Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 312/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 119, art. 134 § 1, art. 133 § 1, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64 § 1 i 6, art. 59 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P... na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... stycznia 2019 r. nr ... w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP,

strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w

Warszawie (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] stycznia 2019 r.,

nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika

Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie (dalej: Naczelnik US,

organ I instancji lub egzekucyjny) z [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela

kosztami

postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik US na podstawie wystawionego przez PARP tytułu wykonawczego z 7

listopada 2017 r. nr [...] prowadził wobec C. S.A. w

W. postępowanie egzekucyjne obejmujące zobowiązania z tytułu zwrotu

środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków

europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowych z

udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, o których

mowa w art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U.

z 2017 r., poz. 2077 ze zm.) w kwocie należności głównej 104 460,00 zł, plus odsetki na

dzień wystawienia tytułu wykonawczego w kwocie 66 201,60 zł.

W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowym tytułem

wykonawczym organ egzekucyjny zastosował zajęcie wierzytelności z rachunku

bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomień z 30 listopada

2017 r. Przedmiotowe zawiadomienia doręczono bankom (B. oraz A. S.A.) 30 listopada 2017 r., natomiast stronie (wraz z odpisem

tytułu wykonawczego dla zobowiązanego) doręczono 19 grudnia 2017 r., w trybie art.

44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z

2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa).

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Banki poinformowały, że nie

prowadzą rachunków bankowych dla C. S.A. w W..

Podejmując dalsze czynności egzekucyjne Naczelnik US 13 lutego 2018 r.

skierował zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej do Z. w P. Powyższe zajęcie dłużnik zajętej

wierzytelności otrzymał 22

lutego 2018 r., natomiast zobowiązana Spółka - w trybie art. 44 kpa - 6 marca 2018 r.

Pismem z 22 lutego 2018 r. Z. w P.

poinformował, iż nie posiada żadnych wierzytelności względem Cartridge World (CEE)

S.A.

Mając na uwadze materiał zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania

egzekucyjnego wobec zobowiązanej organ egzekucyjny postanowieniem z [...] maja 2018

r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne

prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Następnie zawiadomieniem z 3 lipca 2018 r. nr [...]

poinformował PARP o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego.

Wnioskiem z 9 lipca 2018 r. Strona wystąpiła o wydanie postanowienia w sprawie

kosztów egzekucyjnych.

Naczelnik US postanowieniem z [...] lipca 2018 r. obciążył PARP kosztami

postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.709,60 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił,

że Stronę obciąża opłata manipulacyjna w wysokości 1% egzekwowanych należności.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek złożonego przez PARP

zażalenia, Dyrektor IAS decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i

przekazał sprawę

do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ nadzoru

wskazał, że Naczelnik US w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia nie przedstawił

stanu faktycznego sprawy, który pozwoliłby na weryfikację prawidłowości naliczonych

kosztów postępowania egzekucyjnego, tj. nie wskazał należności, od jakiej naliczono

żądaną kwotę z tytułu opłaty manipulacyjnej oraz sposobu jej ustalenia. Nadto nie

zbadano, czy z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów wystąpiła

osoba do tego uprawniona.

Mając na uwadze wytyczne Dyrektora IAS, po ponownym rozpoznaniu wniosku o

wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, Naczelnik US wydał

postanowienie z [...] listopada 2018 r. nr [...] o

obciążeniu PARP kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec

majątku C S.A., na podstawie tytułu wykonawczego nr

[...], wystawionego przez PARP, w kwocie 1.711,90 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem PARP wniosła zażalenie.

Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z

[...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ

egzekucyjny pobiera, zgodnie z art. 64 § 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o

postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, dalej: upea),

opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu

wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków

egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

W art. 64c § 1 upea, została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których

mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ

egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Ustawa

dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił

wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2-4 upea).

Organ II instancji podkreślił, że postanowieniem z [...] maja 2018 r. Naczelnik US,

na podstawie art. 59 § 2 upea, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec

majątku spółki. Zauważył także, że skoro koszty egzekucyjne nie zostały pobrane w

toku postępowania egzekucyjnego, to w związku z jego umorzeniem nie można nimi

obciążyć zobowiązanego, dlatego też zobowiązanym do ich pokrycia będzie –

wierzyciel, czyli PARP.

Podkreślono, że organ egzekucyjny doręczył 19 grudnia 2017 r. C. S.A. odpis tytułu wykonawczego z 7

listopada 2017 r. nr [...]. Zatem,

w jego ocenie, w stosunku do ww. tytułu wykonawczego powstał obowiązek naliczenia

opłaty manipulacyjnej, o czym stanowi art. 64 § 10 upea. Zasadą bowiem jest

pobieranie opłaty manipulacyjnej niezależnie od tego, czy kwota została skutecznie

wyegzekwowana, czy też nie. Oplata przy tym stanowi procent kwoty "egzekwowanych

należności", a nie "wyegzekwowanych należności".

Dyrektor IAS wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami

egzekucyjnymi, powstałymi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a

wydane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i

prawnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu dotyczących braku

zastosowania wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca

2016 r., SK 31/14, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z

Konstytucją RP m.in. art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 upea w zakresie, w jakim nie określa

maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty

manipulacyjnej, Dyrektor IAS zauważył, że zawarte w wyroku TK ujęcie

niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność

pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia

odpowiednich działań legislacyjnych. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że

w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości, jakiego miałoby dotyczyć

ograniczenie kosztów egzekucyjnych, czy też opłaty manipulacyjnej, zdaniem organu

odwoławczego przyjąć należy, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w

upea, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować

zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym.

Od przedmiotowego postanowienia PARP złożyła skargę do WSA w Warszawie,

wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów

postępowania sądowego. Postanowieniu zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

i. art. 64 § 6 upea poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane

przez organ egzekucyjny obciążenie Skarżącej opłatą manipulacyjną w maksymalnej

wysokości 1. 711, 90 zł jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie

poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy Trybunał

Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) stwierdził niezgodność

między innymi art. 64 § 6 upea z prawem w zakresie, w jakim nie określa on

maksymalnej wysokości tej opłaty;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, tj:

ii. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 kpa oraz w zw. z art. 18 upea

poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie

i nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i

przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim

poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności

faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności

egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również

nie uwzględnienie wytycznych, jakie dla możliwości zastosowania uznanego za

niezgodny z prawem art. 64 § 6 upea ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28

czerwca 2016 r. (SK 31/14);

iii. art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 § 2 upea i art. 29 § 2 pkt 2 upea poprzez brak

podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu

faktycznego i załatwienia sprawy oraz nieuprawnione przyjęcie przez organ, że nie

doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 7 § 2 upea oraz w art. 29 § 2 pkt 2 upea,

podczas gdy z pisma z 30 listopada 2017 r. bezsprzecznie wynika, że jeszcze przed

wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny posiadał informację,

które wskazywałaby, że cel postępowania nie zostanie osiągnięty, a w konsekwencji

wszczęcie postępowania celem uzyskania wyłącznie opłaty manipulacyjnej w wysokości

1 711, 90 zł;

iv. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 upea, poprzez sporządzenie

uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w

kontekście jego weryfikacji, w szczególności poprzez brak odniesienia się do

zasadności ustalenia wysokości opłaty manipulacyjnej w oparciu o wytyczne z wyroku

Trybunału Konstytucyjnego, przy jednoczesnym nie uwzględnieniu konieczności

uzależnienia wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i

skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład

pracy organu egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenie także art. 11 kpa i

obciążenie Skarżącej rażąco wysoką kwotą kosztów bezskutecznej egzekucji

niepoddającą się kontroli;

v. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z

naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, 107 § 3 kpa w zw. z art. 124 § 2

kpa w zw. z art. 18 upea.

W motywach skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał

swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.

art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30

sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z

2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności

administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności

zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także

prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować

z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest

stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa

materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa

dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa).

Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt

jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art.

145 § 1 pkt 2 ppsa).

Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca

określił w art. 119 ppsa, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie

uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu

administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także

postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w

postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone

postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

Z przepisu art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy

nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą

skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że

sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego

aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze

podniesiony.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta

sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że przedmiotem sporu jest prawidłowość

ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania

egzekucyjnego przeciwko C. S.A. w W. na podstawie tytułu

wykonawczego z 7 listopada 2017 r., nr [...] wystawionego przez wierzyciela

będącego skarżącą w sprawie.

W ocenie sądu stanowisko organu zajęte w zaskarżonym postanowieniu nie jest

prawidłowe.

Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana

jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W

toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6

upea opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu

wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków

egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

W art. 64c § 1 upea została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których

mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a upea, wraz z wydatkami poniesionymi przez

organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te

koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji

administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza

jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub

organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 ustawy egzekucyjnej). Art 64c § 4 upea stanowi, że

wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od

zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a upea.

W sprawie taki wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela

kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej.

Zgodnie z art. 64 § 6 upea organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z

tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze

stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych

należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1

zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu

niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania

egzekucyjnego.

Przewidziana art. 64 § 6 upea opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj

opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne

związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis

wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym,

nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej

powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu

wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie upea, jeżeli pierwszą

czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa

majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty

manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

W sprawie, na co słusznie zwróciły uwagę organy, ustawodawca nie uzależnił

możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania

wierzytelności.

W ocenie sądu mimo możliwości obciążenia strony (wierzyciela) opłatą

manipulacyjną, to wydając swoje rozstrzygnięcie organy orzekające powinny

uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 upea wyrażoną

przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek, jaki wyrok ten wywiera

w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.

W odniesieniu do art. 64 § 6 upea, jak również art. 64 § 1 pkt 4 upea Trybunał

Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:

1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie

określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest

niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu

nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest

niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa

maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2

Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84

Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje

możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty

manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę

egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z

wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64

ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w

zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych

i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku

Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który

powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków

wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty

egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o

której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat

egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w

niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości

tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą

egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał

Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."

Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia

postępowania egzekucyjnego, z uwagi na uregulowanie należności przez

zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty

egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł.

Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama

możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej (czy też egzekucyjnej) w razie

bezskuteczności egzekucji, ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji,

gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego, a jedynie fakt braku określenia górnej

granicy tych opłat.

Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o

sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych

przepisów upea, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca

2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału

Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego

sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego

zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy

zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci

mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją,

ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym

zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu.

Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być

stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze

wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".

Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 6 upea.

Przepis ten, jak wynika z powyższego wyroku TK, został uznany za niekonstytucyjny w

zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. W

rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej, o

jakiej mowa w art. 64 § 6 upea (jak również opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art.

64 § 1 pkt 4 upea). Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian,

organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty

egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi

Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia

zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych,

które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę

rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania

egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich

pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie

pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem sądu, dokonując oceny,

czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko

faktycznie poniesione, wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie

postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu.

Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić,

że nie dokonano w nich takiej oceny, co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64 § 6

upea. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie

kosztów egzekucyjnych w zakresie opłaty manipulacyjnej, ażeby okazały się one

adekwatne do poniesionych wydatków, jak również nakładu pracy organu

egzekucyjnego, mając na uwadze standardy wynikające z wyroku TK o sygn. akt SK

31/14.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na

podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z §

14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na

łączną kwotę 597 zł składają się: stały wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł,

koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłata skarbowa od

pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W ocenie sądu w sprawie winien zostać

zastosowany § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, a nie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w

zw. z § 2 tego rozporządzenia. Przedmiotem bowiem sprawy było postanowienie

określające wysokość kosztów egzekucyjnych, a nie należność pieniężna. W sprawie

nie było potrzeby badania i sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 218

ppsa), gdyż sprawa ta podlega wpisowi stałemu (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad

pobierania wpisu w postepowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 221 poz.

2193 ze zm.), który jest niezależny od wartości przedmiotu sporu. Zatem w sprawie

pobrano wpis stały, a nie wpis stosunkowy zależny od wartości przedmiotu sporu. To, że

w kontrolowanym postanowieniu określono konkretną wysokość kosztów

egzekucyjnych nie powoduje, że sprawa przestaje być sprawą z zakresu objętych

skargą na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym objętej wpisem

stałym. W ocenie sądu krajowy ustawodawca świadomie powiązał kwestię związaną z

wynagrodzeniem pełnomocnika z kwestią związaną z pobieraniem przez sąd wpisu

stałego lub stosunkowego. W wypadku, gdy sprawa objęta jest wpisem stałym, to

wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika również jest stała, niezależna

od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia NSA z 14 marca 2019 r. I GZ

62/19 i z 17 lipca 2019 r. I GZ 178/19).