Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 524/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 111 ust. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 116 poz 675
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Protokolant – starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek od niewypłaconych w terminie należności finansowych w postaci zwiększonego dodatku służbowego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], zwiększył skarżącemu [...] K. F. dodatek służbowy od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] marca 2012 r. o mnożnik [...] kwoty bazowej z tytułu pełnienia służby w Wydziale [...].

W dniu [...] maja 2012 r. skarżący, powołując się na art. 111 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, skierował do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wniosek o wypłacenie odsetek od niewypłaconych należności finansowych w postaci dodatku za służbę pełnioną w Wydziale [...] za styczeń, luty i marzec 2012 r., licząc każdy miesiąc z osobna do dnia [...] maja 2012 r., kiedy to zaległość finansowa została mu przelana na konto i powyższe żądanie ponowił we wniosku z dnia [...] października 2012 r.

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej pismem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], odmówił wypłaty odsetek od niewypłaconych w terminie należności finansowych w postaci zwiększonego dodatku służbowego z tytułu służby w Wydziale [...] Straży Granicznej i podał, że na mocy art. 111 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia, innych świadczeń oraz należności pieniężnych funkcjonariuszowi przysługują, na jego wniosek, odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenia, inne świadczenie lub należność finansowa stały się wymagalne. Natomiast należność wynikająca z rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] stała się wymagalna po uprawomocnieniu się tego rozkazu, którym zwiększenie to stało się wymagalne i została wypłacona bez zbędnej zwłoki.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący podał, że powyższe pismo uznaje za decyzję powołując się na minimalne jej wymogi i stwierdził, że należność finansowa w postaci zwiększenia dodatku z tytułu pełnienia służby w Wydziale [...] stała się wymagalna z chwilą przeniesienia go do służby w [...] tj. z dniem [...] listopada 2009 r.

Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Natomiast w uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz potwierdzając, na podstawie wskazanych rozstrzygnięć sądowych, stanowisko skarżącego co do faktu, iż pismo to należy uznać za decyzję, wskazał na treść art. 111 ust. 4 ustawy oraz na § 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. 2008 nr 24 poz.148 z późn. zm.) w myśl którego dodatek funkcyjny albo służbowy podlega zwiększeniu nie więcej jednak niż o (...) mnożnik 0,20 kwoty bazowej dla funkcjonariuszy pełniących służbę w wydziałach odwodowych lub wydziałach zabezpieczenia oraz pełniących warty ochronne na pokładach statków powietrznych. Z kolei według ust. 7, do zwiększenia dodatku funkcyjnego albo służbowego przepis § 7 ust. 6 stosuje się odpowiednio, a zgodnie z treścią § 7 ust. 6, przyznanie dodatku funkcyjnego, jego podwyższenie albo obniżenie następuje:

1) z urzędu w przypadku funkcjonariuszy:

a) pełniących służbę na stanowiskach bezpośrednio podlegających Komendantowi Głównemu Straży Granicznej, Komendantowi Oddziału Straży Granicznej albo Komendantowi Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej,

b) przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub którym powierzono pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku, z wyłączeniem funkcjonariuszy przeniesionych do pełnienia służby w Komendzie Głównej Straży Granicznej;

2) w pozostałych przypadkach na wniosek właściwego przełożonego funkcjonariusza.

Ustawa o Straży Granicznej i powołane rozporządzenie nie definiują pojęcia "podlega" użytego w § 9 ust. 5 powyższego rozporządzenia i ze Słownika języka polskiego PWN, Warszawa 1984, tom 2, str. 735 wynika, że "podlegać" oznacza coś, co nie podlega dyskusji, coś bezsporne, oczywiste. Z kolei w świetle § 9 ust. 5 pkt 3 bezspornym jest, iż za okres pełnienia służby w Wydziale [...] należy się skarżącemu K. F. zwiększenie dodatku służbowego. Biorąc jednak pod uwagę § 7 ust. 6 określający tryb dokonywania tego zwiększenia i uwzględniając, iż odwołujący pełni służbę na stanowisku [...], odnośnie którego przewidziany jest tryb dokonywania zwiększenia "na wniosek" (§ 7 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia) należy uznać, że organ I instancji właściwie odmówił wypłaty odsetek. Nadmieniono, że jego przełożony wystąpił z wnioskiem w dniu [...] marca 2012 r. i na podstawie tegoż wniosku Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] zwiększył dodatek służbowy od dnia [...] stycznia 2012 r. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 111 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia, innych świadczeń oraz należności pieniężnych funkcjonariuszowi przysługują, na jego wniosek, odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie, inne świadczenie lub należność pieniężna stały się wymagalne. Skoro zatem roszczenie o zwiększenie dodatku służbowego stało się wymagalne z dniem [...] marca 2012 r. tj. od dnia złożenia wniosku przez przełożonego funkcjonariusza i z ta datą ustalono wzrost tego dodatku od dnia [...] stycznia 2012 r., to w ocenie organu w odniesieniu do skarżącego nie wystąpiło przedawnienie roszczenia w myśl art. 111 ustawy o Straży Granicznej, bowiem nastąpiłoby to tylko w sytuacji, gdyby organ dysponując kompletem dokumentów, nie wydał niezwłocznie decyzji w sprawie wzrostu dodatku, lecz rozstrzygnął sprawę w późniejszym terminie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący K. F. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu i wydanie nowego o kierunku zgodnym z pierwotnym wnioskiem oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając jej:

1. Błędne ustalenia stanu faktycznego poprzez arbitralną ocenę dotyczącą stwierdzenia, że roszczenie o zwiększenie dodatku służbowego stało się wymagalne z dniem [...] marca 2012 r., tj. z dniem złożenia wniosku przez przełożonego (organ podaje dwie daty złożenia wniosku, tj. [...] i [...] marca 2012 r.),

2. nie przeprowadzenie postępowania co do istoty rozstrzygnięcia sprawy, poprzez błędne ustalenie stanu spraw i pominięcie zakresu wskazanych w odwołaniu.

W uzasadnieniu podał, że zwiększenie dodatku służbowego zgodnie z § 9 ust. 5 rozporządzenia jest, w myśl przytoczonej przez organ definicji określenia "podlega", bezsporne i oczywiste, zaś przełożony może co najwyżej określić wysokość tego dodatku, a o przyznanie jemu, jako funkcjonariuszowi [...], zwiększonego dodatku powinien wystąpić [...]. Działań w tym samym terminie, w jakim wystąpił z wnioskiem o przyznanie tego dodatku dla pozostałych funkcjonariuszy wydziału czyli od dnia [...] listopada 2009 roku. Natomiast w grudniu 2011 r. [...] we wniosku o zwiększenie dodatku służbowego z tytułu pełnionej służby w [...], nie umieścił jego osoby, jako jedynej z podległego sobie wydziału, zaś on służbę w [...] pełni nieprzerwanie od dnia [...] listopada 2009 r. Dopiero po jego zapytaniu w marcu 2012 r., dlaczego już od trzech miesięcy nie jest mu wypłacany ten dodatek, [...]. zreflektował się o popełnionym zaniedbaniu i po prawie trzech miesiącach wystąpił z wnioskiem o przyznanie tego dodatku od [...] stycznia 2012 r., a organ przychylił się do tego i wydał w tej sprawie rozkaz personalny nr [...]. Oznacza to, że należał mu sie przedmiotowy dodatek od dnia [...] stycznia 2012 roku i powinien wpływać wraz z uposażeniem w miesiącach styczeń, luty i marzec 2012 r., tak jak innym funkcjonariuszom [...]. Stąd też nie powinien on wraz z rodziną ponosić konsekwencji niedbałego i nieterminowego wykonywania czynności służbowych przez [...], gdyż nie wierzy, że przełożony nie wiedział o pełnieniu przez niego służby w podległym mu wydziale i należy się zgodzić ze stwierdzeniem organu, że "...bezspornym jest, że za okres pełnienia służby w [...] należy sie [...] K. F. zwiększenie dodatku służbowego". Ponadto – jak podniósł w odwołaniu – należność finansowa w postaci zwiększenia dodatku z tytułu pełnienia służby w [...] stała się wymagalna z chwilą przeniesienia go do pełnienia służby w [...] tj. z dniem [...] listopada 2009 roku. Zapis ujęty w § 9 ust. 5 jest jednoznaczny i nie daje możliwości przełożonemu stwierdzenia, czy komuś przyzna ten dodatek, czy też nie i nie może być tak, że jednego dnia przełożony ma zły humor lub jest na kogoś obrażony i nie występuje z wnioskiem o przyznanie tego zwiększenia dodatku, pomimo że prawo go do tego zobowiązuje. Taki przełożony powinien mieć świadomość, że jego postępowanie jest niewłaściwe, szkodliwe i skutkować będzie koniecznością wypłaty odsetek ustawowych, takich samych jakich jest zmuszony zapłacić każdy inny obywatel Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku, kiedy spóźni się z jakąś płatnością.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że w zaskarżonej decyzji błędnie powołano się na datę [...] marca 2012 r.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdził, że w myśl § 9 ust. 5 rozporządzenia, dodatek funkcyjny albo służbowy "podlega zwiększeniu" co oznacza, że powinien mu być przyznany i nie przewiduje elementu uznania administracyjnego, zaś fakt nie wystąpienia z wnioskiem przez przełożonego przed dniem [...] stycznia 2012 r., nie może ograniczać jego praw do należnego mu uposażenia. W myśl art. 110 ust. 1 ustawy, zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie zaznaczyć jednak należy, że pismo Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] uznać należy za decyzję administracyjną, bowiem zawiera ona minimalne elementy, a mianowicie oznaczenie organu, jej adresata, rozstrzygnięcie i jego podstawę prawną oraz podpis uprawnionego organu. Natomiast w myśl art. 104 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. nr 116, poz. 675 ze zm.), uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, zaś stosownie do treści art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. nr 24, poz. 148 ze zm.), funkcjonariusze otrzymują do uposażenia dodatek służbowy. Z kolei według § 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia, dodatek służbowy podlega zwiększeniu nie więcej jednak niż o mnożnik 0,20 kwoty bazowej dla funkcjonariuszy pełniących służbę w wydziałach odwodowych lub wydziałach zabezpieczenia oraz pełniących warty ochronne na pokładach statków powietrznych i jego zwiększenie następuje na okres wykonywania czynności przez tych funkcjonariuszy, jednak nie dłuższy jednorazowo 12 miesięcy (ust. 6). Z kolei na podstawie ust. 7, do zwiększenia dodatku służbowego przepis § 7 ust. 6 stosuje się odpowiednio, zaś stosownie do treści tego ostatniego przepisu, przyznanie dodatku funkcyjnego, jego podwyższenie albo obniżenie następuje:

1) z urzędu w przypadku funkcjonariuszy:

a) pełniących służbę na stanowiskach bezpośrednio podlegających Komendantowi Głównemu Straży Granicznej, Komendantowi Oddziału Straży Granicznej albo Komendantowi Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej,

b) przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub którym powierzono pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku, z wyłączeniem funkcjonariuszy przeniesionych do pełnienia służby w Komendzie Głównej Straży Granicznej;

2) w pozostałych przypadkach na wniosek właściwego przełożonego funkcjonariusza.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący [...] K. F. nie pełnił służby na stanowisku bezpośrednio podlegającym Komendantowi Głównemu Straży Granicznej, Komendantowi Oddziału Straży Granicznej albo Komendantowi Ośrodka Szkolenia Straży Granicznej, jak również nie został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu i nie powierzono mu pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku. Skoro zatem tak, to niezbędnym warunkiem zwiększenia dodatku służbowego, było złożenia wniosku właściwego przełożonego. Jak wynika z akt sprawy, [...] wystąpił w dniu [...] marca 2012 r. do [...] z wnioskiem o zwiększenia dodatku służbowego dla skarżącego na czas określony od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. o mnożnik 0,10 kwoty bazowej, a Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], zwiększył skarżącemu dodatek służbowy zgodnie z opisanym już wyżej wnioskiem z tą jednak zmianą, że do dnia [...] marca 2012 r..

Z kolei według art. 111 ust. 4 ustawy, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia, innych świadczeń oraz należności pieniężnych funkcjonariuszowi przysługują, na jego wniosek, odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenia, inne świadczenie lub należność pieniężna stały się wymagalne. Stwierdzić w tym miejscu należy, że wymagalność roszczenia oznacza zaktualizowanie się obowiązku świadczenia i dopiero od tego momentu istnieje prawna możliwość żądania odsetek. Zatem nie można ich w rozpoznawanej sprawie przyznać za miesiące styczeń, luty i marzec, skoro w tym czasie nie występowała przesłanka w postaci zwłoki w wypłacie dodatku służbowego, bowiem nie istniała po stronie organu – bez wydania stosownego rozkazu personalnego, a co nastąpiło dopiero w dniu [...] marca 2012 r. oraz po upływie okresu do uprawomocnienia się – podstawa do jego wypłaty.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.