Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 148/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: zobowiązano do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku K. B. z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji, o których mowa w tiret 6 wniosku - w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej K. B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] października 2021r. wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy K. B. (zwaną dalej "Skarżącą") wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia [...] września 2021 r., wniesionym za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail), powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 z późn. zm. - powoływanej dalej jako "u.d.i.p."), K. B. wystąpiła do Urzędu Gminy B. o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. sporządzenia wykazu aktualnie obowiązujących dokumentów stanowiących o działaniach, w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 roku, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy;

2. sporządzenia wykazu dokumentów (w tym również projektów) stanowiących o działaniach na lata nieobjęte dokumentami wskazanymi w pkt 1 wniosku, w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy.

Skarżąca sprecyzowała, że wnosi o udostępnienie w szczególności, jeśli w jakimkolwiek zakresie dotyczy działalności podczas pandemii COVID-19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 roku :

• dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń nałożonych na przedsiębiorców oraz obywateli, w tym treści wydanych komunikatów,

• dokumentów zawierających informacje dotyczące procedur działania w obliczu chorób zakaźnych u ludzi,

• dokumentów zawierających informacje dotyczące kosztów poniesionych na działania związane ze zwalczaniem, przeciwdziałaniem i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19,

• dokumentów zawierających informacje dotyczące przyznanych środków dla przedsiębiorców w ramach tarczy antykryzysowych w ww. okresie,

• dokumentów zawierających informacje dotyczące przyznanych środków z tytułu dodatkowego zasiłku opiekuńczego w ww. okresie,

• dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń i trudności w utrzymaniu prawidłowego dostępu do wody pitnej, ogrzewania, wywozu nieczystości stałych oraz dostępu do komunikacji miejskiej oraz poniesionych w związku z tym kosztach,

• dokumentów stanowiących raporty z wykonywanych działań w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19,

• dokumentów zawierających informacje dotyczące osób przebywających na kwarantannie w ww. okresie,

• dokumentów zawierających informacje o ilości osób zmarłych z powodu zakażenia SARS-CoV-2 w ww. okresie,

• dokumentów zawierających informacje o ilości odbytych zgromadzeń w ww. okresie,

• dokumentów zawierających informacje dotyczące pracy zdalnej pracowników administracji publicznej oraz podmiotów powiązanych,

• uchwał Rady Miasta stanowiących reorganizację pracy podmiotów publicznych i/lub prywatnych oraz obostrzeń w dostępie do usług publicznych,

• informacji o innych, niewymienionych dokumentach o tożsamym znaczeniu i zakresie odnoszących się do działań w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 (w przypadku posiadania o ich udostępnienie).

Na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Skarżąca żądała przesłania wnioskowanych informacji pocztą elektroniczną na wskazany adres email lub przekazanie przez link i/lub hiperłącze kierujących do właściwych dokumentów.

Wobec braku odpowiedzi na powyższy wniosek Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata D. B., pismem z dnia [...] października 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy, zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p poprzez pozostawienie wniosku bez odpowiedzi wskazała, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Organ nie skorzystał również z możliwości opóźnienia terminu udostępnienia informacji, co zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jest dopuszczalne pod rygorem powiadomienia wnioskodawcy (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) o powodach tegoż opóźnienia wraz ze wskazaniem terminu przekazania informacji (nie dłuższego niż 2 miesiące od złożenia wniosku). Ponadto, organ nie zawiadomił o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi; nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, iż te okoliczności nie wystąpiły. Pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność organu. Skarżąca zaznaczyła, że przez wzgląd na charakter jej pracy naukowej wielokrotnie występuje do organów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów o udostępnienie informacji publicznej (na dowód czego przedłożyła kserokopie wniosków adresowanych do innych urzędów) i niemal zawsze procedura udostępnienia informacji publicznej zakończona jest sukcesem. Brak wnioskowanych informacji wiąże się natomiast z brakiem możliwości zakończenia projektu badawczego.

Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zasądzenie kosztów postępowania i o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi oraz odstąpienie w całości lub w części od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy i przedstawiając dowody na jego potwierdzenie organ wskazał, że wniosek Skarżącej został doręczony do Urzędu dnia [...] września 2021 r. jednakże pracownik odpowiedzialny za udzielenie odpowiedzi przeoczył fakt wpływu wniosku. Organ usprawiedliwił to znaczną ilością obowiązków służbowych pracownika. Wyjaśnił jednak, że udzielił odpowiedzi na wniosek K. B. i wystosował do niej stosowne pismo drogą elektroniczną w dniu [...] listopada 2021r. Organ przedstawił przy tym stosowne wydruki, potwierdzające przesłanie odpowiedzi na adres skrzynki mailowej Skarżącej oraz dołączył do akt sprawy oryginał pisma stanowiący odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. prawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym został zgłoszony w skardze, organ zaś nie domagał się przeprowadzenia rozprawy.

W następnej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r., poz. 329) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. Uwzględniając taką skargę sąd - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. - także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzeka natomiast o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Wójta Gminy w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącej złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi Sąd uwzględnił, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia wobec czego, była ona dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie w części.

Trzeba przy tym zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności". Powołując się na wykładnię treści pierwszego z wyżej wymienionych pojęć prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych to wskazać należy, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokach z 25.10.2012 r., sygn. II SAB/Bk 27/12 i z 15.11.2012 r., sygn. II SAB/Bk 53/12, a także WSA w Gdańsku w wyroku z 3.07.2013 r., sygn. II SAB/Gd 54/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte (tak T. Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22.12.1998 r., sygn. III SAB 77/98,LEX nr 36590, a także np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 8.06.2004 r., sygn. III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109). Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy (tak: J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin.

W przypadku skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej dodatkowo należy wskazać, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Z treści przytoczonych przepisów u.d.i.p. wynika zatem, że załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej może przybrać postać:

1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;

2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;

3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;

4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej;

5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są bowiem organy władzy publicznej, a wójt jest organem wykonawczym gminy.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., zdaniem Sądu nie ma również wątpliwości co do tego, że informacje wnioskowane przez Skarżącą do udostępnienia, mieszczą się w zakresie informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p. – poza informacją objęta wnioskiem w punkcie II tiret 8.

Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy jest każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 ustawy, który w formie przykładowego (tj. otwartego) katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Reguły wykładni prawa dotyczącego dostępu do informacji publicznej wyznacza natomiast art. 61 Konstytucji RP, który w ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osobach pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osobach i jednostkach organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na tej podstawie przyjąć należy taką interpretację, która gwarantuje szerokie uprawnienia w zakresie dostępu do informacji publicznej, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i zmierza do poszerzania, a nie zawężania obowiązku informacyjnego.

W orzecznictwie sądowym, które uwzględnia konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które dotyczą sfery faktów związanych z działalności organów władzy publicznej.

O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.di.p. za informację publiczną uznać należy wszelkie dane publiczne w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Definicja dokumentu urzędowego określona została, w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Na podstawie wskazanych wyżej przepisów przyjąć więc trzeba, że informacją publiczną jest m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich. W doktrynie wyrażany jest ponadto trafny pogląd, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Przy czym pojęcie "dokumentu" trzeba rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu prawa do informacji publicznej.

Stosownie do treści wniosku Skarżącej należy zatem uznać, że żądane przez nią dokumenty dotyczą informacji publicznych obejmujących informacje o podmiotach obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, zasadach funkcjonowania tych podmiotów oraz o danych publicznych oraz o dysponowaniu środkami publicznymi, tj. informacji o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-5 u.d.i.p.

Wyjątek stanowi żądanie udostepnienia dokumentów "zawierających informacje dotyczące osób przebywających na kwarantannie" (tiret 8). W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że tak sformułowany wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Zauważyć należy bowiem, że przepis art. 1 u.d.i.p. łączy pojęcie "informacja publiczna" z pojęciem "sprawa publiczna", a zatem "przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa". Sprawą publiczną jest natomiast działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i wskazanych wcześniej samorządów oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Należy przyjąć, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych", przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów, określonych w Konstytucji i ustawie (vide: wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10 – dostępny w bazie LEX nr 737513, wyrok NSA z dnia 8 listopada 2019 r., I OSK 1272/18 - dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przeciwieństwem "sprawy publicznej" jest "sprawa prywatna" czyli niepubliczna, osobista, indywidualna, dotycząca sfery prywatnej człowieka. Sprawami publicznymi nie są konkretne i indywidualne sprawy osób fizycznych, dotyczące problemu lub kwestii, która nie ma znaczenia dla większej ilości osób czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takich indywidualnych spraw jest jedynie realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, którego sprawa dotyczy. Wobec tego informacja odnosząca się do takich kwestii nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinna być udostępniana w trybie u.d.i.p., chociażby znajdowała się w dyspozycji organów. Pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej należy podkreślić, że u.d.i.p. nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji, a wyłącznie informacji publicznej. Z taką informacją nie mamy natomiast do czynienia wtedy, gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej, ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne, osobiste. Z tego wynika, że nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnych praw i obowiązków, nie podlega udostępnieniu, chociażby w jej przedmiocie wypowiadały się organy publiczne. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, przy czym dokumenty te muszą dotyczyć sprawy publicznej.

W świetle powyższego do kategorii informacji publicznej nie można zaliczyć informacji "o osobach przebywających na kwarantannie". Pomijając kwestię nieprecyzyjności wniosku Skarżącej (niejasne jest w ocenie Sądu, czy żądana informacja miałaby odnosić się do pracowników urzędu gminy, czy do wszystkich mieszkańców gminy) to i tak należy uznać, że żądana w tiret 8 informacja nie nosi znamion informacji odnoszącej się do kwestii mającej znaczenie dla ogółu, nie daje bowiem podstaw do formułowania twierdzeń ocennych co do legalności działania organu. Żądana w tym zakresie informacja nie odnosi się również do gospodarowania mieniem publicznym i nie dotyczy interesu publicznego – lecz dotyczy sfery prywatnych obowiązków (w tym przypadku - obowiązku poddania się kwarantannie).

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest również to, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącej w wymaganym terminie 14 dni, który rozpoczął bieg po wpłynięciu wniosku do organu - co miało miejsce w dniu [...] września 2021 r. i zakończył się dnia [...] września 2021 r. W konsekwencji więc należało przyjąć, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Bezczynność organu istniała również w dniu wniesienia skargi na tę bezczynność. Jak wynika z akt sprawy, po wniesieniu skargi, która wpłynęła do organu w dniu [...] października 2021 r., pismem z dnia [...] listopada 2021 r. organ udzielił Skarżącej odpowiedzi na wniosek.

Uwzględniając treść udzielonej odpowiedzi Sąd uznał, że w większości odpowiadała ona zakresowi żądania Skarżącej. Prawidłowo też zakwalifikowano informację objętą wnioskiem w punkcie II tiret 8 jako nie noszącą cech informacji publicznej (co wyjaśniano powyżej). W ocenie Sądu organ prawidłowo załatwił wniosek przez udzielenie odpowiedzi w punktach I oraz II tiret 1-5 oraz 7- 13 swojego pisma. W pkt II tiret 6 udzielonej odpowiedzi, co do określonych dokumentów (odpowiedź na wniosek z punktu II tiret 6 – tj. żądania udostępnienia dokumentów zawierających informacje dotyczące ograniczeń i trudności w utrzymaniu prawidłowego dostępu do wody pitnej, ogrzewania, wywozu nieczystości stałych oraz dostępu do komunikacji miejskiej oraz poniesionych w związku z tym kosztach) organ zawarł natomiast stwierdzenie "nie dotyczy". W ocenie Sądu tak sformułowana odpowiedź nie wyczerpuje udzielenia we wskazanym zakresie żądanej informacji. Skoro bowiem Skarżąca wystąpiła o udostępnienie dokumentów zawierających takie informacje to organ, aby uczynić zadość wnioskowi, powinien dokumenty takie udostępnić, odmówić ich udostępnienia lub poinformować, że nie jest w ich posiadaniu lub, że nie mają one charakteru informacji publicznej. Brak działań w tym zakresie Sąd uznał za bezczynność, która nie ustała do czasu orzekania przeze Sąd w niniejszej sprawie. Stąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt 1 wyroku orzeczono o zobowiązaniu organu do rozpoznania wniosku Skarżącej we wskazanym zakresie, tj. co informacji, o której mowa w tiret 6 wniosku.

Uwzględniając prawidłowość udzielenia odpowiedzi w pozostałym zakresie nie można zatem stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności co do udostępnienia informacji wskazanych we wniosku Skarżącej w pkt I i II oraz tiret 1-5 oraz 7-13. Stosownie do tego Sąd uznał, że udostępnienie informacji publicznej we wskazanym zakresie po wniesieniu skargi na bezczynność czyniło zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu Wójta Gminy do rozpoznania żądania w tym zakresie. Nie można bowiem nakazywać podmiotowi zobowiązanemu, aby podjął działanie, gdy już to uczynił. Jego działanie, wyprzedzające orzeczenie sądu administracyjnego, wyczerpuje jeden z wniosków skargi na bezczynność, co wyłącza możliwość jej uwzględnienia nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie lub czynność materialnotechniczna zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich dokonania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1431/1 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należało tym samym częściowo umorzyć postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku Skarżącej w zakresie pkt I i II oraz tiret 1-5 oraz 7-13 z uwagi na jego bezprzedmiotowość, która zaistniała w związku z tym, że w jego toku, a przed wydaniem wyroku wystąpiło zdarzenie, które uczyniło zbędnym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie – o czym orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a

Mając z kolei na uwadze to, że w zakresie całości wniosku bezczynność organu trwała w dacie wniesienia skargi do sądu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w pkt 2 wyroku Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, oceniając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stopień naruszenia prawa w związku z zaistniałą bezczynnością Sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Wyjaśnić przyjdzie, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. Jest to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów (vide: wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2019 r. sygn. akt II FSK 877/19 – dostępny na stronie jw.). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a przede wszystkim fakt, że działanie Wójta [...] nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Według wyjaśnień organu - pracownik wykonujący czynności związane z odpowiedzią na wniesiony przez Skarżącą wniosek "przeoczył" wpływ korespondencji. Zdaniem Sądu okoliczność ta jednak nie stanowi przejawu lekceważenia obowiązków i uchylania się od udzielenia informacji publicznej. Co istotne jest również - reakcją na skargę była niezwłoczna odpowiedź organu na wniosek Skarżącej co potwierdza, że bezczynność była wynikiem niedopatrzenia, a nie celowego działania i lekceważenie wniosku oraz braku woli udostępnienia informacji publicznej. Ponadto, udzielona odpowiedź w większości czyniła zadość wnioskowi.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie [...]zł. Motywując wysokość zasądzonych kosztów, Sąd wyjaśnia, że poza równowartością uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) wziął pod uwagę koszty związane z zastępstwem procesowym strony. Na te ostatnie koszty składały się z kolei kwota [...]zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa, a także [...] zł wynagrodzenia adwokata działającego w sprawie.

Sąd uznał za zasadne przyznać obniżone wynagrodzenia pełnomocnika, mając na uwadze treść art. 206 p.p.s.a., który dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Przepis art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 p.p.s.a., zatem obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy, jak i nakład pracy pełnomocnika, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny.

W ocenie tutejszego Sądu, charakter przedmiotowej sprawy, w której w zasadzie nie zaistniał spór co do stanu bezczynności organu w wykonaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej, oraz nakład pracy pełnomocnika, który ograniczał się do złożenia zwięzłej skargi, której argumentacja prawna nie przyczyniła się w istotny sposób do wyjaśnienia sprawy, uzasadniały miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Sąd wziął pod uwagę również to, że K. B., w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, wniosła co najmniej kilka skarg w takich samych sprawach, dotyczących bezczynności różnych organów wykonawczych gmin, na tle takiego samego zapytania o udostępnienie informacji publicznej (wnioski datowane na [...] września 2021 r., względnie wnoszone [...] lub [...] września 2021 r.), zawisłych przed różnymi wojewódzkimi sądami administracyjnymi (m.in. wyroki: WSA w Oplu z dnia 30 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Op 100/21, WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Lu 122/21, WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Kr 225/21, WSA w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Ol 147/21). Wobec tego, w pełni uprawnione jest uznanie, że w sytuacji sporządzenia skargi o charakterze szablonowym, wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych lub zbliżonych sprawach, także uzasadnione jest zastosowanie art. 206 p.p.s.a. w zakresie miarkowania wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika.