Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2941/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 156, 21, 5,6,71,74, 10
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: 3 ust 1, 15 ust 3 pkt 1, 6 ust 1, 16 ust 3, 20 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
article: art 145 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2017 r. sprawy ze skargi I. B., B. S., M. B., D. K. i H. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - uchyla zaskarżoną decyzję -


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku I. B., G. O., B. S., M. B., D. K., H. W. oraz U. N. i J. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 2995 m², objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej tabularną własność E. P. i W. B., a faktyczną W. B., E. W., M. B. oraz A. M., decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] uchylił ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1965 r., Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 2995 m², objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej tabularną własność E. P. i W. B., a faktyczną W. B., E. W., M. B. oraz A. M.

Pismem z dnia 9 marca 2011 r. I. B., G. O., B. S., M. B., D. K., H. W. oraz U. N. i J. B. wystąpili do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r.

Pismem z dnia 17 maja 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości Wojewodzie [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] w pkt 1 odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r., w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, natomiast w pkt. 2 stwierdził nieważność ww. decyzji w części dotyczącej przyznania odszkodowania za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości.

Pismem z dnia 30 marca 2012 r. Prezydent [...] złożył odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. i umorzył postepowanie przed organem pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r.

Pismem z dnia 12 listopada 2015 r., I. B., G. O., B. S., M. B., D. K., H. W. oraz U. N. i J. B. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r.

Przy piśmie z dnia 12 lutego 2016 r. I. B. oraz H. N. przesłali prawomocny odpis postanowienia Sądu Rejonowego P. – [...] w P. Wydział I Cywilny z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. B. z domu B. zmarłej w dniu [...] maja 2015 r.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest obarczona kwalifikowaną wadą naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa bowiem została skierowana do osoby zmarłej. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego P. – [...] w P. Wydział I Cywilny z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...] J. K. B. z domu B. zmarła w dniu [...] maja 2015 r., zatem nie mogła być stroną postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r., bowiem z chwilą śmierci utraciła zdolność prawną.

Mając powyższe na uwadze należało, zdaniem organu drugiej instancji, zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju uchylić.

Co do kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r., organ drugiej instancji wskazał, iż wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. nr 18, poz. 94) – zwanej dalej "ustawą".

W niniejszej sprawie jak wynika z wniosku wywłaszczeniowego, celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa szkoły, co niewątpliwie mieściło się w pojęciu celu użyteczności publicznej, o którym stanowił art. 3 ww. ustawy.

Zdaniem organu drugiej instancji w niniejszej sprawie spełniony został również wymóg z art. 6 ustawy wywłaszczeniowej zobowiązujący ubiegającego się o wywłaszczenie do wystąpienia do właściciela z ofertą dobrowolnej sprzedaży nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że starania o dobrowolne nabycie przedmiotowej nieruchomości nie dały pozytywnych rezultatów.

W przedmiotowej sprawie rozprawa wywłaszczeniowo – odszkodowawcza została przeprowadzona w dniu 26 czerwca 1963 r. Na rozprawie wskazano, że wywłaszczeniu ulega część gruntu o powierzchni, która ma być zgodnie z wnioskiem właścicieli ograniczona dla potrzeb niezbędnych, w związku z pozostawieniem właścicielom znajdującej się na gruncie piekarni. Podczas rozprawy przewodniczący wyjaśnił zasady przyznania odszkodowania, powołując się przy tym na opinie biegłych rzeczoznawców, w tym biegłej inż. Z. P. Z protokołu rozprawy nie wynika, aby brał w niej udział biegły, który sporządził opinię szacunkową i dokonał wyceny przedmiotowej nieruchomości. Jednakże pomimo, iż w rozprawie wywłaszczeniowo – odszkodowawczej biegły nie uczestniczył, to brał udział w postępowaniu poprzez sporządzenie pisemnej opinii szacunkowej.

Organ podniósł ponadto, iż wbrew twierdzeniom skarżącej przedmiotowa nieruchomość została wyceniona przez biegłego rzeczoznawcę, a operat stał się podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania w decyzji wywłaszczeniowo – odszkodowawczej. W aktach sprawy znajduje się opinia szacunkowa z dnia [...] października 1962 r. sporządzona przez biegłą inż. Z. P. W opinii biegła przyjęła stawkę 3,60 zł za 1 m² wywłaszczonego gruntu.

Jak wskazał organ pierwszej instancji, organ wywłaszczeniowy w decyzji z dnia [...] grudnia 1965 r. w podstawie prawnej wskazał art. 8 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy, podczas gdy faktyczną podstawę prawną stanowił art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy. Niemniej jednak błędne wskazanie podstawy prawnej decyzji, jakkolwiek jest uchybieniem przepisów prawa procesowego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy podstawa prawna do wydania decyzji istniała.

Wskazanie błędnej podstawy prawnej ustalenia odszkodowania nie miało wpływu na wysokość tego odszkodowania. Zgodnie z art. 8 ust 6 pkt 3 jak i art. 8 ust. 6 pkt 1 lit. b obliczając wysokość odszkodowania organ powinien był przyjąć stawkę 3.60 zł za 1 m² gruntu.

Na prawidłowość ocenianej decyzji z dnia [...] grudnia 1965 r. nie ma również znaczenia zmiana numeracji działek w trakcie postępowania wywłaszczeniowego oraz zmniejszenie powierzchni wywłaszczanej nieruchomości. We wniosku wywłaszczeniowym wystąpiono o wywłaszczenie parceli [...] o pow. 3638 m², natomiast wywłaszczono parcelę [...] o pow. 2995 m². Było to spowodowane ograniczeniem powierzchni wywłaszczeniowej, na wniosek właścicieli, i wyłączeniem z wywłaszczenia piekarni wraz z przyległym do niej terenem.

Zdaniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa, nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżących, że organ wywłaszczeniowy ustalając odszkodowanie całkowicie pominął znajdujące się na nieruchomości składniki majątkowe. W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających, że na wywłaszczonej nieruchomości, w dacie wywłaszczenia tj. [...] grudnia 1965 r., znajdowały się składniki majątkowe takie jak studnia, brama wjazdowa, ogrodzenie itp. Właściciele nie podnosili zarzutu, iż przyznane odszkodowanie jest niepełne i nie obejmowało znajdujących się na gruncie składników majątkowych. Żaden ze współwłaścicieli nie odwołał się od decyzji wywłaszczeniowo – odszkodowawczej z dnia 6 grudnia 1965 r. Należy więc uznać, że wywłaszczono grunt bez składnika budowlanego.

Na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa I. B., G O., B. S., M. B., D. K., H. W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydium Rady Narodowej [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1965 r., w części ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.

Zdaniem skarżących art. 156 § 1 Kpa, to regulacja dotycząca wszystkich decyzji administracyjnych, zarówno ostatecznych jak i nieostatecznych, niezłożenie więc przez stronę odwołania od decyzji, o której stwierdzenie nieważności wnosi się potem, nie jest ustawową przesłanką do przyjęcia przez organ wyższego stopnia, iż decyzja taka jest prawidłowa.

W ocenie skarżących Minister Infrastruktury i Rozwoju pominął fakt, że przed wydaniem w 1965 r. decyzji wywłaszczeniowo - odszkodowawczej, co do przedmiotowej nieruchomości, w 1963 r., została wydana decyzja o jej przejęciu oraz że na zlecenie podmiotu ubiegającego się o jej wywłaszczenie zostały sporządzone opinie na okoliczność znajdujących się na niej składników budowlanych i ich wartości (opinia inż. T. R. z czerwca 1963 r.), a także plantacji kultur (opinia inż. Z. P.). Za zniszczone uprawy Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej [...] orzeczeniem z dnia [...] września 1963 r. nr [...] ustalił odszkodowanie, natomiast za składniki majątkowe takie jak studnia, brama wjazdowa, ogrodzenie nie orzeczono żadnego odszkodowania.

Skarżące podniosły również, że rozprawę wywłaszczeniowo – odszkodowawczą przeprowadzono w 1963 r., a więc 2 i pół roku przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej. Przed tą rozprawą organ wywłaszczeniowy nie zlecił wykonania żadnej opinii, nie powołał żadnego biegłego. Przedmiotem rozprawy nie były żadne szacunki, a jedynie zasadność i rozmiar wywłaszczenia. Organ wywłaszczający sam dokonał wyliczenia wartości gruntu, wbrew ustawowemu obowiązkowi przeprowadzenia na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego, a w decyzji o wywłaszczeniu przywołał jedynie ceny gruntów ustalone zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 1962 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Sąd podziela stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa co do tego, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1965 r., w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 2995 m2 nie zawierało wad nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.

Orzeczenie wywłaszczeniowe nie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Przedmiotowe orzeczenie wydało prezydium rady narodowej [...] o randze wojewódzkiej, co było zgodne z przepisem art. 14 ust. 1 ustawy oraz art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 31 grudnia 1956 r. o wyłączeniu z województw miast: K., P. i W. oraz nadaniu miejskim radom narodowym tych miast uprawnień wojewódzkich rad narodowych (Dz. U. z 1957 r. Nr 1, poz. 1). Rację ma Minister, że przedmiotowe orzeczenie, w zakresie orzekającym o wywłaszczeniu, nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Poza sporem jest to, że przedmiotowy grunt – działka nr [...] została wywłaszczona na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy – instytucji państwowej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych [...]w P.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotowa nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie "niezbędna" na cele wymienione w art. 3 ust. 1 ustawy. Realizacja inwestycji polegającej na budowie szkoły podstawowej mieściła się w celu użyteczności publicznej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy (potwierdza to choćby pismo PRN [...] Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] lipca 1963 r.). O "niezbędności" przedmiotowego gruntu na cel wywłaszczenia świadczy to, że inwestycja polegająca na budowie szkoły podstawowej na przedmiotowej nieruchomości była objęta decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1963 r., nr [...]. Trzeba też mieć na uwadze, że ustawa nie definiowała, co należy rozumieć przez "niezbędność" nieruchomości na cel wywłaszczenia i nie regulowała jaki dowód ma przesądzać o tym, że przesłanka ta ziściła się w danej sprawie. Skoro przepis art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy wymagał załączenia do wniosku wywłaszczeniowego zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej, to nie można zarzucić Prezydium Rady Narodowej w [...] wydania orzeczenia w warunkach rażącego naruszenia prawa.

Istotne jest też to, że nabycie przez ubiegającego się o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości w formie umowy cywilnoprawnej nie było możliwe. Zaproponowana przez Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych [...] cena ([...]) nie doprowadziła do zawarcia umowy cywilnoprawnej z właścicielami nieruchomości – W. B., E. W., M. B. i A. M. Fakt prowadzenia rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i ich negatywny wynik potwierdza treść oferty z grudnia 1962 r., wniosku wywłaszczeniowego z maja 1963 r. i uzasadnienia orzeczenia wywłaszczeniowego. Wobec tego nie można uznać, że w niniejszej sprawie rażąco został naruszony przepis art. 6 ust. 1 ustawy.

Sąd podziela stanowisko Ministra, że w niniejszej sprawie zostały spełnione niezbędne wymagania w zakresie procedury wywłaszczeniowej. Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych [...] złożyła wniosek wywłaszczeniowy z dnia [...] maja 1965 r., który zawierał dane wymagane przepisem art. 15 ust. 2 ustawy i dokumenty wymagane przepisem art. 15 ust. 3 ustawy. Z akt sprawy wynika również, że organ wywłaszczeniowy sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego (pismo z dnia [...] maja 1963 r.) zawierające dane wymienione w art. 16 ust. 3 ustawy.

Z akt sprawy wynika, że organ przeprowadził rozprawę wywłaszczeniowo – odszkodowawczą w dniu 26 czerwca 1963 r., jak tego wymagał przepis art. 20 ust. 1 i 2 ustawy. Rozprawa została przeprowadzona z udziałem W. B., E. W., M. B. i A. M. Z protokołu rozprawy wynika, że wywłaszczona powierzchnia ich gruntu zostanie ograniczona w związku z pozostawieniem przy właścicielach znajdującej się na gruncie piekarni. W toku rozprawy poruszono kwestię niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, i dysponowania środkami na wypłaty odszkodowania. Omówiono też zagadnienia dotyczące ustalenia odszkodowania. Wyjaśniono, że odszkodowanie za 1m2 gruntu wyniesie 3,60 zł. Odszkodowanie za drzewa, krzewy, uprawy wyniesie dla W. B. [...] zł, dla M. B. [...] zł, dla A. M. [...] zł. Za tego rodzaju naniesienia roślinne W. B., M. B. i A. M. otrzymały odszkodowanie na mocy orzeczenia z dnia 30 września 1963 r., nr [...], dotyczącego działki nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]), sprostowanego co do odszkodowania dla M. B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 1963 r., nr [...]. Składniki majątkowe – tj. studnie, parkany, stanowiące własność W. B. wyceniono na [...] zł.

Orzeczenie wywłaszczeniowe spełnia wymogi z art. 20 ust. 1 pkt 1,2,5,6, ponieważ zostało wydane po przeprowadzeniu rozprawy, wskazuje, że: wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych [...], przedmiotem wywłaszczenia była działka nr [...] o pow. 2995 m2, wywłaszczenie polega na odjęciu prawa własności nieruchomości i następuje na rzecz Państwa. Decyzja zawiera też uzasadnienie oraz pouczenie o środkach odwoławczych. Uzasadnienie co prawda nie jest szczegółowe, ale tego rodzaju uchybienie czysto formalne nie miało – zdaniem Sądu - charakteru rażącego naruszenia prawa. Decyzja wywłaszczeniowa weszła do obrotu prawnego i w zakresie orzeczenia o wywłaszczeniu była wykonalna w momencie jej wydania.

Wobec tego trafnie uznał Minister Infrastruktury i Budownictwa, że orzeczenie wywłaszczeniowe z 1965 r., w zakresie orzekającym o wywłaszczeniu nie zawierało wad nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.

Nie można się natomiast zgodzić z Ministrem Infrastruktury i Budownictwa, że w części dotyczącej orzeczenia o odszkodowaniu kwestionowane orzeczenie z dnia [...] grudnia 1965 r. nie zawiera wady nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zakresie rażącego naruszenia prawa. Jak wynika z przepisu art. 21 ustawy odszkodowanie za wywłaszczenie ustalało się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie.

Tymczasem jak wynika z akt niniejszej sprawy przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego została sporządzona przez biegła Z. P. wycena parceli (gruntu) nr [...] o pow. 3.770 m2. Z kolei wniosek wywłaszczeniowy i rozprawa dotyczyły działki nr [...] o pow. 3648 m2 dla której nie sporządzono wyceny gruntu przez biegłego. Natomiast orzeczenie o wywłaszczeniu i odszkodowaniu objęło działkę nr [...] o pow. 2995 m2 dla której także nie sporządzono wyceny gruntu przez biegłego. Sąd zwraca uwagę, że w orzeczeniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym ustalono odszkodowanie jedynie za grunt. Odszkodowanie ustalono w sposób gabinetowy, tj. pracownik organu, biorąc pod uwagę przepis art. 8 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy i cenę gruntu ustaloną zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. Nr 72, poz. 335) przemnożył cenę gruntu ornego w okręgu I w strefie miejskiej klasy I – 3,60 zł x powierzchnię gruntu - 2995 m2, co dało wynik 10.782 zł.

Zdaniem Sądu, w realiach tej konkretnej sprawy takie działanie miało charakter rażącego naruszenia prawa. Trafnie wskazał organ odwoławczy, że w sprawie znajdował zastosowanie przepis art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy, ponieważ wywłaszczeniu podlegała część gruntu W. B., E. W., M. B. i A. M. - działka nr [...] i że przepis ten nakazywał ustalenie odszkodowania jak za grunt rolny klasy I w strefie miejskiej okręgu I. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że w okresie czasu od wystąpienia z ofertą o dobrowolny wykup nieruchomości do wydania decyzji wywłaszczeniowej dwukrotnie zmniejszono obszar podlegający wywłaszczeniu. Najpierw był to obszar 3770 m2, później 3638 m2, a ostatecznie 2995 m2. Uszło jednak uwadze Ministra, że opinia szacunkowa gruntu winna być sporządzona przez biegłego do spraw szacowania z listy wojewody (art. 6 ust. 1 ustawy). Tylko ten biegły był kompetentny do wyjaśnienia stanu faktycznego na wywłaszczanym gruncie poprzez ustalenie jakie części składowe (np. nieroślinne) znajdują się na działce nr [...]. W niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione, czy – a jeżeli tak, to jakie - części składowe wymienione w wycenie inż. T. R. dotyczącej działki nr [...] (z której w toku postępowania wywłaszczeniowego wydzielono działkę nr [...]), tj. studnia, przewód wodociągowy, parkany, brama znajdowały się na wywłaszczanym gruncie. To uchybienie mogło mieć wpływ na wysokość odszkodowania, ponieważ zgodnie z przepisem art. 8 ust. 11 ustawy odszkodowanie należało się wywłaszczanym także za inne (niebudynkowe i nieroślinne) części składowe nieruchomości i winno ono odpowiadać kosztom ich odtworzenia zmniejszonym stosunkowo do stopnia ich zużycia, co ustalał biegły do spraw szacowania.

W niniejszej sprawie organ wywłaszczeniowy ustalił natomiast odszkodowanie w sposób gabinetowy, "zza biurka" bez odniesienia wyceny do stanu nieruchomości i uzyskania opinii biegłego odnośnie działki nr [...], która była przedmiotem wywłaszczenia. Taki sposób ustalania odszkodowania – w ocenie Sądu – miał charakter rażącego naruszenia prawa, tj. art. 21 oraz art. 5, art. 6, art. 71 i art. 74 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1962 r. Nr 33, poz. 156) w zw. z art. 8 ust. 11 ustawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, w zakresie dotyczącym oceny legalności zawartego w orzeczeniu wywłaszczeniowym z dnia [...] grudnia 1965 r. rozstrzygnięcia o odszkodowaniu, została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Poza tym Sąd zwraca uwagę, że w dniu 14 lipca 2016 r. zmarła jedna z osób będących stronami postępowania nadzorczego – G. O. (odpis skrócony aktu zgonu w aktach sądowych, k-39). Organ odwoławczy nie wyjaśnił natomiast kręgu osób będących spadkobiercami zmarłej strony, co świadczy także o tym, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 § 1, art. 61 § 4 w zw. z art. 140 Kpa poprzez pozbawienie spadkobierców udziału w postępowaniu odwoławczym.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśni aktualny krąg stron postępowania. W tym celu organ odwoławczy podejmie stosowne czynności, a następnie wyda stosowny akt.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł, jak w sentencji.