Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1390/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8a ust. 1 i 2, art. 15, art. 22, art. 24
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej Z. G. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2018 r.

nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej

i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku Z. G. z dnia [...] czerwca 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionej art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Organ podał, że we wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że Z. G. pracowała od dnia [...] grudnia 1979 r. jako [...] w Wydziale [...] SB KWMO w [...], a następnie do [...] lipca 1990 r. jako [...] w Wydziale [...] KWMO [...] wykonując prace biurowe związane z obsługą sekretariatu. Pełnomocnik podkreślił, że zakres powierzonych w tym okresie Z.G. czynności służbowych był marginalny i nikły w znaczeniach struktury ówczesnego aparatu komunistycznych organów bezpieczeństwa państwa. Następnie przedstawiono przebieg służby w Policji i zadania realizowane przez wnioskodawczynię, aż do dnia odwołania ze służby wskutek nabycia prawa do emerytury. Pełnomocnik podkreślił, że wnioskodawczyni wielokrotnie osobiście uczestniczyła w realizacji wielu spraw, które doprowadziły do zatrzymania groźnych przestępców oraz odzyskania mienia dużej wartości. Powierzone obowiązki wykonywała w sposób rzetelny, wyróżniając się dużym zaangażowaniem i starannością, a efekty jej pracy były cenione i nagradzane.

Minister ustalił, że Z. G. została zwolniona ze służby w Policji w dniu [...] lipca 2008 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.

Organ wskazał, że z pisma z dnia [...] maja 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że Z. G. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] grudnia 1979 r. do dnia [...] kwietnia 1982 r., tj. 2 lata, 4 miesiące i 16 dni.

W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 28 lat, 7 miesięcy

i 16 dni (od [...] grudnia 1979 r. do [...] lipca 2008 r.).

Organ wskazał, że z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] października 2017 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby Z. G. nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby.

Minister podał, że Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r., (znak: [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Z.G. po dniu [...] września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki. Wielokrotnie przyznano jej zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, a także nagrody pieniężne. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wnioskującemu karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).

Krótkotrwałość w ocenie organu winna być rozumiana jako czasookres obejmujący tygodnie, w ostateczności miesiące. Zdaniem organu, okres liczony w szerszym zakresie nie może być uznany za krótkotrwały, bowiem nie sposób scharakteryzować go jako odpowiadający powyższej wykładni językowej.

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne.

Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,

a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ stwierdził, że służba zainteresowanej pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 2 lat, 4 miesięcy i 16 dni, a całkowity okres służby strony wynosi 28 lat, 7 miesięcy i 16 dni. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały.

Organ podał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Z. G. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania

i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby Z.G. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była

z narażeniem zdrowia i życia. Organ zaznaczył, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust 1 pkt 2 ustawy.

Organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia,

w ocenie organu nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazanej ustawy.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r.

nr [...] stała się przedmiotem skargi Z. G., reprezentowanej przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

- art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnych funkcjonariuszy (...) polegające na jego błędnej wykładni i nieuzasadnionym przyjęciu, że przesłanka krótkotrwałości służby, wedle wykładni językowej oraz słownika wyrazów bliskoznacznych "winna być rozumiana jako czasookres obejmujący tygodnie, a w ostateczności miesiące", w sytuacji gdy wniosków takich nie sposób wywieść zarówno

z tej wykładni, jak również z powołanego słownika, co stanowi dowolność uznania administracyjnego organu i nieuprawnione zakreślanie ram czasowych pojęcia, co też w konsekwencji skutkowało uznaniem braku spełnienia przesłanki krótkotrwałości przez skarżącą;

- art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż nie zachodzi przesłanka "krótkotrwałości" służby w ujęciu proporcjonalnym przy jednoczesnym marginalizowaniu tegoż ujęcia w stosunku do jej ujęcia bezwzględnego, w sytuacji gdy okres 2 lat 4 miesięcy i 16 dni do całkowitego okresu służby skarżącej wynoszącego 28 lat 7 miesięcy i 16 dni prowadzi do wniosku, iż przesłanka krótkotrwałości została spełniona;

- art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, iż warunkiem koniecznym zastosowania przepisu jest pełnienie służby z narażeniem zdrowia i życia w sytuacji, gdy brzmienie literalne przepisu poprzez dodanie sformułowania "w szczególności" wskazuje, iż jest to przesłanka mająca wyłącznie charakter dodatkowy, przykładowy, a katalog przesłanek jest katalogiem otwartym, co doprowadziło do błędnego uznania, iż brak jest podstaw do skorzystania przez skarżącą z uprawnień wynikających z wskazanego przepisu;

- art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że "szczególnie uzasadniony przypadek" należy rozumieć jako przesłankę odrębną i niezależną w stosunku do przesłanek wymienionych w pkt 1 i 2 ust. 1 jako dodatkowe okoliczności, które musi spełnić skarżąca w sytuacji, gdy literalne brzmienie ust. 1 wskazuje, iż przez szczególnie uzasadniony przypadek należy rozumieć wyłącznie łączne spełnienie przesłanek określonych w pkt 1 i 2 tego ustępu, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż skarżąca nie może skorzystać z uprawnień wynikających z powyższego przepisu.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Rozszerzył argumentację w odniesieniu do postawionych zarzutów. Wskazał m.in., że organ nie wyjaśnił co przesądziło, iż za "krótkotrwały" uznał wyłącznie okres tygodni czy miesięcy, a za takowy nie uznał np. okresu lat czy dni.

Zdaniem skarżącej, w ujęciu proporcjonalnym przesłanki "krótkotrwałości", która ma niebagatelne znaczenie z punktu widzenia oceny jej zaistnienia, organ w sposób błędny przyjął, iż okresu służby na rzecz państwa totalitarnego nie można, w tej sytuacji, uznać za krótkotrwały. Jeżeli bowiem powyższy okres przeliczyć wyłącznie na miesiące, wówczas z 316 miesięcy całej służby skarżącej, służba na rzecz państwa totalitarnego wynosi niespełna 29 miesięcy.

Pełnomocnik podniósł, że skarżąca nie podziela twierdzenia organu

że przesłanki krótkotrwałości służby i rzetelności tej służby nawet z narażeniem życia

i zdrowia nie wystarczą do oceny czy zastosowanie art. 8 a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Dokonana w ten sposób wykładnia powoduje wprowadzenie dodatkowych przesłanek wskazujących na konieczność wykazania przez osobę uprawnioną nadzwyczajnych osiągnięć wyróżniających ją na tle pozostałych funkcjonariuszy, co należy uznać za bezpodstawne i nieuzasadnione.

Nie sposób przyjąć, jak czyni to organ, iż "szczególnie uzasadniony przypadek" jest dodatkową i odrębną przesłanką konieczną do uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Użyty przez ustawodawcę w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) zwrot "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem nieostrym, zawierającym elementy ocenne. Przy stosowaniu pojęcia nieostrego organ jest zobowiązany do wykazania poprawności jego rozumienia i przedstawienia przekonujących w tym zakresie argumentów. Organ winien dokonać zatem doprecyzowania, skonkretyzowania tego pojęcia przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych indywidualnej sprawy oraz kontekstu normatywnego, w którym pojęcie to funkcjonuje.

W sprawie niniejszej organ odnosząc się do tego pojęcia wskazał,

że "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona, poza spełnieniem dwóch przesłanek z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ podał, że uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy

i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których krótkotrwałość służby jest niezaprzeczalna, a rzetelność służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami.

W ocenie Sądu takie rozumienie pojęcia szczególnie uzasadnionego przypadku jest na gruncie powołanego przepisu uprawnione. Podkreślić jednakże należy, że przez szczególnie uzasadniony przypadek można – na gruncie tego przepisu – rozumieć nie tylko wyjątkowe osiągnięcia, czy wybitne zasługi funkcjonariusza w służbie, zwłaszcza pełnionej z narażeniem życia i zdrowia, jak również przykłady zaangażowania w służbę znajdujące odzwierciedlenie w nagrodach i odznaczeniach ale także zdarzenia losowe, czy wybitne zasługi lub dokonania dla kraju, które ze służbą związane nie były.

Nie można tym samym za trafne uznać twierdzenie skargi, że szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi w każdym przypadku, gdy tylko spełnione

są przesłanki z pkt. 1 i 2 art. 8a ust. 1 wymienionej ustawy.

Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków, a także braku informacji o narażeniu zdrowia i życia, które to ustalenia nie są kwestionowane przez stronę. Służba skarżącej na rzecz totalitarnego państwa pełniona była przez okres 2 lat, 4 miesięcy i 16 dni. Ustalenie to dokonane zostało przez Ministra na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2017 r. tj. informacji o przebiegu służby

Nr [...]. Wynika z niego, że Z.G. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy, w okresie od dnia [...] grudnia 1979 r. do dnia [...] kwietnia 1982 r. Organ ustalił też, że całkowity okres służby skarżącej wynosi 28 lat, 7 miesięcy i 16 dni (od [...] grudnia 1979 r. do [...] lipca 2008 r.). Także to ustalenie nie było kwestionowane.

Dokonując oceny, czy okres służby skarżącej na rzecz totalitarnego państwa był okresem krótkotrwałym, a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził,

że przesłanka ta nie została spełniona.

Sąd oceny tej nie podziela. Biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącej wynosi aż 28 lat, 7 miesięcy i 16 dni, uznać należy, że służba przez okres 2 lat, 4 miesięcy i 16 dni na rzecz państwa totalitarnego na stanowisku [...] była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Za dowolne należy uznać stwierdzenie organu, że krótkotrwałość powinna być rozumiana jako okres obejmujący tygodnie, w ostateczności miesiące. Trafnie organ wskazał w decyzji, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie. Nie stanowi trafnej indywidualnej oceny stwierdzenie, że w każdym przypadku tylko służba obejmująca "tygodnie, ostatecznie miesiące" może być uznana za krótkotrwałą. Zgadzając się z organem, co do tego, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, stwierdzić należało, że jako krótkotrwała może być też rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Nie można w przypadku skarżącej stwierdzić, że jej służba na rzecz totalitarnego państwa na stanowisku [...] była służbą wieloletnią

i charakteryzowała się trwałością. W stanie faktycznym tej sprawy przyjąć należy,

że okres 2 lat, 4 miesięcy i 16 dni był okresem krótkotrwałym. Zasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżąca rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Organ powołał się w tym zakresie na pismo Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. Stwierdził, że Z. G. po dniu [...] września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki. Wielokrotnie przyznano jej zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, a także nagrody pieniężne. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wnioskującemu karach dyscyplinarnych. Jednocześnie Minister stwierdził, że brak jest dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań

i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Kwestia braku dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia, na co wskazał organ, nie stanowi w tej sprawie podstawy do przyjęcia, że przesłanka ta nie została spełniona. Organ stwierdził zresztą, na podstawie pisma Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2017 r., że Z. G. po dniu

12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki. Okoliczności powołane w piśmie KGP bezspornie świadczą o spełnieniu przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Za zasadny tym samym Sąd uznał zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia organu, że sprawa ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, wskazania wymaga, że ocena organu w tym zakresie wymyka się w istocie sądowej kontroli. Minister stwierdził bowiem, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nie wskazał jednak, jakie wybitne osiągnięcia miałyby, czy mogłyby zostać uznane przez organ za wyróżniające skarżącą na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ nie doprecyzował też, czy ocenę swoją w tym zakresie odnosi do funkcjonariuszy danej jednostki, czy też wszystkich funkcjonariuszy Policji. Organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby sprawa ta stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających

z art. 8a ustawy. Minister nie przedstawił jednak żadnych faktów dotyczących służby skarżącej, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu

nie pozwalają na przyjęcie, iż jest to szczególnie uzasadniony przypadek. Organ nie przybliżył także postawy skarżącej i jej osiągnięć w służbie, choć także te okoliczności wskazał jako nie przemawiające za uznaniem, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Ocenę organu co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku należało tym samym uznać za dowolną. Nie sposób na podstawie tak ogólnie ujętej argumentacji (pewnej ogólnej formuły) stwierdzić, że ocena organu, co do braku szczególnie uzasadnionego przypadku jest uzasadniona. Organ naruszył tym samym w tym zakresie przepis art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., także uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym aspekcie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przyjmie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy i dokona wyczerpującej oceny, co do tego,

czy sprawa skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Wyrażając ocenę w tym zakresie organ przywoła fakty dotyczące służby skarżącej, jej postawy, charakteru służby i warunków jej pełnienia, o czym była mowa w zaskarżonej decyzji i odniesie powyższe do tych osiągnięć w służbie, które uznaje za wybitne, czy szczególnie wyróżniające. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny tych okoliczności, organ podejmie decyzję.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie

2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy.

Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).