Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 25/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 par.1-2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art.119 pkt 3, art.134 par.1, art.145 par.1 pkt 1 lit. a) i c), art.200, art.205 par.2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art.1a pkt 12 lit.b, art.6 par.1, art.7 par.2, art.29 par.1, art.54 par.1 pkt 2, art.59 par.1,art.119
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia dotyczącej wykonania określonego obowiązku I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od organu na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB lub organ I instancji), na podstawie art. 119 § 1 i § 2, art. 121 § 4 i § 5, art. 122 oraz art. 64a § 1ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania postanowienia Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, dalej jako: u.p.e.a.), zastosował w trybie postępowania egzekucyjnego wobec Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w O. (dalej jako: Wspólnota, zobowiązana lub skarżąca) środek egzekucyjny w postaci grzywny w wysokości 6 000 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB z (...) objętego tytułem wykonawczym wystawionym (...), polegającego na zdemontowaniu w kanałach wentylacyjnych lokalu mieszkalnego nr (...) budynku przy ul. L. (...) w O., w pomieszczeniach kuchni i łazienki, wkładów z rur pomniejszających przekrój kanałów. Jednocześnie wezwano zobowiązaną do wykonania nałożonego obowiązku w terminie 14 dni, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że decyzją z (...) PINB nakazał Wspólnocie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego części wspólnych przedmiotowego budynku. Wobec niewykonania wymagalnego obowiązku, doręczono Wspólnocie upomnienie, a następnie wystawiono i doręczono tytuł wykonawczy. Jednakże do dnia nałożenia grzywny zobowiązana nie przedłożyła protokołów potwierdzających wykonanie obowiązku. Organ I instancji, kierując się zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka, uznał, że grzywna w wysokości 6 000 zł nie będzie nadmiernie uciążliwa dla zobowiązanej, a przyczyni się do wykonania nałożonego obowiązku.

Wspólnota złożyła zażalenie na powyższe postanowienie i wniosła o cofnięcie wydanego rozstrzygnięcia. Wyjaśniła, że żaden z podmiotów, których wykaz został udostępniony przez PINB, nie podjął się wykonania wskazanych prac. Mimo zatem chęci i podjętych działań w kierunku wykonania nałożonego obowiązku zobowiązana nie była w stanie doprowadzić do realizacji decyzji z (...). Podniesiono również, że wysokość nałożonej grzywny jest dużą kwotą dla Wspólnoty, gdyż spłaca ona już dwa kredyty. Ponadto wskazano, że właściciel lokalu nr (...) odmówił zgody na wykorzystanie przewodu, służącego wcześniej do odprowadzenia spalin jako przewodu wentylacyjnego, jak również nie wyraził zgody na wykonanie zastępcze (do czasu pełnego udrożnienia kuchennego przewodu wentylacyjnego), przy czym w przedmiotowym lokalu nie występuje całkowity brak wentylacji, a jedynie ma miejsce pewne zmniejszenie prędkości przepływu powietrza. Jednocześnie zobowiązana wniosła o zorganizowanie spotkania wszystkich zainteresowanych stron z udziałem PINB w celu wypracowania kierunków działań zmierzających do prawidłowego funkcjonowania wentylacji w lokalu nr (...), zapewniając, że w dalszym ciągu trwają nieustające poszukiwania podmiotu, który wykonałby przedmiotowe prace.

Postanowieniem z (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że nałożony w treści tytułu wykonawczego z (...) obowiązek nie został zrealizowany. Zgodnie zaś z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy najpierw powinna zostać nałożona grzywna w celu przymuszenia, a następnie powinno być zastosowane wykonanie zastępcze. W sprawach tego rodzaju nie można zatem kwestionować zastosowania grzywny w celu przymuszenia, twierdząc, że jest ona zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym i w pierwszej kolejności powinno być zastosowane wykonanie zastępcze. Wskazano, że funkcją grzywny w celu przymuszenia jest wywarcie dodatkowej presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Presja ta ustaje z chwilą wykonania obowiązku przez zobowiązanego, zaś możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny w celu przymuszenia sprawia, że dolegliwość tego środka egzekucyjnego w przypadku wykonania obowiązku jest znikoma. Zaznaczono również, że przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. uniemożliwia organowi egzekucyjnemu badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że wysokość nałożonej grzywny odpowiada ustawowej regulacji i nie przekracza granic uznania administracyjnego. Podniesiono, że trudna sytuacja materialna Wspólnoty nie ma wpływu na prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego, gdyż dobrowolne wykonanie nałożonego obowiązku spowoduje, że grzywna w celu przymuszenia stanie się bezprzedmiotowa i nie będzie podlegać ściągnięciu. Podkreślono, że nałożony środek egzekucyjny nie stanowi sankcji dla dłużnika, lecz ma za zadanie doprowadzić zobowiązanego do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast kwestia ewentualnego braku możliwości znalezienia przez Wspólnotę firm budowlanych mających wykonać nakazane prace nie jest przesłanką do zaniechania przez organ czynności egzekucyjnych.

Wspólnota, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła na powyższe postanowienie skargę, zarzucając naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy naruszenia przepisów prawa dokonane przez organ I instancji, w szczególności dotyczące kwestii uchylania się od obowiązku czy też wyboru środka egzekucyjnego, jak i ewentualnej niewykonalności obowiązku, wymagały by zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić postanowienie organu I instancji oraz orzec co do istoty sprawy bądź umorzyć postępowanie w sprawie;

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z dokumentacji zebranej przez organy ewidentnie wynika, że obowiązek nałożony decyzją z (...) przez PINB jest niewykonalny, a co za tym idzie, postępowanie egzekucyjne winno być umorzone;

- art. 119 § 1 i § 2 w zw. z art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca świadomie zmierza do niewykonania ciążącego na nim obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, podczas gdy przy uwzględnieniu subiektywnego nastawienia skarżącej do wykonania ciążącego na niej obowiązku wprost wynika, że skarżąca dokłada wszelkich starań w celu wypełnienia obowiązku;

- art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że organ egzekucyjny w sprawach z zakresu Prawa budowlanego nie może zastosować w pierwszej kolejności środka egzekucyjnego polegającego na wykonaniu zastępczym w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wprost wynika, że skarżąca nie jest w stanie, bez własnej winy, wykonać nałożonego na nią obowiązku;

- art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do nałożenia na skarżącą środka egzekucyjnego, który w żadnym stopniu nie doprowadzi do wykonania obowiązku ciążącego na skarżącej, a dodatkowo jest środkiem niezmiernie uciążliwym dla skarżącej,

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie w całości postanowienia organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego i zobowiązanie go do wydania postanowienia wraz ze wskazaniem sposobu rozstrzygnięcia, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj. oświadczeń podmiotów wskazanych przez PINB o niemożliwości wykonania nałożonego na skarżącą obowiązku, gdyż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organy obu instancji błędnie przyjęły, że Wspólnota uchyla się od wykonania ciążącego na niej obowiązku, podczas gdy wszystkie firmy, do których zwróciła się skarżąca, w tym także te, które wskazał PINB, odmówiły wykonania zlecenia, podając, że jest to niewykonalne. Tym samym, dobrowolne wykonanie nałożonego obowiązku uniemożliwia pierwotna niewykonalność wskazanych w decyzji prac budowlanych. Zarzucono, że grzywna została nałożona z pominięciem zasad celowości oraz skuteczności, niezbędności i proporcjonalności, gdyż okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że skarżąca bez swojej winy nie jest w stanie wykonać ciążącego na niej obowiązku, o czym organy wiedziały. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że możliwość zastosowania w pierwszej kolejności wykonania zastępczego powinna mieć miejsce wyjątkowo, kiedy to np. grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Skoro organy stoją na stanowisku, że nałożony obowiązek jest wykonalny, pomimo tego, że wskazane przez nie firmy nie podjęły się usunięcia rur z przewodów kominowych, powinny od razu nałożyć środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, co spełniłoby przesłanki celowości, proporcjonalności i uciążliwości nałożonej kary. Natomiast organy całkowicie pominęły fakt, że brak możliwości usunięcia przedmiotowych rur z przewodów kominowych należy zaliczyć do niewykonalności o charakterze faktycznym, która jest trwała i tym samym, zasadne jest wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Podniesiono przy tym, że skarżąca nie kwestionuje, że w przedmiotowym postępowaniu nie bada się merytorycznych przesłanek wydania pierwotnej decyzji nakazującej, jednakże w celu ustalenia faktu występowania przesłanki do umorzenia postępowania tj. niewykonalności decyzji, organ ma obowiązek przeprowadzenia w tym zakresie czynności wyjaśniających, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Skarżąca wskazała także na istniejący konflikt pomiędzy członkami Wspólnoty i kwestionowania przez właścicielkę lokalu nr (...) proponowanych jej rozwiązań dotyczących usprawnienia wentylacji w przedmiotowym lokalu, co w konsekwencji doprowadziło do powstania sytuacji będącej przedmiotem niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, że jest ona zasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego w administracji, toczącego się w przedmiotowej sprawie, jest wykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym, wynikającego z decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku. Zgodnie zaś z art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest m.in. grzywna w celu przymuszenia W myśl art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego, a także, gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Podnieść także należy, że – stosownie do zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. - organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ale organ ten bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. W ramach dopuszczalności egzekucji badaniu podlega dopuszczalność wszczęcia egzekucji (okoliczności które musza być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji) oraz dopuszczalność jej prowadzenia (okoliczności, których istnienie jest warunkiem prowadzenia egzekucji lub wystąpienie których uniemożliwia prowadzenie egzekucji). Do okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia prowadzenie egzekucji należy niewątpliwie zaliczyć okoliczności, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. W ramach badania dopuszczalności egzekucji organ egzekucyjny powinien zatem sprawdzić, czy obowiązek jest wykonalny, a jeżeli tak to czy zobowiązany ma obiektywną możliwość jego wykonania (zob. W. Piątek, A. Skoczylas, (w:) Hauser, Skoczylas (red.) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, 5. wyd., Warszawa 2011; m.in. wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 290/18, dostępny w Internecie). Przy czym niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją obiektywne, trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające w sposób nieusuwalny jego wykonanie. O niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym można mówić, gdy jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być zatem trudności w jego wykonaniu, i to niezależnie od tego, czy podłoże tych trudności ma charakter techniczny, ekonomiczny lub prawny oraz czy wiąże się z bojkotem samych adresatów egzekwowanej decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy (zob. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1829/15, dostępny w Internecie).

Należy ponadto zauważyć, że rozstrzygając w przedmiocie zastosowania konkretnego środka egzekucyjnego, organ winien uwzględnić nie tylko przepis szczególny dotyczący tego konkretnego środka – w tym przypadku art. 119 u.p.e.a. - ale musi wziąć pod uwagę także normy ogólne zawarte m.in. w art. 6 § 1 oraz art. 7 § 2 u.p.e.a. Art. 6 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lipca 2021 r. (sygn. akt III OSK 547/21, dostępny w Internecie) z uwagi na brak ustawowej definicji pojęcia "uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku", przyjmuje się na podstawie całokształtu przepisów u.p.e.a., że organ egzekucyjny przystępuje do czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania. W wyroku tym wyjaśniono ponadto, że zwrot "zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku" nakłada konieczność ustalenia, że zobowiązany świadomie podejmuje działania lub odstępuje od określonych działań, zamierzając w ten sposób doprowadzić do stanu niewykonywania obowiązku. Określenie "uchyla się" wskazuje więc na to, że przesłanką podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest nie tylko stwierdzenie niewykonania obowiązku, ale przede wszystkim stwierdzenie, że zobowiązany nie ma zamiaru przystąpić do wykonania obowiązku. Stan niewykonania obowiązku ma być zatem "zawiniony" przez zobowiązanego (zob. wyrok NSA z 9 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 547/21 i z 10 czerwca 2014 r., II FSK 1705/12, dostępne w Internecie). Z kolei art. 7 § 2 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zatem zastosowany środek egzekucyjny nie może stanowić rodzaju kary za niewykonanie obowiązku, lecz ma skłonić zobowiązanego do wykonania tego obowiązku. A contrario, zastosowanie grzywny nie jest uzasadnione, jeżeli wiadomo, że nie może doprowadzić ono do wykonania nałożonego na stronę obowiązku.

Należy zatem zauważyć, że decyzja stanowiąca tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie, nałożyła na skarżącą obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku, określony w trzech punktach, z których dwa zostały już przez skarżącą wykonane. Natomiast w odniesieniu do obowiązku określonego w pkt 3 decyzji z (...) skarżąca wyjaśniła zarówno w zażaleniu, jak i w skardze do tut. Sądu, że obowiązku tego nie jest w stanie go wykonać, gdyż żadna z firm, do której się zwracała w tej sprawie, w tym także firm wskazywanych przez organ, nie podjęła się wykonania zleconych prac. Tymczasem organ egzekucyjny ograniczył się do sprawdzenia, że nałożony obowiązek jest wymagalny oraz nie został przez skarżącą wykonany, nie odnosząc się w żaden sposób do argumentacji podnoszonej przez skarżąca już w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny. Należy zatem podkreślić, że brak wykonania nałożonego obowiązku nie zawsze świadczy o tym, że zobowiązany uchyla się on od wykonania obowiązku. Skoro skarżąca podnosi, że obowiązek jest niewykonalny, to organ nie może się ograniczyć jedynie do stwierdzenia, że nie jest uprawniony do badania zasadności nałożonego obowiązku. Organ musi bowiem w pierwszej kolejności ustalić, czy rzeczywiście istnieją obiektywne, trwałe oraz niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, które uniemożliwiają w sposób nieusuwalny wykonanie nałożonego obowiązku. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym stanowi bowiem podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). W takim przypadku umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że zaistniałe przeszkody (enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a.) wyłączające dalszą możliwość, czy też celowość prowadzenia egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter, uniemożliwiający realizację celu tego postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 910/20; wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 257/20; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 2203/19, dostępne w Internecie).

Rozważenie argumentacji podnoszonej przez skarżącą jest istotne również z tego względu, że nałożenie grzywny w celu skłonienia jej do podjęcia czynności, których nie może ona wykonać ze względów obiektywnych, nie prowadzi do wykonania egzekwowanego obowiązku, a zatem jest całkowicie nieskuteczne. Nałożenie zaś nieskutecznego środka egzekucyjnego stanowi naruszenie zasady celowości postępowania egzekucyjnego. Należy także zauważyć, że wprawdzie art. 7 § 2 u.p.e.a. nakazuje zastosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, ale sama skarżąca wnosi o zastosowanie wykonania zastępczego z uwagi na to, że nie ma możliwości wykonania obowiązku we własnym zakresie. W tej sytuacji organ musi odnieść się także do tej kwestii. Choć dobór środków egzekucyjnych zależy od uznania organu, to nie może być one dowolne, a w każdej sprawie uciążliwość ta powinna być badana indywidualnie. O stopniu uciążliwości środków egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym decydują bowiem okoliczności danej sprawy, a "rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do organu, który powinien uwzględnić warunki konkretnej sprawy, a zwłaszcza okoliczności podnoszone przez zobowiązanego, ma tu bowiem odpowiednie zastosowanie art. 9 k.p.a." (wyrok NSA z 8 kwietnia 2011 r., II OSK 612/10, dostępny w Internecie). Przy czym podnieść należy, że w obecnym stanie prawnym zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowi podstawę skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). W związku z tym organ musi także wyjaśnić, czy złożone zażalenie przez skarżąca nie jest także skargą na czynności egzekucyjne co do zastosowanego środka egzekucyjnego.

Zatem ponownie rozpoznając sprawę organ winien przede wszystkim ustalić, czy w sprawie została spełniona przesłanka "uchylania się" zobowiązanego od wykonania obowiązku, mając na względzie podnoszone przez skarżącą okoliczności, a także wyjaśnić, czy rzeczywiście nałożony obowiązek jest niewykonalny, mając na względzie powyższe wskazania Sądu. Organ winien także ponownie rozważyć, który środek egzekucyjny jest w przedmiotowej sprawie skuteczny i może doprowadzić do wykonania obowiązku, a jednocześnie który z nich jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego także przy uwzględnieniu powoływanych przez skarżącą okoliczności, a wydane rozstrzygnięcie należycie uzasadnić.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 68).