Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 109/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 250, art. 258 § 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej spółce przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 109/17

U Z A S A D N I E N I E

A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Jednocześnie spółka sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając wypełniony formularz wniosku na urzędowym druku "PPPr".

Z oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wynika, że spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 5.000 zł, posiada środki trwałe o wartości 8.856,66 zł, za poprzedni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 93.993,70 zł, na rachunku bankowym figuruje saldo dodatnie – 10,30 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że trudna sytuacja materialna skarżącej i brak środków trwałych uniemożliwia uiszczenie wpisu sądowego.

Referendarz Sądowy zważył, co następuje:

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), dalej - p.p.s.a.

Przepis art. 244 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego artykułu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego artykułu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej, w tym także spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Jednocześnie wyjaśnić należy, że zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Referendarza sądowego zależy natomiast uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.

W niniejszej sprawie z oświadczeń skarżącej spółki zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 5.000 zł, za poprzedni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 93.993,70 zł. Fakt, że spółka nie osiąga dochodu, lecz wykazuje straty nie może stanowić bowiem automatycznie podstawy przyznania prawa pomocy. Co prawda skarżąca deklaruje stratę z prowadzonej działalności gospodarczej, jednak podkreślenia wymaga, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest co do zasady jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, które to koszty są wynikiem decyzji gospodarczych danego podmiotu, nie oznacza natomiast realnego braku środków finansowych. Spółka nie znajduje się natomiast ani w stanie likwidacji, ani upadłości, formalnie prowadząc działalność gospodarczą, co oznacza, że jej wspólnicy są w stanie ponosić koszty jej funkcjonowania.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest tworem prawnym powołanym przez wspólników do prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania celu zarobkowego. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie może ona działać w oparciu o rachunek ekonomiczny powinna zostać zlikwidowana, a ewentualne dalsze jej funkcjonowanie, jeśli łączy się tylko z kosztami, a nie dochodami, powinno obciążać wyłącznie jej wspólników, nie zaś innych obywateli.

Dlatego nie bez znaczenia dla oceny zdolności płatniczych strony pozostaje możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm., dalej k.s.h.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-300 k.s.h., wyd. VII). W orzecznictwie sądowym podnosi się z kolei, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (post. NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., II FZ 702/11). Jeśli umowa spółki nie przewiduje takiej formy dofinansowania spółki, wspólnicy winni rozważyć jej zmianę.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie bez znaczenia pozostaje fakt, że spółka jest spółką jednoosobową. Przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych jednoosobowej spółce oznaczałoby de facto po pierwsze, przyznanie tej pomocy osobie fizycznej – Rafałowi Szalińskiemu którego sytuacja majątkowa nie jest Sądowi znana, a po wtóre – finansowanie przez Skarb Państwa funkcjonowania tej spółki w zastępstwie jej jedynego wspólnika.

Wobec powyższego na podstawie art. 243, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

e.o.