Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 378/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, 2, 3, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B., działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 1, art. 71a rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. WE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004) oraz art. 104 i art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) po rozpatrzeniu wniosku [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka, beneficjent) z [...] maja 2009 r. o przyznanie płatności bezpośrednich na 2009 rok orzekł o: 1. umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej A1 o powierzchni [...] ha; 2. odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) i nałożeniu sankcji w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR, w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż w złożonym [...] maja 2009 r. wniosku o przyznanie płatności obszarowych na 2009 rok spółka zadeklarowała działkę rolną o powierzchni [...] ha, symbolu A/A1 znajdującą się na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w województwie [...], powiecie g., gminie M., obrębie K. W dniu [...] sierpnia 2009 r. do organu wpłynęło oświadczenie beneficjenta dotyczące cofnięcia wniosku o przyznanie płatności na 2009 rok w części deklaracji dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do działek obejmujących uprawy przeznaczone na produkcję suszu paszowego, położonych na działce rolnej A1 o powierzchni [...] ha. W wyniku administracyjnej kontroli wniosku stwierdzono błędy kontroli krzyżowej w deklaracji działki A1 w zakresie nieprawidłowej powierzchni użytkowanej rolniczo na tych działkach wskazanej przez wszystkich producentów ubiegających się o płatności na 2009 rok.

W toku postępowania zarówno spółka jak i drugi producent rolny – A. J. podtrzymali wcześniejszą deklarację powierzchni zgłoszonych do płatności - odpowiednio [...] ha i [...] ha. Pełnomocnik A. J. wskazał, iż przedmiotowe grunty stanowią własność Agencji Nieruchomości Rolnych, a od kwietnia 2008 r. użytkowane są przez tego producenta rolnego. W marcu 2009 r. na gruntach tych, na zlecenie A. J. został wysiany nawóz, w kwietniu działka została zwałowana i wyrównana, a w czerwcu została skoszona łąka. Od czerwca 2009 r. producent rozpoczął sprzedaż siana zebranego z przedmiotowej działki. Ponadto pełnomocnik złożył rachunki za wykonanie prac polowych oraz oświadczenia trzech świadków – K. U., R. W. oraz J. J.

Reprezentujący wnioskującą o przyznanie płatności spółkę P. M. wskazał, że sporna działka stanowi własność Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział w S. i nie jest obciążona umową dzierżawy, spółka użytkowała ją bezumownie, oczekując przetargu na jej zagospodarowanie. Oświadczył, iż w 2009 r. zlecił wykonanie prac polowych na przedmiotowych gruntach Z. B., T. S., G. K., K. R., A. R. (dołączył oświadczenia ww. osób o wykonaniu zleconych prac), prace te polegające na pokosie traw i zbiorze siana również osobiście nadzorował w połowie lipca 2009 r. Wyjaśnił, iż łąki trwałe znajdujące się na przedmiotowej działce nie były koszone w czerwcu, a ze względu na położenie działki i panujące warunki atmosferyczne nie mogły być obsiewane nawozem w marcu 2009 r. Złożył ponadto faktury zakupu paliw i części do maszyn, delegacje służbowe pracowników i dokumenty dotyczące ich zatrudnienia na okoliczność, że w tym roku kalendarzowym spółka władała działką A1 i użytkowała ją rolniczo.

Organ pierwszej instancji podkreślił, iż istotą płatności obszarowych jest to, iż są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Organ wyjaśnił, iż sprawa bezprawnego użytkowania spornych działek może być wyłącznie przedmiotem rozstrzygnięć o charakterze cywilnoprawnym, dochodzonych przed sądami powszechnymi. Kwestie te nie mogą mieć natomiast wpływu na ocenę uprawnienia do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organy administracji nie mogą brać udziału w sporze cywilnym prowadzonym pomiędzy właścicielami (dzierżawcami) czy użytkownikami gruntów rolnych. Rolą ARiMR jest ustalenie faktycznego użytkownika gruntów.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, że nie ma podstaw do podważenia użytkowania w 2009 r. spornych gruntów przez któregokolwiek z wnioskodawców. Zarówno wnioskująca o przyznanie płatności spółka (poprzez zeznania pracowników spółki i użytkownika działki sąsiadującej

z przedmiotowym gruntem), jak i A. J. (poprzez zeznania świadka dokonującego wałowania łąki) potwierdziły fakt wykonywania prac polowych na spornej działce w 2009 r. Wprawdzie P. M. podważa możliwość, że sporna działka mogła być w 2009 r. użytkowana przez inną osobę, m. in. ze względu na panujące warunki atmosferyczne, co potwierdzą złożone przez niego materiały dowodowe, jednak do dnia wydania niniejszej decyzji nie wpłynął żaden dowód potwierdzający powyższą okoliczność. Złożone przez pracowników zatrudnionych przez P. M. oświadczenia potwierdzają fakt wykonywania w 2009 r. prac polowych na zlecenie spółki, nie zawierają jednak żadnych informacji podważających możliwość użytkowania tych gruntów w terminie wcześniejszym przez inne osoby. Możliwość wykonywania na przedmiotowej działce prac polowych w 2009 r. wykonywanych przez innych producentów wykluczył wprawdzie J. D., użytkownik działek sąsiadujących, jednakże jego zeznania, w świetle zeznań innych świadków – przedstawionych przez A. J., należy uznać za wątpliwe. Nadto, mogła zaistnieć sytuacja w której wykonywane były prace polowe na spornej działce, a których ww. świadek nie widział.

W konkluzji swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że przedmiotowa działka w 2009 r. nie była w posiadaniu producenta [...] Sp. z o.o. na dzień [...] maja 2009 r.; była użytkowana rolniczo zarówno przez [...] Sp. z o.o., jak i A. J. Konsekwencją powyższego było ustalenie, że łączna powierzchnia wykluczonych z JPO gruntów wynosi [...] ha, a stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosi [...] ha. Różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do ww. płatności, a powierzchnią stwierdzoną wskutek kontroli wyniosła 100,00 %. Tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 do odmowy płatności oraz nałożenia sankcji. .

Jednocześnie w związku z wycofaniem [...] sierpnia 2009 r. wniosku w części dotyczącej płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) dla działki rolnej A1, organ działając na podstawie art. 105 § 2 Kpa orzekł

o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

W odwołaniu wniesionym na powyższą decyzję, spółka reprezentowana przez prokurenta P. M. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości z uwagi na to, że narusza ona obowiązujące prawo.

Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ stwierdził słuszność podjętej przez organ pierwszej instancji decyzji - jednakże z innych powodów. Powodem utrzymania zaskarżonej decyzji jest bowiem ustalenie przez organ odwoławczy, że nie został spełniony wymóg posiadania przez beneficjenta działek w dniu 31 maja.

Za kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy uznał wyjaśnienie kwestii posiadania deklarowanych we wniosku działek rolnych położonych na działce nr [...], co stanowi wstępny warunek przyznania płatności obszarowych. W oparciu

o materiał dowodowy sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż w posiadanie spornej działki, nie mając do tego tytułu prawnego, beneficjent wszedł w połowie lipca. Okoliczność tą potwierdzają oświadczenia pracowników spółki wskazujące, iż wykonywanie prac polowych (koszenie, zagrabianie, suszenie i prasowanie traw) na zlecenie spółki [...] nastąpiło dopiero w miesiącu lipcu w 2009 r. oraz oświadczenie P. M. wskazujące, iż prace te nadzorował osobiście w połowie lipca. Żadne ze wskazanych wyżej oświadczeń nie wskazuje zaś na możliwość użytkowania spornej działki przez stronę w dniu 31 maja 2009 r. Nie wskazują na to również zeznania innych świadków, na które powołuje się spółka.

Przytaczając treść obowiązujących w tym zakresie przepisów organ wywiódł, że rolnikowi przysługują płatności obszarowe na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi, zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha, utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz został ma nadany numer identyfikacyjny. Przesłankę warunkującą przyznanie płatności obszarowych stanowi użytkowanie rolniczo działek rolnych, nie zaś samo ich posiadanie w rozumieniu kodeksu cywilnego. Istotnym jest więc, czy beneficjent płatności faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy prowadzi na nich działalność rolniczą.

Powołując treść § 2 ust. 1 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wskazał, że "działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych jedną grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania".

W dalszej części uzasadnienia organ podał, iż procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną ([...] ha), a stwierdzoną ([...] ha) wyniosła 100 %, wobec czego zasadnie płatność została odmówiona i została nałożona sankcja.

Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. do sądu administracyjnego złożyła "[...]" spółka z o.o. z siedzibą w F. (skarżąca) reprezentowana przez prokurenta P. M. wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji.

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia spółka podniosła, że organy obydwu instancji zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób prawidłowy. Nie przeprowadzono, w szczególności oględzin spornej w sprawie działki ewidencyjnej [...], tymczasem wynik oględzin pozwoliłby na właściwą ocenę zeznań świadków złożonych w sprawie. Istotne jest, że: działka ta leży na terenie zalewowym; na działkach sąsiednich, do których można dojechać tylko drogą wzdłuż spornej działki prowadzona jest hodowla bydła mlecznego w dużym zakresie, oraz określenie położenia zakrzaczeń i rowów melioracyjnych. Dlatego też, ocenę materiału dowodowego dokonaną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji należy uznać za błędną, nierzetelną i pobieżną. Za błędną i nie uwzględniającą sprzeczności ze stanem faktycznym i doświadczeniem w praktyce rolniczej, skarżąca spółka uznała również dokonaną przez organ ocenę zeznań świadków. Odnosząc się do zeznań złożonych przez jednego z świadków (K. U.) dotyczących wysiewania nawozu na łące położonej na terenie zalewowym w miesiącu marcu skarżąca zauważyła, że nikt z rolników o zdrowych zmysłach w takich okolicznościach o tej porze roku nie przeprowadza takiego zabiegu. Skarżąca zakwestionowała także wałowanie łąki, wskazując, iż sąsiednie działki były zalane, co potwierdzono w zeznaniu. Organ nie wziął pod rozwagę faktu, że wałowanie na wysycanym wodą terenie nie może przynosić jakichkolwiek agrotechnicznych korzyści a jedynie szkody. Ponadto świadek rzekomo wykonujący osobiście na spornej działce kilka zabiegów agrotechnicznych wskazał na niezgodne ze stanem faktycznym położenie zakrzaczeń, nie potrafił też wskazać położenia rowów melioracyjnych, co każdy operator wykonujący pracę na działce rolnej

w trudnym terenie potrafiłby uczynić. Organ niezasadnie nie uwzględnił zeznań rolnika – J. D., użytkującego działkę sąsiednią w stosunku do działki [...], uznając, że "mogła istnieć sytuacja w której wykonywane były prace polowe na działce [...], których świadek nie widział". Zdaniem skarżącej spółki w sprawie niniejszej nie zachodzi sytuacja, gdy jedną działkę rolną (uprawę) prowadziło dwóch rolników. Natomiast świadek J. J. być może kosił działkę obrębu K., jednak nie była to działka [...], lecz działka położona kilka kilometrów dalej, gdzie był widziany w trakcie koszenia przez świadka, którego oświadczenie sam złożył do akt sprawy.

Skarżąca wskazała ponadto, że w sytuacji kontroli krzyżowej nie stosuje się dla sfery przyznania dopłat definicji działki rolnej z rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Rozstrzyganie konfliktów krzyżowych bowiem, z zasady, nie byłoby przeprowadzane. Jeśliby, hipotetycznie rozważając, sytuacja użytkowania działki rolnej przez dwóch rolników zaistniała, to fakt ten nie stanowi podstawy do odmowy przyznania płatności obydwu rolnikom ze względu na treść wspomnianej definicji.

W takim przypadku zgodnie z art. 8 § 2 ww. rozporządzenia płatność należy przyznać proporcjonalnie obydwu rolnikom.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję

w granicach określonych ww. przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że działka rolna o nr ewidencyjnym [...] położona w województwie [...], powiecie [...], gminie M., obrębie K. stanowiła własność Agencji Nieruchomości Rolnych i była użytkowana przez skarżącą w 2009 r. bez tytułu prawnego. Sporne jest zaś, czy skarżąca była jedynym posiadaczem i użytkownikiem przedmiotowych gruntów oraz czy ich posiadanie i użytkowanie trwało przez cały rok kalendarzowy. Od powyższych ustaleń zależy z kolei czy skarżąca winna otrzymać płatności bezpośrednie do tych gruntów rolnych za ww. rok.

Stosownie bowiem do art. 7 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm., dalej jako ustawa o płatnościach) rolnikowi przysługują płatności obszarowe na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi, zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności oraz został mu nadany numer identyfikacyjny.

Zauważyć należy, że celem ustawy o płatnościach jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami. Dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności, nie zajmują się produkcją rolną (wyrok w sprawie II SA/Bk 718/04 z dnia 12.07.2005 r., w sprawie II SA/Bk 1107/05 z dnia 20 kwietnia 2006 r.). Istotą płatności obszarowych jest bowiem to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty. Przyznanie płatności determinować więc powinien stan faktyczny dotyczący prowadzenia działalności rolniczej, a nie stan prawny. Termin "posiadanie" należy odczytywać przez pryzmat celowościowy, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących systemów wsparcia bezpośredniego. Niewystarczające jest posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym, bowiem jedynie posiadanie gruntów rolnych w rozumieniu ww. przepisów uprawnia rolnika do ubiegania się o płatności bezpośrednie. Brak posiadania w rozumieniu tych przepisów nie stanowi przesłanki do ubiegania się o przyznanie płatności obszarowych.

Istotnym w niniejszej sprawie jest również, że płatności są przyznawane

w systemie rocznym, w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane

w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek do dnia 30 czerwca następnego roku (art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003), a zatem "z dołu". Należy więc przyjmować, co potwierdza zresztą sama treść art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, że stan posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa zgodnie z normami powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu np. ustanie posiadania w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie (patrz wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 559/08 ). Inaczej przedstawia się jednak sprawa wówczas, gdy posiadanie nie miało jeszcze miejsca w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Skoro płatności tego rodzaju są przyznawane za dany rok kalendarzowy, to brak posiadania w dniu 31 maja roku, w którym złożono wniosek

o przyznanie płatności sprawia, że odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok kalendarzowy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2009 r. Skarżąca nie wykazała bowiem, że w dniu 31 maja

2009 r. była posiadaczem, jak i użytkownikiem działki rolnej o nr ewidencyjnym [...] położonej w województwie [...], powiecie [...], gminie M., obrębie K.. W związku z powyższym nie przysługują jej przedmiotowe płatności za 2009 r. Nie wykazała tym samym, że stan posiadania i użytkowania ww. działki połączonego z utrzymywaniem jej zgodnie z normami trwał przez cały rok kalendarzowy objęty wnioskiem o przyznanie płatności. Kwestia braku udowodnienia przez skarżącą posiadania i użytkowania spornej działki w dniu 31 maja 2009 r. ma zaś istotne i decydujące znaczenie dla przyznania bądź odmowy przyznania płatności. Sprawa niniejsza dotyczy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009, a powyższe oznacza, że zastosowanie mają przepisy powoływanej już wyżej ustawy o płatnościach.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej :

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się.

Szczególne znaczenie w niniejszej sprawie ma również ust. 3 ww. przepisu,

z którego wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu,

o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z powyższego przepisu wynika, że postępowanie przed organami ARiMR,

w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań, zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w Kpa. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 Kpa, tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym

w niejaki sposób zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji postępowały zgodnie z ww. przepisami i prawidłowo, w wyczerpujący sposób rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Natomiast aktywność skarżącej w wykazaniu słuszności jej argumentów, w toczącym się przed organami obu instancji postępowaniu administracyjnym zainicjowanym jej wnioskiem

o przyznanie płatności bezpośrednich była znikoma. Skarżąca nie przedstawiła bowiem w toku postępowania administracyjnego wystarczających dowodów

w sprawie, które działałyby na jej korzyść. W szczególności – co istotne w niniejszej sprawie, nie przedstawiła żadnego dowodu, że już w dniu 31 maja 2009 r. posiadała

i użytkowała sporną działkę. Tym samym, mimo ciążącego na niej obowiązku wykazania faktów z których wywodzi skutki prawne, nie udowodniła tej mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie okoliczności.

Obowiązek zaś poszukiwania dowodów, czyli dowodzenia ciąży nie tylko na organie administracji: obarcza on także stronę, która zresztą z reguły, w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu

w zakresie prawa do inicjowania dowodów, nie jest więc zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nie udowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych.

Skarżąca dopiero na etapie skargi, a więc już postępowania sądowego podjęła próbę zakwestionowania ustaleń organów podnosząc, że zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy jest niewystarczający, a jego ocena jest błędna i nierzetelna. Niemniej jednak, co należy zauważyć, nawet na tym etapie postępowania skarżąca nie wykazała, że już w dniu 31 maja 2009 r. posiadała i użytkowała sporną w niniejszej sprawie działkę rolną. To właśnie zaś ta okoliczność zdaniem Sądu jest najbardziej istotna dla sprawy. Zarzuty skargi ograniczają się

w zasadzie do polemiki na temat dokonanych przez organy ustaleń z których wynika, że w 2009 r. sporne grunty były użytkowane przez dwóch producentów rolnych oraz kwestionowania wiarygodności zeznań i oświadczeń przedstawionych przez drugiego z rolników - uczestnika kontroli krzyżowej ze skarżącą. Kwestionowanie przedmiotowych dowodów dopiero na etapie skargi jest co najmniej spóźnione, bowiem skarżąca mogła, a nawet dla skuteczności swojego działania winna to czynić już w toku postępowania administracyjnego przed organami ARiMR obu instancji. Skarżąca nie uczyniła tego nawet w swoim odwołaniu, w którym to swoje zarzuty ograniczyła jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji narusza obowiązujące prawo. To zaś przecież na skarżącej, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach ciążył obowiązek przedstawienia dowodów, czy składania wyjaśnień i wykazania faktów z których chce wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Ograniczenie się przez skarżącą jedynie do negowania zebranych

w sprawie dowodów, przy jednoczesnym braku przedstawienia dowodów z których by wynikało, że w dniu 31 maja 2009 r. rzeczywiście była posiadaczem

i użytkownikiem spornej działki, nie stanowi okoliczności przemawiającej na jej korzyść.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, decyzjom organów obu instancji, wbrew zarzutom skargi, nie można zarzucić nieprzeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego czy błędnej, nierzetelnej i pobieżnej oceny dowodów.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż na spornej działce w 2009 r. pewne prace były wykonywane przez dwóch producentów rolnych - uczestników konfliktu krzyżowego. Obaj producenci rolni przedstawili bowiem dowody i to zarówno rzeczowe

(z dokumentów), jak i osobowe (oświadczenia i zeznania świadków) potwierdzające użytkowanie spornej działki. Skarżąca przedstawiła dowody potwierdzające posiadanie i użytkowanie przedmiotowej działki od miesiąca lipca 2009 r., zaś drugi z uczestników konfliktu krzyżowego przedstawił dowody z których wynika, że użytkował sporne grunty w okresie wcześniejszym, bowiem przed miesiącem lipcem 2009 r.

Płatność przysługuje rolnikowi, który prowadzi jedną grupę upraw na danej działce rolnej. Wbrew zarzutom skargi nie ma więc podstaw do przyznania płatności obydwu producentom rolnym w wysokości proporcjonalnej do jego wkładu. Przyznanie płatności w sposób proporcjonalny mogłoby być jedynie możliwe

w sytuacji, gdyby każdy z uczestników konfliktu krzyżowego był współposiadaczem

i współużytkownikiem spornych gruntów przez cały rok kalendarzowy. Tu sytuacja taka nie miała miejsca, a przynajmniej żaden z producentów rolnych w toku postępowania administracyjnego powyższej okoliczności nie wykazał.

W ocenie Sądu nie może stanowić wystarczającego dowodu na okoliczność posiadania i użytkowania spornej działki przez cały rok kalendarzowy, w tym również w dniu 31 maja 2009 r., oświadczenie skarżącej, że bezumownie korzystała z przedmiotowej działki, oczekując na przygotowywany przez Agencję Nieruchomości Rolnych przetarg na jej zagospodarowanie. Inną zupełnie kwestią jest bezsporny w niniejszej sprawie fakt, że skoro skarżąca posiadała i użytkowała sporną działkę w miesiącu lipcu 2009 r., to niewątpliwie poniosła pewne nakłady związane z jej utrzymaniem zgodnie z normami. Nie oznacza to jednak, że już tylko z tego tytułu należą jej się stosowne płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów, że to właśnie już na dzień 31 maja 2009 r. posiadała

i użytkowała przedmiotową działkę. Należy w tym miejscu także zauważyć, że skoro skarżąca bezumownie użytkowała grunty nie będące jej własnością, winna również liczyć się z tym, że jej bezprawne posiadanie może być w każdej chwili przerwane, przez co nie spełni ona warunku ich utrzymywania zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy.

Zdaniem Sądu fakt posiadania i użytkowania przedmiotowej działki 31 maja 2009 r. nie może być uznany za udowodniony przez skarżącą poprzez przedstawienie faktur potwierdzających zakup paliw i części do maszyn, delegacji służbowych pracowników oraz dokumentów dotyczących ich zatrudnienia czy zlecania im prac. Dowodu na powyższą okoliczność nie stanowi również zeznanie rolnika sąsiadującego ze sporną działką, tj. J. D. Świadek ten wprawdzie wykluczył użytkowanie przedmiotowej działki w 2009 r. przez innego rolnika niż skarżąca, niemniej jednak nie potwierdził także posiadania i użytkowania jej przez skarżącą w dniu 31 maja 2009 r.

Słusznie więc, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy odmówiły skarżącej przyznania płatności. W ocenie Sądu, dokonane przez organy obu instancji wyliczenia dotyczącej procentowej różnicy między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej,

a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej, które to skutkują nałożeniem w odpowiedniej wysokości sankcji z tego tytułu, są zgodne

z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Prawidłowe jest również rozstrzygnięcie organów w kwestii umorzenia postępowania w części dotyczącej płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych dla działki A1. Skoro bowiem skarżąca wycofała swój wniosek o przyznanie płatności w tej części, to zasadnym było umorzenie w tym zakresie postępowania na podstawie art. 105 § 2 Kpa.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku.