Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 33/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Kazimierz Jarząbek, Sędzia NSA, Sędziowie (NSA Małgorzata Korycińska (spr.), Andrzej Kuba, Protokolant Joanna Kubacka, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej GMINY MIEJSKIEJ K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2004r. sygn.akt III SA/Wa 1779/04 w sprawie ze skargi GMINY MIEJSKIEJ K. na czynności Ministra Finansów w przedmiocie subwencji z budżetu Państwa 1. oddala skargę kasacyjną ; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił, jako spóźnioną skargę Gminy Miejskiej K. na czynność Ministra Finansów w przedmiocie ustalenia wysokości części równoważącej subwencji ogólnej na 2004 r.

W uzasadnieniu postanowienia wydanego z przywołaniem art. 38 § 1 pkt 2 oraz art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą procesową, Sąd przyjął, że skoro ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966), na podstawie której jest przekazywana gminom część równoważącą subwencji ogólnej, nie przewiduje środka zaskarżenia w odniesieniu do ustalenia wysokości części subwencji ogólnej , to skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy procesowej można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności - do usunięcia naruszenia prawa.

Na podstawie akt sprawy Sąd stwierdził, że Gmina K. dowiedziała się o ostatecznych kwotach subwencji ogólnej, o wpłatach do budżetu państwa i planowanych wpływach z udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych z pisma Ministra Finansów, które otrzymała w dniu 20 lutego 2004 r.

Pismem z dnia 3 marca 2004 r., mieszcząc się w terminie 14-dniowym Gmina K. wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa.

Minister Finansów pismem z dnia 9 kwietnia 2004 r. udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Dalej Sąd wywodził, iż od dnia doręczenia odpowiedzi na to wezwanie rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi i przyjął, że pismo Ministra Finansów z dnia 9 kwietnia 2004 r. Gmina otrzymała przed 18 czerwca 2004 r.

Zdaniem Sądu, fakt prowadzenia dalszej korespondencji w tej sprawie przez skarżącą Gminę po uzyskaniu odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie miał wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi na czynność - ustalenie wysokości przysługującej Gminie części równoważącą subwencji ogólnej na rok 2004 -, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy procesowej.

Tymczasem Gmina złożyła skargę do Sądu w dniu 26 sierpnia 2004 r., a więc ze znacznym uchybieniem przepisanego prawem terminu.

Skargę kasacyjną od tego postanowienia wniosła Gmina K. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 1, art. 2 i art. 53 § 2 ustawy procesowej w związku z art. 8 kpa, art. 9 kpa i art. 112 kpa polegające na przyjęciu, że skarżąca wniosła skargę do sądu na czynność Ministra Finansów ze znacznym uchybieniem trzydziestodniowego terminu.

Strona skarżąca potwierdziła, iż skarga została wniesiona w dniu 26 sierpnia 2004 r., jak przyznał to Wojewódzki Sąd Administracyjny, przy czym wyraźnie w niej wskazano, że przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Ministra Finansów, które zostało doręczone Gminie w dniu 4 sierpnia 2004 r., a zatem "nie może być wątpliwości, że skarga została wniesiona z zachowaniem wymaganego trzydziestodniowego terminu". Cytując treść art. 53 § 2 ustawy procesowej autor skargi kasacyjnej wywodził, iż istotnym w sprawie jest ustalenie, kiedy Minister Finansów udzielił skarżącej odpowiedzi w rozumieniu tego przepisu. W ocenie strony skarżącej dopiero uczynił to w piśmie z dnia 30 lipca 2004 r. doręczonym Gminie w dniu 4 sierpnia 2004 r. W piśmie tym Minister Finansów odmówił usunięcia naruszenia prawa, a jednocześnie pouczył stronę o sposobie i środkach zastosowania jakie jej przysługują. W samej treści pouczenia w sposób wyraźny, nie budzący wątpliwości zawarte zostało stwierdzenie " w związku z odmową wykonania żądania Gminie przysługuje skarga ...".

To zatem to pismo stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a nie wcześniejsza wymiana poglądów między stronami.

Błędnie Sąd I instancji przyjął, że odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest pismo Ministra Finansów z dnia 9 kwietnia 2004 r., przy czym gdyby nawet przyjąć, że stanowisko to jest prawidłowe to należałoby uznać, że działanie organu administracji nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa i jako takie nie może obciążać strony skarżącej. Przywołując treść art. 112 kpa w związku z art. 126 kpa wykazywana, że strona nie może ponieść ujemnych konsekwencji błędnego pouczenia, a zastosowanie się strony do takiego pouczenia nie może jej szkodzić.

Skoro zatem strona skarżąca zastosowała się do pouczenia zawartego w piśmie i dokonała czynności w terminie wynikającym z tego pouczenia nie może ponieść ujemnych tego konsekwencji, nawet jeżeli w ocenie sądu postępowanie o usunięcie naruszenia prawa było wadliwe.

Naruszenia art. 1 i art. 2 ustawy procesowej upatrywano w tym, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z tych przepisów Sąd I instancji nie przeprowadził kontroli działalności administracji publicznej, do której jest zobligowany również " w formie przedsądowej".

Obecny na rozprawie pełnomocnik Ministra Finansów wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje .

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, mimo błędnego jego uzasadnienia (art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ustawą procesową).

Dla wyjaśnienia tej newralgicznej dla wyniku postępowania kasacyjnego okoliczności należy wpierw uporządkować stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, ponieważ pomiędzy zdarzeniami nie zachodzi taki związek jakiego dopatrzył się Sąd I instancji.

Otóż zupełnie odrębną kwestią / zdarzeniem prawnym/ było wypełnienie ustawowego wymogu ciążącego na Ministrze Finansów, polegającego na poinformowaniu gmin o wysokości rocznych kwot części subwencji ogólnej wymienionej w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. w dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz. U. Nr 203, poz. 1966) zwanej dalej ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Minister obowiązek ten, wynikający z art. 33 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy, wykonał w dniu 16 lutego 2004 r. i należy się zgodzić z Sądem I instancji, iż była to czynność z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 1 pkt. 4 ustawy procesowej.

Bezspornym jest również, że Gmina w terminie ustawowym wezwała właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa i uzyskała odpowiedź na to wezwanie w dniu 21 kwietnia 2004 r. Od tej zatem daty biegł trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na czynność Ministra Finansów podjętą w trybie art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Nie budzi również wątpliwości to, że Gmina nie kwestionowała wówczas w terminie tej czynności, ani nie uczyniła tego obecnie.

Następnym zdarzeniem jest wezwanie do zapłaty skierowane przez Gminę do Ministra Finansów w dniu 18 czerwca 2004 r. w trybie art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Ten przepis nakłada na właściwy organ do spraw finansów publicznych obowiązek przekazania właściwym jednostkom samorządu terytorialnego najogólniej ujmując subwencji ( pkt 1 - 3 wymienia ich rodzaje) w dwunastu ratach miesięcznych.

W odpowiedzi na to żądanie Minister Finansów pismem z dnia 30 lipca 2004 r. w efekcie odmówił przekazania zaległych, zdaniem żądającego części subwencji. I to właśnie pismo z dnia 30 lipca 2004 r. było przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji, a nie czynność Ministra Finansów podjęta w oparciu o art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Ustalenie wysokości poszczególnych części subwencji (art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego) jak i przekazanie części tych subwencji w określonym terminie (art. 34 ust. 1 pkt 1 - 3 tej ustawy) przybiera postać czynności materialno-technicznej i jest czynnością z zakresu administracji publicznej, przy czym nie są to czynności tożsame.

Skarżący wyraźnie wskazał w skardze przedmiot zaskarżenia i była nim czynność Ministra Finansów podjęta w oparciu o art. 34 ust.1 ustawy o dochodach samorządu terytorialnego.

Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, iż skarżący kwestionuje inną czynności tego organu podjęto na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 2 komentowanej ustawy i konsekwentnie do przyjętej tezy uznał skargę za spóźnioną.

Tymczasem skarga nie była spóźniona, lecz wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia (uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa). Skoro bowiem jej przedmiotem była czynność Ministra Finansów podjęta w dniu 30 lipca 2004 r., to przed wniesieniem skargi na tę czynność należało spełnić wymóg, o którym stanowi art. 52 § 3 ustawy procesowej.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i oddalił ją na podstawie art. 184 ustawy procesowej. Mając na uwadze motywy orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego i odstąpił od ich zasądzenia mocą art. 207 § 2 ustawy procesowej.