Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 655/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. Zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. A. Ż., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) z [...] stycznia 2011 r., mocą której utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o nadanie statusu uchodźcy.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] maja 2010 r. I. N. wystąpił o nadanie statusu uchodźcy. Jako przyczynę ubiegania się o status uchodźcy podał chęć polepszenia warunków życiowych swoich i dzieci. Wskazał również, iż powodem wyjazdu z kraju pochodzenia było to, że jego najstarszy brat zabił człowieka, co spowodowało, że jego rodzina jest ścigana.

Decyzją z [...] lipca 2010 r. o numerze [...] Szef Urzędu postanowił umorzyć postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek będący przedmiotem rozpoznania w postępowaniu jest drugim wnioskiem cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy i został złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, wydanej przez Radę w dniu [...] lutego 2010 r. (numer [...]). Analiza danych zawartych we wniosku wskazuje, że jest on oparty na tych samych podstawach co poprzedni, w związku z czym należało uznać go za niedopuszczalny, stosownie do treści art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.) oraz umorzyć postępowanie administracyjne.

Rozpatrując sprawę na skutek odwołania strony, decyzją z [...] stycznia 2010 r. o numerze [...], Rada utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu. Przyjmując ustalony w sprawie stan faktyczny, Rada zaakceptowała stanowisko organu pierwszej instancji, iż postępowanie winno zostać umorzone, bowiem wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na stwierdzenie, że jest on oparty na tych samych przesłankach, które były rozpatrywane we wcześniejszym postępowaniu (obawa przed zemstą za zabójstwo dokonane przez brata). Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż cudzoziemiec nie przedstawił żadnych nowych elementów lub informacji, które znacznie zwiększyłyby prawdopodobieństwo spełnienia warunków do udzielenia statusu uchodźcy. Organ zauważył, że wskazane przez wnioskodawcę w odwołaniu informacje dotyczące śmierci jego kuzyni – Z. S. pozostają bez żadnego związku ze sprawą. Podkreślono, że w toku całego postępowania skarżący nie wskazał, jaki związek z jego osobą mogłaby mieć ewentualna śmierć kuzynki, zaś z całokształtu materiału dowodowego taki związek nie wynika. Zdaniem organu, cudzoziemiec powołuje się na okoliczności, które miały miejsce w toku pierwszego postępowania w sprawie, a nie po jego zakończeniu, przez co powinny być one rozpatrzone w pierwszym postępowaniu i aktualnie mogłyby stanowić jedynie ewentualną przesłankę do wznowienia postępowania a nie do złożenia nowego wniosku. Rada stwierdziła nadto, iż bez znaczenia pozostaje w sprawie również udzielenie bratu wnioskodacy – U. N. ochrony uzupełniającej w toku odrębnego postępowania.

Mając na uwadze powyższe Rada podniosła, że organ administracji, który stwierdzi istnienie przesłanek, o których mowa w art. 40 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest zobligowany do umorzenia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie cudzoziemiec zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1, art. 15, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji.

Skarżący nie uzasadnił skargi stwierdzając jedynie, iż jako strona niezadowolona z decyzji wnosi o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Rada podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.

W dniu 31 października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły – zgodnie z postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. – akta sprawy o numerze [...], dotyczące wniosku o nadanie statusu uchodźcy, złożonego przez brata skarżącego – U. N.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku.

W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wniosek jest niedopuszczalny, gdy:

1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim;

2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach;

3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.

Z akt sprawy wynika, że decyzją Szefa Urzędu z [...] września 2009 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją Rady z [...] lutego 2010 r. odmówiono skarżącemu nadania statusu uchodźcy, odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzeczono o wydaleniu go z terytorium Polski wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Wydanie tej decyzji było następstwem złożenia przez I. N. wniosku o nadanie statusu uchodźcy z [...] grudnia 2008 r. W toku postępowania organy ustaliły, że powodem opuszczenia kraju pochodzenia była obawa przed "zemstą krwi", co miało być następstwem zabójstwa dokonanego w 2006 r. przez brata wnioskodawcy. Brat został skazany na karę czterech lat więzienia, jednakże rodzina ofiary zagroziła zemstą. Po zebraniu materiału dowodowego organy przyjęły, iż cudzoziemiec nie był prześladowany przez władze publiczne z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Natomiast podnoszona obawa przed "zemstą krwi" ze strony bliżej nieokreślonych ludzi, nie mogła stanowić podstawy do udzielenia ochrony międzynarodowej, bowiem nie mieści się w pojęciu prześladowania zgodnie z jego rozumieniem zawartym w Konwencji Genewskiej. Na decyzję Rady cudzoziemiec nie złożył skargi do sądu administracyjnego, wobec czego stała się ona prawomocna.

We wniosku będącym przedmiotem niniejszego postępowania skarżący podał, iż wyjechał z kraju pochodzenia, ponieważ nie było tam warunków do życia, chciał dać swoim dzieciom spokojną przyszłość i dobre wykształcenie. Wskazał nadto, iż wyjechał ponieważ jego brat zabił człowieka i za ten czyn ścigają rodzinę skarżącego. W odwołaniu z dnia [...] lipca 2010 r. cudzoziemiec dodatkowo podał, iż w sierpniu 2009 r. została zabiła jego kuzynka (siostra cioteczna) Z. S. i jej mąż. Podniósł, iż w najbliższym czasie przedstawi dokumenty potwierdzające pokrewieństwo.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowisko organów administracyjnych oparte na treści przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jest w ocenie Sądu w pełni uzasadnione.

Zauważyć należy, iż podnoszone przez stronę podstawy ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy są tożsame i opierają się na subiektywnej obawie o bezpieczeństwo rodziny, związanej w ocenie wnioskującej strony z kryminalnym przestępstwem popełnionym przez jej brata. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż zadaniem organów rozpatrujących kolejny wniosek cudzoziemca, złożony po zakończeniu wcześniejszego postępowania (w takim samym przedmiocie) decyzją o odmowie nadawania statusu uchodźcy, jest w pierwszej kolejności analiza wszystkich twierdzeń i dowodów jakie przedstawił skarżący pod kątem ewentualnej zmiany okoliczności sprawy, tj. zbadanie czy pojawiły się takie dowody, które mogłyby stanowić pozytywna przesłankę do nadania status uchodźcy. Zatem wobec stwierdzenia, że strona ponowie powołuje się na te same zdarzenia, nie przedstawiając jednocześnie nowych dowodów jakie mogłyby uprawdopodobniać ziszczenie się przesłanek pozytywnych, obowiązkiem organu jest zastosowanie przepisu jaki legł u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Kontrolując legalność postępowania w niniejszej sprawie szczególnego podkreślenia wymaga, iż zadaniem organu jest zbadanie czy podnoszone przez stronę twierdzenia mają wpływ na zweryfikowanie wcześniejszego stanowiska w zakresie spełnienia przesłanek do nadania statusu uchodźcy określonych w Konwencji Genewskiej. Zatem, jeśli organ stwierdzi, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie mają wpływu na przyznanie statusu uchodźcy, nie można doszukiwać się po jego stronie obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Powyższe odnieść należy do zawartych w odwołaniu twierdzeń dotyczących śmierci kuzynki skarżącego i jej męża. Informacje te są bardzo lakoniczne, nie wyjaśniają faktycznego związku jaki miałby istnieć między skarżącym i jego rodziną a Z. S. i jej mężem, a co najważniejsze, w żaden sposób cudzoziemiec nie wykazuje, w jaki sposób okoliczność ta miałaby wpływać na prześladowania w stosunku do niego. Rada nie miała zatem podstaw by informację taką uznać za mającą wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Na marginesie dodać tylko można, iż wątku tego cudzoziemiec nie wyjaśnił również w skardze, bowiem nie zawiera ona w istocie rzeczy uzasadnienia.

Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Mając zatem na uwadze, iż kolejny wniosek skarżącej nie został oparty na jakiejkolwiek podstawie wskazującej na możliwość wystąpienia obawy przed prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej uznać należy, iż słusznie organ zastosował się do regulacji określonej treścią przepisu art. 40 ust. 1 ustawy, tj. wydał decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku.

Dodatkowo stwierdzić należy, iż skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mógłby być narażony na prześladowanie, czy też represje. W związku z tym zmiana decyzji w przedmiocie zgody na pobyt tolerowany również nie mogła mieć miejsca.

Sąd zbadał także akta sprawy dotyczące postępowania prowadzonego przez Szefa Urzędu z wniosku z dnia [...] października 2007 r., złożonego przez brata skarżącego – U. N. Postępowanie to zakończyło się decyzją Szefa Urzędu z dnia [...] maja 2008 r. o odmowie nadania U. N. statusu uchodźcy oraz udzieleniu mu zgody na pobyt tolerowany. Z uzasadnienia decyzji Szefa Urzędu wynika, że u podstaw udzielenia zgody legły względy związane z ogólną, niespokojną wówczas sytuacja panująca w kraju pochodzenia wnioskodawcy. Organ stwierdził bowiem, iż mając na względzie obecną sytuację osób w Republice C. [...], wydalenie byłoby sprzeczne z art. 2, 3 i 5 Konwencji Rzymskiej. Wskazać zatem należy, iż stanowisko organu dotyczące sytuacji brata skarżącego w 2008 r. nie było związane z jego indywidualnym prześladowaniem, czy też jego rodziny, lecz dotyczyło ogólnej sytuacji w jakiej w tamtym okresie znajdowała się ludność narodowości [...]. W konsekwencji sytuacja ówcześnie panująca sprawiała, że powrót do kraju pochodzenia mógł powodować określone zagrożenia. W niniejszej sprawie Szef Urzędu uznał, że w dacie orzekania ([...].07.2010 r.) ogólna sytuacja panująca w kraju pochodzenia skarżącego nie może stanowić przesłanki warunkującej udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Niezależnie od tego Sąd zwraca uwagę, iż okoliczność taka, ze bratu skarżącego udzielono zgody na pobyt tolerowany w Rzeczpospolitej Polskiej nie może sama li tylko stanowić przesłanki pozytywnej w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, iż postępowanie w sprawie każdego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest postępowaniem indywidualnym. Okoliczności mające znaczenie dla orzeczenia w jednej sprawie, choćby dotyczącej członków rodziny, nie muszą zostać uwzględnione przez organ w sprawie z innego wniosku. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, iż okoliczność uzyskania zgody na pobyt tolerowany przez brata skarżącego była już podnoszona w pierwszym postępowaniu z wniosku o nadanie statusu uchodźcy (w piśmie z [...] listopada 2009 r. zatytułowanym "Uzupełnienie odwołania"), co oznacza, że nie jest to okoliczność nowa, nieznana organowi, która ujawniła się dopiero po złożeniu wniosku z [...] maja 2010 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi sformułowanych poprzez przytoczenie konkretnych przepisów prawa materialnego Sąd uznał je za chybione. Podnieść trzeba, iż przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, a obie decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu zawierają uzasadnienia spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie doparzył się też innych uchybień ze strony organów orzekających, w tym dotyczących naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego. Sprawa, zdaniem Sądu, została przeanalizowana w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.