Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1000/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 170, art. 171
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 61a par 1, art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – oddala skargę –


UZASADNIENIE

W dniu 11 czerwca 2017 r. S. K. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] (pkt 42) o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową do [...] r., ostatnio w dyspozycji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] (pkt 42), wydaną na podstawie art. 74 ust. 1 i art, 75 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. Nr 8, poz. 31, z późn. zm.), Minister Obrony Narodowej zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej, ze stanowiska służbowego Szefa Wydziału [...] Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...], wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku. Skarżący otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 29 stycznia 1996 r. Pomimo przysługującego mu prawa wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, z uprawnienia tego nie skorzystał, wobec czego decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] (pkt 42) stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

W dniu [...] lutego 1998 r. skarżący po raz pierwszy wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r. Decyzją z dnia [....] czerwca 1998 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] (pkt 42).

Po złożeniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 1998 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt II SA/Wa 1616/98 oddalił skargę na ww. decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrujący skargę skarżącego o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. sygn. akt. II SA/Wa 1414/07 odrzucił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt. I OSK 1695/07oddalił skargę kasacyjną od .ww. wyroku.

Ponadto Minister Obrony Narodowej wskazał, że w sprawie zapadły prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II SA /Wa 118/10, z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 537/13 oraz z dnia 14 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2118/13, mocą których Sąd ten oddalił skargi skarżącego na postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 1995 r.nr [...] (pkt 42).

Postanowieniem z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej po raz kolejny odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] (pkt 42). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. Postanowienie to - wskutek wniesionej skargi - zostało poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W dniu [...] grudnia 2014 r. oficer wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] (pkt 42) z dnia [...] grudnia 1995 r. Dwukrotnie wezwany pismami organu z dnia 19 grudnia 2014 r. oraz z dnia 15 stycznia 2015 r. do usunięcia braków formalnych co do treści wniosku, w korespondencji z dnia 26 stycznia 2015 r. skarżący sprecyzował, że domaga się zmiany ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia[...] grudnia 1995 r. nr [...] (pkt 42) w trybie art. 155 w zw. z art. 154 § 2 K.p.a.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] odmówił skarżącemu zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r., a po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2015 r. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] również została poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Po raz kolejny, tym razem w dniu 18 stycznia 2017 r. oraz w dniu 19 stycznia skarżący wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z pisemną prośbą dotyczącą zbadania okoliczności zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Skarżący ponownie wniósł o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] (pkt 42) i uchylenie jej treści.

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 61a w zw. z art. 144, art. 157 oraz art. 268a K.p.a., odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w tej sprawie. Powołując się na treść art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), Minister wyjaśnił, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osadzonej (res iudicata) tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Wskazał nadto, że stosownie do treści art. 168 § 1 i art. 170 ww. ustawy orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy, wiąże ono nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Minister podkreślił także, że formułowane zastrzeżenia były już wielokrotnie podnoszone w innych wnioskach skarżącego kierowanych do Ministra Obrony Narodowej oraz innych organów państwowych. W ocenie Ministra, dotyczyły one m.in. szeregu kwestii pozamerytorycznych, wynikających w dużej mierze z subiektywnych odczuć skarżącego, od wielu lat zaangażowanego w sprawę, dlatego też Minister Obrony Narodowej w myśl art. 61a § 1 K.p.a., mając na uwadze ww. okoliczności sprawy (żądanie strony zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte), wydał postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]. o odmowie wszczęcia postępowania.

Minister ponownie zaakcentował, że podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i zostały już w wystarczający sposób wyjaśnione w dotychczasowym toku postępowania, zatem ponowne odnoszenie się do nich, stanowiłoby powielenie treści podjętego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia.

Minister podniósł również, że powaga rzeczy osądzonej to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Konsekwencją procesową ww. faktu jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu - w myśl art. 170 ww. ustawy - wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie również inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia.

Minister Obrony Narodowej, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] marca 2017 r. W ocenie organu, przy wydaniu postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. zostały podjęte wszelkie niezbędne czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Skoro zaś, po ponownym rozpoznaniu sprawy, stwierdzono, że nie zostało naruszone prawo, to kwestionowane postanowienie należało uznać za prawidłowe. Minister podkreślił też, że brak jest nowych okoliczności faktycznych oraz podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego i zmiany bądź uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ze stanowiska służbowego w brzmieniu: Szef Wydziału [...] Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dniem 10 maja 1996 r. i związane z tym naliczenie emerytury z ww. stanowiska służbowego.

Skarżący podniósł, że Minister Obrony Narodowej powinien zastosować treść art. 157 w zw. z art. 156 K.p.a. i stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...]. Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby wojskowej jedynie w zakresie dotyczącym stanowiska służbowego, wskazując, że faktycznie niemożliwym jest piastowanie jednego stanowiska jednocześnie przez dwóch oficerów. Skarżący ponownie wskazał na nieprawidłowości, dotyczące procesu mianowania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych, w wyniku których wydany został kwestionowany przez niego rozkaz personalny nr [...]. Zarzucił również nieprawidłowości wyrokom sądów administracyjnych, które dawały wiarę zapisom Ministra Obrony Narodowej bez sprawdzania treści prawnej prawdziwości dokumentów i oddalały skargi skarżącego na postanowienia organu o odmowie wszczęcia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, dotyczące niemożności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, Minister stwierdził, że skarżący zaprezentował powielaną od wielu lat, opartą na tych samych zarzutach, argumentację dotyczącą ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego. Odnosząc się zatem do sformułowanych przez skarżącego zarzutów Minister podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 118/10 oddalił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] (pkt 42), na mocy której skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek osiągnięcia ustawowej granicy wieku. Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt II SA 1616/98 oddalił skargę skarżącego na ostateczną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 1998 r. nr [...]. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. sygn. akt. II SA/Wa 1414/07 odrzucił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt. I OSK 1695/07oddalił skargę kasacyjną, zatem powyższa kwestia korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej.

W odpowiedzi skarżący złożył dwa pisma z dnia [...] lipca 2017 r. W jednym z nich wskazał na podejrzenie popełnienia przez pełnomocnika organu, udzielającego odpowiedzi na skargę, popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, przeciwko wymiarowi sprawiedliwości i przeciwko prawu materialnemu i wniósł o cofnięcie pełnomocnikowi uprawnień. W drugim z pism podniósł zgłaszane wielokrotnie zarzuty w zakresie zajmowania jednego stanowiska służbowego przez dwóch oficerów. Swoje stanowisko potwierdził również w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie organu nie narusza prawa.

Przedmiotem sprawy jest postanowienie odmawiające wszczęcia przez organ administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. wydane zostało na podstawie art. 61a w związku z art. 144, art. 157 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późń. zm.) – zwanej dalej K.p.a.

Zgodnie z treścią art. 157 § 2 K.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże, zgodnie z przepisem art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie (wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W niniejszej sprawie organ uznał, że "inną uzasadnioną przyczynę" stanowi fakt, że kwestia stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt II SA 1616/98 oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 1998 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Organ stwierdził zatem, że ponowne żądanie weryfikacji decyzji zwolnieniowej w trybie nadzwyczajnym jest niedopuszczalne z uwagi na powagę rzeczy osądzonej.

Wyjaśnić należy, że res iudicata (powaga rzeczy osądzonej) oznacza, że nie można wszczynać postępowania w sprawie już raz rozstrzygniętej na drodze sądowej. Jednocześnie podkreślić należy, że na mocy art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, lecz jedynie co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu organ zasadnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, ponieważ postępowanie w tożsamej sprawie już się wcześniej toczyło się przed sądem i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt II SA 1616/98 zostało zweryfikowane. Podzielić należało też pogląd organu, że wydany w tożsamej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wiązał organ. Niewątpliwie więc ostateczność decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie, tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej.

Zauważyć należy, że powyższe stanowisko zostało już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 118/10, oddalającym skargę skarżącego na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], w której odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej. Również wyrokami z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 537/13, z dnia 14 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2118/13, z dnia 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 346/14, z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1355/14 i II SA/Wa 1356/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalał skargi skarżącego na postanowienia Ministra Obrony Narodowej odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących niewłaściwego określenia stanowiska służbowego, z którego został zwolniony, a także wniosków o określenie przez Sąd jego statusu prawnego w momencie zwolnienia ze służby, zauważyć należy, że kwestionowany przez skarżącego rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] został wydany w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w wojsku z uwagi na osiągniecie przez niego 60 lat. Wymaga wyraźnego podkreślenia fakt, że rozstrzygnięcie to dotyczyło tylko i wyłącznie kwestii czy skarżący może dalej pełnić służbę w wojsku. Jego przedmiotem nie było natomiast to, jakie stanowisko pełnił skarżący w czasie poprzedzającym zwolnienie ze służby. Tę sprawę rozstrzygały inne rozkazy personalne, wydane w stosunku do skarżącego, które nie były przedmiotem rozważania ani w niniejszym postępowaniu, ani we wcześniejszych postępowaniach, wszczynanych przez skarżącego, a wskazywanych przez Ministra Obrony Narodowej w postanowieniach wydanych w pierwszej oraz drugiej instancji. Zatem szeroko poruszana przez skarżącego kwestia zajmowania jednego stanowiska służbowego przez dwóch oficerów, nie mieści się w granicach zakreślonych w niniejszej sprawie, której przedmiotem, co jeszcze raz należy podkreślić, jest zgodność z prawem rozkazu personalnego zwalniającego ze służby, a nie powołującego na stanowisko służbowe.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.