Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 288/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.24, art.17
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant apl. prok. Krzysztof Duszeńko, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Dz. działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Dz. z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 17 ust. 1-5, art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 288 poz. 2255 ze zm./ oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 marca 2006r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz.U. Nr 58 poz. 401/ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. odmówiono D. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na T. S. od 1 września 2006r. do 26.11.2006r.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu złożenia przez wnioskodawcę podania tj. 25.08.2006r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T. S. – był on aż do 18.10.2006r. osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wówczas to T. S. – do 26 listopada 2006r. była uczennica Liceum w Centrum Kształcenia i Rehabilitacji. Była tam zameldowana na pobyt czasowy i od poniedziałku do piątku przebywa w internacie. Legitymuje się ona orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Internat w placówce zapewniał wychowankom całodobową opiekę, jest czynny 7 dni w tygodniu.

Centrum jest ponadgimnazjalną placówką prowadzącą szkołę.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 b i art. 3 ust. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych ośrodek szkolno-wychowawczy, do którego zalicza się w/w szkoła – jest placówką zapewniającą całodobowe utrzymanie, przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Zatem umieszczenie dziecka w takiej placówce nie uprawnia rodzica czy opiekuna do świadczenia pielęgancyjnego.

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jedynie w przypadku gdy dziecko nie zostało umieszczone na całodobowy pobyt w/w wymienionej placówce. Ponadto wnioskodawca nie spełnił wymogu nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia, skoro pozostawał w gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu.

Odwołanie od powyższej decyzji z wnioskiem "o przywrócenie" świadczenia pielęgnacyjnego złożył wnioskodawca.

Podniósł, że córka realizowała obowiązek szkolny we W. ze względu na dysfunkcję ruchu i została skierowana do tej placówki szkolnej przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną, jako najbliższej szkoły, w której mogłaby ze swoimi schorzeniami wypełniać obowiązek szkolny. Zarzucił, że w czasie wakacji, ferii zimowych oraz innych wolnych dni oraz w czasie choroby znajduje się pod opieką rodziców. W roku szkolnym 2005/2006 przebywała w internacie 131 dni w tym 62 to dni, które osobiście córkę i wózek transportował do W. Wyprawa taka uniemożliwia podjęcie pracy, podobnie jak opieka sprawowana w domu nad córką przez dalsze 240 dni w roku.

Ponadto ponosi wszystkie koszty związane z utrzymaniem dziecka niepełnosprawnego – za rehabilitację, osobiste środki higieniczne, wizyty specjalistyczne, leki, odzież.

Szkoła – Centrum Diakonii i Edukacji im. [...] jest szkołą podlegającą Ministerstwie Edukacji Narodowej, kształcą się tam dzieci niepełnosprawne a córka nie jest umieszczona a jedynie realizuje tam obowiązek szkolny.

Umieszczenie jednoznacznie sugeruje, że dotyczy to placówek, opiekuńczo-wychowawczych, resocjalizacyjnych a nie szkół.

Decyzją z dnia [..] Samorządowe Kolegium Wychowawcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 17 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. z 2006r. Nr 139 poz. 952 ze zm./ utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniosło:

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn.zm.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z powyższego wynika, że aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne należy spełnić następujące przesłanki:

1. matka lub ojciec dziecka albo opiekun faktyczny dziecka nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem,

2. dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna prawnego dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kolegium Odwoławcze po dokonaniu analizy materiału dowodowego stwierdza, że skarżący w okresie od 1 września 2006r. do dnia 17 listopada 2006r. nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ponieważ w ww. okresie był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Dz. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 101 z późn.zm.) bezrobotny to między innymi osoba niezatrudniona i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nie uczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli ktoś jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna we właściwym powiatowym urzędzie pracy, to zgodnie z ww. przepisem deklaruje stałą gotowość do podjęcia pracy czyli szuka pracy. Zdaniem Kolegium Odwoławczego pozostawanie w stałej gotowości do podjęcia pracy oznacza, że osoba bezrobotna poszukuje pracy ponieważ jednym z zadań realizowanych przez powiatowe urzędy pracy jest pośrednictwo w znalezieniu pracy. Z powyższego względu nie można uznać, że osoba zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna jednocześnie jest osobą, która rezygnuje z zatrudnienia czyli nie chce podjąć pracy.

Ponieważ skarżący do dnia 17 października 2006r. był osobą bezrobotną nie można uznać, że w tym okresie zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Natomiast rozważenia wymaga czy w okresie od 18 listopada do 26 listopada 2006r. kiedy to skarżący zrezygnował z zatrudnienia w celu opieki nad córką zachodzi negatywna przesłanka wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt b ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W przepisie tym ustawodawca wyłączył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku umieszczenia dziecka w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, nie określając czy chodzi o wszystkie tygodnie w roku. Zdaniem Kolegium Odwoławczego biorąc pod uwagę, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane na okres zasiłkowy (od 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych), cel w jakim dziecko zostało umieszczone w placówce czyli konieczność : kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, należy uznać, że placówka zapewniająca opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu to placówka zapewniająca opiekę przez cały rok kalendarzowy, a nie tylko przez okres kiedy odbywają się zajęcia w roku szkolnym. Również rewalidacja i rehabilitacja dziecka niepełnoprawnego powinna odbywać się przez cały rok kalendarzowy, a nie tylko w okresie zajęć w roku szkolnym.

Jeżeli świadczenie pielęgnacyjne ma na celu częściowe zrekompensowanie rodzicom rezygnacji z zatrudnienia to rekompensacja ta powinna dotyczyć rezygnacji z zatrudnienia, która ma charakter trwały, a nie tylko doraźny na czas odbywania się zajęć szkolnych.

W ustawie o świadczeniach rodzinnych brak jest definicji placówki, natomiast w ustawie z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 z późn.zm.) w art. 2 pkt 7 ustawodawca przewidział istnienie placówek zapewniających opiekę i wychowanie w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania. Zdaniem Kolegium mimo, że Ewangelickie Centrum Diakonii i Edukacji we W. nie zawiera w swej nazwie słowa "szkoła" ani "placówka", to w rzeczywistości prowadzi szkołę, oraz internat, który z uwagi na realizowane w nim zadania można uznać za placówkę, o której mowa w ww. przepisie ustawy o systemie oświaty.

Z pisma Dyrektora Ewangelickiego Centrum Diakonii i Edukacji im. [...] we W. z dnia 8 stycznia 2007r. wynika, że internat Ewangelickiego Centrum Diakonii i Edukacji im. [...] we W. jest czynny 7 dni w tygodniu, internat zapewnia opiekę w okresie roku szkolnego, z wyłączeniem przerw świątecznych i ferii, zgodnie z terminarzem wyjazdów do domu ustalanym na każdy rok szkolny.

Zgodnie z treścią art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 z późn.zm.) rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy się z dniem 31 sierpnia następnego roku.

Powyższe oznacza, że T. S. została umieszczona w placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, dlatego też należy uznać, że zachodzi negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Kolegium w przypadku nie zapewnienia przez placówkę opieki w okresie ferii, wakacji przy spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Za takim stanowiskiem przemawia art. 17 ust. 4 ww. ustawy, który zezwala na przyznanie dodatku za niepełne miesiące kalendarzowe. W przypadku T. S. w okresie od 18 listopada do 27 listopada 2006r. nie było ani ferii ani wakacji, placówka zapewniała opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, tak więc brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w tym okresie.

Obecnie reprezentowany jest w orzecznictwie pogląd, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza okoliczność, czy placówka, w której przebywa dziecko zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, nie zaś sytuacja faktyczna związana z okresem rzeczywistego przebywania dziecka w placówce. Dlatego też mimo, że T. S. jak podnosi w odwołaniu skarżący nie przebywała w placówce 5 dni w tygodniu przez cały czas trwania roku szkolnego, z punktu widzenia stanowiska orzecznictwa sądu administracyjnego fakt ten nie ma znaczenia na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Córka skarżącego w Centrum Ewangelickim nie tylko realizowała obowiązek szkolny ale również korzystała z internatu.

Skargę na powyższą decyzję złożył D. S. i wnosząc o jej uchylenie zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych przez błędną jego interpretację i przyjęcie, że okoliczność bycia osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku świadczy o braku spełnienia przez skarżącego przesłanki "niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" – niezbędnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z dyspozycją w/w przepisu,

2) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b w/w ustawy, polegające na błędnym przyjęciu wskazanego przepisu jako podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem prawidłowe ustalenia faktyczne wskazują, że Ewangelickie Centrum Diakonii i Edukacji im. [...], do którego uczęszczała córka skarżącego nie ma charakteru placówki zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu a ponadto córka skarżącego nie została tam umieszczona, lecz w nim przebywała realizując obowiązek szkolny a także przez błędną interpretację tego przepisu i przyjęciu że istotny dla jego zastosowania czasokres "co najmniej 5 dni w tygodniu" odnosi się wyłącznie do charakteru placówki zapewniającej całodobową opiekę, nie ma zaś znaczenia dla oceny faktycznego trwania pobytu, w takiej placówce, podczas gdy właściwa interpretacja prowadzi do wniosku że sformułowanie "co najmniej 5 dni w tygodniu" odnosi się do zarówno do charakteru placówki jak i faktycznego trwania pobytu w takiej placówce,

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i 103 § 3 kpa polegające na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego przejawiającym się w braku analizy co do charakteru Ewangelickiego Centrum Diakonii i Edukacji im. [...], w którym córka skarżącego realizowała obowiązek szkolny oraz co do okoliczności jej pobytu w tym Centrum i ilości spędzonych w nim dni i tygodni.

W uzasadnieniu skargi a także dodatkowo w piśmie z dnia 26.06.2007r. skarżący wnosił o dopuszczenie dowodów z zaświadczeń Ewangelickiego Centrum z 19.10.2006r., 20.10.2006r. i 27.04.2007r., wydruku internetowego o Liceum Ogólnokształcącym działającym w Centrum, wydruku internetowego informacji o zasadach rekrutacji kandydatów do przedmiotowej szkoły, kserokopię informacji Wojewódzkiego Zrzeszenia Sportowego Niepełnosprawnych START we W. z dnia 8 września 2006r. a także z akt osobowych córki skarżącego na okoliczność braku przesłanek wskazujących na umieszczenie w przedmiotowym Centrum, oraz na okoliczności wskazane w zarzutach skargi.

Skarżący podkreślił, że Centrum Ewangelickie nie jest placówką zapewniającą całodobową opiekę – dla oceny charakteru takiej placówki należałoby sięgnąć do definicji "instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie" – uregulowanej w art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z definicją wynikającą z tego przepisu instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie, to między innymi instytucja zapewniająca nieodpłatne pełne utrzymanie w tym wyżywienie, zakwaterowanie, umundurowanie.

Placówka, do której uczęszczała córka skarżącego nie mieści się w pojęciu instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie bowiem nie należy do żadnej składających się na owo pojęcie instytucji wyczerpująco wymienionych w w/w przepisie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a w uzasadnieniu tego wniosku przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza odmawiająca przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną osobę od 1 września 2006r. do 26 listopada 2006r.

Podstawą do wydania takiej decyzji było stwierdzenie, że zaistniały przesłanki negatywne określone w art. 17 ust. 5, pkt 2 lit. b oraz w ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, /Dz.U. nr 228 poz. 2255 ze zm./ zwanej dalej ustawą – uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto skarżący do 17 października 2006r. był osobą bezrobotną, zatem nie można uznać, że w tym okresie zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem co stanowi warunek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego po myśli art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2003r. o świadczeniach rodzinnych.

Decyzja ta została podjęta w niespornym stanie faktycznym:

T. S. – córka wnioskodawcy legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Orzeczenie w tej sprawie wydał Powiatowy Zespół d/s orzekania o Niepełnosprawności w Dz. w dniu [...], nr orzeczenia [...] oraz w dniu [...] Nr [...].

Orzeczenia powyższe stwierdzają, że niepełnosprawność ma charakter okresowy i datuje się od 1.10.2001r. do – 30.11.2012 roku.

Z orzeczeń powyższych wynikają wskazania, że osoba, której dotyczy orzeczenie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i konieczności stałego współdziałania na co dzień, opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z zaświadczeń Liceum Ogólnokształcącego Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych CEKiRON we W. z dnia 7.09.2006r. oraz 8.01.2007r. wynika, że córka skarżącego jest uczennicą w/w szkoły, przebywa w internacie od poniedziałku od godz. 8.00 do piątku do godz. 15.00 i jest zameldowana w internacie na pobyt czasowy od 10.09.2004r. do 30.06.2007r.

Przebywając w internacie jest zobowiązana do korzystania z wyżywienia – dzienna stawka 8,50 zł. Internat zapewnia wychowankom całodobową opiekę w okresie roku szkolnego, z wyłączeniem przerw świątecznych i ferii zgodnie z terminarzem wyjazdów do domu ustalonym na każdy rok szkolny.

Internat jest czynny 7 dni w tygodniu a uczniowie mają cały tydzień zagwarantowaną opiekę wychowawców, korzystają z wyżywienia i biorą udział w zajęciach szkolnych i zajęciach opiekuńczo-wychowawczych.

Informacje zawarte w internetowym portalu Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dołączone do pisma Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.10.2006r. a znajdujące się w aktach administracyjnych wskazują, że kształci ono młodzież z całej Polski, edukacja prowadzona jest na poziomie ponadgimnazjalnym w publicznych, bezpłatnych szkołach specjalnych – w tym Liceum Ogólnokształcącym. Dla młodzieży spoza Wrocławia Centrum prowadzi bezpłatny internat, zapewnia również młodzieży – między innymi całodobową opiekę a także opiekę lekarzy rehabilitantów, psychologów, pełne wyżywienie /odpłatne/.

Wszyscy uczniowie mogą korzystać z zajęć rehabilitacyjnych, logopedycznych, psychologicznych oraz opieki pielęgniarskiej. Przyjęcie do szkoły ucznia niepełnosprawnego lub przewlekle chorego odbywa się na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanego przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną oraz rozmowy kwalifikacyjnej. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Dz. orzeczeniem z dnia [...] orzekła o potrzebie kształcenia specjalistycznego córki wnioskodawcy.

Z odwołania skarżącego z dnia 24.01.2007r. wynika, że jego córka została przyjęta do w/w placówki w oparciu o w/w orzeczenie.

Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w Dz. z 5.05.2004r., 26.09.2006r. i 18.10.2006r. wynika, że wnioskodawca od 25.07.2007r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku od 2.08.2003r. a z dniem 18.10.2006r. utracił status osoby bezrobotnej.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 litera b ustawy o świadczeniach rodzinnych – świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej.

Negatywne przesłanki wynikające z powyższego przepisu powodują, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują.

Istotnie, mimo odmiennych twierdzeń zawartych w skardze, niesporny stan faktyczny daje podstawę do uznania, że zaistniały negatywne przesłanki wymienione w cytowanym przepisie nakazujące nie przyznanie świadczenia.

We wskazanym w decyzji okresie córka wnioskodawcy pobierała naukę w Liceum Ogólnokształcącym prowadzonym przez Ewangelickie Centrum Diakonii im. [...] we W. W odwołaniu i skardze wnioskodawca podkreśla, że córka realizowała tam obowiązek szkolny czyli cel, o którym stanowi art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b – kształciła się. Przepis ten wymienia trzy cele skierowania do placówki: kształcenie, rewalidacja i rehabilitacja. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że opisane cele mogą być realizowane każdy oddzielnie lub łącznie. Wskazuje na to słowo lub, a wcześniej przecinki.

Niewątpliwie ust. 5 łączy się z art. 1 art. 17 powołanej ustawy w ten sposób, że dotyczy on osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki.

Z przytoczonych powyżej orzeczeń lekarskich wynika, że córka skarżącego jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki i pomocy osoby drugiej.

Poza sporem pozostaje również to, że Ewangelickie Centrum Diakonii taką pomoc i opiekę świadczyło.

Podstawą umieszczenia w tej placówce było orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Dz. z dnia 22.05.2004r.

Ust. 5 art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymienia sytuacje, które wyłączają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jedna dotyczy osoby sprawującej opiekę i występuje wówczas, gdy otrzymuje świadczenia społeczne i w związku z tą sytuacją a jednocześnie brakiem zatrudnienia, może sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną.

Druga dotyczy osoby wymagającej opieki i ma miejsce wtedy, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, została umieszczona w rodzinie zastępczej lub w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej.

Trzeci przypadek wymieniony w powołanym przepisie dotyczy osoby w rodzinie, która ma ustawowe prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko lub do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub inne dziecko w rodzinie.

Generalnie zatem świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują matce, ojcu lub opiekunowi faktycznemu dziecka wtedy, gdy nie pracują i mogą zapewnić opiekę dziecku, a jednocześnie są zabezpieczeni finansowo i utrzymują świadczenia, i wtedy gdy taką opiekę przejęły placówki przez co najmniej 5 dni w tygodniu, lub inna osoba w rodzinie, która otrzymała wcześniejszą emeryturę na to dziecko i dodatek do zasiłku rodzinnego albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub inne dziecko.

Odwrotnie gdy nie ma sytuacji wskazanych wyżej a z uwagi na potrzebę opieki i rehabilitacji rodzic lub opiekun faktyczny musi zrezygnować z pracy zawodowej otrzymując świadczenie pielęgnacyjne /art. 17 ust. 1 powołanej ustawy/.

Ewangelickie Centrum Diakonii i Edukacji im. [...] we W. – co wynika z informacji zawartej na ogólnodostępnej stronie internetowej oraz złożonych zaświadczeń, o których szczegółowo była mowa wyżej było placówką zapewniającą całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu.

Według Słownika współczesnego języka polskiego tom 2 Przegląd Readers – Digest, Warszawa 2001 placówka, to miejsce, instytucja.

W znaczeniu ustawy o świadczeniach rodzinnych musi to być instytucja zapewniająca całodobową opiekę i wychowanie.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty – placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania tworzą system oświaty.

Ani z tej ustawy ani z ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika aby placówki musiały mieć charakter szkół publicznych.

Ponadto ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 17 ust. 5 pkt 2 b wskazuje, iż sam fakt, że placówka świadczy całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu jest podstawą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Takie rozumienie powołanego przepisu przedstawił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29.12.2005r. – sygn. akt I SA/Wa 703/05, w którym stwierdził: "o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza okoliczność czy placówka, w której przebywa dziecko, zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu nie zaś sytuacja faktyczna związana z okresem rzeczywistego przebywania dziecka w placówce".

Zatem nie ma znaczenia ile dni w czasie roku szkolnego dziecko skarżącego faktycznie przebywało w placówce – zwłaszcza, że zarzut ten dotyczył roku szkolnego 2005/2006.

Dowody zawnioskowane przez skarżącego na tę okoliczność nie mają zatem istotnego znaczenia dla sprawy – tym samym ich przeprowadzenie było zbędne /art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.

W okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja tj. 1 września 2006 – 26 listopada 2006 nie było przerw świątecznych i ferii. Zgodzić się należy, że w tym czasie placówka – Ewangelickie Centrum Diakonii i Edukacji im. [...] we W. zapewniało całodobową opiekę – tym samym nie ma podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w tym okresie. To zaś, że placówka ta nie zapewnia opieki w okresie przerw świątecznych i ferii nie powoduje, że traci ona charakter placówki zapewniającej całodobową opiekę.

Jak stwierdzono wcześniej w ramach systemu oświaty istnieją placówki zapewniające opiekę i wychowanie w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania i zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /Dz.U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 ze zm./ rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się 1 września a kończy 31 sierpnia następnego roku. Zgodzić się należy z organem, że w przypadku nie zapewnienia przez placówkę opieki w okresie ferii i wakacji przy spełnieniu przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje po myśli art. 17 ust. 4 ustawy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazany bowiem przepis pozwala na przyznanie dodatku za niepełne miesiące kalendarzowe.

Na marginesie należy dodać, że z zaświadczenia Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Dz. z dnia 26.06.2007r. wynika, że szkoła ta, do której córka skarżącego uczęszczała od listopada 2006 do czerwca 2007 nie była właściwą dla niej placówką, gdyż nie była dostosowana dla osób z niepełnosprawnością ruchową a w związku z tym trud przemieszczania podjęli koledzy z klasy i ojciec.

Nie ma też znaczenia z przyczyn powołanych wyżej dowód z teczki osobowej T. S., który zgodnie z wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 26.06.2007r. miał być dopuszczony na okoliczność braku przesłanek wskazujących na umieszczenie córki wnioskodawcy w przedmiotowym Centrum.

Umieścić to według powołanego wyżej słownika /str. 411/ - lokować, rozmieścić, wstawić i kłaść.

Niewątpliwie co wynika z orzeczenia o niepełnosprawności oraz orzeczenia z dnia 22.05.2001r. wydanego przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną – Centrum było placówką położoną najbliżej od miejsca zamieszkania, w której córka skarżącego mogła realizować obowiązek szkolny i być jednocześnie pod właściwą opieką wychowawczą, specjalistyczną i lekarską. Ponadto placówka zapewniała z uwagi na odpowiednie bariery architektoniczne możliwość poruszania się. Z uwagi na charakter placówki Ewangelickiego Centrum i charakter schorzeń córki skarżącego została ona ulokowana czyli umieszczona w tej placówce. Innego znaczenia temu słowu jak sugeruje to skarżący nie można nadać. Takie rozumienie tego słowa wynika z przepisów.

Instytucja zapewniająca całodobową opiekę o której mowa w powołanym przepisie nie jest pojęciem tożsamym z instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie. Niewątpliwie odnosi się tylko do zapewnienia wyżywienia – tym samym nie można definicji instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, na które powołuje się skarga odnieść do przesłanki całodobowej opieki. Całodobowa opieka to pojęcie szersze, którego elementem jest dostarczenie żywności.

Powołany art. 17 ust. 5 pkt 2 b ani też inny przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymaga aby placówka wskazana w art. 17 ust. 5 świadczyła bezpłatne wyżywienie, czy też, aby zatrudniała lekarzy wszystkich specjalności.

Tym samym uznać należy, że zarzuty skargi dotyczące wadliwej interpretacji a tym samym naruszenia prawa materialnego art. 17 ust. 5 pkt 2 b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie były trafne. Podobnie jak zarzut naruszenia przepisów procedury – art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.

Stan faktyczny został wyjaśniony w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy a uzasadnienie faktyczne decyzji wskazuje na jakich dowodach organ się oparł, jakim odmówił mocy dowodowej; organ wskazał również podstawę prawną swojej decyzji.

Stan faktyczny sprawy organy ustaliły w oparciu o zaświadczenia, wydruki ze strony internetowej Centrum Edukacji, na które powołuje się w skardze i piśmie z 26.06.2007r.

Natomiast w ocenie Sądu nie można zgodzić się z interpretacją art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonaną przez organy.

Ostatecznie nie zmienia to sytuacji skarżącego bowiem jak wywiedziono wcześniej zaistniała przesłanka negatywna – z art. 17 ust. 5 pkt 2 b – uniemożliwiająca wypłacenie świadczenia pielęgnacyjnego.

Nie mniej jednak należy wobec przedstawionej w decyzjach interpretacji art. 17 ust. 1 odnieść się do tej kwestii.

Dokonując interpretacji postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skład orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku, iż wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie podjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności stanowi jedną z istotnych przesłanek przyznania matce, ojcu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Sądu organ administracji naruszył przepisy prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie można bowiem przyjąć, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad chorym dzieckiem. Zarejestrowanie się w Powiatowym Urzędzie Pracy oznacza tyle, że osoba ta znajduje się w ewidencji bezrobotnych, natomiast nie odzwierciedla to w żaden sposób rzeczywistego celu aktywności takiej osoby. Nie można przecież wykluczyć, iż osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne znajdzie pracę, dzięki której uzyska takie środki finansowe, które pozwolą jej we własnym zakresie zapewnić dziecku odpowiedni proces leczenia, rehabilitacji i edukacji, na lepszym poziomie aniżeli ze środków pomocy społecznej. Należy bowiem założyć, iż otrzymywanie środków z pomocy społecznej w postaci świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wartością samą w sobie. Powyższe oznacza, iż osoba pozostająca w ewidencji bezrobotnych, nie może być traktowana na równi z pracownikiem, który rezygnuje z kontynuowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorym dzieckiem (por. postanowienie SN z dnia 13 lutego 2003 r., II UK 291/02, OSNP-wkł. 2003 r., nr 7, poz. 5.). Status osoby rezygnującej z zatrudnienia w celu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest zatem tożsamy ze statusem osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Wykładnia przepisów i budowanie norm z postanowień prawa materialnego określającego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, powinno być ścisłe i w jak największym stopniu odpowiadać jego literalnemu brzmieniu i autentycznej treści. Zdaniem Sądu posiłkowanie się innymi, niż literalna metodami wykładni, doszukiwanie się w przepisie art. 17 ust. 1 ustawy a także art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b o świadczeniach rodzinnych treści w nim niewyrażonych jest zabiegiem nieuprawnionym.

Mając jednak na uwadze całokształt sprawy Sąd w oparciu o art. 151 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak sentencji.