Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1638/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 147  par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 20  ust. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T. M. na uchwałę Rady W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części dotyczącej stwierdzenia nieważności uchwały Rady Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] oraz uchwały Rady Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Miasta W. na rzecz skarżącego T. M. kwotę 897 zł (słownie: osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie zmiany liczby członków Zarządu Dzielnicy W., wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz § 43 ust. 2 i 3 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st Warszawy w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Z 2010 r. Nr 32, poz. 453 ze zm.), Rada Dzielnicy W. uchwaliła, że w skład Zarządu Dzielnicy [...] W. wchodzą Burmistrz Dzielnicy [...] W. oraz trzech Zastępców Burmistrza Dzielnicy [...] W. Natomiast uchwałą nr [...] wydaną w tym samym dniu Rada Dzielnicy [...] W. uchwaliła, że w wyniku głosowania tajnego na Zastępcę Burmistrza Dzielnicy [...] W. wybrany został T. M. Powyższa uchwała została podjęta na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361, ze zm.) oraz § 13 ust. 1 pkt 3 i § 44 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2010 r. Nr 32 poz. 453 ze zm.).

Rada W. uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. na podstawie § 64 ust. 3 w związku z ust. 1 i § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W., stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady m.st. Warszawy nr LXX/2182/2010 z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.), w związku z art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) w § 1 stwierdziła nieważność:

1. uchwały nr [...] Rady Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie zmiany liczby członków Zarządu Dzielnicy [...] W.;

2. uchwały nr [...] Rady Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W.

Wykonanie uchwały powierzyła Prezydentowi W. W uzasadnieniu podała, że Rada Dzielnicy [...] w dniu [...] lutego 2015 r. podjęła pięć uchwał, w tym uchwały: nr [...] w sprawie zmiany liczby członków Zarządu Dzielnicy [...] W. i [...] w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W.

Prezydent W. wskutek przeprowadzonej oceny przedmiotowych uchwał pod względem kryterium zgodności z prawem, wszczął procedurę nadzoru, o której mowa w § 62 ust. 1 i nast. Statutu Dzielnicy [...] W., a następnie zgodnie z § 64 ust. 3 Statutu Dzielnicy [...] W., zarządzeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., wstrzymał wykonanie ww. uchwał oraz wystąpił do Rady Miasta W. z wnioskiem o stwierdzenie ich nieważności.

W ocenie Rady [...] W. przedmiotowe uchwały naruszają kryterium zgodności z prawem, o którym mowa w § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W.

Rada W. wskazała, iż działając na wniosek grupy radnych [...], na podstawie § 22 ust. 4 Statutu Dzielnicy, Przewodniczący Rady Dzielnicy [...] W. zwołał [...]sesję nadzwyczajną Rady Dzielnicy na dzień [...] lutego 2015 r. Pierwotny porządek obrad sesji nadzwyczajnej zgodnie z zawiadomieniem Przewodniczącego obejmował:

1. otwarcie obrad,

2. informację na temat [..] wypożyczalni rowerów – [...],

3. zamknięcie obrad.

Jak wynika z przedstawionych dokumentów porządek obrad został zmieniony w wyniku czego doszło do podjęcia uchwał nr [...], nr [...].

Rada W. podniosła, że w świetle przepisów Statutu Dzielnicy, Rada Dzielnicy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał (§ 19 ust. 1 i § 22 ust. 1 Statutu). Sesje są podstawową formą pracy rady dzielnicy, tylko na niej mogą być podejmowane wiążące rozstrzygnięcia oraz wyrażone stanowiska i opinie tego organu. Statut Dzielnicy przewiduje także możliwość zwołania tzw. sesji nadzwyczajnej. Stosownie do § 22 ust. 4 Statutu Dzielnicy, Przewodniczący obowiązany jest na wniosek Prezydenta W., Zarządu Dzielnicy lub co najmniej ¼ ustawowego składu Rady Dzielnicy, zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia tego wniosku, który winien zawierać porządek obrad sesji wraz z projektami uchwał.

Rada W. podkreśliła, że sesje nadzwyczajne zwołuje się poza sesjami ustalonymi w planie pracy rady w przypadkach szczególnych, w których zachodzi potrzeba załatwienia sprawy wynikłej niespodziewanie, a przy tym niecierpiącej zwłoki. Pilność załatwiania konkretnej sprawy sprawia, że rozstrzygnięcia nie można odłożyć do kolejnej sesji zwyczajnej. Z powyższym koreluje pogląd, że nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w trybie nadzwyczajnym spraw, które mogą być załatwiane w ramach sesji zwyczajnej.

Specyficzny charakter sesji nadzwyczajnej wpływa również na kwestie związane z ustaleniem jej porządku obrad. Przyjmuje się bowiem, iż poza otwarciem i zamknięciem sesji oraz zatwierdzeniem jej porządku, może zawierać tylko te sprawy, z powodu których sesję nadzwyczajną zwołano. Nie oznacza to niedopuszczalności zmiany porządku obrad, jednakże w świetle orzecznictwa powinna ona bezwzględnie dotyczyć tej samej materii, tego samego zakresu spraw, co wcześniej zgłoszono i ściśle określony "przedmiot obrad". W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że podjęcie uchwał wymaga, co do zasady, zachowania odpowiednich procedur i odstępów czasowych umożliwiających radnym należyte przygotowanie się do sesji, na dokonanie przemyśleń i rozważenie argumentów przemawiających za konkretnym rozstrzygnięciem. Ponadto przyjęcie pełnej dowolności w zmianie porządku obrad i wykroczenie poza ramy wcześniej zgłoszonej i ściśle określonej materii prowadzi w rezultacie do tego, że podstawową formą pracy rady dzielnicy staje się sesja nadzwyczajna.

Biorąc powyższe pod uwagę Rada W. stwierdziła, iż uchwały podjęte przez Radę Dzielnicy [...] W. podczas sesji [...] w dniu [...] lutego 2015 r., zostały podjęte z naruszeniem omówionych zasad. Niewątpliwie bowiem rozszerzony porządek obrad nie dotyczył sprawy obiektywnie pilnej, wymagającej zwołania sesji nadzwyczajnej. Nie zaistniała realna i obiektywna przyczyna uzasadniająca wprowadzenie na sesję uchwał dotyczących zmiany liczby członków Zarządu Dzielnicy [...] W., a następnie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W. w chwili procedowania nad uchwałami Zarząd Dzielnicy funkcjonował, a zmiana liczby jego członków, a następnie wybór Zastępcy Burmistrza bez konkretnej przyczyny nie uzasadnia procedowania w tym przedmiocie podczas sesji nadzwyczajnej.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. T. M. powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwał Radę W. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie zmiany liczby członków Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W.

Wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie T. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę nr [...] Rady W. w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] i [...] Rady Dzielnicy [...] W. zarzucając jej naruszenie art. 20 ust. 4 w zw. z ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym oraz § 23 ust. 3 i 4 Statutu Dzielnicy [...] , w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie rozstrzygnięcia nadzorczego na podstawie § 64 ust. 3 w zw. z ust. 1 i § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], względem zgodnych z prawem uchwał Rady Dzielnicy [...], co stanowi naruszenie prawa materialnego.

Wskazując na powyższe uchybienie wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych uchwał we wskazanym zakresie, dopuszczenie załączonych dowodów i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, iż bezpodstawne jest stwierdzenie organu, jakoby nie było dopuszczalne rozszerzenie porządku obrad sesji nadzwyczajnych, podczas gdy możliwość taką expressis verbis przewiduje art. 20 ust. 4 w zw. z ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym oraz § 23 ust. 3 i 4 Statutu Dzielnicy [...]. Ten absurdalny, zdaniem skarżącego, zarzut, dotyczący wyłącznie nietrafnych zastrzeżeń do kwestii proceduralnych, był w przedmiotowej sprawie wyłączną podstawą przyjętych działań nadzorczych. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu, zarówno literalne brzmienie samego przepisu art. 20 ustawy o samorządzie gminnym, ugruntowane stanowisko doktryny, jak również orzecznictwo, dopuszczają – za zgodą wnioskodawców – możliwość dokonywania przez radę modyfikacji w porządku obrad także tzw. sesji nadzwyczajnej. Skarżący podniósł także kontekst polityczny działań organów [...] W., a nadto stwierdził, że poprzez działanie Rady [...] W. w sposób oczywisty został naruszony jego interes prawny jako osoby bezpodstawnie pozbawionej funkcji Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz W. kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne. Ponadto podniósł, że Rada Dzielnicy może wprowadzić zmiany w porządku obrad na sesji nadzwyczajnej bezwzględną większością ustawowego składu rady pod warunkiem, że wcześniej zgodę na to wyrazi wnioskodawca zwołania sesji. Zgoda wnioskodawcy na zmianę porządku obrad powinna być wyraźnie wyartykułowana i odnotowana w protokole. Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest do chwili obecnej protokołu z sesji Rady Dzielnicy [...] z [...] lutego 2015 r., co uniemożliwia zweryfikowanie zgodności z prawem podjęcia na niej uchwał.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2016 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że protokół z dnia [...] lutego 2015 r. z [..] sesji Rady Dzielnicy [...] nie został sporządzony, a mianowicie nie został on podpisany przez osobę, która przewodniczyła obradom, a ponadto nie został zatwierdzony przez Radę Dzielnicy oraz opublikowany w Biuletynie informacji Publicznej.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2016 r. wniósł

o zobowiązanie organu do złożenia sporządzonego zapisu obrad na nośniku elektronicznym oraz stenogramu obrad sesji nr [...] Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. celem weryfikacji jej przebiegu w kontekście podejmowanych uchwał. Podniósł, że przyjęcie bądź nieprzyjęcie protokołu nie może następczo wpływać na ważność podjętych na sesji uchwał.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2016 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonego do tego pisma odpisu podpisanego protokołu z sesji nr [...] Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. na okoliczność przebiegu tej sesji, w szczególności wyrażenia zgody przez wnioskodawców na rozszerzenie porządku obrad. Skarżący wyjaśnił, że protokół ten został przyjęty przez Radę Dzielnicy [...] na sesji [...], która odbyła się w dniu [...] kwietnia 2016 r., a następnie niezwłocznie podpisany przez przewodniczącego Rady Dzielnicy [...].

Wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1862/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie w trybie nadzwyczajnym spraw, które mogą być załatwione w ramach sesji zwyczajnej. Również pogląd Rady W., iż zmiana porządku obrad na sesji nadzwyczajnej powinna bezwzględnie dotyczyć tej samej materii, tego samego zakresu spraw, co wcześniej zgłoszony i ściśle określony "przedmiot obrad", oraz, że nie jest dopuszczalne rozszerzenie porządku obrad sesji nadzwyczajnej o sprawy nie będące przedmiotem wcześniejszego w wniosku o zwołanie takiej sesji, nie jest, w ocenie Sądu, uprawniony.

Sąd podniósł, że ani ustawa o samorządzie gminnym, ani też Statut Dzielnicy [...], takiego ograniczenia nie zawierają. Ustawa o samorządzie gminnym w art. 20 ust. 1a stanowi, iż rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Zgodnie zaś z ust. 4 ww. przepisu, do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w ust. 3 (na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy), stosuje się przepis 1a, z tym, że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy. Podobne kwestie te zostały uregulowane w Statucie Dzielnicy [...] w § 22 ust. 4 oraz w § 23 ust. 3 i 4. Rada Dzielnicy, na wniosek radnego lub Zarządu Dzielnicy, może wprowadzić zmiany w porządku obrad bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady Dzielnicy (ust. 3). Do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie § 22 ust. 4 stosuje się ust. 3, z tym, że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy zwołania takiej sesji.

Sąd uznał, że w tym stanie rzeczy wyłącznie okoliczność, iż na sesji nadzwyczajnej Rady Dzielnicy [...], która w miała miejsce w dniu [...] lutego 2015 r., doszło do rozszerzenia porządku obrad o sprawy związane

z wyborem Zarządu Dzielnicy [...], nie mogła skutkować stwierdzeniem nieważności podjętych na przedmiotowej sesji uchwał, w tym uchwały w sprawie wyboru Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...].

Jednakże, w ocenie Sądu, zaistniała inna przyczyna podjęcia przez Radę W. zaskarżonej. Zgoda wnioskodawcy na zmianę porządku obrad powinna bowiem być wyraźnie wyartykułowana i odnotowana w protokole. Zgody takiej nie można domniemywać. W niniejszej sprawie w sytuacji, gdy o zwołanie sesji nadzwyczajnej wystąpiła grupa radnych, zgodę taką powinni wyrazić wszyscy bez wyjątku radni z tej grupy, co z kolei winno być odnotowane w protokole.

Jako bezsporne Sąd uznał, że protokół z odbytej sesji w dniu [...] lutego 2015 r.,

w dacie wydania przez organ zaskarżonej uchwały nie został podpisany. Złożenie do akt sprawy w dniu [...] maja 2016 r. podpisanego protokołu, który jak twierdzi skarżący został przyjęty na sesji [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. nie może w chwili obecnej wpłynąć na prawidłowość rozstrzygnięcia organu. Tak więc w dacie wydania przez organ zaskarżonej uchwały zasadnym było przyjęcie, iż doszło do naruszenia przepisów Statutu Dzielnicy [...] W. regulujących procedurę podejmowania uchwał (§ 23 ust. 4). W tej sytuacji pomimo błędnego uzasadnienia uchwała Rady W. stwierdzająca nieważność uchwały [...] i uchwały [...] Rady Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty są chybione.

Od powyższego wyroku T. M. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku jej rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1966/16, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd Wojewódzki nadał szczególne znaczenie dowodowe protokołowi z sesji Rady Dzielnicy, polegające na tym, że brak protokołu z sesji sporządzonego zgodnie z wymogami prawa wyklucza możliwość wykazania przy pomocy innych dowodów, że na tej sesji radni złożyli oświadczenia dotyczące zgody na zmianę porządku obrad. Stanowisko to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajduje jednak oparcia w przepisach ustawy o samorządzie gminnym, w ustawie o ustroju miasta W. i w Statucie Dzielnicy [...] oraz ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis § 33 ust. 2 Statutu Dzielnicy [...] wskazuje, jakie dokumenty powinny stanowić załączniki do protokołu z sesji rady dzielnicy, co, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznacza, że w razie niepodpisania protokołu i niepoddania go procedurze określonej w § 33 ust. 3, 4, 5 i 6 Statutu, te dokumenty mogą być wykorzystane w celu ustalenia istotnych faktów, mających miejsce na sesji rady dzielnicy. W tym celu może być wykorzystany także zapis obrad na nośniku elektronicznym wymieniony w § 33 ust. 2 pkt 1 Statutu Dzielnicy, gdyż z treści tego przepisu wynika, że został on zrównany ze stenogramem obrad. Wskazane dokumenty i nośnik elektroniczny powinny być uznane za część akt sprawy, na podstawie których orzeka sąd administracyjny oraz dokumenty, z których ten sąd może przeprowadzić niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dowody uzupełniające w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a.

Jako niezrozumiałe Naczelny Sąd Administracyjny ocenił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że nieprzyjęty przez Radę Dzielnicy [...], w chwili podjęcia rozstrzygnięcia Sąd, projekt protokołu, który istniał i znajdował się w aktach sprawy, nie może być uznany za dowód świadczący o przebiegu sesji, a miałby potwierdzać tylko jedną okoliczność, tj. że w zaistniałym stanie faktycznym wnioskodawcy nie wyrazili zgody na rozszerzenie porządku obrad, która to zgoda jest wymagana zgodnie z § 23 ust. 3 i 4 Statutu Dzielnicy [...]. Skoro w rozpoznawanej sprawie istotne było, czy grupa radnych, na wniosek których zwołano sesję Rady Dzielnicy w trybie § 22 ust. 4 Statutu, wyraziła zgodę na zmianę porządku obrad tej sesji, to wszystkie dokumenty oraz nośnik elektroniczny zawierający zapis obrad, mogące wyjaśnić, czy taka zgoda została wyrażona, powinny być dopuszczone jako dowód.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia na podstawie wszystkich dostępnych dokumentów, czy grupa radnych, na wniosek których zwołano sesję Rady Dzielnicy w trybie § 22 ust. 4 Statutu Dzielnicy [...], wyraziła zgodę na zmianę porządku obrad tej sesji. Tak rozumiana istota sprawy nie została przez Sąd pierwszej instancji wyjaśniona. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien także wyjaśnić stopień naruszenia prawa i podjąć adekwatne rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność, albo że uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. wezwał pełnomocnika organu do złożenia do akt sprawy stenogramu z posiedzenia Rady Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. lub zapisu obrad na nośniku elektronicznym.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik organu złożył do akt sprawy zapis obrad Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. na nośniku elektronicznym. Jednocześnie poinformował, że brak jest stenogramu z posiedzenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 190 zdanie 1 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1966/16, stwierdził, że istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia na podstawie wszystkich dostępnych dokumentów, czy grupa radnych, na wniosek których zwołano sesję Rady Dzielnicy w trybie § 22 ust. 4 Statutu Dzielnicy [...], wyraziła zgodę na zmianę porządku obrad tej sesji.

W tej sytuacji Sąd pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. wezwał pełnomocnika organu do złożenia do akt sprawy stenogramu z posiedzenia Rady Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. lub zapisu obrad na nośniku elektronicznym. W odpowiedzi na to wezwanie na rozprawie w dniu [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik organu złożył do akt sprawy zapis obrad Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. na nośniku elektronicznym. Jednocześnie poinformował, że brak jest stenogramu

z posiedzenia.

Wobec powyższego, ustaleń w zakresie, czy grupa radnych, na wniosek których zwołano sesję Rady Dzielnicy w trybie § 22 ust. 4 Statutu Dzielnicy [...], wyraziła zgodę na zmianę porządku obrad tej sesji, Sąd dokonał na podstawie złożonego do akt sprawy zapisu obrad na nośniku elektronicznym.

Z zapisu tego wynika (1 godz. 27 min. i następne nagrania), że Przewodniczący Rady Dzielnicy [...] zadał wnioskodawcom pytanie, czy zgadzają się na zmianę porządku obrad. Wyraźnie słyszalna jest zgoda wyrażona przez radnych L. L., A. Z., P. R., A. Z., W. F. Głos radnych M. P. oraz M. F. nie jest na zapisie wyraźnie słyszalny. Niemniej jednak w dalszej części zapisu Przewodniczący stwierdza, że wnioskodawcy zgadzają się na zmianę porządku obrad i nie jest słyszalny żaden protest. W dalszej kolejności z zapisu wynika, że zostało przeprowadzone głosowanie nad zmianą porządku obrad i 14 radnych głosowało za, 9 przeciw, nikt się nie wstrzymał.

Taki przebieg posiedzenia Rady wynika także ze złożonego do akt niniejszej sprawy w dniu [...] maja 2016 r. protokołu z tej sesji, przyjętego w dniu [...] kwietnia 2016 r. i podpisanego przez Przewodniczącego Rady Dzielnicy [...] W.

Z przedstawionego zapisu posiedzenia Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wynika zatem, że grupa radnych, na wniosek których zwołano nadzwyczajną sesję Rady Dzielnicy wyraziła zgodę na zmianę porządku obrad tej sesji.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.), do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w ust. 3 stosuje się przepis art. 1a, z tym że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy. Przepis art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym stanowi zaś, że rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady.

Uzupełniający materiał dowodowy jednoznacznie stanowi, że grupa radnych, na wniosek których zwołano nadzwyczajną sesję Rady Dzielnicy [...] w dniu [...] lutego 2015 r. w trybie art. 22 ust. 4 Statutu Dzielnicy [...], wyraziła zgodę na zmianę porządku obrad tej sesji. Z materiału dowodowego wynika, że każdy z tych radnych był pytany o zgodę i zgodę taką każdy z nich wyraził. Tym samym w ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że zmiana porządku obrad sesji nadzwyczajnej dokonana została

z naruszeniem art. 20 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym (odpowiednio § 23 ust. 4 Statutu Dzielnicy [...] W.). Nadto, spełniony został w tej sprawie warunek określony w § 23 ust. 3 Statutu Dzielnicy, albowiem zmiana porządku obrad sesji nadzwyczajnej wprowadzona została bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady Dzielnicy (art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym). Potwierdza to uzupełniający materiał dowodowy.

Podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że brak było protokołu z sesji Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nie stanowi sama w sobie podstawy do stwierdzenia niezgodności z prawem podjętej uchwały. Brak możliwości weryfikacji uchwały na podstawie protokołu, na co w odpowiedzi na skargę powołał się organ, nie stanowi o tym, że z tej wyłącznie przyczyny uchwała Rady Dzielnicy podjęta została z naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1966/16 stwierdził jednoznacznie, że skoro w § 33 ust. 2 Statutu Dzielnicy [...] wskazuje się, jakie dokumenty powinny stanowić załączniki do protokołu z sesji rady dzielnicy, to w razie niepodpisania protokołu i niepoddania go procedurze określonej w § 33 ust. 3, 4, 5 i 6 powołanego Statutu, te dokumenty mogą być wykorzystane w celu ustalenia istotnych faktów, mających miejsce na sesji rady dzielnicy. W tym celu może być wykorzystany także zapis obrad na nośniku elektronicznym wymieniony w § 33 ust. 2 pkt 1 Statutu Dzielnicy [...], gdyż z treści tego przepisu wynika, że został on zrównany ze stenogramem obrad.

Podnieść również należy, że dopuszczalna była zmiana porządku obrad sesji nadzwyczajnej w zakresie, którego dotyczy niniejsza sprawa. Z § 22 ust. 4 Statutu Dzielnicy [...] wynika, że nadzwyczajność sesji zwoływanych w tym trybie wynika wyłącznie z tego, że są one zwoływane z inicjatywy innego podmiotu niż Przewodniczący Rady Dzielnicy. Przepis ten, ani żaden inny nie dają podstawy do przyjęcia, że są one zwoływane tylko w sprawach niespodziewanych i niecierpiących zwłoki.

W § 23 ust. 4 Statutu Dzielnicy [...] dopuszczono możliwość zmiany porządku obrad sesji zwołanych w trybie § 22 ust. 4 tego Statutu na takich samych zasadach, jak każdej innej sesji, a więc na wniosek radnego lub Zarządu Dzielnicy bezwzględną większością ustawowego składu Rady Dzielnicy (§ 23 ust. 3 Statutu),

z tym jedynie wyjątkiem, że wymagana jest zgoda wnioskodawcy zwołania takiej sesji. Zmiana porządku obrad żadnej sesji nie jest więc uzależniona od tego, w jakim celu została ona zwołana.

Stąd też Sąd rozpoznający obecnie niniejszą sprawę za nieuprawniony uznał pogląd Rady W., że zmiana porządku obrad sesji nadzwyczajnej powinna bezwzględnie dotyczyć tej samej materii, tego samego zakresu spraw,

co wcześniej zgłoszony i ściśle określony "przedmiot obrad".

Ustawa o samorządzie gminnym w art. 20 ust. 1a stanowi, iż rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Zgodnie zaś z ust. 4 ww. przepisu, do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w ust. 3 (na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy), stosuje się przepis 1a, z tym, że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy. Podobne kwestie te zostały uregulowane w Statucie Dzielnicy [...] w § 22 ust. 4 oraz w § 23 ust. 3 i 4. Rada Dzielnicy, na wniosek radnego lub Zarządu Dzielnicy, może wprowadzić zmiany w porządku obrad bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady Dzielnicy (§ 23 ust. 3 Statutu). Do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie § 22 ust. 4 stosuje się ust. 3, z tym, że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy zwołania takiej sesji (§ 23 ust. 4 Statutu).

Samo zatem rozszerzenie porządku obrad nadzwyczajnej sesji w dniu

[...] lutego 2015 r. nie stanowiło podstawy do stwierdzenia nieważności podjętych na tej sesji uchwały.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 62 ust. 1 zawartym w rozdziale

VII Statutu Dzielnicy [...], działalność organów Dzielnicy podlega nadzorowi na podstawie kryteriów: zgodności z prawem, celowości, rzetelności i gospodarności. Stosownie zaś do § 64 ust. 1 Statutu naruszenie rzez uchwałę Rady Dzielnicy któregokolwiek z kryteriów wymienionych w § 62 ust. 1 stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej uchwały.

W sprawie tej - wbrew twierdzeniom organu - brak było podstaw do uznania przez Radę W., iż doszło do istotnego naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały Rady Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz uchwały Rady Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.

Zaskarżona uchwała (w kwestionowanej przez skarżącego części) wydana została zatem z istotnym naruszeniem prawa, tj. § 62 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W., albowiem błędnie w procedurze nadzoru stwierdzone zostało, że wskazane wyżej uchwały naruszają kryterium zgodności z prawem.

W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały, albowiem od dnia jej podjęcia upłynął jeden rok (art. 94 ustawy o samorządzie gminnym). Z tego względu Sąd stwierdził, że uchwała Rady W.

Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w części dotyczącej stwierdzająca nieważność uchwały Rady Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz uchwały Rady Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wydana została z naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyżej powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265, z późn. zm.). Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego w wpis od skargi i opłatę kancelaryjną w łącznej wysokości 400 zł, 480 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego oraz 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa.