działalności gospodarczej w spółce z dniem 31.3.1992 r.

Od powyższej decyzji odwołała się W.W. podnosząc, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest przedwczesne, ponieważ przed Sądem Wojewódzkim zawisła sprawa o ustalenie skuteczności oświadczenia woli M.O. co do jego wypowiedzenia udziału z ważnych powodów - bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Rozstrzygnięcie charakteru stosunków cywilnoprawnych łączących M.O. i W.W. nie należy do organów administracji.

Zdaniem odwołującej się, wniesienie przez nią pozwu spowodowało przerwanie terminu wypowiedzenia udziałów w spółce i do czasu zakończenia tej sprawy wydawanie merytorycznej decyzji o wykreśleniu spółki jest przedwczesne.

Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że M.O., powołując się na ważne powody, na podstawie art. 869 par. 2 Kc w dniu 27.12.1991 r. bez zachowania terminów umownych wypowiedział swoje udziały w spółce ze skutkiem na dzień 31.3.1992 r. Wypowiedzenie to jest skuteczne do czasu ewentualnego wzruszenia wyrokiem sądowym.

Zdaniem organu odwoławczego wniesienie przez W.W. powództwa do sądu nie zapobiegło skutkom wypowiedzenia w postaci rozwiązania spółki ani też nie przerwało terminu tego wypowiedzenia.

Wystąpienie M.O. ze spółki spowodowało zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, co zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej stanowi podstawę do wykreślenia podmiotu gospodarczego z przedmiotowej ewidencji. W.W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 7, art. 8, 97 par. 1 pkt 4 Kpa. Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, podniosła, że wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej spółki jest przedwczesne.

Skarżąca uważa za błędny pogląd organu odwoławczego, że spółka została rozwiązana z dniem 31.3.1992 r. i że dla organu administracji wiążące jest zawiadomienie o zaprzestaniu działalności przez M.O., ponieważ nie prowadzi on tej działalności sam jako osoba fizyczna. Zdaniem skarżącej, dla wykreślenia z ewidencji działalności spółki konieczne jest zgodne oświadczenie woli obojga wspólników.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Prokurator, biorący udział w rozprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W.W. i M.O. prowadzili na zasadzie spółki prawa cywilnego działalność gospodarczą w zakresie handlu materiałami opatrunkowymi, sanitarnymi oraz narzędziami i aparatami medycznymi, jak również lekami, surowicami i szczepionkami.

Umowa spółki została zawarta 27.10.1990 r., a następnie została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miejski w dniu 7.11.1990 r.

W myśl art. 860 par. 1 Kc - "przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony /w umowie/". Majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników jako współwłasność łączna, co wywołuje ten skutek, że każdy z nich jest współwłaścicielem tego majątku jako niepodzielnej całości. Podmiotem gospodarczym prowadzącym określoną w umowie działalność jest zatem spółka, nie zaś jej wspólnicy jako osoby fizyczne.

W konsekwencji zaś, gdy jeden ze wspólników dwuosobowej spółki występuje z niej, wypowiadając swój udział /art. 869 par. 2 Kc/, spółka ta przestaje istnieć i ulega likwidacji. Dalsze prowadzenie działalności gospodarczej w tej formie nie jest zatem możliwe.

W rezultacie, spełnione zostają przesłanki określone w art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności gospodarczej, uprawniające organ administracji do wykreślenia przedmiotowego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że organ I instancji przedwcześnie wykreślił spółkę z przedmiotowej ewidencji, nie czekając na rozstrzygnięcie przez sąd powszechny kwestii zgodności oświadczenia woli M.O. z art. 869 Kc, oraz że decyzja tego rodzaju byłaby zasadna jedynie w przypadku zgodnego oświadczenia woli obojga wspólników. Jak bowiem wynika z wcześniejszych wywodów, rezygnacja jednego ze wspólników z udziału w dwuosobowej spółce powoduje faktycznie jej rozwiązanie. Podkreślić należy, że możliwość tego rodzaju W.W. i M.O. przewidzieli w zawartej pomiędzy nimi umowie spółki.

Organ I instancji słusznie uznał zatem, że istnieją wystarczające powody do wykreślenia działalności spółki z przedmiotowej ewidencji. Wszelkie zaś roszczenia związane z działalnością spółki, w tym również dochodzenie uznania bezskuteczności wypowiedzenia udziału w spółce, powinny być rozstrzygnięte w drodze procesu cywilnego. Powyższy pogląd potwierdzony został również w innym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego /z dnia 9 kwietnia 1991 r., SA/Wr 48/91/.

Należy również zauważyć, że skarżąca może prowadzić działalność gospodarczą indywidualnie.