Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 669/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Gminy Miasta na postanowienie Wojewody z dnia 20 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów zakończonego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Gmina Miasta wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody z dnia 20 października 2016 r., Nr [..], uchylające w całości postanowienie Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, ustalające wysokość kosztów zakończonego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej w czasie wywłaszczenia jako działki nr [..] i [..], położonej w G. pomiędzy ulicami A., B., [..] i [..], na kwotę 22 042,29 zł, do uiszczenia których zobowiązano Gminę.

Zaskarżone postanowienie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia 10 listopada 2009 r. Nr [..], odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Ww. rozstrzygniecie zostało uchylone przez Wojewodę decyzją z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr [..], a sprawa została przekazana do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji.

Kolejną decyzją z dnia 18 maja 2011 r., Nr [..], Prezydent Miasta ponownie orzekł o odmowie zwrotu ww. nieruchomości. Rozstrzygnięcie to zostało również uchylone przez Wojewodę decyzją z dnia 26 października 2011 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji.

Następnie decyzją z dnia 31 stycznia 2014 r., nr [..] Prezydent Miasta orzekł o zwrocie części nieruchomości i odmowie zwrotu pozostałej części nieruchomości. Również i to rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją Wojewody z dnia 28 października 2014 r. nr [..], a sprawa została przekazana do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent Miasta, decyzją z dnia 30 września 2015 r. nr [..], orzekł m.in. o:

1. zwrocie na rzecz wnioskodawców według następujących udziałów w prawie własności poniżej wskazanej nieruchomości, tj.: J. K. w wielkości 15/96, B. J. w wielkości 15/96, J. L. w wielkości 15/96, M. P. w wielkości 15/96, E. P. w wielkości 6/96, K. S. w wielkości 6/96, H. S. S. w wielkości 12/96, T. S. w wielkości 4/96, S. S. w wielkości 4/96 oraz A. S. w wielkości 4/96 nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działka nr [..] o pow. 4140 m2 oraz jako projektowane działki nr: [..] o pow. 10 m2 (stanowiącej część obecnej działki nr [..] o pow. 90 m2), [..] o pow. 65 m2 (stanowiącej część obecnej działki nr [..] o pow. 344 m2) oraz [..] o pow. 20 250 m2 i [..] o pow. 853 nr (stanowiących część obecnej działki nr [..] o pow. 26 451 m2),

2. odmowie zwrotu na rzecz ww. osób nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działka nr [..] o pow. 396 m2 oraz jako projektowane działki nr: [..] o pow. 80 m2 (stanowiącej cześć obecnej działki nr [..] o pow. 90 m2). [..] o pow. 279 m2 (stanowiącej część obecnej działki nr [..] o pow. 344 m2) i [..] o pow. 560 nr, [..] o pow. 2 840 m2, [..] o pow. 468 nr i [..] o pow. 480 m2 (stanowiących część obecnej działki nr [..] o pow. 26 451 m2),

3. solidarnym zwrocie na rzecz Gminy Miasta przez ww. osoby części zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 48 896,26 zł.

Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wniosła Gmina Miasta.

Postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. nr [..] Prezydent Miasta orzekł o ustaleniu kosztów postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta z dnia 30 września 2015 r. nr [..] na kwotę 24 205.99 zł oraz o zobowiązaniu do uiszczenia ww. kosztów Gminy Miasta w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

Zażalenie na ww. rozstrzygnięcie wniosła Gmina.

Decyzją z dnia 29 lipca 2016 r. nr [..] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta z dnia 30 września 2015 r. i orzekł m.in. o:

1. zwrocie nieruchomości położonej w G., obręb nr [..], KW nr [..], oznaczonej jako:

- działka nr [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 4 140 m2, oraz jako projektowane działki nr:

- [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 65 m2 (stanowiąca część obecnej działki nr [..] - poprzednio nr [..] o pow. 344 m2),

- [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 10 m2 (stanowiąca część obecnej działki nr [..] - poprzednio nr [..] o pow. 90 m2),

- [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 853 m2 i [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 20 250 m2 (stanowiące część obecnej działki nr [..] -poprzednio nr [..] o pow. 26 451 m2);

2. odmowie zwrotu na rzecz wnioskodawców nieruchomości położonej w G., obręb nr [..], KW nr [..], oznaczonej jako:

- działka nr [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 396 m2 oraz jako projektowane działki nr:

- [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 279 nr (stanowiąca część obecnej działki nr [..] - poprzednio nr [..] o pow. 344 m2),

- [..] (poprzednio nr [..]) o pow7. 80 m2 (stanowiąca część obecnej działki nr [..] - poprzednio nr [..] o pow. 90 m2).

- [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 560 m2, [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 2 840 m2, [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 468 m2 i [..] (poprzednio nr [..]) o pow. 1 480 m2 (stanowiące część obecnej działki nr [..] - poprzednio nr [..] o pow. 26 451 m2).

Postanowieniem z dnia 29 lipca 2016 r. nr [..], Wojewoda uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta z dnia 12 października 2015 r. wskazując, iż na jego podstawie niemożliwa jest weryfikacja kwoty, którą została obciążona Gmina Miasta.

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2016 r. nr [..] Prezydent Miasta orzekł o ustaleniu kosztów zakończonego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej w czasie wywłaszczenia jako działki nr: [..] i [..], położonej w G. pomiędzy ulicami A., B., [..] i [..], na kwotę 22 042,29 zł oraz o zobowiązaniu do uiszczenia ww. kosztów Gminę Miasta w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Gmina Miasta zarzucając naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wyszczególnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kwot odnoszących się do poszczególnych opinii biegłych przeprowadzonych w toku postępowania, wskutek czego niemożliwe jest dokonanie przez Gminę Miasta weryfikacji kwoty 4.059 zł i 13.656,69 zł, których zapłatą została obciążona i ustalenie, do jakich opinii biegłych się odnoszą. Zarzucono również naruszenie art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez zaliczenie do kosztów postępowania podlegających zwrotowi przez Gminę Miasta kosztów wynikłych w toku wcześniej prowadzonego postępowania, zakończonego wydaniem decyzji z dnia 31 stycznia 2013 r., które nie zakończyło się skutecznym zwrotem nieruchomości, albowiem decyzja z dnia 31 stycznia 2013 r. o zwrocie części nieruchomości została uchylona przez Wojewodę.

Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda postanowieniem z dnia 20 października 2016 r., Nr [..], uchylił w całości zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał na podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, którą stanowią przepisy art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., oraz art. 263 i art. 264 k.p.a. Z powyższych przepisów wynika, że zobowiązanym do ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego jest Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego, której zwraca się odszkodowanie. Podkreślono, że o kosztach postępowania organ winien orzec jednocześnie z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy.

Zgodnie z art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Natomiast przepis art. 263 § 2 k.p.a. pozwala organowi administracji publicznej zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

Podkreślono, że postanowienie ustalające koszty postępowania podlega zaskarżeniu w drodze zażalenie na podstawie art. 264 § 2 k.p.a. i z tego powodu zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Kontrola przedmiotowego postanowienia doprowadziła Wojewodę do wniosku, że nie spełnia ono dyspozycji powołanych przepisów, bowiem Prezydent mimo, iż wyszczególnił w zaskarżonym rozstrzygnięciu kwoty składające się na koszty postępowania, tj. koszt opinii biegłych rzeczoznawców majątkowych w wysokości 4 059 zł, koszt opracowanych przez biegłych geodetów projektów podziału nieruchomości w wysokości 13 656,69 zł., koszt aktualizacji projektu podziału w wysokości 984 zł, koszty usług reprograficznych w wysokości 844 zł oraz koszty doręczeń stronom pism urzędowych w wysokości 2 498,60 zł, to w dalszym ciągu sformułował to bardzo ogólne. Według Wojewody w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach powinny się znaleźć informacje w sposób jednoznaczny określające, z czego wynika wysokość poszczególnych kosztów np. w przypadku opinii szacunkowej biegłego powinien zostać wskazany nr tej opinii, jej data, dane rzeczoznawcy majątkowego, który ją sporządził i z czego wynika kwota wynagrodzenia (umowa zawarta w wyniku przeprowadzonego przetargu, czy powołanie biegłego na mocy postanowienia - dokumenty te powinny znaleźć się w aktach sprawy bądź zostać dołączone w postaci załączników do postanowienia o ustaleniu kosztów). Brak jednoznacznego określenia, z czego wynika wskazana kwota dotyczy również kosztów korespondencji (w tym przypadku powinno to zostać przedstawione w następujący sposób: data pisma, ilość osób, którym zostało doręczone, koszt jednej przesyłki), jak również kosztów usług reprograficznych, w przypadku których podano jedynie kwotę całkowitą, nie wskazując na podstawie jakiego dokumentu, cennika itp. została ona ustalona.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów Gminy Miasta, że obciążenie obowiązkiem zwrotu kosztów opinii biegłych rzeczoznawców majątkowych, jak również opinii biegłych geodetów, poniesionych na tych etapach postępowania, które nie doprowadziły do skutecznego zwrotu nieruchomości nie znajduje uzasadnienia, wyjaśniono, że bez względu na ilość etapów jest to cały czas jedno postępowanie, którego przedmiotem jest zwrot danej nieruchomości. W przepisie art. 140 ust. 6 u.g.n. nie ma mowy o etapie końcowym postępowania, który doprowadził do zwrotu nieruchomości, tylko o postępowaniu. Ponadto ww. przepisy wskazują na koszty postępowania, nie rozróżniając kosztów dowodów prawidłowo sporządzonych i aktualnych od tych, które zawierały błędy lub nie są aktualne. Wskazują natomiast na te dowody, jak już wcześniej wspomniano, które służą wyjaśnieniu sprawy. Podkreślono również na dezaktualizację dowodów i konieczność ich powtarzania, jeśli zajdzie taka konieczność prawna. Powyższe skłoniło Wojewodę do stwierdzenia, że organ I instancji do kosztów postępowania prawidłowo zaliczył koszty wykonania opinii szacunkowych i podziału nieruchomości, które zostały sporządzone w przedmiotowym postępowaniu, nie różnicując niniejszych dowodów ze względu na moment ich powstania.

Gmina zaskarżyła powyższe postanowienie w części obejmującej jego uzasadnienie zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 140 ust. 6 u.g.n. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie za zasadne i prawidłowe zaliczenia przez organ I instancji do kosztów postępowania podlegających zwrotowi przez Gminę kosztów opinii biegłych wynikłych w toku wcześniej prowadzonego postępowania, które nie zakończyło się skutecznym zwrotem nieruchomości.

W związku z powyższym wystąpiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody w części dotyczącej jego uzasadnienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz Gminy zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Gmina wyjaśniła, że o ile zgadza się z rozstrzygnięciem Wojewody, który nie zaakceptował ogólności uzasadnienia ustalonych kosztów postepowania, o tyle nie podzielił stanowiska Wojewody co do obciążenia Gminy kosztami opinii biegłych rzeczoznawców majątkowych, jak również opinii biegłych geodetów, powstałych na tych etapach postępowania, które nie doprowadziły do skutecznego zwrotu nieruchomości.

Opierając się na dyspozycji art. 140 ust. 6 u.g.n. skarżąca wyjaśniła, że o skutecznym zwrocie nieruchomości można tymczasem mówić dopiero po wydaniu przez Wojewodę decyzji z dnia 29 lipca 2016 r. (która została zaskarżona przez Gminę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i której wykonalność została wstrzymana na podstawie postanowienia Wojewody z dnia 19 września 2016 r.). Wcześniejsza decyzja Prezydenta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 31 stycznia 2013 r. o zwrocie części nieruchomości, została natomiast w całości uchylona przez organ odwoławczy z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na stwierdzone w postępowaniu odwoławczym istotne naruszenia przepisów prawa.

W ocenie skarżącej obciążenie Gminy obowiązkiem zwrotu kosztów opinii biegłych rzeczoznawców majątkowych, jak również opinii biegłych geodetów, poniesionych na tych etapach postępowania, które nie doprowadziły do skutecznego zwrotu nieruchomości (rozumianego w tym wypadku jako orzeczenie przez Wojewodę w decyzji z dnia 29 lipca 2016 r. o częściowym zwrocie nieruchomości) nie znajduje uzasadnienia. Opinie te nie stanowiły bowiem podstawy orzekania ani przez Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, w decyzji z dnia 30 września 2015 r., ani przez Wojewodę w decyzji z dnia 29 lipca 2016 r.

Gmina zwróciła uwagę, że przepis art. 140 ust. 6 u.g.n. nie mówi o wszystkich kosztach bez wyjątku dowodów przeprowadzonych w całym postępowaniu, bez względu na ich prawidłowość i aktualność. Skoro ustawodawca nie zawarł w przywołanym przepisie szczegółowej regulacji, to oznacza, że organy administracji stosując ww. przepis winny kierować się m.in. zasadą pogłębiania zaufania do organów, wyrażoną w art. 8 k.p.a. Nie stanowi realizacji ww. zasady nałożenie na stronę postępowania (bez względu na to, że jest nią podmiot publicznoprawny) obowiązku zwrotu kosztów dowodów nieprzydatnych dla rozstrzygnięcia o zwrocie. Za niedopuszczalne należy uznać obciążanie strony kosztami postępowania, które zostało przez organ odwoławczy uznane za naruszające przepisy prawa i nie zakończyło się - jak w przedmiotowej sprawie - skutecznym zwrotem nieruchomości, który jest warunkiem koniecznym nałożenia obowiązku zwrotu kosztów postępowania.

Podkreślono, że obciążenie strony kosztami postępowania jest wyjątkiem od reguły, w myśl której koszty obciążają organ prowadzący postępowanie (art. 262 § 1 k.p.a. a contrario). W sprawach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości możliwość nałożenia na stronę obowiązku zwrotu poniesionych przez organ kosztów ograniczona jest ponadto do sytuacji, w których dochodzi do skutecznego zwrotu nieruchomości (art. 140 ust. 6 u.g.n). Nie sposób zatem uznać, aby wolą i intencją ustawodawcy było przerzucenie na dotychczasowego właściciela nieruchomości (Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego) kosztów, na powstanie których jako strona postępowania nie ma wpływu, albowiem to organ prowadzący decyduje o rodzaju przeprowadzanych dowodów i dokonuje np. wyboru biegłych, znając m.in. koszt sporządzenia zamawianych opinii. Nie ulega wątpliwości, że dowody obarczone błędami lub nieaktualne nie mogą stanowić podstawy orzekania o zwrocie nieruchomości, wobec czego niezasadne jest obarczenie strony postępowania obowiązkiem poniesienia kosztów błędnych decyzji organu prowadzącego w zakresie postępowania dowodowego. Organ prowadzący ma wyłączną kompetencję w zakresie zlecenia sporządzenia opinii biegłych, wobec czego obarczenie strony ryzykiem poniesienia kosztów błędnych decyzji organu nie znajduje uzasadnienia w przepisach, w tym w zasadach postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia, czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016r. poz.718 ), zwana dalej p.p.s.a., stanowiąc, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przy tym sąd podziela stanowisko akceptujące dopuszczalność zaskarżenia tylko części decyzji lub postanowienia obejmującej uzasadnienie. Dopuszczalność zaskarżenia tylko uzasadnienia rozstrzygnięcia indywidulanego wynika bowiem z faktu, iż stanowi ono obowiązkowy składnik decyzji (postanowienia), która podlega kontroli sądu stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2016 r., I OSK 1828/14, LEX nr 2108304).

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle powyższych kryteriów sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, albowiem kwestionowanie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie, w jakim uczyniła to skarżąca Gmina jest przedwczesne wobec podjętego przez Wojewodę rozstrzygnięcia, z którym sąd orzekający w pełni się zgadza.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano postanowienie Wojewody uchylające postanowienie Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, którym ustalono koszty postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości i obciążono nimi Gminę jako jednostkę samorządu terytorialnego, której zwracane jest odszkodowanie towarzyszące zwrotowi nieruchomości.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz przepis art. 140 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), zwanej dalej u.g.n.

Zgodnie z art. 140 ust. 6 u.g.n. koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego w zależności od tego, któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane. Jest to przepis o charakterze szczególnym, który na zasadzie lex specialis derogat legi generali eliminuje zastosowanie w sytuacji objętej jego hipotezą przepisów ogólnych art. 262 k.p.a. regulujących wskazane kwestie na gruncie k.p.a. Natomiast kwestie pozostające poza zakresem regulacji art. 140 ust. 6 u.g.n. związane z ustalaniem kosztów postępowania administracyjnego w sposób kompleksowy normuje natomiast Dział IX kodeksu postępowania administracyjnego, którego przepisy, w zakresie trybu nałożenia obowiązku poniesienia kosztów na stronę, nie zostały przez ustawę o gospodarce nieruchomościami wyłączone. W zakresie składników kosztów postępowania podlegających zwrotowi, w tym postępowania o zwrot nieruchomości, należy odwołać się do przepisu art. 263 § 1 k.p.a., który stanowi, że do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Do kosztów postępowania należą w szczególności koszty sporządzenia opinii o wartości zwracanej nieruchomości oraz o wartości nieruchomości zamiennej, na podstawie której dokonuje się wzajemnych rozliczeń przy zwrocie nieruchomości, w szczególności ze względu na zaistniałe na tych nieruchomościach zmiany stanu faktycznego oraz koszty sporządzenia projektów podziału.

W świetle treści art. 140 ust. 6 u.g.n. nie ma podstaw do konstruowania tezy, że zakres obciążenia kosztami zależy od wyników postępowania w tym znaczeniu, że jakieś koszty poniesione w trakcie postępowania miałyby zostać pominięte z uwagi na "przedwczesność" opinii lub na jej sporządzenie na etapach poprzedzających etap ostatecznego rozstrzygnięcia. Konstrukcja powołanego przepisu bowiem wskazuje, że do poniesienia w jego ramach pozostają wszystkie te koszty, które musiałby ponieść czy też poniósł organ prowadzący postępowanie w celu podjęcia rozstrzygnięcia. W takim zakresie obowiązek poniesienia kosztów przenosi się tylko na inny podmiot, ale rozmiar tych kosztów ma być taki, jaki obciążał organy prowadzące sprawę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Przepis art. 140 ust. 6 u.g.n., w którym ogólnie wskazano na "koszty postępowania o zwrot nieruchomości", nie uprawnia do wprowadzania podziału na koszty podstawowe i dodatkowe, albowiem obejmuje wszystkie koszty postępowania, które winien ponieść Skarb Państwa albo właściwa jednostka samorządu terytorialnego w postępowaniu o zwrot nieruchomości. Wobec faktu, że decyzja o zwrocie nieruchomości stała się ostateczna, w ocenie sądu koniecznym było wydanie postanowienia o ustaleniu kosztów postępowania obejmujących wszystkie sporządzone w jego trakcie opinie biegłych i inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Organ ustalający koszty zobowiązany był jednak do precyzyjnego opisania wszystkich poniesionych w toku postępowania jego kosztów, z precyzyjnym wskazaniem źródła powstania (np. umowa z biegłym bądź postanowienie o jego powołaniu) oraz wysokości (np. cennik usług pocztowych w odniesieniu do kosztów przesyłek bądź transportowych w odniesieniu do kosztów podróży).

Wobec powyższego sąd w pełni podzielił argumentację Wojewody zawartą w zaskarżonym uzasadnieniu co do uchybień proceduralnych, których dopuścił się organ I instancji polegających na sporządzeniu uzasadnienia z naruszeniem przepisów art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Organ I instancji bowiem nie uszczegółowił ani źródeł poszczególnych kosztów postępowania ani też sposobu ich wyliczenia, co uzasadniało konieczność ponownego ustalenia tych kosztów z precyzją umożliwiającą ich instancyjną weryfikację.

Z powodu wskazanej wadliwości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia sąd nie mógł uwzględnić zarzutów skargi, albowiem kształt uzasadnienia, z którego nie wynikały żadne szczegółowe informacje na temat poszczególnych kosztów postępowania nie pozwalały na ich indywidulaną ocenę w kontekście bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem sprawy. Tylko bowiem stwierdzenie braku takiego związku w rozumieniu art. 263 § 2 k.p.a. mogłoby doprowadzić do ewentualnego wyeliminowania określonych kosztów z ustaleń czynionych w ramach art. 140 ust. 6 u.g.n. Przy tym podkreślić należy, że sąd w pełni akceptuje interpelację art. 140 ust. 6 u.g.n. przyjętą przez Wojewodę, który przez koszty postępowania rozumie koszty postępowania traktowanego jako całość pomimo wydawania w toku rozpoznania sprawy rozstrzygnięć kasacyjnych skutkujących koniecznością ponownego jej rozpoznania.

Mając powyższe na uwadze oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę na uzasadnienie postanowienia Wojewody z dnia 20 października 2016 r. jako bezzasadną, albowiem uzasadnienie to w pełni odpowiada prawu.