Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1317/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Asesor WSA Bogumiła Kalinowska,, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skargi P. C. i R. C. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej Oddala skargę.


UZASADNIENIE

Spółka jawna A w O., działając przez swego upoważnionego przedstawiciela Agencję Celną B z siedzibą w O., zgłosiła na formularzu JDA SAD Nr [...] z dnia [...] w Urzędzie Celnym we W., w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar określony w pozycji 1 jako przewody z tworzywa sztucznego - łącznie [...] m - przypisując mu kod PCN 3917 32 99 0. Do zgłoszenia celnego załączono m.in.: fakturę za towar Nr [...] z dnia [...], świadectwo przewozowe EUR 1 No. [...] oraz deklarację wartości celnej.

Dyrektor Urzędu Celnego we W. przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, a następnie przystąpił do jego weryfikacji, przewidzianej w art. 70 Kodeksu celnego. W celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w w/w zgłoszeniu celnym organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwał stronę w piśmie z dnia [...] do uzupełnienia dokumentacji o: zdjęcia (rysunki) towaru; certyfikat producenta, z podaniem ilości warstw, określeniem materiału, z którego wykonano towar, jego zastosowania i procesu technologicznego; zgłoszenie wywozowe oraz urzędowe tłumaczenie faktury Nr [...] z dnia [...].

W wykonaniu tego "wezwania" strona przekazała: zdjęcie "A" (przykładowy "rękaw" filcowy w trakcie nasączania żywicą); zdjęcie "B" (przykładowy produkt finalny z rękawa, tj. nowa rura kanalizacyjna; deklarację producenta w języku angielskim i jej tłumaczenie na język polski (dodatkowo wyjaśniono, że ilość warstw rękawa jest ustalana indywidualnie dla każdego zamówienia, w zależności od średnicy kanału i grubości planowanych do uzyskania ścianek nowej rury; z reguły stosowany jest rękaw składający się z 1-4 warstw); aprobatę techniczną Nr [...], szczegółowo opisującą zastosowanie rękawa i proces technologiczny produkcji z tego rękawa renowacyjnych rur kanalizacyjnych; fax firmy A do producenta z prośbą o przekazanie zgłoszenia wywozowego rękawa i fax otrzymanego w odpowiedzi dokumentu (wraz z tłumaczeniem treści obu faxów); urzędowe tłumaczenie faktury Nr [...]. Dodatkowo strona złożyła pisemne oświadczenie z dnia [...], zgodnie z którym gramaturę (gęstość) rękawa określają dołączone do akt sprawy "deklaracje producenta". Gramatura (gęstość) poszczególnych warstw, z których składa się rękaw, jako nieistotne dla gotowego wyrobu (rękawa), nie jest przez producenta określona. Producent rękawa, tj. D, zdecydowanie odmówił udzielenia pisemnej informacji o strukturze budowy rękawa, twierdząc, że jest ona oczywista i możliwa do określenia na podstawie oględzin organoleptycznych.

Po weryfikacji wszystkich dokumentów, organ pierwszej instancji zakwestionował taryfikację towaru, deklarowanego przez stronę jako przewody z tworzywa sztucznego. Taryfikację towaru zakwestionowano na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonej częściowej rewizji towaru, podczas której funkcjonariusz celny stwierdził trój warstwową włókninę o strukturze filcowej, klejoną doczołowo lub na zakładkę. Jedna z warstw włókniny połączona jest z powłoką bezbarwną z tworzywa sztucznego powierzchniowo klejoną. Całość tworzyła 2 rękawy oznaczone na całej długości 1 do 62 m oraz 1 do 53 m. Ponadto na towarze znajdowały się etykiety z napisem 62mtrx432mmxl2mm oraz 53mtrx382mmx7mm.

Po wyznaczeniu, na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej, trzydniowego terminu do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału

2

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

dowodowego - z czego strona skorzystała, a jej przedstawiciel nie wniósł żadnych dodatkowych uwag i dokumentów - Dyrektor Urzędu Celnego we W. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], w której uznał zweryfikowane zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej taryfikacji towaru. Organ pierwszej instancji zaklasyfikował przedmiotowy towar do kodu PCN 5911 90 90 0.

Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania spółki, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie.

Uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia rozpoczął celny organ odwoławczy od przedstawienia znaczenia Taryfa celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253). Podkreślił w tym zakresie, że Taryfa zawiera 9-cyfrową Polską Nomenklaturę Handlu Zagranicznego, która z kolei oparta jest na 8-cyfrowej Scalonej Nomenklaturze (CN), stosowanej w krajach Unii Europejskiej. Scalona Nomenklatura stanowi rozwinięcie 6-cyfrowego Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS). System HS został wprowadzany Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r. (załącznik do Dz. U. z 1997 r., Nr 11, poz. 62). Konwencja weszła w życie w stosunku do Polski dnia 1 stycznia 1996 r. (Oświadczenie rządowe z dnia 30 grudnia 1996 r. - Dz. U. z 1997 r., Nr 11, poz. 63), choć polska Taryfa celna bazuje na Zharmonizowanym Systemie Oznaczania i Kodowania Towarów już od 1989 r. Prezes GUC wywodził dalej, że w celu ustalenia prawidłowego kodu PCN należy w pierwszej kolejności kierować się Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, zawartymi w części wstępnej Taryfy celnej. Organ zastrzegł przy tym, iż PCN nie identyfikuje poszczególnych towarów, a więc z zasady nie uwzględnia podziału na szczegółowe asortymenty wyrobów, w szczególności według marek, odmian itd. Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega za to pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta, oraz Ogólnym Regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji, z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod Taryfy, z przyporządkowaną do niego stawką celną. Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, przy czym wiążący jest tu - zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego - stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Dodatkowy element pomocny przy wykładni Taryfy celnej stanowią "Wyjaśnienia do Taryfy celnej" (załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. - Dz. U. Nr 74, poz. 830).

Kolejną część uzasadnienia poświęcił organ drugiej instancji szczegółowemu opisowi: spornego towaru, jego zastosowania i procesu technologicznego przy praktycznym wykorzystaniu.

Na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezes GUC stwierdził, że przedmiotem importu był rękaw tekstylny skonstruowany z: filcu z politereftalanu etylenowego (6,7dTex) oraz powłoki poliestrowo poliuratenowej. Proporcje tych dwóch komponentów różnią się wraz z grubością węża, ale mieszczą się w zakresie: PU:PET od 1:2 do 1:9. Eksporter (dostawca) deklaracji włókienniczej nazwał opisywany produkt jako wyłożenie powlekane poliuretanem, gdzie powłokę stanowi termoplastyczny polimer poliuretanowy a substrat stanowi

3

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

filc z politereftalanu etylenowego (PET). Towar występuje w formie okładziny powlekanej poliuretanem. Z ogólnej charakterystyki technicznej, przedstawionej w aprobacie technicznej Nr [...] wydanej przez Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Techniki Instalacyjnej C w W., wynika, że towar przeznaczony jest do bezwykopowej renowacji sieci kanalizacyjnej wykonanej z przewodów kamionkowych, żelbetowych, betonowych, żeliwnych, stalowych i z tworzyw sztucznych, o punkcie mięknięcia powyżej 90°C. W aprobacie technicznej przedmiotowy towar nazwano elastycznym rękawem, wykonanym z poliestrowej włókniny o strukturze filcowej absorbującej żywice. Od strony wewnętrznej rękaw pokryty jest dodatkową elastyczną i szczelną folią, która zostaje usunięta po zakończeniu robót. Renowacja kanału polega na utworzeniu na jego wewnętrznej powierzchni wykładziny z rozciągniętego rękawa, dopasowanego do kształtu naprawianego kanału. Włóknina o strukturze filcowej nasączana jest żywicami epoksydowymi, bezpośrednio przed wprowadzeniem do remontowanego przewodu (kanału). Po wprowadzeniu do kanału żywica utwardza się, pełniąc rolę zastępczego kanału, wzmacnia pęknięcia, uszczelnia kanał i zapobiega infiltracji wód i eksfiltracji ścieków. Odcinek sieci kanalizacyjnej przeznaczony do renowacji jest dokładnie oczyszczony mechanicznie, hydraulicznie, hydrodynamicznie lub chemicznie. Do oczyszczonego kanału wprowadza się kamerę TV z głowicą odchylno-rotacyjną na wózku jezdnym, za pomocą której wykonuje się inspekcję kanału pozwalającą na dokonanie oceny jego stanu (stopnia oczyszczenia powierzchni kanału, wielkości ubytków i pęknięć ścianek). Rękaw z włókniny poliestrowej oraz mieszanka żywicy z utwardzaczem dostarczone są na miejsce renowacji, gdzie rękaw zostaje nasączony mieszanką żywicy z utwardzaczem (zapotrzebowanie żywicy oblicza się każdorazowo przed utwardzeniem). Nasączony rękaw wprowadzony jest do kanału za pomocą wciągarki lub metodą inwersji przy użyciu wody lub powietrza. Po wciągnięciu rękawa do naprawianego kanału, wtłaczane jest sprężone powietrze o ciśnieniu około 0,2 MPa, w celu dociśnięcia nasyconej żywicą powłoki do powierzchni wewnętrznej uszkodzonego kanału. W temperaturze otoczenia zachodzi proces utwardzania żywicy epoksydowej trwający 24 godziny. Podczas utwardzania utrzymywane jest stałe ciśnienie powietrza wewnątrz rękawa. W przypadku inwersji, woda pod ciśnieniem do 0,05 MPa wtłacza rękaw do remontowanego kanału, a następnie zostaje podgrzana do temperatury około 60 °, w celu przyspieszenia procesu utwardzania rękawa. Rękaw, ściśle przylegając do ścianek kanału, tworzy wykładzinę wewnętrzną. Folia wewnętrzna usuwana jest po zakończeniu robót lub pozostawiona w przypadku jej zintegrowania z rękawem. W przypadku wystąpienia uszkodzeń na krótkim odcinku sieci kanalizacyjnej, renowację przeprowadza się przy pomocy packera (urządzenia w kształcie walca, którego powierzchnia zewnętrzna wykonana jest z gumy rozciągającej się pod wpływem powietrza doprowadzonego pod ciśnieniem), na który zostaje nawinięty odpowiedniej długości odcinek nasączonej żywicą wykładziny. Po wykonaniu badań kontrolnych (próba szczelności i ocena powierzchni wewnętrznej kanały), kanał jest gotowy do eksploatacji. Metoda ta nazwana systemem [...] przeznaczona jest do renowacji kanałów o średnicach wewnętrznych od 100 mm do 1200 mm.

Uwzględniając złożoną budowę "rękawa" i jego przeznaczenie, Prezes GUC podkreślił, iż przy klasyfikacji taryfowej towaru, który nie jest wykonany wyłącznie z jednego materiału, należy odwołać się do reguły 3(b) wcześniej przywołanych Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej. Zgodnie z tą regułą, do wyrobów stanowiących mieszaniny wyrobów składających się z różnych materiałów lub wytworzonych z różnych komponentów, należy stosować pozycję obejmującą

4

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu. Według organu odwoławczego, zasadniczy charakter nadaje spornemu wyrobowi filc z poli-tereftalanu etylenowego, gdyż to on, po nasączeniu go mieszanką żywicy z utwardzaczem i po wprowadzeniu do kanału, utwardza się, pełniąc rolę zastępczego kanału. Pozostała warstwa, tj. powłoka poliestrowo-poliuretanowa, ma charakter pomocniczy, gdyż może zostać usunięta po zakończeniu robót lub pozostawiona w przypadku jej zintegrowania z rękawem. Przedstawione zastosowanie towaru decyduje -w ocenie organu - o tym, że należy klasyfikować go do pozycji 5911 90 90 0 Taryfy celnej, jako pozostałe wyroby z materiałów włókienniczych do zastosowań technicznych, wyszczególnionych w uwadze 7 do działu 59 Taryfy.

Prezes GUC powołał się dalej na uwagę 7 (iv) do działu 59 Taryfy celnej, w której stwierdzono między innymi, że pozycja 5911 obejmuje również wyroby filcowane przeznaczone do celów technicznych.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że dokonana przez Dyrektora UC we W. klasyfikacja towaru jest zgodna z brzmieniem pozycji 11 do działu 59 i uwagi 7 (iv) do tegoż działu oraz zgodna z uwagą 3 (b) ORINS.

Natomiast wnioskowany przez importera kod PCN 3917 32 99 0 obejmuje rury, przewody i węże oraz ich wyposażenie (np. złącza, kolanka, kołnierze) z tworzyw sztucznych. Zdaniem Prezesa GUC, trzeba mieć bowiem na względzie to, iż zgodnie z uwagą 8 do działu 39, dla celów pozycji 3917 wyrażenie "rurki, rury i węże" oznacza produkty wydrążone, półwyroby lub wyroby gotowe, z rodzajów ogólnie stosowanych do przeprowadzania i rozdzielania gazów lub cieczy (np. żebrowany wąż ogrodowy, rurki perforowane). Wyrażenie to obejmuje także osłonki kiełbas i inne rurki płaskie itp. Jednakże, z wyjątkiem tych ostatnich, produkty posiadające wewnętrzny przekrój inny niż okrągły, owalny, prostokątny (w którym długość nie przekracza 1,5 szerokości) lub o kształcie regularnego wieloboku, nie należy traktować jako rurki, rury i węże, ale jako kształty profilowane.

W ocenie organu odwoławczego, importowany przez stronę towar nie spełnia wymienionych kryteriów, gdyż zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, istotny jest stan towaru z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Według stanu na dzień importu, sprowadzony towar stanowił materiał włókienniczy do zastosowań technicznych, i jako taki był przedmiotem odprawy. Zgodnie z przywołaną już aprobatą techniczną Nr [...], towar ten wchodzi w skład zestawu elementów o nazwie [...], i jest przeznaczony do bezwykopowej renowacji sieci kanalizacyjnej. Prezes Głównego Urzędu Ceł nie przeczy, że z towaru tego można wykonać rurę. Jednak sama strona przyznała w odwołaniu, iż dopiero "rękaw + żywica = nowa rura".

W konkluzji tej części uzasadnienia Prezes GUC stwierdził, że zastosowanie klasyfikacji taryfowej, o którą wnosiła strona, stanowiłoby naruszenie obowiązujących przepisów prawa i bezprawnie uprzywilejowałoby stronę, względem innych podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą.

Odpowiedź na szczegółowe zarzuty strony podniesione w odwołaniu, rozpoczął organ odwoławczy od powtórzenia niektórych wcześniejszych stwierdzeń, tyczących zasad klasyfikowania towarów oraz kryteriów, które w rozpatrywanej sprawie przemawiały za taką taryfikacją, jakiej dokonał Dyrektor UC we W.

Następnie Prezes GUC stwierdził, iż nie dopatrzył się w postępowaniu organu celnego pierwszej instancji zarzucanych nieprawidłowości. Podkreślił, że organ ten wywiązał się z nałożonego przez przepisy Ordynacji podatkowej obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Dyrektor UC we W. nie naruszył również zasady swobodnej oceny dowodów, wskazując przyczyny,

5

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

dla których odmówiono przyjęcia zgłoszonego kodu PCN przez stronę, a także podstawy prawne, na których oparto klasyfikację spornego towaru.

Odnośnie do żądania strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, na okoliczność jednoznacznego określenia rodzaju importowanych towarów, Prezes GUC podkreślił, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ nie jest związany w gromadzeniu materiału dowodowego wnioskami stron, lecz sam zakreśla granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym przekonaniem, co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Z tego względu może on w każdym stadium tego postępowania przeprowadzić nowe dowody lub rezygnować z przeprowadzenia niektórych, nie będąc związany swoimi wcześniejszymi postanowieniami'' Zakres postępowania wyjaśniającego może być wobec tego kształtowany swobodnie, stosownie do jego wyników i udowodnienia istotnych faktów, na co zwraca także uwagę orzecznictwo sądowoadministracyjne. Prezes GUC zwrócił także uwagę na to, że w orzecznictwie tym wyrażono również pogląd, zgodnie z którym obowiązek udowodnienia faktu ciąży na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Strona powinna zatem - w swym dobrze rozumianym interesie - wykazać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych. Poza tym, opinie biegłych nie mają charakteru bezwzględnie wiążących organy celne i nie mogą stanowić podstawy do uznania roszczeń strony przy ustalaniu klasyfikacji taryfowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, do klasyfikacji taryfowej importowanych towarów, powołane zostały organy celne, co potwierdził także w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny. Prezes GUC podkreślił, iż organy celne nie podważają załączonych do akt sprawy dokumentów, a dla potrzeb wymiaru cła od importowanych towarów przesądzają jedynie, do której pozycji taryfy celnej należy zaklasyfikować dany towar, biorąc pod uwagę jego stan faktyczny.

Zdaniem organu odwoławczego, nie można również zgodzić się z argumentem odwołania, że za prawidłowością klasyfikowania przez stronę przedmiotowego towaru do pozycji PCN 3917 przemawia fakt, iż uzyskała ona stosowną, ustną informację, udzieloną przez pracownika GUC, z której niezbicie wynikało, iż towar ten musi być klasyfikowany do działu 3917. Zgodnie bowiem z art. 5 Kodeksu celnego, to Prezes Głównego Urzędu Ceł wydaje w formie decyzji, na pisemny wniosek osoby, wiążącą informację taryfową dotyczącą klasyfikacji towaru według kodu taryfy celnej. Tylko ta decyzja jest wiążąca dla organów celnych oraz dla osoby, której udzielono tej informacji. Wiążącą informację taryfową stosuje się do towarów, wobec których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja ta została udzielona.

Za bezzasadny uznał także organ drugiej instancji argument odwołującej się spółki, że przy dokonywaniu klasyfikacji taryfowej spornego towaru należy zastosować regułę 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej. Reguła 2(a) stwierdza, że wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego (oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły), znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym. Ponieważ wcześniej wykazano, iż towar ten nie posiadał w dniu odprawy celnej zasadniczego charakteru wyrobu kompletnego lub gotowego, powyższa reguła nie ma zastosowania.

6

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu twierdzenia, iż w przypadku sporu o charakter importowanego produktu, w dobie harmonizacji systemów celnych polskiego i unijnego, nasze władze powinny unikać dokonywania wykładni przepisów (w tym Taryfy celnej) w sposób prowadzący do zasadniczych rozbieżności z unijnymi interpretacjami, jako że taki był również cel podpisania przez nasz kraj Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony (Dz. U. z 1994 r., Nr 11, poz. 38 ze zm.), Prezes Głównego Urzędu Ceł zwrócił uwagę, że Kodeks celny jest zasadniczo zbieżny z uregulowaniami obowiązującymi w Unii Europejskiej, a jego przepisy są wzorowane na przepisach Kodeksu celnego Wspólnot Europejskich, z pewnymi zmianami wynikającymi ze specyfiki polskich warunków. Nie jest to jednak automatyczne przeniesienie przepisów wspólnotowych do polskiego porządku prawnego. Również Taryfa celna, która została opracowana na podstawie Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego (PCN) jest zbliżona do tej, stosowanej w krajach członkowskich Unii, opracowanej przez Komisję Wspólnot Europejskich. Nie jest to jednak jednoznaczne ze stosowaniem przez polskie organy celne Nomenklatury Scalonej czy też Kodeksu celnego Wspólnoty. Praktyka taka byłaby bowiem niezgodna z art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W ramach tej samej problematyki organ drugiej instancji podkreślił, iż podczas obrad Podkomitetu ds. Współpracy Celnej i Podatków Pośrednich Polska - Unia Europejska, funkcjonującego w ramach Układu Europejskiego, przedstawiciel Unii Europejskiej potwierdził, że Polska nie jest zobowiązana do stosowania wiążącej informacji taryfowej Unii (i odwrotnie), a różnice interpretacyjne będą rozstrzygane w sposób przewidziany w Konwencji.

W czasie wydawania zaskarżonych do Sądu decyzji Polska stosowała więc własne przepisy prawne w tym zakresie, a do stosowania wiążącej informacji taryfowej Unii Europejskiej będzie zobowiązana dopiero po wejściu Polski do Wspólnoty, tzn. wtedy, gdy przepisy prawne Unii Europejskiej, w tym Kodeks celny Komisji Europejskiej, będą przepisami prawnymi Polski. Twierdzenie to zostało poparte przez Prezesa GUC przytoczeniem celów układu stowarzyszeniowego, zgodnie z jego art. 1.

W ostatnim fragmencie uzasadnienia, organ odwoławczy wyraził zapatrywanie, że Dyrektor UC we W. zrealizował sformułowaną w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji, organ ten wyznaczył stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału. Zostało to potwierdzone własnoręcznym podpisem złożonym przez przedstawiciela Agencji Celnej B, która to Agencja -działająca w ramach przedstawicielstwa bezpośredniego - była również umocowana do składania wniosków w imieniu i na rzecz strony, w ramach zakresu czynności dopuszczonych przepisem art. 256 § 1 Kodeksu celnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. P. i R. C. - wspólnicy spółki A zarzucili naruszenie przez organy celne wielu przepisów Ordynacji podatkowej, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (Dz. U. Nr 74, poz. 830), Zharmonizowanego Systemu Oznaczeń i Kodowania Towarów, Scalonej Nomenklatury oraz Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego. Skarżący wnieśli w związku z tym o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji.

7

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

Uzasadnienie trafności zarzutu naruszenia przez organy prawa procesowego, strony rozpoczęły od stwierdzenia, iż reprezentowany przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł pogląd dalece odbiega od powszechnie obowiązującej zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do obywateli oraz dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej). Organ celny winien bowiem wyjaśnić istniejące rozbieżności. Tym bardziej, iż w przedmiotowej sprawie importer przedłożył żądane wyjaśnienia, dokumenty i oświadczenia kontrahenta (eksportera towarów), których to wiarygodność organ podważył. Twierdzenie to poparto przytoczonym w skardze wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 1997 r., sygn. akt SA/Po 1459/96.

W świetle przepisów Ordynacji podatkowej, zadaniem organu jest dążenie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś ocena czy dana okoliczność została udowodniona musi być oparta na podstawie zebranego materiału dowodowego, na co także zwraca uwagę NSA w kolejnych, cytowanych przez strony, judykatach.

W ocenie skarżących, jeżeli w sprawie, ze względu na jej specjalistyczny zakres, wymagane jest kierunkowe wykształcenie gwarantujące odpowiedni poziom wiedzy i wieloletnie doświadczenie, organ w toku postępowania powinien powołać co najmniej jednego biegłego (lub kilku biegłych), w celu wydania opinii. Niejednokrotnie w tym zakresie wypowiadał się również NSA (przywołano następne orzeczenia).

Zwrócili oni dalej uwagę na to, że - w świetle orzecznictwa i literatury - także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jeżeli organ uznał go za wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, musi zostać oceniony z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów.

Zdaniem skarżących, organ celny nie zebrał całego i niezbędnego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego. Konieczne było bowiem przeprowadzenie - między innymi - dowodu z opinii biegłego lub wykonanie analizy laboratoryjnej towaru. Tymczasem organ poprzestał jedynie na własnej, subiektywnej ocenie charakteru (klasyfikacji) sprowadzonego towaru i niepełnym, zdaniem stron, materiale dowodowym, nie posiadając niezbędnej do tego celu wiedzy specjalistycznej. Brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających kierunkowe wykształcenie pracownika organu rozpoznającego sprawę i jego wieloletnie doświadczenie, które bez przeprowadzenia specjalistycznych badań technicznych mogłoby stwarzać przynajmniej podstawy do uznania dokonanej przez organ kwalifikacji towaru jako rzetelnej. W kontekście tej kwestii, skarżący wyeksponowali znaczenie art. 188 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W ocenie skarżących, przedmiotem wnioskowanego przez nich dowodu z opinii biegłego były wręcz okoliczności zasadnicze w sprawie. Tylko opinia wykwalifikowanego specjalisty mogła doprowadzić do prawidłowej oceny struktury towaru, a w konsekwencji do jego prawidłowej klasyfikacji taryfowej. Okoliczności, które mogły być stwierdzone w drodze opinii biegłego nie zostały stwierdzone żadnym innym dowodem. Zastępczo, ewentualnie, mogły zostać ustalone w drodze badań technicznych towaru.

W konsekwencji skarżący uznali, że nie zostały wyjaśnione rozbieżności co do ustalenia, czy sprowadzone przez nich towary mają charakter artykułu niekompletnego, ale mającego jednocześnie charakter gotowych przewodów z tworzyw sztucznych, jak wnioskował importer, czy też są mieszaniną towarów złożonych, składających się z różnych materiałów, a w konsekwencji należy zastosować przy

8

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

ich klasyfikowaniu pozycję obejmującą materiał lub komponent decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, co przyjął organ celny.

W skardze zgodzono się ze stanowiskiem Prezesa GUC, że "nie udowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony". Za słuszne uznano także twierdzenie, iż "strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazać dbałość o przedstawienie środków dowodowych". Podniesiono jednak, iż w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący przedstawili wszystkie dowody, którymi dysponowali, zmierzając do dokonania prawidłowej klasyfikacji towaru. Mając świadomość specyfiki sprawy i trudności technicznych związanych z jej prawidłową oceną, skarżący wskazywali jednocześnie na zasadność przeprowadzenia stosownych badań technicznych towaru i wnioskowali o powołanie biegłych posiadających specjalistyczną wiedzę, niezbędną dla rzetelnego i obiektywnego rozstrzygnięcia zaistniałych rozbieżności w zakresie klasyfikacji towaru. Wykazali się zatem daleko idąca aktywnością w czynnościach dowodowych i dbałością w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Organy pominęły jednak wnioski dowodowe stron. Zarzuty co do braków postępowania dowodowego w niniejszej sprawie można więc kierować jedynie pod adresem organów obu instancji, zwłaszcza w świetle art. 122 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem skarżących, wszystkie podniesione okoliczności jednoznacznie wskazują, iż w sprawie doszło do naruszenia zasad wskazanych w przepisach prawa procesowego, w szczególności art. 122, 187 § 1, 188 i 191 Ordynacji podatkowej, w efekcie czego organ podjął decyzję z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów. Wobec tak istotnych uchybień procesowych, niezrozumiale jest dla stron utrzymanie w mocy przez Prezesa GUC pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia. Trzeba w konkluzji przyjąć, że klasyfikacja taryfowa towaru została dokonana przez organ subiektywnie, ponieważ brak wiarygodnych dowodów, które potwierdziłyby wymaganą przepisami prawa wiedzę i doświadczenie.

Marginalnie nawiązano też w skardze do argumentu podniesionego już w odwołaniu, iż w przypadku tak zasadniczego sporu o charakter importowanego produktu, w dobie harmonizacji systemów celnych polskiego i unijnego, polskie władze powinny unikać dokonywania wykładni przepisów (w tym Taryfy celnej), w sposób prowadzący do zasadniczych rozbieżności z unijnymi interpretacjami.

W dalszych wywodach skargi P. i R. C. podnieśli, że już wcześniej ich spółka sprowadzała na polski obszar celny ten sam towar. W każdym z tych przypadków był on opisywany w ten sam sposób. W konsekwencji, w zgłoszeniach celnych wskazywano kod PCN 3917 32 99 0, to jest kod, jaki wskazał importer także w przedmiotowej sprawie, który dopiero teraz został zakwestionowany przez Urząd Celny. Za prawidłowością klasyfikowania przez importera spornych towarów do działu 3917, przemawia również to, iż strona uzyskała stosowną ustną informację, udzieloną przez pracownika GUC. Z informacji tej wynikało niezbicie, iż towary te muszą być klasyfikowane właśnie do działu 3917. Za piśmiennictwem, skarżący uznali więc jako niezgodną- z zasadą zaufania do państwa i prawa - sytuację, gdy organ administracji zachował się odmiennie wobec osoby, której udzielił uprzednio oficjalnej informacji o praktyce stosowania prawa, co stanowi przejaw naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie skarżących, naruszenie tej zasady przejawia się w niniejszej sprawie również w fakcie zaakceptowania przez Prezesa GUC rozstrzygnięcia przez Urząd Celny wszystkich wątpliwości na korzyść Skarbu Państwa, to jest zastosowania reguły interpretacyjnej in dubio pro fisco, co w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego wyklucza zdecydowanie judykatura i doktryna.

9

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

Z kolei uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, ponownie przywołano w skardze argumentację podniesioną wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący podkreślili w szczególności wieloznaczność obcojęzycznych wyrażeń "felt" i "liner", podając ich słownikowe definicje. Wywodzili w związku z tym, że zwrot stanowiący złożenie słów "felt" i "liner" musi być badany przy uwzględnieniu stanu faktycznego, w jakim użyto obu tych określeń. Należy również brać pod uwagę czysto praktyczny aspekt użycia na fakturach przez eksportera towaru jego skróconej nazwy. Dla stron jasnym jest, że rachunek/faktura powinna w zakresie nazewnictwa i opisu towaru stanowić element pomocniczy. Miejscem na precyzyjne opisanie towaru, z podaniem - między innymi - informacji technicznych, jest deklaracja producenta (w sprawie chodzi o deklarację włókienniczą, doręczoną przez importera organowi celnemu na jego żądanie) oraz inne, mogące stanowić element pomocniczy, dokumenty. Z deklaracji producenta wynika w sposób jasny, iż chodzi o "wyłożenie filcowe - materiał tekstylny do węży z wykładziną z włókien syntetycznych"; to jest węże tekstylne skonstruowane z filcu z politereftalanu etylenowego oraz powłoki poliestrowo-poliuretanowej. Zdaniem skarżących, do tego określenia użytego przez tłumacza przysięgłego można mieć istotne uwagi, gdyż nieznajomość technicznego zastosowania danego towaru może doprowadzać do błędnych określeń jego zastosowania mimo pozornej prawidłowości tłumaczenia. Celem tłumaczenia faktur przez stronę, było ułatwienie klasyfikacji towaru służbom celnym, a nie wprowadzanie ich w błąd. Określenie "wyłożenie filcowe" sugeruje, iż towar może mieć zastosowanie, np.: na ściany, podłogi, obicie różnych przedmiotów lub ich wyłożenie. Tymczasem, dla bliższego sprecyzowania przeznaczenia sprowadzanych przez importera towarów pomocniczo wyjaśniono, iż spółka A wykonuje prace związane z bezodkrywkową renowacją rurociągów, korzystając przy tym z towaru zakupionego (przewodów z tworzywa sztucznego). Powyższe przewody po nasączeniu żywicami epoksydowymi formują nowy przewód (rurę) w miejsce istniejącego przewodu, np. kanalizacyjnego. Biorąc pod uwagę bardzo dobre właściwości stosowanych materiałów (rękaw + żywice = nowa rura) i łatwość ich montażu, wynikającą z faktu, iż rękaw jest złożony płasko, a tym samym jest łatwy do transportu i obróbki, i dokonując ich porównania z ciężkimi rurami betonowymi, żelbetonowymi, polietylenowymi czy PVC, należy stwierdzić, iż spełniają tę samą rolę w efekcie końcowym.

Skarżący wyeksponowali dalej to, że sporny towar wykonany jest z polimerów. Uznali też za niezasadne przyjęcie przez organ, że nie jest on przewodem, ponieważ nie jest drążony. Zgodnie z uwagą Nr 8 do pozycji 3917, pozycja ta dotyczy bowiem także "innych przewodów złożonych płasko". Dodali, iż do bezodkrywko-wej renowacji stosują przewód złożony płasko, nasączony żywicami epoksydowymi. Technologia ta charakteryzuje się tym, że nie wiąże się na stałe z istniejącym, poddanym renowacji rurociągiem, w przeciwieństwie do innych technologii, które polegają na faktycznym wyłożeniu, np.: elementami przytwierdzonymi do powierzchni remontowanego rurociągu albo obetonowaniu, czyli wyłożeniu istniejącego rurociągu warstwą betonu związanego z jego podłożem. W konsekwencji wyłożenie, o którym mowa wyżej, nie łączy się trwale z istniejącym rurociągiem, co powoduje, że po zainstalowaniu rękawa można byłoby usunąć istniejącą rurę, która jest wykorzystywana tylko do uformowania płasko złożonego przewodu.

Zdaniem skarżących, zastosowanie reguły 3(b) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej było w przedmiotowym stanie faktycznym bezzasadne. Ponieważ sporny towar może mieć i ma tylko jedno zastosowanie i ma wyraźny charakter

10

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

wyrobu gotowego, należało natomiast zastosować regułę 2(a). W konsekwencji wypada uznać, iż towar ten jest dokładnie i precyzyjnie określony w pozycji 3917, obejmującej "rury, przewody i węże... z tworzyw sztucznych". Jednym z dowodów, przemawiających za powyższym twierdzeniem, jest porównanie próbek towaru importowanego przez strony, z próbką gotowego już zainstalowanego rękawa. Ten dowód również został przez Urząd Celny pominięty, co nie spotkało się jednak z negatywną reakcją ze strony Prezesa GUC. Deklaracja włókiennicza określa "wyłożenie filcowe PU" jako "węże tekstylne", co - zdaniem stron -jest jednoznaczne z określeniem ich jako "przewód". W pierwotnej postaci jest to przewód złożony płasko (wąż), który po obróbce, tj. nasączeniu żywicami epoksydowymi, staje się rurą służącą nie tylko do uszczelnienia kanału, ale do poprawy hydrauliki przepływu, co powoduje, że może być wykorzystana jako samodzielna rura. Przykładowo, wykonane tą samą metodą przewody z tworzyw sztucznych w warunkach fabrycznych będą miały charakter rury (HORD CAP).

W odniesieniu do kwestii gęstości filcu i powłoki oraz ich wzajemnego stosunku skarżący uznali za błędne stwierdzenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że powłoka (PU) ma charakter pomocniczy. Dla dużych średnic, tj. około DNI500, przewagę ma PET nad PU, w pozostałych PU nad PET, co powoduje zmianę jego klasyfikacji. Zwrócili dalej uwagę, że aprobata techniczna dopuszcza stosowanie rękawów dwóch dostawców, tj. D i E, a opis technologii przedstawia zastosowanie obu rodzajów rękawów. D jako dostawca rękawów, które są przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, produkuje wyłącznie rękawy ze zintegrowaną powłoką PU, której nie da się usunąć i która spełnia istotną rolę w produkcie finalnym (nowej rurze), tj. poprawia hydraulikę przepływu, co jest warunkiem stosowania w przewodach kanalizacyjnych.

Jako równie błędne określili skarżący przyjęcie w pierwszoinstancyjnej decyzji, iż sporny towar "nie służy do przepływu cieczy, lecz do uszczelnienia kanału". Według aprobaty technicznej "utwardzona wykładzina pełni rolę zastępczego kanału". Kanału, który może pracować niezależnie, a jego własności charakteryzują się dużą wytrzymałością mechaniczną, odpornością chemiczną oraz lekkością stosowanych materiałów (polimery dorównują wytrzymałością stali). Zastępczy kanał musi zachowywać własności zastąpionej rury, a w wypadku stosowania tak dobranej technologii, jej własności kilkakrotnie wzrastają (eliminuje możliwości pęknięcia na wskutek spłaszczenia, uszczelnia kanał, zapobiegając infiltracji wód i eksfiltracji ścieków na skutek eliminacji połączeń).

Opierając się na przedstawionej argumentacji, uzasadniającej - w mniemaniu stron - trafność wszystkich podniesionych zarzutów, sformułowano w skardze ostateczną konkluzję o nieprawidłowości klasyfikacji przyjętej przez organy celne, którą strony uznały za co najmniej bardzo wątpliwą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Godzi się w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że w warunkach dokonanej z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego skarga podlegała już rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., jako miejscowo i rzeczowo właściwy. Przesądziło o tym brzmienie przepisów art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed

11

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ta ostatnia ustawa powoływana jest w dalszych wywodach skrótem p.s.a. Zgodnie z przywołanym już art. 97 § 1 przepisów wprowadzających, wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają skargi na podstawie przepisów p.s.a.

Oceniając legalność zakwestionowanych w niniejszej sprawie decyzji organów celnych obu instancji, Sąd nie mógł uznać za zasadną argumentację przywołaną przez skarżących.

Nietrafny jest przede wszystkim zarzut nienależytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, istotnych dla podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia.

Godzi się wpierw zauważyć, że uszło uwagi stron znaczenie przepisu art. 85 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym przesądzający - dla określenia należności celnych, będących między innymi pochodną właściwej klasyfikacji taryfowej -jest stan towaru i jego wartość w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Przez stan towaru, należy bowiem rozumieć jego jakość, formę, postać, ilość oraz inne właściwości odróżniające go od innych towarów. Ponieważ tak rozumiany stan towaru ma wpływ na wysokość cła, dlatego obowiązkiem organów celnych jest stan ten jednoznacznie ustalić (por. zachowujący aktualność także na gruncie art. 85 § 1 Kodeksu celnego wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1994 r., sygn. akt SA/Lu 1450/93, Fiskus 1995/5/22). W rozpoznawanej sprawie organy celne bez wątpienia uczyniły zadość temu obowiązkowi, dokładnie ustalając, wręcz drobiazgowo - i to w oparciu o treść całej dostępnej dokumentacji, posiadanej przez skarżących - stan towaru zgłoszonego przez importera, a zwłaszcza wygląd i parametry "rękawa", materiały, z jakich został on wyprodukowany, wzajemny stosunek tych materiałów względem siebie, przeznaczenie towaru oraz proces technologiczny związany z jego praktycznym wykorzystaniem. W ocenie składu orzekającego, ustalenia dokonane w tym zakresie były w pełni wystarczające, a zatem kompletne, do zweryfikowania prawidłowości spornego zgłoszenia celnego bez potrzeby przeprowadzania dalszych dowodów, także w zakresie poprawności dokonanej przez strony klasyfikacji taryfowej.

Wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu w skardze, trzeba bowiem przyznać rację organom celnym w kwestii oceny, czy było konieczne przeprowadzenie dowodu z biegłych (lub alternatywnego dowodu z badań laboratoryjnych). Organy słusznie uznały, że przeprowadzenie takiego dowodu było zbędne, skoro nawet sam producent wyrobu zdecydowanie odmówił udzielenia pisemnej informacji, o strukturze budowy rękawa, twierdząc, iż jest ona oczywista i możliwa do określenia na podstawie oględzin organoleptycznych. Wprawdzie skarżący inaczej zdają się postrzegać znaczenie wnioskowanego przez nich dowodu z biegłego (badań laboratoryjnych), uważając, że biegły mógłby przesądzić kwestię taryfikacji spornego towaru, jednak i w tym zakresie nie sposób podzielić stanowiska stron. Po pierwsze z tego powodu, że specjalistyczne badanie mogłoby dotyczyć jedynie okoliczności faktycznych, a więc wcześniej już wymienionych: wyglądu i parametrów, materiałów, z jakich został wyprodukowany kwestyjny "rękaw", wzajemnego stosunku tych materiałów względem siebie, przeznaczenia towaru oraz procesu technologicznego, związanego z jego praktycznym wykorzystaniem. Po drugie dlatego, iż -jak trafnie zauważył Prezes GUC - opinie biegłych nie mają wiążącego charakteru dla organów w zakresie stosowania przepisów prawnych, w tym także norm związanych z klasyfikacją taryfową. Dokonanie tej klasyfikacji stanowi bowiem domenę organów celnych, co podkreślił także NSA w orzeczeniach z dnia 17 stycznia 1997 r., sygn. akt U SA/Kr 427/96 i z dnia 17 listopada 1997 r., sygn. akt V SA 1948/96. Po trzecie wreszcie z tej przyczyny, że istniejące między stronami a organami rozbieżności nie

12

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

dotyczą w istocie okoliczności faktycznych (Prezes GUC wprost stwierdził w uzasadnieniu obecnie skarżonej decyzji, że organy celne nie podważają załączonych do akt sprawy dokumentów), lecz samego procesu klasyfikacji taryfowej; każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego uważa, że to ona zajmuje prawidłowe stanowisko w tym sporze.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy celne zasady swobodnej oceny dowodów, proklamowanej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Przeciwnie, organy celne rzetelnie przytoczyły wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla prawidłowego załatwienia sprawy i dokonały właściwej oceny ich znaczenia, z punktu widzenia procesu dokonywania klasyfikacji spornego towaru, szczegółowo wskazując te okoliczności, które przemawiały za przyjętą przez nie taryfikacją, a z drugiej strony wyjaśniając, dlaczego nie można było uznać klasyfikacji przyjętej przez strony w weryfikowanym zgłoszeniu celnym. Postępując w ten sposób, organy zrealizowały w istocie zasadę zaufania, wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Wywody skargi wskazują, iż strony zdają się - błędnie - uzależniać własną ocenę prawidłowości wykonania przez organy celne powinności przewidzianych w obu ostatnio przywołanych przepisach od tego, czy końcowe orzeczenie jest dla nich korzystne, czy też nie. Ocena dokonywana z tego punktu widzenia nie ma nic wspólnego z rzeczywistym przestrzeganiem przez organy zasad procesowych zwerbalizowanych we wspomnianych przepisach.

Skład orzekający Sądu w pełni podziela stanowisko organów celnych w kluczowej dla sprawy kwestii dokonania niewadliwej klasyfikacji spornego wyrobu, jako że organy te dokonały prawidłowej wykładni przepisów problem ten regulujących.

Źródła rozbieżności ocen w tym zakresie należy upatrywać w położeniu akcentu na inne okoliczności przez skarżących oraz organy celne. Strony dokonały klasyfikacji spornego towaru uwzględniając przede wszystkim - niesłusznie -jego ostateczny kształt, uzyskany dzięki poddaniu "rękawa" określonemu procesowi technologicznemu, zgodnie z jego finalnym przeznaczeniem. Natomiast organy obu instancji uwzględniły - słusznie, jeśli zważyć wcześniej już podkreślone znaczenie art. 85 § 1 Kodeksu celnego - stan wyrobu istniejący w momencie zgłoszenia celnego. Oba punkty widzenia mają zaś niebagatelne znaczenie dla prawidłowego zastosowania zasad, według których dokonywana jest klasyfikacja towarowa.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), stanowiącej wewnętrzny akt polskiego porządku prawnego, tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz z następnymi regułami, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag. Takie unormowanie reguły 1 ORINS oznacza pierwszeństwo pozycji i uwag do sekcji działów i poddziałów Taryfy celnej, w stosunku do kolejnych reguł ORINS.

Ta ostatnia konstatacja ma istotne znaczenie, jeśli zważyć brzmienie uwagi 2 lit. (m) do działu 39 (tworzywa sztuczne i wyroby z nich). Przywołana uwaga stanowi bowiem, że "dział ten nie obejmuje: ...towarów z sekcji XI (materiały i wyroby z nich)". Z działu 39, w ramach którego strony sklasyfikowały sporny towar do pozycji 3917, wyłączone zatem zostały wszystkie towary, które są kwalifikowane do całej sekcji XI, obejmującej także pozycję 5911, do której z kolei zaliczyły ten sam towar organy celne. Konsekwencją zastosowania się do zapisu przyjętego w uwadze 2 lit. (m) do działu 39 byłaby bezprzedmiotowość powoływania przez skarżących

13

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

argumentu wynikającego z brzmienia uwagi 8 do tego samego działu, pod warunkiem, że organy celne dokonały poprawnej klasyfikacji w ramach pozycji 5911 Taryfy celnej.

W tym zakresie wypada podzielić stanowisko organów wskazujących na uwagę 7 lit. (a) (iv) do działu 59, stosownie do której pozycja 5911 obejmuje - między innymi - także tkaniny, również filcowane, impregnowane lub powlekane, w rodzaju stosowanych powszechnie do celów technicznych. W deklaracji producenta (określonej w skardze jako "deklaracja włókiennicza" - s. 8) sporny wyrób został określony jako "wyłożenie filcowe - materiał tekstylny do węży z okładziną z włókien syntetycznych". Same strony uznały go zaś za "węże tekstylne skonstruowane z filcu z politereftalanu etylenowego oraz powłoki poliestrowo poliuretanowej" (tamże). Skoro więc chodzi o towar produkowany na bazie filcu i stosowany do celów technicznych (z treści wielokrotnie już powoływanej aprobaty technicznej wynika ponad wszelką wątpliwość, że "rękaw" służy do naprawy uszkodzonych rur różnego typu), należało go klasyfikować do pozycji 5911, zgodnie z przytoczoną uwagą 7 lit. (a) (iv) do działu 59.

Jeśli nawet nie podzielać wniosków, jakie nasuwa analiza powołanych zapisów Taryfy celnej, okazuje się, że do podobnych wyników prowadzi zastosowanie wchodzących w rachubę reguł ORINS.

Trzeba uznać za trafność stanowiska organów celnych co braku podstaw do wykorzystania reguły 2(a) w rozpoznawanej sprawie. Reguła ta odnosi się bowiem do artykułu niekompletnego lub niegotowego, a za taki nie może z pewnością uchodzić sporny wyrób, przede wszystkim z punktu widzenia jego producenta, który eksportuje już przecież towar wyprodukowany w ramach zakończonego procesu technologicznego, a więc "gotowy". Przyjmując odmienny pogląd, prezentowany przez strony, należałoby uznać za niegotowy każdy artykuł, który nie może być wykorzystany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, bez koniecznego poddania go ściśle określonym, dodatkowym procesom technologicznym (np. sproszkowana, ale "gotowa" do wykorzystania zaprawa murarska). Takie rozumienie artykułu "niegotowego" nie znajduje wystarczającego oparcia na gruncie rozważanej reguły 2(a). Na marginesie tego zagadnienia i zważywszy sformułowany w skardze zarzut o konieczności uwzględnienia przez organy celne (już w czasie rozpatrywania przez nie przedmiotowej sprawy) interpretacji wspólnotowych Ogólnych Reguł Interpretacji Systemu Zharmonizowanego, godzi się zauważyć, że stosownie do II uwagi wyjaśniającej do reguły 2(a) owego Systemu, znajduje ona zastosowanie także do wyrobu jeszcze niegotowego do bezpośredniego użytku, charakteryzującego się jednak przybliżonym do wyrobu gotowego kształtem lub zarysem i który, poza wyjątkowymi przypadkami, może być użyty jedynie do wykończenia wyrobu lub jego części. Reguła 2(a) ORISZ nie dotyczy natomiast półproduktów nie mających jeszcze zasadniczych kształtów wyrobu gotowego, a z takim przypadkiem mamy niewątpliwie do czynienia w niniejszej sprawie.

W rachubę mogłaby ewentualnie wchodzić reguła 2(b), tycząca informacji zawartych w treści poszczególnych pozycji, a odnoszących się do materiału lub substancji, z których wyprodukowano określony towar. Po myśli drugiego zdania tej reguły, klasyfikowanie towarów składających się z więcej niż jednego materiału (a tak jest w rozpoznawanym wypadku) należy jednak ustalać według kryteriów określonych w regule 3.

W ramach tej ostatniej reguły organy celne słusznie wskazały na możliwość wykorzystania zapisu przyjętego pod lit. (b), zgodnie z którym między innymi do towarów złożonych, składających się z różnych materiałów, należy stosować pozycję obejmującą materiał decydujący o zasadniczym charakterze wyrobu, jeżeli takie

14

Sygn. akt: 3 I SA/Wr 1317/02

kryterium jest możliwe do zastosowania. W okolicznościach tej konkretnej sprawy nie powinno budzić wątpliwości, że o charakterze spornego "rękawa" przesądzać powinna warstwa filcowa i to co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że to właśnie ona, po nasyceniu żywicami epoksydowymi, uszczelnia uszkodzoną rurę, zapobiegając infiltracji wód oraz eksfiltracji ścieków. Po drugie z tego powodu, iż objętościowo przeważa nad powłoką poliestrowo poliuretanową (proporcje obu komponentów różnią się w zależności od grubości "rękawa", ale mieszczą się w przedziale od 1:2 do 1:9 - według aprobaty technicznej).

Skarżący kwestionują co prawda twierdzenie o dominującym charakterze warstwy filcu, sugerując, że przewaga tej warstwy jest widoczna jedynie przy dużych średnicach, około DNI500 i podkreślając znaczenie powłoki poliestrowo poliuretanowej dla ułatwienia przemieszczania się ścieków w naprawionej rurze. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że nawet w wypadku przypisania obu warstwom równego znaczenia dużych procesie naprawy uszkodzonych rur, oznaczałoby to jedynie wyłączenie możliwości zastosowania reguły 3(b) ORINS, a wtedy należałoby się posiłkować regułą 3(c), stosownie do której należy stosować pozycję, która w kolejności numerycznej jest ostatnią z pozycji możliwych do zastosowania. W obu wypadkach - wykorzystania reguły 3(b) lub 3(c) - efektem finalnym byłoby jednak sklasyfikowanie spornego towaru w ramach pozycji 5911.

Ostatecznego wyniku tak dokonanej klasyfikacji taryfowej nie może podważać podniesiony w skardze zarzut aprobowania przez organy celne klasyfikacji przyjmowanej przez strony przy okazji wcześniejszych transakcji tego samego towaru, w których zaliczały one ten wyrób do pozycji 3917, ani też fakt uzyskania ustnej informacji od pracownika GUC, że właśnie taka klasyfikacja jest poprawna. Jak bowiem słusznie zwrócił uwagę Prezes GUC w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wiążące znaczenie - zarówno dla organów celnych, jak i dla stron - można przypisać wyłącznie decyzji wydanej w trybie art. 5 Kodeksu celnego, a zawierającej wiążącą informację taryfową (WIT). Strony nie ubiegały się o wydanie takiej decyzji, choć jako prowadzące działalność gospodarczą z wykorzystaniem obrotu zagranicznego, z którą należy łączyć u profesjonalistów domniemanie znajomości przepisów prawnych związanych bezpośrednio z tą działalnością powinny sobie zdawać sprawę z różnicy między niewiążącą informacją ustną a kwalifikowaną i wiążącą informacją taryfową zawartą w decyzji, o której mowa. Podobne stanowisko zajął też NSA w wyroku z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt GSK 250/04.

W konkluzji należy przyjąć, że organy celne dokonały prawidłowej taryfikacji przedmiotowego wyrobu, co - przy równoczesnym braku naruszeń proceduralnych, o czym była wcześniej mowa - obligowało Sąd do oddalenia skargi, zgodnie z dyspozycja art. 151 p.s.a.

15