Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1749/98
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2000-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Rozgraniczenie nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, art. 32
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 153
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Żaden przepis prawa, w szczególności przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, nie nadają organom administracyjnym uprawnienia do nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia do rozgraniczenia jego nieruchomości, w sytuacji gdy wykazał on w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ nie jest to obowiązek o charakterze publicznoprawnym.

TEZY

Żaden przepis prawa, w szczególności przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, nie nadają organom administracyjnym uprawnienia do nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia do rozgraniczenia jego nieruchomości, w sytuacji gdy wykazał on w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ nie jest to obowiązek o charakterze publicznoprawnym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bolesława K. na decyzję Wojewody W. z dnia 22 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu Rejonowego w A.-K. decyzją z dnia 23 marca 1998 r., (...), powołując się na art. 36 a prawa budowlanego, po rozpoznaniu wniosku Jadwigi i Henryka małżonków K. zatwierdził zamienny projekt zagospodarowania działki nr 46/1 położonej w S. II, gmina Z.

W dniu 8 kwietnia 1998 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł Bolesław K., właściciel sąsiedniej nieruchomości, wskazując że zaprojektowany budynek inwentarski ma być usytuowany w niewystarczającej odległości od granicy jego działki. Nadto, budowa w bezpośrednim sąsiedztwie granicy obu posesji nie była z nim uzgodniona.

Decyzją z dnia 12 maja 1998 r., (...) Wojewoda W., na podstawie art. 138 par. 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z projektem zagospodarowania działki budynek inwentarski powinien być zlokalizowany w odległości 4 m od granicy należącej do Bolesława K. i w odległości 9 m od istniejącego na działce budynku gospodarczego. W czasie oględzin okazało się, że inwestorzy wykonali fundamenty pod budynek inwentarski niezgodnie z zatwierdzonym projektem, zmieniając samowolnie lokalizację i wymiary budynku. Stan w terenie wskazuje, że odległość od sąsiedniej nieruchomości wynosi 5, 08 m, a od budynku gospodarczego - 8m. W tej sytuacji, wobec wystąpienia odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, konieczne będzie zastosowanie procedur z art. 50 i 51 prawa budowlanego, co skutkowało uchylenie zaskarżonej decyzji.

W dniu 21 maja 1998 r. małżonkowie K. ponownie złożyli wniosek o zmianę pozwolenia na budowę, przedstawiając zamienny projekt zagospodarowania działki. Po stwierdzeniu, że inwestorzy złożyli wszelkie prawem wymagane dokumenty, Kierownik Urzędu Rejonowego w A.-K., decyzją z dnia 22 czerwca 1998 r., (...) wydał ponowną decyzję o zmianie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego.

W dniu 13 lipca 1998 r. Bolesław K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Skarżący wskazał, że kwestionowane pozwolenie na budowę narusza jego prawa, przez usytuowanie budynku w niewielkiej odległości od granicy działek. Podał także, iż samowolnie naruszony został przebieg granicy obu nieruchomości poprzez zmianę posadowienia granicznych znaków geodezyjnych, które zostały przesunięte od 2 do 5 m w głąb jego posesji.

Wojewoda W. decyzją z dnia 22 lipca 1998 r., (...), zgodnie z art. 138 par. 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że na podstawie mapy sytuacyjnej dla celów projektowych oraz ustaleń poczynionych w czasie wizji lokalnej stwierdzono, że odległość zaprojektowanego budynku inwentarskiego od granicy z nieruchomością skarżącego wynosi 5, 08 m. Na działce skarżącego, w pobliżu tego obiektu nie ma żadnych zabudowań. W tych warunkach, w myśl par. 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ minimalna odległość budynku od granicy powinna wynosić 4m. W przedmiotowej sprawie odległość jest zaś większa. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki są zachowane a projektowany obiekt nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 prawa budowlanego. Zawarty w treści odwołania zarzut odnoszący się do niezgodnego ze stanem prawnym przebiegu granic nie może być rozważany w postępowaniu administracyjnym. Spór o granicę nieruchomości ma charakter cywilnoprawny, zatem jego rozstrzygnięcie należy do sądów powszechnych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bolesław K. domagał się rozstrzygnięcia sporu o granicę, której przebieg został naruszony bezprawnym działaniem inwestorów. W konsekwencji błędne jest przyjęcie przez organy orzekające w sprawie, że budowany obiekt znajduje się w odpowiedniej odległości od granicy jego nieruchomości. Skarżący nie kwestionował wyniku pomiarów dokonanych w czasie wizji lokalnej, na podstawie których ustalono, że przedmiotowy budynek inwentarski jest usytuowany w odległości 5, 08 m od granicy, liczonej od kamienia granicznego w miejscu w jakim znajdował się w dacie oględzin. W ocenie skarżącego kamień graniczny został przesunięty w tym miejscu o ponad 2 m w głąb jego posesji, zatem odległość budynku inwentarskiego od granicy wynosi mniej niż prawem wymagane 4 m. W tej sytuacji domagał się nakazania wstrzymania budowy do czasu ustalenia przebiegu granicy między spornymi posesjami według stanu prawnego.

Na rozprawie przed NSA skarżący podał, że kwestionuje przebieg granic obu nieruchomości, a celem wniesienia przez niego skargi było doprowadzenie do ustalenia ich przebiegu zgodnego ze stanem prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenia, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Treść odwołań wniesionych przez skarżącego do administracyjnego organu odwoławczego oraz skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują to, że ich istota sprowadza się do żądania rozstrzygnięcia sporu o granice gruntów w rozumieniu art. 153 Kc. Skarżący wskazuje wprawdzie na wadliwość aktów administracyjnych w przedmiocie udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego, jednak wadliwości tej upatruje w niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a w szczególności zgodnego ze stanem prawnym przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami.

W sprawie jest niesporne, że po uzyskaniu pozwolenia na budowę, w trakcie prowadzenia robót budowlanych odstąpiono od zatwierdzonego projektu budowlanego. Po uchyleniu decyzji organu I instancji o pozwolenia na budowę, na skutek stwierdzenia powyższego naruszenia, inwestorzy wystąpili z wnioskiem o zmianę pozwolenia, dołączając nowy projekt zagospodarowania działki. Jak trafnie wskazały organy obu instancji w toku postępowania administracyjnego przedłożone zostały wszystkie prawem przewidziane dokumenty niezbędne do wydania pozwolenia na budowę, inwestorzy wykazali również prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie z przepisami art. 32 i art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Zmodyfikowany po wydaniu decyzji kasacyjnej przez wojewodę W. projekt zabudowy został także poddany ocenie pod względem spełnienia wymaganych warunków technicznych, a w szczególności usytuowania na działce pod kątem zachowania wymaganych odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami. Jak przyznaje sam skarżący, w przedmiotowej sprawie taka minimalna odległość projektowanego budynku od granicy jego działki winna wynosić 4 m /par. 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. 1995. nr 10 poz. 46 ze zm./. Nie kwestionuje również, że w czasie oględzin dokonano stosownych pomiarów, w czasie których odkryto znaki geodezyjne w celu dokładnego ustalenia odległości wykopanych fundamentów do granicy sąsiedniej działki. Wykonane pomiary wykazały, że odległość ta wynosi 5, 08 m.

Obecny w czasie oględzin skarżący nie kwestionował powyższych ustaleń, lecz podniósł, że posadowienie punktów granicznych jest nieprawidłowe. Zdaniem Bolesława K. znaki graniczne zostały przesunięte w głąb jego posesji, co zmieniło przebieg granicy. Powyższego zarzutu nie można rozstrzygnąć w postępowaniu administracyjnym, ponieważ rozstrzyganie sporów o przebieg granic nieruchomości należy do drogi sądowej. Żaden przepis prawa, w szczególności przepisy prawa budowlanego, nie nadają organom administracyjnym uprawnienia do nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia do rozgraniczenia jego nieruchomości, w sytuacji gdy wykazał on w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ nie jest to obowiązek o charakterze publicznoprawnym. Tym samym nie może być uznany za trafny, podniesiony w skardze do NSA zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Analiza akt organów orzekających wskazuje, że w sprawie został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy po myśli art. 77 par. 1 Kpa.

Spór o przebieg granicy może zostać na wniosek skarżącego rozstrzygnięty w postępowaniu o rozgraniczenie. Przeprowadzenie takiego postępowania należy do sądu powszechnego. Zagadnienie to nie mieści się tym samym w kognicji sądu administracyjnego, który dokonuje kontroli legalności aktów administracyjnych. Wskazać przy tym należy, że postępowanie o rozgraniczenie może być przeprowadzone w każdym czasie.

Z przytoczonych względów uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zaś zarzuty skargi pozostają bez wpływu na ocenę legalności decyzji administracyjnej.

W tym stanie rzeczy sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił skargę.