Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1222/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5; art. 40a ust. 4 i 5;
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 8;
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 299 poz 1 art. 114;
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy  szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku")
article: art. 7; art. 77; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK) zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] ( dalej Wojewódzki Inspektor) z [...] listopada 2013 r., którym wymierzono J. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] "G." w C. (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 3.688,00 złotych z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych, tj.:

1. partii "Masła [...]", oznaczonego datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed [...]" i numerem partii [...] (dalej masło), produkcji M. Sp. o.o. z siedzibą w G. (dalej producent masła),

2. partii "Sera [...]", oznaczonego datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed: [...]" i numerem partii [...] (dalej ser), dystrybutor: J. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej dystrybutor sera),

Jako podstawę skarżonej decyzji podano m.in. art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., nr 187, poz. 1577 ze zm.), dalej u.j.h.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

1. W toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...]-[...]kwietnia 2013 r. w hurtowni nabiałowej skarżącego, mieszczącej się przy ul. K. [...] w C., pobrano do badań laboratoryjnych m.in. próbki ww. produktów, tj. masła i sera. Jednocześnie z tej samej partii owych produktów i w tych samych ilościach pobrano, zabezpieczono i przekazano skarżącemu w celu przechowania dodatkowe próbki kontrolne. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli, protokołem pobrania próbek oraz protokołem pobrania próbek kontrolnych.

Badania wykonane przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w O. (dalej Laboratorium UOKiK) w zakresie cech organoleptycznych i fizyczno-chemicznych wykazały, że:

- masło nie odpowiadało wymaganiom zawartym w załączniku XII i XV rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizacją rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. L 299 z 16.11.2007, s. 1 ze zm.), dalej rozporządzenie 1234/2007, a to z uwagi na niedozwoloną obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym (stwierdzono 52,07±0,44% tłuszczu obcego), obecność steroli pochodzenia roślinnego (P-sitosterolu, campesterolu, stigmasterolu, brassicasterolu), zawyżoną zawartość wody (wyniki: 16,1±0,2%, 16,3±0,2%, 16,2±0,2%, 16,2±0,2%, 16,2±0,2%, zamiast wymaganych nie więcej niż 16%). Stwierdzono także wady konsystencji próbki (konsystencja mazista) oraz smaku/aromatu (obcy, nieczysty). Wyniki te udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr A/2013 z [...] maja 2013 r., dalej sprawozdanie A/2013;

- ser nie odpowiadał wymaganiom zawartym w załączniku XII rozporządzenia 1234/2007 z uwagi na niedozwoloną obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym (stwierdzono 91,00±0,13%) oraz obecność steroli pochodzenia roślinnego (|3- sitosterolu, campesterolu, stigmasterolu). Dodatkowo w wyniku przeprowadzonej oceny organoleptycznej stwierdzono wady organoleptyczne - smak i zapach kwaśny, lekko gorzki. Powyższe udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr B/2013 z [...] maja 2013 r., dalej sprawozdanie B/2013.

Z wynikami ww. badań laboratoryjnych skarżący został zapoznany oraz poinformowano go o prawie do przebadania próbek kontrolnych. Nadto pismem z [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Inspektor wystosował do niego wystąpienie pokontrolne, w którym wniósł o usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości i poinformowanie o sposobie ich usunięcia.

Następnie we wrześniu 2013 r. Wojewódzki Inspektor zawiadomił skarżącego o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymierzenia mu kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych, informując jednocześnie o przysługującym mu - na podstawie art. 10 k.p.a., prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zgromadzonych w sprawie.

Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa, natomiast pismem z [...] września 2013 r. wniósł o:

- przeprowadzenie dowodu z załączonego sprawozdania z badań nr [...] próbek kwestionowanej partii produktu, pochodzących z "biblioteczki" producenta, na okoliczność właściwej jakości kwestionowanego produktu;

- przeprowadzenie dowodu z zeznań pracowników producenta kwestionowanego masła na okoliczność jego właściwej jakości;

- przedłożenie przez Wojewódzkiego Inspektora dokumentów zaświadczających, że od momentu pobrania próbki masła do momentu jej dostarczenia do Laboratorium UOKiK była ona przechowywana w ściśle określonych warunkach chłodniczych;

- zwrócenie się do producenta kwestionowanych produktów o wypowiedzenie się co do sposobu ich pobierania w tej sprawie, ewentualnie udzielenie informacji co do stanowiska jakie zajął producent.

Postanowieniem z [...] października 2013 r. Wojewódzki Inspektor odmówił przeprowadzenia ww. dowodów gdyż uznał, że okoliczności tej sprawy są dowiedzione innymi dowodami i nie ma koniczności prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.

Mając powyższe ustalenia na uwadze Wojewódzki Inspektor - na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h., wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 3.688,00 złotych z tytułu wprowadzenia do obrotu dwóch partii zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych – masła i sera.

2. Skarżący w terminie odwołał się nałożonej na niego kary wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił:

1. naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki oraz uznanie, że ukaranie podmiotu wprowadzającego do obrotu produkt o niewłaściwej jakości lub produkt zafałszowany może nastąpić bez przypisania mu winy;

2. naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1219 ze zm.), dalej ustawą o Inspekcji Handlowej poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki poprzez zwrócenie się do niego o przebadanie próbki kontrolnej masła po upływie terminu przydatności do spożycia, a w konsekwencji pozbawienie go prawa do zakwestionowania wyników badań przedstawionych przez Wojewódzkiego Inspektora;

3. błąd w ustaleniach faktycznych sprawy polegający na przyjęciu, iż zakwestionowane masło jest produktem zafałszowanym;

4. naruszenie art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. UE L 88 z 29.03.2008 r., s. 1), dalej rozporządzenie 273/2008 oraz załączników nr II, XX i XXI do tego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie oraz akceptację jego niezastosowania przez Wojewódzkiego Inspektora, co w efekcie pozbawiło producenta masła możliwości wykazania niewłaściwej procedury pobierania próbek masła;

5. naruszenie art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia 273/2008 oraz jego załączników nr II, XX i XXI w zw. z art. 28 oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki, co doprowadziło do niewłaściwego określenia stron tego postępowania i pozbawienia producenta masła udziału w nim w charakterze strony;

6. naruszenie art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia 273/2008 oraz załączników II, XX i XXI w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz wydanie decyzji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem, zebrane niezgodnie z przewidzianą prawem procedurą, gdyż Wojewódzki Inspektor powinien był powiadomić producenta masła o podjętych czynnościach i umożliwić mu wypowiedzenie się co do prawidłowości pobierania próbek, a także błędną wykładnię ww. wskazanych przepisów, polegającą na przejęciu, że decyzje administracyjne wymierzające kary pieniężne mogą opierać się na dowodach zebranych niezgodnie z obowiązującą procedurą;

7. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 u.j.h. oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów ze sprawozdań z badań nr [...] próbek masła z "biblioteczki" producenta;

8. rażące naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego; zaniechanie przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; arbitralne potraktowanie sprawy przez organ bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego; nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i interesu obywateli;

9. rażące naruszenie art. 40a ust. 5 u.j.h. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary;

10. naruszenie art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 ze zm.), dalej rozporządzenie 178/2002 w zw. z art. 40a ust. 5 u.j.h. poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej.

Skarżący ponownie wniósł przy tym także o przeprowadzenie dowodu:

- z dostarczonego przez niego ww. sprawozdania z badań nr [...] próbki kontrolnej kwestionowanej partii masła, na okoliczność właściwej jakości kwestionowanego produktu;

- z zeznań pracowników producenta zakwestionowanego masła na okoliczność jego właściwej jakości;

- przedłożenia do akt sprawy przez organ dokumentów:

a. poświadczających, iż pobrana próbka masła została dostarczona do Laboratorium UOKiK zgodnie z określonym w Polskiej Normie PN-EN ISO 707 terminem;

b. zaświadczających, że od momentu pobrania próbki masła do czasu dostarczenia jej do Laboratorium UOKiK była ona przechowywana w warunkach zgodnych z Polską Normą ISO 707;

c. poświadczających uprawnienia do pobierania próbek dla osób, które pobierały próbki z kwestionowanej partii.

Prezes UOKiK poinformował skarżącego, że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje mu prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący z tego prawa nie skorzystał.

3. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK przedstawiwszy stan prawny odnoszący się do tej sprawy wskazał, że skarżący wniósł wprawdzie o uchylenie całej decyzji Wojewódzkiego Inspektora, ale w odwołaniu odniósł się jedynie do kary nałożonej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego masła.

4. Rozpatrując odwołanie organ uznał je za nieuzasadnione bowiem zarówno orzecznictwo, jak i przepisy prawa żywnościowego, w tym przepisy prawa o jakości handlowej, sprzeciwiają się każdej praktyce, również dotyczącej oznakowania środka spożywczego, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzać w błąd konsumenta. Podniósł, że obowiązkiem skarżącego, jako wprowadzającego do obrotu zakwestionowane produkty było, aby produkty te zostały oznakowane zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości. Prezes UOKiK wyjaśnił przy tym, że w prawie żywnościowym pojęcie "wprowadzenie do obrotu" dotyczy każdego etapu obrotu (również sprzedaży detalicznej), i nie jest zawężone wyłącznie do pierwszego wprowadzenia na rynek przez producenta lub importera. W zakresie definicji "obrotu" podkreślił zaś, że art. 3 pkt 4 u.j.h. odsyła do art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002, gdzie "wprowadzanie na rynek" oznacza posiadanie żywności w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

5. Organ wyjaśnił zatem, że oceny dokonał mając na uwadze następujące przepisy prawa;

-art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. nr 136, poz. 914 ze zm.), dalej u.b.ż. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.j.h., że nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środka spożywczego w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów, powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów;

- art. 46 u.b.ż. w zw. z art. 6 ust. 2 u.j.h, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, m.in. co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji;

- art. 114 ust. 1 rozporządzenia 1234/2007, że produkty żywnościowe przeznaczone do spożycia przez ludzi można wprowadzać do obrotu jako mleko i przetwory mleczne, tylko jeśli są one zgodne z definicjami i nazwami ustanowionymi w jego załączniku XII. Przetwory mleczne oznaczają produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przez co należy rozumieć, że można do nich dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem, że substancje te nie są używane do zastąpienia w całości lub częściowo jakichkolwiek naturalnych składników mleka (załącznik XII pkt II ust. 2 rozporządzenia 1234/2007). Do takich przetworów mlecznych, zgodnie z załącznikiem XII pkt II ust. 2a (iii) i (viii) należą masło oraz ser.

- art. 115 rozporządzenia 1234/2007, że wprowadzane do obrotu tłuszcze do smarowania muszą odpowiadać wymaganiom zawartym w załączniku XV do tego rozporządzenia. W dodatku do ww. załącznika XV wskazuje się, że masłem jest produkt zawierający nie mniej niż 80% i nie więcej niż 90% tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16% wody i nie więcej niż 2% suchej masy beztłuszczowej.

6. Odnosząc te przepisy prawa do stanu faktycznego tej sprawy Prezes UOKiK wskazał, że w wyniku przeprowadzonych badań dowiedziono, że w składzie zarówno masła, jaki i sera ujawniono obecność tłuszczu obcego, a nadto w składzie masła ujawniona została także zawyżona zawartość wody. Organ uznał, że skarżący stosując nazwy ww. środków spożywczych niezgodne z rzeczywistością, naruszył art. 46 i 47 u.j.h. wprowadzając tym samym konsumentów w błąd, co do rzeczywistego charakteru ww. produktów, które wbrew przekazowi wynikającemu z ich nazw nie był produktami, które konsumenci chcieli nabyć. Jednocześnie organ odwołał się do art. 3 pkt 10 u.j.h. i wyjaśnił, że zafałszowanie w szczególności może polegać na podaniu niezgodnej z prawdą nazwy artykułu rolno-spożywczego oraz danych w zakresie jego składu. W przedmiotowej sprawie jego zdaniem dyspozycja art. 3 pkt 10 u.j.h. została spełniona i wprowadzenie do obrotu przez skarżącego masła oraz sera które w rzeczywistości nimi nie były, wprowadzało konsumentów w błąd i w sposób istotny naruszało ich interesy, gdyż otrzymywali oni inne produkty, niż sugerowały ich nazwy, a zatem pozbawieni byli oni także możliwości dokonania świadomego wyboru.

7. Prezes UOKiK stwierdził, że ustalenia kontroli wskazują, iż ww. produkty zostały zafałszowane w rozumieniu art. 3 ust. 10 u.j.h., a zatem podnoszone przez skarżącego argumenty w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał przy tym, że wbrew przekonaniu skarżącego Wojewódzki Inspektor nie miał obowiązku ustalania winy, co do faktu samego zafałszowania, gdyż odpowiedzialność określona w art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. ciąży na wprowadzającym do obrotu taki środek spożywczy, bez względu na to, kto dopuścił się zafałszowania. Zdaniem organu w sprawie tej nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowane produkty zostały wprowadzone do obrotu w wyniku zawinionego działania skarżącego, czy też nie, gdyż nie jest to przesłanką do odstąpienia od wymierzenia kary w ogóle, ponieważ art. 40a u.j.h. wprowadza mechanizm polegający na tym, że każdy w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych, podlega karze określonej w tym przepisie. Ustawodawca zakłada bowiem istnienie odpowiedzialności w każdej sytuacji z tytułu naruszenia przepisów prawa żywnościowego. Oznacza to, że samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzenia do obrotu produktów nieodpowiadających jakości handlowej produktów, powoduje konieczność nałożenia stosownej kary. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny, natomiast przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Jednocześnie Prezes UOKiK podkreślił, że przepis art. 40a u.j.h. jest przepisem administracyjnym, a nie karnym i dlatego nie uzależnia on zastosowania kary pieniężnej od stwierdzenia winy po stronie podmiotu, który wprowadził do obrotu produkty niezgodne z wymaganiami jakości handlowej. Organ wskazał, że stopień zawinienia jest jedną z pięciu przesłanek uwzględnianych dopiero na etapie ustalania wysokości kary pieniężnej (art. 40a ust. 5).

8. Uznając za niezasadny zarzut zawarty dotyczący pobranych próbek (pkt 2 odwołania) Prezes UOKiK wskazał, że w tej sprawie okoliczność, iż próbka kontrolna masła zostałaby przebadana po upływie jego daty minimalnej trwałości, nie miałaby żadnego wpływu na wynik badania w zakresie obecności tłuszczu obcego czy zawartości wody. Upływ terminu przydatności do spożycia masła nie wpływa bowiem w ocenie organu na pojawienie się w nim tłuszczu obcego lub zwiększenie zawartości wody. Udział tłuszczu obcego w maśle był na tyle duży, że nie budziło to żadnych wątpliwości, co do stwierdzenia, że było ono zafałszowane. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżący nie wniósł o zbadanie próbki kontrolnej sera, choć z chwilą powiadomienia jego o wynikach wskazujących na zafałszowanie, ser ten miał aktualną datę minimalnej trwałości. Organ podkreślił przy tym, że skarżący pouczony przez Wojewódzkiego Inspektora o prawie do złożenia wniosku o przebadanie próbki kontrolnej masła z prawa tego nie skorzystał. Wobec powyższego przyjął, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, nie można mówić o uniemożliwianiu mu skutecznej obrony praw w tym postępowaniu.

9. W kwestii zarzutów objętych pkt 4 i 5 odwołania Prezes UOKiK podniósł, że przywołane przez skarżącego przepisy art. 18 ust. 1-5 rozporządzenia 273/2008 o tytule "Pobieranie próbek oraz spory dotyczące wyników analiz" nie dotyczą procedur postępowania organów Inspekcji Handlowej, gdyż te zostały kompleksowo i wyczerpująco określone w ustawie o Inspekcji Handlowej oraz w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 165 z 30.4.2004, s. 1 ze zm.), dalej rozporządzenie 882/2004. Zdaniem organu skarżący formułując zarzuty nie wziął pod uwagę zasadniczej kwestii, a mianowicie celu i zakresu obowiązywania poszczególnych przepisów. Organ wyjaśnił więc, że rozporządzenie 273/2008 co do zasady jest regulacją wydaną na potrzeby rynków rolnych i wszelkie zawarte w nim procedury mają zastosowanie w sprawach między kontrahentami lub w sytuacjach, gdzie nie zostały określone żadne inne procedury postępowania. Przyznał przy tym, że faktem jest, że metody badań wskazane w tym rozporządzeniu są wykorzystywane przez organy urzędowej kontroli żywności, gdyż z reguły są to metody referencyjne akceptowane na poziomie międzynarodowym. Możliwość ich stosowania - tych metod, wynika z art. 11 i 12 rozporządzenia 882/2004, jednak rozporządzenie to nie obliguje tych organów do stosowania procedur postępowania zawartych w rozporządzeniu 273/2008. Celem urzędowej kontroli żywności jest bowiem ochrona interesów konsumentów, a ten wynika wprost z rozporządzenia 882/2004, które określa, jakie procedury mają i mogą być stosowane dla osiągnięcia zakładanego celu. Stąd też korzystanie przez organy Inspekcji Handlowej z metod badawczych powszechnie uznanych - określonych w rozporządzeniu 273/2008, nie może być wiążące w części procedur zawartych w tym rozporządzeniu, określonych dla innych celów niż cel, który realizuje Inspekcja Handlowa, jakim jest ochrona interesów konsumentów m.in. poprzez sprawowanie urzędowej kontroli żywności.

10. Za bezzasadny organ uznał również zarzut pozbawienia producenta masła jego uprawnień procesowych w tym postępowaniu. Organ wyjaśnił, że w tym postępowaniu to skarżący, jako podmiot działający na rynku detalicznym, wprowadzał do obrotu zafałszowane produkty i to jego działalność była przedmiotem przeprowadzonej kontroli, a zatem to jemu wyłącznie przynależały wszelkie wynikające z tego tytułu uprawnienia. Odwołując się do normy prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 8 u.j.h. organ wskazał, że to z niej wywiedziono interes prawny skarżącego – kontrolowanego przedsiębiorcy, którego działalność była kontrolowana. Wobec powyższego - z uwagi na brak interesu prawnego po stronie producenta masła, nie mógł być on stroną niniejszego postępowania. Prezes UOKiK stwierdził nadto, że ww. decyzja Wojewódzkiego Inspektora w żaden sposób nie wpływa na prawa i obowiązki producenta masła.

11.Odnosząc się do pkt 6 odwołania, dotyczącego próbek jako dowodów zdobytych sprzecznie z prawem, Prezes UOKiK raz jeszcze podkreślił, że wskazanego przez skarżącego przepisy rozporządzenia 273/2008 nie miały zastosowania w tej sprawie, gdyż do procedury, sposobu i trybu przeprowadzania kontroli przez organy Inspekcji Handlowej, w tym sposobu pobierania próbek, stosuje się ustawę o Inspekcji Handlowej oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. 2012 r. poz. 496), dalej rozporządzenie z 27 kwietnia 2012 r., o czym wprost stanowią art. 1 ust. 2 oraz art. 31 ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie z ww. aktami prawnymi próbki produktów pobiera się w celu poddania badaniom w ilościach i w sposób określony w przepisach odrębnych albo dokumentach normalizacyjnych, a w razie braku takiego określenia, w ilościach niezbędnych do przeprowadzenia badań. Równocześnie z pobraniem próbki produktu pobiera i zabezpiecza się dodatkową próbkę z tej samej partii w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (tzw. próbka kontrolna). Zestawiając powyższe ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym organ stwierdził brak podstaw, aby uznać, że przebieg i wynik przeprowadzonej kontroli były niezgodne z obowiązującym prawem, a co za tym idzie, że dowody zostały zdobyte sprzecznie z prawem. Prezes UOKiK podkreślił jednocześnie, że w aktach znajdują się dokumenty potwierdzające stan faktyczny, tj. protokół z przebiegu czynności kontrolnych oraz protokół z pobrania próbek masła i sera, które to dokumenty jego zdaniem czynią zadość obowiązującym przepisom, a nadto co do których treści skarżący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń. Organ podkreślił przy tym raz jeszcze, że skarżący - pomimo pouczenia go o tym, nie skorzystał z możliwości przebadania próbek kontrolnych ww. produktów.

12. W kwestii zarzutu postawionego w pkt 7 odwołania ( niedopuszczenie dowodu z badań masła z biblioteczki producenta) Prezes UOKiK powołał przepis art. 29 u.j.h., z którego wynika, że badania pobranych próbek produktów i próbek kontrolnych, przeprowadzają co do zasady laboratoria kontrolno-analityczne Inspekcji, a tylko w wyjątkowych sytuacjach, tj. w przypadku, gdy laboratoria Inspekcji nie mogą wykonać badań, organ Inspekcji może zawrzeć umowę o wykonanie badań pobranej próbki z innym wyspecjalizowanym laboratorium. W świetle tego organ stwierdził, że nie ma w tej sprawie możliwości skutecznego powoływania się na wyniki badań ww. artykułów rolno-spożywczych, wykonanych przez inne laboratoria, niż wskazane przez organy Inspekcji Handlowej i przeprowadzone w innym trybie, niż określony przepisami ustawy o Inspekcji Handlowej. Wobec tego Prezes UOKiK podzielił stanowisko Wojewódzkiego Inspektora, zawarte w ww. postanowieniu z października 2013 r., że wyniki badań wykonanych na zlecenie producenta nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Ponadto zauważył, że nawet gdyby przyjąć, iż sprawozdanie z badań dostarczone przez producenta dotyczyło próbek z tożsamej partii, to nie do zaakceptowania byłaby, aż tak zasadnicza różnica w otrzymanych wynikach badani, tak istotnego parametru (tłuszcz mleczny) tego samego produktu, przez dwa różne, akredytowane laboratoria. Mogłoby to zdaniem organu wskazywać albo na niejednorodność partii towaru, albo na niewiarygodność dowodu przedkładanego przez skarżącego.

13. Prezes UOKiK nie uznał również za zasadny zarzut zawarty w pkt 8 odwołania, (rażące naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) bowiem w jego ocenie skarżący, nie skorzystawszy z prawa do przebadania próbki kontrolnej, nie może teraz skutecznie zarzucać organowi arbitralności w podejmowanych działaniach. W ocenie Prezesa UOKiK w przedmiotowej sprawie zostały podjęte wszelkie niezbędne kroki do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Materiał dowodowy jednoznacznie wykazujący, że ustalony stan faktyczny pozwala na wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h.

14. W zakresie pkt 9 i 10 odwołania dotyczącego wymiaru kary organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji właściwie:

- ustalił stopień szkodliwości czynu jako najwyższy, a to z uwagi na wprowadzenie do obrotu produktów, w oznakowaniu których podano niezgodne z prawdą nazwy oraz niezgodne dane w zakresie składu. Ochrona interesów konsumentów w Unii Europejskiej przed nieuczciwą praktyką handlową, jaką jest wprowadzanie do obrotu produktów zafałszowanych, ma charakter priorytetowy, a zarzucany skarżącemu czyn narusza ową podstawową zasadę zaufania konsumenta w obrocie środkami spożywczymi. Nadto biorąc pod uwagę rolę, jaką pełnią w życiu codziennym przetwory mleczne oraz powszechność ich spożycia stopień szkodliwości czynu należało uznać za najwyższy;

- ocenił stopień zawinienia skarżącego, biorąc przy tym pod uwagę fakt, że na skarżącym, jako na profesjonaliście działającym na rynku spożywczym, ciążył obowiązek wprowadzania do obrotu środków spożywczych właściwej jakości handlowej. Ustalenia kontroli, stanowiące podstawę wydania ww. decyzji, nie pozostawiają wątpliwości, że skarżący nie stosuje się do obowiązków nałożonych na niego przepisami prawa żywnościowego, w zakresie jakości handlowej, a więc ewidentnie winy był nieprzestrzegania tych przepisów. Organ I instancji uwzględnił również fakt, że stwierdzone wady nie były możliwe do wykrycia przy zwykłej weryfikacji produktów oraz postawę skarżącego po uzyskaniu informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach. Prezes UOKiK wskazał, że gdyby skarżący wykazał nieco staranności, to powinien był sprawdzić numer weterynaryjny zakładu produkującego przedmiotowy ser. Lista zakładów zatwierdzonych dla handlu w krajach Unii Europejskiej (Lista PL i Pełna lista UE) dostępna jest m.in. poprzez stronę Internetową Głównego Inspektoratu Weterynaryjnego. Zatem, gdyby podjął on takie działania, to dowiedziałaby się, że zgodnie z zamieszczoną na ww. stronie internetowej holenderskiej Inspekcji Weterynaryjnej listą zatwierdzonych zakładów wytwarzających produkty mleczne i wprowadzających je na rynek, nie istnieje numer NL Z 10059 WE, którym oznaczony był zakwestionowany ser, a który miał wskazywać na jego holenderskie pochodzenie. Wobec powyższego, gdyby skarżący przed nawiązaniem współpracy z mało znanym podmiotem, działającym na rynku spożywczym przez krótki czas, podjął jakiekolwiek działania, mające na celu sprawdzenie chociażby samych informacji zamieszczonych na produkcie, mógłby powziąć wątpliwości, co do uczciwości podmiotu dystrybuującego przedmiotowy produkt;

- ustalił zakres naruszenia, tj. z punktu widzenia właściwości produktów. Wojewódzki Inspektor słusznie wskazał, że konsument dokonywał zakupu w przekonaniu, że nabywa masło oraz ser, choć w rzeczywistości otrzymywał inne produkty. To skutkowało naruszeniem interesów ekonomicznych konsumenta, gdyż cena masła i sera jest wyższa niż środków spożywczych wyprodukowanych z mieszanki tłuszczowej;

- ustalił wysokość kary, biorąc przy tym pod uwagę:

a. dotychczasową działalność skarżącego, tj. fakt, że nie była ona do tej pory kwestionowana;

b. wielkość obrotów skarżącego, które sam skarżący oznaczył na poziomie ponad 16 mln złotych, co pozwalało zaliczyć go do grupy małych przedsiębiorców.

Reasumując Prezes UOKiK stanął na stanowisku, że nie ma podstaw do kwestionowania wysokości wymierzonej skarżącemu kary. Skoro jego przychód wyniósł 16.383.180,00 złotych to stosując się do dyspozycji art. 40a ust. 1 pkt 4 u.j.h. będzie to kwota 1.638.318 złotych, zatem wymierzona kara w wysokości 3.688,00 złotych, stanowiąca zaledwie ok. 0,2% możliwej do wymierzenia kary, nie jest wygórowana, a wręcz jest stosunkowo niska w porównaniu do stwierdzonego naruszenia.

15. Prezes UOKiK odmówił przeprowadzenia zawartych w odwołaniu dowodów uzasadniając to tym, że:

- badania wskazane w sprawozdaniu [...] zostały wykonane z naruszeniem procedur postępowania określonych w ustawie o Inspekcji Handlowej;

- dowody z zeznań pracowników producenta zakwestionowanego masła nie mają znaczenia dla sprawy, z uwagi na fakt, iż istotą tego postępowania było sprawdzenie jakości handlowej produktu końcowego, a nie metody jego produkcji. Istotne dla sprawy było to, że do obrotu detalicznego wprowadzono zafałszowany produkt, a nie to na jakim etapie produkcji powstała owa nieprawidłowość;

- przedłożenie do akt dokumentów poświadczających zachowanie przez organ I instancji wymagań wynikających z Polskiej Normy PN-EN ISO 707 nie ma znaczenia w sprawie, szczególnie w świetle art. 18 pkt 1 rozporządzenia 273/2008. Pobieranie próbek przeprowadzane jest zgodnie z odpowiednimi przepisami, dotyczącymi rozpatrywanego produktu. Jeżeli nie przedstawiono żadnych przepisów w odniesieniu do pobierania próbek, stosuje się przepisy zamieszczone w Polskiej Normie PN-EN ISO 707 - "Mleko i przetwory mleczne - Wytyczne do pobierania próbek". Prezes UOKiK wskazał, że w niniejszej sprawie przepisem regulującym pobieranie próbek jest rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek i jego zdaniem - jak wynika z akt sprawy, próbki zostały pobrane w sposób w nim wskazany. Ponadto jego zdaniem o tym, że próbki były przechowywane prawidłowo świadczą: protokół przyjęcia próbki do badań (nr [...]/2013 z 23 kwietnia 2013 r.), gdzie Laboratorium UOKiK oceniło przydatność tej próbek jako właściwą; sprawozdania z badań (nr A/2013 z [...] maja 2013 r. oraz nr B/2013 z [...] maja 2013 r.) określające m.in. sposób zabezpieczenia próbek. Nie mniej organ podniósł, że w jego ocenie czas i warunki przechowywania pobranych próbek w okresie od ich pobrania do momentu dostarczenia do laboratorium nie miały wpływu na niemożliwe w rzeczywistości samodzielne przekształcenie się tłuszczu mlecznego w tłuszcz niemleczny, stwierdzony w kwestionowanych produktach;

- z upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, które zostało doręczone skarżącemu jednoznacznie wynika, iż wskazani w nim Inspektorzy zostali upoważnieni do przeprowadzenia kontroli u skarżącego, a tym samym do podejmowania wszelkich czynności w tym zakresie, w tym także do pobierania próbek produktów.

16. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarżący J. S. zarzuca naruszenie:

1. art. 40a ust. 1 pkt. 4 u.j.h. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu przesłanki;

2. art. 40a ust. 5 u.j.h. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wymiaru kary;

3. art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności w zw. z art. 40a ust. 5 u.j.h. poprzez nałożenie kary zbyt wygórowanej i dotkliwej;

4. art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowe poprzez jego błędną wykładnię ewentualnie niewłaściwe zastosowanie, poprzez zwrócenie się do skarżącego o przebadanie próbki kontrolnej zakwestionowanego produktu po upływie terminu jego przydatności do spożycia, w efekcie czego został on pozbawiony prawa do zakwestionowania wyników badań przedłożonych przez Wojewódzkiego Inspektora, podczas gdy w przypadku zwrócenia się do niego o jej przebadanie przed upływem tego okresu mógłby on wykazać należytą jakość handlową zakwestionowanego produktu, poprzez jego przebadanie przed upływem tego terminu;

5. art. 18 ust 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników II, XX i XXI tego rozporządzenia w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 in fine k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w efekcie pozbawienie producenta możliwości wykazania niewłaściwego przeprowadzenia procedury pobierania próbek w sytuacji, gdy artykuł ten przewiduje uprawnienie producenta do wypowiedzenia się co do sposobu pobierania próbek;

6. art. 18 ust 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników II, XX i XXI tego rozporządzenia w zw. z art. 28 oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a poprzez ich błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki, a w konsekwencji niewłaściwe określenie stron przedmiotowego postępowania i pozbawienie przez to producenta masła udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze strony;

7. art. 18 ust 1-5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oceny jakości mleka i przetworów mlecznych oraz załączników II, XX i XXI tego rozporządzenia w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez:

a. ich nie zastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o dowody zdobyte sprzecznie z prawem, w postaci próbek z zakwestionowanej partii masło, a co za tym idzie, wyników badań nr A/2013 zebranych niezgodnie z przepisaną prawem procedurą podczas, gdy Wojewódzki Inspektor powinien był zwrócić się do producenta masła w celu powiadomienia go o podjętych czynnościach i umożliwić mu wypowiedzenia się co do prawidłowości pobierania próbek zakwestionowanej partii masła;

b. błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że można oprzeć decyzję administracyjną w przedmiocie wymierzenia kary na dowodach zebranych niezgodnie z procedurą przepisaną powszechnie obowiązującym prawem;

8. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez:

a. błędne ustalenie stanu faktycznego,

b. zaniechanie podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

c. arbitralne potraktowanie przez organ przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego,

d. nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu: ze sprawozdania z badań nr [...] próbki kontrolnej kwestionowanego produktu pochodzącej z tzw. "biblioteczki", na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu; w postaci przedłożenia przez Wojewódzkiego Inspektora do akt dokumentów zaświadczających, że od momentu pobrania próbki kwestionowanej partii produktu do momentu jej dostarczenia do laboratorium próbka ta była przechowywana w ściśle określonych warunkach chłodniczych, odpowiadających normie ISO707 i przeprowadzenie z niej dowodu na okoliczność, czy próbka kwestionowanej partii produktu była przechowywana w odpowiednich warunkach chłodniczych.

W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono i rozwinięto argumenty zawarte w odwołaniu.

17. W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

18. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozpatrzenia sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.). 19. Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

20. Na wstępie należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 w art. 8 wyraźnie stanowią, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Według tego przepisu prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom, b) fałszowaniu żywności oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd.

Natomiast według definicji z art. 3 pkt 5 u.j.h., jakość handlowa są cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

21. Przeprowadzone w niniejszej sprawie badania wykonane przez akredytowane Laboratorium w Olsztynie w zakresie cech organoleptycznych i fizyko-chemicznych wykazały, że w kontrolowanej partii masła była niedozwolona obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym (stwierdzono 52,07±0,44% tłuszczu obcego), obecność steroli pochodzenia roślinnego (P-sitosterolu, campesterolu, stigmasterolu, brassicasterolu), zawyżona zawartość wody (wyniki: 16,1±0,2%, 16,3±0,2%, 16,2±0,2%, 16,2±0,2%, 16,2±0,2%, zamiast wymaganych nie więcej niż 16%). Stwierdzono także wady konsystencji próbki (konsystencja mazista) oraz smaku/aromatu (obcy, nieczysty). Wyniki te udokumentowano w sprawozdaniu z badań nr A/2013 z [...] maja 2013 r.

Natomiast ser nie odpowiadał wymaganiom prawa z uwagi na niedozwoloną obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym oraz obecność steroli pochodzenia roślinnego. Dodatkowo w wyniku przeprowadzonej oceny organoleptycznej stwierdzono wady organoleptyczne - smak i zapach kwaśny, lekko gorzki.

Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniach [...]-[...] maja 2013 r. został zapoznany w wynikami badań lecz nie skorzystał z prawa przebadania próbki kontrolnej. W piśmie z dnia [...] września 2013 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z biblioteczki producenta, oraz zeznań świadków - pracowników producenta na okoliczność właściwej jakości kwestionowanego masła. Wnioski te zostały oddalone.

22. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodów ze sprawozdania z badań próbki pochodzącej z "biblioteczki" producenta na okoliczność właściwej jakości handlowej kwestionowanego produktu, Sąd podzielił stanowisko organu co do bezzasadności wniosku. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 4 lipca 2012r. sygn. akt II GSK 17/11, zgodnie z którym badania przeprowadzone przez producenta poza procedurami określonymi w ustawie o Inspekcji Handlowej nie dają "(...) żadnej pewności w jaki sposób i z jakiej partii towaru została pobrana próbka na potrzeby przeprowadzenia badania kontrolnego, weryfikującego wcześniejsze badanie organu. Takie badania, gdyby miano je dopuścić jako materiał dowodowy w sprawie, jak można sądzić, powołując się na doświadczenie życiowe, były by obarczone znacznym ryzykiem niewiarygodności". Powyższe uwagi dotyczą w równej mierze pozostałych wniosków dowodowych skarżącego składanych w toku postępowania administracyjnego, które nie zostały uwzględnione przez organ oraz wniosków dowodowych zawartych w skardze, a oddalonych przez Sąd na rozprawie w dniu [...] września 2014 r.

23. Ustosunkowując się do zarzutu nieprawidłowego pobrania do badania laboratoryjnego próbki produktu i jej niewłaściwego przechowywania, co zdaniem skarżącego wpłynęło na wiarygodność badania przeprowadzonego przez Laboratorium w O., podkreślić należy, że tryb pobierania i badania próbek produktów lub próbek kontrolnych, termin i sposób dostarczenia próbki do badań oraz inne czynności związane z badaniami laboratoryjnymi próbek produktów reguluje rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012, poz. 496). Zgodnie z § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia próbka produktu powinna być przechowywana w sposób i w warunkach zabezpieczających produkt przed zmianą jakości lub cech charakterystycznych. W § 4 określony został natomiast termin i warunki w jakich ma być dostarczona próbka do badań tj. niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia pobrania próbki z zachowaniem warunków uniemożliwiających zmianę jakości produktu lub cech charakterystycznych. Uwzględniając powyższe, Sąd wskazuje że stanowisko skarżącego, jest bezzasadne.

Po drugie, o tym że próbka była przechowywania prawidłowo przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] świadczy protokół przyjęcia próbki produktu do badań nr [...]/13 z [...] kwietnia 2013 r., zgodnie z którym Laboratorium w O. oceniło przydatność próbki do badań jako właściwą. Próbki masła i sera zostały dostarczone do Laboratorium w O. w dniu [...] kwietnia 2013 r. (pięć dni po pobraniu próbki przez inspektorów), czyli w terminie określonym rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r.

24. Odnosząc się do zarzutu dokonania badania próbki po terminie przydatności Sąd wskazuje, że ze znajdującego się w aktach sprawy sprawozdania z badań nr A/2013 z [...] maja 2013 r. spornego masła wynika data przeprowadzenia badania jako [...]-[...] kwietnia 2013 r. (poz. II, pkt 8 – k. 25. akt administracyjnych). Stoi to zatem w sprzeczności z prezentowanym zarzutem przeprowadzenia badań po terminie przydatności produktu, który mijał w dniu [...] maja 2013 r. Również badania zakwestionowanej partii sera gouda zostały przeprowadzone zgodnie z wymaganymi procedurami. ( por. sprawozdanie z badań nr B/13 k. 28 akt. administracyjnych).

25. Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego pozbawienia producenta jego uprawnień procesowych Sąd zauważa, że wbrew stanowisku strony w rozpoznawanej sprawie podmiotem kontrolowanym był przedsiębiorca J. S., który wprowadzał do obrotu zafałszowane produkty mleczarskie i tylko on mógł być stroną postępowania. W tym zakresie należy zatem przywołać stosowne orzecznictwo sądowe, w którym przyjmuje się, że w takich sytuacjach producent nie ma interesu prawnego (por. wyrok NSA z 19 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1085/11). Ponadto słuszne jest stanowisko organu, że postępowanie kontrolne toczy się według określonych reguł, wynikających z ustawy o Inspekcji Handlowej i ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych i nie jest to postępowanie stricte administracyjne, uregulowane w przepisach k.p.a. Stąd też brak było podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych podmiotów, które nie były objęte kontrolą. Producent może bowiem ponosić odpowiedzialność za własne działania, na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego i w stosownym trybie. Z akt sprawy wynika, że działalność producenta była badana przez organy ścigania ( k. 70 akt administracyjnych pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w B. z [...] czerwca 2013 r.)

26. Za bezzasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 40a ust. 5 u.j.h. przez stwierdzenie najwyższego stopnia szkodliwości czynu, zawinienia, istotnego zakresu naruszenia oraz negatywną dotychczasową działalność skarżącego. Zgodnie z art. 40a ust. 5 tejże ustawy ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 5 u.j.h. i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Organy prawidłowo odniosły podstawę wymiaru kary do przychodu uzyskanego przez skarżącego, a mając na względzie fakt, że wymierzona kara stanowiła zaledwie 0,2 % górnej granicy kar możliwej do wymierzenia, nie można uznać jej za nieadekwatną i wygórowaną.

27. Mając na względzie art. 114 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 produkty żywnościowe przeznaczone do spożycia przez ludzi można wprowadzać do obrotu jako mleko i przetwory mleczne, tylko jeśli są zgodne z definicjami i nazwami ustanowionymi w załączniku XII tego rozporządzenia. Przetwory mleczne oznaczają produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przez co należy rozumieć, że można dodać do nich substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem, że substancje te nie są używane do zastąpienia w całości lub częściowo jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Do takich przetworów mlecznych należy masło i zgodnie z dodatkiem do załącznika nr XV rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 - masło jest produktem zawierającym nie mniej niż 80% i nie więcej niż 90% tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16% wody i nie więcej niż 2% suchej masy beztłuszczowej mleka. A zatem tylko taki produkt może być oferowany pod nazwą "masło" poza wyjątkami określonymi w pkt I. 2 załącznika XV do rozporządzenia 1234/2007, które nie dotyczą przedmiotowego przypadku.

28. W świetle powyższego nie ma podstaw, by podważać wiarygodność wyników badań ujawnionych w ww. sprawozdaniu i prawidłowość ustaleń organu poczynionych na ich podstawie, co do zafałszowania ww. artykułów. Należy wyraźnie podkreślić, że istotą niniejszego postępowania administracyjnego było sprawdzenie jakości produktu końcowego.

29. W konsekwencji , wbrew twierdzeniom skargi nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77, k.p.a. bowiem postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uwzględnienia skargi. Sąd stanął na stanowisku, że organy, zarówno I, jak i II instancji wydając zaskarżone decyzje nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organy w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. uzasadniły swoje decyzje podając, co wzięły pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę, jako bezzasadną, należało oddalić.