Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 592/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 a  ust. 1,  art. 92b ust. 1,  art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 10 ust. 2 i  ust. 3
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2012 r., nr [...] Inspektor Pracy w G., na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.) oraz art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), nałożył na J. K., prowadzącego działalność gospodarczą A, karę pieniężną w kwocie 18.000 zł. z tytułu naruszenia norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw w jeździe oraz dziennego i tygodniowego czasu odpoczynku kierowców w transporcie międzynarodowym. Powyższe naruszenia wyrażały się w skróceniu przez kierowców zatrudnianych w kontrolowanym przedsiębiorstwie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, prowadzeniu przez nich pojazdu przez okres dłuższy niż 4,5 godziny bez wymaganej przerwy, jak również wiązały się z przekroczeniem maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu tegoż przewozu, a także przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni przy wykonywaniu przewozu drogowego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K. zarzucając organowi naruszenie art. 107 ust. 3 k.p.a., polegające na braku uzasadnienia w decyzji z jakiego powodu wniosek dowodowy przewoźnika tj. kopia zestawienia pracowników biorących udział w spotkaniu wraz z ich podpisami, na którym to spotkaniu kierowcy zostali poinformowani przez pracodawcę o konieczności stosowania przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, odpoczynkach nie został uwzględniony jako dowód w sprawie na okoliczność zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy.

Decyzją z dnia 14 czerwca 2012 r., nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że naruszenia stwierdzono podczas kontroli przedsiębiorstwa A w okresie od 2 do 28 lutego 2012 r., a zostały one szczegółowo opisane w treści protokołu z kontroli. Organ wyjaśnił, iż w dniu 11 kwietnia 2012r. zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej i poinformowano o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, w zakresie stwierdzonych naruszeń. Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r. wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego oraz dołączyła kserokopię listy obecności zatytułowanej: "Zestawienie pracowników, biorących udział w spotkaniu w 2011 r." , wyjaśniając przy tym, że jest to lista obecności ze spotkania, na którym kierowcy zostali poinformowani przez pracodawcę o konieczności stosowania przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, odpoczynkach i przerwach.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kierowcy przesłuchiwani w charakterze świadków, w związku z wniesionymi przez J. K. zastrzeżeniami do treści protokołu kontroli zeznali, że nie byli informowani przez pracodawcę w 2011 r. o obowiązujących ich przepisach w zakresie czasu pracy, w tym także kierowcy których nazwiska znajdowały się na liście obecności przedłożonej wraz z odwołaniem. Kierowcy: J. L., K. D., M. S., A. S., K. W., W. Ł. zeznali, że o popełnionych przez nich w 2011 r. naruszeniach przepisów o czasie prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw i odpoczynków dowiedzieli się od J. K. dopiero po kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Wcześniej pracodawca nie przeprowadzał rozmów dyscyplinujących z kierowcami. Mając powyższe ustalenia na uwadze w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji słusznie uznał, że lista obecności z bliżej nie określonego spotkania pracodawcy z pracownikami - nie opatrzona datą, ani wskazaniem czego spotkanie dotyczyło nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przedsiębiorstwie nie było bieżącego monitoringu czasu pracy kierowców i analizy plików pobranych z kart kierowców pod kątem ewentualnego naruszania przez nich przepisów w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw i odpoczynków. W związku z faktem, że w przedsiębiorstwie nie dokonywano kontroli, J. K. nie mógł stosować odpowiednich rozwiązań organizacyjnych mających na celu wyeliminowanie takich naruszeń prawa. Na brak odpowiedniej dyscypliny wskazuje fakt, że pracodawca nie zastosował w 2011 r. wobec żadnego z kierowców kar porządkowych ani rozmów dyscyplinujących w związku z popełnianymi przez nich naruszeniami. Powyższe potwierdzili w zeznaniach przesłuchiwani kierowcy. Ponadto kierowcy zatrudnieni w przedsiębiorstwie sporządzali wydruki z urządzenia rejestrującego, jednakże wydruki te niszczyli po upływie 28-29 dni, ponieważ pracodawca nie wydał polecenia przechowywania wydruków ani przekazywania wydruków do pracodawcy. Przedsiębiorca tym samym nie realizował obowiązku przechowywania wydruków z urządzenia rejestrującego przez co najmniej rok po ich sporządzeniu, wynikającego z art. 14 ust 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Powyższe wskazuje na całkowity brak kontroli kierowców przez przedsiębiorcę, co w konsekwencji wyklucza możliwość zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej przy wykonywaniu przewozów drogowych. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że art. 92 b ustawy o transporcie drogowym w stosunku do kontrolowanego przedsiębiorcy nie mógł znaleźć zastosowania. Przedsiębiorca nie zapewnił właściwej organizacji i dyscypliny pracy, ponieważ nie realizował obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 2 rozporządzenia WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dn. 15.03.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 Urz. UE L.102/1 z dn. 11.04.2006 r.), w myśl którego przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał za udowodnione naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców, opisane w tabeli zamieszczonej na stronach 2-23 zaskarżonej decyzji z dnia 24 kwietnia 2012 r..

Organ zasadnie nałożył karę za: skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w kwocie 11.600 zł; przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego w kwocie 2.700 zł; przekroczenie łącznego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni przy wykonywaniu przewozu drogowego w łącznej kwocie 1.300 zł; prowadzenie pojazdu przez okres dłuższy niż 4,5 godziny bez wymaganej przerwy w łącznej kwocie 3.200 zł. Okręgowy Inspektor Pracy wyjaśnił nadto, że w decyzji organu pierwszej instancji wskazano podstawę prawną upoważniającą organ do nałożenia kary, zamieszczono uzasadnienie faktyczne, poprzez szczegółowy opis każdego stwierdzonego naruszenia, wskazujący termin, miejsce, czas oraz sposób popełnionego przez wymienionych w treści decyzji kierowców. W decyzji organ prawidłowo sporządził uzasadnienie prawne, przywołując treść odpowiedniego przepisu, który został naruszony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł J. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż korzystając z przysługującego mu prawa złożył wyjaśnienia i przedłożył kopię listy obecności ze spotkania jakie miało miejsce w 2011, na którym to spotkaniu kierowcy oprócz spraw organizacyjnych zostali poinformowani przez pracodawcę o konieczności stosowania przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, odpoczynkach oraz przerwach. Ponadto wyjaśnił, że kierowcy przeszli w 2011 roku obowiązkowe szkolenie okresowe kierowców, odbyte na koszt pracodawcy, podczas którego zostali wyczerpująco, zgodnie z powszechnie obowiązującym programem szkolenia poinformowani o zasadach wykonywania przewozu drogowego w tym o obowiązujących normach prowadzenia pojazdu, przerwach i odpoczynkach. Skarżący podniósł również, iż obowiązujący u niego system wynagradzania nie zachęcał kierowców do naruszania przepisów wynikających z rozporządzenia UE 561/2006 i rozporządzenia EWG 3821/85, co też potwierdzili kierowcy. Zdaniem przedsiębiorcy spełnione zostały przesłanki wynikające z dyspozycji art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zakresie wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika i umorzenia postępowania. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji wydając decyzję administracyjną lakonicznie odniósł się do podnoszonych przez przedsiębiorcę informacji. Nie odniósł się on bowiem do obowiązkowych szkoleń okresowych kierowców, które w zamiarze ustawodawcy miały doprowadzić do tego by to właśnie kierowca, jako stosujący na co dzień przepisy o czasie pracy miał pełną wiedzę jak prawidłowo wykonywać przewóz drogowy. Skarżący celowo informował organ kontrolny o odbytych szkoleniach w 2011 roku, by kontrolujący mieli pełną wiedzę na temat działań podejmowanych przez przedsiębiorcę na rzecz zapewnienia zgodnego z prawem wykonywania przewozu drogowego. Na koniec 2011 roku odbyło się spotkanie przedsiębiorcy z kierowcami na którym omawiano między innymi kwestie dotyczące czasu pracy kierowców. Przedsiębiorca zebrał listę z podpisami osób uczestniczących. W ocenie skarżącego zdanie w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji o treści "Na dokumencie brak daty spotkania a także wskazania czego spotkanie dotyczyło" nie jest wystarczającym wyjaśnieniem dlaczego dowód ten został uznany za niewiarygodny. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i z jakich przyczyn odmówił ustalenia określonych faktów zgodnie z twierdzeniami strony, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Organ pierwszej instancji oparł się na ustaleniach z kontroli zakończonej protokołem podpisanym w dniu 11 kwietnia 2012 roku, którego to protokołu załącznikiem były protokoły przesłuchania świadków. Organ pierwszej instancji wszczęte postępowanie administracyjne ograniczył jedynie do analizy protokołu z kontroli oraz pisma przedsiębiorcy i w uzasadnieniu do decyzji uznał, że dowód przeprowadzony ze świadków w trakcie postępowania kontrolnego był wiarygodny. Tymczasem nie był to dowód przeprowadzony w trakcie postępowania administracyjnego i przedsiębiorca jako strona postępowania administracyjnego nie mógł w pełni korzystać z uprawnień przewidzianych art. 79 k.p.a.. Przesłuchanie świadków było przeprowadzone w dniu 3 kwietnia 2012 bez udziału strony, w tym możliwości zadawania pytań i składania wyjaśnień w trakcie przesłuchania. Przesłuchania prowadzone w ten sposób w rzeczywistości pozbawiło stronę praw związanych z aktywnym uczestniczeniem w gromadzeniu dowodów.

W ocenie skarżącego organ dokonując interpretacji przepisu art. 92b ustawy o transporcie drogowym naruszył zakres swoich uprawnień, gdyż organy administracji państwowej wydając decyzję są obowiązane stosować obowiązujące normy prawne a nie wytworzone przez siebie interpretacje lub tworzone poprzez interpretację prawo. Ustawodawca wprowadził wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika w art. 92 b ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012r. wskazując przesłanki tej odpowiedzialności i są to dwie przesłanki, tj:

1. właściwa organizacja i dyscyplina pracy ogólnie wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów:

- rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

- rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

- Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2. prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W ocenie skarżącego obie te przesłanki zostały przez niego spełnione.

Przewoźnik mając na celu zapewnienie przestrzegania przepisów rozporządzenia 561/2006 tak ustalał czas wykonania przewozu by kierowca nie naruszając przepisów mógł dojechać na miejsce docelowe. Na etapie zlecania przewozu kierowcy, przedsiębiorca może świadomie wpływać na sposób wykonywania przewozu i czas trwania. Natomiast podczas samego już wykonywania przewozu możliwości przedsiębiorcy ograniczają się tylko do proszenia kierowcy o prawidłową jazdę. Stosowanie sankcji leżących w gestii pracodawcy po dokonanym naruszeniu nie zmienia faktu jego istnienia. Ponadto kary porządkowe mogą być stosowane w określonych przypadkach i nieprzestrzeganie rozporządzenia 561/2006 nie stanowi jednej z podstaw nałożenia kary porządkowej. Co do stwierdzenia, iż przedsiębiorca nie gromadził wydruków i kierowcy je niszczyli to skarżący stwierdził, iż obowiązkiem kierowcy jest dokonać wydruku i przekazać go przewoźnikowi. Jeżeli tego nie zrobi to narusza przepisy rozporządzenia 3821/85, a niszcząc dowody popełnia przestępstwo z art. 276 kk i organ kontrolny powinien o tym powiadomić organy ścigania, jeżeli w trakcie postępowania podjął wiadomość o popełnieniu przestępstwa.

Skarżący podniósł nadto, że przepisy art. 92b ustawy o transporcie drogowym zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2012 r., zaś kontrola rozpoczęła się 27 stycznia 2012 roku. Zmienione przepisy zostały przez przedsiębiorcę być może niewłaściwie zrozumiane, ale w okresie pomiędzy ich wejściem w życie, a dniem kontroli przedsiębiorca nie mógł nawet jeden raz zastosować kar porządkowych (gdyż kierowcy byli w trasie) czy też zastosować się do dyspozycji art. 92b ustawy o transporcie drogowym wskazanym przez organy obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Skarżący nie kwestionował w toku postępowania samego przekroczenia norm czasu pracy kierowców stwierdzonego w toku kontroli, podnosił jednak, iż w jego ocenie spełnione zostały warunki określone w art. 92 b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - zwanej dalej "ustawą" (Dz. U z 2007 r., Nr 125 poz. 874 ze zm.) czyniące bezzasadnym nałożenie kary na podmiot wykonujący przewóz drogowy.

Stosownie do treści powyższego przepisu nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Sąd podziela stanowisko organu, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że art. 92b ustawy o transporcie drogowym w stosunku do kontrolowanego przedsiębiorcy nie mógł znaleźć zastosowania. Przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniających rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 1.04.2006) nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców tak, aby nie dochodziło do naruszeń. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisy rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów oraz odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się pracownicy tego przedsiębiorstwa.

Z akt sprawy wynika, że na skutek kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącego ustalono szereg naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców. Inspektorzy pracy na wniosek strony przesłuchali w charakterze świadków wskazanych przez J. K. kierowców, które to zeznania potwierdziły brak w przedsiębiorstwie regularnej kontroli przestrzegania tych przepisów. Z protokołu kontroli wynika, iż pracodawca nie analizował danych z tachografów cyfrowych oraz danych zawartych w plikach kart kierowców pod kątem ich czasu pracy oraz przestrzegania przepisów o czasie prowadzenia pojazdu. W przedsiębiorstwie nie było również bieżącego monitoringu czasu pracy kierowców. W związku z faktem, że w przedsiębiorstwie nie dokonywano kontroli, skarżący nie mógł stosować odpowiednich rozwiązań organizacyjnych mających na celu wyeliminowanie popełnianie przez kierowców naruszeń przepisów o czasie jazdy, obowiązkowych odpoczynkach i przerwach. Na brak odpowiedniej dyscypliny wskazuje również fakt, że pracodawca nie zastosował w 2011 r. wobec żadnego z kierowców kar porządkowych, rozmów dyscyplinujących w związku z popełnianymi przez nich naruszeniami.

Konsekwencją wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i odpoczynków jest kara pieniężna. Wykaz naruszeń obowiązków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Z kolei art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi, że ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20 000 zł dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92 a ust. 3 pkt 2).

Istotne znaczenie dla interpretacji pojęcia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ma przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85, który stanowi, że przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Zatrudnieni w przedsiębiorstwie kierowcy przesłuchani podczas kontroli wskazali, iż sporządzali wydruki z urządzenia rejestrującego, jednakże wydruki te niszczyli po upływie 28-29 dni, ponieważ pracodawca nie wydał im polecenia przechowywania wydruków ani przekazywania wydruków do pracodawcy. Przedsiębiorca nie realizował zatem obowiązku przechowywania wydruku z urządzenia rejestrującego przez co najmniej rok po ich sporządzeniu, wynikającego z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Powyższe wskazuje na całkowity brak kontroli kierowców przez przedsiębiorcę, co w konsekwencji wykluczało możliwość zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej przy wykonywaniu przewozów drogowych. Sam skarżący powoływał się w toku postępowania na zbyt wysoki koszt oprogramowania niezbędnego dla analizowania danych odczytów z urządzeń rejestrujących czas pracy kierowców.

Nie można podzielić poglądu skarżącego, że organizacja pracy w poddanym kontroli przedsiębiorstwie była prawidłowa, a za stwierdzone uchybienia powinni odpowiadać wyłącznie kierowcy zatrudnieni przez skarżącego. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący nie reagował na bieżąco na pojawiające się uchybienia, na co wskazano wyżej. Twierdzenia skarżącego, że spełnił on obie przesłanki wynikające z art. 92 b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie znalazły potwierdzenia w przedmiotowej sprawie.

W odniesieniu zaś do przedłożonej przez skarżącego listy obecności ze spotkania pracodawcy z kierowcami organ kontroli nie mógł uznać, że stanowi ona potwierdzenie wypełniania przez przedsiębiorstwo transportowe obowiązku regularnych kontroli przestrzegania przepisów o czasie jazdy i obowiązkowych odpoczynkach i przerwach. Na dokumencie tym brak jest bowiem określenia daty i przedmiotu spotkania. A zatem słusznie organ pierwszej instancji uznał, że nie może ona stanowić podstawy do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Powodów do spotkania pracodawcy i pracowników mogło być oczywiście wiele.

Przedsiębiorca ma obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie transportowym, aby wyeliminować lub przynajmniej zminimalizować zagrożenie wystąpienia naruszeń przepisów regulujących kwestię czasu pracy kierowców. Samo poinformowanie kierowcy o obowiązku przestrzegania czasu pracy lub skierowanie do niego takiego polecenia nie jest wystarczające. Ten obowiązek jest oczywisty i wynika ze wskazanych wyżej przepisów prawa. Chodzi o zastosowanie takich rozwiązań organizacyjnych, które zawierać będą bodźce skłaniające kierowców do przestrzeganie przepisów prawa. Dopiero wykazanie, że przedsiębiorca takie rozwiązania zastosował, a pomimo tego kierowca naruszył przepisy, spowodować może uwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Skarżący jest profesjonalistą. Winien więc sprawować ścisły nadzór i kontrolę przestrzegania przepisów prawa przez swych pracowników. Zważyć należy, że powołane powyżej prawodawstwo wspólnotowe przypisuje szczególną wagę zapewnieniu przestrzegania i kontrolowania ścisłych norm czasu pracy kierowców, związanemu z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu lądowym w sytuacji komercyjnej presji na ilość przewożonych ładunków i szybkość wykonywanych przewozów. Presja ta prowadzić może, przy braku konsekwentnego i skutecznego egzekwowania przepisów regulujących kwestię czasu pracy kierowców do zagrożenia bezpieczeństwa nie tylko kierowców ale i innych uczestników ruchu drogowego. Wszystkie obowiązki wynikające z powołanych wyżej przepisów prawa wspólnotowego obciążały przedsiębiorcę transportowego już od czasu ich wejścia w życie – rozporządzenia są bowiem aktami prawa podlegającymi bezpośredniemu stosowaniu. Wejście natomiast w życie od 1 stycznia 2012r. art. 92 b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ma jedynie taki skutek, że pracodawca może w wymienionych w tym przepisie sytuacjach zwolnić się od odpowiedzialności. Nie oznacza to bynajmniej, że w okresie wcześniejszym pracodawcę nie obciążały obowiązku określone w omawianych wyżej przepisach prawa wspólnotowego.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących przesłuchania świadków przed wszczęciem postępowania, bez udziału skarżącego, jak i faktu, że skarżący nie był poinformowany o terminie przesłuchania świadków, nie mógł w nich uczestniczyć, oraz nie był pouczony o przysługujących mu prawach wskazać należy, iż są on bezzasadne, albowiem organy przeprowadziły postępowanie kontrolne zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W myśl art. 93 ust.1 ustawy karę pieniężną, o której mowa w art. 92 a ust. 1 nakłada w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Karę nakłada się w wysokości określonej w załączniku nr 3 do ustawy dla przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz (art. 92 a ust. 6 ustawy).

Stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. j. Dz. U z 2012 r., poz. 404) inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy – są uprawnieni do kontroli zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju. Kontrolę tę przeprowadza się zgodnie z przepisami ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Zgodnie z jej art. 23 ust. 1 pkt 3 w toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo żądania od podmiotu kontrolowanego oraz od wszystkich pracowników lub osób, które są lub były zatrudnione, albo które wykonują lub wykonywały pracę na jego rzecz na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osób wykonujących na własny rachunek działalność gospodarczą, a także osób korzystających z usług agencji zatrudnienia, pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą oraz wzywania i przesłuchiwania tych osób w związku z przeprowadzaną kontrolą. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 ustawy ustalenia kontroli dokumentowane są, z zastrzeżeniem ust. 10 w formie protokołu. Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole (ust. 4). Zastrzeżenia zaś należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu (ust. 5). W ust. 6 wskazano, iż w razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, inspektor pracy przeprowadzający kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń - zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym postępowanie kontrolne, uregulowane w rozdziale 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, z uwagi na specyfikę zasad nim rządzących, stanowi szczególny rodzaj postępowania, odrębnego od postępowania administracyjnego w rozumieniu k.p.a. Postępowanie dowodowe w ramach procedury kontrolnej prowadzi się zatem w oparciu o przepisy tej ustawy, umożliwiające na przykład w pewnych sytuacjach nawet zachowanie w tajemnicy danych osobowych osoby przesłuchiwanej (art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy przepisy k.p.a. stosuje się jedynie posiłkowo – w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie.

W ocenie Sądu organy administracyjne w sposób prawidłowy, zgodny z obowiązującymi przepisami ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadziły kontrolę przedsiębiorstwa skarżącego i w jej rezultacie, na podstawie ustaleń protokołu kontroli nałożyły karę pieniężną w wysokości 18 000 zł. z tytułu naruszenia norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw w jeździe oraz dziennego i tygodniowego czasu odpoczynku kierowców w transporcie międzynarodowym.

Postępowanie dowodowe przeprowadzono zgodnie z przepisami ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, co doprowadziło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji również do prawidłowego jej rozpoznania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Sporządzony przez organ pierwszej instancji protokół kontroli bardzo szczegółowo opisuje wszystkie stwierdzone naruszenia i brak jest podstaw do ich zakwestionowania. Skarżący nie zdołał podważyć w żaden sposób dokonanych ustaleń.

Udowodnienie okoliczności zwalniających przedsiębiorcę transportowego od odpowiedzialności związanej z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi wynikające z nich skutki prawne (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna przez stronę www.nsa.gov.pl).

W związku z tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie uznał zarzutów zawartych w skardze za zasadne jak i nie dostrzegł naruszeń prawa, które w prowadzonym postępowaniu powinny być wzięte pod uwagę z urzędu, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.