Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA, sygn. akt FSA 1/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 109 poz. 470
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym.
article: par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b"
journal: Dz.U. 1994 nr 133 poz. 688
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 50 pkt 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 56 ust. 3
journal: Dz.U. 1992 nr 84 poz. 426
law: Ustawa Konstytucyjna z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym.
Teza: na podstawie art. 11 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym /t. j. Dz.U. 1991 nr 109 poz. 470 ze zm./ zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym:

czy przepis par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688 ze zm./ jest zgodny z przepisami art. 50 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ a także art. 56 ust. 3 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą a wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 84 poz. 426 ze zm./?

TEZY

na podstawie art. 11 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym /t. j. Dz.U. 1991 nr 109 poz. 470 ze zm./ zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym:

czy przepis par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688 ze zm./ jest zgodny z przepisami art. 50 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ a także art. 56 ust. 3 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą a wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 84 poz. 426 ze zm./?


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi "Teksid Poland" Spółki Akcyjnej (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie określenia kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za marzec 1995 r. po rozpoznaniu sprawy w składzie siedmiu sędziów

postanowił:


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w składzie siedmiu sędziów powziął wątpliwość co do zgodności par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ze wskazanymi w pytaniu prawnym przepisami konstytucyjnymi i ustawowymi.

Wspomniane rozporządzenie zostało wydane na podstawie szeregu przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w tym również na podstawie przepisu art. 50 pkt 1 tej ustawy. Wymieniony przepis przewidywał, że Minister Finansów, w drodze rozporządzenia ustali, na okres nie dłuższy niż trzy lata, listę towarów i usług, do których stosuje się stawkę "0" procent oraz przypadki, gdy sprzedaż towarów do wolnych obszarów i składów celnych jest traktowana na równi z eksportem.

Minister Finansów ustalił listę, o której mowa w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. zamieszczając ją w załączniku Nr 2 do rozporządzenia z dnia 8 grudnia 1994 r. Ponadto jednak  Minister Finansów w par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" powołanego rozporządzenia z dnia 8 grudnia 1994 r., ustalił, że "0" procentową stawkę podatku stosuje się również do sprzedaży towarów nabywanych przez osoby zagraniczne w rozumieniu prawa dewizowego, nie będące podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku gdy towary te są przeznaczone do przerobu, uszlachetnienia lub przetworzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a następnie do wywozu za granicę, pod warunkiem, że podatnik przekaże nabyty przez osobę zagraniczną towar do podmiotu, który dokonuje przerobu, uszlachetnienia lub przetworzenia i posiada dowód, że należność za towar została zapłacona w dewizach i przekazana na rachunek bankowy podatnika w polskim banku. Przepis ten, co wynika wyraźnie z samego jego brzmienia, określa zatem nie tylko kategorię towarów, do których stosuje się preferencyjną stawkę podatku "0" procent lecz i warunki uznania sprzedaży takich towarów za objęte tą stawką.

Na tle przedstawionych rozwiązań prawnych zachodzi potrzeba rozważenia, czy art. 50 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. upoważnił Ministra Finansów jedynie do ustalenia listy towarów objętych stawką "0" procent, przez podanie ich nazw i innych cech, czy też również do określenia warunków, które muszą być spełnione do zastosowania do tych towarów wspomnianej stawki.

Analiza treści art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. oraz  par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. prowadzi do następujących ustaleń i wniosków.

Przepis art. 50 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. określił ściśle i wyczerpująco materię przekazaną do unormowania w akcie wykonawczym. Stanowiło ją ustalenia listy towarów i usług. Powołany przepis ustawy nie zawierał żadnych postanowień wskazujących na przekazanie do unormowania w rozporządzeniu także innych kwestii, a w szczególności do określenia zasad czy też warunków uznania sprzedaży towaru za objętą preferencyjną stawką podatku. Brak było zatem przesłanek do ich unormowania w par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" powołanego rozporządzenia.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. wydane zostało także na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który stanowił, że Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, zakres usług uznawanych przez ustawę za usługi eksportowe /art. 39 ust. 1 ustawy/, warunki, jakie muszą spełniać podatnicy, aby świadczone usługi mogły być uznawane na równi z eksportem usług, oraz może wprowadzić odrębne zasady zwrotu różnicy podatku podmiotom świadczącym te usługi. Z treści art. 39 ust. 2 ustawy wynika więc, że upoważnienie ustawowe w nim zawarte dotyczyło określenia zakresu usług opodatkowanych wedle art. 18 ust. 3 ustawy stawką preferencyjną. Przepis ten nie mógł zatem stanowić podstawy do wydania par. 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r., który nie dotyczy świadczenia usług lecz sprzedaży towarów poddawanych następnie przerobieniu, uszlachetnieniu lub przetworzeniu a potem wywożonych za granicę.

Podniesione wyżej wątpliwości uzasadniają postawienie pytania prawnego, czy przepis par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest zgodny z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Pytanie prawne pozostaje w ścisłym związku z postępowaniem sądowym toczącym się na skutek skargi Spółki. Od odpowiedzi na nie jest uzależnione rozstrzygnięcie w przedmiocie legalności zaskarżonej decyzji.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym utraciło moc na podstawie par. 79 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797/.

Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny powoduje umorzenie postępowania w sprawie takiego aktu. Zgodnie jednak z utrwalonym już stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego w rozumieniu art. 4 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. następuje dopiero w sytuacji, gdy nie może on być już zastosowany /por. m.in. orzeczenie z dnia 11 kwietnia 1994 r. K 10/93 - OTK 1994 cz. I poz. 7 i uchwałę z dnia 14 października 1994 r. W 5/94 - OTK 1994 cz. II poz. 44/.

Przepis par. 44 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "b" powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. jest nadal stosowany m.in. przez organy podatkowe, w sprawach dotyczących podatków za okres, w którym obowiązywał ten przepis.

Brak jest zatem przeszkód do podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny postępowania w sprawie kontroli konstytucyjności wymienionego przepisu.