Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 212/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-10-26 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 1, art. 260, art. 165, art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 25 marca 2009 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, nie uwzględniając wniosku złożonego przezeń na urzędowym formularzu "PPF" w dniu [...] r. Powodem takiego rozstrzygnięcia był brak zachowania ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie tego dobrodziejstwa procesowego, a w szczególności niewykonanie wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku - strona nie zareagowała w żaden sposób na wystosowane do niej w tym zakresie pismo z dnia 26 stycznia 2009 r.

Od przywołanego wyżej postanowienia nie został wniesiony sprzeciw, wobec czego zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł.

W odpowiedzi na to wezwanie Z. J. złożył do Sądu kolejny wniosek

o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (pismo procesowe z dnia [...] r.) a następnie (to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 30 czerwca 2009 r.) potwierdził swe żądanie składając kolejny urzędowy formularz "PPF", sporządzony w dniu [...] r.

W uzasadnieniu wnioskodawca co do zasady powtórzył argumentację, na którą powołał się w swym wcześniejszym wniosku z dnia [...] r. Podkreślił bowiem, że zarówno on sam jak i jego małżonka są osobami w podeszłym wieku (odpowiednio [...] i [...] lat) zaś źródłem utrzymania są dla nich: pobierana przezeń renta w kwocie [...] zł oraz dodatek pielęgnacyjny żony w rozmiarze [...] zł. Nadto podkreślił, że wraz z żoną uskarżają się na liczne poważne schorzenia i ponoszą w związku z tym znaczne koszty leczenia. Wskazał również, iż zamieszkuje w lokalu o powierzchni [...] m2, stanowiącym własność jego [...], z kolei jego małżonka jest współwłaścicielem działki zalesionej o powierzchni [...] ha (udział wynoszący 50%) otrzymanej w spadku po rodzicach.

Różnica pomiędzy treścią tego formularza a wcześniejszym wnioskiem złożonym w dniu [...] r. sprowadzała się natomiast jedynie do tego, iż wcześniej deklarowany dochód z tytułu emerytury Z. J. był nieco mniejszy (wynosił [...] zł) Poza tym wnioskujący dodał, że w lutym bieżącego roku przeszedł [...] zaś następny termin zabiegu wyznaczono na czerwiec. Dodał także, iż w ostatnim okresie operację przeszła jego żona.

Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez:

1) wykazanie za pomocą odpisów bądź kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym gaz, energia elektryczna, telefon; książeczki opłat czynszowych, itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Wskazano, iż należy nadto wyjaśnić kto i w jakim stopniu przyczynia się do ponoszenia tych opłat,

2) nadesłanie wyciągów lub wykazów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego oraz pozostałych domowników rachunków bankowych, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,

3) wykazanie tytułu prawnego do nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] (w tych ramach należy wykazać, czy jest to: umowa najmu, użyczenia, służebność, własność, współwłasność itp.),

4) przedłożenie aktualnego zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym,

5) nadesłanie kopii zeznania podatkowego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 i 2008 (jeśli zostało sporządzone),

6) nadesłanie kserokopii decyzji, mocą której H. J. (małżonka skarżącego) przyznano świadczenia "rodzinne i pielęgnacyjne",

7) nadesłanie aktualnego, to jest wystawionego po dacie odbioru niniejszego wezwania, zaświadczenia właściwego [...] wskazującego na podjęte wobec skarżącego czynności [...]. Podano, że w tych ramach należy przede wszystkim wskazać na zastosowane wobec skarżącego [...],

8) przedłożenie deklaracji podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 i 2008 (jeżeli została sporządzona) złożonej przez P. J. ([...] skarżącego),

9) przedłożenie dokumentów obrazujących aktualną sytuację pracowniczą P. J. (np. świadectwa pracy, zaświadczenie o zarobkach, ewentualnie zaświadczenie o rejestracji jako osoby bezrobotnej),

10) nadesłanie tytułu prawnego, z którego wynikałoby, że skarżący nie pełni już funkcji Prezesa "A" Sp. z o.o. (np. aktualny wyciąg z KRS tej Spółki, uchwałę Spółki wraz z drukiem właściwego zgłoszenia do KRS),

11) nadesłanie dokumentacji księgowej "B" za okres ostatnich sześciu miesięcy, w tym: raport kasowy, ewidencję przychodów i rozchodów, wyciąg z rachunku bankowego firmy, aktualną ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych itp.

Wezwanie to było nieomal identyczne z wezwaniem do uzupełnienia poprzedniego wniosku (z dnia 11 września 2008 r.).

W odpowiedzi strona skarżąca poprzestała jedynie na nadesłaniu kolejnego egzemplarza wypełnionego formularza "PPF" oraz sporządzonego przez siebie zestawienia miesięcznych dochodów (zadeklarowanych jako [...] zł) i kosztów utrzymania oraz leczenia (określonych na kwotę ogółem [...] zł), które to koszty nie zostały jednak potwierdzone jakimikolwiek dokumentami źródłowymi.

Wnioskujący nadesłał równocześnie oświadczenie, w którym wywiódł, że stosowne dowody i dokumenty źródłowe składał już w zakresie innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem i kolejne wezwania w tym zakresie uważa za "biurokratyczne podejście do sprawy".

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 21 maja 2009 r. referendarz sądowy postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2008 r., sygn. akt III Sa/Gl 212/08 odmówił przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając to postanowienie wskazał, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.).

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 319). Podkreślił, że przedmiotowy wniosek skarżącego, sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] i nadany do Sądu [...] r. jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Kwestia udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym została już bowiem prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem z 25 marca 2009 r., mocą którego referendarz sądowy odmówił przyznania stronie tego dobrodziejstwa procesowego.

Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia był fakt, iż skarżący, pomimo stosownego wezwania, nie przedłożył dokumentów, które dawałyby podstawy do stwierdzenia, że spełnia przesłanki warunkujące uwzględnienie zgłoszonego żądania.

W uzasadnieniu wspomnianego postanowienia z 25 marca 2009 r. podniesiono, iż wystosowane do skarżącego w trybie art. 255 p.p.s.a. wezwanie było nieodzowne z uwagi na liczne wątpliwości dotyczące zarówno jego stanu majątkowego jak i dochodów oraz sytuacji rodzinnej. Wątpliwości te zostały przez orzekającego w sprawie referendarza w sposób szczegółowy i dokładny opisane oraz przeanalizowane a tym samym brak jest potrzeby powtarzania całości wywodów na ten temat, które zawarł w motywach swego orzeczenia z dnia 25 marca 2009 r. Dość zatem wspomnieć, że referendarz sądowy wywiódł, iż jedną z zasadniczych przyczyn nieuwzględnienia wniosku jest to, iż strona nie udokumentowała wydatków, które ponosi na utrzymanie swego gospodarstwa domowego ani dochodów osób wchodzących w jego skład. W tym miejscu dodał, że oświadczenia złożone przez nią w omawianej kwestii do akt sprawy o sygn. III SA/Gl 213/08, budzą uzasadnione wątpliwości, zarówno co do osiąganego dochodu (zwłaszcza co do uzyskiwania go z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej w formie "B") jak i ponoszonych wydatków. Równocześnie zaakcentował, iż za wystarczające do analizy wniosku nie można było uznać oświadczenia skarżącego, że dokumenty obrazujące wysokość ponoszonych miesięcznie kosztów z tytułu utrzymania znajdują się w aktach innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem. Wskazał bowiem, że jakkolwiek część takowych dokumentów znajduje się np. w aktach sprawy o sygn. akt III SA/Gl 1535/07, to jednak adresatem dokumentów wskazujących na osobę odpowiedzialną za ponoszenie opłat za mieszkanie, w którym skarżący stale przebywa jest jego wnuk, który na gruncie właściwych przepisów Kodeksu cywilnego, jest zobowiązany do regulowania stosownych należności i na którym spoczywa ustawowy obowiązek [...] (co znalazło potwierdzenie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego - np. w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FZ 97/08, wydanym na skutek wniesienia przez skarżącego zażalenia w sprawie III SA/Gl 1215/07). Referendarz sądowy zasygnalizował także, że Z. J. (poza niniejszą sprawą) był już wcześniej wzywany do udokumentowania dochodów i sytuacji pracowniczej [...] w sprawach o sygn. akt III SA/Gl 213/08 oraz III SA/Gl 144/08, jednak i tu wezwania w omawianym zakresie pozostały bez odpowiedzi.

Nadto w postanowieniu z dnia 25 marca 2009 r. referendarz sądowy wskazał na wątpliwości dotyczące powiązań skarżącego z "A" Sp. z o.o. oraz dokonanej przezeń w roku [...] sprzedaży udziałów w tym podmiocie o wartości nominalnej [...] zł za kwotę [...] zł.

Zaakcentował także, iż na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów nie sposób ustalić w jakim zakresie i czy w ogóle podjęte zostały w stosunku do niego czynności egzekucyjne.

Jak stwierdził referendarz sądowy ponieważ na mocy przywołanego wyżej prawomocnego postanowienia z dnia 25 marca 2009 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, ewentualne uwzględnienie - kolejnego wniosku - tożsamego przedmiotowo z poprzednim (obejmującego swym zakresem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata) możliwe jest jedynie w trybie art. 165 p.p.s.a., to jest w przypadku zmiany okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GZ 64/07 oraz z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 431/08). Jakkolwiek bowiem strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, to jednak rozpoznanie takiego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego prawomocnym postanowieniem, bez zaistnienia przesłanek ku temu.

Prawomocne postanowienie w kwestii prawa pomocy wiąże nie tylko strony, ale także Sąd a w konsekwencji ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych stało się uzasadnione.

Tymczasem w wyniku analizy treści obu wniosków nie stwierdzono, aby zmiany takie miały miejsce.

Po pierwsze brak jest danych, które świadczyłyby, że sytuacja majątkowa skarżącego uległa w międzyczasie pogorszeniu. Co więcej, jego dochód zadeklarowany w treści niniejszego wniosku z tytułu emerytury ([...] zł) jest nieco wyższy niż wykazany w treści formularza złożonego w dniu [...] r. ([...] zł). Równocześnie skarżący opisał co prawda zły (pogarszający się) stan zdrowia swego i małżonki, jednak nie zasygnalizował aby okoliczność ta powodowała istotne zmiany w jego sytuacji majątkowej a w szczególności pociągała za sobą znaczny wzrost kosztów leczenia w stosunku do kwot wydawanych na ten cel w przeszłości (zły stan zdrowia wnioskodawcy i jego żony był wszakże podnoszony także w poprzednim wniosku z dnia [...] r.).

Przede wszystkim zaś referendarz sadowy podniósł, że wnioskodawca, pomimo powtórnego wezwania nadal nie nadesłał dokumentów, o które się do niego zwrócono. Tymczasem powinien on mieć wzmożoną świadomość konsekwencji, jakie może pociągnąć za sobą bierność procesowa w omawianym zakresie, skoro w świetle uzasadnienia postanowienia z dnia 25 marca 2009 r. była ona głównym powodem odmowy przyznania mu prawa pomocy w niniejszym postępowaniu, zwłaszcza że postanowienie to zostało wydane po wystosowaniu nieomal identycznego wezwania (zawartego w piśmie z dnia 26 stycznia 2009 r.).

Zatem jednoznaczne stwierdzono, że brak należytego ustosunkowania się przez stronę do wezwania referendarza sądowego wyklucza uwzględnienie wniosku, uniemożliwiając wolną od wątpliwości ocenę zawartych w nim oświadczeń.

Nieprzedstawienie przez skarżącego wymaganych dokumentów źródłowych obrazujących okoliczności związane z sytuacją materialną jego gospodarstwa domowego sprawia przy tym, że stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wcześniejszego postanowienia referendarza z dnia 25 marca 2009 r. zachowuje pełną aktualność. W konsekwencji referendarz sądowy wydając w dniu 25 sierpnia 2009 r. postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy stwierdził, iż brak jest podstaw do orzekania o uchyleniu lub zmianie tego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 165 p.p.s.a. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.

W dniu [...] r. (wpływ do Sądu w dniu 9 września 2009 r.) Z. J. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2009 r. Do sprzeciwu dołączył kolejny formularz PPF i sporządzone przez siebie zestawienia kosztów utrzymania na miesiąc [...] r. W uzasadnieniu tego sprzeciwu zarzucił błędna interpretację dostarczonych przez niego dokumentów źródłowych i oświadczeń. Odnosząc się do uzasadnienia przedmiotowego postanowienia stwierdził, że: 1) na wezwania załączał pierwotne kserokopie dokumentów dot. kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego; aktualnie dołącza zestawienie za dany miesiąc, sporządzone w oparciu o faktury i rachunki i składa oświadczenie w tym zakresie w oparciu o art. 233 § 1 k.k., 2) ani on ani jego żona nie posiadają żadnych rachunków i kont bankowych, 3) w posiadaniu Sądu jest akt notarialny dot. [...] na rzecz jego [...]; nadal ponosi całość opłat za to mieszkanie, jak przed [...] ; [...] nie ma środków na ich ponoszenie; 4) we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje on i jego żona H.; nie jest w stanie dołączyć zaświadczenia z Urzędu Miasta dot. osób zameldowanych w przedmiotowym mieszkaniu, ponieważ porusza się tylko w obrębie mieszkania; 5) kopie jego zeznań podatkowych za 2007 i 2008 r. powinny być w posiadaniu Sądu; 6) [...] dla jego żony przyznano w oparciu o przepisy ustawy z 17.11.1988 r. o emeryturach i rentach z funduszu ZUS z tytułu ukończenia 75 roku życia, 7) Sąd jest w posiadaniu zarówno kopii zaświadczenia ZUS w Z. przesłanym do [...] oraz zestawienia zadłużenia skarżącego w 2009 r. od w/w [...], 8) nie ma żadnych podstaw prawnych do żądania od swego [...] deklaracji podatkowej i innych dokumentów świadczących o jego zarobkach. [...] nie ma żadnych sądowych obowiązków alimentacji wobec niego, a podarowane mieszkanie nie zwiększyło jego majątku, 9) dokumenty dot. pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa w spółce "A" są iluzoryczne: "ponieważ z braku działalności Spółki "A" nie ma z czego świadczyć na podatki i ewentualne pensje za pełnioną funkcję. Do tej pory nie rozstrzygnięta jest sprawa wykupu zadłużenia w B. S. Dokumenty o tym oraz o jej dotychczasowej działalności zarobkowej są w posiadaniu Wysokiego Sądu. Przesłałem również Potwierdzenie wydane przez Urząd Miasta w Z. o zawieszeniu działalności gospodarczej "B" od [...] r. Nie mam więc żadnych z tego tytułu dochodów’. Nadto podkreślił, iż stan zdrowia jego i żony się pogarsza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej przysługuje, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu referendarza i sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem podatnika, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Należy zauważyć, że ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na to postanowienie przysługuje zażalenie.

Przedmiotowy sprzeciw skarżącego, który wpłynął dnia [...] r. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2009 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie został odrzucony. A zatem wymaga rozważenia, czy wnoszący sprzeciw uprawdopodobnił, że jego sytuacja majątkowa jest tak trudna, iż że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie.

Sąd stwierdził, iż skarżący w toku zarówno poprzedniego postępowania w sprawie prawa pomocy zakończonego prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 marca 2009 r., jak i powtórnego postępowania w tej sprawie zakończonego zaskarżonym tu sprzeciwem postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 sierpnia 2009 r. nie zachował ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie przedmiotowego dobrodziejstwa procesowego, a w szczególności nie wykonał wezwań do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Także do niniejszego sprzeciwu skarżący nie dołączył żadnych dokumentów źródłowych obrazujących okoliczności związane z sytuacją materialną jego gospodarstwa domowego, mimo iż referendarz sądowy w sposób bardzo szczegółowy w wezwaniu z dnia 29 lipca 2009 r. żądane dokumenty źródłowe wymienił. Sąd wobec wielokrotnej biernej postawy skarżącego w sprawie nadesłania dokumentów źródłowych nie widzi sensu wzywania skarżącego po raz kolejny o ich nadesłanie. W oparciu o dołączone do niniejszego sprzeciwu: formularz PPF oraz oświadczenie w sprawie zestawienia kosztów ponoszonych na utrzymanie i leczenie na miesiąc sierpień 2009 r., Sąd stwierdził, iż:

- skarżący nie dołączył do sprzeciwu jakichkolwiek dowodów źródłowych, takich jak np. rachunki, faktury za media, w tym gaz, energia elektryczna, telefon, książeczki opłat czynszowych, itp., za pomocą których Sąd miałby możliwość zweryfikowania wiarygodności oświadczenia złożonego przez skarżącego a dotyczącego ponoszonych przez niego w sierpniu 2008 r. kosztów na utrzymanie i leczenie jego i żony,

- skarżący nie przedłożył aktualnego zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego. Z uwagi na fakt, iż mieszkanie to jest, jak oświadczył skarżący, własnością jego [...] – P. J. – na skutek [...] dokonanej przez skarżącego – okoliczność ta jest istotna dla ustalenia kto i w jakim stopniu ponosi koszty utrzymania mieszkania. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w uzasadnieniu niniejszego sprzeciwu w uzyskaniu takiego zaświadczenia bez trudu może mu pomóc jego [...] – P. J., będący przecież właścicielem przedmiotowego mieszkania,

- skarżący nie nadesłał kopii zeznania podatkowego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 i 2008, co uniemożliwia Sądowi zweryfikowanie twierdzeń skarżącego dotyczących jego dochodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego w aktach niniejszej sprawy nie ma takich dokumentów,

- skarżący nie nadesłał kserokopii decyzji, mocą której H. J. (małżonka skarżącego) przyznano świadczenia "[...]",

- skarżący nie nadesłał aktualnego, to jest wystawionego po dacie odbioru wezwania referendarza sądowego z 29 lipca 2009 r., zaświadczenia właściwego komornika wskazującego na podjęte wobec skarżącego czynności egzekucyjne. Wbrew twierdzeniom skarżącego w aktach niniejszej sprawy brak jest tych zaświadczeń,

- skarżący nie przedłożył deklaracji podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 i 2008 złożonej przez P. J. [...] skarżącego) ani nie przedłożył dokumentów obrazujących aktualną sytuację pracowniczą P. J. (np. świadectwa pracy, zaświadczenie o zarobkach, ewentualnie zaświadczenie o rejestracji jako osoby bezrobotnej). Wbrew twierdzeniom skarżącego dokumenty te są, w ocenie Sądu, niezbędne do przeanalizowania zasadności przyznania skarżącemu prawa pomocy w stopniu całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu, którego to prawa skarżący domaga się. Analizując sytuację materialną skarżącego Sąd nie może nie zauważyć koincydencji następujących faktów – skarżący dokonuje na rzecz swego [...] P. J. darowizny swojego mieszkania własnościowego wykupionego od Spółdzielni Mieszkaniowej (stanowiącego majątek o znacznej wartości), a jednocześnie domaga się przyznania mu przez Sąd prawa pomocy w pełnym zakresie, podnosząc że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie, przy czym ponosi jednak pełne koszty z tytułu opłat za to mieszkanie, podnosząc iż wnuk nie ma środków na ich ponoszenie. Równocześnie wobec braku stosownych zaświadczeń nie jest dla Sądu jasne czy [...] skarżącego zamieszkuje wraz z nim w przedmiotowym mieszkaniu, czy nie. Nie można także podzielić zdania skarżącego, iż otrzymanie mieszkania na podstawie umowy [...] nie zwiększyło majątku obdarowanego,

- skarżący nie nadesłał tytułu prawnego, z którego wynikałoby, że nie pełni już funkcji Prezesa "A Sp. z o.o. (np. aktualnego wyciąg z KRS tej Spółki, uchwałę Spółki wraz z drukiem właściwego zgłoszenia do KRS) oraz nie nadesłał dokumentacji księgowej "B" za okres ostatnich sześciu miesięcy, w tym: raportu kasowego, ewidencji przychodów i rozchodów, wyciągu z rachunku bankowego firmy, aktualnej ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych itp. W tym zakresie Sąd nie może poprzestać na oświadczeniach skarżącego, iż (cyt.): "Dokumenty dotyczące mojego pełnienia funkcji Prezesa w Spółce z o.o. "A" są iluzoryczne ....." Sąd ma obowiązek sam oceniać tego typu dowody, nie może w tym zakresie poprzestać na nieudokumentowanych twierdzeniach skarżącego.

Jak wynika to z formularza PPF dołączonego do niniejszego sprzeciwu żona skarżącego jest właścicielka [...] o powierzchni [...] ha [...] m2 , otrzymanej po rodzicach. W ocenie Sądu nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego, iż działki tej nie można sprzedać, zastawić, zaciągnąć pożyczki hipotecznej, z uwagi na zapis w planie miejscowym.

Rozpatrując kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy w związku z tym stwierdzić, że skarżący w złożonym ponownie wniosku nie powołał nowych okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie dla odmiennego niż wcześniej przyjęte (prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 marca 2009 r.) rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy. Na jakąkolwiek zmianę w stosunku do stanu faktycznego przyjętego przez Sąd w powołanym postanowieniu nie wskazują oświadczenia zawarte w obecnie rozpoznawanym wniosku, w tym również oświadczenia dołączone do niniejszego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 28 sierpnia 2009 r.

W ramach tych skarżący wskazał na zły stan zdrowia, co jednak stanowi okoliczność podnoszoną przez skarżącego uprzednio (na chorobę żony skarżący wskazywał w piśmie z dnia [...] r., na swój pogarszający się stan zdrowia – w piśmie z dnia [...] r.). skarżący nie wskazał również, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i nie przedłożył w związku z tym faktem żadnych dowodów.

Konsekwencją braku nowych okoliczności, istotnych z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy jest uznanie, że dotychczasowe rozważania prawne, w szczególności zawarte w uzasadnieniu ww. prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z 25 marca 2009 r. zachowują aktualność i można uznać je za adekwatne do aktualnie rozpatrywanego wniosku skarżącej. W ślad za ww. postanowieniem należy zatem wskazać, że przedstawione wyżej okoliczności prowadzą do wniosku, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu sfinansowanie kosztów postępowania sądowego w ustalonym wcześniej zakresie, bowiem nie stwierdzono aby sytuacja materialna i bytowa strony uległa zmianie w taki sposób, iż uzasadniałaby zastosowanie tej szczególnej instytucji procesowej jaką jest przyznanie prawa pomocy w zakresie odpowiadającym żądaniu wnioskodawcy.

Zabrakło uprawdopodobnienia zmiany okoliczności faktycznych w sytuacji majątkowej zainteresowanej jakie wcześniej zostały przyjęte za przesłankę rozstrzygnięcia, a które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści niż pierwotne rozstrzygnięcie (por. komentarz do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.).

Jak wynika z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak wyżej powiedziano jedynie zatem zmiany okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie, uzasadniać mogą odmienne od dotychczasowego rozstrzygnięcie. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Ponowny wniosek złożony po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jednak w przypadku braku zmiany okoliczności powinien być oddalony (vide orzeczenie Sądu Najwyższego z 31 października 1935 r., C.I. 1775/35, PREiS 1936, nr 2, s. 370, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r., II CZ 139/70, OSPiKA 1971, z. 10, poz. 178, odnośnie do podobnych do zawartych w P.p.s.a. unormowań, na tle których rozpatrywany jest przedmiotowy wniosek, postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2007 r., I FZ 533/07).

Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7, w związku z art. 165 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.