Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1238/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par 1, art. 151, art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c) i a), art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 78, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3 pkt 39, art. 46 ust. 1 i 2, art. 104, art. 103 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2140/12 w sprawie ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2140/12 oddalił skargę [...] S.A. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z [...] kwietnia 2012 r., działającego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 104 i art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o nałożeniu kary pieniężnej na [...] S.A. w [...], z powodu nieprzestrzegania przepisów w zakresie reklamy radiowej oraz prezentacji na stronie internetowej [...] suplementów diety pn. [...] i [...], organ wymierzył [...] S. A. w [...] karę pieniężną w wysokości 15.000,00 zł. W uzasadnieniu orzeczenia organ wojewódzki, przedstawiając przebieg sprawy, wskazał, że otrzymał wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wymierzenie kary pieniężnej Spółce z uwagi na nieprzestrzeganie przepisów w zakresie reklamy radiowej i prezentacji na stronie internetowej suplementu diety. W uzasadnieniu wniosku organ powiatowy podał, iż w reklamie radiowej "[...]" sformułowanie osoby zainteresowanej mówiącej "po antybiotyku [...] ma biegunkę i ja czuję się coraz gorzej" i uzyskana odpowiedź: "no tak sezon infekcji, weź [...]" może sugerować, że suplement diety "[...]" ma właściwości lecznicze, natomiast sformułowanie "kochanie, dużo masz pacjentów" może sugerować, że osoba udzielająca odpowiedzi jest lekarzem. W przywołanym wniosku wskazano także, że w prezentacji na stronie internetowej [...] w zakładce "Edukacja" zastrzeżenia odnośnie zgodności z prawem budzi połączenie suplementacji preparatem "[...]" w trakcie antybiotykoterapii. Zakładka zawierała elementy takie jak: "Biegunka", "Antybiotykoterapia – zagrożenia", "Quiz – bezpieczna antybiotykoterapia", których nazwa sugerowała również działanie lecznicze suplementów. Na stronie internetowej zamieszczone były także sformułowania takie jak: "biegunka ... jest to objaw chorobowy", "...stosowanie probiotyku [...] suplement diety jest metodą wspomagającą profilaktykę zakażeń bakteryjnych układu pokarmowego", "probiotyki pomagają kompensować zaburzenia flory bakteryjnej różnego pochodzenia", "chronią jelita przed rozwojem organizmów patogennych", przypisujące suplementowi diety "[...]" właściwości lecznicze. Nadto, w omawianym wniosku podano również, że w treści reklamy dotyczącej radzenia sobie z biegunkami po antybiotykoterapii użyto sformułowań: "dlatego niezwykle ważne jest zadbanie o utrzymanie flory bakteryjnej jelit. Można to osiągnąć poprzez stosowanie probiotyku [...] suplement diety od pierwszego dnia stosowania antybiotyku". Do wskazanego wnioski organ powiatowy załączył m. in. (jak wskazał organ wojewódzki) pismo Spółki [...] z [...] października 2011 r. wraz z CD z nagraniem reklamy radiowej ww. suplementu diety oraz wydruk strony internetowej [...]. Przedstawiając przebieg sprawy organ wojewódzki wskazał także, iż w toku postępowania Spółka zgłosiła wnioski dowodowe. Wniosła o przeprowadzenie oględzin ze strony internetowej [...] oraz o przesłuchanie świadka – A. L. na okoliczność formułowania treści reklamy radiowej suplementu diety, czasookresu jej rozpowszechniania, zmian w zakresie prezentacji produktu dokonywanych na stronie internetowej oraz celu i naukowego uzasadnienia dla treści prezentowanych w prowadzonych działaniach reklamowych odnośnie do tego suplementu. Opisanych wniosków dowodowych Spółki organ wojewódzki nie uwzględnił. Wydał w tym zakresie w dniu [...] marca 2012 r postanowienie, którym odmówił przeprowadzenia dowodu z oględzin strony internetowej oraz z zeznań wskazanego świadka. Wskazał, że prezentacja suplementu diety na stronie internetowej jest sprawą powszechnie znaną i nie wymaga przeprowadzenia dowodu, zaś dowód w postaci zeznań świadka został zgłoszony na okoliczności, które nie są istotne w sprawie. W dalszej części uzasadnienia decyzji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi wskazał przyczyny, dla których wniosek o ukaranie Spółki uznał za zasadny. Przytoczył treść art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia zawierającego definicję suplementu diety, zgodnie z którą suplement diety jest środkiem spożywczym (którego celem jest uzupełnienie normalnej diety). Przytoczył także art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne zawierający definicję produktu leczniczego. Podniósł, iż powyższe przepisy w sposób wyraźny wskazują różnice pomiędzy suplementem diety a produktem leczniczym. Wskazał następnie na przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 i art. 46 ust. 2 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zauważając, iż oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać mu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości, i dotyczy to również reklamy oraz prezentacji środków spożywczych. W konsekwencji organ wojewódzki wskazał, że objęte wnioskiem sformułowania zawarte w reklamie radiowej suplementu diety "[...]", mogą sugerować, że suplement ten posiada właściwości lecznicze, zwłaszcza poprzez wykorzystanie wizerunku lekarza, a to stanowi naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 46 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Nadto, organ wojewódzki stwierdził, że nazwy zakładek na stronie internetowej [...] oraz treści na tej stronie zawarte (a przywołane we wniosku organu powiatowego), świadczą o wskazaniach do stosowania produktu w stanach chorobowych i zaburzeniach stanu zdrowia, czym sugerują, iż ww. suplement diety posiada właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, co stanowi naruszenie przepisów art. 46 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 46 ust. 2 ww. ustawy. Organ wojewódzki stwierdził przy tym, że antybiotykoterapia nie jest jednostką chorobową, ale jest stosowana podczas choroby, a zatem – stosowanie suplementu diety w tym czasie wskazuje na jego udział w procesie leczenia, więc sugeruje, że posiada właściwości lecznicze. W kontekście zarzutów podnoszonych przez Spółkę w toku postępowania, organ wojewódzki wskazał też, że bezspornym jest, iż kwestionowane zapisy w brzmieniu sugerującym leczniczy charakter suplementu diety znalazły się w treści prezentacji/reklamy. Wskazanie w innych zapisach tych reklam wspomagającego charakteru "[...]" nie zmienia w niczym wydźwięku kwestionowanych treści, które adresowane wprost do klienta, zwłaszcza nie posiadającego wiedzy medycznej, mogą wskazywać na leczniczy charakter, szczególnie w połączeniu celowości jego stosowania w stanach chorobowych, co jednoznacznie potwierdza zasadność zarzutów. Organ wojewódzki przywołał treść art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia i uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki przewidziane w tym przepisie do nałożenia kary. Biorąc pod uwagę art. 104 ust. 2 ww. ustawy organ wojewódzki przyjął, iż zasadnym jest w tym przypadku zastosowanie kary w kwocie 15.000,00 zł. Ustalając wysokość kary wziął pod uwagę znaczny stopień zawinienia strony. Strona naruszyła bowiem zasady prezentacji i reklamy w sposób w pełni świadomy, na co wskazuje fakt, że z powodu podobnych naruszeń w zakresie prezentacji i reklamy zaledwie 7 miesięcy wcześniej w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie zakończone wydaniem decyzji o nałożeniu kary w wysokości 5.000,00 zł. Decyzja w tej sprawie jest ostateczna. Organ wziął również pod uwagę, że możliwość sugerowania się przez potencjalnych nabywców "[...]" treścią reklamy uzasadniającej błędne przypuszczenie co do leczniczego charakteru reklamowanego środka, spowodować może nieuzasadnione opóźnienie rozpoczęcia właściwego i skutecznego leczenia, bądź zapobiegania chorobom, a znaczny rozmiar produkcji suplementu (na co wskazują wyniki kontroli organu powiatowego), może mieć niekorzystny wpływ na zasięg jego zastosowania. Jednocześnie organ wojewódzki wyjaśnił, iż uwzględnił w sprawie także okoliczności łagodzące. Wziął pod uwagę, że reklama radiowa emitowana była przez krótki okres czasu (od [...].10.2011 r. do [...].10.2011 r.) i została zdjęta przez stronę. Wziął też pod uwagę, iż strona dokonała zmian w treści prezentacji na stronie internetowej.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie w całości. Zarzuciła, iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych i norm prawa materialnego. Wskazała m. in. na naruszenie w sprawie art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego oraz art. 7, art. 77 i art. 78 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia zawnioskowanych w sprawie dowodów. Wskazała też na naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez m. in. uznanie za udowodnione, iż użyte na stronie internetowej suplementu diety nazwy zakładek oraz zawarte na tej stronie internetowej sformułowania, jak i te zastosowane w reklamie radiowej wprowadzają konsumenta w błąd co do posiadania przez produkt właściwości leczniczych. Podniosła także zarzut naruszenia art. 104, art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania Główny Inspektor Sanitarny wskazał w pierwszej kolejności, iż nie dopatrzył się w sprawie naruszenia art. 10 k.p.a. Podniósł, że zainteresowana Spółka brała aktywny udział w postępowaniu, była też informowana przez organ I instancji o przysługujących jej prawach, z czego skorzystała odnosząc się do zarzutów sformułowanych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania oraz formułując wnioski dowodowe. Mając na względzie przebieg postępowania przed organem I instancji, organ odwoławczy uznał w konsekwencji, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z całością akt sprawy oraz wniesienia uwagi i zastrzeżeń przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. oraz art. 104 i art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy prawa materialnego. W tym kontekście Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że z punktu widzenia prawa żywnościowego istotnym jest, czy zapisy zawarte w reklamie i prezentacji suplementów mogą wprowadzać konsumenta w błąd. Dodatkowe oględziny strony internetowej i wyjaśnienia świadka nie wnosiłyby nowych faktów w sprawie. Treść strony internetowej była znana stronom i powszechnie dostępna, więc nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu z treści znanych i powszechnie dostępnych. Dodatkowo, skarżąca przedstawiła pisemnie swoje stanowisko dotyczące treści zawartych na stronie, a organ I instancji odniósł się do niego w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał też, iż organ I instancji nie naruszył prawa odmawiając przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka. Dowód ten miał bowiem zostać przeprowadzony na okoliczności nie mające znaczenia w sprawie. Faktem jest, jak wskazał Główny Inspektor Sanitarny, istnienie reklamy, która naruszyła przepisy prawa żywnościowego, nie jest zaś kwestią istotną w jaki sposób ona powstała. Jeśli zaś chodzi o czas jej emitowania i zmiany na stronie internetowej, to organ I instancji we właściwy sposób wziął te okoliczności pod uwagę ustalając wysokość kary pieniężnej, zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy. Główny Inspektor Sanitarny wskazał również, iż nie zgadza się z zarzutem odwołania co do błędnej oceny treści oraz sformułowań reklamy radiowej i prezentacji internetowej. Zakwestionowane w sprawie zapisy reklamy radiowej i prezentacji internetowej suplementu diety świadczą, jak podniósł, o wskazaniach do stosowania produktu w stanach chorobowych i zaburzeniach stanu zdrowia, czym sugerują, iż przedmiotowy w sprawie suplement diety posiada właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia. Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, iż doszło do naruszenia przepisów prawa żywnościowego, a to obligowało do zastosowania wobec skarżącej kary przewidzianej w art. 103 ust. 1 ustawy. Stwierdził też, iż kara została nałożona w wysokości spełniającej zamierzony skutek prewencyjno-wychowawczy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła szereg naruszeń.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi w całości za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd stwierdził, że nie dostrzegł żadnych nieprawidłowości w zakresie prowadzenia postępowania. W ocenie sądu sprawa została w sposób wszechstronny wyjaśniona, a skarżącej Spółce zapewniono czynny udział w toku postępowania. Organy orzekające w sprawie dysponowały tak płytą CD zawierającą nagranie reklamy radiowej (otrzymaną od strony), jak i wydrukiem ze spornej strony internetowej, której kopię organ I instancji doręczył również samej zainteresowanej (przy piśmie z [...] stycznia 2012 r.). Sprawa dotyczyła ustalenia, czy w związku z reklamą radiową i prezentacją internetową doszło do naruszenia przepisów prawa żywnościowego i, czy zachodzi podstawa do zastosowania art. 103 ust. 1. Wobec tego, powyższe materiały stanowiły podstawowe i niezbędne w sprawie dowodowy, które były skarżącej znane i do których mogła ona wnosić uwagi i zastrzeżenia. Akta sprawy wskazują nie tylko na to, że Spółka o ww. uprawnieniach przysługujących jej w toku postępowania została pouczona (m. in. w piśmie z [...] grudnia 2011 r. zawiadamiającym o wszczęciu postępowania), ale także, że z tych uprawnień korzystała. Nadto, wymaga zdaniem sądu zauważenia, iż w piśmie z [...] marca 2012 r. organ I instancji poinformował Spółkę o ostatecznym terminie składania wniosków, uwag i zastrzeżeń, a odpowiedzią na to było pismo Spółki (tj. jej pełnomocnika) z [...] marca 2012 r. z dodatkowymi zastrzeżeniami i uwagami. Dodać też trzeba, iż skarżąca zgłosiła wnioski dowodowe, wprawdzie nie zostały one uwzględnione, ale też nie zostały przez organy orzekające zlekceważone. Zostały one przeanalizowane i ocenione co do zasadności ich przeprowadzania, a takie działanie nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się zatem w sprawie naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Analiza akt sprawy wskazuje bowiem na to, iż skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie, była także informowana w toku postępowania o podejmowanych przez organ działaniach, w tym o włączeniu do akt w poczet materiału dowodowego wydruku ze strony internetowej suplementu diety. Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji miała również możliwość wypowiedzenia się raz jeszcze w sprawie. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Podniesiony w skardze zarzut w tej kwestii, nie został powiązany z żadnymi konkretnymi czynnościami, których uniemożliwiono dokonać skarżącej tak przed organem I instancji, jak i odwoławczym. Dlatego też, w ocenie sądu wskazany zarzut jest nieuzasadniony. Za niezasadny sąd uznał także zarzut naruszenia art. 78 k.p.a., z którego nie wynika obowiązek po stronie organu uwzględniania wszystkich wniosków zgłoszonych przez stronę. Organ wojewódzki nie uwzględnił wniosków dowodowych Spółki, ale je rozważył. Wydał w tym zakresie odrębne postanowienie, którym odmówił przeprowadzenia dowodu z oględzin strony internetowej oraz z zeznać wskazanego świadka i uzasadnił swoje stanowisko w tej kwestii. W ocenie sądu, sposób załatwienia wniosków nie narusza prawa i nie świadczy o braku wszechstronnego wyjaśnienia istoty sprawy (związanej z tym, czy reklama i prezentacja internetowa suplementu diety, mogły sugerować właściwości lecznicze tego środka). Dodatkowe oględziny strony internetowej nie wniosłyby nowych okoliczności do sprawy. Przesłuchanie świadka na okoliczność formułowania treści reklamy radiowej, zmian w zakresie prezentacji produktu dokonywanych na stronie internetowej oraz celu i naukowego uzasadnienia dla treści prezentowanych w prowadzonych działaniach reklamowych odnoście przedmiotowego suplementu diety, nie mogło mieć zaś żadnego znaczenia w sprawie. Z uwagi na charakter i zakres tej sprawy, istotne było ustalenie, czy istnieje reklama/prezentacja naruszająca prawo, a nie jak do jej powstania i dlaczego doszło. Znaczenie, w kontekście art. 104 ust. 2 ustawy materialnej i wysokości kary, mógł mieć natomiast czas emitowania reklamy radiowej i fakt usunięcia zakwestionowanych zapisów z prezentacji internetowej, ale te okoliczności podnoszone w pismach skarżącej zostały uwzględnione w całości (nie były kwestionowane przez organ i zostały przyjęte zgodnie z oświadczeniem skarżącej) i mogły mieć wpływ (i też miały) tylko na wymiar orzeczonej kary. Sąd nie podzielił też zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, i nie odniesienie się do zarzutów odwołania. Przede wszystkim Sąd zauważył, iż zarzuty procesowe podobnej treści jak w skardze, zostały sformułowane już w odwołaniu od decyzji I instancji, a organ odwoławczy (wbrew wywodom skargi) dość dokładnie odniósł się do każdego z tych zarzutów wyjaśniając powody, dla których ich nie podziela. W ocenie Sądu argumenty organu II instancji są trafne, co więcej – znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy. Stąd też, w ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze skarżącą Spółką, iż organ II instancji poprzestał jedynie na przytoczeniu treści uzasadnienia decyzji organu I instancji bez poczynienia własnych ustaleń i braku odniesienia się do argumentów strony. Organ odwoławczy nie tylko zaprezentował własną ocenę w zakresie rozstrzygniętym przez organ I instancji, ale też w sposób obszerny odniósł się do kwestii podniesionych w odwołaniu, w tym tych dotyczących sposobu procedowania w sprawie organu I instancji. Wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w sprawie oraz przedstawił powody, dla których uznał, iż nie było podstaw do uwzględniania wniosków dowodowych zainteresowanej, w tym odnoszącego się do dowodu z zeznań świadka. Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w sprawie, iż prezentacja na stronie internetowej suplementu diety nie została zakwestionowana przez inspekcję sanitarną podczas kontroli w lipcu 2011 r. Zauważyć w tym kontekście należy, iż całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie ponosi podmiot działający na rynku spożywczym, o czym stanowi art. 16 i art. 17 rozporządzenia WE nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 02.31.1). Tym samym powołana powyżej okoliczność nie mogła mieć żadnego znaczenia prawnego w sprawie.

Od tego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 151 ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa i w związku z art. 10 kpa oraz art. 7,77,78 i 80 kpa poprzez oddalenie skargi, pomimo iż zachodziły przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem przez organy orzekające przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy orzekającej wyrażonej w art. 10 kpa zasady czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania, pomimo, iż przed wydaniem decyzji strona nie została poinformowana o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie, a wbrew stanowisku Sądu I instancji wcześniejsza aktywność strony nie zwalnia organu z dochowania powyższego obowiązku, zaś jego zaniedbanie może mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia zajęcie stronie ostatecznego stanowiska w sprawie;

b) błędne uznanie za uzasadnioną w świetle art. 78 kpa odmowę przeprowadzenia zawnioskowanych przez pełnomocnika strony dowodów, w szczególności dowodu z zeznań świadka na okoliczności formułowania treści reklamy radiowej suplementu diety [...], czasookresu jej rozpowszechniania, zmian w zakresie prezentacji produktów dokonywanych na stronie [...] oraz celu i naukowego uzasadnienia dla treści prezentowanych w prowadzonych działaniach reklamowych, pomimo iż okoliczności te miały istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zarówno co do samej zasadności nałożenia na stronę kary pieniężnej jak i jej ewentualnej wysokości, obejmowały bowiem kwestie dotyczące stopnia zawinienia strony, które nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione zgromadzonym przez organ materiałem dowodowym;

c) błędne uznanie, iż materiał dowodowy został zgromadzony i rozważony w sposób wszechstronny i wystarczający z punktu widzenia przesłanek wymierzenia przedmiotowej kary i jej wysokości, w szczególności dotyczących zakresu naruszenia, stopnia zawinienia i stopnia społecznej szkodliwości przedmiotowych działań reklamowych, pomimo iż organ oddalił powołane w tym zakresie dowody w szczególności z zeznań świadka, zaś zgromadzone dowody zostały ocenione bez rozważenia całokształtu treści zakwestionowanych prezentacji, w szczególności odnoszących się do wspomagającej i uzupełniającej roli przedmiotowego suplementu i zawierających treści informujące, iż produkt nie jest metodą leczenia i nie zapewnia ochrony przed chorobą.

Zarzuciła też naruszenie prawa materialnego - art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ppsa i w związku z art. 104, 103 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez pryzmat wyrwanych z kontekstu poszczególnych fragmentów reklamy radiowej suplementu i jego prezentacji na stronie internetowej [...], iż przypisują one temu suplementowi diety właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, podczas gdy całokształt tych materiałów oceniany z punktu widzenia przeciętnego konsumenta, który jest odpowiednio poinformowany oraz spostrzegawczy i ostrożny, eliminuje to ryzyko i potwierdza, iż zakwestionowane prezentacje produktu wskazują jedynie na wspomagające działalnie preparatu w zakresie utrzymania prawidłowej flory bakteryjnej jelit, co w konsekwencji miało istotny wypływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi, podczas gdy zachodziły przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ orzekający przepisów prawa materialnego i procesowego.

Wniosła o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wskazała, że nie zagwarantowano jej możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym zwłaszcza tuż przed wydaniem rozstrzygnięcia. Wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę nie powinny były zostać oddalone, tym bardziej, że miały one istotne znaczenie w sprawie. Sąd powinien był wziąć pod uwagę model przeciętnego konsumenta. Ocena charakteru prezentacji produktu powinna uwzględniać także jego właściwości i przeznaczenie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIS wniósł o jej oddalenie. Wskazał na argumenty przemawiające za wydaną decyzją i stwierdził, że orzeczenie sądu jest prawidłowe. Odniósł się także do zarzutów formułowanych przez skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skarga kasacyjna nie posiada uzasadnionych podstaw, a tym samym nie mogła zostać uwzględniona.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Z kolei w świetle art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2001 r. Nr 126, poz. 1381 z późn. zm.) produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiona jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. Doszukując się różnic pomiędzy suplementem diety, a produktem leczniczym wskazać należy, że suplement diety między innymi nie posiada właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt. Suplement diety jest jedynie środkiem spożywczym uzupełniający normalną dietę zdrowego człowieka będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny. Jeżeli produktowi przypisuje się właściwości zapobiegania lub leczenia chorób to nie jest on suplementem diety, lecz produktem leczniczym. W myśl art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r.oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada, przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości. Oznakowanie nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości. Przepis ten ma zastosowanie również do reklamy takich produktów, a także kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania tj art.151 p.p.s.a w zw. z art.145 § 1pkt 1 lit.c p.p.s.a w zw. z art.10 oraz art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a uznać należy, że są one nieuzasadnione. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwalał na uznanie, iż decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012r.o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej wydana została w zgodzie z przepisami procedury administracyjnej. Wskazać w tym względzie należy, że jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych w trakcie przeprowadzonego postępowania w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości stwierdzono, że [...] S.A. naruszyła przepisy w zakresie reklamy radiowej oraz prezentacji na stronie internetowej. Ustalenia te zostały oparte w oparciu płytę CD zawierającą nagranie reklamy radiowej, którą dostarczyła sama strona, jak i wydruk ze strony internetowej, której kopię organ I instancji doręczył również samej zainteresowanej. Zarówno reklama radiowa jak i prezentacja na stronie internetowej przedmiotowych suplementów diety, to formy reklamy, które powstały z inicjatywy skarżącej kasacyjnie [...] S.A., i na podstawie tych środków dowodowych stwierdzono, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia przy wprowadzaniu suplementu diety do obrotu. Podnoszony zarzut iż organ nie uwzględnił wniosku dowodowego o przeprowadzenie oględzin ze strony internetowej [...] oraz przesłuchania świadka A. L. jest niezasadny. Organ wydając postanowienie o odmowie przeprowadzenia tych dowodów szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, wskazując, że prezentacja suplementu diety na stronie internetowej jest faktem powszechnie znanym, zaś przesłuchanie świadka na okoliczność formułowania treści reklamy radiowej, jej naukowego uzasadnienia oraz celu nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Stąd też podjęte w ramach prowadzonego postępowania czynności organów administracji nie uchybiały zasadom wyrażonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stwierdzić zatem należy, że postępowanie w tej sprawie prowadzone było w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organy wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, poddając go następnie ocenie w kontekście znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. W tej mierze za prawidłową należy uznać konkluzję Sądu uznającą, iż organ dysponował odpowiednim materiałem dowodowym wystarczającym do stwierdzenia, że Spółka wprowadzając do obrotu suplement diety naruszyła przepisy art.46 ust.1 pkt 2 w zw. z ust.2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, co następnie prowadziło do konieczności zastosowania przepisów karnych zamieszczonych w tej ustawie. Podkreślić należy, że przepisy tej ustawy nie pozostawiają podmiotom odpowiedzialnym za wprowadzenie środka spożywczego na rynek swobody w ich oznakowaniu, w przypisywaniu im właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, albo odwolywania się do takich właściwości. Zasady te mają również zastosowanie do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych.

Niezasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postepowania, sprawia, że również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ppsa i w związku z art. 104, 103 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia są bezprzedmiotowe.

Nadto należy wyraźnie podkreślić, że podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego jak i prawa materialnego są tożsame z zarzutami jakie zostały sformułowane przez Spółkę w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Do wszystkich tych zarzutów odniósł się szczegółowo Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego wyroku, a stanowisko w nim przedstawione w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.