Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 789/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a par. 9, art. 29 par. 1, art. 59 par. 1 pkt2,
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2011 r. odmówił Skarżącej – E. Sp. z o.o. z siedzibą w C. umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu Organ pierwszej instancji wskazał, że wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko Skarżącej na podstawie przekazanego mu do realizacji tytułu wykonawczego, wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o numerze [...] z [...] lipca 2010 r., obejmującego należność z tytułu odpowiedzialności administracyjnej dłużnika zajętej wierzytelności w kwocie należności głównej 355.516,35 zł. Organ podkreślił, że podstawę prawną należności stanowi postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. Nr [...] kwietnia 2010 r., wydane w trybie art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – dalej "u.p.e.a." w związku z bezpodstawnym uchylaniem się od przekazania zajętej wierzytelności z tytułu usług świadczonych przez zobowiązanego B. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na rzecz dłużnika zajętej wierzytelności - Skarżącej. Postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w L. Nr [...] z [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy ww. postanowienia. Skarga na postanowienie organu odwoławczego skierowana przez Skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie została oddalona nieprawomocnym wyrokiem z dnia 21.12.2010 r. sygn. akt I S.A./Lu 693/10.

W oparciu o ww. tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny zawiadomieniem Nr [...] z [...] lipca 2010 r., doręczonym dłużnikowi zajętej wierzytelności 29 lipca 2010 r. oraz Skarżącej 27 lipca 2010 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego, zastosował egzekucję wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej w [...] w L.. Bank przyjął zajęcie do realizacji.

Dnia 25 lutego 2011 r. Skarżąca w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wystąpiła z żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Uzasadniając żądanie wyjaśniła, iż według organów skarbowych posiada dług wobec B. Sp. z o.o. z tytułu świadczonych usług. Skarżąca uważa, iż egzekucja wszczęta przez organ w 2010 r. skierowana została wobec wierzytelności przedawnionych, ponieważ wierzytelność z tytułu usług świadczonych przez B. Sp. z o.o. na rzecz Skarżącej przedawnia się z upływem 2 lat zgodnie z art. 751 pkt 1 k.c.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wyjaśniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że egzekwowane od Skarżącej należności pieniężne nie mają charakteru cywilnoprawnego. Wynikają one bowiem z orzeczenia organu administracji publicznej i stanowią swoistą sankcję za niewykonanie zajęcia prawa majątkowego w postaci wierzytelności. W związku tym powoływanie się na zarzut przedawnienia, oparty na przepisach Kodeksu cywilnego jest bezpodstawne.

Organ podkreślił, że Skarżąca stale utrzymuje, iż nie posiadała w chwili zajęcia wierzytelności zobowiązań w stosunku do B. Sp. z o.o. Zdaniem organu przeczą temu jednak materiały zgromadzone w toku kontroli dłużnika zajętej wierzytelności. Organ podkreślił też, że Spółka dokonywała po zajęciu wierzytelności wypłat na rzecz B. Sp. z o.o. zamiast przekazywać je na rachunek organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powołał się na art. 59 § 1, § 3 i § 4 u.p.e.a. i wyjaśnił, że przedmiotem egzekucji należności pieniężnych w stosunku do Skarżącej nie są wierzytelności wynikające z usług świadczonych przez B. Sp. z o.o. na rzecz Skarżącej, ale określona postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. nieprzekazana przez dłużnika zajętej wierzytelności kwota 355.516,35 zł. Egzekwowana od Skarżącej należność stanowi sankcje za niewykonanie zajęcia prawa majątkowego w postaci wierzytelności i jest wymagalna. Wynika bowiem z ostatecznego postanowienia organu administracji publicznej, utrzymanego w mocy postanowieniem organu odwoławczego, które stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy zawiera klauzulę wykonalności, co oznacza dopuszczalność egzekucji wykazanego w nim obowiązku. Warunkiem stosowania egzekucji obowiązku jest istnienie źródła kreującego od strony formalnej ten obowiązek. W sprawie jest nim ostateczne postanowienie, z którego obowiązek wynika.

Organ wskazał, że wszelkie kwestie dotyczące tego, że obowiązek przekazania na rzecz B. Sp. z o.o. wynagrodzenia z tytułu świadczonych przez ten podmiot usług jest niewymagalny (co w ocenie Skarżącej stanowi podstawę umorzenia egzekucji) - nie mogą stanowić przedmiotu niniejszej sprawy tak jak oczekuje tego strona, ponieważ zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie ma co do tego uprawnień.

Powyższe kwestie były przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 71 a u.p.e.a. Kontrola dłużnika zajętej wierzytelności wykazała bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności z tytułu usług świadczonych przez zobowiązanego B. Sp. z o.o. na rzecz dłużnika zajętej wierzytelności Skarżącej, co skutkowało wydaniem postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. Zaś zaskarżone przez stronę postanowienie zostało utrzymane w mocy.

Z tego też względu Skarżąca nie może w trybie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. skutecznie podnieść zarzutów wobec zasadności obciążenia jej kwotą 355.516,35 zł. tytułem odpowiedzialności administracyjnej dłużnika zajętej wierzytelności za nieprzekazanie w.w. kwoty.

W rezultacie argumentacja Skarżącej o przedawnieniu rzekomych wierzytelności Spółki wobec B. Sp. z o.o., zaprezentowana we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jest argumentacją nieuzasadnioną, która nie podważa legalności prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Organ zauważył, że Skarżąca upatruje przedawnienia względem innego zobowiązania. Jest nim zobowiązanie Spółki B. Sp. z o.o. z tytułu podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2002 r. do grudnia 2004 r., które zdaniem Skarżącej jako zobowiązanie pierwotne wygasło, tym samym brak jest podstaw prawnych do egzekucji takowego zobowiązania. Aktualnie formułowane w zażaleniu Skarżącej argumenty w tej sprawie są wtórne i nie podlegają ocenie organu odwoławczego, ponieważ zakres merytoryczny sprawy dotyczy żądania Skarżącej zawartego we wniosku z 25 lutego 2011 r., zaś powyższe argumenty we wniosku tym nie były nie poruszane.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżąca podkreśliła, iż cała sprawa związana jest z podjęciem postępowania egzekucyjnego przez Urząd Skarbowy w stosunku do Spółki B. , co nastąpiło z wniosku Burmistrza Miasta R. na podstawie tytułów wykonawczych, związanych z niezapłaceniem przez wskazaną Spółkę kwoty naliczonego podatku od nieruchomości za lata 2002, 2003 i 2004 r. W ocenie Skarżącej działania Burmistrza Miasta R. były działaniami obarczonymi wadą prawną, co jest ewidentnym działaniem na jej szkodę, a Urząd Skarbowy pomimo wielokrotnych informacji, kierowanych do niego z pełnym opisem i przedstawioną genezą powstania konfliktu, nic w kierunku wyjaśnienia tej kwestii nie zrobił. Wątpliwa w ocenie spółki pozostaje kwestia czy decyzja podatkowa wydana na rzecz Spółki B. przez Burmistrza Miasta R. w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2002, 2003, 2004 jest prawomocna i ostateczna, skoro nadal w sprawie tej prowadzone jest postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w C. , a skoro tak, to czy wystąpienie z tytułami wykonawczymi przeciwko dłużnikowi było działaniem zgodnym z obowiązującym prawem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. , podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu, wydanego przez organ administracyjny, konieczne jest w razie stwierdzenia, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniana z tego punktu widzenia skarga nie jest zasadna. Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu, wniesiona skarga wynika z niezrozumienia przez skarżącą istoty toczącego się wobec niej postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją.

Przedmiotem egzekucji należności pieniężnych w stosunku do Skarżącej nie są wierzytelności wynikające z usług świadczonych przez B. Sp. z o.o. na rzecz Skarżącej , ale określona postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. nieprzekazana przez Skarżącą kwota 355.516,35 zł. Należność ta stanowi sankcję za niewykonanie zajęcia prawa majątkowego w postaci wierzytelności i jest wymagalna. Wynika z ostatecznego postanowienia organu administracji publicznej, utrzymanego w mocy postanowieniem organu odwoławczego, stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy zawiera klauzulę wykonalności, co oznacza dopuszczalność egzekucji wykazanego w nim obowiązku. Warunkiem stosowania egzekucji obowiązku jest istnienie źródła kreującego od strony formalnej ten obowiązek. W sprawie jest nim (nadal) ostateczne postanowienie, z którego wynika ów obowiązek.

Postanowienie o odmowie umorzenia postępowania oparte zostało o art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zgodnie z art. 29. § 1 p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Trafnie zatem wskazał orzekający w sprawie organ, że wszelkie kwestie dotyczące tego, że niewymagalny jest obowiązek przekazania na rzecz B. Sp. z o.o. wynagrodzenia z tytułu świadczonych przez ten podmiot usług, nie mogą stanowić przedmiotu niniejszej sprawy. Z cytowanego wyżej przepisu art. 29 § 1 p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny nie ma do tego uprawnień.

Nieuzasadnione są twierdzenia Skarżącej co do istnienia podstaw umorzenia egzekucji. Powyższe kwestie były zresztą przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 71 a § 9. p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty.

Kontrola dłużnika zajętej wierzytelności wykazała bezpodstawne uchylanie się Skarżącej od przekazania zajętej wierzytelności z tytułu usług świadczonych przez zobowiązanego B. Sp. z o.o., co skutkowało wydaniem postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. Zaskarżone przez stronę postanowienie zostało utrzymane w mocy. Z tego też względu Skarżąca nie może obecnie w trybie art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a. skutecznie podnieść zarzutów wobec obciążenia jej kwotą 355.516,35 zł. tytułem odpowiedzialności administracyjnej dłużnika zajętej wierzytelności za nieprzekazanie kwoty.

W rezultacie argumentacja Skarżącej o przedawnieniu rzekomych wierzytelności wobec B. Sp. z o.o., zaprezentowana we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jest argumentacją nieuzasadnioną, która nie może podważyć legalności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżąca bezpodstawnie uważa, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania Spółki B. Sp. z o.o. z tytułu podatku od nieruchomości za okres od czerwca 2002 r. do grudnia 2004 r. Wbrew zdaniu Skarżącej nieistotne jest, czy zobowiązanie pierwotne wygasło. Argumenty te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, gdyż sprawa niniejsza dotyczy odpowiedzialności administracyjnej za nieprzekazanie organowi egzekucyjnemu kwoty, wynikającej z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] .04.2010.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie 151 p.p.s.a.