Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 876/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA BOGUSŁAW SZUMACHER /spr./ Sędzia NSA MAREK GORSKI Asesor WSA KRZYSZTOF GRUSZECKI Protokolant AGNIESZKA JANUSZEWSKA po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Z. F.- FIRMA HANDLOWA "A" w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 370,90 zł (trzysta siedemdziesiąt złotych - dziewięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 876/03

Uzasadnienie

Po rozpatrzeniu odwołania Z. F. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 12 czerwca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 20 marca 2003 r., którą - na podstawie art. 13 § 1-3, art. 19, art. 20, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 69, art. 70, art. 84, art. 85 § 1, art. 222 § 1. art. 226 § 1, art. 230 § 1, art. 231 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 226, poz. 1885) - uznano zgłoszenie celne SAD [...] z dnia 31 stycznia 2003 r. za nieprawidłowe oraz określono kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 1S.547,50 zł stosując 35% stawkę celną autonomiczną.

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podano, że organ celny I instancji objął procedurą dopuszczenia do obrotu używany samochód ciężarowy marki Volkswagen transporter wyprodukowany w 2000 r. W zgłoszeniu celnym jako kraj pochodzenia pojazdu wskazano Niemcy i zadeklarowano obniżoną stawkę celną w wysokości 0%. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] stwierdzające polskie pochodzenie pojazdu.

Rozważania w zakresie prawidłowości zastosowania stawki celnej organ odwoławczy rozpoczął od odwołania się do części A ust. 5 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, w którym stwierdzono, iż stawki celne obniżone wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów, z zastrzeżeniem ust. 6, stosuje się do niektórych towarów pochodzących m.in. z państw członkowskich Unii Europejskiej. Natomiast ust. 6 stanowił, że w sytuacji gdy na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5 nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie, stosuje się stawki celne konwencyjne lub stawki celne autonomiczne, jeżeli są niższe niż konwencyjne.

Organ odwoławczy stwierdził, iż umową mającą zastosowanie w tej sprawie jest Protokół Nr 4 do Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 z późn. zm.) określający w art. 13 i art. 16 wymogi, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania przez polskiego importera preferencji celnych w postaci obniżonych stawek celnych UE. Zgodnie z art. 16 Protokołu Nr 4 z postanowień Układu Europejskiego korzystają produkty pochodzące ze Wspólnoty w imporcie do Polski oraz produkty pochodzące z Polski w imporcie do Wspólnoty pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR 1 (lub deklaracji).

Na podstawie przytoczonych uprzednio przepisów organ odwoławczy podał, iż możliwość stosowania stawek celnych obniżonych może nastąpić w przypadku jednoczesnego spełnienia warunków:

- określenia stawek celnych obniżonych w Taryfie celnej;

* towar pochodzi z państwa członkowskiego Wspólnoty w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4;

* pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze;

* spełniony został warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

Analiza przepisów mających zastosowanie w sprawie zezwoliła na stwierdzenie, że towar polski, sprowadzony z zagranicy do Polski, nie mógł podlegać preferencyjnemu traktowaniu według niższych niż konwencyjne stawek celnych.

W skardze z dnia 21 lipca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. F. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji podtrzymał stanowisko w zakresie zastosowania stawki celnej 0% z uwagi na otrzymane świadectwo EUR 1 oraz oświadczenie producenta samochodu. Na wypadek nie podzielenia tego stanowiska skarżący wnosił o zastosowanie przepisu art. 191 Kodeksu celnego odnoszącego się do towarów powracających. Podkreślił przy tym, że jest to postępowanie wnioskowe, lecz mimo że takiego wniosku nie złożył, to rzeczą organu celnego było poinformować skarżącego o tej możliwości i wykorzystać przepis ten do załatwienia sprawy (zasada z art. 121 Ordynacji podatkowej).

W odpowiedzi na skargę z dnia 28 sierpnia 2003 r. wnoszono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, zaś w zakresie zastosowania art. 191 Kodeksu celnego zwrócono uwagę tego rodzaju, iż skarżący wiedząc o zwolnieniu towarów powracających od cła na wniosek zainteresowanego, wniosku takiego nie złożył.

W dniu 6 lutego 2004 r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego załączając dokumenty świadczące o wyprodukowaniu przedmiotowego samochodu w Polsce, wywiezieniu za granicę oraz powrotnym jego sprowadzeniu przez skarżącego.

W odpowiedzi z dnia 4 sierpnia 2004 r. Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie wniosku i wyznaczenie rozprawy mimo przyznania w pewnym sensie racji skarżącemu, lecz na przeszkodzie stał upływ 3-letniego terminu z art. 191 § 1 Kodeksu celnego.

Kolejnym pismem z dnia 13 października 2004 r. skarżący poinformował, że nie uchybił terminowi, gdyż samochód sprowadził na polski obszar celny w listopadzie 2002 r.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) dalej cyt. jako "ustawa p.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na rozprawie skarżący ograniczył zakres zarzutów skargi do nie zastosowania przepisu art. 191 Kodeksu celnego. Odstąpił natomiast od popierania zarzutu opartego na naruszeniu przepisów Protokołu Nr 4. gdyż zgodzić się należy, iż w tym zakresie zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Na karcie 43 akt sprawy znajduje się wynik rozkodowania pojazdu o numerze nadwozia takim samym, jakim opatrzony został przedmiotowy samochód, zaś z wyniku tego można było odczytać, iż samochód został wyprodukowany w fabryce, której lokalizacja mieściła się w Poznaniu, w Polsce.

Na odwrocie zgłoszenia celnego (k. 8v) zawarto adnotację, iż ustalić należy faktyczny kraj pochodzenia. W piśmie z dnia 21 lutego 2003 r. (k. 26) kierowanym do skarżącego funkcjonariusz celny stwierdził, że skarżący chcąc skorzystać z 0% obniżonej stawki celnej winien przedłożyć dokument upoważniający do zastosowania obniżonej stawki celnej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. 41v) podkreślono, że krajem pochodzenia samochodu była Polska.

Jeżeli te okoliczności sprawy powiąże się z zarzutem skargi, to nie można nie przyznać racji skarżącemu, iż organy celne w sytuacji tak określonego (w końcu) pochodzenia samochodu winny były, w ramach pouczeń, przedstawić skarżącemu możliwość złożenia wniosku określonego w art. 191 § 1 Kodeksu celnego. Stanowisko takie tym bardziej jest uzasadnione jeżeli zważy się, iż w odpowiedzi na wniosek o postępowanie mediacyjne, w zasadzie, przyznano skarżącemu rację, zaś na przeszkodzie do prowadzenia tego postępowania, w ocenie organu celnego, stało naruszenie terminu.

Dlatego też nie można się zgodzić z tym sformułowaniem odpowiedzi na skargę zawartym na stronie 4, iż zasada z art. 121 Ordynacji podatkowej prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie wymaga jedynie od organów przestrzegania przepisów procesowych, prawa materialnego ze szczególnym uwzględnieniem zasady bezstronności, gdyż po pierwsze o tym stanowi art. 120 Ordynacji podatkowej. Gdyby tak wąsko odczytywać tę zasadę, to nie miałaby ona w ogóle cech zasady, gdyż pozostałby wówczas sam obowiązek przestrzegania prawa co jest oczywistością, nie zaś zasadą. Natomiast w niezgodzie z tą zasadą będzie powzięcie przez organy celne wątpliwości co do kraju pochodzenia samochodu (a tym samym braku możliwości zastosowania 0% stawki celnej), a następnie zamiast kierowania do skarżącego informacji o treści art. 191 § 1 Kodeksu celnego ze szczególnym podkreśleniem trybu postępowania na wniosek, wzywać go do złożenia świadectwa EUR 1, które w ustalonej sytuacji nie mogło odnieść skutku prawnego co do stawki 0%.

Uznając przeto, iż nie zastosowanie się do przedmiotowej zasady przez organy celne w okolicznościach faktycznych sprawy stanowiło także naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest uprawniony do zastępowania organów celnych, co należy tłumaczyć w ten sposób, że skoro organy celne nie rozważyły kwestii art. 191 § 1 Kodeksu celnego, to w tej czynności Sąd nie może zastąpić organów celnych, gdyż sądowi administracyjnemu przysługują li tylko uprawnienia kontrolne.

W ponownym postępowaniu po pierwsze uznać należy, iż przedmiotowy wniosek skarżący złożył przynajmniej w skardze wraz z dokumentami załączonymi do wniosku o postępowanie mediacyjne. Po drugie, materiały dowodowe objąć powinny te dokumenty, które skarżący dołączył do pisma z dnia 13 października 2004 r.

Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a o kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 ustawy p.p.s.a., na podstawie zaś art. 152 cyt. ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.