Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 394/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną, odmowa przyznania prawa do zasiłku, odmowa uznania za osobę bezrobotną, umorzenie postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

A. S. (skarżąca) zgłosiła się w dniu [...] stycznia 2015 r. do Powiatowego Urzędu Pracy we W. i decyzją z tego samego dnia, nr [...], została uznana za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2015 r. z prawem do zasiłku od tego dnia do dnia 1 stycznia 2016 r. w kwocie 120% podstawowej wysokości zasiłku.

W dniu rejestracji skarżąca została poinformowana, że utrata statusu bezrobotnej następuje, gdy osoba nie spełnia warunków określonych w definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), ustawa. Skarżąca oświadczyła, że nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], przyznano skarżącej prawo do stypendium w okresie odbywania stażu, od dnia 18 maja 2016 r. w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie, tj. 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], skarżąca została pozbawiona prawa do stypendium z dniem 19 listopada 2016 r.

Decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2016 r. skarżąca została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 listopada 2016 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej.

Podczas dokonywania następnej rejestracji w PUP we W., wyszło na jaw, że skarżąca posiada wpis w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

W dniu 27 lutego 2017 r. organ zatrudnienia pozyskał dokument z CEIDG, z którego wynika, że w okresie od dnia 10 października 2001 r. do dnia 24 lutego 2017 r. skarżąca posiadała wpis w CEIDG ze wskazaną datą rozpoczęcia działalności gospodarczej od dnia 10 października 2001 r.

Na tej podstawie Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], wznowił postępowanie w sprawie dotyczącej:

– uznania za osobę bezrobotną z dniem 2 stycznia 2015 r. oraz przyznania prawa do zasiłku od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia 1 stycznia 2016 r. w kwocie 120% podstawowej wysokości zasiłku, zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...];

– przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia 18 maja 2016 r. zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...];

– utraty prawa do stypendium z dniem 19 listopada 2016 r. zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...];

– utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 21 listopada 2016 r. zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...].

W dniu 7 marca 2017 r. skarżąca złożyła w PUP we W. pisemne oświadczenie, w którym podała, że nigdy nie była właścicielem i nie prowadziła działalności gospodarczej pod nazwą A. S. [...]. Firma ta była prowadzona przez jej męża pod tą samą nazwą. Skarżąca podała, że mąż miał firmę razem ze współwłaścicielem J. Ż., który po pewnym czasie zrezygnował z działalności. Na ówczesne przepisy działalność była wymagana na 2 osoby i jak pamięta, mąż wpisał ją jedynie na kilka procent. Dalej skarżąca podała, że po pewnym czasie mąż zrezygnował całkowicie z prowadzenia działalności gospodarczej i ją wyrejestrował w Urzędzie Skarbowym oraz w ewidencji, było to ok. 1 czerwca 2006 r. Zainteresowana oświadczyła, że o fakcie posiadania działalności gospodarczej dowiedziała się w dniu 24 lutego 2017 r., w czasie wizyty w urzędzie pracy w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. Pani, która ją obsługiwała stwierdziła, że nie może jej zarejestrować, ponieważ z wydruku z CEIDG wynika, że prowadzi działalność gospodarczą. Było to dla niej ogromnym zaskoczeniem, że taki wpis w ogóle widnieje w ewidencji działalności gospodarczej. W związku z tym po wyjściu z urzędu pracy udała się do urzędu miejskiego celem wyjaśnienia sprawy. Tam wypełniła wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Wskazana data zaprzestania działalności to 10 października 2001 r. Wniosek złożyła 24 lutego 2017 r., a data rzekomego wpisu rozpoczęcia działalności gospodarczej to 10 październik 2001 r. Nadmieniła, że rejestrując się w powiatowym urzędzie pracy podawała, że nie posiada wpisu do ewidencji, ponieważ jej nie prowadziła, a że taki wpis istnieje była zupełnie nieświadoma, tym bardziej, że podczas rejestracji po raz pierwszy, w dniu 2 stycznia 2015 r. fakt ten nie został stwierdzony.

Po wznowieniu postępowania, Prezydent Miasta W., w dniu [...] marca 2017 r. wydał decyzję nr [...] orzekającą o:

1. uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], orzekającej o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 2 stycznia 2015 r. oraz przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia 1 stycznia 2016 r. w kwocie 120% podstawowej wysokości zasiłku;

2. odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 2 stycznia 2015 r.;

3. umorzeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącej prawa do zasiłku od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia 1 stycznia 2016 r. w kwocie 120% podstawowej wysokości zasiłku z dniem 21 marca 2012 r.

Od tej decyzji skarżąca złożyła odwołanie kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. Wyjaśniła, że w oświadczeniu złożonym w powiatowym urzędzie pracy w dniu 7 marca 2017 r. informowała, że nigdy nie była właścicielem i nie prowadziła działalności gospodarczej pod nazwą A. S. [...]. Taką firmę miał jej mąż i dokonywał wszelkich czynności materialno-technicznych, natomiast aby można było ją prowadzić została zapewne wpisana do ewidencji działalności gospodarczej. Działalność ta została zakończona około 2006 roku. Dalej zainteresowana podała, że urząd pracy, wydając decyzję o wszczęciu postępowania wobec jej osoby, bazował jedynie na pozyskanym w dniu 27 lutego 2017 r. dokumencie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz jej oświadczeniu natomiast urząd nie pozyskał żadnych dokumentów celem zweryfikowania stanu faktycznego. Skarżąca uważa, że miarodajnym dowodem w sprawie byłoby ustalenie, że jej działalność nie była prowadzona. Odwołująca się stwierdziła, że nigdy nie występowała o nadanie numeru REGON i NIP dla rejestracji firmy [...] oraz nie miała żadnych dochodów z tej jednoosobowej działalności gospodarczej. Skarżąca nie wie i nie pamięta, dlaczego wpis do ewidencji działalności nie został wykreślony. Myślała zapewne, że skoro nie posiada nr REGON i NIP, to wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest nieważny. Zainteresowana nadmieniła, że tracąc swoje jedyne źródło dochodów, jako osoba zwolniona z pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, została niejako "zmuszona" do zarejestrowania się po raz pierwszy w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Odwołująca się dodała, że o istnieniu aktywnego wpisu w CEIDG firmy A. S. [...] nie wiedziała i było to dla niej ogromnym zaskoczeniem, tym bardziej, że minęło ponad 15 lat i nigdy nikt z urzędu miejskiego jej nie wzywał w celu weryfikacji danych. Zwłaszcza, że na wygenerowanym druku z bazy CEIDG z dnia 24 lutego 2017 r. widnieje zapis o treści: wpis nie przeszedł weryfikacji w CEIDG (ostatnia próba weryfikacji: 1 sierpień 2012 z podaną godziną 01:34:04), a przyczyną jest brak Pesel i NIP. Ponadto w historii wpisu w CEIDG jest widoczne, że wpis przeniesiono z ewidencji gminnej Urzędu Miasta W., pl. [...], dnia 27 grudnia 2011 r. o godz. 14:44:23 i brak jest numeru wniosku. Odwołująca się nie rozumie, dlaczego wówczas, po dwóch nieudanych próbach aktualizacji nie wezwano jej celem weryfikacji danych, tylko je powielono. Zainteresowana stwierdziła, że o takich szczególnych zdarzeniach inne instytucje, np. Urząd Skarbowy wysyłają korespondencję do podatnika celem stawienia się i uzupełnienia danych. Gdyby otrzymała taką informację z urzędu miejskiego niezwłocznie zgłosiłaby się w celu jej wyjaśnienia. Dodała, że dla niej, jako osoby 55+, jest to zdarzenie losowe, którego była zupełnie nieświadoma i jest to sytuacja niezawiniona przez nią. Obecnie jest osobą bezrobotną, wykluczoną z aktywnego życia społecznego i nadal poszukującą zatrudnienia, natomiast jedynym źródłem utrzymania jest emerytura męża. Do odwołania zainteresowana dołączyła pismo Urzędu Statystycznego we W. z dnia 13 marca 2017 r., znak: [...], którym została poinformowana, że w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej REGON według stanu na dzień 28 lutego 2017 r. oraz w zbiorze archiwalnym zawierającym informacje o podmiotach skreślonych z rejestru, nie występuje działalność gospodarcza zarejestrowana na osobę fizyczną A. S., Pesel [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], Wojewoda D. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy stwierdził w szczególności, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy, zgodnie z którym bezrobotnym jest m.in. osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:

– zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo

– nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Organ I instancji słusznie przyjął, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to, czy działalność ta jest lub była prowadzona, stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie statusu bezrobotnego i w konsekwencji również utratę prawa do zasiłku, chyba że osoba zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Warunek dotyczący braku wpisu do ewidencji działalności gospodarczej obowiązuje w tym samym brzmieniu od dnia 1 lutego 2011 r., a zatem obowiązywał zarówno w dniu rejestracji zainteresowanej w urzędzie pracy, w dniu nabycia przez nią prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jak i obecnie. Przepis ten wskazuje, że samo posiadanie wpisu uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Bez znaczenia jest fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej przez osobę, brak odprowadzanych składek do ZUS, podatków do Urzędu Skarbowego. Stanowisko takie jest zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 253/16, LEX 2176984; także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 286/16, LEX 2231520).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu zgłoszenia się do PUP we W. w celu dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna, tj. 2 stycznia 2015 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła zawieszenia wykonywania tej działalności. Zainteresowana tego faktu nie zakwestionowała, lecz wyjaśniła, że wpis ten powinien zostać już wcześniej wykreślony, gdyż przedmiotowa działalność nie była przez nią nigdy prowadzona. Firma ta była prowadzona przez jej męża pod nazwą A. S. [...] i jej całkowitą działalność zakończono około 2006 roku. Ponadto skarżąca stwierdziła, że nigdy nie występowała o nadanie nr REGON i NIP dla indywidualnej rejestracji firmy [...] i nie miała żadnych dochodów z takiej jednoosobowej działalności gospodarczej.

Powołany wyżej przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy tymczasem odwołuje się jedynie do samego faktu posiadania wpisu i nie zobowiązuje organu do weryfikacji jego poprawności. W przypadku powoływania się na nieprawidłowości w zakresie istniejącego wpisu, powiatowy urząd pracy nie jest właściwy do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i ewentualnej korekty tego wpisu. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, ze zm., zwana dalej: usdg) przewiduje domniemanie prawdziwości danych wpisanych do CEIDG (art. 33), jednocześnie obciąża przedsiębiorcę obowiązkiem aktualizacji tych danych (art. 30). Podejmując decyzję o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zainteresowana jednocześnie przyjęła na siebie obowiązek dopełnienia formalności związanych z późniejszym jego wykreśleniem. Niezłożenie przez skarżącą wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej przed rejestracją w urzędzie pracy, należy uznać za brak należytej staranności w działaniu, do którego jako przedsiębiorca była zobowiązana.

Skarżąca w dniu rejestracji była prawidłowo pouczona o obowiązku poinformowania urzędu pracy w terminie 7 dni o wszelkich okolicznościach, mających wpływ na nabycie statusu osoby bezrobotnej. W treści składanych przez odwołującą się oświadczeń wskazano wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o nieprowadzenie działalności gospodarczej. Treść przepisu precyzuje, w jakim okresie osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej może jednocześnie posiadać status osoby bezrobotnej, jednakże w przypadku odwołującej się przesłanki powyższe nie zachodzą, gdyż zainteresowana nie składała wniosku o zawieszenie działalności. Wobec powyższego, skarżąca przed rejestracją w urzędzie pracy powinna była upewnić się, czy słuszne było jej przekonanie o tym, że wpis został wykreślony.

Skarżąca w dniu rejestracji, tj. 2 stycznia 2015 r., nie spełniała warunku, określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, wymaganego do posiadania statusu bezrobotnego, a co za tym idzie nie mogła uzyskać prawa do zasiłku, które to świadczenie może zostać przyznane, w świetle art. 71 ust. 1 ustawy, wyłącznie osobie bezrobotnej. Informację o tej okoliczności organ administracji publicznej uzyskał już po wydaniu weryfikowanej decyzji, zatem ujawniona okoliczność dawała podstawę do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. orzekającej o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 2 stycznia 2015 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia 1 stycznia 2016 r., odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 2 stycznia 2015 r. oraz, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, orzeczenia o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa do tego świadczenia.

W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało znaczący wpływ na postępowanie, oraz zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organy wydające zaskarżone decyzje bowiem ustaliły stan faktyczny opierając się jedynie na podstawie:

1. oświadczenia skarżącej złożonego w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 7 marca 2017 r., w którym informowała, że nigdy samodzielnie nie prowadziła działalności gospodarczej pod nazwą A. S. [...]. Taką firmę miał mąż - (jej całkowitą działalność zakończył około roku 2006) - to on dokonywał wszelkich czynności materialno-technicznych i aby w tamtych latach mógł ją prowadzić z uwagi formalno-prawnej zapewne wymaganym dokumentem było zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej, (kserokopia oświadczenia w załączeniu),

2. wygenerowanym w dniu 24 lutego 2017 r. dokumencie z Centralnej Ewidencji Informacji Działalności Gospodarczej. (kserokopia w załączeniu).

Jednocześnie podała, że nigdy nie wystąpiła o nadanie nr REGON i NIP dla indywidualnej rejestracji firmy jak i nigdy nie składała w żadnej formie ani elektronicznej ani papierowej wniosku o wpis do CEIDG zatem nie zostały spełnione warunki ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tj. art. 26 ust. 2 pkt 1, 2 oraz art. 27 ust. 2 pkt 6 i ust. 8. Wniosek o wpis do CEIDG składany w sposób określony w art. 26 ust. 2 pkt 1 opatrzony jest własnoręcznym podpisem osoby uprawnionej, co w przypadku skarżącej w żaden sposób nie zostało dokonane.

O istnieniu aktywnego wpisu w CEIDG firmy A. S. "[...] nie wiedziała i było to dla niej ogromnym zaskoczeniem, tym bardziej, że minęło ponad 15 lat i nigdy nie otrzymała żadnego dokumentu by przypomnieć sobie o dokonanym wpisie oraz nikt z Urzędu Miejskiego jej nie wzywał w celu weryfikacji danych, a tym bardziej, że taki obowiązek ma pracownik Urzędu Miejskiego w zakresie swojej pracy (...).

To pracownik Urzędu Miasta sam dokonał wpisu do CEIDG za skarżącą, bez jej wiedzy i zgody i nie informując skarżącej o tym fakcie w żaden sposób co jest naruszeniem art. 27 pkt 1 i 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mówiącym m.in. o tym, że jeżeli wniosek złożony w sposób określony w art. 26 ust. 2 jest niepoprawny, organ gminy niezwłocznie wzywa do skorygowania lub uzupełnienia wniosku, wskazując uchybienia, w terminie 7 dni roboczych, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. ... Dlaczego więc takiego wpisu mimo wszystko dokonano.

Ponadto art. 26 ust. 1 mówi m.in., że system teleinformatyczny CEIDG przesyła na wskazany adres poczty elektronicznej potwierdzenie złożenia wniosku. System CEIDG nie mógł powiadomić skarżącej o dokonaniu wpisu jej osoby do bazy danych, gdyż Urząd Miasta nie posiadał adresu poczty elektronicznej dokonując przeniesienia danych do systemu CEIDG po raz pierwszy w dniu 27 grudnia 2011 r. i po raz drugi ponad pół roku później tj. w dniu 1 sierpnia 2012 r. - tym samym spowodował niemożność reakcji z jej strony.

Odwołując się zatem do wygenerowanego wydruku z bazy CEIDG z dnia 24 lutego 2017 r., na którym widnieje zapis iż: wpis nie przeszedł weryfikacji w CEIDG (ostatnia próba weryfikacji: 1 sierpnia 2012 z podaną godziną 01:34:04), a przyczyną jest: brak PESEL i NIP, jak również w historii wpisu w CEIDG jest widoczne, że wpis przeniesiono z ewidencji gminnej Urzędu Miasta W., PI. [...] dnia 27-12-2011 r. o godz. 15:44:23 i gdzie brak jest nr wniosku to nie rozumie, dlaczego już wówczas po dwóch nieudanych próbach aktualizacji na przestrzeni pół roku Urząd Miejski nie wystosował do skarżącej żadnego pisma w celu potwierdzenia i ewentualnego uzupełnienia danych tylko je powielił. (...)

Gdyby otrzymała taką informację z Urzędu Miejskiego niezwłocznie zgłosiłaby się w celu jej wyjaśnienia, i nie spowodowałoby to tej nieprzyjemnej oraz krzywdzącej szczególnie sytuacji. Niestety nic takiego nie zaistniało, a skarżąca nadal pozostawała nieświadoma, że prowadzi działalność gospodarczą - firmę [...]. Każda sytuacja jest inna i nie powinno się wszystkich traktować jednakowo powołując się przede wszystkim i jedynie na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy.

W dniu, w którym dowiedziała się o istnieniu aktywnego wpisu indywidualnej działalności gospodarczej na jej osobę w CEIDG tj. w dniu 24 lutego 2017 r. niezwłocznie udała się do Urzędu Miejskiego w celu wykreślenia jej jako przedsiębiorcy z CEIDG. To w tym dniu Urząd Miejski pozyskał dopiero jej nr NIP i mógł właściwie zakończyć sprawę. (...).

Wojewoda D. swoją decyzję uzasadnił m.in. domniemaniem prawdziwości danych skarżącej wpisanych do CEIDG. W art. 25 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, na którą powołuje się Wojewoda D. - na wymienionych aż 19 punktów, które winny być spełnione aby wpis do GEIDG był dokonany prawidłowo, Urząd Miasta posiadał jedynie 3 (trzy) informacje tj. niepełny pkt 1 - gdyż nie posiadał nr PESEL skarżącej oraz pkt 5 i 7, a w pierwszej 10-ce są przecież dużo ważniejsze wymagalne dane dot. przedmiotowości działalności firmy tak aby wpis był właściwie dokonany i wiarygodny, a nie tylko przytoczone przez skarżącą trzy punkty (imię, nazwisko, nazwa firmy i adres).

Ponadto Wojewoda D. w dalszej treści swojego uzasadnienia, zarzuca skarżącej brak należytej staranności w działaniu, do którego jako przedsiębiorca była zobowiązana. Gdyby wiedziała, że Urząd Miejski W. dokonał wpisu jej osoby jako przedsiębiorcy do CEIDIG na pewno by dopełniła wszelkich obowiązków ze szczególną starannością aby zweryfikować wszelkie dane ze stanem faktycznym.

W tym miejscu należy równocześnie zadać pytanie o staranność i kompetencje pracownika Urzędu Miejskiego dokonującego za skarżącą przedmiotowego wpisu do CEIDG, skoro jak informowała wyżej wpis nie przeszedł weryfikacji w CEIDG, a mimo wszystko go dokonano i dlaczego bez wiedzy i zgody skarżącej i bez informowania jej o tym.

Odnosząc się do stanu niniejszej sprawy chciałaby raz jeszcze wskazać, że organy rozpoznające sprawę z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa nie wyjaśniły i same nie poczyniły żadnych w tej mierze ustaleń jak i nie wystarczy samo ustalenie, że osoba bezrobotna posiadała wpis do CEIDG, a także dokonanie przez organ pozbawionego niedopuszczalnego uproszczenia wynikającego z ograniczenia się do słów użytych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy wykładni definicji osoby bezrobotnej (wykładnia wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2298/11).

Dla skarżącej jako osoby z grupy wiekowej 55+ jest to zdarzenie losowe, o istnieniu którego nie wiedziała i była zupełnie nieświadoma. Działania skarżącej nie były celowe ani podyktowane chęcią wyłudzenia środków Jedynym źródłem dochodu skarżącej przez ostatnich kilkanaście lat były środki wypłacane z tyt. umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin, a zatrudniona była jedynie w [...] we W. Nadal jest osobą bezrobotną, poszukującą zatrudnienia przez co jednocześnie wykluczoną z aktywnego życia społecznego, a obecnie jedynym źródłem jej utrzymania, razem z mężem, jest jego emerytura.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Organ odwoławczy powtórzył, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy, bezrobotny to osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Warunek dotyczący braku wpisu do ewidencji działalności gospodarczej obowiązuje w tym samym brzmieniu od dnia 1 lutego 2011 r., a zatem obowiązywał również w dniu rejestracji skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy we W., tj. w dniu 2 stycznia 2015 r. Przepis ten wskazuje, że samo posiadanie wpisu uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej. Bez znaczenia jest fakt nieprowadzenia tej działalności gospodarczej przez stronę, brak odprowadzanych składek do ZUS, podatków do Urzędu Skarbowego. Stanowisko takie jest zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 286/16, LEX 2231520).

Skarżąca rejestrując się w urzędzie pracy w dniu 2 stycznia 2015 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła zawieszenia wykonywania tej działalności. Przy czym podała, że nie wiedziała o istnieniu aktywnego wpisu do CEIDG pod nazwą [...]. Wyjaśniła, że wpis ten został dokonany bez jej zgody i wiedzy przez pracownika urzędu miasta.

Wskazać jednak należy, że powołany wyżej przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit "f" ustawy, odwołuje się jedynie do samego faktu posiadania takiego wpisu i nie obliguje organu do weryfikacji jego poprawności. W przypadku powoływania się przez stronę na niewiedzę w zakresie istniejącego wpisu, Powiatowy Urząd Pracy we W. nie jest właściwy do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i ewentualnej korekty tego wpisu. Zgodnie z przepisami u.s.d.g., obowiązuje domniemanie prawdziwości danych objętych wpisem do CEIDG (art. 33), jednocześnie ustawa obciąża przedsiębiorcę obowiązkiem ich aktualizacji (art. 30). Powyższe przepisy powodują obowiązek po stronie przedsiębiorcy do zadbania o to, aby dane zawarte w rejestrze były prawdziwe. W praktyce oznacza to konieczność śledzenia danych zawartych w rejestrze oraz przestrzegania przepisów dotyczących zgłaszania zmian tych danych - chodzi w tym przypadku o wszelkie zmiany, które powodują konieczność dokonania zmian lub wykreślenia wpisu w rejestrze (M. Sieradzka, Komentarz do art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w: M. Sieradzka, M. Zdyb, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, LEX, 2013). Przepisy w tej kwestii obowiązywały zarówno w 2015 r. jak i obecnie. Natomiast z informacji z CEIDG wynika, że wpis pod nazwą A. S. [...] figurował w ewidencji od dnia 10 października 2001 r. (data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej).

Podejmując decyzję o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zainteresowana jednocześnie przyjęła na siebie m.in. obowiązek dopełnienia wszelkich formalności związanych z późniejszym jego wykreśleniem. Zatem niezłożenie przez skarżącą wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej przed rejestracją w urzędzie pracy, należy uznać za brak należytej staranności w działaniu, do czego ,jako przedsiębiorca, była zobowiązana.

Zarzut dotyczący dokonania rejestracji działalności gospodarczej w CEIDG bez wiedzy i zgody skarżącej jest bezzasadny. Wskazać bowiem należy, że CEIDG została wprowadzona ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18 poz. 97, zm.). Zgodnie z art. 66 tej ustawy wszystkie wpisy figurujące w gminnych ewidencjach działalności gospodarczej, w tym wpis skarżącej, zostały przeniesione do CEIDG. Proces przenoszenia wpisów przedsiębiorców do CEIDG trwał od 1 lipca 2011 r., tj. od momentu powstania CEIDG, do dnia 31 grudnia 2011 r. Zatem wpis do CEIDG pod nazwą A. S. [...] został dokonany na podstawie przepisów prawa (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadą. Instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, więc wada ta musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego.

Powołany jako podstawa prawna wznowienia postępowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wbrew zarzutowi naruszenia art. 107 § 1 kpa, organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że wskazane wyżej przesłanki wznowienia zaistniały w niniejszej sprawie, co uzasadniało nie tylko wznowienie postępowania administracyjnego, ale także wydanie decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Można w pełni podzielić stanowiska organów obu instancji w sprawie.

W okolicznościach analizowanej sprawy zasadniczą kwestią jest właściwa interpretacja ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy, w szczególności pod kątem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Definicja osoby bezrobotnej w omawianym zakresie podlegała istotnej ewolucji. Pod rządami ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446 ze zm.) o uznaniu za osobę bezrobotną nie decydował fakt wpisania jej do ewidencji, lecz faktyczne prowadzenie przez tę osobę działalności gospodarczej. W rozumieniu tej ustawy, bezrobotną była osoba pozostająca bez pracy i zarejestrowana we właściwym urzędzie zatrudnienia, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, o ile nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższa definicja nie wiązała zatem uzyskania statusu bezrobotnego z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a z faktycznym jej prowadzeniem. Kolejna ustawa, z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 ze zm.) wprowadziła bardziej rozbudowaną definicję bezrobotnego, uzależniając możliwość uzyskania statusu bezrobotnego od dalszych przesłanek. W rozumieniu tej ustawy bezrobotną mogła stać się osoba nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej lub niepodlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej działalności. Następnym aktem regulującym tę materię stała się ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), znacznie zaostrzająca wymagania dotyczące uzyskania statusu bezrobotnego. W rozumieniu tej ustawy bezrobotnym mogła być osoba, która, oprócz spełnienia innych ustawowych przesłanek, nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlegała - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego.

Podstawę materialną przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej stanowiły przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przy czym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, powyższa ustawa została zmieniona, ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243), w efekcie czego za bezrobotną uznana mogła być osoba, która - przy spełnieniu innych przesłanek - nie posiadała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlegała, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Z kolei zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lutego 2011 r. przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" powołanej wyżej ustawy, bezrobotną mogła być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Oznacza to, że od dnia 1 lutego 2011 r. przesłanki warunkujące uzyskanie statusu bezrobotnego uległy dalszemu zaostrzeniu, albowiem bezrobotną mogła być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie konkretnie stanowił przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy, zgodnie z którym, za bezrobotną uważa się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. "a-g" lub lit. "i", "j", "l" oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. "h", która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:

– zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo

– nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Zaistniałe na przestrzeni lat zmiany legalnej definicji osoby bezrobotnej wskazują tendencję do zaostrzania regulacji dotyczących działalności gospodarczej osób bezrobotnych. Z biegiem lat bowiem już nie tylko prowadzenie tej działalności, ale sam fakt posiadania wpisu były negatywną przesłanką do przyznania statusu osoby bezrobotnej. Taki stan prawny obowiązuje także aktualnie, gdyż już sam fakt złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, w sytuacji, kiedy nie wniesiono o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i jednocześnie upłynął okres do dnia jej podjęcia, stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie statusu osoby bezrobotnej, gdyż nie spełnia ona kryteriów osoby bezrobotnej określonych w ustawie.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna w dniu 2 stycznia 2015 r. z prawem do zasiłku od dnia 2 stycznia 2015 r. do dnia 1 stycznia 2016 r. Natomiast, z informacji uzyskanej z CEIDG wynikało, że skarżąca była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej w okresie od dnia 10 października 2001 r. do dnia 24 lutego 2017 r., z podaną datą rozpoczęcia działalności gospodarczej od dnia 10 października 2001 r.

Organy administracyjne zobowiązane były wziąć pod uwagę jedynie fakt dokonania wpisu skarżącej do ewidencji działalności gospodarczej. Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po jej nowelizacji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r., nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną.

Skoro bowiem status osoby bezrobotnej nie został powiązany z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, nie było potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście była prowadzona.

Przywołać w tym miejscu należy również przepis art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w którym ustawodawca sformułował zasadę domniemania prawdziwości danych. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącej do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte.

Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostawało również, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej był – według skarżącej dokonany bez jej wiedzy, wadliwy, niezweryfikowany i niekompletny, i jako taki winien zostać usunięty z urzędu. Organy zatrudnienia nie mogły samodzielnie dokonać weryfikacji wpisów do CEIDG, gdyż nie pełniły roli administratora tego rejestru, czy też podmiotu upoważnionego do jego prowadzenia. Nie mogły zatem wziąć pod uwagę podnoszonych przez stronę okoliczności, które skarżąca powinna skierować ewentualnie do właściwego organu rejestrowego. Ponadto, jak już to zostało podkreślone organy zatrudnienia związane były faktem samego wpisu i nie mogły tej okoliczności pominąć. Trzeba również dodać, że skoro z treści oświadczeń skarżącej wynikało, że nie jest wpisana do CEIDG, to pracownik organu nie miał żadnych podstaw, aby dodatkowo upewniać się, czy oświadczenia te są zgodne ze stanem faktycznym.

Nie sposób zaś odnosić się do zarzutu, że to pracownik organu dokonał wpisu skarżącej do ewidencji działalności gospodarczej bez jej wiedzy i zgody, jako zarzutu gołosłownego, wręcz bezpodstawnego.

Należy natomiast zwrócić uwagę na pisemne oświadczenie skarżącej z dnia 7 marca 2017 r., znajdujące się w aktach sprawy, że nigdy nie posiadała działalności gospodarczej pod firmą [...]. Czynił to mąż, który "wpisał ją na kilka % udziału". Z tego wynika, że gdy z początkiem 2015 r. skarżąca dokonywała rejestracji w urzędzie pracy i składała stosowne oświadczenie, winna była upewnić się czy istotnie nie znajduje się w tej ewidencji. Tym bardziej, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji pisze wprost, że "taką firmę miał mąż i dokonywał wszelkich czynności, natomiast aby można było ją prowadzić została zapewne wpisana do ewidencji działalności gospodarczej". Dalej w tym samym piśmie stwierdziła, że "nie wie i nie pamięta, dlaczego wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie został wykreślony. Myślała, że skoro nie posiada nr REGON i NIP, to wpis do ewidencji jest nieważny".

Reasumując należało uznać, że w całym okresie pobierania przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych, nie spełniała ona wymogu, od którego obowiązujące w tym czasie przepisy uzależniały uzyskanie statusu osoby bezrobotnej, a tym samym nabycie prawa do zasiłku, będącego świadczeniem przysługującym w świetle art. 71 ustawy wyłącznie osobie bezrobotnej. Ujawniona okoliczność dawała więc podstawę do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji uznającej skarżącą za osobę bezrobotną.

Uzasadnione było również umorzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku pieniężnego, gdyż wobec stwierdzenia braku po stronie skarżącej przesłanek nabycia statusu osoby bezrobotnej, bezprzedmiotowe było orzekanie o związanych z tym statusem uprawnieniach.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.