Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 809/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 4 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi spółka A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu 30.12.2009 r. Spółka A złożyła Burmistrzowi Miasta i Gminy S. korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2004 wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

W dniu 4 marca 2010 r. powyższy organ podatkowy wydał decyzję na mocy której określił wskazanemu wyżej podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w tym podatku za 2004 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w okresie od 1.1.2004 r. do 31.12.2004 r. Spółka A była właścicielem zabudowanych nieruchomości, położonych na terenie gminy S., od których wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. wynosi:

* od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, od powierzchni: [...] m2 x 0,62 zł = [...] zł

* od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, od powierzchni: [...] m2 x 15,00 zł = [...] zł

* od budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, od wartości: [...] zł x 2% = [...] zł.

Podatnik w terminie złożył stosowną deklarację na podatek od nieruchomości za 2004 r. i dokonał wpłaty podatku w kwocie [...] zł. W dniu 30.12.2009 r. złożył korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004 r. i wniosek o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku. W uzasadnieniu korekty wyjaśnił, iż opłacał podatek od nieruchomości, które są drogami wewnętrznymi. Jako drogi wewnętrzne służące poruszaniu się i postojowi pojazdów na przedmiotowej stacji oraz pasy drogowe zakwalifikował powierzchnie gruntu na których zlokalizowane są budowle drogowe. Organ podatkowy nie podzielił powyższego stanowiska i stwierdził, że za drogę może być uznana tylko taka działka, która jako taka figuruje w ewidencji gruntów i budynków i oznaczona jest tam symbolem "dr". Powołał się przy tym na wiążące postanowienia art. 21 ustawy z dnia 17.5.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U . z 1989 r., Nr 30, poz. 163). Z powyższej ewidencji zaś wynika, że wskazane przez podatnika, jako drogi wewnętrzne, działki o nr geodezyjnych [...] i [...] posiadały i nadal posiadają oznaczenie Bi - jako inne tereny zabudowane.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy S. ponownie określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł.

Odmawiając stwierdzenia nadpłaty organ ten przytoczył stanowisko wyrażone we wcześniejszej decyzji z [...].

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Kolejną decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy S. działając na podstawie art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych1 (t.j. - Dz. U. z 2010 r. Nr 63, poz. 913 ze zm.), Uchwały Rady Miejskiej w Swarzędzu Nr XVIJ7118/2003 z dnia 10.12.2003r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2004, ponownie określił ww. podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu tej decyzji podkreślił wiążący charakter art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stwierdził, że działka gruntu może być dla celów podatkowych uznana za drogę pod warunkiem, iż posiada odpowiednią klasyfikację w ewidencji gruntów i budynków - oznaczenie symbolem "dr". Tymczasem z zapisów ewidencji gruntów wynika, iż wskazane przez podatnika jako drogi, wewnętrzne działki o nr geodezyjnych [...] i [...] posiadały i nadal posiadają oznaczenie "Bi"- inne tereny zabudowane.

Organ I instancji stwierdził nadto, że starał się wykorzystać w pełni zebrany materiał dowodowy aby obiektywnie ustalić stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że badał zapisy ewidencji gruntów dotyczące przedmiotowych działek a także zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w celu ustalenia sposobu zagospodarowania działek w latach 2004-2006. W odpowiedzi nie uzyskał jednak żadnych informacji. Stwierdził także, iż analiza dokumentacji fotograficznej działki nr [...] potwierdza, iż jedynie 5 % jej powierzchni było zabudowane a reszta to, w przeważającej części, teren utwardzony asfaltem. Na terenie tym nie ma wyznaczonych znaków poziomych (pasów drogowych), które można by było uznać za oznaczenia kierujące ruchem drogowym. Zdaniem organu I instancji nie bez znaczenia jest także fakt, iż przedmiotowe działki stanowią teren stacji paliw i są wykorzystywane jako parking dla klientów stacji.

Odwołując się od powyższej decyzji spółka A ponownie zarzuciła naruszenie przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991 r. Nr 9 poz. 31 ze zmianami) w jego brzmieniu obowiązującym w okresie od 9.12.2003 r. do 31.12.2006 r. poprzez błędną wykładnię, prowadzącą do wniosku, iż wyłączeniu z opodatkowania podlegały jedynie grunty, na których zlokalizowane były pasy drogowe wraz ze znajdującymi się w ich obrębie budowlami drogowymi i które są oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" (drogi). Zdaniem podatnika, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie wymaga by dla przedmiotowego wyłączenia z opodatkowania ww. gruntów musiały one być tak sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko to uzasadnia analiza przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.3.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) oraz analiza orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu decyzji SKO nie podzieliło wykładni przepisów ustawy podatkach i opłatach lokalnych, zawartej w odwołaniu, w myśl której drogi wewnętrzne wraz z towarzyszącymi im urządzeniami, znajdujące się w obrębie posiadanych przez podatnika nieruchomości mogą być traktowane jako elementy pasa drogowego i wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości za rok 2004.

Interpretacja spornego pojęcia "pas drogowy wraz z drogami i obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu" w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości należących do spółki A powinna być dokonana na bazie klasyfikacji gruntów zawartej w obowiązującej je ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ustawy z dnia 17.5.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, dalej zwaną "ustawą pr.g.k." (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz na podstawie definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych..

W ocenie Kolegium oznaczenie danego gruntu w ewidencji gruntów i budynków ma wiążące znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości i wbrew stanowisku podatnika nie jest dopuszczalne klasyfikowanie przedmiotu opodatkowania w oderwaniu od zapisów ewidencji.

W celu zdefiniowania pojęcia pasa drogowego i drogi, należy się odnieść do definicji zawartych w ustawie o drogach publicznych (art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003r. do 31 grudnia 2006r., została wprowadzona na mocy art. 2 w zw. z art. 13 ustawy z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200, poz. 1953 ze zm.).

Organ odwoławczy stwierdził, że droga jest częścią pasa drogowego, natomiast pas drogowy to grunt wydzielony liniami granicznymi. Jeżeli droga ma być częścią pasa drogowego i ma być w nim położona, to warunkiem koniecznym do określenia czy mamy do czynienia z pasem drogowym wraz z drogą oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, czy też nie, jest stwierdzenie, czy powierzchnia w obrębie nieruchomości wykorzystywana w celach komunikacyjnych oddzielona jest liniami granicznymi a to powinno wynikać z zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

W świetle załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ) do gruntów o nazwie " drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, 838 ze zm.).

Zdaniem SKO, analiza wskazanych wyżej przepisów nakazuje przyjęcie, że droga i pas drogowy są niemal tożsame zatem brak przesłanek po temu by wymagać odrębnego oznaczenia tych przedmiotów w ewidencji gruntów, a po drugie pas gruntu oznaczony w ewidencji gruntów i budynków symbolem "dr" faktycznie oznacza tę część nieruchomości, która jest zajęta pod pas drogowy. Jeśli dany grunt stanowi pas drogowy, w którym jest zlokalizowana droga, to powinno to wynikać z zapisów w ewidencji gruntów, poprzez oznaczenie gruntu symbolem "dr". Skoro zatem ww. obiekty budowlane: drogi oraz inne obiekty muszą współistnieć z pasem drogowym to nie mogą stanowić samoistnego przedmiotu wyłączenia z opodatkowania. Dla poparcia swojego stanowiska Kolegium powołało się na linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 29.10.2009 r. w sprawie II FSK 854/2008, wyrok z dnia 8.12.2009 r. w sprawie II FSK 1066/2008, dwa wyroki z dnia 10.6.2010 r. w sprawach sygn. akt II FSK 1780/2008 oraz II FSK 1781/2008.)

W rozpoznawanej sprawie zgodnie z zapisami rejestru gruntów w 2004 r. grunty działek stanowiących własność spółki A były sklasyfikowane w następujący sposób: działka nr [...] - inne tereny zabudowane (Bi), działka nr [...] - inne tereny zabudowane (Bi). Podatnik w złożonej korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości na 2004 r. wyłączył z opodatkowania budowle dróg wewnętrznych oraz grunty na których miałby się znajdować pasy drogowe i na tej podstawie domagał się stwierdzenia nadpłaty w wysokości [...] zł w uiszczonym podatku od nieruchomości ([...] zł).

Kolegium uznało, iż organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2004 r. Tym samym nie uznało za słuszne stanowiska, iż grunty oraz budowle wykazane w korekcie deklaracji dotyczącej podatku od nieruchomości na rok 2004 podlegały wyłączeniu z opodatkowania na zasadzie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.. Grunty działek nr [...] oraz [...] nie zostały bowiem wyodrębnione geodezyjnie liniami i nie zostały oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem droga (dr). Z tego też względu w świetle prawa podatkowego nie można kwalifikować przedmiotowych gruntów jako pasów drogowych zawierających w sobie budowle dróg i parkingów stanowiących część składową tego pasa.

W skardze na tę decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka A, Oddział w Polsce zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w okresie 9.12.2003 r. - 31.12.2006 r. w związku z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21.3.1985 r. o drogach publicznych oraz w związku z art. 21 ustawy z dnia 17.5.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną interpretację i stwierdzenie, iż wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości w 2004 r. nie podlegała sieć dróg wewnętrznych zlokalizowanych na terenie należącej do skarżącego stacji benzynowej, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Burmistrza z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok.

Dodatkowo spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisów:

- art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego objętego toczącym się postępowaniem,

- art. 233 § 1 w związku z§2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że decyzja organu i instancji odpowiadała prawu, podczas gdy SKO powinno było uchylić te decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygniecie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części,

- art. 121§1 Ordynacji podatkowej poprzez orzekanie przez SKO w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż te , które w niej przedstawiono.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji, jej przedmiotem było rozstrzygnięcie wniosku skarżącej spółki A o stwierdzenie nadpłaty w podatku od wskazanej nieruchomości za 2004 rok. Wynika z niej również, że składając powyższy wniosek skarżąca spółka dołączyła do niego korektę deklaracji podatkowej.

Przedstawiając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przedstawiło kompletu akt administracyjnych. Akta te nie zawierały powyższego wniosku ani też załączonej do niego korekty. Nie zawierały również mapy przedmiotowej nieruchomości ani też innych dokumentów pozwalających na usytuowanie przedmiotowej nieruchomości w odniesieniu do danych wynikających z "Informacji z rejestru gruntów".

Wobec powyższego Sąd zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o uzupełnienie akt administracyjnych przez przekazanie całości dokumentacji poczynając od wniosku strony o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty do dnia otrzymania pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia [...].

W odpowiedzi na powyższe Burmistrz Miasta i Gminy S. przesłał kserokopie akt, które wcześniej zostały przesłane przez SKO wraz ze skargą. Kserokopie te również nie zawierały wniosku strony ani związanej z nim korekty deklaracji.

W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że zaskarżona decyzja nie może zostać prawidłowo skontrolowana. Brak bowiem podstawowych dokumentów, które stanowiły podstawę zawartego w niej rozstrzygnięcia.

Fakt zwrócenia się przez SKO do Burmistrza Miasta I Gminy S. o brakujące części akt może też wskazywać, że organ ten również nie dysponował kompletem akt wydając zaskarżoną decyzję.

Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 77 § 1 K.p.a, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta podlegała zatem uchyleniu z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r, poz. 270). O wstrzymaniu wykonania tej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.