Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 36/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 152, art. 145 par 1 lita i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust 3, art. 29 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 7, art 77 par 1, art. 80 i art. 107, art. 138 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. K. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do Prezydenta Miasta S. o podjęcie działań w celu przywrócenia "normalnego" korzystania przez właścicieli z nieruchomości przy ul. B. w S. nr od [...] do [...], które od [...] r. są zalewane głównie z powodu zmian w odpływie wody powstałych w wyniku podwyższania terenu przez właścicielkę działki nr [...] w obrębie ewid. nr [...] m. S. – Z. S.

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r.

znak [...], odmówił nakazania Z. S. właścicielce działki

nr [...], przywrócenia stosunków wodnych na przedmiotowej działce lub wykonania stosownych urządzeń zapobiegających szkodom. Organ I instancji stwierdził,

że ekspertyza opracowana przez biegłego nie potwierdziła zmiany stosunków wodnych na gruncie przy ul. B. i G. w S., poprzez podwyższenie części terenu działki o nr [...].

Na skutek odwołania wniesionego przez J. K. i B. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. , znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że wnioski eksperta W. K., że podwyższenie terenu na części działki nr [...] może mieć negatywny wpływ na pogorszenie stosunków wodnych, ale tylko w małym zakresie na posesje położone przy ul. B., naprzeciwko podwyższonego terenu (działki o nr [...]), natomiast nie miało żadnego wpływu na pozostałe działki położone w kierunku ul. T., nie dają się wyprowadzić z dokonanej przez biegłego analizy uwarunkowań istniejących w poddanym tej analizie obszarze, a co najmniej wymagają dodatkowo oceny wpływu podwyższenia terenu na zmamię kierunku spływu wody na tych terenach. Kolegium uznało też za konieczne ustalenie, czy podwyższenie tak znaczącej części działki, w terenie zagrożenia powodziowego, przy braku urządzeń melioracyjnych i hamowania z tego powodu filtrujących wód podziemnych, nie wpłynął na zmianę stosunków wodnych na działkach sąsiadujących z działką nr [...]. Nie zostały też wyjaśnione wątpliwości dotyczące wysokości podwyższenia terenu. W oględzinach terenu nie uczestniczyły strony postępowania, nie została też wyjaśniona kwestia rowu melioracyjnego na działce nr [...] oraz przeznaczenia działki nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ za konieczne uznał też dokonanie szczegółowej analizy uwarunkowań panujących na omawianym terenie, a także za niezbędne dołączenie do akt aktualnych wypisów z rejestru gruntów, potwierdzających prawa określonych osób do władania konkretnymi działkami.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowych działek oraz rozprawę administracyjną. W protokole rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...]r. odnotowano działania podjęte w czasie wizji w terenie. Dokonano mianowicie analizy rzędnych terenu działki nr [...] względem działek sąsiednich na podstawie stanu rzeczywistego oraz stanu określonego na mapach z [...]r. Ustalono, że poziom działki nr [...] jest ok. [...] cm wyższy względem działki nr [...], zaś poziom dzierżawionej od miasta działki nr [...] jest na tym samym poziomie. Dzierżawca tej działki oświadczył, że nie zmienił jej rzędnych. Stwierdzono też, że teren działki nr [...] jest nawieziony nie tylko piachem, ale i gruzem, znajdują się na niej również odpady komunalnopodobne zwożone przez mieszkańców. Na działce nr [...] nie stwierdzono ingerencji na terenie całej działki, lecz tylko ok. [...] % powierzchni tj. do wysokości połowy działki nr [...]. Ustalono, że teren działki nr [...] podniesiony został max. o około [...] cm, w około 35% powierzchni. Właściciel działki nr [...] od [...] r. do [...] r. podał, że na działce nr [...] nigdy nie było rowu melioracyjnego, a właścicielka działki nr [...] podała, że w [...] na swoją działkę przywiozła [...] wywrotek ziemi.

Po przeprowadzeniu postępowania, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...]r., znak[...], ponownie odmówił nakazania Z. S., właścicielce działki nr [...], przywrócenie stosunków wodnych lub wykonania stosownych urządzeń zapobiegającym szkodom. Organ I instancji uznał za bezsporny tylko fakt, że teren działki nr [...] został podwyższony o [...] cm na ok. [...]% jej powierzchni. Natomiast nie został potwierdzony zarzut zmiany stosunków wodnych na gruncie przy ulicach B. i G. w S., poprzez podwyższenie części ternu działki nr [...].

Na skutek odwołania mieszkańców ulicy B.: J. K., M. K., T. C., R. U., O. F., H. W., T. T., B. M., W. S., J. B.

i L. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia[...] ., znak [...], uchyliło decyzją organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium podniosło, że w decyzji z dnia [...]r. wskazało na konieczność uzupełnienia opinii technicznej w sprawie określenia wpływu podwyższenia części działki nr [...] na zmianę stosunków wodnych pomiędzy ulicami G., a T., wskazując braki opinii rzeczoznawcy. Analizując opinię pierwotną i dwie dodatkowe Kolegium stwierdziło, że przedmiotem opinii biegłego miała być ocena uwarunkowań gruntowo-wodnych panujących na analizowanym terenie, jak też wpływ dokonanych zmian w ukształtowaniu terenu, podniesienie jego rzędnych na działce nr [...].

Organ odwoławczy uznał, że w dalszym ciągu nie zostały spełnione jego zalecenia w zakresie uzupełnienia opinii technicznej. Wprawdzie biegły sformułował tezę o nieznacznym wpływie dokonanego podwyższenia terenu działki nr [...] na stosunki wodne na działkach sąsiednich, to jednak nie uzasadnił, w jaki szkodliwy sposób zmiana stosunków wodnych wpływa na "grunty sąsiednie". Biegły nie wskazał także jaki jest skutek pozostawania przez dłuższy czas wody na gruntach, na które zmiana stosunków wodnych wpłynęła szkodliwie, (tj. na działki o nr od [...] do [...]). Nie ustalił tego także organ I instancji.

W tych okolicznościach Kolegium uznało, że należy ustalić jakie szkody na gruntach skarżących spowodowała zmiana stanu wody w zakresie w jakim przyczyniły się do tego działania Z. S. Organ odwoławczy nie zgodził się z ustaleniem organu I instancji rzekomo opartym na ekspertyzie wykonanej przez W. K., wskazującym na brak związku przyczynowego pomiędzy podwyższeniem ternu działki nr [...], a zmianą stosunków wodnych na gruntach sąsiednich.

W ocenie Kolegium, z ekspertyzy tej właśnie wynika, że z opisanego działania na działce nr [...] powstał skutek w postaci wystąpienia dłuższych okresów wsiąkania wód powierzchniowych na terenach zalewanych wodą oraz częściowego hamowania odpływu filtrujących wód podziemnych – gruntowych, jak też zmiany kierunku spływu wód, o czym przesądza stwierdzenie, iż w wyniku podwyższenia działki nr [...] wody

po intensywnych opadach z trenów zabudowy przy ul. B. na odcinku od działki nr [...] do połowy działki nr [...] spływają w kierunku niepodwyższonej części działki nr [...] o rzędnych [...] mnpm. Z opinii biegłego wynika zatem wprost, że Z. S. swoimi działaniami przyczyniła się do pogorszenia stosunków wodnych w rejonie nieruchomości oznaczonych działkami od [...] do [...]. Kolegium za wątpliwe uznało uzasadnienie o braku podstaw do objęcia tym wpływem działek nr [...] i dalszych z tego tylko powodu, że podwyższenie działki nr [...] nie graniczy z tymi działkami. Skoro bowiem spływ wody został skierowany w zagłębienie powstałe po podwyższeniu działki nr [...], to istnieje prawdopodobieństwo braku możliwości odpływu wód z działki nr [...], wobec wysokiego ich poziomu w utworzonym sztucznie zagłębieniu.

Zdaniem Kolegium, wskazanie jako głównej przyczyny zalewania gruntów nawalnych, długotrwałych opadów deszczu, napływu wód roztopowych, nie oznacza braku pogorszenia sytuacji przez działania dokonane na działce nr [...]. Kolegium za przedwczesną uznało też tezę biegłego, że dla poprawy sytuacji nie jest wystarczające wnioskowane przez skarżących przywrócenie stanu poprzedniego. Stwierdzenie biegłego, że "nie można tolerować dalszego zalewania działki nr [...] wodami powierzchniowymi z terenów zabudowy" powinno wzbudzić co najmniej wątpliwości, głównie z tego powodu, że teren ten, ze względu na usytuowanie, jest terenem zalewowym. W wyniku istniejącego jego ukształtowania i naturalnych spadków woda spływa z terenów wyżej położonych na niższe. Reasumując, Kolegium nakazało organowi I instancji uzupełnić wskazane braki, dokonać oceny zasadności nałożenia na Z. S. obowiązku w trybie art. 29 ust. 2 ustawy Prawo wodne, podkreślając, że najistotniejsze jest ustalenie, czy przy wykazywanej przez biegłego przyczynie niekorzystnych stosunków wodnych panujących na analizowanym terenie, działania na działce nr [...] przyczyniły się do ich pogorszenia, w efekcie szkodliwie wpływając na grunty sąsiednie.

Prezydent Miasta S. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]., znak [...], odmówił nakazania Z. S. przywrócenia stosunków wodnych na działce nr [...] lub wykonania stosownych urządzeń zapobiegających szkodom. Organ I instancji, po analizie zebranych dowodów uznał, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 29 ustawy Prawo wodne, zatem brak jest podstaw do nakazania przywrócenia stosunków wodnych na działce nr [...] lub wykonania stosownych urządzeń zapobiegającym szkodom.

Organ I instancji stwierdził także, że przywrócenie stosunków wodnych poprzez wybranie i wywiezienie usypanego gruzu na zaniżony teren nie poprawi stosunków wodnych.

Na skutek odwołania wniesionego przez J. K. i B. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...]r. znak:[...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że sprawa nadal wymaga wyjaśnienia w oparciu

o rzetelnie sporządzoną opinię przez biegłego. Wobec wątpliwości odnośnie możliwości uzupełnienia opinii sporządzonej przez dotychczasowego biegłego, organ odwoławczy uznał za konieczne rozważenie powołania nowego biegłego, który przeanalizuje dotychczas zgromadzone dowody i dokona analizy wszystkich wątpliwości podnoszonych w postępowaniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta S., decyzją z dnia [...]r. znak:[...], na podstawie art. 29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), nakazał Z. S. właścicielce działki o numerze [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] m. S. przywrócenie stosunków wodnych na przedmiotowej działce przez wykonanie rowów odwadniających lub usunięcie nasypu, w terminie półtora roku od uprawomocnienia się decyzji.

W obszernym uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania od złożenia wniosku przez J. K.

w dniu [...]r., opisał ustalenia i motywy swoich decyzji wydanych w dniu

[...]r. oraz motywy kolejnych decyzji kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]

Prezydent wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę zlecił wykonanie opinii geologicznej na okoliczność określenia przyczyn zalewania posesji przy ul. B. Opinię opracował Z. W. pracownik P.

Opinia geologiczna została wydana w oparciu o analizę map geologicznych, map sytuacyjno-wysokościowych oraz o wykonane sondowanie na obrzeżu działki nr [...]. Z mapy z [...]r. wynika, że działka nr [...] oznacza torf na piasku. Działki sąsiednie tj. [...]położone są w większej części na obszarze występowania piasków częściowo humusowych na pisakach zawodnionych, które tworzą wyższy nadzalewowy poziom tarasowy w dolinie I. Osady występujące na działce nr [...]-. Wschodnie części działek nr [...] położone są na torfach. Wykonanie sondowania potwierdziło analizę mapy geologicznej i map sytuacyjno-wysokościowych. Sondowanie wykonane zostało w środkowej części dawnego torfowiska i wskazało miąższość [...] m, która zbliżona jest do maksymalnej i będzie maleć w kierunku granicy torfowiska. Możliwe, że na działkach [...]miąższość osadów organicznych jest mniejsza, jednak należy podkreślić, że zmiana stosunków wodnych związana jest zarówno z podwyższeniem terenu na działce nr [...] i części działek przynależnych do posesji przy ul. B.

Torfowisko na obszarze działki nr [...] posiada w stropie warstwę namułów torfiastych, świadczącą o zwiększonej w ostatnich stuleciach dostawie substancji mineralnych, związanej z wylesieniem i wprowadzonej na ten obszar gospodarki rolnej. Osady organiczne posiadają wysoką pojemność wodną, dlatego mogły przyjąć większą ilość wody, ponadto przy bardzo dużych opadach lub zalewach powodziowych przechwytywały część wód, dzięki konfiguracji terenu stagnowały na torfowiskach. Wody te powoli wsiąkały w torf do warstwy wodonośnej, skąd były drenowane przez rzekę I., a w lecie częściowo odparowywały. Funkcja retencyjna torfowisk sąsiadujących z ul. B. od wschodu jest bezsprzeczna. Oprócz torfowisk istotną rolę drenującą odgrywały rowy. Na południe od ul. G. istniał system rowów odwadniających, uchodzących do rzeki I. Na północ od ul. G., w rejonie działki nr [...] nie istniały rowy odwadniające. Wybudowane w latach [...]-tych obwałowania wzdłuż koryta rzeki mogą pogorszyć odpływ wód. Inne zmiany stosunków wodnych związane były z urbanizacją omawianego rejonu. Utworzenie ulicy z zabudową jednorodzinną wzdłuż zachodniej krawędzi rozległego ostańca tarasowego (obecnie stadion sportowy), spowodowało, że działki od zaplecza znajdowały się na stoku, a nawet częściowo na obszarze torfowiska. Utwardzenie ulic i podwórek zwiększyło zakrycie terenu, co spowodowało zwiększenie się udziału spływu powierzchniowego kosztem infiltracji, w miejscu powstawania opadu. Wpłynęło to na zwiększenie zasilania wodami torfowiska na zachód od ulicy. Analiza map wykazała, że część działek przynależnych do zabudowań ul. B. znalazła się na torfowisku. Dla polepszenia warunków gospodarowania na części z nich, wykonano nasypy, podwyższające teren.

Na południowej części działki nr [...], która zajmowała głównie obszar torfowiska, nasyp powstał w ostatnich latach. Nasyp wykonany jest z gruzu budowlanego, w większości betonowego i gruntów mineralnych. Miąższość nasypu wynosi od [...] m. Powierzchnia nasypu znajduje się około [...] m powyżej wschodnich części działek [...] oraz około [...] m powyżej najniższych części działki nr [...]. Nasyp ten obejmuje ponad [...] % powierzchni działki nr [...]. Powstanie nasypów w omawianym rejonie, a w szczególności nasypu na działce nr [...] spowodowało istotną zmianę stosunków wodnych poprzez:

- powstanie obszaru o zmniejszonej przepuszczalności pionowej skąd woda opadowa, z uwagi na zmniejszoną możliwość infiltracji, spływa powierzchniowo

w kierunku zagłębień, jakie wytworzyły się, wskutek powstania nasypu, na granicznych częściach działek sąsiednich,

- zmniejszyła się wydatnie kubatura zagłębienia(dawniej torfowiska), przez co wody z opadów ekstremalnych gromadzą się tylko częściowo na niezasypanej pozostałości torfowiska, a część z nich stagnuje na najwyższych częściach działek sąsiadujących z działką nr [...],

- zmniejszeniu uległ obszar parowania wód powierzchniowych i gruntowych

(w okresie letnim), co wpływa na wydłużenie czasu występowania wysokiego położenia wód gruntowych na działkach otaczających działkę nr [...],

- wymienione wcześniej zmiany stosunków wodnych, doprowadziły prawdopodobnie do podniesienia się średniego poziomu położenia lustra wody w otoczeniu działki nr [...].

Prezydent Miasta S., mając na uwadze ustalenia ekspertyzy wykonanej przez Państwowy Instytut Geologiczny, dokonał ponownej analizy stosunków wodnych na terenie będącym przedmiotem postępowania i ustalił, że:

- zasypanie terenu działki nr [...] gruzem i innymi materiałami, spowodowało zmniejszenie przepuszczalności gruntu, w związku z czym woda dotychczas wsiąkająca w grunt spływa częściowo na teren sąsiedni.

Organ I instancji podkreślił, że sprawa przepuszczalności gruntów nie była wcześniej podstawą szczegółowego badania przez biegłego. Ekspertyza geologiczna ustaliła nowe aspekty sprawy. Wykazała, że bezpośrednia zmiana stosunków wodnych stanowi podstawy do wydania decyzji. W tych okolicznościach, organ I instancji stwierdził, że aby przywrócić stosunki wodne należy:

- usunąć nasyp z działki nr [...], doprowadzając do stanu poprzedniego lub

- wykonać system odwodnienia działki nr [...] odprowadzający wody zalewające działki sąsiednie do rzeki I.

W związku z powyższym, organ I instancji na podstawie art. 29 ust.3 ustawy

Prawo wodne zobowiązał właściciela działki nr [...] do wykonania systemu rowów odwadniających lub usunięcia nasypu z działki nr [...], co przywróci stosunki wodne do stanu pierwotnego.

Organ zawarł w decyzji pouczenie, że w przypadku wyboru wariantu związanego z wykonaniem systemu odwodnienia działki nr [...], należy wykonać projekt techniczny i uzyskać stosowne pozwolenie wodnoprawne - zgodne z art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. -Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz.2019 ze zm.).

Odwołanie od tej decyzji wniosła Z. S. domagając się uchylenia decyzji organu I instancji i wydania orzeczenia odmawiającego nakazania przywrócenia stosunków wodnych na działce nr [...], ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Z. S. w uzasadnieniu odwołania podniosła, że zgodnie z art. 29 ust.1 ustawy Prawo wodne właściciel nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich, czego zdaniem strony w niniejszej sprawie nie wykazano. Strona stwierdziła, że na jej gruncie nigdy nie było rowów odwadniających i zbiorników wodnych, dlatego w rozpatrywanej sprawie nie można mówić o zmianie stosunków wodnych. Zmiana stosunków wodnych wiąże się bowiem z konkretnym działaniem właściciela gruntów ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych. Podniosła też, że właściciele działek sąsiadujących z jej gruntem od strony B. od kilkudziesięciu lat odprowadzają wody opadowe i wody wypompowane z podtapianych piwnic na jej działkę. Kwestionując ekspertyzy wykonane przez biegłych odwołująca się podniosła, że zwiększenie spływów powierzchniowych pochodzących z opadów atmosferycznych na tereny niżej położone, spowodowały takie czynniki jak urbanizacja terenu, w tym utworzenie ulicy z zabudową jednorodzinną, wykonanie nawierzchni jezdni i chodników, utwardzenie podwórek z wcześniejszym podniesieniem rzędnych terenu. Natomiast niekorzystna sytuacja związana z podtapianiem ogrodów i posesji pomiędzy ulicami B., G. i T. spowodowana jest warunkami atmosferycznymi, stanem wałów przeciwpowodziowych i koryta rzeki I.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...]r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. S. - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w obszernym uzasadnieniu swojej decyzji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podniósł, że decyzja organu I instancji została wydana między innymi na podstawie art. 29 ust.2 ustawy Prawo wodne. Wydanie decyzji na tej podstawie wymaga niezwykle precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego. Mianowicie należy ustalić, jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, zwłaszcza czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak – kto jest sprawcą i na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiednie grunty. Dopiero poprawnie ustalona podstawa faktyczna może stanowić podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań i w konsekwencji podjęcia rozstrzygnięcia (vide wyrok NSA z dnia 14 maja 2008r. sygn. akt I OSK 613/2007).

Kolegium wskazało, że przesłanką do wydania nakazu, o którym mowa w art. 29 ust.3 ustawy Prawo wodne jest jednoznaczne stwierdzenie, że:

- doszło do zmiany stanu wody na gruncie wskutek działań właściciela tego gruntu,

- zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie.

Zmiana stosunków wodnych wiązać się musi z konkretnym działaniem właściciela gruntów, ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009r., sygn. akt: II SA/Bk 609/08).

Stosownie do art. 29 ustawy Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Zakaz ten obejmuje odprowadzanie wód i ścieków na grunty sąsiednie i ma charakter bezwzględny bez względu na to, czy odprowadzanie to stanowi źródło szkody. Jeśli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Badając sprawę w kontekście przesłanek wydania nakazu, o którym mowa

w art. 29 ust. 3 Prawo wodne, Kolegium na podstawie zebranych dowodów stwierdziło, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie (działce nr [...]), wskutek działania, właściciela tego gruntu i że zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie.

Powyższe ustalenia wynikają z następujących dowodów: wizji lokalnej dokonanej przez organ I instancji w dniu [...]r., podczas której dokonano analizy rzędnych terenu działki nr [...] względem działek sąsiednich na podstawie stanu rzeczywistego oraz stanu określonego na mapach z [...] r. i ustalono, że poziom działki nr [...] jest o około [...] cm wyższy względem działki nr [...]. Stwierdzono też, że teren działki nr [...] nawieziony jest piachem i gruzem, znajdują się też na niej odpady komunalnopodobne zwożone przez mieszkańców. Ustalono też, że teren działki nr [...] podniesiony został o około [...] cm, na około [...]% powierzchni, tj. do wysokości połowy działki nr [...]. Ponadto, z ekspertyzy biegłego wynika, że skutkiem działania właściciela działki nr [...] wystąpiły dłuższe okresy wsiąkania wód powierzchniowych na terenach zalewanych wodą oraz wskutek częściowego hamowania odpływu filtrujących wód podziemnych-gruntowych, jak też zmiany kierunku spływu wód, o czym przesądza stwierdzenie, iż w wyniku podwyższenia działki nr [...], wody powierzchniowe po intensywnych opadach z terenów zabudowy przy ul. B. na odcinku od działki nr [...] do połowy działki nr [...] spływają w kierunku niepodwyższonej części działki nr [...] o rzędnych [...] mnpm.

Kolegium przywołało również zapisy uczynione podczas rozprawy administracyjnej, na której obecni byli także: rzeczoznawca w zakresie budownictwa wodnego i melioracji wodnych oraz biegły z zakresu pozwoleń wodnoprawnych - autor opinii znajdującej się w aktach sprawy, oraz architekt miejski, z których wynika, że teren działki nr [...] podniesiony o około [...] cm., został nawieziony piachem oraz gruzem, na terenie tym znajdują się odpady komunalnopodobne, podwyższenie terenu na części działki nr [...] może mieć wpływ na pogorszenie stosunków wodnych, ale tylko na posesje położone przy ul. B., naprzeciw podwyższonego terenu (działki nr [...] i ewentualnie do połowy działki nr [...] a także, że obszar podniesienia części działki nr [...] wchodzi częściowo w teren nie objęty zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i częściowo w obszar, dla którego obowiązują ustalenia planu zagospodarowania, w tym zakaz zabudowy.

Kolegium wskazało też na pismo Terenowego Oddziału Zarządu Melioracji z dnia [...] r. znak: [...], w konkluzji którego zawarto opinię, że "podwyższenie terenu omawianych działek może mieć w niewielkim zakresie wpływ na posesje położone naprzeciw podwyższonego terenu z uwagi na fakt utrudnienia spływu wód powierzchniowych [...]".

Organ odwoławczy podniósł dalej, że ze sporządzonego przez biegłego "Uzupełnienia opinii technicznej dotyczącej określenia wpływu podwyższenia terenu części działki nr [...], na zmianę stosunków wodnych przy ulicy B. pomiędzy ulicą G. a ul. T.", z dnia [...] r. oraz "Aneksu do opinii...."

z dnia [...] r. wynika, że biegły analizując ukształtowanie terenu działki nr [...] i ewentualne zmiany w tym zakresie, stwierdził że jego podwyższenie w [...] roku na ok.- [...]% powierzchni warstwą około [...] cm gruntu dowiezionego z zewnątrz w postaci piasku częściowo wymieszanego z gruzem, spowodowało częściowe pogorszenie warunków odpływu wód powierzchniowych i gruntowych z "terenów zabudowy" od działki nr [...] do połowy działki nr [...] w stosunku do sytuacji przed podwyższeniem działki nr [...], w zakresie dłuższego wsiąkania wody.

Kolegium podniosło także, że organ I instancji zlecił wykonanie ponownej opinii geologicznej, którą wykonał Z. W. pracownik P. Z opinii tej wynika bezspornie, że powstały na południowej części działki nr [...] nasyp, wykonany jest z gruzu budowlanego, w większości betonowego i gruntów mineralnych.

Jego miąższość wynosi od [...] m. Powierzchnia nasypu znajduje się około [...] m powyżej wschodnich części działek nr [...] oraz około m. powyżej najniższych części działki nr [...]. Nasyp obejmuje ponad [...]% powierzchni działki nr [...].

Powstanie nasypu -w ocenie rzeczoznawcy - spowodowało istotną zmianę stosunków wodnych poprzez:

- powstanie obszaru o zmniejszonej przepuszczalności pionowej skąd woda opadowa, z powodu na zmniejszoną możliwość infiltracji, spływa powierzchniowo

w kierunku zagłębień, jakie wytworzyły się wskutek powstania nasypu, na granicznych częściach działek sąsiednich,

- zmniejszyła się wydatnie kubatura zagłębienia (dawniej torfowiska), przez co wody z opadów ekstremalnych gromadzą się tylko częściowo na niezasypanej pozostałości torfowiska, a część z nich stagnuje na najwyższych częściach działek sąsiadujących z działką nr [...],

- zmniejszeniu uległ obszar parowania wód powierzchniowych i gruntowych

(w okresie letnim), co wpływa na wydłużenie czasu występowania wysokiego położenia lustra wód gruntowych na działkach otaczających działkę nr [...],

- wskazane powyżej zmiany stosunków wodnych doprowadziły do podniesienia się średniego poziomu lustra wody w otoczeniu działki nr [...].

W ocenie Kolegium, analiza powyższych dowodów wskazuje na to, że zasadnie organ I instancji zobowiązał właściciela działki nr [...] do wykonania systemu rowów odwadniających lub do usunięcia nasypu z działki nr [...], w celu przywrócenia stosunków wodnych do stanu pierwotnego. Zdaniem Kolegium, z akt sprawy wynika, że właścicielka działki nr [...] dokonała zmiany stanu wody na gruncie poprzez usypanie z gruzu budowlanego, w większości betonowego i gruntów mineralnych nasypu, w wyniku czego znacznie zmniejszyła się przepustowość gruntu, tym samym podniósł się poziom lustra wody w otoczeniu tej działki, w konsekwencji czego zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, powodując podtapianiem ogrodów i posesji.

Kolegium ustaliło, też że na przedmiotowym terenie nigdy nie było rowu melioracyjnego. Z dowodów zebrach w sprawie wynika, że najbliższe urządzenia melioracyjne - rowy - znajdują się na działkach nr [...], czyli powyżej ul. T., oddalonej od działki nr [...] o około [...] metrów. Na działkach położonych przy ul. G. nie są zaewidencjonowane żadne urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, co zostało sprawdzone na podkładach mapowych i wykazach tych urządzeń oraz w księgach ewidencji urządzeń i budowli melioracji wodnych szczegółowych przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział Terenowy w S. Z pisma tego organu z dnia [....] r. wynika, że na obszarze objętym przedmiotowym postępowaniem nigdy nie było żadnego rowu melioracyjnego. Biegły również nie stwierdził, że pomiędzy ulicami G. i T. nie ma innych widocznych urządzeń melioracyjnych w postaci rowów. Śladu rowu nie ma też żadnego na około [...]% niepodwyższonej części działki nr [...] oraz na sąsiednich działkach nr [...] i innych. Jak podał biegły "wskazany podczas wizji terenowej przez skarżących rzekomy ślad po rowie w terenie stanowi lokalne naturalne obniżenie tego terenu".

Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że z zebranych dowodów w sprawie wynika,

że została spowodowana zmiana stosunków wodnych związana z konkretnym działaniem właściciela gruntu, ingerującego w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych. Między zmianą stosunków wodnych na gruncie, a szkodliwym wpływem na grunty sąsiednie wystąpił związek przyczynowy. W tej sytuacji, wystąpiły podstawy do nałożenia na właściciela działki nr [...] Z. S. obowiązku, o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne.

Z. S. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata D. N. zaskarżając powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzuciła:

- naruszenie art. 29 § 4 Prawa wodnego, polegające na nakazaniu skarżącej przywrócenia stosunków wodnych poprzez wykonanie systemu rowów odwadniających lub usunięcie nasypu podczas gdy, jak wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego, zmiana stosunków wodnych - o ile nastąpiła – to związana jest zarówno z podwyższeniem terenu na działce nr [...], jak i części działek przynależnych do posesji przy ul. B. ( [...] oraz [...] i [...]), a zalewanie posesji przy ul. B., tj. działek sąsiadujących z działką nr [...] jest spowodowane brakiem systemu odwodnienia rowami obszaru torfowiska występującego na działce nr [...], jak i na działkach [...], i w konsekwencji zobowiązanie skarżącej do wykonania nakazanego, lecz bliżej niedookreślonego przez organ systemu rowów odwadniających na działce nr [...], co nie doprowadzi do przywrócenia stosunków wodnych na danym obszarze, a dodatkowo decyzja nakazująca usunięcie nasypu jest dla skarżącej - w konsekwencji niewskazania przez organ obszaru oraz wysokości nasypu do usunięcia (przy sprzecznych opiniach biegłych) i wydania jej w tym zakresie w oparciu o niestanowcze opinie - niezrozumiała i niewykonalna.

Skarżąca zarzuciła też, że organ rozstrzygnął niejasności i wątpliwości

w opiniach biegłych (wzajemnie sprzeczne) - na niekorzyść skarżącej, a ponadto nie sprecyzował przedmiotowej decyzji, co jest jej istotną wadą (w tym ostatnim przypadku prowadzi na niemożności wykonania), co stanowi naruszenie art. 7, art. 77

§ 1 i 80kpa oraz art. 107 § 3 kpa.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła między innymi, że organ nakładając obowiązek wykonania systemu rowów odwadniających, nie może ograniczyć się do lakonicznego wywodu w uzasadnieniu decyzji w oderwaniu od całokształtu dowodów zebranych w sprawie. Organ musi wskazać przekonujące uzasadnienie co do przesłanek, na których oparł konkluzję, że wykonanie na działce skarżącemu systemu bliżej nieokreślonych (bez wskazania ich długości, przebiegu jak i jakichkolwiek innych obiektywnych kryteriów) rowów odwadniających spowoduje przywrócenie stosunków wodnych na danym terenie.

Skarżąca wskazała też, że z opinii geologicznej wynika, iż zmiana stosunków wodnych związana jest zarówno z podwyższenia terenu na działce [...], jak i na części działek przynależnych do posesji przy ul. B. ([...]). Jako przyczynę zalewania posesji przy ul. B. biegły wskazał też brak systemu odwodnienia rowami obszaru torfowiska występującego na działce nr [...] i części działek [...]. W celu poprawy stosunków wodnych na tym terenie, biegły proponuje wykonanie rowów zgodnie projektem W. K.. Z opinii

W K. wynika, że dla poprawy stosunków wodnych w rejonie zabudowy mieszkaniowej przy ul. B. oraz na terenach przyległych niezbędne jest wykonanie dwóch rowów opaskowych oraz rowu odprowadzającego wody do istniejącego przepustu wałowego z zasuwą łącznie z modernizacją przepustu. Biegły ten wskazał, że w celu poprawy stosunków wodnych należy wykonać prace nie tylko na działce [...], ale również na pozostałych działkach, należy też wykonać prace konserwacyjne i remontowe przepustu wałowego przy ujściu rowu [...] do rzeki I., szczególnie w zakresie sprawności klap samoczynnych oraz wykonanie prac remontowych przepustu wałowego z zasuwą.

Natomiast biegły Z. W. w swojej opinii wskazał, że zmiany stosunków wodnych związane były z urbanizacją omawianego rejonu, utworzeniem ulic z zabudową jednorodzinną. Utwardzenie ulic i podwórek, zwiększyło zakrycie terenu,

co spowodowało zwiększenie udziału spływu powierzchniowego kosztem infiltracji,

w miejscu powstania opadu. Biegły stwierdził też, że na północ od ulicy G., w rejonie działki nr [...] na początku [...] wieku, jak również obecnie nie istniały rowy odwadniające. Dlatego, zdaniem skarżącej, w celu przywrócenia stosunków wodnych na przedmiotowym terenie niewystarczającym i pozbawionym sensu w realiach spawy, jest wykonanie niedookreślonego i nie sprecyzowanego przez organ systemu rowów odwadniających na działce [...] bez wykonania prac na działkach wskazanych

w opinii W. K.

Organ dysponując dwiema odmiennymi w dużej mierze niestanowczymi opiniami biegłych, powinien w uzasadnieniu decyzji wskazać, które twierdzenia biegłych uważa za wiarygodne, a którym odmówił wiarygodności. Biegły W. K. w opinii technicznej stwierdził, że nasyp na działce nr [...] obejmuje powierzchnię ok.[...]%,

a teren działki został podwyższony o około [...] cm (co rodzi wątpliwości o ile – zgodnie z decyzją miałaby być obniżana) piaskiem wymieszanym z gruzem. Zasypano głównie zaniżenia terenowe, z tym że teren ten nie jest wyższy od przyległego do działki nr [...] terenu zabudowy. W związku z tym podwyższenie terenu na części działki

nr [...] może mieć negatywny wpływ na pogorszenie stosunków wodnych, ale jak wskazał biegły w bardzo niewielkim stopniu. Według biegłego W. K. główną przyczyną niekorzystnych stosunków wodnych w zakresie podtapiania terenów zabudowy mieszkaniowej jest brak jakichkolwiek melioracyjnych urządzeń odwadniających. Podwyższenie części terenu działki nr [...] nie wpłynęło bezpośrednio ani pośrednio na zmianę stosunków wodnych na działkach sąsiednich. Podniesienie terenu działki nr [...] cm nie spowodowało zmiany kierunku spływu wód.

Biegły Z. W. w opinii geologicznej stwierdził, że powierzchnia nasypu znajduje się około [...] m powyższej wschodniej części działek [...] oraz około [...] m. powyżej najniższej części działki nr [...] ,miąższość nasypu wynosi od [...] m do [...] m. Nasyp ten obejmuje ponad [...]% pow. działki [...].

Skarżąca podkreśliła, że organ w uzasadnieniu decyzji nakazującej usunięcie nasypu powinien co najmniej wskazać, które z twierdzeń biegłych uznał za udowodnione i dlaczego, w przeciwnym wypadku decyzja jest niezrozumiała

i niewykonalna.

Ponadto skarżąca wskazała, że zgodnie z opinią Z. W. całkowite przywrócenie stosunków wodnych do stanu pierwotnego może nastąpić przez usunięcie nasypu z działki nr [...], a poprawa stosunków wodnych jest możliwa po wykonaniu rowów odwadniających zgodnie z projektem biegłego W. K.. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, wykonanie decyzji organu I instancji w celu przywrócenia stosunków wodnych przez wykonanie niedookreślonych rowów odwadniających lub usunięcie nasypu, który nie został jednoznacznie określony w decyzji (poprzez wskazane powierzchni i grubości do usunięcia), w żaden sposób nie doprowadzi do poprawy stosunków wodnych, bez wykonania prac melioracyjnych na pozostałych działkach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Kolegium odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, że organ I instancji nakazując skarżącej przywrócenie stosunków wodnych poprzez wykonanie określonych prac, nie narzucił stronie sposobu technicznego ich wykonania. Strona może dokonać wyboru czy wykona wyłącznie system rowów melioracyjnych z usunięciem wykonanego nasypu, czy bez jego usunięcia. W każdym przypadku skarżąca jest zobowiązana uzyskać stosowne uzgodnienie tych prac z organem melioracji wodnych, który oceni zakres i skuteczność zakresu prac mających na celu przywrócenia stosunków wodnych. Wskazywanie przez skarżącą na obowiązek wykonania prac na gruntach sąsiadów,

w ocenie Kolegium zmierza w istocie od przeniesienia odpowiedzialności

za naruszenie przez stronę stosunków wodnych na właścicieli nieruchomi sąsiednich, co narusza art. 29 ustawy Prawo wodne. Pozostawienie skarżącej wyboru przywrócenia stosunków wodnych pod względem technicznym jest w niniejszej sprawie działaniem racjonalnym.

Uczestnicy postępowania J. K., M. K. i B. M. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skargę należało uznać za uzasadnioną.

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje,

w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, działania administracji publicznej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta w myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polega na ocenie zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust.3 ustawy z dnia

18 lipca 2001r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Art. 29 ust.1 pkt 1 ustawy stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Z brzmienia art. 29 ustawy, wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają ona na grunty sąsiednie.

Przepis art. 29 ust.3 ustawy stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Przepis ten przewidujący przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom ma charakter alternatywny o czym świadczy: "lub", a zatem wybór jednego ze sposobów przywrócenia naturalnego stanu wód na gruncie pozostawiony został uznaniu organu administracyjnego. Ratio legis tego przepisu jest wyeliminowanie szkodliwych zamian wprowadzonych na gruncie, a więc organ powinien nakazać taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22.01.2008r., sygn. akt II SA/LU 912/07).

Rozważając zasadność wyboru – przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, organ winien mieć na uwadze,

że nieruchomości sąsiedniej nie powinny dotykać skutki bezprawnej zmiany stosunków wodnych na gruncie, a podjęte rozstrzygnięcie winno zapewniać skuteczne zapobieżenie szkodom. Organ orzekający w ramach uznania administracyjnego, zgodnie z art. 7 k.p.a. winien mieć na uwadze słuszne interesy stron postępowania. Winien on zatem zastosować takie rozwiązanie, które przy spełnieniu wymogu skuteczności, będzie racjonalne i ekonomicznie uzasadnione, rozwiązanie to powinno zapewnić realizację interesów właścicieli nieruchomości na których grunt szkodliwość wpłynęła dokonana zmiana, jednocześnie nie powinno ono w sposób zbędny obciążać właściciela nieruchomości, który dokonał zmiany stanu wody na gruncie.

Zastosowanie unormowania art. 29 ust.3 ustawy, jak słusznie przyjęły organy orzekające, wymagało ustalenia, czy właścicielka działki nr [...] Z. S. swoim działaniem lub zaniechaniem spowodowała zmianę stanu wody na gruncie, a następnie ustalenie, czy może zachodzić związek przyczynowy pomiędzy spowodowaną zmianą, a szkodą dla gruntów sąsiednich.

Należy podkreślić, że przytoczony przepis art. 29 ustawy nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim. co do którego zgłoszono roszczenie. Innymi słowy rzecz ujmując, postępowanie administracyjne, prowadzone na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne ma wykazać zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, o których mowa w tym przepisie.

Istotą niniejszej sprawy było ustalenie czy działania skarżącej polegające

na podwyższeniu (wykonaniu nasypu) części działki nr [...] zmieniły stosunki wodne

w terenie w sposób określony w art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji w oparciu o zebrane dowody, prawidłowo ustaliły, że istotnie skarżąca wykonała podwyższenie (nasyp) działki nr [...]. Ustaleń tych organy dokonały w oparciu o ustalenia wynikające z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...]r., opinii biegłych W. K. i Z. W. oraz na podstawie wyjaśnień samej skarżącej.

Jednakże organy obu instancji orzekające w sprawie – co trafnie zarzuca skarżąca Z. S. – nie wskazały już w sposób precyzyjny obszaru i wysokości tego podwyższenia.

Ustalenia własne w tym przedmiocie organy zastąpiły przytaczaniem fragmentów

z dwóch różniących się istotnie opinii biegłych sporządzonych w rozpoznawanej sprawie.

Biegły W. K. w opinii technicznej stwierdził, że nasyp na działce nr [...] obejmuje powierzchnię około [...] %, a teren działki został podwyższony o około [...] cm. Natomiast biegły Z. W. w opinii geologicznej stwierdził,

że wykonany nasyp na przedmiotowej działce obejmuje ponad [...] % powierzchni działki, a miąższość nasypu wynosi od [...] m.

W realiach niniejszej sprawy trudno zatem mówić o jednorodnych opiniach, przy czym z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie bardzo wiadomo, na której opinii w istocie oparły się organy orzekające w sprawie.

W ocenie Sądu, podkreślenia wymaga okoliczność, że biegły W. K. – rzeczoznawca w zakresie melioracji wodnych wykonał "opinię techniczną w sprawie określenia wpływu podwyższenia trenu części działki nr [...], obręb [...] w S. przy ul. B. – na zmianę stosunków wodnych pomiędzy ulicą G. i ulicą T. Natomiast biegły Z. W. wykonał opinię geologiczną w sprawie określenia przyczyn zalewania posesji przy ul. B. S.

Niewątpliwie różne specjalności obu biegłych oraz różny zakres ich opinii,

a także odmienne ustalenia i wnioski końcowe opinii, nie zostały przez organy orzekające rozważone. Organy te bowiem nie dociekały czy powyższe opinie mogą być równoważnymi dowodami w sprawie, czy też jedna z nich powinna mieć charakter opinii wiodącej, a druga opinii uzupełniającej w zakresie w jakim biegły wydający opinię w zakresie stosunków wodno-prawnych nie posiadał wiedzy specjalistycznej z dziedziny geologii. Brak tych rozważań doprowadził do sytuacji, w której – jak wynika to z uzasadnień decyzji obu instancji – organy te oparły w zakresie ustalenia naruszenia przez skarżącą stosunków wodnych na opinii geologicznej Z. W., zaś sposób usunięcia tych naruszeń zaczerpnęły z opinii biegłego W. K., mimo że ten biegły w konkluzji swojej opinii stwierdził, że "podwyższenie terenu na części działki [...] – może mieć negatywny wpływ na pogorszenie stosunków wodnych, ale tylko w małym zakresie na posesje położone przy ul. B., położone naprzeciw podwyższonego terenu, dotyczy to działek m.inn. nr [...]. Natomiast na pozostałe działki w kierunku ulicy T. nie ma żadnego wpływu podwyższony teren działki nr [...]".

Z opinii W. K. nie wynika przy tym czy wykonanie proponowanych rowów opaskowych [...] ma zapobiegać skutkom konkretnego działania skarżącej czy też w ogóle ma prowadzić do poprawy stosunków wodnych na analizowanym terenie. Nie można bowiem w oparciu o lekturę tej opinii oprzeć się wrażeniu, że ten proponowany sposób usunięcia przyczyny zalewania działek sąsiadujących z działką [...], to działania kompleksowe, a nie naprawa stosunków wodnych wywołanych działaniem skarżącej.

Z opinii tego biegłego wynika bowiem, że "dla poprawy i uregulowania stosunków wodnych w tym rejonie proponuje: wykonanie dwóch rowów opaskowych [...] oraz rowu głównego [...] – odprowadzającego wodę do rzeki I. poprzez istniejący przepust wałowy z zasuwą z propozycją w kosztach robót:

- rów opaskowy [...] – od działki nr [...] do połowy działki nr [...]- wykonać po trasie granicy pomiędzy działką [...] a powyższymi działkami, podział robót: [...] % właścicielka działki nr [...] % właściciele działek od [...]

- rów opaskowy [...] - do wykonania przez właścicieli działek od nr [...] do ul. T.,

- rów główny [...] – wszyscy właściciele działek – solidarnie, zainteresowani regulacją stosunków wodnych, z podziałem kosztów wg zasady w melioracjach terenów rolnych tzw. "obszaru konkurencyjnego"."

Jak była już o tym mowa wyżej, decyzja wydana na podstawie art. 29 ust.3 ustawy Prawo wodne, jest decyzją nakładającą na jej adresata określone obowiązki,

a zatem obowiązki te muszą być tak skonkretyzowane, aby decyzja taka nadawała się do wykonania.

Trafny jest zatem zarzut skargi, że zaskarżona decyzja nie precyzuje czynności, do których skarżąca została zobowiązana. Ponadto organy w sposób sprzeczny z art. 29 ust.3 ustawy pozostawiły stronie wybór środka mającego na celu przywrócenie stosunków wodnych.

Z powyższych względów, Sąd uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zaś organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji naruszenia te powielił, a dodatkowo naruszył art. 138 § 1 k.p.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią powyższe zapatrywania Sądu, określą precyzyjnie powierzchnię, wysokość i miejsce położenia tej części działki, którą skarżąca podwyższyła, a następnie dokonają wyboru sposobu i środka w celu przywrócenia stosunków wodnych na działce [...].

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 lit. "a" i "c" w związku

z art. 135 ustawy Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt I sentencji.

W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo

o postępowanie przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania uiszczonego w sprawie wypisu od skargi i kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.

Na podstawie art. 152 powyższej ustawy, Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.