Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4025/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 4 pkt 1, pkt 3 lit. a, pkt 4, pkt 5, pkt 6a, art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1 i 2, art. 92a ust. 5, art. 92c ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. oart. 8 ust. 2
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z [...] września 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., nazywanej dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 1 i pkt 3, art. 4 pkt 22 lit. a, art. 5a ust. 1 i ust. 2, art. 5b ust. 2, art. 5c ust. 2, art. 12, art. 87, art. 92a ust. 1, ust. 2, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., nazywanej dalej: "u.t.d."), art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 5 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 567), art. 4 lit. g) i lit. o) oraz art. 8 ust. 1 - 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), oraz lp. 1.1, oraz 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania P. K. (nazywanego dalej: "Stroną", "Skarżącym") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9.300 złotych,

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

[...] czerwca 2013 r. w miejscowości N., na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd marki S. o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], którym kierował Skarżący oraz W. W. Ww. kierujący nie okazali wypisu z licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego rzeczy, oraz żadnego innego dokumentu na podstawie, którego można by ustalić podmiot wykonujący przewóz drogowy. Skarżący zeznał do protokołu przesłuchania świadka, że w dniu kontroli wykonywał usługę transportową polegającą na przewożeniu kombajnu zbożowego z okolic K. do miejscowości J. koło W. Kombajn stanowił własność osoby trzeciej, która w zamian za przewiezienie maszyny zobowiązała się do skoszenia żyta na polu Skarżącego. Skarżący zaznaczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, usługę transportu wykonywał we własnym imieniu, nieodpłatnie.

Podczas kontroli okazano wykresówkę Skarżącego z [...] czerwca 2013 r., z której wynikało, że w tym dniu o godz. 10:00 Skarżący rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu w związku z czym w ciągu 24 godzin miał obowiązek odebrać wymagany odpoczynek dzienny. Najdłuższy odpoczynek w tym okresie kierujący zarejestrował [...] czerwca 2013 r. w godzinach od 0:55 do 2:55 i wyniósł on 2 godziny. Stwierdzono skrócenie dziennego odpoczynku o 7 godzin względem 9 godzin wymaganego odpoczynku dobowego.

Ustalenia kontroli utrwalono w protokole z [...] czerwca 2013 r. nr [...].

Pismem z [...] czerwca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów u.t.d.

W piśmie z [...] lipca 2013 r. Skarżący wyjaśnił, że w dniu kontroli wraz z kolegą przewoził kombajn kupiony przez Jego córkę. Pojazd samochodowy, którym przewożono kombajn był własnością córki Skarżącego. Skarżący potwierdził, że w momencie kontroli kierował zespołem pojazdu, przejazd był wykonywany wspólnie z drugim kierowcą, z którym Skarżący tworzył dwuosobową załogę. Skarżący zaznaczył, że nie rozumie opisu naruszenia czasu pracy, stwierdzając, że, w Jego ocenie, nie doszło do skrócenia odpoczynku.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 6 i ust. 7 u.t.d. załącznika nr 3 lp. 1.1 nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych w związku z wykonywaniem transportu drogowego bez wymaganej licencji, na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 6 i ust. 7 u.t.d. załącznika nr 3 lp. 5.3.1 karę pieniężną w wysokości 100 złotych z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku – o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 6 i ust. 7 u.t.d. zał. Nr 3 lp. 5.3.2. karę pieniężną w wysokości 1200 złotych za skrócenie dziennego czasu odpoczynku – za każdą następną rozpoczętą godzinę.

Pismem z [...] września 2013 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2013 r., wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie przepisów u.t.d. W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazał, że w charakterze świadka nie został przesłuchany drugi z kierowców. Organ ograniczył się do odebrania zeznań od Skarżącego. Organ nie uwzględnił wyjaśnień przesłanych przez Stronę w piśmie z [...] lipca 2013 r., z których jednoznacznie wynikało, że zatrzymany w dniu kontroli pojazd nie był własnością Skarżącego. Skarżący potwierdził, że cały czas prowadził pojazd osobiście. Nie ma natomiast przepisu mówiącego, że jadąc w załodze obaj kierowcy muszą prowadzić pojazd.

W toku postępowania organ uzupełnił materiał dowodowy o umowę sprzedaży kombajnu zawartą [...] czerwca 2013 r. pomiędzy M. N. a M. T. [...] czerwca 2014 r. przesłuchano M. T. w charakterze świadka.

GITD, po rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2013 r.

W ocenie GITD analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwalała na jednoznaczne ustalenie, że Strona wykonywała w dniu kontroli transport drogowy rzeczy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, co wiązało się z obowiązkiem uzyskania przez nią ważnej na dzień [...] czerwca 2013 r. licencji.

GITD wyjaśnił, że stwierdzone w czasie kontroli naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji sankcjonowane jest na dzień wydania zaskarżonej decyzji z [...] września 2014 r. na podstawie lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. jako wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. W tym zakresie GITD odwołał się do przepisów u.t.d.: art. 4 pkt 1 i pkt 3 cyt. ustawy definiującego krajowy transport drogowy, art. 4 pkt 22 stanowiącego, że przez obowiązki i warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy w postaci uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, art. 5a ust. 1 ww. ustawy stanowiącego, że podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w: rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych lub rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Zgodnie z art. 5b ust. 2 ww. ustawy, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, której uzyskanie, zgodnie z art. 5c ust. 2 u.t.d., jest możliwe po spełnieniu warunków określonych w tym przepisie.

Odnosząc powyższy stan prawny do stanu faktycznego sprawy GITD podał, że Strona wykonywała usługę transportu kombajnu zbożowego z okolic K. do miejscowości J. koło W. Usługa ta miała także charakter zarobkowy gdyż w zamian za nią Skarżący miał mieć wykonaną usługę w postaci skoszenia żyta na jego polu. Powyższe okoliczności wynikają jednoznacznie z zeznań Skarżącego. Zdaniem GITD zeznania Skarżącego składane na "na gorąco" miały największą wagę. Późniejsze twierdzenie Strony poparte także zeznaniami M. T., zgodnie z którymi za przewóz nie była przewidziana żadna gratyfikacja GITD uznał za niewiarygodne, jako będące wynikiem późniejszych przemyśleń związanych z chęcią uniknięcia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Bez znaczenia przy tym pozostał fakt, że transportowany kombajn zbożowy został zakupiony przez córkę Skarżącego i miał jej służyć w prowadzonym przez nią gospodarstwie rolnym. Z punktu widzenia odpowiedzialności Strony istotny jest jedynie fakt wykonania przez nią odpłatnej usługi transportowej. Nie ma przy tym także znaczenia, że świadczącym usługę była osoba nieprowadząca działalności gospodarczej, albowiem podmiotem wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten, kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ale także ten kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej. Wykonanie odpłatnego przewozu drogowego rzeczy stanowi bowiem podjęcie i wykonywanie czynności odpowiadających pojęciu działalności gospodarczej. Nawet w przypadku jednorazowego wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji uzasadnione jest nałożenie na podmiot wykonujący transport kary pieniężnej.

Przewóz nie mógł być uznany jako przewóz drogowy na potrzeby własne z uwagi zarówno na jego zarobkowy charakter jak i na fakt, że nie spełniał on warunków określonych w art. 4 pkt 4 lit. a i c (w zakresie tytułu prawnego do pojazdu, jak i przewożonego ładunku).

GITD wyjaśnił, że [...] sierpnia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o czasie pracy kierowców, która zmieniła art. 5 u.t.d w ten sposób, iż wymóg posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy zastąpiła wymogiem posiadania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Obecnie ustawodawca sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8000 zł, wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Przed wejściem w życie ww. ustawy, przedsiębiorca, który wykonywał transport drogowy rzeczy miał bezwzględny obowiązek uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Dawne licencje na wykonywanie transportu drogowego rzeczy zostały zatem zastąpione wymogiem uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, przy czym przyjęte przez ustawodawcę rozwiązania prawne dają podstawę do stwierdzenia, że obecnie wymagane zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika stanowi kontynuację uprawnień wynikających z licencji.

Stan faktyczny, jak wskazał GITD, zaistniały w czasie kontroli polegający na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji obecnie sankcjonowany jest jako wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Skoro licencja na transport drogowy rzeczy uzyskana w poprzednio obowiązującym stanie prawnym została zrównana z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, to zaistnienie naruszenia w postaci braku tej licencji w chwili kontroli oznacza brak zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji. Wprawdzie na chwilę kontroli Strona nie mogła uzyskać zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, niemniej jednak mogła uzyskać licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, która w obecnym stanie dawałaby Stronie te same uprawnienia co zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku GITD podał, że analiza danych z wykresówek z tachografu analogowego okazanych podczas kontroli wykazała, że [...] czerwca 2013 r. o godzinie 10:00 kierujący – Skarżący - rozpoczął nowy okres prowadzenia pojazdu, w związku z czym w ciągu 24 godzin miał obowiązek odebrać wymagany odpoczynek dzienny. W tym okresie najdłuższy odpoczynek kierujący zarejestrował w godzinach 0:55 do 2: 55 dnia [...] czerwca 2013 r. i wyniósł 2 godziny. W związku z czym stwierdzono skrócenie dziennego odpoczynku o 7 godzin względnie 9 godzin wymaganego odpoczynku dobowego. Do kontroli nie okazano innego dokumentu, tj.: wykresówki, wydruku, karty dziennej uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Przy czym analizie podano zarówno dane z tachografu analogowego kierowcy – Skarżącego jak i W. W.

Zdaniem GITD czas pracy Skarżącego winien być rozliczany w okresie 24 godzin, gdyż Strona nie stworzyła załogi kilkuosobowej z kierującym W.W. [...] lipca 2013 r. w okresie od godziny 10:00 do godziny 20:30 Skarżący prowadził pojazd sam. Nie zostały więc spełnione przesłanki do uznania, że korzystała z okresu rozliczeniowego 30 - to godzinnego. Z analizy załączonych do akt sprawy wykresówek wynikało, że W. W. dołączył do Skarżącego [...] czerwca 2013 r., o godzinie 20:30 natomiast Skarżący prowadził pojazd od godziny 10:00 tego dnia. Gdyby kierowca W. W. wsiadł do pojazdu do godziny 10:00 winno być to odwzorowane na jego wykresówce, powyższe nie ma jednak miejsca.

Z powyższych względów GITD stwierdził, że w sprawie doszło do jednokrotnego naruszenia dotyczącego skrócenia dziennego czasu odpoczynku - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i w konsekwencji wymierzenia 100 złotych oraz sześciokrotnego naruszenia w związku ze skróceniem dziennego czasu odpoczynku - za każdą następną rozpoczętą godzinę i w następstwie wymierzenia 1200 złotych (6 x 200 złotych).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] października 2014 r. na decyzję GITD z [...] września 2014 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że organy obu instancji nie odniosły się do złożonych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśnień, z których wynikało, że Skarżący nie wykonywał żadnej usługi transportowej, ani nie otrzymał żadnej opłaty. Skarżący zaprzeczył, aby był przedsiębiorcą. Skarżący zaznaczył, że zakupiony przez jego córkę kombajn potrzebny był do koszenia zboża na ich polu. Zatem za zarobek z rzekomo wykonanej usługi transportowej można uznać skoszenie własnego zboża własnym kombajnem, skoro do tego został zakupiony.

Skarżący zakwestionował konieczność uzyskania licencji przez podmiot, który nie wykonuje usług transportowych, zwłaszcza, że osoby prowadzące gospodarstwo rolne zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt. 2 są zwolnione z obowiązku posiadania nawet zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne.

Nadto jako strona postępowania Skarżący został ukarany mandatem karnym za naruszenie czasu pracy i brak dokumentu. Z art. 92a ust. 5 u.t.d. wynika, że jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Skarżący na tej podstawie zakwestionował nałożenie na niego kary dwa razy za to samo. Powołując się na 92c u.t.d., stwierdził, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawowy problem przedmiotowej sprawy sprowadza się do kwestii, czy Skarżący, nie będący, jak sam twierdzi, przedsiębiorcą, dokonując niezarobkowego przewozu kombajnu zakupionego przez Jego córkę na potrzeby prowadzonego przez Nią gospodarstwa rolnego, należącym do Niej środkiem transportu, powinien posiadać zezwolenie/licencję na wykonywanie transportu drogowego.

Nie ulega wątpliwości, iż w sprawie niniejszej, znajdują zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Art. 1 ust. 1 tej ustawy określa zasady podejmowania i wykonywania: 1) krajowego transportu drogowego; 2) międzynarodowego transportu drogowego; 3) niezarobkowego krajowego przewozu drogowego; 4) niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że sporny przewóz dokonywany był wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z powyższym wyjaśnienia wymaga, czy spełnia on przesłanki krajowego transportu drogowego, czy też niezarobkowego krajowego przewozu drogowego.

Analiza kwestii niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, którym według art. 4 pkt 5 u.t.d., jest przewóz na potrzeby własne wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest ściśle związana z twierdzeniem Skarżącego, iż nie jest on przedsiębiorcą, zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d., do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Jak wynika z art. 4 pkt 6a u.t.d., przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".

W świetle powyższych przepisów rozstrzygnięcia wymaga, czy przedmiotowy przewóz kombajnu przez Skarżącego spełnia przesłanki niezarobkowego przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

W niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w lit. b i lit. c, cyt. przepisu, Skarżący bowiem nie legitymował się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem samochodowym, którym dokonywany był przewóz kombajnu, jak i nie był właścicielem przewożonego kombajnu, co prawidłowo podkreślił GITD w zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał w piśmie z [...] lipca 2013 r., kierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...], iż przedmiotowy pojazd jest własnością Jego córki. Oznacza to, że spornego przewozu nie można uznać za niezarobkowy przewóz drogowy, czyli przewóz na potrzeby własne.

Na marginesie Sąd zauważa, iż rozważył ewentualność uznania za przewoźnika w niniejszej sprawie, córkę Skarżącego jako właścicielkę pojazdu, którym dokonywany był przewóz kombajnu również stanowiącego Jej własność w świetle znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy umowy sprzedaży z [...] czerwca 2013 r., dołączonej do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego. Również przy tym założeniu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki niezarobkowego przewozu drogowego, gdyż Skarżący nie był pracownikiem swojej córki, lecz przewozu dokonał w ramach pomocy udzielanej córce w prowadzeniu przez Nią gospodarstwa rolnego, co wynika z przywołanego powyżej pisma z [...] lipca 2013 r., jak również z treści samej skargi.

Analizując ten aspekt sprawy Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo uznały Skarżącego za podmiot dokonujący przewozu, z przytoczonych bowiem powyżej okoliczności wynika, iż działał On we własnym imieniu powodowany chęcią pomocy córce w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

Przechodząc do analizy przesłanek krajowego transportu drogowego należy wskazać, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący podkreślił, że nie jest przedsiębiorcą i że przewozu kombajnu dokonał nieodpłatnie, w związku z czym nie spełnia przesłanki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju. Jak wynika jednak z definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 3 u.t.d., krajowy transport drogowy obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d.). Sąd wyszedł z założenia, że przepis art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., poprzez odniesienie się do art. 4 pkt 4 u.t.d., zawierającego definicję niezarobkowego przewozu drogowego, jest przepisem dotyczącym niezarobkowego przewozu drogowego, w związku z czym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d., ma on odpowiednie zastosowanie również w niniejszej sprawie. Oznacza to, zdaniem Sądu, że poprzez odpowiednie zastosowanie art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., krajowym transportem drogowym jest także każdy przejazd drogowy wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, a więc warunków niezarobkowego transportu drogowego. Za powyższą interpretacją art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., przemawia fakt, iż w razie uznania, że przepis ten nie ma zastosowania w przypadkach, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 u.t.d., a więc i w niniejszej sprawie, poza regulacją ustawy o transporcie drogowym znajdowałyby się wszystkie sytuacje nieodpłatnego przewozu osób i rzeczy dokonywanego przez podmioty nieprowadzące żadnej działalności gospodarczej na rzecz innych podmiotów, podczas gdy ustawa reguluje przewozy osób i rzeczy przez podmioty nie będące przedsiębiorcami, dokonywane na potrzeby własne. W ocenie Sądu, takie stanowisko, prowadziłoby do niekonsekwencji ustawodawcy.

Z powyższych względów Sąd uznał, że Skarżący dokonał w niniejszej sprawie (krajowego ) transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d.

Podkreślenia wymaga, że do Skarżącego nie znajduje zastosowania art. 33 ust. 2 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którym obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3. W ust. 1 tego przepisu uznano, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Jak wyżej bowiem wskazano, Skarżący nie dokonywał niezarobkowego przewozu drogowego.

Przyjmując, że Skarżący dokonał w niniejszej sprawie (krajowego ) transportu drogowego, należy wskazać, że w świetle art. 5 ust. 1 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania kontroli drogowej pojazdu, którym wykonywany był sporny przewóz, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymagało uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Z art. 5 ust. 1 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji wynika, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. GITD słusznie uznał, iż ww. zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, zastąpiło licencję na wykonywanie transportu drogowego. Potwierdza to treść przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. poz. 567 z późn. zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy uprawnia do wykonywania przewozów w krajowym transporcie drogowym, zgodnie z rodzajem przewozów w niej określonym, do czasu upływu terminu jej ważności lub wydania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, o których mowa w art. 4 ust. 1. W świetle ust. 9 tego artykułu natomiast, przedsiębiorcę posiadającego licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem, licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy lub licencję wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 albo art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, uznaje się za posiadającego zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

W tych okolicznościach GITD słusznie przyjął wysokość kary 8 tys. zł, za brak posiadania licencji w dniu dokonania kontroli, które to naruszenie w dniu wydania zaskarżonej decyzji było sankcjonowane karą w tej wysokości, jako wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, na podstawie lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącego, że organy Inspekcji Transportu Drogowego nie odniosły się do złożonych przez Niego wyjaśnień w trakcie postępowania administracyjnego. Organy te bowiem odniosły się do tych wyjaśnień, uznając je za niewiarygodne w kontekście zeznań złożonych w dniu kontroli [...] czerwca 2013 r.

Sąd uznał jednocześnie, że w świetle wskazanej powyżej interpretacji przepisów prawa prowadzącej do wniosku, iż w warunkach przedmiotowego stanu faktycznego, Skarżący dokonał w niniejszej sprawie (krajowego) transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy przyjęcie przez organy orzekające w niniejszej sprawie, że Skarżący otrzymał za swoją usługę transportową wynagrodzenie w postaci skoszenia żyta na Jego polu, jak i oparcie się organów na zeznaniach Skarżącego w charakterze świadka z dnia kontroli [...] czerwca 2013 r. Przyjęcie bowiem późniejszych wyjaśnień Skarżącego, w szczególności wyjaśnień o nieodpłatności usługi transportowej, nie zmieniłoby kwalifikacji prawnej usługi transportowej dokonanej przez Skarżącego jako transportu drogowego, a nie niezarobkowego przewozu drogowego, czyli przewozu na potrzeby własne.

W ocenie Sądu przesłuchanie w charakterze świadka [...] czerwca 2014 r. M. T. przez organ Policji, a nie przez organ Inspekcji Transportu Drogowego, odpowiadało wymogom art. 51 i 52 K.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, jak i całokształt sprawy, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, rozstrzygające w niniejszej sprawie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Odnosząc się do podniesionych w skardze argumentów dotyczących art. 92a ust. 5 u.t.d., należy wskazać, że w związku z ukaraniem Skarżącego mandatem za wykroczenia dotyczące naruszenia czasu pracy i brak wymaganych dokumentów, na co Skarżący wskazał w skardze, art. 92a ust. 5 u.t.d., mógłby stanowić podstawę do zakwestionowania kary w postaci mandatu za wykroczenie, ale nie kary pieniężnej nałożonej decyzją administracyjną w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 5 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Przepis ten nie upoważnia zatem organów Inspekcji Transportu Drogowego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Również art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., nie znajduje, zdaniem Sądu, zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ nie stwierdzono w przedmiotowej sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia wskazane w decyzjach obu instancji, przez inny uprawniony organ.

Odnosząc się do kwestii skrócenia dziennego czasu odpoczynku, wskazania wymaga, ze zgodnie z lp. 5.3.1 i 5.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d., skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 100 zł, a za każdą następną rozpoczętą godzinę – karą pieniężną w wysokości 200 zł. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, prawidłowo stwierdziły, że w sprawie doszło do skrócenia dziennego czasu odpoczynku o 7 godzin, skoro Skarżący rozpoczynając [...] czerwca 2013 r., o godz. 10:00 nowy okres prowadzenia pojazdu, odpoczywała jedynie przez 2 godziny [...] czerwca 2013 r., pomiędzy godz. 0:55 i 2:55. Zgodzić się też należy z organami, że okoliczność stworzenia załogi kilkuosobowej powinna wynikać z wykresówek.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.), w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Jak wynika z ust. 5 tego przepisu, na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 4 lit. o rozporządzenia (WE) nr 561/2006, "załoga kilkuosobowa" oznacza sytuację, w której w trakcie każdego okresu prowadzenia pojazdu pomiędzy dwoma kolejnymi dziennymi okresami odpoczynku, lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku, w pojeździe przebywa co najmniej dwóch kierowców w celu prowadzenia pojazdu. Przez pierwszą godzinę obsady kilkuosobowej obecność innego kierowcy lub kierowców jest fakultatywna, ale przez pozostałą część tego okresu jest obowiązkowa.

W świetle powyższej regulacji, z wykresówek załączonych do akt sprawy, dla uznania, iż Skarżący stworzył załogę kilkuosobową, powinno wynikać, że drugi kierowca dosiadł się po upływie 1 godziny, a więc [...] czerwca 2013 r., o godz. 11:00, a nie o godz. 20:30. Z tego też względu, Sąd uznał, że istotnego wpływu na wynik sprawy nie miała też okoliczność nieprzesłuchania przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, drugiego kierowcy, skoro organy te dysponowały wykresówkami kierowców.

Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w przyjęciu, że w sprawie doszło do skrócenia dziennego czasu odpoczynku o 7 godzin, jak i w przyjętej wysokości nałożonej za to kary pieniężnej 100 zł, oraz 6 razy 200 zł. Ostatecznie nałożona kara pieniężna w wysokości 9.300, 00 zł, za wszystkie naruszenia nie wykroczyła poza kwotę 10.000,00 zł, zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d.

W tych też warunkach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.