Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 329/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 184, art. 197 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1971/10 w zakresie odmowy zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r. w sprawie ze skargi W. K. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [..] lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu wniosku skarżącego W. K., odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [..] kwietnia 2011 r. VII SA/Wa [..], którym odmówiono W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że W. K. wezwany zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia [..] sierpnia 2010 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [..] zł wystąpił z wnioskiem – uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z [..] października 2010 r. – o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, nie prowadzi gospodarstwa domowego, nie osiąga żadnego dochodu. W uzasadnieniu podniósł, iż komornik odebrał mu całe stado bydła oraz gospodarstwo rolne, w związku z czym nie ma jak egzystować i "obrabiać dzierżawionych gruntów". Dodatkowo wskazał, iż jest zadłużony w banku i "na rzecz instytucji". W związku z tym, iż wnioskodawca nie uzupełnił wszystkich rubryk urzędowego formularza PPF, zarządzeniem z [..] listopada 2010 r. wezwano go do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Jednocześnie, z uwagi na to, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył pismo procesowe z [..] grudnia 2010 r., w którym wyjaśnił, iż zamieszkuje u rodziny, która pomaga mu w utrzymaniu. Wskazał, iż nie posiada żadnego majątku ani oszczędności na rachunkach bankowych. Zarządzeniem z [..] grudnia 2010 r. ponownie wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz do nadesłania określonych dokumentów. Pismem z [..] stycznia 2011 r. skarżący oświadczył, iż pomoc rodziny nie jest zorganizowana lecz sporadyczna i stara się sam utrzymywać, z pomocy społecznej nie korzysta, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną ani z rodziną, czy też z osobami trzecimi. Postanowieniem z [...] lutego 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po rozpatrzeniu sprzeciwu W. K. od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z [..] lutego 2011r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż złożonych przez stronę oświadczeń nie można uznać za wiarygodne i rzetelne, co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistych możliwości majątkowych wnioskodawcy. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [..] czerwca 2011 r. sygn. akt [..] oddalił. W toku rozpoznawanej sprawy skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem z [..] marca 2012 r. (uzupełnionym - na urzędowym formularzu PPF – [..] czerwca 2012 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z zarządzeniem Sądu z [..] maja 2012 r. skarżący został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty wyjaśnień, potwierdzonych stosownymi dokumentami, co zmieniło się w sytuacji materialnej skarżącego od czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowienia z [..] kwietnia 2012 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Powyższe wezwanie skarżący odebrał w dniu [..] czerwca 2012 r. i do dnia rozpoznania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poza urzędowym formularzem PPF, nie nadesłał żądanych wyjaśnień i dokumentów.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd wywiódł, że skarżący w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia [..] kwietnia 2012 r. W związku z powyższym Sąd uznał, iż złożonych przez stronę oświadczeń nie można uznać za wiarygodne i rzetelne, co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistych możliwości majątkowych wnioskodawcy.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wyjaśnił między innymi, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, o której już informował sąd, jednak nie została ona uwzględniona, albowiem nie przedłożył stosownych dokumentów na jej potwierdzenie. Skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie sam przedłożyć żądanych dokumentów, albowiem w tym celu potrzebna mu jest pomoc prawna. Do zażalenia skarżący załączył kserokopie dokumentów dotyczących postępowań prowadzonych przez Komornika Sądowego przeciwko skarżącemu w latach 2009, 2010 i 2012 .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., Nr 270) – zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma fakt, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia [..] marca 2012 r., był kolejnym wnioskiem w sprawie. Postępowanie wywołane wcześniejszym wnioskiem zostało zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [..] kwietnia 2011 r., gdzie odmówiono stronie przyznania prawa pomocy. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie z dnia [..] czerwca 2011 r. sygn. akt II GZ [..] oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W tej sytuacji właściwie Sąd pierwszej instancji wskazał na art. 165 u.p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Regulacja ta oznacza, że zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, że mają to być okoliczności istotne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że z przedstawionego wniosku nie wynika, iż w sprawie zaszły istotne zmiany okoliczności uzasadniające zmianę postanowienia z dnia [..] kwietnia 2011 r. Z akt sprawy wynika, że w nowym wniosku strona powołuje w istocie podobne okoliczności co w pierwotnym. Wskazuje m.in. że nie posiada żadnych dochodów i środków do życia, jednocześnie jednak nie przedstawia stosownych dowodów na potwierdzenie swojej sytuacji materialnej, na którą się powołuje. W szczególności zauważenia wymaga, że W. K. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, ponieważ nie przesłał stosownych dokumentów świadczących o jego sytuacji finansowej, a ponadto nie wyjaśnił powodów nieprzedstawienia tych dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że W. K. nie wykazał, iż od wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy uległa zmianie jego sytuacja rodzinna i majątkowa, która dawałaby podstawę do zmiany stanowiska wyrażonego w tym postanowieniu

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednocześnie, że powyższej oceny nie zmienia fakt, dołączenia przez skarżącego do zażalenia szeregu dokumentów, jego zdaniem obrazujących sytuację materialną w jakiej się znajduje. Mając na uwadze, że załączone materiały jedynie wybiórczo dotyczą sytuacji majątkowej skarżącego i nie stanowią całej dokumentacji, o której mowa w kierowanych do skarżącego wezwaniach w toku postępowania, nie pozwalają tym samym na zbadanie zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia