Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 149/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 50
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 257
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 czerwca 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R U, M S, J G, W B, M H, S P, P R, S M, W H, Z M, S L, B L, M B od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1116/11 w sprawie ze skargi R U, M S, J G, W B, M H, S P, P R, S M, W H, Z M, S L, B L, M B na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę S L, R U, M S, J G, W B, M H, S P, P R, S M, W H, Z M, S L, B Li M B na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek.

Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że w dniu 20 maja 1997 r. K P M S.A. z siedzibą w L zawarła umowę z J G , P R i J C, na podstawie której K zlecił wykonawcom opracowanie projektu racjonalizatorskiego będącego następnie przedmiotem patentu. W § 6 umowy postanowiono, że prawo do uzyskania patentu na wynalazek lub prawo ochronne na wzór użytkowy, dokonany w wyniku realizacji umowy, przysługuje K. Zgodnie z § 7 umowy wykonawcom przyznano prawo do wynagrodzenia przez okres pięciu lat za wykonany projekt w związku z uzyskiwanymi korzyściami z projektu, a w przypadku uzyskania patentu za okres pierwszych dziesięciu lat stosowania projektu. Jednocześnie zastrzeżono, że wynagrodzenie to będzie przysługiwało także innym współautorom projektu racjonalizatorskiego wskazanym przez wykonawców.

Decyzją z dnia [...] października 2002 r. na rzecz K udzielony został patent na wynalazek pt.: "Sposób przygotowania wsadu do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy oraz wsad brykietowy do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy". Jako podstawę prawną do uzyskania patentu zgłaszająca podała art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity: Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) dalej: ustawa o wynalazczości. We wniosku wymieniono twórców patentu: J. G, P R, J C, M B, W B, M H, W H, A J, A L (następcy prawni tego twórcy to: S L i B L), Z M, S M, S P, M S, R U i M W.

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie patentu z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za II okres ochronny.

W grudniu 2008 r. twórcy (wykonawcy ww. umowy) wystąpili do sądu cywilnego o zapłatę należności dodatkowych za wykonanie projektu.

K w dniu 6 listopada 2009 r. wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie patentu, podając jako uczestników postępowania wymienionych twórców. Zdaniem wnioskodawcy Urząd Patentowy powinien w postępowaniu o unieważnienie patentu zbadać, czy wynalazek spełniał ustawowe przesłanki do udzielenia na niego patentu. Jak podkreślała K okoliczność ta będzie miała bezpośredni wpływ na sferę praw i interesów wnioskodawcy, bowiem przesądzi kwestię zasadności roszczeń twórców o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia z tytułu stosowania wynalazku.

K podała, że w dacie zgłoszenia rozwiązanie nie było ani nowe, ani nieoczywiste. Jednocześnie podkreślano brak przesłanki nadawania się opatentowanego rozwiązania do stosowania według opisu patentowego.

Twórcy projektu racjonalizatorskiego wnieśli o odrzucenie lub o oddalenie wniosku K podkreślając, że spółka nie ma interesu prawnego w żądaniu unieważnienia patentu. Motywem działania K jest zwolnienie się z obowiązku zapłaty wynagrodzenia, co można zakwalifikować wyłącznie jako interes faktyczny wnioskodawcy. Ponadto fakt wygaśnięcia patentu również wyklucza interes prawny wnioskodawcy w jego unieważnieniu, gdyż rozwiązanie nie korzysta z ochrony, a więc wniosek o unieważnienie patentu jest bezprzedmiotowy.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej unieważnił patent na wynalazek pt.: "Sposób przygotowania wsadu do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy oraz wsad brykietowy do przerobu w piecu szybowym na kamień miedziowy" udzielony na rzecz K P MS.A. z siedzibą w L.

Zdaniem Urzędu Patentowego K wykazała interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu. Wystąpiono bowiem przeciwko K z powództwem cywilnym o zapłatę uzupełniającej części wynagrodzenia ustanowionego umową zawartą przez Kz twórcami rozwiązania racjonalizatorskiego, na które następnie udzielono prawo ochronne. Twórcy patentu nie byli zaś stroną postępowania o unieważnienie patentu toczącego się w trybie art. 89 ust. 1 w związku z art. 255 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej: p.w.p., jako niebędący uprawnieni z patentu oraz dlatego, że nie oni byli wnioskodawcami w sprawie o unieważnienie patentu. Nie byli więc czynnie ani biernie legitymowani do udziału w postępowaniu w charakterze strony.

Za niewątpliwe organ uznał, że jedynym uprawnionym z patentu jest KGHM. Wniosek o unieważnienie patentu również zgłosiła wyłącznie uprawniona spółka.

Urząd Patentowy uznał, że dla merytorycznego rozstrzygnięcia wystarczające było stwierdzenie, że w dacie zgłoszenia wynalazku nie posiadał on zdolności patentowej w zakresie ustawowego wymogu nieoczywistości rozwiązania (art. 10 u.w.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że po stronie skarżących brak było legitymacji skargowej.

Skuteczne wniesienie skargi wymaga wykazania interesu prawnego. Legitymacja skargowa w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. przysługuje podmiotowi wnoszącemu skargę we własnym interesie prawnym. Ten interes prawny musi wynikać z przepisów prawa administracyjnego, procesowego lub ustrojowego, kształtujących własną sprawę wnoszącego skargę, z czym wiąże się interes prawny w doprowadzeniu owego aktu lub czynności do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie określona w ustawie szczególnej. W art. 257 p.w.p. przewidziano zaś, iż na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zatem legitymacja skargowa w niniejszej sprawie nie przysługiwała skarżącym, jako że nie byli stroną postępowania spornego toczącego się przed Urzędem Patentowym.

Skarżący wywodzili swój interes prawny do złożenia skargi przez wskazywanie, że unieważnienie spornego patentu ma bezpośredni wpływ na sferę ich praw, ponieważ może spowodować ze strony K żądanie zwrotu wypłaconych skarżącym wynagrodzeń. Jednakże zarówno kwestia praw autorskich, jak i kwestia ewentualnych roszczeń finansowych nie uzasadnia interesu prawnego wymaganego w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Skoro skarżący na podstawie § 6 umowy przekazali prawo do uzyskania patentu swojemu pracodawcy, to nie byli stroną postępowania, w wyniku którego K otrzymała prawo ochronne na wynalazek. Stosownie bowiem do art. 235 ust. 2 p.w.p. stroną w postępowaniu przed UP w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający, a zgłaszającym była wyłącznie KGHM.

Sąd I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie unieważnienia patentu toczyło się przed Urzędem Patentowym w trybie spornym. Krąg podmiotów tego postępowania, które mają interes prawny we wniesieniu wniosku o unieważnienie patentu, jest określony w sposób szczególny przepisami p.w.p. i jest on odmienny w stosunku do uregulowań z art. 28 k.p.a. W postępowaniu o unieważnienie patentu występują uprawniony z prawa ochronnego i ewentualnie składający sprzeciw lub realny konkurent uprawnionego z prawa ochronnego, którego zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej czy zawodowej. Brak jest zatem uzasadnienia prawnego wprowadzania do postępowania spornego o unieważnienie patentu jako stron tego postępowania innych podmiotów, w tym twórców wynalazku nieuprawnionych z prawa ochronnego, którzy nie uczestniczyli w postępowaniu zgłoszeniowym. Istota interesu prawnego, w postępowaniach dotyczących wynalazków, wynika z zasady wolności wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący nie podjęli żadnej działalności gospodarczej w zakresie określonym spornym patentem, a ich zamiarem jest zablokowanie możliwości unieważnienia tego patentu. Zatem swojego interesu prawnego nie wywodzą z tego, że chcą podjąć jakąś działalność gospodarczą, na przeszkodzie której stałby sporny patent, lecz uzasadniają swoimi roszczenia finansowym kierowanymi do uprawnionego KGHM, a więc interesem faktycznym.

Skarżący wywodzą swój interes prawny również z faktu, iż zostali powiadomieni przez Urząd Patentowy o wniesieniu wniosku o unieważnienie patentu oraz w tym postępowaniu organ administracji doręczał im pisma procesowe. Jednak te okoliczności, w ocenie Sądu I instancji, nie stały się podstawą interesu prawnego skarżących i nie przydały im statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Bycie stroną postępowania spornego prowadzonego przed Urzędem Patentowym nie następuje przez oświadczenie woli organu administracji (per facta concludentia) lecz wynika z przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej.

S L, R U, M S, J G, W B, M H, S P, P R, S M, W H, Z M, S L ,B L i M B zaskarżając wyrok w całości domagali się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego ewentualnie uchylenia w całości zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

I. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1) lit c) w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., w zw. z art. 256 § 1 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

- stwierdzenie przez Sąd I instancji, że "Krąg podmiotów tego postępowania, które mają interes prawny we wniesieniu wniosku o unieważnienie patentu, jest określony w sposób szczególny przepisami ustawy prawo własności przemysłowej i jest on odmienny w stosunku do uregulowań z art. 28 k.p.a.", pomimo że żadne przepisy prawa własności przemysłowej nie stanowią odrębnego uregulowania kwestii interesu prawnego w postępowaniu o unieważnienie patentu na podstawie art. 89 ust. 1 p.w.p., zatem na podstawie art. 256 § 1 p.w.p. w związku z art. 28 k.p.a., skarżący posiadają interes prawny do bycia stroną postępowania przed Urzędem Patentowym RP o unieważnienie patentu ich autorstwa;

- uznanie przez Sąd I instancji, że "Krąg podmiotów tego postępowania, które mają interes prawny we wniesieniu wniosku o unieważnienie patentu, jest określony w sposób szczególny przepisami Prawa własności przemysłowej i jest on odmienny w stosunku do uregulowań z art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 09.06.2010 r. wydany w sprawie 620/09)", podczas, gdy przepis art. 256 § 1 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym do art. 28 k.p.a., a żadne przepisy szczególne ustawy p.w.p. nie określają w sposób szczególny kręgu podmiotów postępowania o unieważnienie patentu na podstawie art. 89 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, zaś wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (nie NSA jak napisał Sąd I instancji) z dnia 09.06.2010 r. odnosi się do postępowania wywołanego sprzeciwem wobec decyzji o udzieleniu patentu, zatem nie dotyczy przedmiotowej sytuacji;

- uznanie przez Sąd I instancji, że skarżący "obroną Patentu uzasadniają swoimi roszczeniami finansowymi kierowanymi do uprawnionego KGHM, a więc interesem faktycznym", co oznacza, iż Sąd I instancji wadliwie ocenił prawa i roszczenia majątkowe, jakie posiadają w niniejszej sprawie skarżący - art. 8 ust. 1 pkt. 1-3 p.w.p., art. 23 k.c. - jako interes faktyczny a nie interes prawny wywodzący się z w/w przepisów prawa materialnego, czym naruszył art. 28 k.p.a.;

2) art. 50 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż skarżący nie posiadają legitymacji czynnej do wniesienia skargi, mimo że twórcy wynalazku są stroną postępowania o unieważnienie patentu w trybie art. 89 ust. 1 p.w.p. oraz mają interes prawny we wniesieniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu patentu ich autorstwa;

lub

3) art. 145 § 1 punkt 1) lit. a) oraz c) w związku z art. 257 p.w.p. przez przyjęcie, iż skarżący nie posiadają legitymacji czynnej do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu patentu, mimo że przysługuje im przymiot stron w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP wszczętym w trybie art. 89 ust. 1 p.w.p.;

4) art. 145 § 1 punkt 1) lit c) w związku z art. 89 ust. 1 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uznanie, iż K P M S.A. posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu na podstawie art. 89 ust. 1 p.w.p., mimo że interes uprawnionego z patentu jest wyłącznie interesem faktycznym;

5) art. 145 § 1 punkt 2) p.p.s.a. w związku z art. 256 § 1 p.w.p. w związku z art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. w związku z art. 89 p.w.p. poprzez nie stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r. unieważniającej patent nr Pat 185036 na wynalazek autorstwa skarżących. pomimo że K P MS.A. nie posiada legitymacji czynnej do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie patentu, który został udzielony K P MS.A., a zatem Urząd Patentowy RP skierował przedmiotową decyzję do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.);

6) art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i błędne stwierdzenie przez Sąd I instancji, że "w rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią stanowiło rozstrzygnięcie o prawie skarżących do wniesienia skargi do sądu administracyjnego", podczas, gdy w przedmiotowej sprawie podstawową kwestię stanowiło przede wszystkim zagadnienie braku legitymacji czynnej Kdo wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie patentu na wynalazek autorstwa skarżących i do bycia stroną w postępowaniu o unieważnienie tego patentu oraz kwestia braku przesłanek do unieważnienia tego patentu;

7) art. 145 § 1 punkt 1) lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 105 § 1 k.p.a, w ten sposób, że Urząd Patentowy RP prowadził postępowania o unieważnienie patentu i wydał decyzję o unieważnienie patentu, pomimo że na skutek wygaśnięcia prawa do patentu postępowanie o unieważnienie tego patentu stało się bezprzedmiotowe;

8) art. 145 § 1 punkt 1) lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 7 k.p.a., poprzez nie zbadanie istoty sprawy, nie wyjaśnienie stanu faktycznego, dokonanie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie twierdzeń wnioskodawcy, przyznanie ochrony niesłusznemu interesowi faktycznemu K P MS.A. (wniosek o unieważnienie już wygasłego patentu ma na celu odmowę wypłaty odpowiedniego wynagrodzenia na rzecz twórców) oraz odmówienie skarżącym interesu prawnego w uczestniczeniu w postępowaniu przez Urzędem Patentowym RP na prawach strony;

9) art. 145 § 1 punkt 1) litera c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz 84 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 77 § 1 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego w sprawie i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności przez przyznanie ochrony niesłusznemu interesowi faktycznemu K P MS.A. (wniosek o unieważnienie już wygasłego patentu ma na celu odmowę wypłaty odpowiedniego wynagrodzenia na rzecz twórców) oraz odmówienie skarżącym interesu prawnego w uczestniczeniu w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP na prawach strony oraz nie przeprowadzenie przez Urząd Patentowy RP dowodu z opinii biegłego, mimo iż rozstrzygnięcie w sprawie unieważnienia patentu wymagało wiadomości specjalnych;

10) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 80 k.p.a. przez nie dokonanie oceny, czy okoliczność posiadania przez skarżących interesu prawnego w uczestniczeniu w postępowaniu przez Urzędem Patentowym RP na prawach strony została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego;

11) art. 145 § 1 punkt 1) lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie przez Urząd Patentowy RP uzasadnienia decyzji nie odpowiadającego wymogom takiego uzasadnienia określonym w ustawie;

12) art. 145 § 1 punkt 1) litera c) p.p.s.a. w związku z art. 255 [2] ust. 1 i 2 oraz 255 [3] ust. 1 oraz 255 ust. 4 ustawy p.w.p. przez uznanie, iż skarżący nie byli stroną postępowania spornego w sprawie o unieważnienie patentu na podstawie art. 89 ustawy p.w.p., mimo że Kwskazał twórców jako stronę postępowania spornego w trybie art. 89 ust. 1 p.w.p. oraz Urząd Patentowy doręczył skarżącym wniosek Ko unieważnienie patentu, a ww. przepisy przewidują udział stron w postępowaniu, a nie jedynie wnioskodawcy, który jest jednocześnie uprawnionym z patentu;

13) art. 3 oraz art. 145 § 1 punkt 1) lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez nieuwzględnienie skargi, mimo że postępowanie przed Urzędem Patentowym RP jest dotknięte wadą uzasadniającą wznowienie postępowania;

14) art. 135 p.p.s.a. oraz art. 248 p.w.p. i 257 p.w.p. przez nie uchylenie postanowienia Urzędu Patentowego wydanego na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. o odmowie dopuszczenia skarżących do udziału w postępowaniu i w rozprawie;

15) art. 78 Konstytucji przez odmowę przyznania skarżącym prawa do wniesienia skargi na decyzję UP, która narusza ich prawa osobiste oraz majątkowe;

16) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne i nie odpowiadające wymogom ustawy sporządzenie uzasadnienia wyroku przez Sąd I instancji, tj. min.:

a) niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej niewyjaśnienie, w szczególności poprzez ogólnikowe stwierdzenie przez Sąd I instancji, że: "Krąg podmiotów tego postępowania, które mają interes prawny we wniesieniu wniosku o unieważnienie patentu, jest określony w sposób szczególny przepisami ustawy prawo własności przemysłowej i jest on odmienny w stosunku do uregulowań z art. 28 k.p.a." i jednoczesne niewskazanie przez Sąd I instancji tych przepisów oraz nie wyjaśnienie, dlaczego w ocenie Sądu I instancji art. 28 k.p.a. nie ma zastosowania do określenia w/w kręgu podmiotów;

b) wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku i przyjęcie, że "aby skutecznie wnieść skargę (skarżący - przyp. autora) musieli wykazać się interesem prawnym wymaganym przez art. 50 § 1 p.p.s.a, a jednocześnie stwierdzenie, iż legitymacja skargowa w niniejszej sprawie nie przysługiwała skarżącym, jako że nie byli stroną postępowania spornego toczącego się przed Urzędem Patentowym" (str 8-9 uzasadnienia);

c) wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku i przyjęcie, że "skarżący swój interes prawny nie wywodzą z tego, że chcą podjąć jakąś działalność gospodarczą, na przeszkodzie której stałby sporny patent, lecz "obronę" patentu uzasadniają swoimi roszczeniami finansowymi kierowanymi do uprawnionego KGHM, a więc interesem faktycznym" (str. 11 uzasadnienia), a jednocześnie pominięcie, iż K uzasadnia swój interes prawny w unieważnieniu patentu na podstawie art. 89 p.w.p. wyłącznie chęcią odmowy zapłaty wynagrodzenia twórcom, a więc w konsekwencji pominięcie, iż Knie posiada interesu prawnego w unieważnieniu patentu i nie posiada legitymacji czynnej do złożenia wniosku w trybie art. 89 p.w.p.;

d) niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej wyroku przez nie odniesienie się do zarzutu, iż K nie posiada interesu prawnego w unieważnieniu patentu oraz nie odniesienie się do zarzutu, iż unieważnienie patentu ich prawa osobiste do autorstwa wynalazku oraz ma bezpośredni wpływ na sferę praw osobistych twórców;

e) brak odniesienia się do zarzutu skargi naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 156 pkt. 4 k.p.a., art. 10 oraz 11 ustawy o wynalazczości;

f) przez błędne odniesienie się niezgodnie ze stanem faktycznym niniejszej sprawy do art. 246 ust 1 i 2 ustawy p.w.p. oraz art. 248 ustawy p.w.p. tj. odniesienie się do przepisów o postępowaniu na skutek złożenia sprzeciwu, tymczasem zasady postępowania sprzeciwowego nie mogą mieć zastosowania do postępowania o unieważnienie patentu w trybie art. 89 ust. 1 p.w.p.

Powołane powyżej naruszenia przepisów postępowania przez miały istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziły do sytuacji, w której skarżący zostali uznani za podmioty nieposiadające legitymacji biernej w postępowaniu przed Urzędem Patentowym oraz legitymacji czynnej do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu patentu, a jednocześnie K P MS.A. przyznano interes prawny w unieważnieniu patentu i dopuszczono do sytuacji, w której w postępowaniu spornym o unieważnienie patentu w trybie art. 89 ust. 1 ustawy p.w.p. uprawniony z patentu jest jedyną stroną postępowania spornego, co stanowi wypaczenie ww. procedury. Natomiast błędne uzasadnienie wyroku uniemożliwia jego prawidłową kontrolę instancyjną.

II. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1) art. 8 ust 1 pkt. 1-3 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, iż postępowanie w sprawie unieważnienia patentu nr Pat 185036 na wynalazek autorstwa skarżących nie dotyczy ich interesu prawnego, mimo iż ww. przepisy stanowią źródło ich praw, w szczególności praw osobistych, które zostają naruszone w postępowaniu o unieważnienie patentu na podstawie art. 89 ust. 1 Prawa własności przemysłowej przez wydanie decyzji o unieważnieniu patentu;

2) art. 23 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, iż postępowanie w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek autorstwa skarżących nie dotyczy ich interesu prawnego, mimo iż ww. przepis stanowi źródło ich praw do ochrony prawnej twórczości naukowej, wynalazczej i racjonalizatorskiej, które to prawa podmiotowe skarżących zostały naruszone przez wydanie przez Urząd Patentowy decyzji o unieważnieniu decyzji o udzieleniu patentu;

3) art. 10 oraz 11 ustawy o wynalazczości poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP unieważnieniu patentu, mimo że patent został udzielony na nowe rozwiązanie o charakterze technicznymi, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania, które posiada cechy wynalazku;

ewentualnie

4) naruszenie art. 354 § 1 k.c. oraz art. 481 § 1 k.c., poprzez niezastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, iż postępowanie w sprawie unieważnienia patentu na wynalazek autorstwa skarżących nie dotyczy ich interesu prawnego, mimo iż jednocześnie K P MS.A. wywodzi z ww. przepisów swój interes prawny w unieważnieniu patentu i podnosi, że postępowanie o unieważnienie patentu zostało wszczęte w celu odmowy zapłaty twórcom wynagrodzenia.

Skarżący wnieśli również o przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego - czy twórcy wynalazku posiadają interes prawny w postępowaniu o unieważnienie patentu w trybie art. 89 ust. 1 p.w.p.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik uczestnika postępowania – K P MS.A. wniósł o jej odrzucenie w całości jako wniesionej przez podmioty nieuprawnione, ewentualnie oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz uczestnika wedle norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419).

W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania - wyartykułowano 16 takich zarzutów, które zostały szczegółowo przytoczone wyżej oraz cztery zarzuty naruszenia prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny analizując te zarzuty doszedł do przekonania, iż nie są one zasadne. Należy stanowczo zaakcentować, że przedmiotem tego postępowania przed Sądem I instancji była sprawa skargi wniesionej przez skarżących (współtwórców projektu) na decyzję w sprawie unieważnienia patentu należącego do uczestnika postępowania – K na przedmiotowy projekt. Zatem jak słusznie stwierdził Sąd I instancji podstawową i pierwotna kwestią stanowiło rozstrzygnięcie przez WSA o prawie skarżących do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tę decyzję, z uwzględnieniem art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 257 p.w.p. W ocenie Sądu I instancji, który w tym zakresie podzielił stanowisko organu patentowego skarżący - twórcy rozwiązania - nie byli stroną postępowania o unieważnienie patentu na to rozwiązanie, toczącego się w trybie art. 89 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 255 ust. 1 p.w.p. jako niebędący uprawnieni z patentu oraz dlatego, że nie oni byli wnioskodawcami w sprawie o unieważnienie patentu. Nie byli więc czynnie ani biernie legitymowani do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony.

Zgodnie z treścią art. 257 p.w.p. na decyzje i postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa jest w art. 255 p.w.p. stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stosownie do unormowań zawartych w art. 255 ust. 1 pkt 1) p.w.p. w trybie postępowania spornego Urząd Patentowy RP rozstrzyga m.in. sprawy o unieważnienie patentu. Art. 50 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż: "Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym." § 2 tegoż przepisu stanowi, że: "Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi." Jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze zgodnie z przyjętą na gruncie polskiego sądownictwa administracyjnego zasadą ogólną skargowości do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wymagane jest wystąpienie ze stosownym żądaniem przez legitymowany podmiot. (por.: wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04, Legalis; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warszawa 2011, s. 263).

Na tożsamość sprawy administracyjnej składają się elementy przedmiotowe i podmiotowe. Wyodrębnienie elementu podmiotowego jest istotne z tego względu, że prawo do zaskarżenia do sądu administracyjnego działania lub zaniechania organu administracji publicznej przysługuje jedynie legitymowanym podmiotom. Zatem spór o zgodność z prawem tego działania lub zaniechania rozstrzyga sąd administracyjny wyłącznie wtedy, gdy skargę o jego rozstrzygnięcie złożył podmiot mający legitymację skargową. Brak legitymacji skargowej powoduje, że sąd administracyjny nie może przejść do rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem tego działania lub zaniechania, a następnie w wyniku tego rozstrzygnięcia zastosować środki prawne przewidziane w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 755/06, Legalis).

Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem (por.: wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 433/07, Legalis). Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter materialny, z wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i organizacji społecznych, których legitymacja procesowa oparta została na przesłankach formalnych (a więc jest to legitymacja formalna). Norma z art. 50 § 1 p.p.s.a. ma – na co wskazuje art. 50 § 2 p.p.s.a. – charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie określona w innej ustawie (normie lex specialis).

Interes prawny musi znaleźć oparcie w przepisach prawa. Istotą tego interesu jest bowiem jego związek z konkretną normą prawa, która można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W rezultacie o tym, czy konkretny podmiot ma interes prawny do wniesienia skargi w danej sprawie sądowo administracyjnej, decydują przepisy prawa. W hipotetycznej sytuacji, gdy to skarżący jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji), jego interes określić należy jako faktyczny, a nie prawny. Interes faktyczny nie tworzy zaś legitymacji skargowej. Legitymację skargową określają bowiem przepisy prawa, a nie czynności prawne pomiędzy poszczególnymi podmiotami (por. postan. NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 451/08, Legalis). Istoty interesu prawnego należy więc upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony sfery swoich praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem.

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze prawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Związku polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa. Interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limie nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym, powoduje oddalenie skargi.

W przedmiotowej sprawie nie jest spornym, iż wnoszący skargę współtwórcy projektu racjonalizatorskiego w drodze umowy z dnia 20 maja 1997 r. przenieśli swoje prawo do uzyskania patentu na ten projekt na K(§ 6 tejże umowy). Zatem współtwórcy nie byli stronami postępowania zgłoszeniowego w sprawie uzyskania patentu na ten projekt. Stosownie do treści art. 235 ust. 2 p.w.p. stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu jest wyłącznie zgłaszający (por. też postanowienie NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 45/06; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kw wyniku decyzji UP RP z dnia 21 marca 2005 r. stał się jedynym podmiotem uprawnionym z patentu.

W niniejszej sprawie skarżący współtwórcy projektu nie byli stronami postępowania o unieważnienie przedmiotowego patentu, do którego to unieważnienia doszło na mocy decyzji UP RP z dnia 31 marca 2011 r. Należy podkreślić, iż zgodnie z ogólną klauzulą zawartą w art. 89 ust. 1 p.w.p., którą uzupełnia regulacja z art. 74 p.w.p. przesłankami unieważnienia patentu są: 1) przesłanki przedmiotowe, tj. dotyczące wynalazku (art. 89 p.w.p.) i 2) przesłanki podmiotowe, tj. dotyczące uprawnienia do patentu (art. 74 p.w.p. – przepis ten stanowi, ze w razie zgłoszenia wynalazku lub uzyskania na wynalazek patentu przez osobę nieuprawnioną, uprawniony może żądać umorzenia postępowania albo unieważnienia patentu; może również żądać udzielenia mu patentu albo przeniesienia na niego już udzielonego patentu) oraz 3) przesłanki proceduralne. Jak podnosi się w doktrynie i judykaturze interes prawny w unieważnieniu patentu mają w szczególności: "pozwany o naruszenie patentu, konkurent uprawnionego z patentu, który już stosuje lub zamierza korzystać z wynalazku chronionego danym patentem oraz niejednokrotnie licencjobiorca, podmiot żądający unieważnienia patentu, gdyż jego prawa osobiste lub majątkowe są lub mogą być naruszone wykonywaniem prawa, konkurenci uprawnionego, którzy zamierzają wytwarzać takie przedmioty lub stosować taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym czy toczący spór sądowy z twórcą wynalazku o zapłatę za jego stosowanie." (por. K. Jasińska, J. Szwaja [w:] Prawo własności przemysłowej. Red. R. Skubisz. System prawa prywatnego t. 14 A Warszawa 2012, s. 804 i wskazana tam literatura i orzecznictwo sądowe). W niniejszej sprawie współtwórcy projektu nie należą do żadnej ze wskazanych kategorii podmiotów. Trzeba zgodzić się z poglądem Sądu I instancji w tej sprawie, który zaakceptował stanowisko organu patentowego, iż współtwórcy projektu, nie będący współuprawnionymi z patentu, nie są stroną postępowania o unieważnienie patentu, z uwagi na brak wykazania swojego interesu prawnego, opartego na konkretnej normie prawa materialnego, który uzasadniałby ich udział w tym postępowaniu. Należy podzielić stanowisko, iż wnioskodawca (inicjator postępowania) oraz uprawniony z patentu wyczerpują krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu o unieważnienie patentu. Podmioty te prowadzą spór przed Urzędem Patentowym. Postępowanie to charakteryzuje się kontradyktoryjnością. Wskazanie przez skarżących na art. 23 Kodeksu cywilnego, jako źródło ich interesu prawnego w byciu stroną postępowania o unieważnienie patentu, z tego powodu, iż na podstawie umowy zawartej z Kz dnia 20 maja 1997 r. przysługuje im wynagrodzenie za wykonany projekt w związku z uzyskiwanymi korzyściami z projektu, nie można uznać za zasadne. Art. 23 Kodeksu cywilnego statuuje ochronę tzw. dóbr osobistych człowieka i stanowi, że: "Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach." W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żadne z wymienionych w tym przepisie dóbr osobistych człowieka, w tym również "twórczość wynalazcza i racjonalizatorska" nie zostały naruszone w przedmiotowej sprawie dotyczącej unieważnienia patentu na wynalazek. Współtwórcy projektu nadal pozostają jego twórcami i ich prawo autorskie w żaden sposób nie zostało naruszone. Podobnie jak i nie zostało naruszone ich prawo osobiste do twórczości "wynalazczej i racjonalizatorskiej."

Skarżący wskazali też na art. 8 ust. 1-3 p.w.p. jako źródło swego interesu prawnego w sprawie unieważnienia patentu. Przepis ten stanowi, że: "Na warunkach określonych w ustawie twórcy wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego oraz topografii układu scalonego przysługuje prawo do:

1) uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji;

2) wynagrodzenia;

3) wymieniania go jako twórcy w opisach, rejestrach oraz w innych dokumentach i publikacjach. (ust. 1)

"Twórca projektu racjonalizatorskiego przyjętego przez przedsiębiorcę do wykorzystania ma prawo do wynagrodzenia określonego w regulaminie, o którym mowa w art. 7 ust. 1, obowiązującym w dniu zgłoszenia projektu, chyba że wydany później regulamin jest dla twórcy korzystniejszy. Przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio." (ust. 2). "Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się także do współtwórcy."(ust. 3).

Należy zwrócić uwagę, iż ust. 1 art. 8 p.w.p. odnosi się do praw osobistych i majątkowych twórcy wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego oraz topografii układu scalonego. Natomiast prawa twórcy (współtwórców) projektu racjonalizatorskiego zostały ograniczone do prawa do wynagrodzenia ustalonego na podstawie regulaminu oraz prawa bycia wymienionym w opisach, publikacjach i dokumentach. W niniejszej sprawie skarżący wykonali w ramach umowy z dnia 20 maja 1997 r. o dokonanie projektu racjonalizatorskiego, zawartej z ich ówczesnym pracodawcą KGHM, projekt racjonalizatorski za wynagrodzeniem określonym w § 7 tej umowy. Na podstawie § 6 tejże umowy współtwórcy tego projektu przekazali prawo do uzyskania patentu na to rozwiązanie swojemu pracodawcy – KGHM, który takie prawo wyłączne uzyskał, wymieniając współtwórców jako twórców rozwiązania we wszystkich dokumentach, o których mówi art. 8 ust. 1 p.w.p. Kwykonując umowę ustaliła i wypłaciła wynagrodzenie współtwórcom. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu przyznanie uprawnień twórcom projektów racjonalizatorskich możliwe jest na podstawie regulaminu przyjętego przez przedsiębiorcę (art. 7 ust. 1-3 p.w.p.). W przypadku braku takiego regulaminu, możliwe jest umowne uregulowanie stosunków pomiędzy przedsiębiorcą a twórcą projektu racjonalizatorskiego, w takim wypadku nie będą jednak miały zastosowania postanowienia ustawy Prawo własności przemysłowej odnoszące się do praw twórcy (art. 8 ust. 2 p.w.p.), zaś wyłączną podstawą roszczeń twórcy będzie umowa jako czynność prawna (por. P. Kostański [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz. Red. P. Kostański. Warszawa 2010, s. 44-45). W konsekwencji należy uznać, iż w analizowanej sprawie uprawnienie do wynagrodzenia współtwórców za projekt racjonalizatorski, wynikało z umowy jako czynności prawnej, a nie z konkretnego przepisu ustawy, czy postanowienia regulaminu racjonalizacji. Natomiast uprawnienie do wynagrodzenia, w przypadku uzyskania patentu, za okres 10 lat stosowania projektu, także w tej sprawie miało swoje źródło w postanowieniach umownych i było uzależnione od uzyskania i trwania ochrony patentowej.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał za słuszny pogląd Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie skarżącym, jako współtwórcom projektu, nie posiadającym prawa do patentu na tenże projekt – jak prawidłowo ocenił to Urząd Patentowy - nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie unieważnienia tego patentu, ponieważ nie posiadają w tym postępowaniu "interesu prawnego". Zasadne jest zatem rozstrzygnięcie Sądu I instancji, iż współtwórcy nie posiadają legitymacji skargowej do zaskarżenia przedmiotowej decyzji Urzędu Patentowego do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 p.p.s.a. w z z art. 257 p.w.p.). "Legitymacja skargowa w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. przysługuje podmiotowi wnoszącemu skargę we własnym interesie prawnym. Ten interes prawny w przeprowadzeniu kontroli sądowej aktu lub czynności organu administracji publicznej musi wynikać z przepisów prawa administracyjnego, procesowego lub ustrojowego, kształtujących własną sprawę wnoszącego skargę, z czym wiąże się interes prawny w doprowadzeniu owego aktu lub czynności do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a ma charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie określona w ustawie szczególnej (por. T. Woś i M. Bogusz /w/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4. Lexisnexis Warszawa 2011, s.312). Taką ustawą szczególną jest ustawa Prawo własności przemysłowej, która stanowi w art. 257, iż na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zatem legitymacja skargowa w niniejszej sprawie nie przysługiwała skarżącym, jako że nie byli stroną postępowania spornego toczącego się przed Urzędem Patentowym. (...). Skarżący wywodzili swój interes do złożenia skargi przez wskazywanie, że unieważnienie spornego Patentu (...) ma bezpośredni wpływ na sferę ich praw (w szczególności osobistych) w tym na prawa autorskie podkreślając, iż unieważnienie patentu może spowodować ze strony K żądanie zwrotu wypłaconych skarżącym wynagrodzeń. Należy w związku z tym zauważyć, że zarówno kwestia praw autorskich, jak i kwestie ewentualnych roszczeń finansowych nie uzasadnia interesu prawnego wymaganego w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed sądem administracyjnym." (s. 6-7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).

Rację ma też Sąd I instancji, iż okoliczności, że skarżący zostali powiadomieni przez Urząd Patentowy o wniesieniu wniosku o unieważnienie patentu oraz w tym postępowaniu organ administracji doręczał im pisma, nie stały się podstawą prawną interesu prawnego skarżących i nie przydały im statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym dotyczącym kwestii unieważnienia patentu. "Bycie stroną postępowania spornego prowadzonego przed Urzędem Patentowym nie następuje przez oświadczenie woli organu administracji (per facta concludentia) lecz wynika z przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej. W przeciwnej sytuacji to Urząd Patentowy, a nie przepis ustawy, określałby według własnego uznania strony prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego, a takiej sytuacji żaden przepis ustawy nie przewiduje." (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).

Skoro, po przeprowadzeniu stosownego badania Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie mieli legitymacji skargowej w tej sprawie, to słusznie, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalił ich skargę.

Pozostałe zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, a dotyczące prawidłowości wszczęcia i przeprowadzenia przez Urząd Patentowy postępowania w sprawie unieważnienia spornego patentu, nie były przedmiotem analizy w tej sprawie przez Sąd I instancji, ponieważ sąd administracyjny może rozpatrzeć jedynie skargę wniesioną przez podmiot legitymowany, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Sąd ten nie może działać z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach NSA nie orzekł, z uwagi na to, iż brak jest podstaw prawnych do zasądzenia tych kosztów na rzecz uczestnika postępowania.