Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2801/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27, art. 28 ust. 2 i 5, art. 36 ust. 8, art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust 5, art. 38 ust. 1,
journal: Dz.U. 2015 poz 513
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 71b ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant ref.staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez Powiat [...] (dalej: Strona, Zobowiązana, Skarżąca) była decyzja Ministra Finansów (dalej: Minister lub organ) z [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2014 r., nr [...]zobowiązującą Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 1.039.342,57 zł. Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W związku z przeprowadzoną kontrolą u Skarżącej w zakresie realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2010, Ministerstwo Edukacji Narodowej pismem z [...] listopada 2014 r. poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez stronę nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 1.039.342,57 zł. Wyjaśniło, że kontrola Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wykazała nieprawidłowości w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej przez dyrektora: Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] w L., Szkoły Podstawowej [...] w L., Gimnazjum [...] w L., Liceum Ogólnokształcącego [...] w L., Zasadniczej Szkoły Zawodowej [...] w L., Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej [...] w L., Technikum Masażu [...] w L., Przedszkola [...] w L. Wskazano, że liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona łącznie o 238,1413 uczniów.

Pismem z [...] listopada 2014 r. Strona została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010.

Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów zobowiązał Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. we wskazanej powyżej wysokości.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie z [...] marca 2015 r. Minister Edukacji Narodowej wypowiedział się w sprawie zwrotu przez Skarżącą części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010.

Minister Finansów decyzją z [...] maja 2015 r. o wskazanym wyżej numerze utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył zastosowane przepisy i wskazał, że część oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 została podzielona przez Ministra Edukacji Narodowej na podstawie algorytmu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756, dalej: rozporządzenie z 22 grudnia 2009r.). Algorytm przewidywał m. in. odrębne wagi P3, P5 i P28, P36, P38 przy których mogli zostać uwzględnieni uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień [...] września 2009 r., posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej: u.s.o.), tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag, a w przypadku wagi P5 również dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizującą obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, jeżeli posiadali orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Natomiast przy wadze P38 mogły zostać uwzględnione dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, posiadające opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecko uprawnione było do skorzystania z pomocy zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o którym mowa wart. 71 b ust. 2a u.s.o., utworzonego w przedszkolach, szkołach podstawowych, w tym specjalnych, w innych formach wychowania przedszkolnego oraz ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o., w tym specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, a także w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu [...], została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej. Jak wskazał organ, zgodnie z § 6 pkt 1 lit. k rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 16 grudnia 2004 r.), w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust. 3-3b u.s.o.

Organ wskazał, że w myśl art. 71b ust. 1 u.s.o. kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych (art. 71b ust. 3 ww. ustawy). Zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, wydaje stosowne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność, tylko w takim przypadku, gdy uczeń z tą niepełnosprawnością wymaga stosowania specjalnych metod i form pracy. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (art. 71b ust. 3 ww. ustawy), nie stwierdza natomiast u ucznia niepełnosprawności. Orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wydawane są przez Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Stopniu Niepełnosprawności na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Przepisy u.s.o. uzależniają zatem objęcie ucznia, wymagającego stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, kształceniem specjalnym, od posiadania przez niego orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego.

Minister zauważył, że w myśl art. 3 pkt 1a lit. a u.s.o. przez szkołę specjalną rozumie się szkołę dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zorganizowaną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 tej ustawy. Uczniami szkół specjalnych mogą być więc uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. z 2005 r. Nr 52, poz. 467 z późn. zm.), do specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych były przyjmowane dzieci i młodzież na rok szkolny, etap edukacyjny lub okres nauki w szkole wskazany w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Jeżeli uczeń posiadał orzeczenie na pewien okres, etap edukacyjny lub okres nauki w szkole wskazany w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, który upłynął, powinien był uzyskać następne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zdaniem organu, brak było zatem podstaw do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej:

- przy wadze P38 92 uczniów Ośrodka Szkolno-Wychowawczego [...] w L.,

- przy wadze P3 2 uczniów Szkoły Podstawowej [...] w L.,

- przy wadze P3 3 uczniów Gimnazjum [...] w L.,

- przy wadze P3 1 ucznia Liceum Ogólnokształcącego [...] w L.,

- przy wadze P3 1 ucznia Zasadniczej Szkoły Zawodowej [...]w L.,

przy wadze P5 1 ucznia Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej [...] w L.,

przy wadze P3 2 uczniów Technikum Masażu [...] w L.,

- przy wadze P28 1 wychowanka oraz przy wadze P36 2 wychowanków Przedszkola [...] w L..

Minister wyjaśnił, że w wyniku wykazania w systemie informacji oświatowej danych niezgodnych ze stanem faktycznym według stanu na dzień [...] września 2009 r. przez:

- Ośrodek Szkolno-Wychowawczy [...] w L. została zawyżona o 13 liczba wychowanków przeliczonych wagą P33 oraz zawyżona o 92 liczba wychowanków przeliczonych wagą P38,

- Szkołę Podstawową [...] w L. została zawyżona o 2 uczniów liczba uczniów ogółem i przeliczonych wagą P1 oraz zawyżona o 2 uczniów liczba uczniów przeliczonych wagą P3,

- Gimnazjum [...]w L. została zawyżona o 3 uczniów liczba uczniów ogółem i przeliczonych wagą P1 i wagą P26 oraz zawyżona o 3 uczniów liczba uczniów przeliczonych wagą P3,

- Liceum Ogólnokształcące [...] w L. została zawyżona o 1 ucznia liczba uczniów ogółem i przeliczonych wagą P7 oraz zawyżona o 1 ucznia liczba uczniów przeliczonych wagą P3,

- Zasadniczą Szkołę Zawodową [...] w L. została zawyżona o 1 ucznia liczba uczniów ogółem i przeliczonych wagami P7 i P8 oraz zawyżona o 1 ucznia liczba uczniów przeliczonych wagą P3,

- Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną [...] w L. została zawyżona o 1 ucznia liczba uczniów ogółem i przeliczonych wagami P7 i P8 oraz zawyżona o 1 ucznia liczba uczniów przeliczonych wagą P5,,

- Technikum Masażu [...] w L. została zawyżona o 2 uczniów liczba uczniów ogółem i przeliczonych wagami P7 i P13 oraz zawyżona o 2 uczniów liczba uczniów przeliczonych wagą P3,

- Przedszkole [...] w L. została zawyżona o 1 wychowanka liczba wychowanków przeliczonych wagą P28 oraz zawyżona o 2 wychowanków liczba wychowanków przeliczonych wagą P36,

co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 238,1413.

Minister Finansów ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, o której Strona została powiadomiona pismem z [...] lutego 2010 r. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o 238,1413 uczniów i wynosiła 32.358.513 zł. Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 238,1413 uczniów przeliczeniowych wynosi 31.319.170,43 zł. Kwotę 1.039.342,57 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymała Strona na rok 2010, a kwotą ustaloną w postępowaniu, organ uznał za kwotę nienależną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zarzuciła naruszenie:

1) prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj.:

• nieuwzględnienie faktu, iż uczniowie szkół specjalnych prowadzonych przez Towarzystwo [...] w L., którzy na dzień [...] września 2009 roku nie posiadali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, dysponowali takim orzeczeniem na wcześniejszych etapach nauki w szkole specjalnej lub przedszkolu oraz po zakończeniu kontroli uzupełnili wskazane braki poprzez uzyskanie wymaganego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego,

• nieuwzględnienie tego, iż placówki i szkoły prowadzone przez Towarzystwo [...] w L. są placówkami i szkołami niepublicznymi, które przyjmują dzieci z całej Polski, a nie tylko z terenu Powiatu [...] w związku z czym Skarżąca nie jest upoważniona do ingerowania w zasady działalności szkoły lub placówki, w tym zasady rekrutacji,

• rozstrzyganie wszystkich wątpliwości na niekorzyść Skarżącej bez uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w tym w szczególności interesu dzieci przebywających w szkołach i placówkach prowadzonych przez Towarzystwo [...] w L.,

2) prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2014r., poz. 1115 ze zm., dalej: u.d.j.s.t.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Skarżąca otrzymała kwotę części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej, a w konsekwencji żądanie od skarżącego zwrotu części subwencji.

Przedstawiając powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa - art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakreślonych tymi przepisami granicach, Sąd stwierdza, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była prawidłowość decyzji Ministra Finansów, nakładającej na stronę obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Finansów, jako mające oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz wskazujące na nieprawidłowe naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Stanowiły one wystarczającą podstawę do zastosowania w sprawie, względem Skarżącej, art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.

Niezasadne w ocenie Sądu są zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego oraz dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego. Minister Finansów dokładnie wyjaśnił stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozpoznał cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone m. in. w oparciu o przekazany przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. wynik kontroli z [...] września 2013 r. nr [...], przeprowadzonej u Skarżącej, w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na lata 2010-2011. W ramach powyższego kontrolą objęto zagadnienie: prawidłowości danych wykazanych w załączniku do metryczki subwencji oświatowej na 2010 r. i 2011 r. obejmującym wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez Powiat [...]. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. przeprowadził kontrolę w ramach kompetencji określonych w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 553, ze zm.; dalej: u.k.s.). Podstawę do przeprowadzenia kontroli stanowił art. 2 ust. 1 pkt 4 u.k.s., który stanowił m.in., że do zakresu kontroli skarbowej należy kontrola zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi. Zatem podmiot ten, będący zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 u.k.s. organem kontroli skarbowej, był uprawniony do przeprowadzenia kontroli oraz do jej zakończenia wynikiem kontroli stwierdzającym nieprawidłowości w zakresie o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.k.s. (art. 11 ust. 2 pkt 3b w związku z art. 24 ust. 1 pkt 2 lit a) u.k.s.). Podkreślić należy, że wynik kontroli jest dokumentem urzędowym zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., który stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodu przeciwko treści wyniku kontroli z [...] września 2013 r., nie wnioskowała również o przeprowadzenie takiego dowodu. Co więcej, skarżąca nie kwestionuje również w skardze ustaleń faktycznych dokonanych w toku kontroli skarbowej, tylko dokonuje swoistej interpretacji ustalonych faktów.

W tej sytuacji nie można zgodzić się ze skarżącą, że Minister przy wydaniu decyzji naruszył art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., które obligują organy administracji publicznej do podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy – mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Brak jest również podstaw by stwierdzić po stronie organu naruszenie art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wbrew stanowisku skarżącej, Minister przed wydaniem zaskarżonej decyzji przeanalizował cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia samej skarżącej (potwierdzającej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że w odniesieniu do części uczniów orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nie były odnawiane) oraz stanowisko wyrażone przez Ministra Edukacji Narodowej. Organ orzekający nie mógł uwzględnić interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli i na tej podstawie odstąpić od zobowiązania Skarżącej do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Decyzje wydawane na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. należą do tzw. decyzji związanych, co oznacza, że organ nie ma swobody w kwestii wyboru sposobu załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. Natomiast wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – na co trafnie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę – ma zastosowanie w tych przypadkach w których rozstrzygnięcie sprawy powierzone zostało tzw. uznaniu administracyjnemu, co zachodzi wówczas gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość sposobu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 760/10 publ. htpps://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy, odmienna od oczekiwanej przez skarżącą, ocena zebranego materiału dowodowego, nie może potwierdzać zarzutów w zakresie wadliwości ustaleń faktycznych czy też dowolności oceny tego materiału.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przytoczonego powyżej art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. stwierdzić należało, że jest on niezasadny. Przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot przez skarżącą nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Sytuację uzyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej reguluje cytowany wyżej art. 37 u.d.j.s.t.

W myśl art. 71b ust. 1 u.s.o. kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5. Zgodnie z art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami, wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Art.71b ust. 5 u.s.o. zobowiązuje Starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego.

Należy również wyjaśnić, że w okresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. Nr 49, poz.463 ze zm.; dalej: ustawa o SIO). Stosownie do art. 4 ust.1 tej ustawy szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust.3 pkt 1 lit. h) ustawy o SIO powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o., albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO).

Mając na uwadze powyższe należy zgodzić się z Ministrem, że orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. nie stwierdzają u ucznia niepełnosprawności, gdyż orzeczenia o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności wydawane są przez Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Stopniu Niepełnosprawności na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. W ocenie Sądu z powyższych przepisów ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wynika, że warunkiem objęcia dziecka kształceniem specjalnym jest posiadanie przez niego orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego.

Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 22 grudnia 2009 r. Zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustalony został na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2009 r.

Zgodnie z opisami wag P3, P5, P28, P36 i P38 przy wagach tych mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień [...] września 2009 r., którzy posiadali orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności wymienione w opisie tych wag, w przypadku wagi P5 dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim uczestniczący w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych - orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a w przypadku wagi P38 mogły zostać uwzględnione dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju posiadające opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Zatem w przedmiotowej sprawie badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez skarżącą części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010. Minister Finansów prawidłowo ustalił, że brak było podstaw do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2009 r., a tym samym uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu [...], zawyżonej liczby uczniów przy wskazanych w zaskarżonej decyzji wagach, co skutkowało skalkulowaniem kwoty subwencji z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 238,1413 i nienależnym pobraniem subwencji w kwocie 1.039.342,57 zł.

W związku z tym, że jedyną podstawą do ujmowania uczniów przy dodatkowych wagach były orzeczenia (opinie), o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o., które uczniowie powinni byli posiadać na dzień [...] września 2009 r. nie można uznać, że przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej przy dodatkowych wagach mogli zostać uwzględnieni uczniowie, którzy takie orzeczenia (opinie) uzyskali po dniu [...] września 2009 r., nawet jeżeli posiadali orzeczenia na poprzedni etap nauki bądź na nieaktualny rok szkolny. Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów, że jeżeli uczeń posiadał orzeczenie na poprzedni etap edukacyjny, na okres roku szkolnego wskazany w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, który upłynął, winien był uzyskać następne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Wyjaśnił, dlaczego warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2009 r, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu, części oświatowej subwencji ogólnej dla skarżącej na rok 2010 nie spełniali uczniowie nie posiadający na dzień [...] września 2009 r. aktualnych orzeczeń (opinii) poradni psychologiczno-pedagogicznych, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.

Słusznie także w tym zakresie zwrócił uwagę organ, że na uczniów, którzy uzyskali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego po dniu [...] września 2009 r., strona miała możliwość uzyskania środków z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej. Zgodnie z "Kryteriami podziału 0,6% rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010", o których pismem z [...] lutego 2010 r. Minister Edukacji Narodowej poinformował wszystkie jednostki samorządu terytorialnego. Zatem skarżąca miała możliwość wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie wzrostu zadań w I półroczu roku budżetowego 2010 polegającego na zwiększeniu łącznej liczby uczniów) w szkołach i placówkach.

Odnosząc się do stanowiska Skarżącej, że placówki i szkoły prowadzone przez Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w L. są placówkami niepublicznymi w związku z czym Skarżąca nie jest upoważniona do ingerowania w zasady działalności placówki, w tym w zasady rekrutacji, należy wskazać, że podział oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2009 r., jest dokonywany z w szczególności z uwzględnieniem: dotowania publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek (w tym szkół specjalnych) prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz przez osoby fizyczne. Brak możliwości bezpośredniej ingerencji ze strony Skarżącej w proces rekrutacji uczniów do szkół (placówek) niepublicznych nie oznacza jednak braku prawnych możliwości w zakresie weryfikowania poprawności danych zamieszczanych w systemie informacji oświatowej przez dotowane szkoły niepubliczne. Zgodnie bowiem z art. 90 ust. 3e u.s.o. organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu tych jednostek. Zatem organy Skarżącej uprawnione były do prowadzenia stosownej kontroli nie tylko w szkołach i placówkach prowadzonych przez Skarżącą lecz również w dotowanych jednostkach. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by ze strony Skarżącej przeprowadzona została kontrola w dotowanych placówkach i szkołach w zakresie rzetelności prowadzenia baz danych oświatowych. W tym stanie rzeczy wskazane powyżej stanowisko Skarżącej nie mogło stanowić o wadliwości zaskarżonej decyzji, a okoliczności, na które powoływała się Strona, dotyczące m.in. odrębności w zakresie funkcjonowania szkół publicznych i niepublicznych nie mogły mieć wpływu na decyzję zobowiązującą do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Przepis art. 37 u.d.j.s.t. nie przewiduje bowiem takich przesłanek wydania decyzji.

Wychodząc poza granice skargi Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do kwestii przedawnienia spornej subwencji.

Wyjaśnić zatem należy, że art. 37 ust. 5 u.d.j.s.t. odsyła do odpowiedniego stosowania art. 36 ust. 8 ustawy, w którym wskazane zostało, że decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części subwencji ogólnej nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. Oznacza to, że przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego samodzielnie regulują kwestie przedawnienia prawa do wydania decyzji o zwrocie nienależnej kwoty części subwencji ogólnej (art. 36 ust. 8 ustawy), jak i nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej (art. 37 ust. 5 w związku z art. 36 ust. 8 ustawy), a więc w tym zakresie, nie mają zastosowania, na podstawie odesłania zawartego w art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t., przepisy Ordynacji podatkowej.

Przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego regulują również kwestie związane z rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej podlegającą zwrotowi kwotę subwencji ogólnej. W art. 36 ust. 8 ustawy wskazane zostało, że decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części subwencji ogólnej nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji. Przepis ten odpowiednio stosuje się do decyzji o zwrocie oświatowej części subwencji ogólnej (zgodnie z przywołanym wyżej art. 37 ust. 5 u.d.j.s.t.). Sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 36 ust. 8 ustawy nie stanowi podstawy do wyliczenia oświatowej części subwencji ogólnej. Z uwagi na zawarty w art. 37 ust. 5 ustawy nakaz odpowiedniego stosowania art. 36 ust. 8 ustawy, do decyzji ustalających zwrot części oświatowej subwencji ogólnej, początek biegu terminu przedawnienia prawa do wydania ww. decyzji łączyć należy z przekazaniem przez jednostkę samorządu terytorialnego danych, na podstawie których wyliczana jest część oświatowa subwencji ogólnej.

Stosownie do art. 27 u.d.j.s.t. wysokość części oświatowej subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala corocznie ustawa budżetowa. Kwotę przeznaczoną na część oświatową subwencji ogólnej dla wszystkich gmin, powiatów i województw samorządowych ustala się w wysokości łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, nie mniejszej niż przyjęta w ustawie budżetowej w roku bazowym, skorygowanej o kwotę innych wydatków z tytułu zmiany realizowanych zadań oświatowych (art. 28 ust. 1 ustawy). Część oświatową subwencji ogólnej - po odliczeniu rezerwy ustawowej 0,6% (art. 28 ust. 2 u.d.j.s.t.) - dzieli się między jednostki samorządu terytorialnego (art. 28 ust. 5) według zasad określanych corocznie w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, wydanym na podstawie art. 28 ust. 6 tej ustawy.

Niniejsza sprawa dotyczy oświatowej części subwencji ogólnej na rok 2010. Zasady dotyczące jej podziału uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010. Z treści załącznika do rozporządzenia określającego zasady podziału wynika, że podstawą jego wyliczenia są dane wynikające z systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, według stanu na dzień [...] września 2009 r. i dzień [...] października 2009 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej (SOi).

Z powyższego wynika, że początek biegu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej podlegającą zwrotowi oświatową część subwencji ogólnej wiązać należy z przekazaniem przez jednostkę samorządu terytorialnego danych stanowiących podstawę dla wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej. Uwzględniając treść art. 37 ust. 5 w związku z art. 36 ust. 8 u.d.j.s.t. uznać więc należy, że przedawnienie prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość części oświatowej subwencji ogólnej nastąpiło z upływem pięciu lat licząc od końca roku, w którym nastąpiło przekazanie danych stanowiących podstawę wyliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, czyli z dniem [...] grudnia 2014 r.

W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu [...] grudnia 2014 r., a więc przed upływem terminu wynikającego z przywołanych wyżej przepisów. Decyzja drugoinstancyjna utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydana została [...] maja 2015 r., a więc już po upływie wskazanego okresu.

Wskazać jednak należy, że "okres przedawnienia prawa do wydania decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego dotyczy tylko decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja drugoinstancyjna i to zarówno utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jak i uchylająca ją i ustalająca zobowiązanie w kwocie niższej niż wskazana w decyzji organu drugiej instancji, może być wydana również po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji (por. Ordynacja podatkowa, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski. J. Zubrzycki, Warszawa, 2012. Str. 379, podobnie: Ordynacja podatkowa Komentarz praktyczny, B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Gdańsk 2015, str. 364, Ordynacja podatkowa Komentarz S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2015 str. 450).

Podsumowując wskazać należy, że w realiach niniejszej sprawy decyzja ustalająca wysokość podlegającej zwrotowi części oświatowej subwencji ogólnej wydana została przed upływem terminu przedawnienia prawa do jej wydania.

Decyzja organu pierwszej instancji wydana została w niniejszej sprawie w dniu [...] grudnia 2014 r., a doręczona w dniu [...] grudnia 2014 r. Przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie zawierają przepisów regulujących przedawnienie zobowiązań do zwrotu subwencji, powstałych na skutek wydania decyzji ustalających. Oznacza to, że zastosowanie do tej kwestii znajdą, na mocy odesłania zawartego w art. 38 ust. 1 u.d.j.s.t., przepisy Ordynacji podatkowej. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują w art. 70 § 1 pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Stosownie do przywołanego przepisu, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Aby określić termin płatności kwoty wynikającej z analizowanej decyzji sięgnąć należy do przepisów Ordynacji podatkowej, stosując zasady dotyczące terminów płatności zobowiązań podatkowych powstałych na skutek wydania decyzji konstytutywnej. Termin płatności zobowiązania podatkowego powstałego w trybie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej obliczany jest zgodnie z art. 47 § 1 tejże ustawy i wynosi 14 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji. Decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r. doręczona została w dniu [...] grudnia 2014 r. a więc jej termin płatności upływał w styczniu 2015 r. Oznacza to w realiach niniejszej sprawy, że termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej rozpoczął bieg w dniu [...] grudnia 2015 r. (to jest z końcem roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku). W konsekwencji stwierdzić należy, że zarówno na datę orzekania przez organ drugiej instancji, jak i na datę wydawania wyroku sporna subwencja nie była przedawniona ani w całości, ani w części.

Mając powyższe na względzie sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Ponadto sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.