Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2650/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 14 i 16
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. K. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia J. K. nabycia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości rolnej położonej w miejscowości [...], gm. [...], pow.[....], woj.[...], obejmującej grunty orne o pow. [...] dziesięcin oraz dom [...], oborę ze stajnią, spichlerz, stodołę, [...] sztuk drzew owocowych.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2008 r., J. K. zwrócił się do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. K. poza obecnymi granicami RP nieruchomości położonej w miejscowości R., gm. C., pow. [...], woj.[...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] odmówił potwierdzenia J. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza granicami RP przez J. K. ww. nieruchomości rolnej, a Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że Wojewoda [...] nie ustalił ponad wszelką wątpliwość, czy nastąpiła częściowa realizacja prawa do rekompensaty poprzez nabycie gospodarstwa rolnego we wsi D. przez J. K. w ramach ekwiwalentu za mienie pozostawione za Bugiem. Dodatkowo Minister zobowiązał Wojewodę do podjęcia odpowiednich działań w celu odnalezienia orzeczenia Sądu Najwyższego wydanego w wyniku zaskarżenia wyroku Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] lutego 1958 r. sygn. akt [...].

W dniu [...] czerwca 2013 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] odmawiającą potwierdzenia J. K. nabycia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości rolnej położonej w miejscowości R. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż ustalił, że J. K. posiadał w dniu 1 września 1939 r. obywatelstwo polskie i zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wsi R., gdzie był właścicielem nieruchomości rolnej. Opuścił on gospodarstwo rolne w 1945 r., a nastąpiło to w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na podstawie układu z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego, a Rządem Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium B.S.R.R. i ludności Białoruskiej z terytorium Polski. Po przybyciu do Polski – w charakterze repatrianta - zamieszkał w miejscowości D., gmina R. (obecnie gmina C.).

J. K. otrzymał jako repatriant ekwiwalent za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w postaci gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha z zabudową [...], położonego we wsi D., gmina R., powiat K.. Podstawą nadania J. K. przedmiotowego gospodarstwa był art. 16 dekretu o reformie rolnej. J. K. zmarł [...] lutego 1947 r. we wsi D., tam też ostatnio przed śmiercią zamieszkiwał. Spadek po nim nabył w całości na podstawie testamentu A. K. s. J. K. zmarł [...] września 2003 r. Spadek po nim nabyli: żona B. K., dzieci M. i J. K. - każdy w 1/3 części. Spadkobierczynie B. K. i G. M. M. wskazały jako osobę uprawnioną do rekompensaty J. K. J. R. K. posiada obywatelstwo polskie.

Organ uznał, że za pozostawione mienie poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej J. K. została przyznana rekompensata w postaci gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego we wsi D., gm. R. (obecnie gmina C.). Organ wojewódzki zgromadził następujący materiał dowodowy, na podstawie którego stwierdził, iż strona zrealizowała prawo do rekompensaty:

- odpis księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...] października 1990 r., dotyczącej gospodarstwa nadanego J. K., w której w dziale III KW określono ciężar realny w ilości [...] kg żyta na rzecz Skarbu Państwa,

- pismo Zarządu Gminy R. w C. z dnia [...] maja 1945 r. w którym stwierdzono, iż : " na podstawie pisma Urzędu Repatriacyjnego w K. z dnia [...] maja I945r. nr [...] gospodarstwo po N. (....) zostało przydzielone ob. K. J. repatriantowi z za Bugu. ",

- orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. o przejęciu nieruchomości J. K. na własność Skarbu Państwa z dnia [...] września 1957 r. (nr [...]),

- orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] listopada 1957 r. (nr [...]), zgodnie z którym uchylono orzeczenie PPRN w K. z dnia [...] września 1957 r. o stwierdzeniu przejścia na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [..] ha z budynkami: "przydzielonego w 1945 r. repatriantowi J. K., tytułem rekompensaty za mienie pozostawione za Bugiem", w treści powyższego orzeczenia stwierdzono, iż gospodarstwo jest prywatną własnością spadkobierców po zmarłym J. K.,

- orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] maja 1958 r. zatwierdzające w/w orzeczenie PPRN w K. z dnia [...] września 1957 r. oraz uchylające w/w orzeczenie z dnia [...] listopada 1957 r. (nr [...]).

- wyrok Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] lutego 1958 r. (sygn. akt [...]), w treści którego stwierdzono, iż gospodarstwo zostało nadane J. K. w zamian za gospodarstwo pozostawione za B.

Organ wojewódzki ustalił, iż wyrok Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] lutego 1958 r., sygn. akt [...] o eksmisję nie został zaskarżony od Sądu Najwyższego i jest opatrzony klauzulą prawomocności. Zgodnie z treścią wyroku, który wiąże organy administracji, stwierdzono, iż gospodarstwo rolne zostało nadane J. K. w zamian za gospodarstwo pozostawione za B.

Organ wskazał, że dążył do wykazania czy nastąpiła częściowa realizacja prawa do rekompensaty poprzez nabycie gospodarstwa rolnego we wsi D. przez J. K. w ramach ekwiwalentu za mienie pozostawione za B. Wskazał, iż ważnym uprawnieniem repatriantów lat 1944-1946 było prawo nieodpłatnego objęcia nieruchomości na zasadzie ekwiwalentu za mienie pozostawione. Oświadczenie o ilości i wartości mienia pozostawionego za granicą przyjmowały terenowe jednostki Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. W omawianym okresie prawa repatriantów określane były w wielu aktach prawnych jak np. dekret o reformie rolnej. W księgach wieczystych obejmujących przyznane im grunty wpisywano co prawda ciężary realne, jednak w tym przypadku nie stanowiły one ceny nabycia gospodarstwa, a jedynie określały jego wartość. Repatrianci, którzy wykazali się dowodami, że pozostawili nieruchomości, nie płacili rat z tytułu ceny nabycia gruntów. Stąd też w dokumentach dotyczących nadania gruntów jako istotna okoliczność wymieniany był fakt repatriacji i pozostawienia gospodarstwa rolnego na K. W ocenie organu, znajduje to potwierdzenie w niniejszej sprawie - ani repatriant J. K., ani też jego spadkobiercy w rzeczywistości nie spłacili ani jednej raty wpisanego w księdze urządzonej dla otrzymanego gospodarstwa rolnego ciężaru realnego, a na dzień 8 grudnia 2010 r., stan obciążenia był taki sam jak z chwili jego ustanowienia w dniu 30 grudnia 1949 r.

Układ pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego, a Rządem Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczący ewakuacji obywateli polskich z terytorium BSRR i ludności białoruskiej z terytorium Polski z 9 września 1944 r. gwarantował w art. 1, że ewakuowani z terytorium Białorusi zawodowi rolnicy otrzymają ziemię w rozmiarach przewidzianych ustawą o reformie rolnej (natomiast włościanie, jeżeli nawet nie posiadali ziemi w chwili ewakuacji, mogli otrzymać przydział ziemi ale na zasadach ogólnych). Podstawą nadawania gospodarstw rolnych był art. 16 dekretu o reformie rolnej, który stanowił, że obywatele polscy - rolnicy, którzy niezależnie od swojej woli znajdują się poza granicami kraju, oraz żołnierze Wojska Polskiego, których rodziny obecnie znajdują się poza granicami kraju, mieli być uwzględnieni przy rozdziale ziemi po powrocie do kraju, względnie po demobilizacji. Stąd też, istotne było wpisywanie "repatriant" i "pozostawił gospodarstwo rolne". Dlatego też w orzeczeniach organów szczebla powiatowego i wojewódzkiego wpisywano "repatriant J. K.", "spadkobiercy repatrianta J. K.". W sprawie nie udało się odszukać dokumentów, które posłużyły ówczesnym władzom do zakwalifikowania J. K. jako repatrianta - rolnika i które były punktem wyjścia do przydzielenia J. K. gospodarstwa rolnego (opis mienia pozostawionego, orzeczenie PUR. itp.), mimo licznych wystąpień organu w tej sprawie. Dlatego też organ nie mógł pominąć wyroku Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] lutego 1958 r., sygn. akt [....] o eksmisję. Organ zauważył, że ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Sąd Powiatowy w K. w toku postępowania sądowego mają istotne znaczenie w postępowaniu przed Wojewodą [...]. Skoro bowiem na obecną chwilę nie zachowały się pierwotne dokumenty fakt ten stwierdzające, to należy domniemywać, iż w posiadaniu takich dokumentów był sąd ustalając stan faktyczny, bądź odebrał on stosowne wyjaśnienia od powodów w tej sprawie. Dotyczy to także orzeczeń organów stopnia powiatowego i wojewódzkiego, gdzie przy nazwisku J. K. wpisuje się określenie "repatriant" oraz wprost w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] listopada 1957 r. "gospodarstwa przydzielonego w 1945 r. repatriantowi J. K. tytułem rekompensaty za mienie pozostawione za B".

W oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. dokonał pozytywnej oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, do potwierdzenia J. K. prawa do rekompensaty.

Wojewoda po dokonaniu stosownej kalkulacji ustalił, że wartość nieruchomości otrzymanej w zamian za nieruchomość pozostawioną w całości obejmuje kwotę stanowiącą 20% wartości nieruchomości pozostawionej. Ponadto, nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że przydzielenie gospodarstwa rolnego J. K. w miejscowości D. nie stanowiło realizacji prawa do rekompensaty, lecz było gospodarstwem nadanym w ramach reformy rolnej, z uwagi na istnienie dokumentu urzędowego, jako kontrdowodu do twierdzeń strony, prawomocnego wyroku sądowego fakt ten stwierdzającego. W sytuacji, gdy nie zachowała się pełna dokumentacja z lat 1945 - 1950 istnienie takiego dowodu z dokumentu urzędowego ma istotne znaczenie w kontekście art. 76 § 1 k.p.a.

Organ wskazał, iż nie bez znaczenia jest także to, że w orzeczeniach organów państwowych pojawia się określenie "repatriant J. K.". Organ uznał, że nie chodziło tutaj o różnicowanie pod kątem społecznym obywatela polskiego - repatrianta od obywatela polskiego innej kategorii, lecz o wskazanie poprzez określenie "repatriant" pewnego trybu, w jakim nabył on gospodarstwo rolne - tj. nieodpłatnie, w odróżnieniu od tzw. ogólnych zasad nabywania gospodarstw rolnych przydzielanych z reformy rolnej.

Od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] J. K. złożył odwołanie podnosząc, iż nie otrzymał częściowej rekompensaty za mienie pozostawione przez J. K. na podstawie obowiązujących wcześniej przepisów prawnych, a gospodarstwo zostało przyznane na podstawie przepisów o reformie rolnej, a nie w ramach realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...].

W uzasadnieniu powołanej decyzji Minister wskazał, że wyrok Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] lutego 1958 r., sygn. akt [...] o eksmisję nie dotyczy wprost przedmiotu postępowania lecz dotyczył eksmisji z nieruchomości we wsi D. Sąd Powiatowy rozstrzygając przedmiot sporu, po ustaleniu stanu faktycznego, zawarł informację w treści orzeczenia o nadaniu gospodarstwa w zamian za gospodarstwo pozostawione za B., dlatego organy zobowiązane są wziąć go pod uwagę i uwzględnić przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Minister zgodził się z organem wojewódzkim, że podstawą nadawania gospodarstw rolnych repatriantom był art. 16 dekretu o reformie rolnej. W wymienionych już orzeczeniach Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, dotyczących nadanego J. K. gospodarstwa we wsi D., wyżej wymienionego określano jako "repatrianta" co wskazuje jednocześnie na fakt, iż nabycie nieruchomości wiązano właśnie z posiadaniem tego przymiotu.

Organ odwoławczy zauważył, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ I instancji oparł się na orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł z dnia [...] listopada 1957r. (RU.u. [...]), zgodnie z którym uchylono orzeczenie PPRN w K. z dnia [...] września 1957 r. o stwierdzeniu przejścia na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha z budynkami: "(...) przydzielonego w 1945 r. repatriantowi J. i K. tytułem rekompensaty za mienie pozostawione za B.". Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] maja 1958 r. unieważniono w/w orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] listopada 1957 r. Jednakże powołane jako dowody w sprawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. dotyczące przejęcia we władanie Państwa nieruchomości we wsi D. są istotne w niniejszym postępowaniu ponieważ odnoszą się do podstawy prawnej nabycia gospodarstwa rolnego przez J. K. — repatrianta — tytułem rekompensaty za mienie pozostawione za B. Prezydium w treści ww. orzeczenia nie zakwestionowało zatem ustaleń dotyczących podstawy prawnej nabycia gospodarstwa rolnego przez repatrianta J. K. jako rekompensaty za "mienie zabużańskie", odniosło się wyłącznie do konsekwencji prawnych jego opuszczenia.

Minister wskazał, że w księgach wieczystych obejmujących przyznane repatriantom grunty wpisywano ciężary realne, jednak nie stanowiły one ceny nabycia gospodarstwa, a jedynie określały jego wartość. Tak więc, repatrianci, którzy wykazali się dowodami dotyczącymi pozostawionego mienia, (np. orzeczeniem Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, opisem mienia itp.) nie płacili rat z tytułu ceny nabycia gruntów. Stąd też w dokumentach dotyczących nadania gruntów jako istotna okoliczność wymieniany był fakt repatriacji i pozostawienia gospodarstwa rolnego na Kresach. W przedmiotowej sprawie ani J. K., ani też jego spadkobiercy nie płacili rat obciążeń wpisanych w księdze wieczystej. Strona postępowania nie wykazała aby zapłacili oni jakiekolwiek raty za nadane gospodarstwo rolne. Ponadto stan taki potwierdza pismo nr [...] z dnia 8 grudnia 2010 r., zgodnie z którym w Księdze Wieczystej utrzymuje się ciężar realny w ilości [...] kg żyta, a więc taki sam jak w chwili jego ustanowienia w dniu [...] grudnia 1949 r.

Na powyższą decyzję J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 16 w związku z art. 14 dekretu o reformie rolnej oraz art. 12 ust. 1 do 3 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym przez przyjęcie, że przepisy te przewidywały przyznanie repatriantom z ziem wschodnich obligatoryjne i nieodpłatne przyznanie gospodarstw rolnych na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej, a w kolejności zwolnienie z obowiązku zapłaty, gdy w rzeczywistości przepis art. 16 dekretu o reformie rolnej nakazywał uwzględniać wnioski repatriantów przy przydziale ziemi,

- błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego prowadzącą do wadliwego przyjęcia, iż J. K. otrzymał nieodpłatnie nieruchomość położoną we wsi D. tytułem rekompensaty za mienie pozostawione za Bugiem.

W uzasadnieniu skargi skarżący zauważył, że art. 16 dekretu o reformie rolnej nie zawiera żadnych innych uregulowań dotyczących repatriantów. Oznacza to zatem, że do rolników — repatriantów mają zastosowanie pozostałe postanowienia dekretu o reformie rolnej, w tym przepis art. 14 o zapłacie ceny. Zwolnienie repatriantów z zapłaty ceny za otrzymane gospodarstwo rolne przewidywał dopiero art. 12 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. i miało ono następować na podstawie decyzji właściwego starosty. Jednakże takiej decyzji w akta sprawy nie ma. Gdyby w aktach taka decyzja była, to organ wydający złożyłby odpowiedni wniosek o wykreślenie ciężaru realnego w postaci zapłaty ceny w życie, co w konsekwencji doprowadziłoby do wykreślenia tego wpisu w księdze wieczystej. Z zaświadczenia wystawionego przez Sąd Rejonowy w K. z [...] grudnia 2010 r. wynika, że w księdze wieczystej KW [...] nie ma żadnych wpisów poza związanymi z założeniem księgi wieczystej. Nie wykreślono obciążeń, nie ma też żadnych dokumentów świadczących o przyznaniu gospodarstwa jako rekompensaty. Skarżący zauważył, że kwestia niedoprowadzenia do wykreślenia przez samych uprawnionych ciężarów realnych z księgi wieczystej nie może stanowić podstawy przyjęcia, iż cena za nabycie gospodarstwa nie została zapłacona. Brak zatem podstaw by przyjąć, iż sam fakt spełnienia ciężaru realnego obligował uprawnionych do dokonania stosownych zmian w księgach wieczystych.

Bezzasadne jest również twierdzenie, iż fakt nie płacenia poszczególnych rat potwierdza, iż wysokość ciężaru w księdze wieczystej nie uległa zmianie. Zdaniem skarżącego, Minister błędnie przywołał jako dowody na otrzymanie gospodarstwa jako rekompensaty decyzje PPRN w K. z [...] września 1957 r. i PWRN w Ł. Z [...] listopada 1957 r. (która nie istnieje, gdyż została uchylona). Dowodami w sprawie dotyczącej przyznania gospodarstwa rolnego są akt nadania oraz dokumenty księgi wieczystej KW [...] oraz zaświadczenie Sądu Rejonowego w K., z których wynika, że gospodarstwo rolne zostało przyznane na podstawie przepisów o reformie rolnej, ale nie jako rekompensata i zostało bezprawnie odebrane. Zdaniem skarżącego brak jest również dowodów wskazujących, że pojawiająca się w poszczególnych dokumentach adnotacjach "repatriant" odnosi się do zasad przyznawania nieruchomości uprawnionym, a nie była zwyczajowo stosowana w celach statystycznych lub propagandowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Sąd, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy słusznie organy obu instancji uznały, że przydzielenie gospodarstwa rolnego J. K. w miejscowości D. stanowiło realizację prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez niego poza granicami RP wskutek repatriacji.

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że problematyka roszczeń zabużańskich nie była uregulowana jednolicie lecz w szeregu aktów prawnych. Początkowo regulacje te miały charakter cząstkowy, aby z czasem przybrać postać ujęć całościowych. Podkreśla się, że pierwszym aktem, który nawiązywał do omawianej problematyki był dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Akt ten w art. 16 wskazywał, że obywatele - rolnicy, którzy niezależnie od swej woli znajdują się poza granicami kraju, oraz żołnierze Wojska Polskiego, których rodziny znajdują się poza granicami kraju, będą uwzględniani przy rozdziale ziemi po powrocie do kraju względnie demobilizacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 604/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się również, że otrzymanie ekwiwalentu w postaci gospodarstwa rolnego traktowane jest jako zadośćuczynienie należności za przysługujące z tego tytułu uprawnienie, co potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 80/99, LEX nr 48667.

W dalszej kolejności kwestie uprawnień i zasad realizacji prawa do rekompensaty regulowano w szeregu kolejnych aktów prawnych. W szczególności były to art. 23 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, art. 7 i 9 ust. 1 dekretu z dnia 6 grudnia 1946 r. o przekazywaniu przez Państwo mienia nierolniczego na obszarze ziem odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, art. 5 i art. 14 ust. 1 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. o odstępowaniu przez Państwo nierolniczego mienia na cele mieszkaniowe oraz na cele budownictwa indywidualnego domów jednorodzinnych, art. 12 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reforma rolną i osadnictwem rolnym, art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o sprzedaży przez państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych, art. 14 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

Powyższe wskazuje zatem, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że przepisy dekretu o reformie rolnej - w tym przepis art. 16 tego dekretu - w sposób samoistny regulują również sytuację repatriantów, w tym rolników repatriantów.

Logiczną konsekwencją i potwierdzeniem tego poglądu jest treść materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] maja 1956 roku, nr [...] wyraźnie wskazano, że prowadzone postępowanie dotyczy repatrianta J. K. Świadczy o tym stwierdzenie: "wznowić postępowanie sprawie dotyczącej gospodarstwa rolnego, o obsz. ok. [...] ha, po repatriancie J. K". Natomiast w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] listopada 1957 r., nr [...], zawarto stwierdzenie: "gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha z budynkami przydzielonego w 1945 r. repatriantowi J. K., tytułem rekompensaty za mienie pozostawione za B.". Ponadto, w wyroku Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] lutego 1958 r., sygn. akt [...] zawarto stwierdzenie, iż "powodowie są właścicielami gospodarstwa rolnego (...), które otrzymali w zamian za gospodarstwo pozostawione za Bugiem".

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, iż powołane dokumenty mogą być dowodami w niniejszej sprawie. Zważyć trzeba, iż pomimo licznych wystąpień organu kierowanych zarówno do właściwych organów jak i do strony postępowania nie udało się odszukać w niniejszej sprawie dokumentów repatriacyjnych tj orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, opisu mienia pozostawionego oraz karty ewakuacyjnej. W tej sytuacji należy zgodzić się z organami, iż choć znajdujące się w aktach sprawy dokumenty tj. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. i prawomocny wyrok Sądu Powiatowego w K. dotyczyły innych postępowań, to są to dokumenty urzędowe. Tym samym korzystają z domniemania zgodności z prawdą (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 754/14; postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. II GSK 2285/13; postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. II OSK 2779/13; postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r. sygn. II OSK 2283/13; postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 1328/12; postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 201 r. sygn. II OSK 707/11). Podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 76 § 1 k.p.a., dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo potwierdzone. Należy więc uznać, że z uwagi na m. in. na stwierdzenia zawarte w treści orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. jak i wyroku Sądu Powiatowego w K. organy i sądy prowadziły ówcześnie toczące się postępowania administracyjne i sądowe traktując J. K. jako repatrianta, który otrzymał gospodarstwo rolne we wsi D. w zamian za mienie pozostawione za granicami RP. W ocenie Sądu, organy obu instancji były związane treścią powołanych wyżej dokumentów i były obowiązane uwzględnić ustalenia zawarte w ich sentencji i uzasadnieniu przy ustalaniu stanu faktycznego niniejszej sprawy. Należy bowiem przyjąć, iż zarówno Sąd Rejonowy w K., jak i Prezydium Rady Narodowej w Ł. zawierając w swoich orzeczeniach informacje o nadaniu J. K. gospodarstwa w zamian za gospodarstwo położone za B. oraz określając tę osobę jako "repatrianta" dysponowały na potwierdzenie tych okoliczności dowodami (dokumentami, zeznaniami świadków) i na tej podstawie zawarły w tych orzeczeniach powyższe informacje. W ocenie Sądu, nie ma przy tym znaczenia fakt, iż powołane orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] listopada 1957 r. zostało następnie unieważnione orzeczeniem PWRN z dnia [...] maja 1958 rok - w tym drugim orzeczeniu nie zakwestionowano bowiem stwierdzeń zawartych w orzeczeniu z dnia [...] listopada 1957 r. dotyczących podstawy prawnej nabycia gospodarstwa przez repatrianta J. K. jako rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP.

W związku z powyższym, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, że J. K otrzymał gospodarstwo rolne w miejscowości Długie jako rekompensatę za mienie pozostawione poza granicami RP.

Nie zasługuje również na aprobatę zarzut skarżącego, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza, że cena za nabycie gospodarstwa w miejscowości D. nie została zapłacona. Bezsporne jest, iż w aktach administracyjnych brak jest wielu dokumentów, w tym ewentualnej decyzji o zwolnieniu J. K. od opłat za nadane mu gospodarstwo. Nie oznacza to jednak, w ocenie składu orzekającego, iż J. K. dokonał zapłaty ceny za nabycie gospodarstwa rolnego. Wskazać trzeba, iż okoliczność że decyzja o zwolnieniu J. K. od opłat nie została odnaleziona nie oznacza, iż taka decyzja nie została w ogóle wydana. Ponadto, zapis w dziale III Księgi Wieczystej w postaci wpisanego ciężaru realnego w ilości [...] kg żyta na rzecz Skarbu Państwa nie został wykreślony, co uprawniało organy orzekające w sprawie do przyjęcia, iż cena za gospodarstwo rolne otrzymane w zamian za mienie pozostawione poza granicami RP nie została uiszczona.

Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Uznać trzeba, iż organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały cały dostępny materiał dowodowy, dokonały wszechstronnej oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu oraz przekonująco uzasadniły swoją decyzję, zgodnie z art. 107 § 3 kpa - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.