Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 120/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]- miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz skarżącej M. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju w sprawie z wniosku M. O., S. O., A. O. i T. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 1961 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z [...] grudnia 1956 r. nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia całej pgr. [...] powstałej z podziału pgr. [...] o pow. [...] m2 oraz całej pgr. [...] o pow. [...] m2 powstałej z podziału pgr. [...], objętych lwh [...] gm. kat. [...] wpisanych na rzecz J. z K. (pkt 12 orzeczenia) oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z [...] stycznia 1966 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania za ww. nieruchomość. W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie Ministra Infrastruktury do wydania decyzji administracyjnej w sprawie z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa,; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu przedmiotowej sprawy oraz że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że postanowieniem z [...] września 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju podjął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 1961 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z [...] grudnia 1956 r. nr [...] o wywłaszczeniu całej pgr. [...] powstałej z podziału pgr [...] o pow. [...] m2 oraz całej pgr. [...] o pow. [...] m2 powstałej z podziału pgr. [...] obj. lwh [...] gm. kat. [...], wpisanych na rzecz J. z K. (pkt 12 orzeczenia) oraz całej pgr. [...] o pow. [...] m2, całej pgr. [...] o pow. [...] m2, części pgr. [...] o pow. [...] m2, oznaczonej nową [...], całej pgr. [...] o pow. [...] m2, całej pgr. [...] o pow. [...] m2, całej pgr. [...] o pow. [...] m2, całej pgr. [...] o pow. [...] m2, całej pgr. [...] o pow. [...] m2, całej pgr. [...] o pow. [...] m2, części pgr. [...] o pow. [...] m2, oznaczonej nową [...] objętych lwh [...] gm kat. [...], wpisanych na rzecz J. z K., H. z O., J. O., A. O., S. O., J. O. i E. O. (pkt 31 orzeczenia) oraz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z [...] stycznia 1966 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczenie ww. nieruchomości.

Po skierowaniu przez wnioskodawców wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 17 maja 2016 r. oraz skargi na bezczynność z 19 lipca 2016 r. organ wydał decyzję z [...] stycznia 2017 r. na podstawie której umorzył w całości postępowanie w niniejszej sprawie. W związku z wydaniem decyzji z [...] stycznia 2017 r. postępowanie prowadzone na skutek złożenia skargi do WSA w Warszawie zostało umorzone, jednakże Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku (wyrok z 29 maja 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 321/16. Decyzja z [...] stycznia 2017 r. została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawców 18 stycznia 2017 r. Pełnomocnik wnioskodawców 1 lutego 2017 r. skierował wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do dnia złożenia niniejszej skargi nie została wydana decyzja w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ, jak do tej pory, nie podjął żadnych czynności w sprawie. Nie zostało wydane rozstrzygnięcie, co do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również wnioskodawcy nie zostali poinformowani o jakimkolwiek przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Wobec powyższego, w nawiązaniu do art. 37 kpa oraz 53 § 2b ppsa skarżąca skierowała do organu ponaglenie z 6 lutego 2020 r.

Zgodnie z art. 35-37 kpa, które określają maksymalne terminy załatwiania spraw przez organy administracyjne, sprawy wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinny być załatwione nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie organ prowadzi postępowanie po jego podjęciu na mocy postanowienia z [...] września 2014 r. Nawet przy przyjęciu, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter, nie sposób znaleźć uzasadnienia dla zwłoki w jej rozstrzygnięciu, a w szczególności dla niepodjęcia przez organ jakichkolwiek działań po skierowaniu przez wnioskodawców wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również zaniechania wykonania obowiązku poinformowania o przyczynach zwłoki i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy wynikającego z art. 36 § 1 kpa.

Organ administracji ma obowiązek respektować generalne zasady postępowania administracyjnego, w tym wyrażoną w art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Stopień zawiłości sprawy, jak również zmiany organizacyjne nie mogą uzasadniać naruszania przez organ terminów ustawowych i obowiązków informowania stron postępowania o ewentualnej zwłoce.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że orzeczeniem z [...] grudnia 1956 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. orzekło o wywłaszczeniu, za odszkodowaniem, nieruchomości położonej w M., ozn. jako pgr. [...] o pow. [...] m2, powstała z podziału pgr. [...] oraz całej pgr. [...] o pow. [...] m2 powstała z podziału pgr. [...], objętej lwh [...] gm. kat. [...], stanowiącej własność tabularną J. z K. (pkt 12 orzeczenia).

Decyzją z [...] sierpnia 1961 r. nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania m.in. od pkt 12 ww. orzeczenia, utrzymała w mocy orzeczenie z [...] grudnia 1956 r. nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości oraz uchyliła orzeczenie z dnia [...] grudnia 1956 r., w części dotyczącej odszkodowania.

Orzeczeniem z [...] stycznia 1966 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. Urząd Spraw wewnętrznych orzekło o przyznaniu E. P. odszkodowania za ww. nieruchomość.

Pismem z 28 grudnia 2006 r. (data wpływu – 2 stycznia 2007 r.) M. O., S. O., A. O. i T. O. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1961 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia z [...] grudnia 1956 r., w części dotyczącej pkt 12 oraz orzeczenia z [...] stycznia 1966 r. o przyznaniu odszkodowania.

Postanowieniem z [...] marca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury zawiesił ww. postępowanie nieważnościowe, do czasu przedłożenia prawomocnych postanowień spadkowych po J. O., l. N., J. O. i E. O.

Postanowieniem z [...] września 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy ww. postanowienie.

Postanowieniem z [...] września 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z [...] marca 2008 r.

Decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa umorzył w całości ww. postępowanie nieważnościowe.

Pismem z 7 lutego 2020 r. (data wpływu – 12 lutego 2020 r.) M. O., S. O., A. O. i T. O. wnieśli ponaglenie na bezczynność Ministra Infrastruktury.

Pismem z [...] lutego 2020 r. (data wpływu – 14 lutego 2020 r.) nr [...] Minister Infrastruktury przekazał wg. właściwości Ministrowi Rozwoju ponaglenie z 7 lutego 2020 r.

Pismem z 14 lutego 2020 r. (data wpływu – 6 kwietnia 2020 r.) M. O., złożyła skargę na bezczynność Ministra Rozwoju w sprawie nr [...].

W odpowiedzi na zarzuty skargi Minister wskazał, że są one bezzasadne, gdyż organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ przedmiotowe postępowanie z wniosku M. O., S. O., A. O. i T. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 1961 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z [...] grudnia 1956 r., w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości ozn. jako pgr. [...] powstała z podziału pgr. [...] o pow. [...] m2 oraz całej pgr. [...] o pow. [...] m2 powstała z podziału pgr. [...], objętej lwh [...] gm. kat. [...] stanowiącej własność tabularną J. z K. (pkt 12 orzeczenia) oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z [...] stycznia 1966 r. o przyznaniu odszkodowania za ww. nieruchomość zostało zakończone decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] stycznia 2017 r. umarzającą w całości ww. postępowanie.

Ponadto Minister wskazał, że zgodnie z art. 53 § 2a ppsa skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przedmiotowej sprawie ponaglenie zostało wniesione do Ministra Infrastruktury, czyli organu niewłaściwego, który nie prowadził przedmiotowej sprawy. Skoro w przedmiotowym ponagleniu zarzucono bezczynność innemu organowi, należy przyjąć, że ponaglenie to zostało złożone nieprawidłowo i nie skutkowało wyczerpaniem środka prawnego przewidzianego w art. 37 kpa, w stosunku do Ministra Rozwoju.

Dodatkowo Minister wskazał, że od decyzji z [...] stycznia 2017 r. został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem Ministra Rozwoju z [...] marca 2020 r. nr [...], do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, ewentualnie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia po W. P.- stronie postępowania zmarłej [...] sierpnia 2017 r.

Ponadto Minister zaznaczył, że treść przedmiotowej skargi różni się od treści załączonych do niej odpisów. W szczególności na str. 1 odpisów skargi wskazano, że skarga dotyczy bezczynności Ministra Infrastruktury (wiersz 10. od dołu). Ponadto poprawki naniesione korektorem są nieskuteczne, gdyż nie zaopatrzono ich w parafę osoby sporządzającej skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że z dniem 11 kwietnia 2011 r. na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) art. 16 § 1 kpa otrzymał brzmienie: decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.

W powyższej ustawie zmieniającej brak przepisów przejściowych zatem jej przepisy stosuje się do wszelkich postępowań administracyjnych, także tych które w dacie jej wejścia w życie były w toku. Ma tu bowiem zastosowanie tzw. zasada aktualności zwana też zasadą natychmiastowego i bezpośredniego stosowania przepisów procesowych. Według tej zasady przepisy procesowe wchodzą w życie bezzwłocznie i znajdują zastosowanie we wszystkich sprawach, bez względu na chwilę wszczęcia postępowania, przy czym czynności procesowe dokonane wcześniej pozostają w mocy.

Zatem w momencie wydania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji z [...] stycznia 2017 r. decyzja ta (pierwszoinstancyjna) nie była już uważana za decyzję ostateczną w rozumieniu znowelizowanego art. 16 § 1 kpa. W takiej sytuacji należało przyjąć, że wniesienie przez M. O., T. O., A. O. i S. O. 1 lutego 2017 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (środka zaskarżenia o charakterze odwoławczym) skutkowało utratą cechy ostateczności przez decyzję zaskarżoną tym środkiem.

Dodatkowo trzeba wskazać, że w niniejszym postępowaniu odwoławczym znaczenie miał, jeżeli chodzi o przepisy kpa, stan prawny obowiązujący do 1 czerwca 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (kpa), w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1 (kpa).

Według art. 37 § 1 kpa, w brzmieniu dotychczasowym (obowiązującym do 1 czerwca 2017 r.) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Z tego powodu w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r., który przewiduje, że przepisy art. 52 i 53 ustawy zmienianej w art. 9 (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 17 ust. 2 powyższej ustawy zmieniającej ma zastosowanie tylko i wyłącznie do działań pozytywnych (aktów i czynności) organów administracji publicznej dokonanych po 1 czerwca 2017 r. Nie dotyczy zaś sytuacji niezałatwienia sprawy w terminie, tj. bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.

W takim przypadku jak w niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r.

Zatem wadliwie przyjął Minister Rozwoju w odpowiedzi na skargę, że w niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 52 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tej sytuacji podanie z 6 lutego 2020 r. zatytułowane "ponaglenie" należało zakwalifikować jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", o którym mowa w art. 37 § 1 kpa w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r.

Poza sporem jest, że we wskazanym wezwaniu adresatem uczyniono Ministra Infrastruktury.

Rację miał Minister Rozwoju twierdząc w odpowiedzi na skargę, że Minister Infrastruktury nie był organem właściwym w sprawach gospodarki nieruchomościami (w rozumieniu art. 3 ust. 1 ugn) w dacie otrzymania wezwania przez ten organ (12 lutego 2020 r.). Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2019 r. poz. 2257) Minister ten kierował wówczas takimi działami administracji rządowej jak łączność i transport.

Jednak - zdaniem Sądu - dla ustalenia, który organ był właściwy do rozpatrzenia powyższego wezwania znaczenie ma cała treść podania z 6 lutego 2020 r. i całokształt okoliczności sprawy dotyczącej jego wniesienia. Podanie to dotyczy sprawy nr [...], a więc sprawy nieważnościowej zakończonej w pierwszej instancji przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] stycznia 2017 r. Podanie to zostało wniesione po ponad 3 latach od wydania decyzji pierwszoinstancyjnej i na etapie toczącego się postępowania odwoławczego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie odwoławcze toczyło się początkowo pod tym samym numerem ([...]), co wydana decyzja pierwszoinstancyjna. Świadczy o tym treść pisma Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] października 2017 r. sporządzonego po wpłynięciu do tego organu (6 lutego 2017 r.) wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynika, że adresaci tego podania mają świadomość zakończenia postępowania nieważnościowego w pierwszej instancji i wskazują, że mimo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia złożenia wezwania, nie wydano rozstrzygnięcia w sprawie. Wobec tego wnioskodawcy wnieśli o niezwłoczne wydanie decyzji w sprawie.

Z treści tego pisma wynika więc, że M. O., T. O., A. O. i S. O. domagali się rozpatrzenia przez organ prowadzący ich sprawę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie przez organ odwoławczy decyzji kończącej postępowanie nieważnościowe w administracyjnym toku instancji.

W tej sytuacji Minister Infrastruktury prawidłowo przekazał pismem z [...] lutego 2020 r. wezwanie do organu właściwego w sprawach z zakresu budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa – Ministra Rozwoju, mając na uwadze art. 65 § 1 kpa oraz § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. z 2019 r. poz. 2261).

Wobec tego należało uznać, że 14 lutego 2020 r. Minister Rozwoju, jako naczelny organ administracji publicznej (art. 18 pkt 1 kpa), otrzymał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i w konsekwencji przed wniesieniem skargi na bezczynność doszło do wyczerpania przez M. O., T. O., A. O. i S. O. środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.

Przechodząc do oceny zasadności skargi na bezczynność, która dokonywana jest na dzień wydania przez Sąd wyroku, trzeba wskazać, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (jako następca prawny poprzednich Ministrów właściwych do rozpatrzenia tej sprawy) pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 1 lutego 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2017 r., a bezczynność ta miała charakter rażący.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym jaki przewiduje art. 35 § 3 kpa (termin 1 miesiąca) został w niniejszej sprawie znacznie i wielokrotnie przekroczony.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zalega w aktach sprawy od ponad 3 lat, licząc od daty jego wniesienia do organu do daty zawieszenia przez organ postępowania odwoławczego.

W toku postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy aktywność organu odwoławczego - Ministra Rozwoju przejawiała się w nielicznych działaniach, tj.: 1) sporządzeniu [...] lutego 2020 r. zawiadomienia informującego o wpłynięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pouczeniu stron o możliwości złożenia wyjaśnień i wniosków oraz możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, a także informującego o obowiązku powiadomienia organu o zmianie adresu i skutkach zaniechania wykonania tego obowiązku; 2) wydaniu [...] marca 2020 r. postanowienia o zawieszeniu, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, z urzędu postępowania odwoławczego, do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu spadku o stwierdzeniu nabycia spadku po jednym z adresatów decyzji pierwszoinstancyjnej W. P. (zmarłej [...] sierpnia 2017 r.), ewentualnie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia; 3) pozyskaniu odpisu zupełnego aktu zgonu W. P. z [...] marca 2020 r.

Zatem w okresie toczącej się sprawy na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dominującym stanem niedziałania organu odwoławczego była bezczynność.

Sąd postanowił umorzyć postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii do wydania aktu. Minister Rozwoju postanowieniem z [...] marca 2020 r. zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie odwoławcze.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że przeszkodę do uwzględnienia skargi w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi zdarzenie w postaci wydania przez Ministra Rozwoju postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego, które nastąpiło przed wydaniem przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie.

Wobec tego w niniejszej sprawie Sąd oparł swoje stanowisko na poglądzie zaprezentowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 600/12, w którym NSA zwrócił uwagę, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie. NSA uznał, że decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Zdaniem NSA, nie można podzielić poglądu, że w okresie pomiędzy datą sporządzenia decyzji, a momentem jej zakomunikowania stronie sprawa nie została zakończona. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego data jej sporządzenia, nie zaś doręczenia stronie. NSA zwrócił uwagę, że fakt, iż decyzja administracyjna wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie, nie oznacza by wcześniej decyzja ta nie istniała. Już z chwilą podpisania decyzji mamy bowiem do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. Wydanie decyzji jest czynnością procesową organu administracji publicznej, polegającą na podpisaniu decyzji zawierającej wymagane prawem elementy. W konsekwencji NSA stwierdził, że skoro organ odwoławczy wydał decyzje, dotyczące odwołań skarżących, natomiast Sąd pierwszej instancji zobowiązał ten organ do wydania aktów załatwiających te odwołania, w momencie, w którym opisywane decyzje administracyjne były już wydane, to należało uznać, że organ odwoławczy usunął tym samym stan bezczynności i należało postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie.

Zdaniem Sądu wywody poczynione przez NSA, dotyczące znaczenia procesowo-prawnego dla sprawy ze skargi na bezczynność czynności wydania (sporządzenia i podpisania) aktu i wpływu tej czynności na losy skargi miały przełożenie na niniejszą sprawę.

Sąd miał na względzie różnice istniejące pomiędzy decyzją administracyjną załatwiającą sprawę indywidualną, a postanowieniem wydawanym w kwestiach wpadkowych w toku postępowania administracyjnego. Niemniej do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o decyzjach (art. 126 kpa).

Wobec tego Sąd w tym zakresie nie miał kompetencji do uwzględnienia skargi w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" i do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, skoro wcześniej został wydany akt wstrzymujący postępowanie odwoławcze.

W sytuacji, gdy przed rozpatrzeniem przez Sąd sprawy ze skargi na bezczynność organ zawiesił postępowanie, jedyną drogą obrony skarżącej było wniesienie zażalenia na to postanowienie. Sąd w ramach sprawy ze skargi na bezczynność nie jest bowiem kompetentny do oceny zasadności wydanego przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego.

Trzeba mieć na uwadze, że ppsa wyraźnie rozróżnia skargi na działanie organu (art. 3 § 2 pkt 1-7) od skarg na zaniechanie organu (art. 3 § 2 pkt 8 i 9). Te dwie grupy spraw mają inny przedmiot kontroli (akty, czynności, interpretacje przepisów prawa, z jednej strony oraz bezczynność, przewlekłe prowadzenie postępowania, z drugiej strony). Zakresy kontroli w tego typu grupach spraw nie są w stosunku do siebie konkurencyjne i nie zachodzą na siebie. Różny przedmiot kontroli determinuje inny sposób rozstrzygnięcia sądowego w tego typu grupach spraw. Orzekając w oparciu o art. 149 ppsa sąd administracyjny musi trzymać się granic rozpoznawanej sprawy (art. 134 § 1 ppsa) i nie ma uprawnień do kontroli wydanego w sprawie postanowienia.

Jednocześnie Sąd uznał za bezzasadną skargę w zakresie przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ppsa. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała ta strona na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17). W treści skargi nie została zawarta argumentacja w tym zakresie przemawiająca za zasadnością przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej. Opisany wyżej uszczerbek w dobrach skarżącej nie wynika z nadesłanych Sądowi akt sprawy. Przy ocenie zasadności skargi w tym zakresie nie można było pominąć i tego, że Minister Rozwoju, jeszcze przed wniesieniem skargi na bezczynność (nadanej 2 kwietnia 2020 r.), zawiesił postępowanie odszkodowawcze, co skutkowało wstrzymaniem biegu terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym (art. 103 kpa). Zatem w momencie orzekania przez Sąd organ odwoławczy nie pozostawał już w bezczynności.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa (pkt 1 wyroku), art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2 wyroku), art. 151 w zw. z art. 149 § 2 ppsa (pkt 3 wyroku) w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego, kosztów działania pełnomocnika, opłaty skargowej od pełnomocnictwa (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).