Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 917/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2, 2a-b,  ust. 4a-c
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 217 par. 2,  art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...]; 2. w pozostałym zakresie oddala skargę; 3. zasądza do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego w części.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone przez "A" sp. z.o.o. z siedzibą w B. postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.:

- z [...] r. nr [...] o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. do [...] r.,

- z [...] r. nr [...] o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. do [...] r.

Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia organ m.in. wskazał art. 233 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz.201 zł, w skrócie op) oraz art. 87 ust. 2, ust. 2a, ust. 2b, ust. 4a-c ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 710 ze zm., dalej ustawa VAT). W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że [...] r. "A" sp. z o.o. złożyła deklarację VAT-7 za sierpień 2016 r. wykazując do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w terminie 25 dni kwotę [...] zł, jako nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Termin zwrotu przypadał na [...] r. Celem weryfikacji prawidłowości złożonej deklaracji organ przeprowadził kontrolę podatkową ([...],[...]r., [...]-[...] r. [...] r. oraz [...] i [...] r.) a następnie [...] r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe mające na celu zweryfikowanie prawidłowości rozliczenia w podatku VAT za sierpień 2016 r. przez spółkę. W szczególności organ wskazał 6 transakcji zakupu samochodów i motocykli od spółki "B" z siedzibą w Z. oraz sprzedaży usługi najmu samochodu dla spółki "C" z siedzibą w B.. Celem przeprowadzenia kontroli u dostawcy organ zwrócił się [...] r. do Naczelnika [...] Skarbowego w Z.. Wniosek powtórzył [...] r. a [...] r. otrzymał informację zwrotną.

Potrzeba zweryfikowania prawidłowości złożonej deklaracji spowodowała wydanie [...] r. postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu do zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. [...] r. organ doręczył podatnikowi protokół kontroli podatkowej a jej ustalenia skutkowały wszczęciem postępowania podatkowego.

W toku postępowania podatkowego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] r. przedłużył termin zwrotu podatku VAT do [...] r. (doręczone 19 czerwca) a następnie postanowieniem z [...] r. do [...] r. (doręczone 5 sierpnia). Pismem z [...] organ wystąpił o informację dot. przebiegu kontroli podatkowej w spółce "B".

Oba wskazane wyżej postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za sierpień 2016 r. zostały przez spółkę zaskarżone wniesieniem zażalenia. W pierwszym wskazała na długotrwałość postępowania weryfikacyjnego 7 transakcji, co grozi jej utratą płynności finansowej. Zarzuciła organowi opieszałe i nieskoordynowane działania kontrolne. Te same argumenty powtórzyła w następnym odwołaniu podkreślając dodatkowo, że wydane postanowienie z [...] stanowi kopie postanowienia z [...] r. i w rzeczywistości organ nie prowadzi żadnych czynności weryfikacyjnych.

Organ odwoławczy rozpatrzył łącznie oba zażalenia od wskazanych postanowień czemu dał wyraz w postanowieniu z [...] r. Uznał, że oba przedłużenia terminu zwrotu były zasadne a argumenty strony niezasadne. Podkreślił, że weryfikację rozliczenia za sierpień 2016 r. organ rozpoczął bezzwłocznie, gdyż już [...] r. prowadził kontrolę podatkową. Wykazała ona, że w sierpniu 2016 r. spółka rozliczyła dostawy na kwotę brutto [...] zł a zakupy na kwotę brutto [...] zł, co spowodowało wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku VAT. Dalej organ odwołał się do uzasadnień zaskarżonych postanowień i wskazał na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r., którego treść uzasadnia przedłużenie terminu zwrotu na dalszy wskazany okres. W istocie brak zakończenia kontroli w spółce "B" był i jest jedyną przyczyną przedłużenia zwrotu, gdyż wątpliwości nie zostały jeszcze wyjaśnione, co stanowi przesłankę zastosowania art. 87 ust. 2a ustawy VAT. Zlecenie czynności innemu organowi wyklucza zarzut bezczynności. Organ I instancji może tylko je monitorować i wysyłać pisma ponaglające co czynił.

Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, które zaskarżyła wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzuciła organowi wydanie go z błędną wykładnią art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy VAT polegającej na pozbawieniu podatnika należnego mu zwrotu podatku, niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT, podczas gdy sporne faktury dokumentują rzeczywiste transakcje, niezastosowanie przepisów wspólnotowych w zakresie prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego, tj. art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy 2006/112/WE oraz art. 121art. 122 § 1 i art. 191 op przez wydanie postanowienia w oparciu o domysły i z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga wywiedziona w sprawie okazała się częściowo zasadna. Dotyczy to utrzymania w mocy postanowienia z [...] r., które organ odwoławczy uznał za zasadne i zgodne z prawem.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "ppsa", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 ppsa jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd może orzekać w granicach kontrolowanej sprawy (art. 135 ppsa).

Wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa, sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Istota sporu w badanej sprawie sprowadza się do oceny, czy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. zasadnie przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2016 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, tj. odpowiednio do [...] i do [...] r. a więc kwestia prawidłowości zastosowania przez organ wzglądem strony skarżącej art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy VAT. Wnioskowany termin zwrotu podatku VAT przypadał na [...] r., zatem wydłużenie terminu zwrotu przez organ przekroczyło 10 miesięcy.

Stosownie do art. 87 ust. 2, ust. 2a, ust. 2b, ust. 4a-c ustawy VAT, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Weryfikacja zasadności zwrotu może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji.

Przepis ten zakreśla ramy postępowania organu podatkowego, w jakich ma się odbywać badanie zasadności zwrotu podatku. Ustawodawca wskazuje bowiem na czynności sprawdzające, kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowanie kontrolne na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. W związku z tym działania podejmowane przez organy podatkowe wobec podatnika mogą przyjąć tylko i wyłącznie opisane wyżej formy. Podkreślić należy, że art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy wprost stanowił, że organ może przedłużyć termin zwrotu "do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego" w ramach wskazanych wyżej postępowań.

Organ podatkowy podejmując decyzję, o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy VAT, musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z 11.02. 2015 r. sygn. akt I FSK 2127/13, publ. w CBOSA).

Sformułowanie użyte w treści art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy VAT, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Zaś uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych we wskazanym przepisie. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok NSA z 5.07.2016 r. sygn. akt. I FSK 2039/15, publ. w CBOSA).

W ocenie Sądu powyższa sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie częściowo, albowiem organ odwoławczy wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powodem przedłużenia zwrotu VAT do [...] r. była konieczność dokonania dalszego szczegółowego zweryfikowania rozliczenia podatku VAT za sierpień 2016 r., czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu (6 szt.) i sprzedaży usługi najmu samochodu wiążą się z faktycznymi transakcjami. Argumentację tą powielił dosłownie, łącznie z wadliwym wskazaniem daty przedłużenia do [...] r. zamiast [...] r., którą wskazał w sentencji postanowienia z [...] r. Dopiero organ odwoławczy wskazał na pisma organu do Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r., [...] r. i [...] r. Wskazał też na pismo tego organu z [...] r. opisujące podjęte działania, które okazały się bezskuteczne. Pismo to wpłynęło do organu I instancji [...] r. a zatem znacznie wyprzedzało [...], kiedy to kolejny raz organ przedłużył termin zwrotu podatku VAT wskazując na koniczność dalszej weryfikacji transakcji podatnika. Z akt sprawy nie wynika jakie inne czynności dowodowe (poza zleceniem kontroli) podjął organ I instancji w związku z obstrukcją spółki "B" w dostarczaniu dokumentów dla potrzeb kontroli podatkowej wszczętej [...] r. przez organ podatkowy w Z.. Z akt sprawy nie wynika by podejmował jakiekolwiek czynności w tej sprawie poza pismem z [...] r. o informacje o postępach postępowania kontrolnego w spółce "B". Mimo braku odpowiedzi przedłużył termin zwrotu podatku postanowieniem z [...] do [...] r. powielając treść postanowienia z [...] r. Należy wskazać, że przedmiotem zakupu były samochód ciężarowy Renault Premium nr rej [...], zapłata przelewem bankowym [...] r. Samochód ten był także w sierpniu 2016 r. przedmiotem najmu na rzecz spółki "C". Dalej podatnik zakupił samochód osobowy marki BMW1802 nr rej [...], zapłata gotówką, motocykl Triumph Scrambler nr rej [...], zapłata gotówką, samochód osobowy FIAT 128, nr rej [...], zapłata gotówką, motocykl BMW nr rej [...], zapłata gotówką, samochód osobowy Ford Fokus RS nr rej. [...] zapłata przelewem bankowym. Zapłaty gotówkowe w sierpniu 2016 r. potwierdzone dowodem KP, natomiast zapłaty przelewem [...] i [...] r. Jak wynika ze wskazanych numerów rejestracyjnych wszystkie zakupione samochody i motocykle zostały zarejestrowane w B., gdzie podatnik ma siedzibę i prowadzi działalność gospodarczą. Informacje te organ pozyskał już w toku kontroli podatkowej zakończonej protokołem z [...] r.

Biorąc powyższe pod uwagę trafne są, w ocenie Sądu, wnioski organów podatkowych co do postanowienia z [...] r., że okoliczności przedmiotowej sprawy obiektywnie przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Ich zaistnienie było konieczną i wystarczającą przesłanką do zastosowania w sprawie art. 87 ust. 2 ustawy VAT, zwłaszcza że nie nakłada on na organy obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości do przedłużenia terminu zwrotu podatku ale wątpliwości te muszą występować a organ winien je wyjaśniać (np. wyroki NSA z 11.04.2014 r. sygn. akt I FSK 610/13, z 28.03. 2014 r. sygn. akt I FSK 676/13). Zwłaszcza, że organ o przeprowadzenie kontroli podatkowej u kontrahenta zwrócił się pismem z [...] r., nie wiadomo kiedy zostało doręczone i powtórzył wniosek pismem z [...] r. W odpowiedzi, pismem z [...] r. otrzymał szczegółową informacje o przebiegu wnioskowanej kontroli w spółce "B" a właściwie niemożności jej faktycznego przeprowadzenia.

W ocenie Sądu znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia z [...] miała również uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 oraz stanowisko zajęte w jej uzasadnieniu (dostępna w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy VAT odbywa się jedynie w przypadku, w którym zasadność zwrotu wykazanego przez podatnika jawi się organowi jako wymagająca dodatkowego zweryfikowania, a jednocześnie weryfikacja ta nie zostanie zakończona zanim upłynie ustawowo wyznaczony termin zwrotu, zaś organ mając na uwadze owe wątpliwości, z tego właśnie powodu w obliczu konkretnego stanu faktycznego za zasadne uznaje skorzystanie z instytucji przedłużenia terminu. Zwrot ma określony prawem czas, który może być przedłużany z pewnych przyczyn, tj. działań weryfikacyjnych, ale nawet po ich zakończeniu (czy nawet przed) i tak sam zwrot odbywa się w ujęciu proceduralnym nie w procedurze weryfikacji, lecz jako czynność materialnotechniczna zwrotu (o ile do niego dochodzi). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na unijny wymóg dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie, podkreślił, że akceptowane w pewnej grupie orzeczeń przez sądy administracyjne było przedłużanie terminu zwrotu "do zakończenia procedury weryfikacyjnej", a nie - jak powinno być prawidłowo - do określonej, konkretnej daty. W efekcie powodowało to, że tak sformułowane rozstrzygnięcie w praktyce organów było postrzegane jako stale aktualne. Nie zgadzając się z takim podejściem, krytycznie oceniono pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego (i "samouaktualniającego się") postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie.

Należy wskazać, że postanowienie organu pierwszej instancji z [...] r. zostało wydane przed zapadnięciem uchwały i nie zawiera określenia przedłużenia terminu zwrotu "według dat", ale w ocenie Sądu nie może to powodować, że doszło do naruszenia prawa o charakterze procesowym mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kolejne postanowienia z [...] i [...] wskazują konkretne daty przedłużenia zwrotu. Postanowienia zawierają zatem wszelkie prawem przewidziane elementy na dzień jego wydania poza wskazaniem konkretnych przyczyn przedłużenia terminu zwrotu. Uzasadnienie to wynika ze wskazanego wyżej pisma z [...] r., które znajduje się w aktach sprawy oraz z uzasadnienia postanowienia o wszczęciu postepowania podatkowego z [...] r., w którym organ I instancji wskazał, że, kontrahent kontrolowanego utrudnia weryfikacje rzetelności transakcji pomiędzy nim a skarżącą.

W tym miejscu należy wskazać, że obowiązkiem organu podatkowego jest nie tylko wskazanie przyczyn stanowiących o konieczności przedłużenia terminu zwrotu podatku ale również niezwłoczne ich wyjaśnienie i zwrot podatku czynnością materialno-techniczną w rozsądnym terminie lub określenia prawidłowego rozliczenia podatku VAT za sporny miesiąc decyzją. Ani strona, ani Sąd dokonujący kontroli legalności danego postanowienia nie może domyślać się przesłanek, którymi kierował się organ podatkowy wydający dany akt, zwłaszcza, że kontroli Sądu poddane jest postanowienie o przedłużeniu terminu do zwrotu, a nie protokół kontroli podatkowej czy bieg postepowania podatkowego. To treść danego postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu ma wskazywać wątpliwości organu podatkowego, co do zasadności zwrotu, a nie inne dokumenty wydawane w toku prowadzonych przez organ podatkowy postępowań. Sąd przyjął zatem, że przedłużenie zwrotu postanowieniem z [...] r. miało swoje uzasadnienie w otrzymanej informacji z [...] r. (doręczonej 14 kwietnia 2017 r.), gdyż wymagało ponownej analizy dotychczasowych ustaleń i podjęcia dodatkowych działań umożliwiających skuteczną weryfikację transakcji skarżącej ze spółką "B" i wyeliminowania wątpliwości. Brak podjęcia konkretnych działań, poza wysłaniem [...] pisma do US w Z. z ponownym zapytaniem o kontrolę nie spełnia przesłanek uprawniających do wydłużenia zwrotu podatku VAT. Wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nie może być jedyną czynnością wykonaną przez organ w ramach prowadzonej weryfikacji prawidłowości rozliczenia.

W niniejszej sprawie z uzasadnienia postanowienia z [...] r., które stanowiło kopię postanowienia z [...] r. nie wynika, co nadał budzi wątpliwości organu w związku z rozliczonymi przez podatnika transakcjami zakupu w sierpniu 2016 r. Zwłaszcza, że dotyczyły one samochodów i motocykli, które fizycznie zostały zarejestrowane przez nabywcę a jeden nawet wykorzystany do świadczenia usług. Uzasadnienie nie daje zatem odpowiedzi, jakie istotne wątpliwości co do zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. dawały podstawę do wydania skarżonego postanowienia i nie pozwalały na dokonanie zwrotu ani zakwestionowanie prawidłowości wyliczenia w sytuacji, kiedy transakcje zostały dokonane, samochody i motocykle fizycznie istnieją i zostały zarejestrowane. Zostały również rozliczone na co wskazują dowody zapłaty gotówkowej i przelewy bankowe. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia narusza zatem art. 217 § 2, art. 210 § 4 w zw. z art. 219 oraz art. 122 op.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w pełni podzielił argumentację skarżącej, że istota zatrzymania zwrotu w tej sprawie nie została w pełni zachowana zwłaszcza w przypadku postanowienia z [...] r.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy VAT w przypadku postanowienia z [...] r. Wskazać bowiem należy, że podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług była konieczność rozważenia innych czynności dowodowych dla potrzeb weryfikacji organu podatkowego niż kontrola podatkowa u wystawcy faktury, podjęcie dodatkowych czynności dowodowych poza zleceniem kontroli.

W kolejnym postanowieniu organy podatkowe nie wskazały okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku ani nie podjęły żadnej czynności w tym kierunku mając świadomość dotychczasowego wyniku czynności kontrolnych u wystawcy faktur sprzedaży. Jak wynika z akt spółka "B" w sierpniu 2016 r. była jedynym dostawca skarżącej. Wobec tego zadeklarowany przez skarżącą zwrot podatku VAT – [...] zł jest konsekwencją odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu samochodów i motocykli ujętych w fakturach i tylko jedna sprzedaż usługi za [...] zł brutto. Skarżąca w deklaracji VAT-7 wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie [...] zł. Mimo, że termin zwrotu upłynął [...] r. żadna kwota nie została zwrócona na rachunek podatnika co najmniej do daty wniesienia skargi, tj. [...] r. a nawet [...] r. daty odpowiedzi na skargę. Z akt sprawy nie wynika tez czy wydano kolejne postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za sporny miesiąc. Należy zgodzić się ze skarżącą, że nie może ona ponosić odpowiedzialności za nieodpowiednie działanie jej kontrahenta.

Organ podatkowy w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że wątpliwość co do rzetelności kontrahenta może rozwiązać wyłącznie przeprowadzona u niego kontrola podatkowa lub czynności sprawdzające, co wynika z art. 87 ust. 2b ustawy VAT. O taką kontrolę wystąpił i monitoruje jej przebieg. Nie wyjaśnił jednak dlaczego dla zwrotu podatku VAT skarżącej niewystarczające było ograniczenie się jedynie do sprawdzenia kompletności i formalnej poprawności przedłożonej przez Spółkę dokumentacji dotyczącej jej rozliczeń podatkowych, jak również podjęcie innych czynności przy obstrukcji kontrolowanego. Innymi słowy dlaczego koniecznym okazało się sprawdzenie, czy dokumentacja przedłożona przez Spółkę odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych w sytuacji kiedy zakupione samochody i motocykle zostały zarejestrowane przez nabywcę w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta w B..

Ponadto wskazać należy, że postępowanie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazać zasadność tego zwrotu. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co nie zostało w przedmiotowej sprawie spełnione. A zatem za zasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 180 § 1 i 187 § 1 op, zgodnie z którymi organ ma obowiązek dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Brak wykazania istnienia w dniu [...] r. (wydania postanowienia) szeregu okoliczności, zdarzeń i dokumentów mających uzasadniać potrzebę dalszej weryfikacji rozliczeń podatnika za sierpień 2016 r., nie czyniło zasadnym przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku VAT w przedmiotowej sprawie.

Na uwzględnienie, w przypadku pozytywnej oceny przez organ odwoławczy postanowienia z [...] r. zasługują także zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, 121 § 1 i art. 122 op, gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT zostało wydane na podstawie przepisów obowiązującego prawa i zawiera wszelkie prawem przewidziane elementy na dzień jego wydania ale z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów. Doszło też do naruszenia art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 i art. 124 op, gdyż skarżone postanowienie nie zawiera przekonującego uzasadnienia, podobnie jaj postanowienie organu I instancji. Jednym zdaniem odwołuje się do uzasadnień zaskarżonych postanowień, które są w swej treści tożsame, na co wskazała nawet skarżąca. Powielono nawet datę przedłużenia terminu zwrotu [...] r.) z postanowienia z [...] r. Nie można tym samym powiedzieć, że organ prawidłowo uzasadnił postanowienie z [...].

W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzut wadliwości zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej utrzymania w mocy postanowienia z [...] r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za sierpień 2016 r. do [...] r. i uchylił w tej części postanowienie organu odwoławczego oraz postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ppsa. Sąd, na podstawie art. 200 ppsa zasądził z racji częściowego uwzględnienia skargi zwrot połowy uiszczonego wpisu, gdyż skarżąca nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Jednocześnie za gołosłowne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące postanowienia z [...] r. i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji w tej części oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.