Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 635/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 , art. 27
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r., Nr [...] Prezydent Miasta O. nakazał J.K. usunięcie odpadów magazynowanych w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w O. położonym w budynku wielorodzinnym znajdującym się na działce ozn. [...] obręb miasto O. , a także wskazał szczegółowo sposób wykonania decyzji poprzez ustalenie terminu wykonania decyzji do dnia 21 stycznia 2015 r., usunięcie odpadów o kodach: 20 03 01 niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne – w ilości około 90 m3, przekazanie odpadów zgromadzonych w przedmiotowym lokalu mieszkalnym do instalacji przetwarzania odpadów w celu odzysku lub unieszkodliwiania w sposób zgodny z zasadami gospodarowania odpadami oraz wymaganiami ochrony środowiska, przedłożenie kopii dokumentów potwierdzających przekazanie odpadów, w którym określone będą ich ilości, data przekazania oraz nazwa odbiorcy, w terminie 14 dni od dnia ich usunięcia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, iż 10 listopada 2014 r. organ l instancji wszczął postępowanie w sprawie magazynowania/składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. w w/w lokalu mieszkalnym Ustalono, że w lokalu magazynowane są niesegregowane zmieszane odpady, które zbierane są z terenu miasta O . Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2014 r. odpady zakwalifikowano jako 20 03 01 - niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne - w ilości około 90 m3.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył J.K. podnosząc, iż rzeczy zgromadzone w tym mieszkaniu stanowią własność A.S. , a J.K lokal ten nabył podczas licytacji komorniczej nie widząc jego stanu technicznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 13 marca 2015r. nr [...] , na podstawie art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 27 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 poz. 21), na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. 2014, poz. 1923) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie III (termin) i punkcie IV (rygor natychmiastowej wykonalności) i w tym zakresie orzekło, iż odpady należy usunąć w terminie do 24 kwietnia 2015 r.

W uzasadnieniu podano, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Odpadami w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Wg Kolegium zgromadzone w spornym mieszkaniu rzeczy są odpadami, a przemawia za takim ustaleniem zarówno duża ilość nagromadzonych przedmiotów oraz zagrożenie dla zdrowia mieszkających w budynku ludzi - miejscem nagromadzenia w/w rzeczy jest lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym. W mieszkaniu zgromadzone zostały różnego rodzaju odpady, w znacznej części łatwopalne oraz podatne na procesy gnilne, które obecnie wypełniają cały lokal w stopniu uniemożliwiającym poruszanie się, a nawet dostanie się do jego wnętrza. Odpady spowodowały pojawienie się zwierząt (szczury) oraz insektów (prusaki) mogących przenosić choroby. Ponadto zgromadzenie tak dużej ilości różnorodnych odpadów powoduje emisję zapachów o bardzo wysokim stopniu uciążliwości dla pozostałych mieszkańców budynku. Mieszkanie J.K. wielokrotnie było miejscem interwencji Państwowej Powiatowej Straży Pożarnej, Policji oraz Straży Miejskiej. W mieszkaniu tym coraz częściej pojawia się zagrożenie pożarowe, obecnie w mieszkaniu nikt nie przebywa, a wejście do lokalu jest możliwe z uwagi na fakt, że drzwi są ściągnięte z zawiasów i oparte o odpady znajdujące się za nimi.

Sporne odpady nie są odpadami wstępnie magazynowanymi przez ich wytwórcę, ponieważ J.K. nie jest ich wytwórcą, nie posiada także stosownych zezwoleń na zbieranie odpadów, czy też przetwarzanie odpadów. Nadto mieszkanie to nie jest obiektem budowlanym przeznaczonym do składowania odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, iż po rozpoznaniu sprawy egzekucyjnej przeciwko A.S. o egzekucję świadczeń pieniężnych z nieruchomości - postanowieniem z dnia 28 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w O. , sygn. akt [...] przysądził własność lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w O. na rzecz J.K. .

Nadto mało prawdopodobne jest, ażeby osoba, która kupuje mieszkanie nie znała stanu tego mieszkania. W piśmie z dnia 4 marca 2014 r. Zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w O. poinformował Wydział Mienia Komunalnego Urzędu Miasta, iż lokal przy ul. [...] z dniem 19 kwietnia 2012 r. zmienił właściciela, został sprzedany przez Komornika w postępowaniu licytacyjnym, a nowy właściciel znał stan lokalu przed jego kupnem. J.K. jest w posiadaniu w/w odpadów, ponieważ jest właścicielem mieszkania i to on ma prawo dysponowania lokalem i zgromadzonymi w nim przedmiotami.

Powyższe, pozwala na ustalenie, iż organ l instancji zasadnie prowadził postępowanie działając w oparciu o art. 26 ustawy o odpadach i wydał decyzję nakazującą J.K. usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Kolegium uchyliło punkt III i punkt IV zaskarżonej decyzji. W punkcie III decyzji organ l instancji ustalił termin wykonania decyzji do 31 stycznia 2015 r., a w punkcie IV nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ te dwa zapisy decyzji wzajemnie się wykluczają - nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje, iż decyzja powinna być natychmiast wykonana, a w punkcie III organ l instancji ustalił termin jej wykonania. W art. 26 ustawy o odpadach ustawodawca wskazał wprost elementy decyzji o nakazie usunięcia odpadów z miejsca ich składowania lub magazynowania niezgodnego z prawem. Termin usunięcia odpadów powinien być wyznaczany z uwzględnieniem trybu instancyjnego, ustawodawca nie przewidział bowiem w tym zakresie wprost możliwości nadania tej decyzji trybu natychmiastowej wykonalności. Kolegium ustaliło termin usunięcia odpadów do 24 kwietnia 2015 r., biorąc pod uwagę z jednej strony to, że odpady stwarzają zagrożenie dla zdrowia mieszkańców budynku wielorodzinnego, a z drugiej strony mając na względzie, ażeby wyznaczony termin był wystarczający na jego dotrzymanie przez osobę zobowiązaną, tj. J.K.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył J.K. zarzucając, iż właścicielem zawartości lokalu jest A.S. , lokal nabyto na licytacji komorniczej bez zawartości, przedmiot kupna nigdy nie został wydany skarżącemu , niemożliwe jest by w lokalu o pow. 37,35 m2 x 2,40 m znajdowało się 90m3 odpadów, w komisji nie było osoby posiadającej uprawnienia do klasyfikacji odpadów, zmuszenie skarżącego do usunięcia zawartości lokalu spowodowałoby jego konflikt z prawem (nakłanianie do przestępstwa i zaboru mienia A.S. ),a Zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej kłamie w piśmie z 4 marca 2014 r. twierdząc, że nowy właściciel znał stan lokalu przed jego kupnem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania (art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji przełożyło się na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami. W myśl art. 3 ust. 1 pkt. 19 w/w ustawy, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

W przedmiotowym wypadku organ przyjął, że posiadaczem odpadów jest skarżący. Jak wynika z decyzji, takie stanowisko związane jest z faktem, że skarżący stał się właścicielem lokalu mieszkalnego, w którym odpady się znajdują. Zebrany dotychczas materiał dowodowy, nie daje jednak podstaw ku temu, aby skarżącego uznać za posiadacza odpadów, których dotyczy decyzja. Zgodnie bowiem z art. 336 kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z akt postępowania administracyjnego wynika, że odpady których dotyczy decyzja, zostały zgromadzone przez zamieszkującego mieszkanie lokatora (w potocznym rozumieniu, bo z akt nie wynika na jakiej podstawie prawnej zajmuje on przedmiotowy lokal mieszkalny) i to jeszcze przed nabyciem tego lokalu przez skarżącego. Sam fakt przejścia na własność skarżącego, w wyniku licytacji komorniczej, lokalu mieszkalnego stanowiącego w rozumieniu przepisów odrębną nieruchomość, który to lokal nie został przez dotychczasowego właściciela opróżniony z rzeczy i osób, nie oznacza, że skarżący automatycznie stał się również posiadaczem rzeczy, które w lokalu tym się znajdowały i nadal się znajdują. Zebrany dotychczas materiał dowodowy wskazuje, że posiadaczem tym jest lokator A.S. i o ile z uzupełnionego materiału dowodowego nie będą dały się wyciągnąć inne wnioski, nakaz usunięcia odpadów winien być skierowany właśnie do niego.

Kolejne uchybienie dotyczy ilości odpadów wskazanych w decyzji. Wielkość wskazana w decyzji (ok. 90 m3), w przybliżeniu odpowiada kubaturze całego mieszkania wraz z łazienką, kuchnią i przedpokojem. Znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna (k. [...] akt adm.), nie daje jednak żadnych podstaw do przyjęcia, że mieszkanie na całej powierzchni i to aż po sufit zajęte jest przez odpady. Organ nie uwzględnił też, że nie wszystko co w mieszkaniu się znajduje to odpady – przykładowo można wskazać meble lokatora. Dlatego za uzasadniony należy uznać również zarzut, że organ nie zgromadził w sposób należyty materiału dowodowego, co do ilości i rodzaju odpadów, jakie powinny zostać usunięte.

W ponownym postępowaniu organ uzupełni materiał dowodowy konieczny do wyrażenia jednoznacznej oceny, kto jest posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy w zw. z art. 336 kodeksu cywilnego. Ponadto jednoznacznie ustali ilość i rodzaj odpadów, które mają być usunięte z przedmiotowego lokalu przez ich posiadacza.

Mając powyższe na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.