Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2353/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1, art. 6, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: asystent sędziego Monika Mamińska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1636/13 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1636/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Minister Skarbu Państwa (dalej Minister) decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2013 r.), po rozpatrzeniu odwołania D. S. (dalej skarżący), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego (dalej Wojewoda) z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2013 r.) odmawiającą potwierdzenia skarżącemu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że skarżący złożył dnia 22 grudnia 2012 r. wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za mienie pozostawione przez jego rodziców M. W. S. w miejscowości Bohodzie, pow. Wołkowysk, woj. Grodno tj. po terminie wskazanym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169, poz. 1418 ze zm., dalej upr), zgodnie z którym potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa złożony do dnia 31 grudnia 2008 r. Termin zawarty w art. 5 ust. 1 upr jest terminem prawa materialnego i nie może być przywrócony. Po upływie takiego terminu roszczenie o potwierdzenie prawa do rekompensaty wygasa. Minister uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie zaistniały podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając decyzji z [...] maja 2013 r. naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 2, art. 3 ust. 2 upr przez "jego" [winno być "ich"] niezastosowanie i odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty mimo wystąpienia wszystkich przesłanek skutkujących potwierdzeniem tego prawa i przyznaniem rekompensaty;

2. art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji przez przyjęcie, że art. 5 ust. 1 i art. 13 ust. 2 upr mogą stanowić podstawę wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty;

3. art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z orzeczeniem ETPC "Broniowski v Poland";

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7, 77 § 1, 80 i 140 kpa w zw. z art. 6 upr polegające na całkowitym odstąpieniu organu I i II instancji od zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, i nie podjęciu jakichkolwiek czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

2. art. 7, 8, 9, 140 kpa w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 upr przez błędne pouczanie matki wnioskodawcy M. S. przez pracownika organu administracji rządowej o braku podstaw do przyjęcia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty bez załączenia do wniosku karty repatriacyjnej co skutkowało niezłożeniem przez M. S. , bez jej winy, wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przed upływem terminu 31 grudnia 2008 r.;

3. art. 8, 107 § 1 i 3, i art. 140 kpa przez nienależyte uzasadnienie zakwestionowanej decyzji z uwagi na nie ustosunkowanie się do złożonych przez wnioskodawcę dokumentów i w zakresie tego, czy wnioskodawca spełnia kryteria i przesłanki skutkujące potwierdzeniem prawa do rekompensaty;

4. art. 105 i 140 kpa przez odmowę potwierdzeni prawa do rekompensaty z uwagi na upływ terminu prawa materialnego podczas gdy upływ tego terminu, może wyłącznie wywierać skutek, który stanowi o braku przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy;

5. art. 97 § 1 pkt 4 i art. 140 kpa przez prowadzenie postępowania mimo tego, że obligatoryjnie winno być zawieszone z uwagi na to że rozpatrywanie i wydanie decyzji w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Konstytucyjny w przedmiocie niekonstytucyjności art. 5 ust. 1 i art. 13 ust. 2 upr;

6. art. 8 kpa w zw. z art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji przez brak działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu ustawy, który jest sprzeczny z ustawą zasadniczą i prawami człowieka, w szczególności nie skorzystanie ze skargi konstytucyjnej.

W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Nadto skarżący wniósł o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 5 ust. 1 i art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. z art. 2 i 31 ust. 3, 32 oraz 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz o zawieszenie postępowania sądowego do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Sąd I instancji uznał, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169, poz. 1418 ze zm.). Bezsporne jest, że D. S. złożył wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w dniu 22 grudnia 2012 r. Ani skarżący, ani jego rodzice M. W. S. takiego wniosku wcześniej nie składali; skarżący nigdy takiej okoliczności nie powoływał, co przyznał również w skardze (pkt II.3).

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowy wniosek został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 5 ust. 1 upr i zgodnie z art. 7 ust. 2 upr, w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, Wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Skoro bezspornie w niniejszej sprawie wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty został złożony po dniu 31 grudnia 2008 r., organ stosownie do treści art. 7 ust. 2 upr obowiązany był wydać decyzję o odmowie potwierdzenia tego prawa. Prawidłowo organ uznał, że termin wskazany w art. 5 ust. 1 uprd jest terminem prawa materialnego. Terminy prawa materialnego nie są przywracalne, co w orzecznictwie jest od dawna przesądzone.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł D. S., reprezentowany przez pełnomocnika adw. P. S., zaskarżając w całości wyrok I SA/Wa 1636/13. Powyższemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 2 oraz art. 3 ust 2 upr przez uznanie, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 7 ust. 2 upr i zasadnie odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, mimo wystąpienia wszystkich przesłanek skutkujących potwierdzeniem tego prawa i przyznaniem rekompensaty;

2. art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, przez przyjęcie przez WSA w Warszawie, że przepis o charakterze proceduralnym, jakim jest art. 5 ust. 1 i art. 13 ust 2 upr (ograniczający wysokość uzyskanej rekompensaty) mogą stanowić podstawę wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty i pozbawiać grupę obywateli, którzy złożyli wnioski po dniu 31 grudnia 2008 r. prawa do ich własności, w pełnej wysokości, podczas gdy analogiczne ograniczenie czasowe wynikające z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. nr 87, poz. 395; z 1998 r. nr 162, poz. 1118; z 1999 r. nr 28, poz. 257; z 2001 r. nr 154, poz. 1788) zostało uznane za niezgodne z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 czerwca 2003 r., P.24/02, OTK ZU 2003/6A, poz. 55);

3. art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu w dniu 20 marca 1952 r., który Polska ratyfikowała 10 października 1994 r. w zw. z orzeczeniem pilotażowym ETPC "Broniowski v Poland", przez uznanie, że zaskarżona decyzja ich nie narusza, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że organ administracyjny ich nie zastosował i przyjął, że prawo polskie, dokładnie art. 5 ust. 1 upr oraz art. 13 ust. 2 upr mają pierwszeństwo przed prawem europejskim oraz przez nie zastosowanie się przez organ administracji publicznej do treści art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji oraz do treści ww wyroku ETPC i oparcie się na niekonstytucyjnym i niezgodnym z prawami człowieka art. 5 ust. 1 upr, z którego wynika ograniczenie czasowe na złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz na art. 13 ust 2 upr, z którego wynika ograniczenie w wysokości uzyskanej rekompensaty, mimo tego, że ww wyrok ETPC nakazał wprowadzenie środków prawnych oraz praktyk administracyjnych zapewniających realizację prawa majątkowego w stosunku do pozostałych osób uprawnionych do ekwiwalentu za mienie zabużańskie albo przyznanie im w zamian równorzędnego zadośćuczynienia, zgodnie z zasadami ochrony praw własnościowych wynikających z art. 1 Protokołu nr 1, którego treść daje osobie fizycznej i prawnej prawo do poszanowania mienia i stwierdza, że nikt nie może być pozbawiony swojej własności;

II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1.art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 6 upr, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, mimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono na jakiej podstawie w okresie do 31 grudnia 2008 r. w Oddziale Zamiejscowym Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Słupsku odmawiano przyjęcia wniosków o wydanie przedmiotowej rekompensaty, składanych przez osoby nie posiadające fizycznie dokumentu w postaci karty repatriacyjnej, a także z jakich przyczyn ani rodzice wnioskodawcy, tj. M. i W. S., ani sam wnioskodawca, ani jego rodzeństwo, w tym H. S., nie otrzymali nigdy od polskiej administracji państwowej takich kart i dlaczego nie zostały one w ogóle w stosunku do nich wydane mimo tego, że w/w członkowie rodziny S. otrzymali obywatelstwo polskie w związku z treścią art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. obywatelstwie polskim (Dz. U. nr 10 poz 49), który dotyczył osób przybywających do Polski jako repatrianci, a matka wnioskodawcy - M. S. wielokrotnie się o taką kartę ubiegała, w tym już w 1978 r., natomiast inne osoby o tożsamym statusie takie dokumenty otrzymywały, nie wyjaśniono również z jakich przyczyn nikt z rodziny wnioskodawcy, której dotyczy status repatrianta nie otrzymał dokumentu pt.: "Poświadczenie obywatelstwa", z którego wynikałaby podstawa prawna nadania obywatelstwa polskiego związana z repatriacją, o której dowiedział się dopiero sam wnioskodawca w dniu 18.12.2012 r., wreszcie z jakich przyczyn Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Departament Obywatelstwa i Repatriacji, a także Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie, w tym Oddział w Gdańsku nie posiada jakichkolwiek informacji w przedmiocie repatriacji rodziny S., skoro jest ona bezsporna i wynika chociażby z odnalezionego "poświadczenia obywatelstwa", co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem skarżącemu w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego, będących przedmiotem postępowania administracyjnego; 2. art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia decyzji uznaniowej;

3. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ppsa przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 ppsa oraz przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 ppsa, polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej większości podniesionych przez skarżącego w skardze zarzutów, przede wszystkim dotyczących naruszenia przez organ administracyjny przepisów postępowania, a także nieustosunkowanie się przez WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów;

4. art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, poz. 643 ze zm.), przez zaniechanie zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w trybie wskazanym w tym przepisie w przedmiocie zbadania zgodności art. 5 ust 1 i art. 13 ust. 2 upr z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i zastosowanie ich w niniejszej sprawie, gdyż od odpowiedzi na w/w pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a na skutek tego zaniedbania WSA w Warszawie oddalił skargę administracyjną.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1, dalej uchwała I OPS 10/09).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Przedmiotową skargę kasacyjną dotyczącą odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oparto w istocie na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 2 i art. 3 ust. 2 upr przez uznanie zaskarżonym wyrokiem, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 7 ust. 2 upr i zasadnie odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, mimo wystąpienia wszystkich przesłanek skutkujących potwierdzeniem tego prawa i przyznaniem rekompensaty, okazał się niezasadny.

Bezspornym w sprawie jest, że skarżący kasacyjnie wnioskiem z 22 grudnia 2012 r. wniósł o potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość położoną w miejscowości Bohodzie, pow. Wołkowysk, woj. Grodno i że był to pierwszy wniosek w sprawie (pkt II.3 skargi; k. 3v akt sądowych). Zgodnie z art. 5 ust. 1 upr, osoba zamierzająca ubiegać się o rekompensatę musi złożyć wniosek o potwierdzenie prawa do omawianego świadczenia i dopełnić tej czynności w określonym w ustawie terminie, to jest do dnia 31 grudnia 2008 r. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że termin przewidziany w art. 5 ust. 1 upr ma charakter terminu prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym, co oznacza, że niezłożenie wniosku do dnia 31 stycznia 2008 r. powoduje wygaśnięcie prawa do rekompensaty (wyrok NSA z: 10.4.2013 r., I OSK 2072/11, Lex 1336364; 22.5. 2013 r., I OSK 296/12, cbosa; 1.12.2015 r., I OSK 594/14, Lex 1988134). Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek kontrowersji w orzecznictwie i jest w pełni aprobowany przez doktrynę (G. Bieniek w: G. Bieniek, S. Rudnicki, aktualizacja M. Gdesz, Nieruchomości. Problematyka prawna, LexisNexis 2013, s. 186-187, uw. 18).

Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 22 czerwca 2004 r. w sprawie Broniowski przeciwko Polsce (31443/96) uznał, że w sytuacji dotyczącej szeroko zakrojonej, na podstawie kontrowersyjnego systemu ustawowego, realizacji rekompensat dla Zabużan i o poważnym wpływie gospodarczym na sytuację całego kraju, władze państwowe muszą dysponować poważnym marginesem uznania przy dokonywaniu wyboru nie tylko środków pozwalających na zapewnienie poszanowania praw własności lub uregulowania korzystania z własności w kraju, lecz także odpowiednim czasem i środkami dla ich wykonania. Wybór takich środków może z konieczności pociągać za sobą decyzje ograniczające odszkodowanie za odebranie lub restytucję własności do poziomu poniżej jej wartości rynkowej. Tym samym w ocenie Trybunału art. 1 Protokołu nr 1 nie gwarantuje prawa do pełnego odszkodowania w każdym przypadku. Równoważenie praw Zabużan, jak i korzyści oraz strat różnych osób, na które wpływ wywarł proces transformacji ekonomicznej i systemu prawnego Państwa, jest wyjątkowo trudnym zadaniem. W rezultacie Trybunał stwierdził, że w tych okolicznościach, z istoty rzeczy, Państwo Polskie winno dysponować szerokim marginesem swobody.

Niemniej jednak należy uznać, że margines ten, jakkolwiek znaczny, nie jest nieograniczony, a wykonywanie swobody decyzyjnej Państwa, nawet w kontekście najbardziej złożonej reformy Państwa, nie może pociągać za sobą konsekwencji sprzecznych ze standardami konwencyjnymi. Jakkolwiek Trybunał zaakceptował to, że radykalna reforma politycznego i gospodarczego ustroju kraju, jak i stan finansów państwowych, mogą uzasadniać poważne ograniczenia rekompensat przeznaczonych dla Zabużan, to muszą istnieć wystarczające powody uzasadniające, w świetle art. 1 Protokołu nr 1, skalę ingerencji w prawo do poszanowania mienia Zabużan.

Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty zapewniła odpowiedni środek odszkodowawczy zgodnie z zasadami ochrony praw majątkowych ustanowionych w art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wyrok w sprawie Broniowski przeciwko Polsce zapadł w wyniku kontroli pod rządem poprzednio obowiązujących przepisów i praktyki organów administracji publicznej. Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty prawidłowo realizuje wskazania Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wyrażone w wyroku z 22 czerwca 2004 r. i dąży do całościowego uregulowania stosunków prawnych wynikających ze zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej wobec Zabużan. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że prekluzja wynikająca z art. 5 ust. 1 upr nie narusza art. 1 Protokołu 1 do Konwencji (Dz. U. z 1995 r. nr 36, poz. 175, zm. 1998 r. nr 147, poz. 962) i trafnie oddalił skargę na decyzję opartą o właściwie zastosowany art. 7 ust. 2 upr.

Sądowi I instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997/78/ 483, sprost. 2001/28/319, zm. 2006/200/1471, 2009/114/946).

Art. 13 ust. 2 upr w ogóle nie był stosowany przez organy obu instancji. Skoro bowiem Minister trafnie utrzymał w mocy decyzję Wojewody o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2 upr), to nie doszło do merytorycznego rozstrzygania o wysokości świadczenia pieniężnego ani do zaliczenia wartości nieruchomości w wysokości równej 20% pozostawionego poza obecnymi granicami RP mienia.

Skoro w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. skarżący ani jego poprzednicy prawni nie wystąpili o potwierdzenie prawa do rekompensaty za ww. nieruchomość to oczywistym jest, że roszczenie w tym zakresie wygasło. Nie ma przy tym znaczenia, dlaczego skarżący ani jego poprzednicy prawni nie wystąpili w terminie z właściwym wnioskiem. Twierdzenia o braku właściwych pouczeń mogły być weryfikowane wyłącznie w przypadku, gdyby właściciele lub ich spadkobiercy we właściwym terminie wniosek wytoczyli. Po 1956 r. w Polsce świadomość o możliwości ubiegania się o zaliczenie wartości mienia pozostawionego poza granicami RP była powszechna (art. 106 § 4 ppsa).

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 6 upr, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, mimo że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. W sytuacji gdy wniosek o potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość położoną w miejscowości Bohodzie został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 5 ust. 1 upr, organ wydaje decyzję o jakiej stanowi art. 7 ust. 2 upr i wobec tego nie jest obowiązany do badania, czy złożone przez wnioskodawcę dokumenty potwierdzają spełnienie przez niego przesłanek określonych w ustawie skutkujących potwierdzeniem prawa do rekompensaty.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi art. 141 § 4 ppsa. Sąd I instancji miał obowiązek ustosunkować się wyłącznie do zagadnień istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec wygaśnięcia roszczenia (art. 5 ust. 1 upr), pozostałe zarzuty nie były istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy.

Sąd I instancji nie miał obowiązku wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, skoro nie nabrał uzasadnionych wątpliwości co godności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi (art. 193 ppsa i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym).

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.