Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1974/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 15 ust 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
article: art 7,77 par 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. P. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...]

w W.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż w dniu [...] kwietnia 2007 r. na wniosek J. K. zostało wszczęte postępowanie o wymeldowanie W. K. z pobytu stałego z ww. adresu. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Prezydent W. orzekł o odmowie jego wymeldowania. Po rozpatrzeniu odwołania J. K., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2470/07, oddalił skargę W. K. na ww. decyzję Wojewody [...]. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] grudnia

2010 r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu W. K. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wymieniony opuścił miejsce pobytu stałego, a opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania W. K., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta W. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 711/11 oddalił skargę J. K. od tej decyzji. W toku prowadzonego przez Prezydenta W. postępowania wyjaśniającego W. K. wystąpił do organu I instancji

o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy dla W. w W. I Wydział Cywilny, sygn. akt [...] sprawy z jego powództwa o przywróceniem naruszonego posiadania przedmiotowego budynku oraz sprawy prowadzonej w Sądzie Rejonowym dla W. III Wydział Karny, sygn. akt [...] przeciwko podejrzanej J. K. oskarżonej o popełnienie przestępstwa

z art.207 § 1 kk. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., Prezydent W. odmówił zawieszenia postępowania. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia W. K. , postanowieniem z dnia

[...] marca 2012 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Prezydent W. wydał w dniu [...] kwietnia 2012 r., [...] decyzję orzekającą o wymeldowaniu W. K. z pobytu stałego

z budynku nr [...] przy ul. [...] w W.. Odwołanie od tej decyzji wniósł do Wojewody [...] W. K.. Wojewoda rozpatrując to odwołanie stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy czym, zgodnie

z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowo- admirustracyjnym, opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania

w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. W związku z czym, opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu,

z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem

i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Organ wskazał, iż po dokonaniu analizy sprawy, ustalił, że we wniosku o wymeldowanie z dnia [...] kwietnia 2007 r. J. K. wskazała, że W. K. w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. nie mieszka od 1993 r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w 1993 r. został rozwiązany przez rozwód związek małżeński zawarty między wymienionymi (sygn. II [...].). Rozwód został orzeczony z wyłącznej winy W. K.. Ponadto Sąd w wyroku nie orzekł o sposobie korzystania z mieszkania nr [...] przy ul. [...] w W.. W tym czasie W. K. związał się z inną kobietą i wyprowadził się dobrowolnie w inne miejsce, gdzie założył swoje nowe centrum życiowe. Wyprowadzając się zabrał swoje rzeczy osobiste. Wnioskodawczyni podała, że jej były mąż zamieszkuje w budynku Szkoły Podstawowej przy ul. [...] w Poświętnem wraz ze swoją konkubiną M. M.. Wojewoda zaznaczył, że podjęte przez organ I instancji czynności na przełomie 2007 i 2008 roku informacji tych nie potwierdziły. Z ustaleń funkcjonariuszy policji w P. wynikało bowiem, że W. K. w miejscowości C. przebywa jedynie sporadycznie. W wyjaśnieniach złożonych

w dniu [...] maja 2007 r. W. K. podał, że na przedmiotowej posesji zamieszkuje stale od 1965 r. Charakter jego pracy zawodowej (nawigator samochodu ciężarowego) wymaga częstych wyjazdów i długiej nieobecności w domu. W miejsu stałego zameldowania znajdują się wszystkie jego rzeczy osobiste i przedmioty codziennego użytku, posiada klucze budynku i ma do niego swobodny dostęp. W trakcie postępowania wyjaśniającego w dniu [...] sierpnia 2010 r. W. K. poinformował organ I instancji, iż z uwagi na swój stan zdrowia (przemieszcza się na wózku inwalidzkim i potrzebuje stałej opieki drugiej osoby) przebywa w mieszkaniu córki – A. B., której posesja przylega do posesji nr [...] przy ul. [...] w W.. W miejscu zameldowania na pobyt stały ma swoje rzeczy, tam nocuje i tam koncentruje się jego życie. Natomaist w P. bywa, ale tam stałe nie mieszka. Fakt pobytu ojca w swoim domu potwierdziła córka A. B.. Następnie w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. W. K. wskazał, iż przez działania swojej byłej żony nie ma fizycznej możliwości dostania się na samą posesję, jak również do budynku. Z akt sprawy wynika, że wymieniony wystąpił do sądu powszechnego z pozwem o przywrócenie naruszonego posiada ww. budynku, jednakże zrobił to dopiero po upływie około 1,5 roku od czasu, kiedy jak twierdzi dostęp ten został mu uniemożliwiony. Przeprowadzone pod wskazanym adresem dwukrotnie oględziny, w dniu [...] czerwca 2007 r. jak również w dniu [...] stycznia 2012 r., wykazały, że nie ma tam rzeczy należących do W. K., które mogłyby świadczyć o jego stałym zamieszkiwaniu. W dniu [...] czerwca 2007 r. organ I instancji w pokoju, wskazanym przez zainteresowanego jako miejsce jego zamieszkiwania, stwierdził jedynie obecność torby podróżnej, która zawierała kilka kosmetyków męskich oraz kilka ubrań. W pokoju tym znajdowały się jedynie rzeczy należące do J. K.. W związku z tymi oględzinami W. K. złożył oświadczenie, że po powrocie z pracy zastał pusty pokój, wszystkie jego rzeczy zostały usunięte, fakt ten zgłosił na policję. W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego wskazywał, że zgłaszał na policji fakt uniemożliwiania mu wejścia na przedmiotową posesję. Z pisma Komisariatu Policji W. z dnia [...] marca 2012 r. wynika, że od [...] grudnia 2010 r. przy ul. [...] w W. zgłoszona tyła tylko jedna interwencja Policji w dniu [...] stycznia 2012 r., przy czym zgłaszającym nie był W. K., tylko inna osoba, twierdząca, że nie ma on prawa przebywać pod tym adresem. Z informacji przekazanych przez funkcjonariuszy Policji w dniu [...] maja 2007 r. wynika, iż w rozmowie z J. K. ustalono, że jej były mąż pod adresem zameldowania na pobyt stały nie mieszka stale od 1993 r. A. B. wskazała, że jej ojciec W. K. mieszka stale w budynku nr [...] przy uL [...] w W., jednakże ze względu na charakter pracy rzadko przebywa pod tym adresem. Jednocześnie rozpytani przez policję sąsiedzi: J. C. (zam. w budynku nr [...] przy ul. [...] w W.), C. K. (zam. w budynku nr [...] przy ul. [...] w W.) oraz G. K. (zam. w budynku nr [...] przy ul. [...] w W.) wyjaśnili, że na posesji nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkują cztery osoby - matka z córką i dwoma wnuczkami. Ponadto C. K. i G. K. wyjaśnili, że W. K. pojawia się sporadycznie w miejscu zameldowania na pobyt stały, również J. C. stwierdziła, że rzadko widuje jakiegokolwiek mężczyznę na terenie przedmiotowej posesji. Kolejne ustalenia Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r., potwierdziły fakt przebywania W. K. w miejscu zameldowania na pobyt stały. Następnie w dniu [...] września 2009 r. funkcjonariusze Policji poinformowali organ I instangi, że w toku podjętych czynności potwierdzili, że W. K. zamieszkuje pod adresem [...] gm. P.. Natimiast w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. funkcjonariusze Policji wyjaśnili, że w sposób bezsporny ustalili, że ww. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały. Przesłuchany w charakterze świadka R.L. zeznał, że od 2009 roku na stałe mieszka na terenie nieruchomości w budynku nr [...], J. K. zna od 2009 roku, a W. K. poznał dopiero w lecie 2010 roku, od tamtej pory na spornej posesji widział go około 2 razy. Również L. P. zamieszkująca przy ul. [...] w W. zeznała, że W. K. widuje na posesji, należącej do jego córki A. B., natomiast na posesji nr [...] nie pamięta, kiedy jego widziała. Świadek zeznała, że z informacji przekazanych jej przez A. B. wynika, że W. K. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, gdyż J. K. nie chce go wpuścić do budynku. Organ wskazał, iż A. B. występująca jako pełnomocnik W. K. wyjaśniła w dniu [...] stycznia 2012 r. do protokołu, że jej ojciec pod adresem zameldowania nie mieszka stale od sierpnia 2010 r. W czasie pobytu wymienionego w szpitalu zostały zmienione zamki w drzwiach, wyrzucono jego rzeczy, nie udostępniono mu nowego kompletu kluczy. Wskazała, iż przez 1,5 roku W. K. nie próbował dostać się do przedmiotowego budynku i ponownie w nim zamieszkać, bowiem 6 razy przebywał w szpitalu, pomiędzy pobytami w szpitalu ojciec mieszkał w jej domu, gdyż wymagał opieki. Jakiś czas mieszkał również u znajomej. Rzeczy ojca znajdują zarówno w jej mieszkaniu jak i w mieszkaniu jego znajomej. Od [...]stycznia 2012 r. ojciec ma zamiar zamieszkać w tym budynku. Wojewoda podnióśł, iż Prezes Zarządu Spółki "L.", obecnego właściciela budynku nr [...] przy ul. [...]., złożył oświadczenie z dnia [...] marca 2012 r., z którego wynika, że W. K. w dniu [...] stycznia 2012 r. używając siły, niezgodnie z prawem, wtargnął na teren tej posesji W obawie przed dewastacją nieruchomości W. K. został wpuszczony do budynku, przy czym zostało podkreślone, że żadnych nie miał on ze sobą żadnych osobitych rzeczy. Po kilkunastu godzinach W. K. nie informując nikogo opuścił przedmiotowy budynek i nie pojawił się w nim ponownie. Organ odwołaczy wskazał, iż pod uwagę nie wziął zeznań M. Z. z dnia [...] maja 2007 r.; A. B. z dnia [...] maja 2007 r.; E. S.; H. K.; M. M.; U. L.; R. K.; S. P.; M. K.; H. K.; L. P.; P. W.; M. S.; R. L. oraz H. K., gdyż zostały one przeprowadzone niezgodnie z art 79 kp.a. Nie zostały również wzięte pod uwagę sprawozdania z przeprowadzonych przez P. W. działań zleconych przez J.K. w dniach [...] maja 2007 r., w dniu [...] czerwca 2007 r. oraz w dniu [...] sierpnia 2007 r., gdyż jao detektyw działał na zlecenie J. K.. Nie uwzględniono również szeregu dołączanych przez J. K. oraz W. K. do akt sprawy różnorodnych dokumentów, tj. potwierdzenie dokonywanych opłat za przedmiotową nieruchomość, kopie dokumentów dotyczących stanu zdrowia W. K., czy zdjęć znajdujących się w aktach sprawy. Wymienione dokumenty w ocenie Wojewody [...] nie mają znaczenia dla wydanego w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia. Organ II instancji podkreślił, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych - stałe przebywanie oznacza skoncentrowanie w danym miejscu swoich interesów osobistych i majątkowych, a więc ulokowanie w nim swego centrum życiowego. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życlowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkqonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można natomiast mówić, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały, a nie wynika z bezprawnych działań lub zachowań innych osob. (zob. wyrok z dnia 7 października 2008 r,, sygn akt II SA/Bd 569/08; wyrok z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt OSK 626/07).

Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że W. K. opuścił budynek nr [...] przy ul. [...] w W. w 2010 roku - termin ten potwierdził zarówno sam W. K., jak również jego córka A. B., działająca jako jego pełnomocnik. Zatem kwestią zasadniczą jest ustalenie, czy opuszczenie przedmiotowej nieruchomości w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych było dobrowolne i czy miało charakter trwały. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdaniem organu, dawał podstawę do uznania, że opuszczenie przez W. K. miejsca zameldowania na pobyt stały było dobrowolne i trwałe. Wynika to z całości oświadczeń składanych w toku postępowania przez wymienionego jak również z całokształtu jego zachowań. Fakt, że od czasu wyprowadzki, tj. od 2010 roku zamieszkiwał on u swojej córki lub u znajomej i przez 1,5 roku od czasu opuszczenia przedmiotowego budynku nie starał się do niego powrócić i ponownie w nim zamieszkać świadczy o tym, że wyprowadzka z miejsca pobytu stałego była jego dobrowolną i świadomą decyzją. Organ stwierdził, iż podnoszona w odwołaniu kwestia złego stanu zdrowia odwołującego nie mogła być uwzględniona. Natomiast tocząca się w sądzie powszechnym sprawa z powództwa W. K. o przywrócenie naruszonego posiadania nie ma znaczenia dla wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia z tego względu, że organ zobowiązany jest we własnym zakresie badać, czy zainteresowana osoba przedmiotowy lokal opuściła dobrowolnie, czy też została przymuszona do jego opuszczenia. Z akt sprawy wynika bezspornie, że W. K. opuścił miejsce zameldowania dobrowolnie. Dobrowolność opuszczenia budynku oznacza wolny wybór osoby opuszczającej, niezależnie od tego, czy spowodowane jest to konfliktami, czy innymi przyczynami, jeśli nie mają one charakteru niezgodnego z prawem (bezprawnego) zmuszenia do opuszczenia lokalu (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2007 r., II OSK 1011/06 oraz 6 marca 2007 r., II OSK 401/06), Taka sytuacja - jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie - nie miała miejsca. W. K. w żaden sposób nie udowodnił, że bezprawnymi działaniami J. K. został zmuszony do opuszczenia budynku nr [...] przy ul. [...] w W..

Za bezzasadne Wojewoda uznał zarzuty odwołania dotyczące wniosku o zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynika, że W. K. w dniu [...] stycznia 2012 r. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy sądowej o przywrócenie naruszonego posiadania oraz do zakończenia sprawy karnej toczącej się przeciwko J. K.. Prezydent W, w wyniku rozpatrzenia tego wniosku postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił zawieszenia postępowania. Postanowienie to organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy.

W konstatacji Wojewoda [....] stwierdził, iż w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym zasadnie Prezydent W, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] orzekł o wymeldowaniu W. K. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w W.. Skargę od powyżej decyzji wniósł W. K., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 28 kpa polegającym na błędnym uznaniu przez organ, że wnioskodawczyni J. K. posiada legitymację czynną w przedmiotowym postępowaniu, a zatem, że mogła skutecznie odwołać się od decyzji o odmowie wymeldowania W. K. z dnia [...] lipca 2007 r. oraz że mogła działać w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł: - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 kpa o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w całości oraz stwierdzenie nieważności w całości poprzednich decyzji, tj.: decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] decyzji Wojewody [...]. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] ; decyzji Prezydenta W, z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]; decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r., nr [...]; - o rozważenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w całości oraz stwierdzenie nieważności w całości poprzednich decyzji, tj.: decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...]; decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]; decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r., nr [...] - z ostrożności procesowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ust. c p.ps.a. o uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w całości oraz stwierdzenie nieważności w całości poprzednich decyzji, tj.: decyzji Prezydenta W, z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...]; decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...]; decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]; decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r., nr [...]; - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Ponadto przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie art. 80 kpa w zw. z art. 15

ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, poprzez uznanie, że opuszczenie budynku przez niego miało charakter trwały i dobrowolny, co ma istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ust c p.p.s.a. wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu [...] kwietnia 2007 r. na wniosek J. K. zostało wszczęte postępowanie o jego wymeldowanie. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] Prezydent W. orzekł o odmowie jego wymeldowania z przedmiotowego budynku. Skarżący w powołując się na wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2009 r.,sygn. akt: II OSK 1803/07 oraz wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt 47/09, wskazał, iż J. K. nie miała jednak legitymacji czynnej do wniesienia odwołania, a zatem decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. jest decyzją ostateczną. Zdaniem skarżącego J. K. nie miała również legitymacji czynnej do wniesienia skargi, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. rozpatrzył merytorycznie. W przedmiotowym postępowaniu istotny jest również fakt, iż od dnia [...] listopada 2011 r. J. K. nie jest nawet właścicielem przedmiotowej nieruchomości, ponieważ sprzedała ją L. Sp. z o.o. Skarżący wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość należy do jego rodziny, zawsze związany był z tym miejscem, tutaj pracował, wybudował dom i zagospodarował cały teren. W skutek nieporozumień rodzinnych, J. K. próbuje pozbawić go jakiejkolwiek możliwości korzystania z nieruchomości położonej przy ul. [...] w W.. Bezspornym jest, iż posiada służebność osobistą mieszkania na przedmiotowej nieruchomości. Nie posiada innego stałego miejsca zamieszkania. Ustalenia organu w przedmiocie, że od grudnia 2010 r. nie zgłaszał na Policji, że nie może dostać do miejsca swojego zameldowania są bezprzedmiotowe, bowiem pod koniec 2010 r. stan jego zdrowia na tyle się pogorszył, że fizycznie nie miał siły, aby przyjechać na tę nieruchomość, gdyż wiedział, że się na nią nie dostanie i będzie musiał wzywać policję. Dlatego w lutym 2011 roku złożył pozew o przywrócenie mi naruszonego posiadania i od tamtego czasu pozostawił sprawę rozstrzygnięciu Sądu, a nie własnym próbom dostania się na nieruchomość. Ustalenia organu, iż po opuszczeniu (które nie było dobrowolne) przedmiotowej nieruchomości przez okres 1,5 roku nie starał się do niej powrócić nie jest prawdziwe. W tym okresie był wielokrotnie w szpitalu i jego stan zdrowia nie pozwalał mu wykonywać czynności faktycznych, które wskazywałyby na zamieszkiwanie w budynku przy ul. [...]. Taka okoliczność była przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 228/10), w którym wskazał, iż wymuszony okolicznościami niezależnymi od zainteresowanej osoby, czyli jego (np. zły stan zdrowia, pociągający za sobą konieczność zapewnienia opieki w czasie choroby), nie jest dobrowolnym opuszczenie lokalu. Zdaniem skarżącego nie można mówić o dobrowolności opuszczenia lokalu, w sytuacji, gdy wnosi przeciwko J. K. m.in. powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania (sygn. akt: [...] Sąd Rejonowy W. ). Jeżeli opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, to takie powództwo nigdy nie zostałoby wytoczone. Wbrew temu co twierdzi organ, nie ma znaczenia fakt, iż upłynął pewien okres czasu, zanim podjął kolejne czynności takie jak pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Istotne jest również to, iż wskazane powyżej postępowanie toczy się, ponieważ wnioskodawczyni pozbawiła go w sposób faktyczny możliwości zamieszkiwania na tej nieruchomości, a on chce w sposób nieskrępowany wykonywać swoje prawo służebności osobistej i zamieszkać na przedmiotowej nieruchomości. O dobrowolności nie może być również mowy, gdy w podczas jego nieobecności na nieruchomości, są wymieniane zamki w drzwiach, zamki w bramie, a jedna brama zostaje nawet zaspawana. Takie działanie ma ewidentnie przymioty przymusu, tj. celowego działania, które w sposób obiektywny uniemożliwia mi swobodny dostęp do nieruchomości. Skarżący podniósł, iż w chwili obecnej nie ma fizycznej możliwości zamieszkiwania na wskazanej nieruchomości, dlatego też ustalenia dokonane przez organ na podstawie wizji lokalnej z dnia [...] stycznia 2012 r. wskazują, że nie zamieszkuje on na przedmiotowej nieruchomości. Przedmiotowa wizja lokalna nie ustala zatem żadnych istotnych okoliczności w sytuacji, gdy wiadomo, że z przyczyn natury faktycznej, nie ma on możliwości wejścia na teren nieruchomości. Nie wie co wnioskodawczyni zrobiła z jego rzeczami, które miał na wskazanej nieruchomości. Nie można zatem uznać za wiarygodne ustalenie organu I instancji, z uwagi na kontekst całej sprawy, tj. m.in. toczący się proces o przywrócenie mi naruszonego posiadania. Każda próba wykonywania przez skarżącego jego prawa służebności czy też przebywania na przedmiotowej nieruchomości wiąże się m.in. z wezwaniem policji przez J. K. bądź R. L.. Policja, z uwagi na posiadane przeze mnie uprawnienie do zamieszkiwania z przedmiotowej nieruchomości, nakazuje wpuszczenie mnie na teren. Sytuacja powtarza się za każdym razem, podobnie było dnia [...] stycznia 2012 r. i trudno uznać ją za normalną. Nie może być tak, żebym za każdym razem, gdy chcę wejść na swoją posesję, musiał to robić w eskorcie policji. Zdaniem skarżacego, wbrew temu na co wskazał w uzasadnieniu Organ, ani przesłanka trwałości, ani przesłanka dobrowolności w przedmiotowym stanie faktycznym nie została spełniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodał, że argumenty skargi dotyczące naruszenia przez organ I instancji wszczęcia postępowania na wniosek właściciela lokalu rozstrzygnął NSA w uchwale składy siedmiu sędziów z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 1/11 stwierdzając, że osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do Sądu administracyjnego decyzji - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W art. 6 ust. 1 powołanej ustawy zdefiniowano stały pobyt w rozumieniu tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Konsekwencją takiego stanu prawnego jest uznanie, iż wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Zameldowanie i wymeldowanie są jedynie aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002 r., Nr 3, poz. 34), stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Posiadanie (lub brak) prawa do lokalu pozostaje bez wpływu na ocenę istnienia przesłanek do wymeldowania z pobytu stałego.

Prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, iż wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi ustanie pobytu w lokalu - nie przebywanie w lokalu.

Podkreślić też należy, iż ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) - w wyniku którego z dniem 19 czerwca 2002 r. utracił moc art. 9 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954, z dnia 7 czerwca 1991 r., SA/Wr 302/91, ONSA 1991/3-4/65, z dnia 12 kwietnia 2001 r.,V SA 3078/00, LEX nr 78937, z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, LEX nr 79243).

W orzecznictwie przyjmuje się, że na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiału dowodowy, wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, wskazuje, że w przedmiotowym postępowaniu nie naruszono przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa organy obu instancji podjęły wszystkie czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego, uwzględniając przy tym wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 711/11 i dokonały jego rzetelnej oceny. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie. W ocenie Sądu zasadnie organy obu instancji na podstawie całokształtu materiału dowodowego przyjęły, iż skarżący trwale i dobrowolnie opuścił budynek zlokalizowany na posesji nr [...] przy ul. [...] w W.. Skarżący wprawdzie podnosił, że podejmował różne działania, aby zamieszkać ponownie pod tym adresem, lecz uniemożliwiała mu to była żona poprzez wymianę zamków. Okoliczność ta jest istotna o tyle, że skarżący mógł skorzystać z przysługujących mu roszczeń wynikających z prawa cywilnego, np. o przywrócenie naruszonego posiadania. Z akt sprawy wynika, że skarżący we wniosku z dnia [...]. stycznia 2012 r. występował o zawieszenie postępowania w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Rejonowym dla W. o naruszenie posiadania ( sygn. akt [...]), lecz do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wykazał, że działanie to było skuteczne, skoro nie przedstawił orzeczenia Sądu zawierającego pozytywne dla niego rozstrzygnięcie. Wskazać należy, iż we wniosku z dnia [...] stycznia 2012r. skarżący stwierdził, iż od lata 2010 r. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. Okoliczność tę potwierdziła A. B. zeznając w dniu [...] stycznia 2012 r. do protokołu, że jej ojciec W. K. od sierpnia 2010 r. nie mieszka pod adresem swojego zameldowania. W tych realiach sprawy, podzielić należy stanowisko organów, że skarżący miejsce stałego zameldowania opuścił w sposób dobrowolny i trwały, tym samym zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 wymienionej ustawy. Wobec tego zachodziły podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego pod wskazanym adresem. Trafnie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że nie jest uzasadnione stanowisko skarżącego, że postępowania o jego wymeldowanie nie mogła wszcząć jego żona, gdyż nie przysługiwał jej przymiot strony tegoż postępowania. Z treści prawa własności wynika bowiem, że właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób (art. 140 k.c.), a ochrona jego własności obejmuje zakaz naruszania własności w jakikolwiek sposób, a nie tylko przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą (art. 222 § 2 k.c.). Ponadto kwestia urzędowego potwierdzenia, iż określona osoba przebywa w danym lokalu ma także znaczenie prawne dla tego kto ma tytuł prawny do tego lokalu. Jakkolwiek w sprawie o wymeldowanie określonej osoby w danym lokalu rozstrzyga się o tym, czy osoba ta przebywa czy nie przebywa w tym lokalu, to jednak nie można przyjąć, iż postępowanie to nie dotyczy interesu prawnego osoby mającej tytuł prawny do tego lokalu. Zatem osoba mająca tytuł prawny do lokalu nie może być pozbawiona prawa do udziału w postępowaniu o wymeldowanie jako strona. Jedynie wówczas bowiem może przedstawiać i bronić swoich racji (por. uchwała NSA z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 1/11, publ. ONSAiWSA z 2012 r. nr 2, poz.17). Z tych wszystkich względów, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 oraz art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.