Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1813/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 1 lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister/organ) po rozpoznaniu odwołania K. F. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2017 r., znak: [...]:

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. (doprecyzowanym pismami z dnia [...] sierpnia 2016 r. i [...] października 2016 r.) K. F. wystąpiła o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej, że nieruchomości określane jako "Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" nie podlegały nacjonalizacji na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] stwierdził, że nieruchomość zajęta pod stawy, określana jako "Obiekt stawowy [...]", odpowiadający aktualnym działkom ewidencyjnym nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położony w obrębie [...], gmina [...] oraz "Obiekt stawowy [...]", odpowiadający aktualnym działkom ewidencyjnym nr [...],nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położony w obrębie [...], gmina [...], będące przed przejęciem na rzecz Skarbu Państwa własnością S. F. - podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13). Organ administracji w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że na przejętych nieruchomościach znajdowały się stawy hodowlane, które są nieruchomością ziemską, wykorzystywaną do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wniosła K. F., zarzucając naruszenie szeregu przepisów proceduralnych w zakresie przede wszystkim gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Minister rozpatrując przedmiotową sprawę wskazał, że postępowanie administracyjne dotyczy wydania decyzji administracyjnej w oparciu o § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 z późn. zm.). Podstawę prawną przejęcia nieruchomości "Obiekt stawowy [...]", oraz "Obiekt stawowy [...]" na rzecz Skarbu Państwa stanowił art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W myśl tego przepisu przejęciu na cele reformy rolnej podlegały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województwa poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Dekret PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie zawierał definicji legalnej nieruchomości ziemskiej. Rozumienie tego pojęcia budziło wiele kontrowersji w orzecznictwie sądowym do momentu podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny uchwały z dnia 19 września 1990r., sygn. akt: W 3/89 (OTK z 1990r., z. 1, poz. 26). Pod pojęciem nieruchomości ziemskiej rozumiano bowiem nie tylko nieruchomości o charakterze rolnym (a więc takie, które mogły być wykorzystane do produkcji rolnej), ale również i te, które były zabudowane czy zalesione. W omawianej uchwale Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej i sadowniczej przez inne podmioty. Minister wskazał, że w prowadzonym postępowaniu należało zatem ustalić, czy przejęta na cele reformy rolnej nieruchomość miała charakter ziemski oraz czy spełniała normy obszarowe. Organ wskazał, że przedmiotem postępowania są nieruchomości "Obiekt stawowy [...]", odpowiadający aktualnym działkom ewidencyjnym nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położony w obrębie [...], gmina [...] oraz "Obiekt stawowy [...]", odpowiadający aktualnym działkom ewidencyjnym nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położony w obrębie [...], gmina [...]. Wchodziły one w skład majątku [...], opisanego w dawnej księdze wieczystej tych dóbr hip. Nr [...]. Dobra [...] przejęte zostały na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, co wynika z wykazu nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej, stan na dzień 1 stycznia 1950 r. oraz datowanego na dzień [...] i [...] sierpnia 1946 r. protokołu zdawczo-odbiorczego w sprawie przekazania przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych Ministerstwu Leśnictwa terenów z upaństwowionego majątku [...]. Odnośnie do powierzchni ogólnej majątku [...], w aktach sprawy znajduje się protokół z dnia [...] lutego 1945 r. w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...], gdzie wpisano [...] ha powierzchni ogólnej. Taką samą powierzchnię podaje wykaz nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej, stan na dzień 1 stycznia 1950 r. Z kolei w zaświadczeniu Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r., podano, że opisane nieruchomości w dziale I księgi wieczystej hip [...] prowadzonej dla gruntów wyłączonych z dóbr [...] pod nazwą "[...]", iż pierwotnie zawierały powierzchnię [...] ha i [...] m2. Zdaniem Ministra pomimo różnicy w protokole z zapisami w księdze hipotecznej, uzasadnione jest twierdzenie, że przejęty na cele reformy rolnej majątek [...] znacznie przekraczał powierzchnię ogólną 100 ha, spełniając tym samym normy obszarowe zawarte w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przejęciu na cele reformy rolnej. Minister podał, że wnioskodawca wszczął postępowanie administracyjne w zakresie konkretnie oznaczonych, niżej opisanych działek. Minister wskazał, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że z działek dotyczących gruntów z obrębu [...] (tj, działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr r [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), obejmujących łącznie powierzchnię [...] ha, aż [...] ha to obecnie grunty pod stawami. Reszta określona jest jako drogi, nieużytki, grunty rolne, pastwiska trwałe, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Z kolei z działek położonych w obrębie [...] (tj. działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), obejmujących łącznie powierzchnię [...] ha, grunty pod stawami to [...] ha, podczas gdy reszta to grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, pastwiska trwałe, grunty pod rowami. Wymienione nieruchomości tworzą obecnie dwa zwarte kompleksy stawów, które można również zlokalizować na historycznych mapach przedwojennych, tj. mapach Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1937 r., które dostępne są na stronach internetowych: http;// [...] oraz http;// [...] Zdaniem Ministra ich uwidocznienie na mapach Wojskowego Instytutu Geograficznego oznacza, że oba kompleksy stawowe istniały już przed II wojną światową. Wobec powyższego, zdaniem Ministra, dla prowadzonego postępowania administracyjnego istotny jest charakter tych stawów, tzn. czy były to stawy rybne, w których prowadzona była działalność hodowlana. Minister zaznaczył, że rybołówstwo było i jest traktowane jako część rolnictwa w szerokim znaczeniu. Obowiązujący w czasie przeprowadzenia reformy rolnej § 50 rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 31 marca 1937 wydanego w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wewnętrznych oraz Rolnictwa i Reform Rolnych o wymiarze i poborze podatku gruntowego (Dz. U. z 1937 r. Nr 32, poz. 250) wymieniał grunty pod wodami (w tym takimi, na których prowadzi się gospodarstwo rybne) jako podlegające podatkowi gruntowemu na równi z pastwiskami (11 kategoria gruntów). Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o obrocie nieruchomościami rolnymi (Dz.U. z 1957 r. Nr 39, poz. 172) stanowiła w art. 1 ust. 2, że nieruchomość użytkowana na cele produkcji rybnej jest nieruchomością rolną. Zbliżona definicja nieruchomości rolnej wyrażona jest obecnie w art. 461 Kodeksu cywilnego. Minister wskazał, że również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przedstawione jest stanowisko, które stwierdza wprost, że stawy rybne podlegały przejęciu na cele reformy rolnej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1294/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2537/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2665/14, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2254/15). Minister wskazał, że choć stawy rybne nie stanowiły stricte użytków rolnych w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (w myśl którego za użytki rolne uważa się grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe), to art. 2 ust 1 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej wyraźnie przewidywał istnienie dwóch norm obszarowych, z których jedna dotyczyła powierzchni ogólnej nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym, a druga - użytków rolnych wchodzących w skład takiej nieruchomości, i jednocześnie stanowił o przejęciu nieruchomości ziemskich o charakterze rolniczym "w całości" (tj. w granicach powierzchni ogólnej). Reguły wykładni językowej (zakaz wykładni synonimicznej) nakazują uznać, że pojęcie "nieruchomość ziemska o charakterze rolniczym" nie jest tożsame z pojęciem "użytki rolne". Zakres znaczeniowy pierwszego z wymienionych pojęć jest szerszy od drugiego, ponieważ oprócz "użytków rolnych" w rozumieniu wspomnianego § 4 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. mieszczą się w nim także inne tereny (grunty), np. nieużytki, rowy, stawy, drogi, place itp. (uchwała NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OPS 2/06). Z protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z dnia [...] lutego 1945 r. wynika, że na terenie majątku znajdowała się m.in. stacja [...] (budynek - stawy rybne). Stawy rybne zajmowały powierzchnię [...] ha. Wymieniono je także w punkcie obejmującym ‘inne gałęzie rolnictwa’ jako rybołówstwo. Ponadto przy pozycji ‘inne zwierzęta’ dodano zapis: obsada stawów rybnych ok. [...] kg narybku [...], ok. [...] sztuk [...], ok. [...] sztuk [...]. W protokole z dnia [...] grudnia 1947 r. w sprawie przejęcia-przekazania majątku państwowego [...], jako ogólną powierzchnię majątku (ośrodka rybackiego) podaje się [...] ha, przy czym obszar ten jest przybliżony z uwagi na brak dowodów pomiarowych. Sam ośrodek rybacki miał zajmować ok. [...] ha, a w jego skład wchodziły gospodarstwa rybne [...],[...],[...],[...],[...] i [...]). Ponadto w protokole napisano, że "przejęta obsada do zarybienia stawów wynosi ok. [...] sztuk na 1 ha lustra wody. Ogółem więc na osadę użytkowania (lustra wody) przejęto wg sprawozdania obrotu rybami narybku [...] sztuk o wadze [...] kg oraz [...] sztuk tarlaków (3 komplety) o wadze [...] kg". Minister wskazał także, że akta administracyjne sprawy zawierają także spis pracowników związanych umowami służbowymi na rok 1945/46. W pozycji ‘Rybołówstwo’ wymienia się pięciu rybaków oraz odnotowuje, że pracują w majątku od 12 do 26 lat, co oznacza, że byli oni zatrudnieni już przed wojną. W protokole zdawczo-odbiorczym w sprawie przekazania przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych Ministerstwu Leśnictwa terenów z upaństwowionego majątku [...] z dnia [...] i [...] sierpnia 1946 r. wskazano, że obszar stawowy gospodarstwa rybnego w [...] i [...], stanowiącego jedną całość gospodarczą, wynosi ponad [...] ha powierzchni ogroblowanej. Ponadto zaznacza się w nim, że m.in. z terenów stawowych utworzony został ośrodek kultury rolnej, przeznaczony na prowadzenie gospodarstwa rybackiego. W trakcie postępowania pozyskano także dokumenty będące spisem inwestycji przeprowadzonych w Ośrodku Rybnym [...] od dnia przejęcia do dnia [...] czerwca 1947 r. oraz od dnia [...] lipca 1947 r. do dnia [...] grudnia 1947 r., zawierający m.in. takie pozycje jak wykonanie rowów na stawach, wykonanie nowych stawideł do upustu betonowego, pogłębienie doprowadzalnika na stawach, prace przy remoncie grobli. Minister podał, że do akt sprawy załączono również przesłuchanie świadka, które przeprowadzono w innym postępowaniu toczącym się przed Wojewodą [...], dotyczącym "Obiektu stawowego [...]". M. S., ur. w 1934 r., mieszkaniec [...] od 1956 r. zeznał, że znał osobiście komisarza ziemskiego, który przeprowadzał reformę rolną w majątku. Ponadto stwierdził, że jest historykiem z "wiedzą o tym terenie". Zdaniem świadka rozległy teren nieużytków na rozlewiskach postanowił zagospodarować poprzedni właściciel F. J. poprzez założenie obiektów stawowych. Odnośnie do przedmiotowych nieruchomości stwierdził, że stawy "dzisiejszej [...],[...],[...],[...] oraz [...] były obiektami stawowymi hodowlanymi rodziny J., a następnie F.". Przytoczone dokumenty dowodzą, że w majątku [...] (w tym w "Obiekcie stawowym [...]" oraz "Obiekcie stawowym [...]") - prowadzona była hodowla rybna. Dokumenty jednoznacznie wymieniają w swojej treści stawy hodowlane, wśród pracowników majątku widnieją rybacy, wprost pisze się o gospodarstwie rybnym. Minister zwrócił uwagę, że ponadto wśród prac konserwacyjnych/inwestycyjnych wymienione są np. takie, które związane są z doprowadzaniem wody do upustów betonowych (służyły powstawaniu sztucznych zbiorników) oraz modernizacją istniejącej już wcześniej infrastruktury przeznaczonej do gospodarki hodowlanej. Wreszcie w protokołach z dnia [...] lutego 1945 r. oraz [...] grudnia 1947 r. mowa jest o konkretnych liczbach (sztukach i kilogramach) narybku, tarlakach, kroczkach oraz samych rybach. Mowa jest również o tym, że część z nich przeznaczona jest do zarybienia. Zeznania świadka M. S., mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego czy okres zatrudnienia rybaków świadczą o tym, zdaniem Ministra, że działalność hodowlana prowadzona była przed wojną, po wojnie zaś nadal kontynuowana przez Państwowe Gospodarstwo Rybackie w [...], zlikwidowane dopiero zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. Nie ma wątpliwości, że w "Obiekcie stawowym [...]" oraz "Obiekcie stawowym [...]'’ prowadzona była działalność hodowlano-rybna. Bez wątpienia, w ocenie Ministra była to nieruchomość ziemska o charakterze rolniczym. Nieruchomości "Obiekt stawowy [...]*’ oraz "Obiekt stawowy [...]'’ podlegały przejęciu na cele reformy rolnej i z tego powodu utrzymał w mocy decyzje Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r.. znak: [...]. Minister wskazał, że nie podziela zarzutów podniesionych w skardze przez odwołującą się tj. m.in. dotyczącego naruszenie art. 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie zebrania i brak rozpatrzenia przez organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący kompletnego materiału dowodowego. Zdaniem Ministra Wojewoda [...] należycie skompletował materiał dowodowy. Sięgnął do zasobów archiwalnych, do akt sprawy załączono dokumentację towarzyszącą przejęciu nieruchomości na cele reformy rolnej, dokonano kwerendy ksiąg hipotecznych [...] i [...], zlokalizowano na mapie działki będące przedmiotem sporu, sięgnięto po materiały z innych postępowań dotyczących majątku [...] (jak protokół przesłuchania świadka, który opowiadał również o funkcjonowaniu spornej nieruchomości). Na koniec, przed wydaniem decyzji administracyjnej wezwano strony do zapoznania się z aktami sprawy. Wnioskodawczyni nie wniosła uwag do zgromadzonego materiału dowodowego, nie wystąpiła z propozycją jego poszerzenia, nie wskazała nawet, gdzie takie dodatkowe materiały mogą się znajdować. Minister podkreślił, że wnioskodawczyni reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, a w takim wypadku szczególnego znaczenia nabiera art. 7 Kpa, zgodnie z którym stojące na straży praworządności organy administracji z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Z art. 7 Kpa wyprowadza się "podwyższenie do rangi zasady ogólnej udziału strony w ustaleniu stanu faktycznego i udziału czynnego przez wnioskowanie o podjęcie czynności dowodowych. Minister wskazał, że w niniejszej sprawie w toku całego postępowania skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych (...)" (tak NSA w wyroku z 14.06.2017 r., I OSK 2226/15). Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie (NSA w wyroku z 25.07.2018 r., I OSK 2142/16). Minister podał, że kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 7 Kpa i art. 8 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny sprawy oraz materiału w niej zgromadzonego, a w szczególności zaniechaniu wskazania dostatecznych dowodów, na podstawie których organ ustalił związek funkcjonalny między spornymi nieruchomościami a resztą majątku ziemskiego przejętego na cele reformy rolnej oraz pominięciu istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, iż badane nieruchomości wykorzystywane były wyłącznie na cele rekreacyjne oraz naukowe. Jednak "Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" były nieruchomościami ziemskimi o charakterze rolniczym. W takiej sytuacji nie zaistniała konieczność dowodzenia związku funkcjonalnego pomiędzy nimi, a pozostałą częścią przejętego na cele reformy rolnej majątku. Związek funkcjonalny weryfikuje się jedynie wówczas, gdy określona część nieruchomości sama w sobie nie miała charakteru rolniczego; jeżeli jednak rolniczy charakter miała, jak w rozpoznawanej sprawie, to roztrząsanie związku badanej części rolniczej z inną częścią rolniczą majątku byłoby pozbawione sensu (co do nieadekwatności koncepcji związku funkcjonalnego w przypadku stawów hodowlanych oraz przeznaczenia stawów na cele reformy rolnej por. wyrok NSA z 9.03.2018 r., 1 OSK 26/15). Odnośnie do kwestii wykorzystania spornych nieruchomości na cele rekreacyjne, żaden ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wspominał o takim ich wykorzystaniu. Minister podniósł, że podobnie rzecz ma się w przypadku celów naukowych - w żaden sposób teza taka nie została nawet uprawdopodobniona. Samo twierdzenie wnioskodawczyni, że nie można wykluczyć funkcji rekreacyjnej badanej nieruchomości ze względu na ich lokalizację (pomiędzy enklawami lasów dóbr [...] i lasów dóbr [...]), bez wskazania konkretnych dowodów, jest niewystarczające jako czysta hipoteza. Ponadto odwołująca się podniosła naruszenie art. 6 Kpa, art. 7 Kpa i art. 8 Kpa w zw. z art. 2 Konstytucji polegające na wadliwym zakwalifikowaniu nieruchomości "Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" jako nieruchomości ziemskiej w rozumieniu dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, wbrew stanowisku judykatury. Organ podniósł, że wyżej w uzasadnieniu wyjaśniono motywy, dlaczego organy administracji uznały te nieruchomości za grunty o charakterze rolniczym, a także odwołano się właśnie do stanowiska judykatury traktującego o prawidłowości takiej kwalifikacji. Minister podał, że ostatni zarzut dotyczył naruszenia art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej polegającego na przyjęciu, że nieruchomości obejmujące w/w obiekty stawowe jako nieposiadające charakteru rolnego oraz nieprzeznaczone na cele przewidziane w dekrecie stanowiły część nieruchomości ziemskiej w rozumieniu tego przepisu. Zdaniem skarżącej, przywołany przepis dekretu z dnia 6 września 1944 r, został naruszony poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy powierzchnia majątku [...] przekraczała 100 ha powierzchni ogólnej, co oznacza, że mogła ona zostać przejęta tylko w oparciu o art. 2 ust. 1 zd. trzecie dekretu. Odpowiadając na ten zarzut Minister wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż podstawę przejęcia stanowił przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej. Zdanie trzecie art. 2 tego dekretu nie stanowi bowiem żadnej, odrębnej podstawy przejęcia - w trybie dekretu z 1944 r. - nieruchomości ziemskiej na rzecz Skarbu Państwa, bo odnosi się do wszystkich przypadków owego przejęcia. Wynika to wprost z treści zdania trzeciego art. 2 dekretu, która przewiduje, iż wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione w punktach "b", "c", "d" i "e" części pierwszej niniejszego artykułu przechodzą bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art. 1, część druga.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła K. F. (skarżąca) zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

Naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. w szczególności poprzez zaniechanie zebrania i brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący kompletnego materiału dowodowego, skutkujące brakiem wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, to jest:

1. zaniechanie wskazania dostatecznych dowodów, na podstawie których Organ ustalił ziemski (rolniczy) charakter "Obiektu stawowego [...]’

oraz "Obiektu stawowego [...]", w szczególności zaś dowodem takim nie może być fakt istnienia kilku stawów hodowlanych w znacjonalizowanym, rozległym majątku ziemskim pn. [...] oraz fakt powiązania podmiotowego poprzez osobę właściciela majątku — S. F.; pominięciu istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, iż "Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" podobnie, jak inne stawy przynależące do majątku ziemskiego pn. [...], w szczególności staw "[...]" i "[...]" prawdopodobnie wykorzystywane były wyłącznie na cele rekreacyjne oraz naukowe; utrzymanie wadliwej decyzji Wojewody [...] w mocy pomimo zaniechania przez Wojewodę podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza w zakresie ustalenia charakteru nieruchomości przed wejściem w życie przepisów Dekretu PKWN; podczas gdy obowiązkiem organu administracji publicznej w sprawie o niepodpadanie nieruchomości pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej jest dokładne ustalenie, czy była to nieruchomość ziemska; a w przypadku innych nieruchomości należy zbadać związek funkcjonalny między tą częścią nieruchomości, której dotyczy żądanie a pozostałą częścią nieruchomości przejętej na własność Państwa; oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym skutkuje wadliwością oceny wyrażonej w decyzji, a warunkiem prawidłowości rozstrzygnięcia jest jego oparcie na przeprowadzonym zgodnie z k.p.a. postępowaniu dowodowym; - postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, i organ odwoławczy nie może pominąć istotnych błędów i zaniechań w zbieraniu dowodów przez organ I instancji;

2. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej i pogłębionej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, skutkujące brakiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji błędnymi ustaleniami faktycznymi polegającymi na: a) arbitralnym ustaleniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że "Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" stanowiły nieruchomości ziemskie w rozumieniu przepisów Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (tj. Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm., dalej też "Dekret PKWN"), podczas gdy takie twierdzenie nie znajdowało żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, ponieważ żaden z dowodów powołanych przez Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przesądzał o prowadzeniu na obszarze ww. obiektów stawowych działalności wytwórczej w rolnictwie; b) dowolnym przyjęciu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że w stawach określanych jako "Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" prowadzona była zarobkowa hodowla ryb, stanowiąca rodzaj działalności rolniczej w rozumieniu przepisów Dekretu PKWN, podczas gdy żaden z dowodów zgromadzonych w toku postępowania przed organami administracji nie umożliwiał dokonania takich jednoznacznych ustaleń co do faktu wykorzystywania ww. nieruchomości na potrzeby działalności wytwórczej w rolnictwie, kwalifikującej te nieruchomości jako nieruchomości ziemskie w rozumieniu przepisów Dekretu PKWN, a dowodem takim nie może być fakt odławiania narybku ze stawów wchodzących w skład rozległego majątku ziemskiego; c) dowolnym i nie popartym konkretnymi dowodami ustaleniu, że stawy określane jako "Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" były wykorzystywane jako stawy hodowlane, w sytuacji gdy z materiału dowodowego sprawy, zwłaszcza powojennych protokołów przejęcia majątku pn. [...] wynikało, że jedynie część stawów położonych w obrębie majątku ziemskiego (ok. [...] ha, gdzie całkowita pow. to ok [...] ha) miała charakter stawów hodowlanych; d) dowolnym i nie popartym wszechstronną analizą materiału dowodowego ustaleniu przez Organ, iż Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" musiały stanowić stawy rybne, w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynikało, że niektóre stawy majątku [...] pełniły funkcję stawów naukowo badawczych, niewykorzystywanych rolniczo; e) braku zbadania przez Organ przesłanki istnienia, bądź nieistnienia tzw. związku funkcjonalnego między rolniczą częścią majątku ziemskiego przejętego na cele reformy rolnej, a obiektami stawowymi stanowiącymi przedmiot postępowania, w sytuacji gdy materiał dowodowy wskazywał na możliwy nierolniczy charakter wykorzystywania stawów przez ich przedwojennego właściciela;

3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], podczas gdy: a) wobec istotnych braków postępowania dowodowego Organ II instancji winien był albo uchylić ww. decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji ewentualnie, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, uchylić tę decyzję i orzec co do istoty sprawy (naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. względnie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.); b) dokładne ustalenie charakteru ziemskiego nieruchomości lub jej nierolniczego charakteru ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż dopiero wtedy można orzekać o podpadaniu nieruchomości pod działanie przepisów dekretu PKWN o reformie rolnej.

4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez uznanie przez Organ, że stawy "[...]" i "[...]" położone w gminie [...] , wchodzące w skład dóbr ziemskich pn. [...] zostały przejęte zgodnie z celami reformy rolnej przewidzianymi dekretem PKWN, pomimo braku uzasadnienia w jakim zakresie przejęte nieruchomości taki cel reformy realizowały;

5. naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP polegające na wadliwym zakwalifikowaniu nieruchomości obejmujących obiekty stawowe "[...]" i "[...]" jako nieruchomości ziemskich w rozumieniu przepisów Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, (tj. Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm., dalej również jako "Dekret PKWN"), wbrew utrwalonemu stanowisku judykatury, w tym Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w uchwale z dnia 19 września 1990 roku (sygn. akt: W3/89, opublik. w OTK 1990, późn. zm) stwierdzającej, że "intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej wyłącznie tych nieruchomości, lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej - przez podmioty'' oraz uchwale Naczelnego Sąd Administracyjny z 05 czerwca 2006 roku sygn. akt: I OPS 2/06. wskazującej, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadają celom wskazanym w art. 1 dekretu PKWN.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e) Dekretu PKWN poprzez jego błędne zastosowanie, sprzecznie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego, a polegające na niewłaściwym przyjęciu, że "Obiekt stawowy [...]" oraz "Obiekt stawowy [...]" jako nieruchomości nie posiadające charakteru rolnego oraz nie przeznaczone na cele przewidziane dekretem PKWN stanowiły część "nieruchomości ziemskiej" — zorganizowanego gospodarstwa rybnego w sytuacji gdy twierdzenie takie nie znajduje żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i zasadnym było wyłączenie tych części majątku ziemskiego spod działania przepisów dekretu PKWN;

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2020 roku, znak akt: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 roku, znak: [...] oraz o zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 2 ust.1 lit. e) dekretu na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Z powołanego przepisu wprost wynika, że dotyczy on tylko nieruchomości ziemskich, tj. nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej (zob. uchwała NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. I OPS 3/10) a, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, również nieruchomości, które pozostawały w związku funkcjonalnym z taką nieruchomością. Dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej nie zawiera definicji pojęcia "nieruchomość ziemska". W orzecznictwie dla interpretacji tego terminu stosuje się wykładnię wyrażoną w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. TK W 3/89 OTK 1990/1/26. W uchwale tej stwierdzono, że "ustawodawca poprzez określenie nieruchomości przymiotnikiem " ziemska" miał na względzie te obiekty mienia nieruchomego, które mają charakter rolniczy." Wniosek taki znajduje uzasadnienie zarówno w tytule dekretu " o przeprowadzeniu reformy rolnej" jak też w treści niektórych przepisów dekretu (art. 1 ust. 2 lit. a i b art. 6 art. 11 ust. 1) oraz w przepisach cytowanego rozporządzenia (§ 6). Wspomniana uchwała Trybunału Konstytucyjnego, choć nie stanowi źródła prawa to niewątpliwie ma charakter dyrektywy interpretacyjnej w procesie stosowania prawa. Mając to na uwadze przyjąć należy, że na podstawie art. 2 ust. 1 lit.e dekretu na własność Skarbu Państwa, bez żadnego odszkodowania w całości przechodziły bezzwłocznie tylko nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeśli ich łączny rozmiar przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od powierzchni użytków rolnych". Wojewódzkie Urzędy Ziemskie (obecnie wojewoda) wydając decyzję w trybie przewidzianym w § 5 rozporządzenia powinny orzekać mając na uwadze tak zinterpretowaną treść art. 2 ust. 1 lit.e dekretu". Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy szczególne znaczenie ma ten fragment uchwały, który stwierdza" że przepisy dekretu na cele reformy rolnej przeznaczały nieruchomości lub ich części, które mogły być przeznaczone do prowadzenia szeroko rozumianej działalności rolniczej. Oznacza to, że na podstawie § 5 rozporządzenia organy administracji państwowej, w drodze decyzji, mogą orzekać o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit.e dekretu. (Uchwała NSA z dnia 5 czerwca 2006 r. I OPS 2/06 publ. ONSA i WSA 2006 z.5 poz. 123). Z § 6 powołanego wyżej rozporządzenia wynika natomiast, że strona ubiegająca się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona z działania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, winna przedłożyć Wojewódzkiemu Urzędowi Ziemskiemu (obecnie wojewodzie) dowody stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju. Zwrot "użytków każdego rodzaju" przemawia za przyjęciem stanowiska, ze obok sprawdzenia normy obszarowej organ powinien sprawdzić, czy jest to nieruchomość rolna nadająca się do realizacji zadań wskazanych w art. 1 ust. 2 dekretu, czy tez inny rodzaj użytku. W niniejszej sprawie organ nadzoru zgodnie z powyższymi wskazaniami wynikającym z orzecznictwa sądów administracyjnych dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ zasadnie wskazał, że będący przedmiotem niniejszego postępowania majątek "Obiekt stawowy [...]", odpowiadający aktualnym działkom ewidencyjnym nr [...], nr [...], nr [...],nr [...], nr [...], nr [...], nr nr [...], nr [...], nr [...], nr nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położony w obrębie [...], gmina [...] oraz "Obiekt stawowy [...]", odpowiadający aktualnym działkom ewidencyjnym nr [...],nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położony w obrębie [...], gmina [...], który wchodził w skład majątku [...], opisanego w dawnej księdze wieczystej tych dóbr hip. Nr [...]. Dobra [...], a której zwrotu domaga się skarżąca, podlegał regulacjom przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, bowiem stanowił on fragment stawów hodowlanych, a zatem były podstawy do przejęcia go na cele reformy rolnej. W kontrolowanej sprawie organ przeprowadził obszerne postępowanie wyjaśniające, a poczynione kwerendy w stosownych archiwach państwowych nie doprowadziły do odnalezienia dowodów potwierdzających stanowisko skarżącej. Organ odnosząc się do powierzchni ogólnej majątku [...], zasadnie wskazał, że w aktach sprawy znajduje się protokół z dnia [...] lutego 1945 r. w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...], gdzie wpisano [...] ha powierzchni ogólnej. Taką samą powierzchnię podaje wykaz nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej, stan na dzień 1 stycznia 1950 r. Z kolei, jak prawidłowo ustalił organ, w zaświadczeniu Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r., podano, że opisane nieruchomości w dziale I księgi wieczystej hip [...] prowadzonej dla gruntów wyłączonych z dóbr [...] pod nazwą "[...]", iż pierwotnie zawierały powierzchnię [...] ha i [...] m2. Zasadnie również Minister skonstatował, że pomimo różnicy w protokole z zapisami w księdze hipotecznej, uzasadnione jest twierdzenie, że przejęty na cele reformy rolnej majątek [...] znacznie przekraczał powierzchnię ogólną 100 ha, spełniając tym samym normy obszarowe zawarte w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przejęciu na cele reformy rolnej. Minister w oparciu o wypis z rejestru gruntów ustalił także prawidłowo, że z działek dotyczących gruntów z obrębu [...] (tj, działki nr [...],nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr nr [...],nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]obejmujących łącznie powierzchnię [...] ha, aż [...] ha to obecnie są to głównie grunty pod stawami. Reszta określona jest jako drogi, nieużytki, grunty rolne, pastwiska trwałe, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Z kolei z działek położonych w obrębie [...] (tj. działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]), obejmujących łącznie powierzchnię [...] ha, grunty pod stawami to [...] ha, podczas gdy reszta to grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, pastwiska trwałe, grunty pod rowami. Jak zasadnie wskazał Minister wymienione nieruchomości tworzą obecnie dwa zwarte kompleksy stawów, które można również zlokalizować na historycznych mapach przedwojennych, tj. mapach Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1937 r. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowód, które pozwoliłyby te ustalenia organu zakwestionować. Zasadne jest również stanowisko organu, że rybołówstwo było i jest traktowane jako część rolnictwa w szerokim znaczeniu. Za organem powtórzyć należy, że obowiązujący w czasie przeprowadzenia reformy rolnej § 50 rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 31 marca 1937 wydanego w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wewnętrznych oraz Rolnictwa i Reform Rolnych o wymiarze i poborze podatku gruntowego (Dz. U. z 1937 r. Nr 32, poz. 250) wymieniał grunty pod wodami (w tym takimi, na których prowadzi się gospodarstwo rybne) jako podlegające podatkowi gruntowemu na równi z pastwiskami (11 kategoria gruntów). Ustawa z dnia 13 lipca 1957 r. o obrocie nieruchomościami rolnymi (Dz.U. z 1957 r. Nr 39, poz. 172) stanowiła w art. 1 ust. 2, że nieruchomość użytkowana na cele produkcji rybnej jest nieruchomością rolną. Stanowisko powyższe znajduje również odzwierciedlenie w powołanym przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzecznictwie sądowoadministracyjnym , które stwierdza wprost, że stawy rybne podlegały przejęciu na cele reformy rolnej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1294/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2537/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2665/14, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2254/15). Prawidłowe są również ustalenia organu, że z protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z dnia [...] lutego 1945 r. wynika, że na terenie majątku znajdowała się m.in. stacja [...] (budynek - stawy rybne). Stawy rybne zajmowały powierzchnię [...] ha. Wymieniono je także w punkcie obejmującym ‘inne gałęzie rolnictwa’ jako rybołówstwo. Ponadto przy pozycji ‘inne zwierzęta’ dodano zapis: obsada stawów rybnych ok. [...] kg narybku [...], ok. [...] sztuk [...], ok. [...] sztuk [...]. W protokole z dnia [...] grudnia 1947 r. w sprawie przejęcia-przekazania majątku państwowego [...], jako ogólną powierzchnię majątku (ośrodka rybackiego) podaje się [...] ha, przy czym obszar ten jest przybliżony z uwagi na brak dowodów pomiarowych. Sam ośrodek rybacki miał zajmować ok. [...] ha, a w jego skład wchodziły gospodarstwa rybne [...],[...],[...],[...],[...] i [...]). Ponadto w protokole napisano, że "przejęta obsada do zarybienia stawów wynosi ok. [...] sztuk na 1 ha lustra wody. Ogółem więc na osadę użytkowania (lustra wody) przejęto wg sprawozdania obrotu rybami narybku [...] sztuk o wadze [...] kg oraz [...] sztuk tarlaków ([...] komplety) o wadze [...] kg". Jak słusznie zauważył Minister akta administracyjne sprawy zawierają także spis pracowników związanych umowami służbowymi na rok 1945/46. W pozycji ‘Rybołówstwo’ wymienia się pięciu rybaków oraz odnotowuje, że pracują w majątku od 12 do 26 lat, co oznacza, że byli oni zatrudnieni już przed wojną. W protokole zdawczo-odbiorczym w sprawie przekazania przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych Ministerstwu Leśnictwa terenów z upaństwowionego majątku [...] z dnia [...] sierpnia 1946 r. wskazano, że obszar stawowy gospodarstwa rybnego w [...] i [...], stanowiącego jedną całość gospodarczą, wynosi ponad [...] ha powierzchni ogroblowanej. Ponadto zaznacza się w nim, że m.in. z terenów stawowych utworzony został ośrodek kultury rolnej, przeznaczony na prowadzenie gospodarstwa rybackiego. W trakcie postępowania pozyskano także dokumenty będące spisem inwestycji przeprowadzonych w Ośrodku Rybnym [...] od dnia przejęcia do dnia [...] czerwca 1947 r. oraz od dnia [...] lipca 1947 r. do dnia [...] grudnia 1947 r., zawierający m.in. takie pozycje jak wykonanie rowów na stawach, wykonanie nowych stawideł do upustu betonowego, pogłębienie doprowadzalnika na stawach, prace przy remoncie grobli. Minister zasadnie ocenił również zeznania świadka przesłuchanego wprawdzie w innym postępowaniu tj. toczącym się przed Wojewodą [...], dotyczącym "Obiektu stawowego [...]". M. S., ur. w 1934 r., mieszkaniec [...] od 1956 r. zeznał, że znał osobiście komisarza ziemskiego, który przeprowadzał reformę rolną w majątku, który stwierdził, że jest historykiem z "wiedzą o tym terenie". Zdaniem świadka rozległy teren nieużytków na rozlewiskach postanowił zagospodarować poprzedni właściciel F. J. poprzez założenie obiektów stawowych. Odnośnie do przedmiotowych nieruchomości stwierdził, że stawy "dzisiejszej [...],[...],[...],[...] oraz [...] były obiektami stawowymi hodowlanymi rodziny J., a następnie F.". Przytoczone dokumenty dowodzą, że w majątku [...] (w tym w "Obiekcie stawowym [...]" oraz "Obiekcie stawowym [...]") - prowadzona była hodowla rybna. Dokumenty jednoznacznie wymieniają w swojej treści stawy hodowlane, wśród pracowników majątku widnieją rybacy, wprost pisze się o gospodarstwie rybnym. Minister zwrócił uwagę, że ponadto wśród prac konserwacyjnych/inwestycyjnych wymienione są np. takie, które związane są z doprowadzaniem wody do upustów betonowych (służyły powstawaniu sztucznych zbiorników) oraz modernizacją istniejącej już wcześniej infrastruktury przeznaczonej do gospodarki hodowlanej. Wreszcie w protokołach z dnia [...] lutego 1945 r. oraz [...] grudnia 1947 r. mowa jest o konkretnych liczbach (sztukach i kilogramach) narybku, tarlakach, kroczkach oraz samych rybach. Mowa jest również o tym, że część z nich przeznaczona jest do zarybienia. Minister prawidłowo ocenił, że zeznania świadka M. S., mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego czy okres zatrudnienia rybaków świadczą o tym, że działalność hodowlana prowadzona była przed wojną, po wojnie zaś nadal kontynuowana przez Państwowe Gospodarstwo Rybackie w [...], zlikwidowane dopiero zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. Nie ma także w ocenie Sądu wątpliwości, że w "Obiekcie stawowym [...]" oraz "Obiekcie stawowym [...]'’ prowadzona była działalność hodowlano-rybna, a nieruchomość ta miała charakter rolniczy. Tym samym nieruchomości "Obiekt stawowy [...]*’ oraz "Obiekt stawowy [...]'’ podlegały przejęciu na cele reformy rolnej.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, iż organ dokonując oceny materiału dowodowego nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest obszerne i rzeczowe i odnosi się do każdego z dokumentów znajdujących się w aktach, a także do pisemnych oświadczeń świadków. Organy sięgnęły do zasobów archiwalnych, do akt sprawy załączono obszerną dokumentację towarzyszącą przejęciu nieruchomości na cele reformy rolnej, dokonano kwerendy ksiąg hipotecznych [...] i [...], zlokalizowano na mapie działki będące przedmiotem sporu, sięgnięto po materiały z innych postępowań dotyczących majątku [...]. Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie zgromadzonego materiału dowodowego. Zarzuty skargi stanowią wyłącznie polemikę z ustaleniami i oceną prawną dokonaną przez organy. Skarżąca zgodnie z regułą art. 7 Kpa powinna czynnie uczestniczyć w postępowaniu i zgłaszać dowody na potwierdzanie swych tez. Skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów które uzasadniałyby jej stanowisko, że sporne nieruchomości były wykorzystywane na cele rekreacyjne. Żaden ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie potwierdza takiego ich wykorzystania Podobnie w z zakresie wykorzystania na cele naukowe, które mogło mieć miejsce przy prowadzonej działalności hodowlanej. Jednak brak dowodów potwierdzających również takie ich wykorzystanie. Reasumując należy wskazać, że zasadnie zdaniem Sądu Minister przyjął, iż w braku przeciwdowodu, podnoszone przez skarżącą okoliczności i zarzuty w świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego są nieuzasadnione, a przedmiotowy majątek podlegał pod działanie przepisów dekretu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).