Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 442/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: §2
journal: Dz.U. 1968 nr 17 poz 109
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 9 maja 1968 r. w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na  rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T.- D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 802/08 w sprawie ze skargi A. T.- D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia mienia na podstawie umów międzynarodowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. T. - D. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 802/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. T.-D. na decyzję Ministra Finansów, z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie przejęcia mienia na podstawie umów międzynarodowych.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], Minister Finansów stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...]/[...], objętej wykazem hipotecznym whl [...] Kraków [...] KW nr [...] należącej niegdyś do M. L., a obecnie stanowiącej własność A. T.-D.. Powołał się na przepisy art. 1, art. 2 i art. 5 ust.2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz.65) w związku z układem zawartym i wchodzącym w życie z dniu 16 lipca 1960 r. między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych. Organ ustalił, że Komisja Stanów Zjednoczonych ds. Uregulowania Roszczeń Zagranicznych, decyzją nr [...], na podstawie wniosku zarejestrowanego w tej Komisji pod nr [...], na mocy Układu zawartego w dniu 16 lipca 1960 r. między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli USA przyznała M. L. odszkodowanie m. in. za nieruchomość położoną w Krakowie przy ul. [...]. Organ dodał, iż w jego ocenie postępowanie administracyjne może być zakończone w niniejszej sprawie wydaniem decyzji ostatecznej stwierdzającej przejście prawa własności w/w nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Przepis art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. daje legitymację Ministrowi Finansów do wydawania decyzji deklaratoryjnych w przypadku przyznania odszkodowania za nieruchomość. Minister przyjął, że nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa najpóźniej z dniem ogłoszenia ustawy z dnia 17 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, tj. 17 kwietnia 1968 r. Organ odnotował, że nieruchomość została zbyta przez beneficjenta w dniu [...] lutego 1997 r. na rzecz A. T.-D., która jest ujawniona jako właściciel nieruchomości w księdze wieczystej KW nr [...].

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. T. -D. zarzuciła wydanie decyzji w oparciu o materiały amerykańskie, tj. wniosek M. L. nr [...] oraz decyzję w przedmiocie odszkodowania, oznaczonej nr [...], przy czym w aktach sprawy znajdują się tłumaczenia na język polski, poza aktami pozostają zaś teksty oryginalne. Pisma w języku angielskim nie mogą być uznane za dowody w sprawie, ponieważ są to odbitki kserograficzne, ewentualnie kopie sporządzone w inny sposób. Nie zawierają potwierdzenia wiarygodności przez władze amerykańskie, ani stwierdzenia właściwego urzędu konsularnego RP, że zostały przygotowane zgodnie z przepisami prawa amerykańskiego. Nie stanowią dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Z uwagi na brak oryginalnych podpisów nie są dokumentami, które mogłyby być uwzględniane w postępowaniu administracyjnym (art. 75 § 1 K.p.a.). Nadto wskazała na niespełnienie wymogu określonego w art. V ust. C Układu.

Zaskarżoną decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2006 r. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez stronę organ podniósł, że w aktach sprawy znajdują się tłumaczenia dokumentów dokonane przez tłumacza przysięgłego, które mają taką samą moc dowodową jak dokumenty oryginalne, a poza tym strona otrzymała do wglądu dokumenty oryginalne w języku angielskim oraz ich kopie, zaś organ nie był w posiadaniu innej dokumentacji, niż ta, która została przekazana przez USA stronie polskiej. Podkreślono również, że Minister nie ma uzasadnionych podstaw prawnych ku temu, aby dokumenty te kwestionować, a istnienie takich właśnie a nie innych dokumentów jest konsekwencją ustaleń pomiędzy rządami obu państw. Organ uznał także za chybiony zarzut strony jakoby brak było w sprawie oświadczenia M. L. dotyczącego zrzeczenia się przez niego roszczenia, albowiem takie dokumenty były przedstawione przez wnioskodawców w sytuacji pewnych wątpliwości zaistniałych przed amerykańską komisją odszkodowawczą. W szczególności było to wymagane, gdy podmiot występujący o roszczenie nie przekazał odpowiednich dokumentów potwierdzających jego prawo własności. Oznacza to - w ocenie organu - że w tym przypadku Komisja dysponowała dostatecznymi dowodami potwierdzającymi prawo własności M. L. Dodatkowo organ, powołując się na orzeczenia NSA, zaakcentował, że decydujące znaczenie w tego typu sprawach ma fakt wystąpienia przez właściciela o odszkodowanie oraz to, czy takie odszkodowanie otrzymał i to bez względu na to, czy podpisał oświadczenie o zrzeczeniu się jakichkolwiek dalszych roszczeń.

Wnosząc skargę A. T.-D. zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, art. II i art. V ust. C Układu między Rządem USA i Rządem PRL dotyczącego roszczeń obywateli USA oraz punktu A załącznika do tego Układu, art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. a także art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Skarżąca podniosła m.in., że umową międzynarodową w rozumieniu prawa polskiego może być tylko umowa ratyfikowana i należycie ogłoszona, a w/w. Układ nie został ratyfikowany, ani ogłoszony. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż jako dowód w sprawie może być traktowane tylko to, co bezspornie przyczynia się do wyjaśnienia sprawy, a przymiotu takiego nie mogą mieć odbitki kserograficzne dokumentów urzędowych, w szczególności sporządzonych przez państwo obce. Zarzut naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. skarżąca uzasadniła brakiem dowodów na to, że istotnie mienie M. L. zostało przejęte przez Polskę, ewentualnie na to, że zrzekł się on swoich roszczeń i otrzymał odszkodowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1189/06, oddalił skargę. Wskazał, że Układ między Rządem Stanów Zjednoczonych, a Rządem PRL zawarty 16 lipca 1960 r. jest umową międzynarodową w rozumieniu ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r., o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12 poz. 65). Taka ocena Układu, a także powołanej ustawy dokonana została w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt OSA 2/98 (ONSA 1999/4/110). W dalszej kolejności Sąd stwierdził, że podstawą przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa było wystąpienie o odszkodowanie i otrzymanie takiego odszkodowania. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt SK 31/99 (OTK 2000/7/262), w którym również wskazano, że przyznanie odszkodowania uzależnione było od złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa własności. Trybunał podkreślił, że fakt przyjęcia odszkodowania w zamian za utratę własności potwierdzony jest w oświadczeniu obejmującym zrzeczenie się własności na rzecz rządu PRL. Sąd dodał, że z treści uwierzytelnionych tłumaczeń dokumentów przedstawionych przez stronę amerykańską wynika, że wydane zostały dwie decyzje: pierwsza z [...] lipca 1965 r., mocą której przyznano odszkodowanie występującym z roszczeniami M. L., O. E.L., E. S. L., A. L. i H. L., za utratę majątku w Polsce i druga, z dnia [...] marca 1966 r., którą przyznano M. L. dodatkowe odszkodowanie za nieruchomość położoną w Krakowie przy ul. [...]. To odszkodowanie było następstwem wystąpienia przez w/w z dodatkowym roszczeniem, a jego podstawą była również "umowa o roszczeniach polskich z 1960 r.". Dalej Sąd stwierdził, że wypłata odszkodowań była kwestią najistotniejszą z punktu widzenia możliwości zastosowania przepisów powołanej wyżej ustawy z 9 kwietnia 1968 r., a fakt przyjęcia odszkodowania jest w rozpoznawanej sprawie równoznaczny z utratą własności mienia pozostającego w Polsce. Utrata taka jest także następstwem złożenia oświadczenia obejmującego zrzeczenie się własności na rzecz rządu PRL. Bez takiego oświadczenia wypłata odszkodowania przez Komisję USA nie byłaby możliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny dodał, iż nie do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości rozumianej zgodnie ze standardami obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa byłaby sytuacja, w której z jednej strony stwierdza się przyznanie odszkodowania za majątek pozostawiony w Polsce, z drugiej zaś uznaje się, że ten kto odszkodowanie otrzymał, nie utracił prawa własności do tego majątku. Ponadto wskazał, iż kwestia rozdysponowania majątku, ze względu na brak stosownych decyzji właściwych organów państwa i nabycie go przez osoby trzecie, ze względu na wydanie odpisów z ksiąg wieczystych określonej treści, wymaga stosownego postępowania przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował też pogląd Ministra Finansów, iż rozstrzygnięcia podejmowane w oparciu o przepisy ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych mają charakter deklaratoryjny, a na przeszkodzie ich wydania nie stoi ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności, innych niż Skarb Państwa, podmiotów. Za nietrafny został także uznany zarzut naruszenia przez organ art. II i art. V ust. C Układu między Rządem USA i Rządem PRL, bowiem dokonując analizy postanowień Układu należy dojść do przekonania że to Rząd USA, a nie Rząd PRL, badał każdy wniosek zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, a konsekwencją tego była wypłata odszkodowania w określonej wysokości, bądź odmowa takiej wypłaty, na co jednak władze PRL nie miały żadnego wpływu. Sąd I instancji wskazał również, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przywołanych przez skarżącą art. 7 i 77 K.p.a., bowiem organ podejmujący rozstrzygnięcie zmuszony było bazować na materiale dowodowym pochodzącym w znacznej części z państwa obcego (USA), na którego treść i formę nie miał i nie mógł mieć żadnego wpływu, a także nie miał uprawnień pozwalających na domaganie się dokumentów, "których obecnie nie ma i które de facto nigdy nie istniały". Na koniec Sąd stwierdził, iż nie można organowi zarzucić działania bez podstawy prawnej, bądź też działania z przekroczeniem granic obowiązującego prawa, a co za tym idzie, naruszenia przepisu art. 7 Konstytucji RP.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła A. T.-D., wnosząc o uchylenie w całości ww. wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia decyzjami Ministra Finansów art. 107 § 1 i 2 kpa w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. z 1968 r., nr 17, poz. 109), a także naruszenia w postępowaniu poprzedzającym te decyzje art. 7, 76 § 1 i 77 K.p.a.;

2. naruszenie art. III Układu między Rządem USA i Rządem PRL dotyczącym roszczeń obywateli USA przez faktyczne przyjęcie, że M. L. otrzymał odszkodowanie;

3. naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych przez przyjęcie, że Układ między Rządem USA i Rządem PRL dotyczący roszczeń obywateli USA był podstawą prawną przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w Krakowie, przy ul. [...]/[...]. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem zaakceptował wadliwą decyzję Ministra Finansów, gdyż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, decyzja stwierdzająca przejście prawa na rzecz Skarbu Państwa, obok szczegółowego oznaczenia międzynarodowej umowy, będącej podstawą przejścia, powinna zawierać datę wejścia w życie tej umowy, a data ta nie została określona w obu decyzjach Ministra Finansów, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie uwzględniając w swoim wyroku tej okoliczności i w konsekwencji nie uchylając decyzji Ministra Finansów naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż Minister Finansów naruszył art. 7 i 77 K.p.a., a Wojewódzki Sąd Administracyjny, akceptując tę praktykę, wbrew przepisowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., nie uwzględnił skargi. Skarżąca zarzuciła także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli decyzji Ministra Finansów, kierował się treścią tłumaczeń pism przedstawionych przez stronę amerykańską, nie zapoznał się zaś ze źródłowymi pismami i nie dostrzegł, iż w rzeczywistości w postępowaniu administracyjnym Minister Finansów posługiwał się kopiami dokumentów obcych, nie uwierzytelnionych choćby w formie "apostille", traktując je z naruszeniem art. 76 § 1 K.p.a. jako dokumenty urzędowe i to wspomniane uchybienia miały zasadniczy wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazała także, iż choć art. III Układu z dnia 16 lipca 1960 r. przewiduje rozdzielanie sumy zapłaconej rządowi amerykańskiemu pomiędzy osoby, które wystąpiły z roszczeniami, to w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu na to, że M. L. otrzymał to, co było rozdzielane, czyli odszkodowanie, a więc Wojewódzki Sąd Administracyjny bezpodstawnie przyjął, że osoba ta odszkodowanie otrzymała. Skarżąca nadmieniła także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny niekonsekwentnie argumentuje przejście prawa własności nieruchomości na Skarb Państwa, bowiem w jednym miejscu stwierdza, że podstawą przejścia prawa własności było otrzymanie odszkodowania, a w innym zaś, że również złożenie oświadczenia "obejmującego zrzeczenia się majątku".

Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Wskazał, iż zarzut dotyczący braku daty wejścia w życie umowy - Układu polsko--amerykańskiego z dnia 16 lipca 1960 r., jest chybiony, gdyż w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] marca 2006 r. wskazany jest moment wejścia w życie Układu. W odpowiedzi na zarzut braku oryginalnych dokumentów w aktach sprawy organ wyjaśnił, iż znajdują się tam ich tłumaczenia przysięgłe, które mają taką samą moc dowodową jak dokumenty oryginalne, zaś zgodnie z ustaleniami Układu polsko-amerykańskiego, Minister Finansów nie ma prawa do ubiegania się od strony amerykańskiej o dokumenty w innej formie, (a dokładnie o oryginały decyzji, gdyż wnioski znajdujące się w zasobach archiwalnych są oryginalne) tym bardziej, że Układ został w całości wykonany przez strony. W nawiązaniu do ponownie podniesionego zarzutu braku dowodu na okoliczność otrzymania przez M. L. odszkodowania Minister Finansów przypomniał, że zgodnie z Układem z 16 lipca 1960 r. Rząd Polski zgodził się zapłacić sumę 40.000.000 $ w zamian za uregulowanie roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych posiadających mienie w Polsce. Strona polska wywiązała się z tego zobowiązania. Rozdzielenie powyższej sumy leżało w gestii Rządu Stanów Zjednoczonych (czyli bez dostarczenia stronie polskiej potwierdzeń otrzymania odszkodowania), a strona polska nie miała prawa ingerować w tę kwestię. Taka procedura przyznawania odszkodowań nie może stanowić argumentu podważającego fakt przyznania M. L. odszkodowania. Amerykańska Komisja Odszkodowawcza stwierdziła, że zgłaszający roszczenie M. L. ma prawo do odszkodowania i to stanowiło dla Ministra Finansów wystarczającą przesłankę do wydania decyzji deklaratoryjnej na podstawie ustawy z 9 kwietnia 1968 r.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej zmienił wnioski końcowe i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy.

Wyrokiem z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 328/07, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi w Warszawie do ponownego rozpoznania. Nawiązał do obowiązku zbadania, czy nie zachodzi jedna z przesłanek nieważności postępowania, wymieniona w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 P.p.s.a.. Wystąpienie którejkolwiek z przyczyn nieważności wskazanych w powołanym przepisie oznacza, że postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym było nieważne. Taka zaś wada postępowania czyni koniecznym uchylenie zaskarżonego wyroku, nawet gdy zarzut nieważności nie został podniesiony w skardze kasacyjnej (art. 186 P.p.s.a.). Jedną z przyczyn nieważności postępowania, wskazaną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., jest pozbawienie strony możności obrony swych praw. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Podstawę zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2006 r., w przedmiocie przejęcia mienia na podstawie umów międzynarodowych, stanowił art. 1, 2 i 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12 poz. 65) oraz Układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki, a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, sporządzony w Waszyngtonie dnia 16 lipca 1960 r. W powołanej decyzji, podobnie jak i w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2006 r., jako strony postępowania administracyjnego i adresaci decyzji, wskazani zostali między innymi: S. (A.) L., H. L. L., S. L., D. S., J. L., A. L. Osoby te są spadkobiercami M. L. i na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-[...] z dnia [...] kwietnia 1995 r., sygn. akt [...], wpisane zostały jako współwłaściciele nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...]/[...], objętej księgą wieczystą KW nr [...], w miejsce spadkodawcy. Wynika to z odpisu historii powołanej księgi wieczystej oraz notarialnej umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 1997 r. nr rep. [...] - dokumentów zamieszczonych na kartach 33 - 34 i 73 - 75 akt administracyjnych. Wspomnianą umową sprzedaży z [...] lutego 1997 r., spadkobiercy M. L. sprzedali swoje udziały w opisanej wyżej nieruchomości skarżącej A. T.-D. Wobec powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymienieni wyżej następcy prawni M. L., stosownie do art. 33 § 1 P.p.s.a., są uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony. Nie może budzić wątpliwości, że sukcesorzy M. L. mają interes prawny w niniejszej sprawie. Wynik postępowania prowadzonego w trybie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. może bowiem rzutować na ocenę skuteczności nabycia przez spadkobierców M. L. prawa do przedmiotowej nieruchomości, na podstawie dziedziczenia. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z 15 września 2004 r. III CK 276/2003, niepublikowane. Sąd kasacyjny dodał, że dla oceny pozycji procesowej wskazanych wyżej osób w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez znaczenia pozostaje fakt, że niektórym z tych osób organ nie doręczył skutecznie kierowanych do nich decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny odnotował, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, nie zawiadomiono S. (A.) L. oraz H. L.-L. o toczącym się postępowaniu w tym, o miejscu i terminie rozprawy, która odbyła się przed tym Sądem 28 listopada 2006 r. i poprzedzała wydanie zaskarżonego wyroku. W rezultacie, w ocenie Sądu odwoławczego, osoby te zostały całkowicie wyłączone od udziału w postępowaniu przed Sądem I instancji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., co sprawia, że postępowanie przed Sądem I instancji dotknięte jest wadą nieważności.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 802/08, oddalił skargę. Stwierdził, że z mocy art. 190 P.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Respektując ocenę NSA, że niedoręczenie decyzji przez organ nie oznacza, że osoba nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny ustanowił kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu S. (A.) L. i H. L.-L.. Są to obywatele USA zamieszkujący, według danych zawartych w aktach, w Kaliforni (USA). Skarżąca wniosła o ustanowienie kuratora, gdyż nie ma możliwości ustalenia ich adresów. W postępowaniu sądowym kurator reprezentował osoby nieznane z miejsca pobytu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, uchybienie polegające na niewyznaczeniu kuratora na etapie postępowania administracyjnego zostało konwalidowane. NSA uchylając wyrok wskazał na niezawiadomienie stron o terminie rozprawy. Podkreślenia, zdaniem Sądu, wymaga, że przymiot strony ma ten, kto wykaże indywidualny interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy. Podmiot, który ma przymiot strony, jeżeli nie brał udziału w sprawie zakończonej decyzją ostateczną może złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Na przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może więc powoływać się tylko ta strona, której przesłanka dotyczy, gdyż uchybienie narusza tylko jej indywidualny interes prawny. Powoływanie się na tę przesłankę przez stronę, której ta przesłanka nie dotyczy, nie może być skuteczne. Odnosząc się do okoliczności podniesionej przez pełnomocnika, według której J. L. zmarła i nie poczyniono ustaleń co do jej następców prawnych, Sąd stwierdził, że następcy prawni J. L. są znani. Są to jej córki S. L. i D. S., z domu L. Wskazuje na to upoważnienie notarialne odwołujące się do postanowienia Sądu Rejonowego w Krakowie, z dnia [...] kwietnia 1995 r., sygn. akt [...]. S. L. i D. S. są następczyniami prawnymi M. L. i biorą udział w postępowaniu od 2005 r. Zostały zawiadomione o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] listopada 2006 r., z pouczeniem o podaniu adresu dla doręczeń w kraju, którego nie podały. Zawiadomienia o kolejnym terminie rozprawy pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Sąd pierwszej instancji stwierdził dalej, że wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. Kwestionowany przez pełnomocnika art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12 poz. 65) oraz Układ pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych zawarty w Waszyngtonie dnia 16 lipca 1960 r. były kontrolowane przez Trybunał Konstytucyjny pod względem ich zgodności z przepisami Konstytucji. W postanowieniu z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt SK 31/99, Trybunał Konstytucyjny zajął stanowisko, że układy dotyczące odszkodowań podpisane z wieloma krajami w okresie powojennym, w tym z rządem Stanów Zjednoczonych, nie podlegały ratyfikacji i nie wymagały publikacji. Takie umowy określane są mianem zawieranych w trybie prostym. Powinny być wykonywane przez organy państwa zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego i art. 9 Konstytucji. Wykonanie przez stronę polską kwestionowanego Układu z 1960 r. polegało na przekazaniu umówionych kwot rządowi USA, który z kolei wypłacał odszkodowanie swoim obywatelom. Państwo polskie wywiązało się z tego zobowiązania. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że niedopuszczalna jest kontrola umów międzynarodowych w całości wykonanych, które wywołały skutki wobec obywateli państw obcych. Stanowisko powyższe jest jednolicie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sąd pierwszej instancji w pełni je podzielił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał zasadności zarzutu, że kopie dokumentów urzędowych przekazanych przez stronę amerykańską Polsce, dotyczące roszczeń odszkodowawczych M. L., nie stanowią dowodów pozwalających na dojście do prawdy obiektywnej i ustalenie stanu faktycznego, zwłaszcza, że strony postępowania (rodzina L.) nie zakwestionowały ustaleń poczynionych przez organy. Według Sądu, ustaleń faktycznych nie zakwestionował w istocie także pełnomocnik skarżącej, choć podniósł pewne wątpliwości. Organ słusznie powołał się na ustalenia układających się stron zawarte w protokole wykonawczym do układu polsko - amerykańskiego z dnia 29 listopada 1960 r. Protokół ten stanowi, że reprezentant Stanów Zjednoczonych przekazywać będzie reprezentantowi Polski kopię każdego roszczenia zgłoszonego w terminie do Komisji Odszkodowawczej jak również kopię każdej ostatecznej decyzji. W aktach sprawy znajdują się uwierzytelnione tłumaczenia dokumentów przekazanych Polsce przez stronę amerykańską. Korzystają one z domniemania zgodności z oryginałami dopóki nie zostaną skutecznie podważone. Strona skarżąca zapoznała się z oryginałami dokumentów jakimi dysponuje strona polska na etapie postępowania administracyjnego i nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń. Podniosła jedynie, że kopie nadesłane przez stronę amerykańską nie są poświadczone za zgodność z oryginałem. Z dokumentów tych wynika, że M. L. złożył dnia [...] września 1961 r. wniosek do Komisji Odszkodowawczej o roszczenie w którym określił przedmiot roszczeń. We wniosku tym obok innych nieruchomości wskazał także kamienicę położoną w Krakowie przy ul. [...] (wniosek [...]). Decyzją, uzupełniającą decyzję ([...]), Komisja przyznała mu odszkodowanie za nieruchomość wpisaną do księgi wieczystej [...] położoną w Krakowie przy ul. [...]. W oświadczeniu złożonym i zaprzysiężonym przez notariusza M. L. zrzekł się tytułów prawnych i uprawnień do mienia, za które przyznane zostało odszkodowanie po rozpoznaniu wniosku i przekazał je na rzecz Rządu Polskiego. To oświadczenie jest dla strony polskiej równoznaczne z przyjęciem odszkodowania w zamian za utratę prawa własności. Zastrzeżenie złożone w oświadczeniu nie czyni go nieskutecznym, skoro rząd Polski wykonał w całości obowiązek zapłaty rządowi USA określonej w umowie kwoty na rzecz zaspokojenia roszczeń obywateli USA. W uzasadnieniu cytowanego już postanowienia Trybunał Konstytucyjny powołał się na pismo Ministerstwa Spraw Zagranicznych USA z dnia 7 lipca 1980 r. w którym stwierdzono, że wszelkie roszczenia obywateli USA wynikające z przejęcia własności przez rząd Polski przed dniem 16 lipca 1960 r. zostały zaspokojone na mocy umowy z dnia 16 lipca 1960 r. pomiędzy rządem Stanów Zjednoczonych i Polski. Umowa ta, według Ministerstwa, jest uznawana za ostateczną, nieodwracalną, ważną i obowiązującą zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego. Rząd USA - jak wynika z pisma - jest przekonany, że przez umowę z dnia 16 lipca 1960 r. interesy ogółu osób wnoszących roszczenia zostały rozwiązane najlepiej, jak tylko było to możliwe w istniejącej sytuacji. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaistniały przesłanki, o jakich mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych zapisów. M. L. wystąpił do Komisji Odszkodowawczej z roszczeniem za nieruchomość położoną w Krakowie przy ul. [...] i decyzją ostateczną zostało mu przyznane za tę nieruchomość odszkodowanie. Podpisał też uwierzytelnione oświadczenie o zrzeczeniu się praw do mienia za które zostało przyznane odszkodowanie. Przekazanie przez Reprezentanta Stanów Zjednoczonych stronie polskiej dowodów wygaśnięcia jego praw do mienia objętego wnioskiem oznacza, że odszkodowanie otrzymał (zgodnie z protokołem wykonawczym do umowy z dnia [...] listopada 1960 r. Reprezentant Stanów Zjednoczonych był zobowiązany do przekazania stronie polskiej dowodu wygaśnięcia prawa osób, które otrzymały odszkodowanie). Skoro zaistniały przesłanki o jakich mowa w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, Minister Finansów miał podstawy do wydania decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych.

Skargę kasacyjną złożyła A. T.-D. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w postępowaniu przed Ministrem Finansów art. 61 § 4 K.p.a., co doprowadziło do naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. i w konsekwencji doprowadziło do wadliwości postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia decyzjami Ministra Finansów art. 107 § 1 i 2 K.p.a. w związku z § 2 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1968 r. w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 17, poz.109), a także naruszenia w postępowaniu poprzedzającym te decyzje art. 7, 76 § 1 i 77 K.p.a.,

c) art. 1 ust.1 w związku z art. 5 ust.2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz.65) poprzez przyjęcie, że Układ z dnia 16 lipca 1960 r. między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych był podstawą przejścia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w Krakowie, przy ul. [...]/[...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że o toczącym się postępowaniu administracyjnym nie zostały skutecznie powiadomione S. L. oraz H. L. L., a także D. S. Zawiadomienia do S. L. i H. L. L. zostały wysłane na adresy uwidocznione w akcie notarialnym z dnia [...] lutego 1997 r., przy czym zawiadomienie do H. L. zostało zwrócone z adnotacją poczty amerykańskiej, że adres jest niejasny. Nie wykorzystano art. 18 ust.1 ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej, ani nie wystąpiono do sądu o ustanowienie kuratora w trybie art. 34 § 1 K.p.a. Wyznaczenie kuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie konwalidowało tego braku postępowania administracyjnego. Skarżąca nie zgodziła się z poglądem, że na przesłankę wznowieniową może powoływać się tylko strona, której to uchybienie dotyczy. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., okoliczność ta powinna być uwzględniona w trakcie kontroli wykonywanej przez sąd administracyjny.

W zakresie drugiej podstawy skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła, że decyzja stwierdzająca przejście prawa na rzecz Skarbu Państwa, obok oznaczenia umowy, powinna zawierać datę wejścia w życie tej umowy. Data ta w obydwu decyzjach nie została określona, a zatem decyzje te nie załatwiają sprawy co do istoty.

Skarżąca powtórzyła zarzuty odnoszące się do posługiwania się kopiami dokumentów amerykańskich. Mogło to wystarczać na potrzeby umowy z 1960 r., nie jest jednak wystarczające w świetle art. 76 § 1 K.p.a.

Odnośnie do trzeciej podstawy kasacyjnej, skarżąca ponowiła twierdzenia o braku podstaw do traktowania umowy z 1960 r. jako źródła prawa w świetle art. 91 ust.1 w związku z art. 87 ust.1 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 P.p.s.a., stąd też kontrola instancyjna ograniczyła się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Za skuteczny należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego mają miejsce wtedy, gdy stwierdzone są przesłanki tego wznowienia określone w art. 145 § 1 K.p.a. Od razu zauważyć trzeba, iż przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., polegająca na tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, spośród przesłanek wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., należy do tych, które są tożsame z naruszeniem prawa. Z pewnością nie należy do okoliczności, które zaistniały po wydaniu decyzji (patrz: wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 4728/97, z glosą aprobującą Jana Zimmermanna, OSP 2000/1/16). Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Konstatacja ta wynika zarówno z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., jak i z porównania tej treści z hipotezą art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., według której, inne naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy skutkuje uchyleniem decyzji lub postanowienia, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W stanie prawnym, w którym do sądu administracyjnego pierwszej instancji skierowana jest norma art. 134 § 1 P.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie, czy w odniesieniu do zaskarżonego aktu zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, dotyczy to także podstawy wznowienia postępowania administracyjnego określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., niezależnie od tego, czy zarzut został podniesiony przez podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Dla uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania administracyjnego, z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., następuje na żądanie strony (patrz: wyrok SN z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 200/01, OSNP 2003/24/582; wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 486351; Andrzej Kabat [w:] B Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kantor Zakamycze 2006, s. 315; Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis 2008, s. 358; Tadeusz Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis 2005, s. 458). W orzecznictwie został wyrażony także pogląd odmienny (patrz: wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 51/08, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 509705). Z tym odmiennym stanowiskiem nie można się zgodzić. Przesądzające znaczenie ma tym zakresie treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Dyspozycja tego przepisu (wspólna dla wszystkich przypadków, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), tj. uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części, nie jest uzależniona od aktywności procesowej strony. Wystarczy stwierdzenie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Takie odczytanie treści analizowanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. umacnia przywołane już powyżej unormowanie art. 134 ust.1 P.p.s.a., ograniczone jedynie zastrzeżonym w art. 134 ust.2 P.p.s.a., brakiem możliwości wydania orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Argument wypływający z art. 147 K.p.a., wskazujący na wnioskowy charakter postępowania o wznowienie opartego o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nie może mieć znaczenia przesądzającego, skoro w hipotezie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie dokonano żadnego rozróżnienia podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym także ewentualnego podziału opartego o kryterium aktywności strony lub działania organu z urzędu. Nadto, jak zwrócono uwagę w uzasadnieniu wyroku SN z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 200/01, nie jest w orzecznictwie kwestionowana kompetencja sądu administracyjnego do uchylenia zaskarżonego aktu, mimo braku wniosku strony w tej mierze, gdy po wydaniu aktu, a przed orzeczeniem sądu, wydany zostanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego eliminujący z porządku prawnego przepis, na podstawie którego wydany został zaskarżony akt, chociaż przecież w postępowaniu administracyjnym wznowienie postępowania z tego powodu następuje także tylko na żądanie strony (art. 145a K.p.a. w związku z art. 147 K.p.a.).

W postępowaniu sądowym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, zakończonym wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 802/08, nie uwzględniono z urzędu przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji, określonej w art. 145 § 1 Pkt 1 lit. b P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wyartykułował pogląd, według którego na przesłankę wznowieniową, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., może powoływać się tylko ta strona, której przesłanka dotyczy, gdyż uchybienie narusza tylko jej interes prawny. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powoływanie się na tę przesłankę przez stronę, której ta przesłanka nie dotyczy, nie może być skuteczne. Jak wynika z powyższych uwag, w ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie stanowisko Sądu pierwszej instancji stanowiło naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyczerpywało zatem przesłanki podstawy kasacyjnej określone w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

Przed wykazaniem wpływu omówionego uchybienia na wynik sprawy, konieczne jest precyzyjne opisanie sytuacji procesowej, w kontekście, wynikającego z art. 190 P.p.s.a., związania Sądu pierwszej instancji wykładnią zawartą w uzasadnieniu poprzedniego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 327/08). Przede wszystkim, Naczelny Sąd Administracyjny odnotował, że S. (A.) L. i H. L.-L. są wskazane w zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2006 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2006 r. jako strony postępowania administracyjnego i adresaci decyzji. Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że następcy prawni M. L., stosownie do art. 33 § 1 P.p.s.a., są uczestnikami postępowania sądowego na prawach strony. Według sądu odwoławczego, sukcesorzy M. L. mają interes prawny w "niniejszej sprawie". Naczelny Sąd Administracyjny, jakkolwiek przywołał art. 33 § 1 P.p.s.a., nie wypowiedział się co do tego, czy będące stronami postępowania administracyjnego S. (A.) L. oraz H. L.-L. brały udział w tym postępowaniu, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. To zaś, że osoby te, bez swojej winy, nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jest okolicznością bezsporną. Nie zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania i nie doręczano im decyzji. Sąd pierwszej instancji, rozpoznając ponownie sprawę, wprost ocenił, że niewyznaczenie kuratora dla tych stron, na etapie postępowania administracyjnego, było uchybieniem. Należało zatem przyjąć, że bez własnej winy nie brały one udziału w postępowaniu administracyjnym (por. Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 667; Małgorzata Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", LEX 2009, s. 715). Skoro miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, którego skutkiem powinno być uchylenie zaskarżonej decyzji, a Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, to naruszenie przepisu postępowania, czyli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., polegające na przyjęciu, że okoliczność niebrania bez własnej winy udziału w postępowaniu administracyjnym sąd uwzględnia tylko na zarzut tej strony, miał istotny wpływ na wynik sprawy. Z wynikiem sprawy sądowej musi być bowiem utożsamiana treść rozstrzygnięcia podjętego w wyroku (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 480247; wyrok NSA z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1156/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 389349).

Nie jest natomiast usprawiedliwiona podstawa kasacji polegająca na naruszeniu przepisu postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i 2 K.p.a. w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 1968 r. w sprawie trybu dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 17, poz.109). Wbrew zarzutowi, data wejścia w życie umowy, wymagana przepisem § 2 w/w rozporządzenia, czyli data wejścia w życie Układu zawartego w dniu 16 lipca 1960 r. między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, została w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2006 r. wyraźnie wskazana. Ten konieczny składnik decyzji nie został wyeliminowany w decyzji zaskarżonej, skoro organ rozstrzygając ponownie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2006 r.

Nie jest usprawiedliwiona ta część omawianej podstawy proceduralnej skargi kasacyjnej, która zawiera zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 76 § 1 oraz 77 K.p.a. Powtórzyć należy za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że uwierzytelnione tłumaczenia dokumentów przekazanych przez stronę amerykańską korzystają z domniemania zgodności z oryginałami dopóki nie zostaną skutecznie podważone.

Z uwagi na skuteczne podniesienie w skardze kasacyjnej zarzutu proceduralnego, dotyczącego do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast odnieść się do podstawy materialnej skargi kasacyjnej (patrz: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSA i wsa 2005/6/120).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z art. 203 pkt 1 P.p.s.a.