Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1163/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16a,  art. 3  pkt 22
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy w M. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] odmówiono E. K. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad I. S. z powodu braku odnotowania faktu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osoba legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ, powołując się na art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2008 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z późn.zm.), dodany ustawą nowelizująca z dnia 7 grudnia 2012r. wyjaśnił, że przedmiotowy zasiłek przysługuje w przypadku gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Powołując się nadto na treść art. 3 pkt 22 ww. ustawy, organ stwierdził, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, że niepełnosprawność macochy skarżącej I. S. orzeczono w październiku 2000r., a przed ubieganiem się o świadczenie pielęgnacyjne, otrzymywane uprzednio na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. do [...] czerwca 2013r., skarżąca była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie zrezygnowała z zatrudnienia. Jednocześnie organ ustalił, że skarżąca spełnia określone w art. 16a ust. 2 kryterium dochodowe, nie zachodzą tez inne przesłanki negatywne przyznania przedmiotowego świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. K. podniosła, że w roku 2011 zostało jej przyznane świadczenie na okres od sierpnia 2011r. do [...] września 2013r., spełniała wymagane kryteria tzn. rezygnację z możliwości pracy zarobkowej. W jej przypadku było to wyrejestrowanie z powiatowego urzędu pracy i tym samym rezygnacja ze statusu osoby bezrobotnej, czyli z możliwości podjęcia pracy. Zmiana przepisów z dniem 1 stycznia 2013r. wprowadziła dodatkowe kryterium dochodowe pozostawiając kryterium rezygnacji z zatrudnienia. Strona podniosła, że MGOPS w M. z niezrozumiałych względów skrócił przyznany wcześniej zasiłek o trzy miesiące, nie respektując prawa nabytego, określonego w ustawie zasadniczej. Spowodował tym samym konieczność ponownego złożenia wniosku i kompletu dokumentów. Strona spełnia kryterium dochodowe, nie zmieniła się też jej sytuacja, zatem spełnia także kryterium rezygnacji z zatrudnienia, a podopieczna wymaga całodobowej stałej opieki, którą wnioskująca sprawuje od 2000 r. Strona zakwestionowała stanowisko organu, iż rezygnacja ze statusu osoby bezrobotnej nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia i podniosła, że fikcją byłoby obecnie podjęcie zatrudnienia tylko po to, by z niego zrezygnować w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną macochą.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż specjalny zasiłek opiekuńczy został wprowadzony ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. od dnia 1 stycznia 2013r.i wskazał przesłanki uzyskania tego świadczenia. Podkreślił, iż zgodnie z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych opiekun osoby niepełnosprawnej musi zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organ wskazał, iż wnioskodawczyni nie pracuje już od 2007 r. co wynika z jej oświadczenia z dnia [...] czerwca 2013r., a od [...] czerwca 2008 r. do [...] września 2011r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w PUP w N., z którego wyrejestrowała się na swój wniosek. Organ stwierdzi wobec powyższego, że strona nie zrezygnowała z zatrudnienia by móc opiekować się niepełnosprawną I. S. Z orzeczenia lekarza ZUS wynika, iż niepełnosprawność datuje się na październik 2000r., więc nie zachodzi w tym przypadku związek przyczynowo - skutkowy, gdyż wnioskodawczyni nie pracowała od 2007 r. Organ uznał, że z okoliczności sprawy nie wynika, iż istniał bezpośredni związek pomiędzy zakończeniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania stałej opieki, polegający na tym, iż bez konieczności sprawowania bezpośredniej osobistej opieki, zainteresowana świadczeniami opiekuńczymi osoba nie zrzekłaby się zatrudnienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. E. K. podtrzymała zarzuty odwołania oraz podniosła, że niezrozumiałe jest dla niej wskazanie przez SKO jako powodu nieotrzymania zasiłku brak rezygnacji z pracy stanowiący związek przyczynowo - skutkowy. Podkreśliła, że przez dwa ostatnie lata otrzymywała taki zasiłek, więc z jakiej pracy miałaby teraz zrezygnować. Po wtóre zrezygnowała w 2007 r. z pracy, a macocha ma orzeczenie o niepełnosprawności od 2000r. , niepełnosprawność ma charakter postępujący i w roku 2000 nie było bezwzględnej konieczności opieki przez 24 godziny, a po wtóre nie zdawała sobie sprawy z możliwości otrzymania z tego tytułu jakiegokolwiek zasiłku. W roku 2007 r. skarżąca wraz z mężem zmieniła miejsce zamieszkania i zamieszkała z macochą, której stan zdrowia uległ pogorszeniu na tyle że opieka przez 24 godziny stała się niezbędna, i to było jedynym powodem rezygnacji z pracy w tamtym okresie. Skarżąca zatem wskazuje, że istnieje bezpośredni związek przyczynowy. Dopiero w 2013r. został dokonany wywiad, potwierdzający potrzebę sprawowania stałej opieki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy w M. decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. o odmowie przyznania E. K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaną opieką nad macochą – I.S..

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.). W okolicznościach niniejszej sprawy zwrócić należy szczególną uwagę na istotną zmianę stanu prawnego dokonaną z dniem 1 stycznia 2013 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), zwanej dalej: "ustawą nowelizującą".

Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, z późn.zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 (ust. 1a).

W ust. 5 wskazano przesłanki wyłączające przyznanie przedmiotowego świadczenia.

Z dniem 1 stycznia 2013r. przepisy art. 17 ust. 1 – 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych uległy zmianie na mocy ww. ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. i otrzymały brzmienie: Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (ust. 1a).

Nadto ustawodawca dodał w art. 17 przepis 1b, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W znowelizowanym ust. 5 art. 17 ustawy, określono przesłanki wykluczające możliwość uzyskania przedmiotowego świadczenia opiekuńczego.

Analiza przepisów ustawy nowelizującej wskazuje, że powyższa zmiana wiąże się z ustawową rekonstrukcją świadczeń opiekuńczych w ramach systemu świadczeń rodzinnych. Do dotychczasowego katalogu tych świadczeń (art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych) obejmującego zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne, ustawodawca z dniem 1 stycznia 2013 r. dodał nowe świadczenie nazwane specjalnym zasiłkiem opiekuńczym (art. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy nowelizującej), uregulowane szczegółowo w dodanym art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest od spełnienia szeregu przesłanek wynikających z art. 16a ustawy oraz niewystąpienia przesłanek negatywnych, o których mowa w ust. 8 tego przepisu.

W świetle art. 16a u.ś.r. przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało uzależnione od spełnienia następujących podstawowych przesłanek:

1) osoba ubiegająca się o zasiłek w związku z koniecznością sprawowania opieki nad daną osobą faktycznie tę opiekę sprawuje;

2) na osobie ubiegającej się o zasiłek ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788, z późn.zm.; dalej: "Kodeks rodzinny i opiekuńczy", w skrócie "k.r.o.");

3) osoba ubiegająca się o zasiłek rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. – tj. z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej – w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą opieki;

4) osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji;

5) łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty tzw. kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 u.ś.r., (z zastrzeżeniem art. 16a ust. 3 u.ś.r., który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania).

Według ustaleń organu administracji pierwszej instancji, które znalazły expressis verbis swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki "pozytywne" wymienione powyżej w punktach 1, 2, 4 i 5, natomiast nie wystąpiła przesłanka określona w punkcie 3 powyżej, w postaci rezygnacji przez wnioskodawczynię z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad jej macochą I. S., co stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie.

Organ pierwszej instancji ustalił w sprawie, że skarżąca sprawuje opiekę nad macochą I.S., która legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS nr [...] z dnia [...] października 2000r. o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w dniu [...] czerwca 2008 r., zwolnienie z pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, posiadała status osoby bezrobotnej do [...] września 2011r., kiedy złożyła wniosek o wykreślenie z ewidencji osób bezrobotnych. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca utraciła zatrudnienie w 2007r. i nie pozostawało to w bezpośrednim związku przyczynowym z koniecznością sprawowania bezpośredniej opieki nad macochą, później pozostawała osobą bezrobotną, aż do ubiegania się i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną macochą (decyzją SKO z dnia [...] grudnia 2011r. na okres od [...] sierpnia 2011r. do [...]września 2013r.)

W ocenie Sądu prawidłowo w niniejszej sprawie organy pierwszej jak i drugiej instancji na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa uznały, że przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą dysponującą orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie została przez skarżącą spełniona.

Wydane w niniejszej sprawie decyzje, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie orzekają o prawie do kontynuacji przez nią pobierania uprzednio przyznanego ostateczna decyzją SKO w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. świadczenia pielęgnacyjnego (na okres od [...] sierpnia 2011r. do [...] września 2013r.) z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad I.S., lecz rozstrzygają o jej uprawnieniu do nowego świadczenia opiekuńczego – specjalnego zasiłku opiekuńczego, na skutek wniosku z dnia [...] czerwca 2013r.

Przede wszystkim należy podkreślić, że w odniesieniu do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wymaga, aby konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w każdym przypadku wiązała się z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Inaczej zatem niż w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych na mocy, którego skarżącej przyznano wcześniej świadczenie pielęgnacyjne, nie wystarcza w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego samo niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Implikuje to konieczność wykazania przez osobę ubiegającą się o zasiłek bezpośredniego związku – tak funkcjonalnego, jak i czasowego – pomiędzy zaprzestaniem pracy zarobkowej, a podjęciem się sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sytuacji braku wystąpienia zbieżności czasowej pomiędzy obu zdarzeniami można, co do zasady, mówić jedynie o niepodejmowaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki, a nie o rezygnacji z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a ust. 1 u.ś.r. Niezbędnym więc do spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest uprzednie podjęcie i aktywne wykonywanie pracy, a następnie rezygnacja z niej w celu sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Rezygnacja z tej aktywności stanowi więc rezygnację z zatrudnienia. Sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym powinno być przy tym wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia i musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek przyczynowy (ale też czasowy) między ustaniem zatrudnienia, a podjęciem przez wnioskodawcę opieki nad wskazaną w tym przepisie osobą. Istotne są więc okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 585/13, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Za taką wykładnią "rezygnacji z zatrudnienia", o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. przemawia również rozróżnienie przez ustawodawcę przesłanki rezygnacji z zatrudnienia od jego niepodejmowania. W art. 17 u.ś.r., ustawodawca formułując przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uzależniał prawo do tego świadczenia bądź od niepodejmowania zatrudnienia bądź od rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Należy więc podkreślić, że przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego zostały zróżnicowane przez ustawodawcę, gdyż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego uzależnił on uzyskanie prawa do tego świadczenia zarówno od niepodejmowania zatrudnienia lub tuż rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, natomiast w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanie tej formy pomocy powiązał jedynie z faktem rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. Jednoznaczne różnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia od niepodejmowania zatrudnienia oznacza, iż działanie ustawodawcy było celowe i miało na celu wyłączenie osób niepodejmujących zatrudnienia z grona uprawnionych do otrzymania specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego.

Sąd podziela wykładnię przepisu art. 16a ust. 1 u.ś.r. dokonaną przez organy w niniejszej sprawie. Prawidłowo oceniły one, że skoro skarżąca przed ubieganiem się o przyznanie przedmiotowego zasiłku, jak również uprzednio świadczenia pielęgnacyjnego, nie pracowała, toteż nie mogła spełnić przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, które wykonywały pracę zarobkową i w związku z konicznością faktycznie sprawowanej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, z tej pracy rezygnują. Niemożliwym jest spełnienie omawianej przesłanki, zarówno w sytuacji braku jakiejkolwiek aktywności zawodowej, jak również jeśli utrata zatrudnienia nastąpiła z innych przyczyn, a dopiero po tym fakcie osoba podjęła stałą pełną opiekę nad osobą niepełnosprawną w stosunku do której obciąża ją obowiązek alimentacyjny. Nie wynika z istoty przedmiotowego świadczenia, aby ustawodawca zamierzał je przyznać wszystkim osobom niepozostającym w zatrudnieniu, które podjęły się stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w bliższej lub dalszej rodzinie, nawet jeśli opieka ta jest konieczna.

W okolicznościach niniejszej sprawy w toku postępowania administracyjnego skarżąca błędnie całkowicie utożsamiała uprzednio przyznane świadczenie pielęgnacyjne i przesłanki jego uzyskania ze spełnieniem przesłanek uzyskania nowego świadczenia. Jak już wskazano, nie jest uprawnione przekonanie skarżącej, iż jedyną nową przesłankę do uzyskania spornego świadczenia opiekuńczego stanowi wprowadzone kryterium dochodowe. Skarżąca nie wykazała, aby w 2007 r. zrezygnowała z zatrudnienia, w związku z koniecznością i wyłącznie w celu sprawowania bezpośredniej i stałej opieki nad macochą, która już w 2000r. dysponowała orzeczeniem o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Twierdzenia w tym zakresie skarżąca akcentuje w skardze polemizując ze stanowiskiem organu odwoławczego.

Z akt sprawy wynika natomiast bezspornie, że skarżąca w 2008 r. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna, czyli gotowa do podjęcia pracy i tego zatrudnienia poszukująca. Stwierdzić przyjdzie, iż [...] września 2011 r. skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia, o którym mowa w art. 3 pkt 22 u.ś.r., lecz wyłącznie z możliwości i chęci podjęcia zatrudnienia, co nastąpiło w związku z ubieganiem się o uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatkowo wskazać należy, że z chwilą uzyskania prawa do tego świadczenia, skarżąca i tak utraciłaby status osoby bezrobotnej.

Jak już wcześniej wskazywano rezygnacja z wykonywanej pracy zarobkowej musi mieć ścisły związek przyczynowy z podjęciem opieki nad osobą niepełnosprawną. Trudno taki związek odnaleźć w niniejszej sprawie, w sytuacji w której skarżąca najpierw utraciła zatrudnienie z przyczyn dotyczących zakładu pracy, nie wykazała bowiem aby stosunek pracy ustał w związku z koniecznością sprawowania opieki nad macochą, a dopiero później w związku z pogarszającym się stanem zdrowia podopiecznej i zaistnieniem konieczności sprawowania stałej opieki, opiekę tę sprawować zaczęła w pełnym, jak wskazuje zakresie. Skarżąca wskazuje wszakże, iż dopiero po ustaniu zatrudnienia zmieniła wraz z mężem miejsce zamieszkania, zamieszkując wraz z podopieczną, która w związku z pogorszeniem stanu zdrowia wymagała pełnej i stałej opieki. Za zatrudnienie w myśl art. 3 pkt 22 u.ś.r. nie można uznać statusu osoby bezrobotnej, gdyż tego ustawodawca nie uwzględnił w definicji pojęcia zatrudniania lub innej pracy zarobkowej, zawartej we wskazanym przepisie. Nadto za spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16 a ust. 1 w ocenie sądu, nie można uznać wyrejestrowania z rejestru osób bezrobotnych. Nie można oczywiście wykluczyć, iż w związku z utratą zatrudnienia i zmianą sytuacji rodzinnej skarżąca wraz z mężem zamieszkali z I. S., z którą prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i nad którą w związku z tym sprawują konieczną stała opiekę. Nie oznacza to jednak, iż spełnione zostały określone ustawowo przesłanki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego wskazane w art. 16a ust. 1 u.ś.r.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, że ostateczną decyzją SKO w B. z dnia [...] grudnia 2011r. przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od dnia [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2013r. Jak wynika z wcześniejszych rozważań, obecne świadczenie – specjalny zasiłek opiekuńczy uregulowane w art. 16a u.ś.r. jest świadczeniem nowym, odrębnym od świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie w jakim świadczenie to było określone w art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2013 r.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowały prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Z kolei art. 11 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1. Jednocześnie ustawodawca zobowiązał właściwe organy, do poinformowania, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, osób otrzymujących świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów dotychczasowych o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i warunkach nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujących od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 11 ust. 4).

Wskazać należy, że w ocenie Sądu, dla uzyskania prawa do nowego świadczenia, w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy oraz rozpoznawania sprawy przez Sąd, nie ma wpływu uprzednie spełnianie przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Także podniesiona przez skarżącą na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013r. okoliczność, iż wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 Trybunał Konstytucyjny, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, orzekł że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. poz. 2013 z 16 grudnia 2013r.), nie wpływa bezpośrednio na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Przepisy, których niezgodność z Konstytucja RP stwierdził Trybunał, nie stanowiły bowiem podstawy orzekania o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, ani też nie regulują kwestii spełnienia przesłanek uzyskania tego nowego świadczenia. W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, powyższy wyrok nie ma zatem wpływu na wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, dopóki ustawodawca nie ureguluje odmiennie sytuacji osób, które uzyskały uprzednio świadczenie pielęgnacyjne decyzja wydaną na podstawie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzemieniu obowiązujących do 31 grudnia 2012r. Dodatkowo zważyć przyjdzie, iż ostateczną decyzją SKO w B. z . [...] grudnia 2011 r. skarżąca uzyskała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres do [...] września 2013r., zatem z tym dniem prawo to wygasłoby. Nie stanowią natomiast przedmiotu sprawy administracyjnej będącej przedmiot kontroli sądu w niniejszym postępowaniu ewentualne roszczenia, czy też uprawnienia skarżącej co do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego ww. decyzją za okres od [...] lipca do [...] września 2013r. (w związku z wygaśnięciem na mocy art. 11 ust. 3 ww. ustawy z mocy prawa z dniem 31 czerwca 2013r.), które oceniać możnaby w kontekście praw nabytych na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej.

Z tych powodów Sąd nie znalazł podstaw, wskazanych treścią przywołanego art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uwzględnienia skargi, wobec czego na podstawie art. 151 tej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.