Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 85/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1c, art.135, art.152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.3 ust.1, art.7 ust.1 p[kt 1, art.16 ust.1 pkt 1 i ust.3
journal: Dz.U. 1991 nr 7 poz 24
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając w oparciu o przepis art. 40 ust. 2 i 3 w związku z art. 106 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zmian.) oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109) odmówił E. M. przyznania zasiłku celowego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że E. M. nie jest rolnikiem podlegającym z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników, wobec czego, nie może być objęty pomocą dla złagodzenia skutków suszy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył E. M. podnosząc, że w gospodarstwie pracuje 36 lat, tj. od 14 roku życia. Składki na ubezpieczenie opłaca od początku powstania Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Ponadto posiada własny numer gospodarstwa udokumentowany w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na którym widnieje także spis zwierząt jakie posiada. Skarżący podał, że jego gospodarstwo zostało dotknięte suszą w 60% i dlatego znalazł się w trudnej sytuacji, gdyż aby wyżywić zwierzęta musi ponieś duże koszty związane z zakupem paszy.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy.

Z kolei w myśl przepisu art. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podlegają rolnicy i domownicy.

Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie KRUS z dnia 20 września 2006 r., z którego wynika, że E. M. od 1 stycznia 1991 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik.

Taka sytuacja zdaniem organu odwoławczego oznacza, że nie jest możliwe uzyskanie przez E. M. zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. oraz dodatku w wysokości [...] zł, bowiem przepisy obowiązującego prawa pozwalają na jego przyznanie tylko rolnikom, którzy podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł E. M. Wskazał, że pracę w gospodarstwie rolnym, należącym wówczas do jego dziadków, rozpoczął po ukończeniu szkoły podstawowej, a w ostatnich latach zdecydował się na hodowlę bydła i ponosi duże koszty związane z zakupem paszy. E. M. podniósł, że nie jest dla niego zrozumiałe dlaczego, po 36 latach pracy na roli, organy nie uznały go za rolnika.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 77§1 kpa w związku z art. 80 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zgodnie z przepisem § 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy / Dz. U. Nr 55 poz. 1109 ze zm./ zwanego dalej rozporządzeniem, pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy.

W niniejszej sprawie organy oceniając zgromadzone w sprawie dowody przyjęły, że jeśli w zaświadczeniu Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w S. z dnia 20 września 2006 r., skarżący figuruje w ewidencji osób objętych ubezpieczeniem społecznym rolników jako domownik, to nie może on ubiegać się o prawo do udzielenia pomocy w celu złagodzenia skutków suszy. Tego rodzaju pomoc przysługuje bowiem wyłącznie rolnikom podlegającym ubezpieczeniu z mocy ustawy. W konsekwencji domownik nie może ubiegać się o taką pomoc.

Orzekające organy przyjęły zatem automatycznie, że skoro skarżący uwzględniony jest w ewidencji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako domownik, to nie spełnia podstawowego warunku uzyskania pomocy określonej w rozporządzeniu, polegającego na tym, że nie jest rolnikiem podlegającym z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Organy nie wzięły jednak pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.

O pomoc może ubiegać się osoba będąca rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. z 1998 r. nr 7 poz. 25 ze zm.) zwanej dalej ustawą, ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu, macierzyńskiemu i emerytalno - rentowemu z mocy ustawy, podlega m.in. rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli ten rolnik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z kolei rolnikiem w rozumieniu ustawy jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia ( art. 6 pkt 1).

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że o tym, czy dana osoba jest rolnikiem podlegającym z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników, a więc czy spełnia wymogi określone w § 2 pkt 1 rozporządzenia, decyduje jej sytuacja faktyczna w powiązaniu z przepisami ustawy określającymi kto ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega, a nie to, czy w rzeczywistości płaci ona składki i jaka jest ich formalna podstawa w ewidencji KRUS.

Odnosząc te rozważania do rozpatrywanej sprawy podkreślić należy iż, ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w tym protokołu sporządzonego w oparciu o przeprowadzoną wizję lokalną w dnia 18 sierpnia 2006 r., a dotyczącego oceny stanu gospodarstwa rolnego dotkniętego skutkami klęski żywiołowej wynika, że E. M. prowadzi gospodarstwo rolne o pow. ponad 4 ha, w którym hoduje bydło. Z kolei zaświadczenie wydane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe w S. z dnia 19 września 2006 r. zawiera informację, że skarżący posiada numer producenta rolnego. Przedstawione okoliczności mogą świadczyć o tym, iż w rzeczywistości E. M. nie jest domownikiem, jak to przyjął organ.

Z zaświadczenia KRUS istotnie wynika, iż ubezpieczeniu społecznemu rolników, jako domownik, E. M. podlega od 1991 r. Nie przesądza to jednak o tym, iż aktualnie nie spełnia on przesłanek z art. 6 pkt 1 ustawy. Co prawda na E. M. ciążył z mocy art. 37 ust. 1 ustawy obowiązek zgłoszenia wszelkich okoliczności mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu, jednakże nie wywiązanie się skarżącego z powyższego obowiązku nie może powodować utraty przez niego statusu rolnika wynikającego wprost z przepisów ustawy.

Rozpatrując sprawę ponownie organy wyjaśnią w pierwszym rzędzie wszystkie okoliczności niezbędne dla oceny, czy skarżący podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników, a w razie potwierdzenia tej okoliczności zbadają, czy spełnia on pozostałe przesłanki określone rozporządzeniem do uzyskania pomocy dla złagodzenia skutków suszy, jaka miała miejsce w roku 2006.

Wskazane wyżej uchybienia organów stanowią naruszenie prawa procesowego tj. art. 77§1 kpa w związku z art. 80 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm /. Uchylenie decyzji organu I instancji było niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, ponieważ wskazane uchybienie prawa procesowego, spowodowało zaniechanie przez organy administracji poczynienia niezbędnych ustaleń dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego.

Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku wydane zostało na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

-----------------------

5