Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 413/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 7b ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2015 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 16 marca 2015 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2014 r. Nr [...] orzekającą o odmowie uwzględnienia wniosku F. J aktualizacji danych objętych ewidencją gruntów i budynków obrębu L jednostki ewidencyjnej J granic i powierzchni działek ewidencyjnych zmod. Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454 ze zm.).

Z uzasadnienia decyzji wynikają następujące okoliczności stanu faktycznego i prawnego:

W latach 1993 - 1994 przeprowadzono dla obrębu L modernizację ewidencji gruntów, która polegała na opracowaniu operatu ewidencji gruntów w oparciu o mapy ewidencyjne w skali 1: 2880, operat mapy zasadniczej opracowanej metodą autogrametryczną, protokoły ustalenia stanu władania oraz nakładki ewidencyjnej sporządzonej w ramach opracowania mapy zasadniczej z obliczeniem powierzchni działek.

Zmodernizowany operat przyjęto do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej 2 listopada 1994r. za numerem [...], stał się obowiązujący na mocy obwieszczenia Wojewody z dnia 25 października 1995r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...], w całości zastępując dotychczasową ewidencję gruntów.

W dniu 9 czerwca 2003 r. F. J. złożył w Urzędzie Gminy J wniosek o pomiar kontrolny dotyczący "rażącego błędu powstałego z winy wykonawcy zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów wsi L". Dołączył wykaz działek będących jego własnością lub będących w jego władaniu, w którym wymienił rozbieżności powierzchniowe pomiędzy działkami zmodernizowanymi a działkami im odpowiadającymi w starej ewidencji.

Sprawa była trzykrotnie rozpatrywana przed organami administracyjnymi. Postępowanie administracyjne, które obecnie jest przedmiotem kontroli Sądu, zostało wszczęte wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 104/13 decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] 2012 r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] 2012 r. Nr [...] o odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie konfiguracji i powierzchni działek ewid. zmod. Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Sąd uznał, że nie zostało przeprowadzone należycie postępowanie wyjaśniające odnośnie działek ew. o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Sąd zwrócił uwagę, że organy obu instancji sprowadziły ustalenia tylko do analizy przebiegu granicy wynikających z dokumentów modernizacji, pomijając ich faktyczny przebieg. Zwrócono uwagę, że ewidencja musi odzwierciedlać w zakresie danych w niej zawartych stan, który odpowiada rzeczywistości oraz dokumentom.

Starosta, ponownie rozpoznając sprawę, wydał w dniu [...] 2014 r. decyzję Nr [...], na podstawie której odmówił F. J. aktualizacji danych objętych ewidencją gruntów i budynków obrębu L jednostki ewid. J to jest granic i powierzchni działek ewid. zmod. Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Organ, przedstawiając na wstępie zasady prowadzenia i aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o powołane wyżej akty prawne, przeszedł do ustaleń faktycznych i podniósł, że aktualnie w rejestrze gruntów obrębu L w jednostce rejestrowej [...] figurują między innymi działki ewid. zmod. nr [...] o pow. 0,0857 ha, [...] o pow. 0,0344 ha, [...] o pow. 0,0536 ha, [...] o pow. 0,0167 ha, [...] o pow. 0.0422 ha i nr [...] o pow. 0,0925 ha. Granice ewidencyjne tych działek zostały przedstawione na arkuszu nr 26 mapy ewidencyjnej w skali 1:2880. Z kolei w jednostce rejestrowej [...] figurują między innymi działki ewid. nr [...] o pow. 0,0736 ha, [.;..] o pow. 0,0745 ha, [...] o pow. 0,0767 ha, [...] o pow. 0,0143 ha, [...] o pow. 0,0142 ha, [...] o pow. 0,0154 ha i nr [...] o pow. 0,0138 ha, których granice ewidencyjne przedstawione zostały na arkuszu nr 28 wyżej powołanej mapy.

Organ uściślił odnośnie działek ewid. o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], że przebieg ich granic oraz powierzchnia w dacie nabycia przez F. J. nieruchomości opisanej tymi działkami ( 29 czerwca 2000 r., po modernizacji) odpowiada stanowi ujawnionemu w odnowionej ewidencji gruntów i budynków. Brak jest zatem w tym zakresie podstaw do spełnienia żądania F. J. przywrócenia stanu sprzed odnowienia ewidencji. Odnośnie pozostałych nabytych przez F. J. w dniu 27 stycznia 1987 r. (przed modernizacją) nieruchomości objętych działkami ew. o nr [...] (stare oznaczenie nr [...]), [...] (stare oznaczenie nr [...]), [...] (stare oznaczenie nr [...]), [...] (stare oznaczenie nr [...] i nr [...]), [...] (stare oznaczenie nr [...]), [...] (stare oznaczenie nr [...]) oraz [...] (stare oznaczenie nr [...]) organ poczynił ustalenia faktyczne, iż operat z założenia ewidencji gruntów oraz ustalenia stanu władania, sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych, przyjęty do pzgik w dniu 6 listopada 1969r. za numerem [...], w całości zastąpił dotychczasowy kataster gruntowy. Operat został opracowany na podkładzie map katastralnych. Analizując przedmiotową dokumentację stwierdzono, że granice potoków, dróg, rowów oraz niektórych parcel gruntowych zostały przyjęte z mapy katastralnej jako elementy niezmienne, w nawiązaniu do których skartowano jednostkowe pomiary uzupełniające stanu władania. Z pomiarów stanu władania sporządzone zostały szkice polowe zawierające miary niezbędne do jego skartowania na mapę ewidencyjną. Granice zostały przedstawione na pierworysie mapy ewidencyjnej kolorem czerwonym. W konsekwencji powyższych czynności zostały utworzone m.in. działki ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Granice działek ewid. nr [...], [...], [...] i [...], a także ich pola powierzchni zostały przyjęte z dokumentacji katastralnej (mapa katastralna oraz rejestr parcelowy). W odniesieniu do pozostałych działek, granica północna działki ewid. nr [...] została skartowana w oparciu o dane zawarte na szkicu polowym nr 417 (pozostałe granice przyjęte z katastru), granica południowa działki ewid. nr [...] w oparciu o szkic polowy nr 418 (pozostałe granice przyjęte z katastru), natomiast granice działek ewid. nr [...] i [...], za wyjątkiem granic z potokiem S i tzw "przekopą", na podstawie szkicu nr 55 i 426. Pole powierzchni tych działek zostało obliczone graficznie i przedstawione w stosownym protokole. Na podstawie protokołów z ustalenia stanu władania stwierdzono, że władającym działkami ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] był K. J., natomiast działkami ewid. nr [...] E. K.

Na podstawie pomiarów wykonanych do uwłaszczeń przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych stwierdzono, że działka ewid. nr [...] została podzielona na działki ewid. nr [...] i nr [...], zgodnie ze sporządzonym na tę okoliczność szkicem polowym nr 154, natomiast działka ewid. nr [...] na działki ewid. nr [...] i [...]. Jak ustalono, granica pomiędzy tymi działkami została skartowana w oparciu o mapę katastralną oraz szkic polowy nr [...]. Pole powierzchni ww. działek ewidencyjnych zostało obliczone graficznie. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 27 stycznia 1987 r., sygn. akt [...] F. J. stał się właścicielem m.in. działek ewid. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Własność tych działek została ujęta w księdze wieczystej nr [...]. W latach 1993-1994 wykonano operat odnowienia istniejącego operatu ewidencji gruntów dla obrębu L. Odnowienie operatu zostało wykonane przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne. Do jego opracowania wykorzystano istniejące materiały geodezyjne, takie jak: operat ewidencji gruntów (mapy ewidencyjne w skali 1:2880), operat mapy zasadniczej opracowanej metodą autogrametryczną w ramach zlecenia nr 1628 przez OPGK, protokoły ustalenia stanu władania i nakładki ewidencyjne sporządzone w ramach zlecenia 1628 z obliczeniem powierzchni działek oraz operaty zmian do ewidencji gruntów. Następnie, na podstawie wyżej powołanych protokołów ustalenia stanu władania, dzienników obliczenia powierzchni oraz istniejącego operatu ewidencji gruntów sporządzono protokoły synchronizacyjne, w których lewa strona ukazuje stary stan ewidencyjny, natomiast prawa strona równoważy stan nowej ewidencji gruntów. Protokoły synchronizacyjne i mapy ewidencyjne stanowiły dokumenty do okazania stronom stanu władania. Odnowiony operat ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L, jednostki ewidencyjnej J został przyjęty do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej w dniu 2 listopada 1994r. za numerem [...]. Operat stał się obowiązujący na mocy Obwieszczenia Wojewody z dnia 25 października 1995 roku ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. Nr [...] i w całości zastąpił dotychczasową ewidencję gruntów. Odnowiona mapa ewidencyjna obrębu L opracowana w skali 1 : 2000 stanowi nakładkę ewidencyjną mapy zasadniczej, opracowanej metodą autogrametryczną. Metoda tego typu została oparta na źródłowych materiałach fotogrametrycznych, uzyskanych na podstawie wykonanych i przetworzonych zdjęć lotniczych. Na odnowionej mapie ewidencyjnej wykonano nową numerację działek, natomiast pole powierzchni odnowionych działek ewidencyjnych obliczono metodą analityczną w oparciu o współrzędne punktów załamania granic uzyskanych w wyniku digitalizacji. Na podstawie protokołu ustalenia stanu władania (T. VIII, Lp. 487) oraz wykazu synchronizacyjnego (strona 33 tomu VII), a także porównania starej mapy ewidencyjnej z odnowioną ustalono, że: działce ewid. Nr [...] przyporządkowano stary nr ewid. [...], działce [...] – [...], działce [...] – [...], działce [...] – [...], działce [...] – [...] i [...], działce [...] – [...], a działce [...] – [...]. Ponadto w protokole ustalenia stanu władania, w kolumnie nr 12, zatytułowanej: "1. Nazwisko i imię osoby udzielającej wyjaśnień (czytelnie) 2. oraz jej podpis 3. Stopień pokrewieństwa z osobą wymienioną w kol. 2", widnieje wpis J. F., a pod nim podpis "J. F.". Z kolei w ww. wykazie synchronizacyjnym (sporządzonym do okazania stanu władania) w kolumnie 13 zatytułowanej: "Przyjmuję bez zastrzeżeń do wiadomości okazaną powierzchnię kol. 10 w granicach określonych na mapie ewid. gruntów (data i podpis) Ewentualne zastrzeżenia" widnieje wpis "J. F." oraz nieczytelny podpis. Organ ustalił na podstawie Postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 9 stycznia 2001r. sygn. akt [...], że podpis został podrobiony, z czego wynika, że przyjęcie bez zastrzeżeń nowej ewidencji nie zostało udowodnione. Organ przytoczył ponadto treść § 39 obowiązującego wówczas Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów, który stanowił, że ogłoszenie stanu władania należy dokonać na zebraniu zainteresowanych osób przed przystąpieniem do sporządzenia operatu ewidencji gruntów. O dniu zebrania należy zawiadomić zainteresowane osoby w sposób przyjęty w danej miejscowości. Z przeprowadzonych czynności należy sporządzić protokół ogłoszenia stanu władania i zebrać od osób zainteresowanych oświadczenia co do ich stanu władania. Do rejestru (ew. wykazu zmian) stanu władania należy wprowadzić uwzględnione w toku jego ogłaszania reklamacje i udowodnione dokumentami urzędowymi zmiany, które zaistniały w okresie pomiędzy dniem ustalenia a dniem ogłoszenia stanu władania, oraz skorygować błędy pomiarowe i obliczeniowe. Organ zwrócił uwagę na kanwie tego przepisu, że wśród dokumentacji z odnowienia operatu ewidencji gruntów, znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie odszukano informacji na temat sposobu zawiadomienia zainteresowanych o ogłoszeniu stanu władania. Ponadto nie zarejestrowano żadnej dokumentacji geodezyjnej, która wskazywałaby na uzupełniający pomiar bezpośredni granic przedmiotowych działek, korygujący ewentualne błędy pomiarowe i obliczeniowe.

Dalej podniesiono, że odnowiona mapa ewidencyjna obrębu L opracowana w skali 1:2000 stanowi nakładkę ewidencyjną mapy zasadniczej. Do jej wykonania wykorzystano operat przerwanego opracowania mapy zasadniczej w skali 1:2000 sporządzony w ramach zlecenia 3011 w latach 1985 do 1987r., obejmujący opracowanie autogrametryczne zdjęć lotniczych na podstawie polowego uczytelnienia zdjęć, fragmentarycznie uzupełniony bezpośrednim pomiarem sytuacji nieodfotografowanej. Wyniki opracowania autogrametrycznego zostały przedstawione na odbitce dyfuzyjnej. Ustalono, że przedmiotowy dokument, oprócz odfotografowanych (na podstawie zdjęć) granic działek i budynków, obejmuje w swej treści punkty osnowy, pikiety pomiarowe potoku S oraz częściowo rowu melioracyjnego, tzw. przekopy, jak również pikiety z pomiaru uzupełniającego części nieodfotografowanej (m.in. części przekopy) wykonanego w ramach zlecenia nr 3011. Ustalono, że pikiety pomiarowe potoku i przekopy pochodzą z operatu pomiarowego potoku S, przyjętego do składnicy geodezyjnej w dniu 28 października 1976r., za numerem [...], w skład którego wchodzi między innymi szkic polowy nr 40 z pomiaru sytuacyjno-wysokościowego tego potoku na odcinku między innymi działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

Następnie analiza materiałów pochodzących z operatu założenia ewidencji gruntów z 1969r., operatu jej odnowienia, operatu pomiaru potoku S Kerg [...], a także sytuacja terenowa odfotografowana na zdjęciu lotniczym z 1981 r., pozyskanym z centralnego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, w odniesieniu do przedmiotowych działek ewidencyjnych, doprowadziła do ustaleń, iż granica działki ewid. nr [...] na odcinku z potokiem S (działka ewid. nr [...]) została przyjęta na podstawie danych pozyskanych z pomiaru potoku. Z porównania numerów pikiet zawartych na odbitce dyfuzyjnej i szkicu polowym nr 40 wynika, że jest to krawędź skarpy. Granicę północną (odcinek z działką ewid. nr [...]) przyjęto częściowo na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej (ta część granicy nie została odfotografowana na zdjęciu lotniczym z uwagi na występujący tam wówczas obszar zadrzewienia), a częściowo w oparciu o przetworzone zdjęcie lotnicze obrazujące w tym miejscu istniejące wówczas fragmentaryczne ogrodzenie. Granica południowa została przyjęta na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej (zarys tej granicy przedstawiony na odbitce dyfuzyjnej nie został uwzględniony, z uwagi na nieczytelne odfotografowanie stanu użytkowania). Z kolei granica wschodnia (od strony tzw. przekopy, oznaczonej jako działka ewid. nr [...]) została przyjęta – w ocenie organu - zgodnie z istniejącym wówczas ogrodzeniem. Wskazano, że na zdjęciu lotniczym ogrodzenie na tym odcinku nie zostało odfotografowane (z uwagi na występujące zadrzewienia wzdłuż przekopy), jednakże, jak wynika z odbitki dyfuzyjnej wykonany został w tym miejscu pomiar uzupełniający. Wyniki z kolei zostały przedstawione na mapie zasadniczej. Z odbitki mapy zasadniczej, która posłużyła do kontroli terenowej w dniu 28 kwietnia 1993r. wynika, iż granicę wschodnią jak również część północna stanowi ogrodzenie. Granica działki ewid. nr [...] na odcinku z potokiem S została przyjęta na podstawie danych pozyskanych z pomiaru potoku, granica północna i południowa na podstawie dotychczasowej zmiany ewidencyjnej a granica wschodnia – zgodnie ze stanem przedstawionym na odbitce dyfuzyjnej (koniec obszaru zadrzewień). Przedmiotowa granica stanowi jednocześnie zachodnią granicę działki ewid. nr [...] stanowiącej razem z działką ewid. nr [...] część tej samej nieruchomości. Granice działek ewid. nr nr [...] i [...], za wyjątkiem tej od strony przekopy (działka ewid. nr [...]) i zachodniej granicy działki ewid. nr [...], przyjęto na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej. Granice przekopy pozyskano z operatu pomiarowego potoku S oraz pomiaru uzupełniającego (wykonanego w ramach zlecenia nr 3011). Działka ewid. nr [...] została odfotografowana na zdjęciu lotniczym jako jednolicie użytkowana wraz z działką ewid. nr [...]. Dlatego też na odbitce dyfuzyjnej zostały przedstawione jako jedna działka ewid. nr [...], której granice pozyskane zostały zgodnie ze stanem faktycznym, zobrazowanym na zdjęciu lotniczym. Z uwagi na niejednorodność prawną działka została rozdzielona (na podstawie dotychczasowej mapy ewidencyjnej) na odrębne ciała hipoteczne w wyniku czego powstały działki ewid. nr [...] (własność F. J.) i [...] (własność innej osoby fizycznej). Taki stan został ujęty już w protokole ustalenia stanu władania oraz w protokole okazania stanu władania, a w konsekwencji wprowadzony na odnowioną mapę ewidencyjną. Granice działek ewid. nr [...] i [...] od strony potoku S (działki ewid. nr [...] i nr [...]) oraz tzw. przekopy (działka ewid. nr [...]) zostały pozyskane z wyżej powołanego już operatu Kerg [...]. Zachodnią granicę działki ewid. nr [...] przyjęto wzdłuż istniejącej wówczas (podczas pomiaru potoku) w terenie drogi nieutwardzonej (polnej). Przedmiotowa działka graniczy z potokiem S, oznaczonym w tym miejscu jako działka ewid. nr [...], która jako odsypisko powstałe w wyniku zmiany przebiegu koryta oznaczona została odrębnym numerem (sytuacja ta w sposób przejrzysty została przedstawiona na zdjęciu lotniczym). Zarówno działka ewid. nr [...] jak również [...] stanowią potok S i znajdują się we władaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. W kwestii pozostałych granic ww. działek ewidencyjnych stwierdzono, iż przyjęte zostały w oparciu o dotychczasową mapę ewidencyjną.

Organ podsumował, że odnowiony operat ewidencji gruntów w odniesieniu do przedmiotowych działek został wykonany zgodnie ze stanem faktycznym oraz istniejącymi materiałami źródłowymi. W ocenie organu przebieg granic działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], za wyjątkiem tych od strony potoku S i tzw. przekopy (działka ewid. nr [...]) oraz przebieg granic działki ewid. nr [...] przedstawiony na odnowionej mapie ewidencyjnej, czy to w wyniku opracowania autogrametrycznego (w miejscach odfotografowanych), czy wykorzystania dotychczasowej mapy ewidencyjnej 1:2880 (w miejscach nieodfotografowanych) znajduje odzwierciedlenie w starej mapie ewidencyjnej. Z kolei wykazanie na odnowionej mapie ewidencyjnej odmiennego przebiegu granic działek od strony potoku i przekopy niż na starej mapie ewidencyjnej wynika z faktu, że został na niej uwzględniony stan faktyczny oparty już na materiałach źródłowych z 1976 r. oraz uczytelnionych zdjęciach lotniczych (początek lat 80 - tych XX wieku). Na starej mapie ewidencyjnej granice potoków, dróg oraz rowów zostały przyjęte podczas założenia ewidencji gruntów i ustalenia stanu władania na podstawie mapy katastralnej jako elementy niezmienne, bez uwzględnienia stanu faktycznego. Za nieuzasadnione uznano stwierdzenie skarżącego, że aktualny stan posiadania przedstawiała stara mapa ewidencyjna. Ponadto organ zwrócił uwagę, że żądanie przywrócenia działek w tym zakresie do stanu jaki był na starej mapie pozostawałby w sprzeczności z podstawową zasadą prowadzenia ewidencji, określoną w § 44 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2001, Nr 38, poz. 454 ze zm; dalej jako: rozporządzenie) to jest zasadą aktualności, czyli utrzymania operatu ewidencyjnego w godności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Organ ustosunkował się w sposób bardziej szczegółowy do granic działki ewid. nr [...] na odcinku z działką ewid. nr [...] i wskazał, że przedmiotowa granica została przyjęta zgodnie ze stanem faktycznym i w oparciu o uprzednio obowiązującą mapę ewidencyjną. Wskazano, że obecnie na mapie zasadniczej od północnej strony działki ewid. nr [...] widnieje ogrodzenie prawie na całej jej długości. Zgodnie z mapą zasadniczą ogrodzenie nie pokrywa się w całości z granicą działki, lecz częściowo wchodzi w działkę ewid. nr [...]. Jak wynika z materiałów źródłowych ogrodzenie na działce ewid. nr [...] istniało fragmentarycznie i w tym zakresie zostało przyjęte za granicę działki, natomiast w pozostałej części (z uwagi na teren zadrzewiony) w oparciu o poprzednią mapę ewidencyjną. Ustalono, że mapa zasadnicza w tym zakresie została zaktualizowana w oparciu o operat pomiarowy "Aktualizacja mapy zasadniczej 1:2000 Pomiar sytuacyjno-wysokościowy 1:1000 na przeskalowaniach mapy zasadniczej 1:2000" przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 marca 1996r. za numerem [...] (na szkicu polowym sporządzonym na podkładzie mapowym posadowiono pikiety pomiarowe), czyli w momencie gdy obowiązywała już odnowiona ewidencja. Z kolei granica wschodnia działki ewid. nr [...] od strony tzw. przekopy oznaczonej nr [...] przyjęta została również wzdłuż istniejącego wówczas ogrodzenia, natomiast przekopa z pomiaru uzupełniającego, a więc zgodnie ze stanem faktycznym. Wskazano tym samym, że ewentualne roszczenie praw do części gruntu znajdującego się poza wschodnią granicą działki ewid. nr [...] winno zostać uregulowane w odrębnym pozaewidencyjnym postępowaniu.

Organ raz jeszcze zaznaczył, że odnowiony operat ewidencji gruntów obrębu L w zakresie przebiegu granic działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] został opracowany zgodnie ze stanem faktycznym z wykorzystaniem dostępnych materiałów źródłowych potwierdzających ten stan, tj. opracowanie autogrametryczne, operat pomiarowy potoku S, zdjęcie lotnicze z 1981r., stara mapa ewidencyjna 1:2880. Zwrócono uwagę szczególnie na fakt, że te granice ewidencyjne ww. działek ewidencyjnych, których przebieg został wykazany na podstawie starej mapy ewidencyjnej pozyskane w większości zostały w oparciu o szkice polowe z pomiaru stanu władania lub do uwłaszczeń, co oznacza, że wbrew twierdzeniu skarżącego przedstawiały stan faktyczny. Odnosząc się do przepisu § 36 ww. rozporządzenia określającego na jakiej podstawie wykazuje się granice działek ewidencyjnych, podniesiono, że przebieg granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych terenowych lub fotogrametrycznych jedynie w sytuacjach braku dokumentacji, o której mowa w we wspomnianym przepisie lub niewiarogodności zawartych w niej danych.

Organ zaznaczył, że żądanie F. J. mogłoby zostać uwzględnione tylko i wyłącznie wówczas, gdyby przedłożył dokumentację geodezyjno-kartograficzną zawierająca wykaz zmian gruntowych zgodną z cytowanym przepisem.

F. J. odwołał się od powyższej decyzji.

Podniósł w treści odwołania, że organ I instancji pominął znaczenie sfałszowania podpisu pod wykazem synchronizacyjnym oraz wskazania sądu karnego, że w trakcie modernizacji dopuszczono się błędów geodezyjnych i nadużyć. Ponadto podniósł, że organ I instancji wbrew wskazaniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oparł się w rozstrzygnięciu jedynie na danych wynikających ze zmodernizowanego operatu, nie dokonując porównania z danymi wynikającymi ze starego operatu, a także pominął stan faktyczny obecny na gruncie. W szczególności F. J. wskazał, że ujawniony na obecnej mapie ewidencyjnej przebieg granicy działki nr [...] w stosunku do działki [...] jest nieprawidłowy. Dokonano w ocenie F. J. bezprawnego przypisania części jego działki o nr [...] na rzecz działki [...]. Stwierdzenie przez organ, że istniejące na granicy działek ogrodzenie stanowi właściwą granicę tej nieruchomości jest według odwołującego nieprawdziwe, gdyż faktycznie ogrodzenie od strony przykopy nie wyznacza granicy działki ewidencyjnej, gdyż zostało w takim miejscu zlokalizowane w pewnej odległości od jej krawędzi skarpy cieku wodnego działki o nr [...], by podczas większego przyboru wody lub lokalnej gwałtownej powodzi nie zostało podmyte. Ten stan rzeczy spowodował, że poza ogrodzeniem pozostał grunt właściwy dla działki o nr [...]. Odnośnie granicy działki ew. o nr [...] z [...] odwołujący podniósł, że pomiar, do którego organ się odwołuje nastąpił bez jego udziału. Granica została ustalona na styku z potokiem S bez uwzględnienia okoliczności, że granica tego potoku ulega naturalnym przesunięciom, a czego nie uwzględniono w decyzji. Dalej wskazał, że przedbieg granicy tzw. przykopy (dz. nr [...]) uległ zmianie, co z kolei spowodowało przesunięcie granic jego działek o nr [...] i [...]. Organ nie wyjaśnił tych rozbieżności. Zdaniem odwołującego prawidłowy przebieg granic działek w stosunku do potoku S określa stara mapa ewidencyjna obowiązująca do 1995 r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję.

Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia organu I instancji. Podkreślił, że mapy ewidencyjne w skali 1: 2000, które obowiązują z chwilą ukazania się obwieszczenia Wojewody w sprawie modernizacji ewidencji gruntów dla obrębu L w sposób prawidłowy odzwierciedlają aktualny stan władania na gruncie. Nie stwierdzono błędów w danych ewidencji gruntów i budynków. Stwierdzono, że żądanie aktualizacji ewidencji F. J. mogłoby być zrealizowane jedynie na podstawie stosownej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającej wykaz zmian gruntowych, z której wynikałoby, że powierzchnia działek ewidencyjnych o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] jest inna niż wykazana w obowiązującym operacie ewidencyjnym.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia w rozstrzygnięciu faktu sfałszowania podpisu F. J. pod wykazem synchronizacyjnym organ wskazał, że fakt ten nie miał znaczenia dla sposobu przedstawienia zmodernizowanych działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], gdyż F. J. podpisał protokół ustalenia stanu władania i tego podpisu nie kwestionował. Organ zwrócił przy tym uwagę, że protokół zawierał synchronizację starego i nowego stanu ewidencyjnego, tylko bez podania powierzchni działek. Niemniej organ zaznaczył, że powierzchnia działki jest pochodną przebiegu jej granicy, a nie odwrotnie. Podniesiono ponadto, że protokoły synchronizacyjne sporządzono na podstawie protokołów ustalenia stanu władania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję F. J. ponowił w zasadniczej części argumentację odwołania, stojąc nadal na stanowisku, że orzekające w sprawie organy nie zrealizowały wytycznych Sądu zawartych w wyroku z 30 października 2013 r. W szczególności organy nie podjęły żadnych działań geodezyjnych w terenie, a oparły się na nierzetelnej dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjnego. Skarżący zarzucił, że bezprawnie część jego działki o nr [...] przypisano na rzecz działki [...]. Nie wzięto pod uwagę, że działka o nr [...] graniczyła przed modernizacją z potokiem a obecnie graniczy z działką o nr [...], która dopiero graniczy z potokiem. Zakwestionował stwierdzenie organu, że istniejące na gruncie ogrodzenie stanowi granice nieruchomości, zaznaczając, że właściwe granice jego nieruchomości ciągną się w linii prostej do granicy z działką [...]. Wskazał, że ogrodzenie zostało zlokalizowane w pewnej odległości od krawędzi cieku wodnego dz. o nr [...] ze względu na ewentualne skutki powodzi. Fatycznie jego grunt właściwy dla działki [...] pozostał poza ogrodzeniem. Skarżący zaznaczył, że od dnia nabycia nieruchomości odpowiadającej działce o nr [...] nie zmienił się stan granic tej działki. Zarzucił nieprawdziwość twierdzenia, że przebieg granic działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na styku potoku S działką ewid. o nr [...] został przedstawiony prawidłowo na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej na podstawie pomiaru. Skarżący zaznaczył, że nie brał udziału w żadnym pomiarze i nie był o nim powiadomiony. Według skarżącego nie wzięto też pod uwagę, że granica tego potoku stanowiąca pas zadrzewienia uległa istotnym zmianom i przesunięciu. Nie wyjaśniono zdaniem skarżącego przyczyn zmiany granicy działki o nr [...]. Zdaniem skarżącego nie wzięto pod uwagę znaczenia wyroku sądu karnego z 2001 r. i stwierdzeń zawartych w jego uzasadnieniu, że w trakcie modernizacji dopuszczono się szeregu nadużyć. Skarżący zarzucił ponadto, że jedynym punktem odniesienia zaskarżonego rozstrzygnięcia była obecna mapa ewidencyjna i dokumenty wytworzone podczas modernizacji, natomiast nie dokonano porównania z danymi wynikającymi z uprzednio obowiązującego operatu, a szczególności nie dokonano porównania z faktycznym stanem władania i obecnym stanem na gruncie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 1 września 2015 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie ma sporu o zakres własności, czy stan posiadania. Spór polega na tym, że skarżący przesunął ogrodzenie, przy czym ustalił, że w nowej ewidencji granice zostały ustalone według ogrodzenia. Ogrodzenie zostało ustawione ok. roku 1987. Nikt nie rościł o własność nieruchomości znajdującej się poza ogrodzeniem. Granice opierające się o potok zmieniają się zgodnie ze zmianą koryta rzeki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ponadto art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest, stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Z treści przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, iż ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. W toku postępowania organy te kierują się także podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a więc powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa), zapewnić czynny udział stronom w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa) oraz prawidłowo uzasadnić wydane rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 kpa).

Przepis art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy w odniesieniu do gruntów: dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późniejszymi zmianami – dalej rozporządzenie). Z przepisów rozdziału 3 rozporządzenia, regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych, wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1).

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno - technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę organ stosuje wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.

Zainicjowane wnioskiem F. J. postępowanie przeprowadzone zostało w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego, która wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, stąd zasadnie organy wybrały tryb aktualizacji ewidencji w drodze wydania decyzji administracyjnej.

Aktualizacja oznacza, że organy administracji publicznej, prowadzące ewidencję gruntów i budynków, rejestrują jedynie stany prawne i faktyczne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja jest tylko zbiorem informacji i odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych dokumentów (wyrok NSA z 29 września 2011 r., I OSK 1596/10, Lex nr 1068442). Dane w ewidencji mogą być zmienione dopiero, gdy wytworzona zostanie nowa dokumentacja źródłowa zmieniająca albo korygująca we właściwym trybie dane zawarte w dokumentacji dotychczasowej. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny do zdarzeń prawnych. Zwrócić należy uwagę na § 46 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

1)prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2)opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3)dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

4)ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

§ 36 rozporządzenia stanowi z kolei, że przebieg granic działek ewidencyjnych, wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1)w postępowaniu rozgraniczeniowym,

2)w celu podziału nieruchomości,

3)w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

4)w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

5)na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Zgodnie z § 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia, z którego wynika, że starosta dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego dopiero po uzyskaniu odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych, a jeśli wymagana jest do tego jeszcze procedura wyjaśniająca, może wówczas zażądać od strony dostarczenia stosownych dokumentów.

Zdaniem Sądu Starosta nie miał podstaw prawnych do dokonania aktualizacji operatu w zakresie zmian powierzchni działek, o które wnosił F. J., gdyż skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawił dokumentacji wymaganej do dokonania zmian zgodnej z powołanymi wyżej przepisami.

Wszelkie zarzuty skarżącego w istocie należy odnieść do modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w latach 1993 - 1994 dla obrębu L. W szczególności kwestia znaczenia dokonania sfałszowania podpisu F. J. pod wykazem synchronizacyjnym stwierdzającego przyjęcie bez zastrzeżeń okazaną powierzchnie działek nie mogła w kontrolowanym postępowaniu przesądzić o słuszności wniosku skarżącego, gdyż kontrolowane postępowanie dotyczyło stricte aktualizacji ewidencji, której kształt nadano w latach 90 – tych. Jak zaznaczono wyżej, znaczenie dla sprawy miałyby jedynie okoliczności wynikające z nowej przedstawionej przez stronę dokumentacji o charakterze opisanym w rozporządzeniu. Również potencjalne uchybienia w trybie zawiadomienia stron (w tym skarżącego) o ogłoszeniu stanu władania nie mogą odnieść skutku w zakresie żądanej przez skarżącego aktualizacji.

Realizując żądania F. J. organ ewidencyjny musiałby samodzielnie rozstrzygać kwestię kształtu czy powierzchni działki ewidencyjnej. Natomiast poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można żądać ustanowienia nowego stanu faktycznego, niepotwierdzonego ostatnio dokonanymi wpisami, na podstawie stosownych dokumentów.

Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 8 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1558/10, Lex nr 758828 rejestr odzwierciedla stan aktualny, nie służy ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, czy mających miejsce zdarzeń faktycznych na gruncie. Co więcej, dokonanie obecnie w ewidencji gruntów i budynków korekt kształtu i ilości działek prowadziłoby do zmiany w ewidencji gruntów skutków prawnych uwzględnionych dotąd w tej ewidencji czynności prawnych.

Niezasadny jest ponadto zarzut F. J., że orzekające w sprawie organy nie zastosowały się do wskazówek WSA w Krakowie zawartych w wyroku z 30 października 2013 r. dotyczących konieczności porównania obecnego stanu ewidencji z posiadanymi dokumentami źródłowymi. Analiza tego rodzaju zostało w sposób szczegółowy dokonana, a najważniejszym wnioskiem organu w kontekście żądanych przez skarżącego pomiarów na gruncie było stwierdzenie, że geodezyjne pomiary terenowe przeprowadza się tylko i wyłącznie wówczas, gdy brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub zawarte w niej dane są niewiarygodne (§ 37 rozporządzenia). Tego rodzaju okoliczności w sprawie nie zaszły. Organ dysponował materiałami geodezyjnymi (operatem ewidencji gruntów, operatem mapy zasadniczej opracowanej metodą autogrametryczną w ramach zlecenia nr [...] przez OPGK, protokołami ustalenia stanu władania i nakładkami ewidencyjnymi sporządzonymi w ramach zlecenia 1628 z obliczeniem powierzchni działek oraz operaty zmian do ewidencji gruntów), które nie wzbudziły zastrzeżeń.

Sąd uznał wobec powyższego, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Z tego względu skarga została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.