Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 442/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 49 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 124 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 35/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 grudnia 2021 r., znak: NRŚ-OR.7536.10.2021.KMa w przedmiocie uchylenia decyzji i zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Postanowieniem z 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 35/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", po rozpatrzeniu wniosku S. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] o w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z 3 grudnia 2021 r., znak: NRŚ-OR.7536.10.2021.KMa, w przedmiocie uchylenia decyzji i zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wywiodła S. S. reprezentowana przez adwokata K. S.. Rozstrzygnięciu WSA zarzuciła naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na brak jego pozytywnego zastosowania w drodze wydania przez Sąd I instancji postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy, uprawdopodabniał wykazanie przez skarżącą obu przesłanek pozytywnych wydania w sprawie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym na uwadze należy mieć wykazanie przez skarżącą w treści przedmiotowego wniosku, co zostało pominięte w treści zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, uprawdopodobnienia przesłanek pozytywnych nakazujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, poprzez należyte uprawdopodobnienie przez Skarżącą niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody skarżącej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji oraz przesłanki wykazania spowodowania treścią zaskarżonej decyzji skutków trudnych do odwrócenia, a nawet niemożliwych do odwrócenia, przy czym w sprawie Sąd I instancji całkowicie pominął okoliczności związane z trwającym na bardzo zaawansowanym etapie kasacyjnym postępowaniem o ustanowienie służebności z wniosku skarżącej przy uczestnictwie T[...] S. A., w zakresie urządzeń objętych również obecnym postępowaniem administracyjnym, co skutkuje możliwością wydania dwóch rozstrzygnięć, tj. obecnie zaskarżanej decyzji administracyjnej oraz przyszłościowego postanowienia sądu powszechnego o ustanowieniu służebności przesyłu, co spowodowałoby powstanie fikcji prawnej dwóch tożsamych rozstrzygnięć merytorycznych zarazem sądu powszechnego jak i organu administracji bądź sądu administracyjnego, jak również pominięcie okoliczności, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji realnie zagrozić może dalszemu prowadzeniu wspomnianego postępowania cywilnego przez skarżącą, a co ma ogromne znaczenie w sprawie z uwagi na szereg zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze, a w sposób w dużej mierze przynajmniej uprawdopodobniony podważających zasadność zaskarżonej decyzji, w szczególności z uwagi na całkowicie błędnie przeprowadzone postępowanie dowodowego w sprawie przez organy obu instancji.

W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 1 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 35/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z 3 grudnia 2021 r, w przedmiocie uchylenia decyzji S. B. i zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a następnie orzeczenie w zakresie przedmiotowego wniosku w drodze wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z 3 grudnia 2021 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty B[...] i zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości;

2. przedstawienie na podstawie art. 195 § 1 p.p.s.a. całości akt sprawy wraz z zażaleniem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu;

3. wstrzymanie na podstawie art. 196 p.p.s.a. wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia;

4. zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 203 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a.;

ewentualnie:

5. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem jego wstrzymania, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania np. zaleceń pokontrolnych. W oparciu o ww. przepis sąd ocenia, czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania danego aktu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżąca nie przedstawiła takiego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, z którego wynikałaby możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ma rację Sąd I instancji, że w realiach niniejszej sprawy profesjonalny pełnomocnik skarżącej nie wykazał możliwości wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania, a dokładniej - nie uzasadnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Praktycznie pełnomocnik strony skarżącej ograniczył się tylko do zawnioskowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że realizacja inwestycji, z uwagi na jej następczy wpis do ksiąg wieczystych, pozbawi skarżącą możności dochodzenia swoich roszczeń co do wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu (s. 9 zażalenia). Nie przedstawiono jakichkolwiek skonkretyzowanych argumentów uprawdopodobniających wystąpienie którejkolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek ochrony tymczasowej. Brak tego rodzaju obowiązków uniemożliwia ocenę, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.

W zażaleniu nie podważono skutecznie oceny w tym zakresie, co zasadniczo oznacza, że w sytuacji, gdy Sąd stwierdził brak odpowiedniego uzasadnienia wniosku, istniały tym samym podstawy prawne do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Już chociażby z tej przyczyny przedmiotowe zażalenie podlega oddaleniu jako niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że gdyby inwestorowi przysługiwał prawny tytuł do nieruchomości, np. w postaci użytkowania czy służebności przesyłu, traciłby na znaczeniu art. 124 ust. 4 u.g.n. i art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, ponieważ wówczas zajęcie nieruchomości w celu dokonania w celu wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej następowałoby w ramach przysługującego tytułu prawnego i dlatego nie byłyby potrzebne szczegółowe podstawy prawne zobowiązujące właściciela gruntu do jego udostępnienia w celu dokonania określonych czynności przy urządzeniach istniejących na tej nieruchomości. Istotą zajęcia nieruchomości przez inwestora jest uzyskanie do gruntu czasowego tytułu dla wybudowania urządzenia, a skutkiem wybudowania urządzenia jest jego istnienie w określonym miejscu na nieruchomości, nie będąc jej częścią składową, lecz wchodząc w skład przedsiębiorstwa dla zapewnienia przesyłu energii do odbiorców (art. 49 § 1 K.c.). Biorąc pod uwagę powyższe, pomimo podobieństw, należy zatem rozróżnić przedmiot postępowania dot. ustanowienia służebności prowadzonego przez Sąd powszechny oraz przedmiot postępowania w postaci zajęcia nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, bowiem uzyskanie zgody na przeprowadzenie prac nie jest tym samym, co ustanowienie służebności przesyłu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, ponieważ zażalenie nie zostało uwzględnione, a ponadto przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.