Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3559/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 145 par. 1 pkt 5.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 106 par. 3.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz J. C. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 3559/13

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, po rozpatrzeniu odwołania J. C., utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r., w sprawie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego J. C. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach:

od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 26 kwietnia 2011 roku (w ramach wpisu pod numerem 101/1991, tj. działalności jednoosobowej pod firmą J. C. );

od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 5 lutego 2012 roku (w ramach wpisu pod numerem 5275/95, tj. Firmy I. " C. " J. C. ).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezes wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. – Inspektorat w O. zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia przez J. C. pozarolniczej działalności na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej wydanych przez Urząd Miejski w S. i Urząd Miasta B.

Wskazał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej dnia 30 września 2004 r. a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Z dniem 20 września 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw.

Zgodnie z brzmieniem art. 66 ust. 1 lit c ustawy o świadczeniach obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, zdrowotnym, chorobowym, wypadkowym podlegają w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność określa art. 8 ust. 6 pkt. 1 ustawy o systemie.

Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Organ stwierdził, że z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez M. Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że J. C. posiada wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, przeniesiony do CEIDG na podstawie danych z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta B. pod numerem [...], ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności na dzień [...] lipca 1991 r. Ubezpieczona dokonała zawieszenia powyższej działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej od dnia 27 kwietnia 2011 r. na przewidywany okres 24 miesięcy, tj. do dnia 27 kwietnia 2013 r.

Ponadto J. C. posiadała do dnia 5 lutego 2012 r. wpis do CEIDG przeniesiony na podstawie danych z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta S. pod numerem [...], ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania działalności na dzień 23 listopada 1995 r. oraz daty zaprzestania wykonywania tejże działalności na dzień 28 grudnia 2004 r. Wpis został wykreślony z CEIDG z dniem 6 lutego 2012 r. Zainteresowana nie dokonywała zawieszenia powyższej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w O. ustalił także, iż w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do nadal J. C. posiada tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych warunkujący zwolnienie z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, zatem spełnia warunki do objęcia z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jedynie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Ponadto M. Oddział Wojewódzki NFZ w K. ustalił, w oparciu o dane figurujące w Centralnych Bazach Osobowych, że ww. została zgłoszona od dnia 1 marca 2004 r. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z kodem tytułu ubezpieczenia: 2500, tj. jako emeryt lub rencista zamieszkały w Polsce, którego składka na ubezpieczenie zdrowotne jest finansowana przez świadczeniobiorcę. Organ wskazał, że z uwagi na wprowadzenie systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 stycznia 1999 r., przyjęto jako datę początkową objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym również dzień 1 stycznia 1999 r. W okresie tym obowiązywały również kolejno trzy ustawy zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy o działalności, w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej i w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w których dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej

Przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy o działalności, ustawy prawo działalności oraz przepisy ustawy o swobodzie działalności które określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uchylonego z dniem 31 grudnia 2011 r., zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Obowiązujący od 20 września 2008 r. art. 14a ustawy o swobodzie działalności usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników i w tym okresie osoba która dokonała zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, określonemu w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach.

Organ powołując się na stanowisko orzecznictwa stwierdził, że na skutek zaistnienia domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu.

Prezes NFZ wyjaśnił, że M. Oddział Wojewódzki NFZ poinformował J. C. o toczącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz wskazał 7 dniowy termin na dosłanie kopii posiadanych dokumentów w sprawie, jak również zgłoszenie uwag, wniosków oraz wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów.

Ubezpieczona oświadczyła, że zgłosiła zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej prowadzonej w ramach wpisów pod numerem [...] oraz [...] z uwagi na zaprzestanie prowadzenia tejże działalności, oraz, że nie osiągała z ww. tytułu dochodów. Do wyjaśnienia dołączyła pismo z dnia [...] maja 1993 r., skierowane do Urzędu Skarbowego w O., zawiadamiające o całkowitym zawieszeniu działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą H."J." [...] J. C. . Ponadto, poinformowała organ ewidencyjny, tj. Urząd Miejski w B., o zawieszeniu działalności gospodarczej z dniem 8 lipca 1992 r., z uwagi na wydzierżawienie firmy osobie trzeciej, która nie wywiązuje się z zobowiązań z tytułu umowy dzierżawy. Powyższe dane dotyczą działalności gospodarczej objętej wpisem do ewidencji pod numerem [...].

Z pism z dnia [...] grudnia 2004 r., skierowanych do banku oraz Urzędu Miasta w S., wynika natomiast, iż J. C. zwróciła się o likwidację konta firmy H. " C. " J. C. , prowadzonej w ramach wpisu pod numerem [...], w związku z zawieszeniem działalności, a zarazem wystąpiła do organu ewidencyjnego o nadanie PKD dla tejże firmy. Kolejnym pismem skierowanym do ww. organu ewidencyjnego, z dnia [...] marca 2007 r., ubezpieczona poinformowała o dalszym zawieszeniu pozarolniczej działalności, aż do odwołania, wskazując zarazem, iż spełniła wymóg uaktualnienia wpisu zgodnie z PKD.

Nadto, pismem z dnia [...] grudnia 2004 r., J. C. powiadomiła Urząd Skarbowy w O. o zamiarze zawieszenia tejże działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 2005 r. z uwagi na brak obrotów w handlu.

Ubezpieczona nadesłała także formularz ZUS ZWPA - wyrejestrowanie płatnika składek wypełniony w dniu 3 stycznia 2005 r., z datą wyrejestrowania firmy I. "C. " J. C. z dniem 1 stycznia 2005 r.

W oparciu o ww. dokumentację M. Oddział Wojewódzki NFZ stwierdził, że J. C. powiadomiła organy ewidencyjne oraz właściwy Urząd Skarbowy o zamiarze zawieszenia działalności gospodarczych: działalności objętej wpisem pod numerem [...] - od dnia 8 lipca 1992 r., oraz od dnia 2 maja 1993 r. w Urzędzie Skarbowym, oraz działalności objętej wpisem pod numerem [....] - od dnia 1 stycznia 2005 r. Niemniej, w ocenie organu, zgłoszenie zawieszenia ww. działalności nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, że każda z ww. działalności nie była prowadzona po deklarowanej dacie jej zawieszenia.

[...]OW NFZ w K. ponownie zwrócił się do strony o nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego, potwierdzającego brak przychodów z tytułu działalności gospodarczej pod firmą J. C. - począwszy od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 26 kwietnia 2011 r., tj. do dnia zawieszenia wykonywania działalności w CEIDG, oraz z tytułu działalności gospodarczej pod firmą I."C. " J. C. - począwszy od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 5 lutego 2012 r., z uwagi na wykreślenie wpisu z CEIDG z dniem 6 lutego 2012 r. Poproszono także o wyjaśnienie przyczyn niedokonania formalnego zawieszenia, względnie likwidacji działalności gospodarczej pod firmą J. C. w organie gminy od dnia 20 września 2008 r., skoro działalność ta została faktycznie zawieszona z dniem 8 lipca 1992 r. (zgodnie z informacją skierowaną do UM w B.) lub z dniem 2 maja 1993 r. (według informacji skierowanej do Urzędu Skarbowego w O. ). Analogiczne zapytanie zadano o działalność gospodarczą pod firmą I. " C. " J. C. , która zgodnie z oświadczeniem Ubezpieczonej została faktycznie zawieszona z dniem 1 stycznia 2005 r., tj. z datą wskazaną w piśmie skierowanym do Urzędu Skarbowego w O. oraz w formularzu ZUS ZWPA.

W odpowiedzi zainteresowana nadesłała szczegółowe wyjaśnienie wraz z postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] czerwca 2012 r., o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, tj. potwierdzenia, iż w okresach od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 26 kwietnia 2011 r. oraz od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 5 lutego 2012 r. nie osiągała obrotów i dochodów oraz nie składała deklaracji rozliczeniowych z firm: H. J. C. z siedzibą w B. oraz I. "C. " J. C. . Odmowę uzasadniono faktem, że w okresach wskazanych we wniosku składała ona deklaracje rozliczeniowe, w których wykazywała kwoty obrotów i dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie oraz w formie spółek.

W złożonym wyjaśnieniu, z dnia [...] lipca 2012 r., ubezpieczona ponowiła oświadczenie o pisemnym zawieszeniu obu ww. działalności gospodarczych, które skutkowało brakiem dochodów i nieosiąganiem obrotów od dat wskazanych jako daty zawieszenia działalności. W szczególności uzasadniła niedokonanie likwidacji powyższych działalności gospodarczych brakiem takiego wymogu w odnośnym okresie oraz przekonaniem, że wobec długotrwałego braku obrotów i nieosiągania zysków ww. firmy nie podlegają obowiązkowi opłacania podatku oraz składek w ZUS, natomiast podlegają likwidacji z urzędu. Ubezpieczona nadmieniła, że informację o dalszym istnieniu wpisów w ewidencji powzięła w sytuacji wezwania przez organ ewidencyjny do aktualizacji wpisu, podkreślając zarazem kwestię zmian w przepisach dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej.

W treści złożonego odwołania J. C. podtrzymała swoje oświadczenia złożone w trakcie postępowania, jednocześnie oświadczając, że prowadziła do niedawna działalność gospodarcza w formie spółki jawnej i z tego tytułu podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu, jednak nie była to działalność wskazana w zaskarżonej decyzji. Ponadto z treści zapisów wskazanych w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej przeniesionych z Ewidencji prowadzonej przez Prezydenta Miasta S. pod numerem [...], wynika, że w ewidencji wpisano, że odwołująca zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej z dniem 28 grudnia 2004 r.

Odnośnie działalności gospodarczej prowadzonej w ramach wpisu pod numerem [...], tj. działalności jednoosobowej pod firmą J. C. odwołująca oświadczyła, że w miejscu niegdysiejszej huty szkła w B., od 1994 r. prowadzona jest działalność w zakresie handlu i produkcji obuwia, przez inny podmiot tworzony z jej udziałem.

Następnie strona pismami z dnia 27 sierpnia 2012 r. oraz 28 sierpnia 2012 r. uzupełniała treść odwołania o dodatkowe dokumenty:

kopia zeznania podatkowego PIT - 36L za rok 2011, w treści którego zawarto informację, że uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. jako wspólnik spółki "L. J. Spółka Jawna J. D., J. C. ", nr REGON [...] ,

kopia zeznania podatkowego PIT - 36L za rok 2010, w treści którego zawarto informację, że uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. jako wspólnik spółki "H.i D.D. J i C. J." nr REGON [...],

kopia zeznania podatkowego PIT - 36L za rok 2009, w treści którego zawarto informację, że uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł., jako wspólnik spółki "H.i D. J. D., J. C. - Spółka Jawna." , nr REGON [....],

kopia zeznania podatkowego PIT - 36L za rok 2008, w treści którego zawarto informację, że uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł., jako wspólnik spółki "H. H. i D. J. D., J. C. - Spółka Jawna." , nr REGON [...],

kopia zeznania podatkowego PIT - 36L za rok 2007, w treści którego zawarto informację, że uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł., jako wspólnik spółki "H.H. i D. I.L.- J. J. D., J. C. - Spółka Jawna." , nr REGON [...],

kopia zeznania podatkowego PIT - 36L za rok 2006, w treści którego zawarto informację, że uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł., jako wspólnik spółki "H. H. D. I. E.L. J. J C. , J D.", nr REGON [...],

kopia zeznania podatkowego PIT - 36L za rok 2005, w treści którego zawarto informację, że uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [....] zł., jako wspólnik spółki "H. H. i D. I.– E.L. – J.J.D., J. C. - Spółka Jawna.", nr REGON [...],

kopia zeznania podatkowego PIT - 36L za rok 2004, w treści którego zawarto informację, że uzyskała przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł., jako wspólnik spółki "L.– J. J.D., J. C. S.C.", nr REGON [...].

Prezes wskazując, na treść art. 82 ust. 3 ustawy o świadczeniach i art. 82 ust. 5 ww. ustawy stwierdził, że J. C. prowadząc działalność gospodarczą w formie spółki jawnej oraz inną działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej jest zobowiązana opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie od każdego rodzaju działalności. Dodał, że podobne zapisy znajdowały się w art. 24 ust. 1 i 2 wstawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 września 2001 r.

Prezes NFZ uznał, iż materiał dowodowy wymaga uzupełnienia i zwrócił się do odwołującej o nadesłanie dowodów, które poświadczyłyby, że po dniu 28 grudnia 2004 r., nie uzyskała przychodów w ramach firmy H. H. i D.I. " C. " J. C. , prowadzonej w ramach wpisu pod numerem [...] oraz po roku 1999 nie uzyskała przychodów w ramach działalności gospodarczej prowadzonej w ramach wpisu pod numerem [...] informując jednocześnie, iż dowodem takim może być oryginał lub poświadczona za zgodność z oryginałem kopia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego wykazująca, jakie przychody w ramach jakich działalności gospodarczych uzyskała po dniu 1 stycznia 1999 r.

W odpowiedzi odwołująca przesłała m. in. Kserokopię zaświadczenia Burmistrza Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w treści którego zawarto informację, że J. C. z dniem [...] marca 1994 r. zawiadomiła Urząd Miasta B. o fakcie zawieszenia działalności gospodarczej – H. S. "J." oraz do dnia wydania przedmiotowego zaświadczenia nie wpłynęło zawiadomienie o jej wznowieniu oraz kserokopię pisma z dnia [...] marca 1994 r. skierowanego do Urzędu Miasta B. informujące, iż z dniem [...] lipca 1992 r. H. S. "J." została wydzierżawiona i od tamtego momentu została zawieszona działalność produkcyjna.

Organ podniósł, że zaprzestanie działalności produkcyjnej w zakresie huty szkła nie jest równoznaczne z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Może ona być prowadzona nadal, np. w zakresie dzierżawy środków produkcji (hala przemysłowa, maszyny, infrastruktura).

Ponadto odwołująca załączyła wydruki komputerowe zeznań podatkowych za lata 2004 - 2011. i wniosła o zwrócenie się do Urzędu Skarbowego w O. o odpisy zeznań podatkowych za poprzednie lata mimo, iż została poinformowana, że zgodnie z art. 299 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa Narodowy Fundusz Zdrowia nie został wymieniony wśród instytucji, którym organy podatkowe udostępniają informacje zawarte w aktach spraw podatkowych.

Odnosząc się do złożonych przez stronę wniosków dowodowych Prezes, wskazując na stanowisko doktryn oraz orzecznictwa wyjaśnił iż "(...) dowód z przesłuchania stron może być przeprowadzony posiłkowo jedynie wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy".

Prezes NFZ podniósł, że ponownie zwrócił się o nadesłania dowodów, które poświadczyłyby twierdzenie, że zaskarżona decyzja nie została podpisana przez organ, czyli dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego NFZ lub osobę w imieniu organu upoważnioną, wskazując jednocześnie, że dowodem takim może być oryginał lub poświadczona za zgodność z oryginałem kopia zaskarżonej decyzji. Ponadto dokumentacja dotychczas składana przez odwołującą w sprawie może zostać uznana za kopie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem albowiem kserokopie te zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez osobę do tego nieuprawnioną. Jednocześnie poinformowano odwołującą, o treści art. 76a k.p.a. Na powyższe pismo J. C. nie udzieliła odpowiedzi.

Prezes podkreślił fakt odmowy wydania zaświadczenia poświadczającego twierdzenie odwołującej oraz wskazanie, że w okresach wskazanych we wniosku składała deklaracje rozliczeniowe, w których wykazywała kwoty obrotów i dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie oraz w formie spółek - przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. i stwierdził, iż nieprawdziwe jest twierdzenie zawarte w treści odwołania, że nie prowadziła działalności gospodarczej, gdyż w zeznaniach podatkowych wykazała przychody ze spółki cywilnej.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie ma fakt prowadzenia przez J. C. dwóch działalności gospodarczych: indywidualnie oraz w formie spółki "H. H.i D. I.– E. L.– J. J.D., J. C. - Spółka Jawna".

Ponadto zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o świadczeniach Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przeprowadzają kontrolę wykonywania obowiązków płatników w zakresie zgłoszenia ubezpieczonych do Funduszu i opłacania składki.

Organ dodał, że zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. C. , zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Podniosła zarzut naruszenia:

przepisów postępowania administracyjnego mający wpływ na wynik sprawy, a to:

art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 109 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych polegające na odmowie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów, których przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności dowodów z zeznań świadków, oględzin oraz przesłuchania skarżącej,

art. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. polegające na zaniechaniu przez organ przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy w okresie utrzymywania się w wpisu skarżącej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej uprzednio przez Urząd Miejski w S. oraz Urząd Miasta B., a obecnie w CEIDG skarżącą faktycznie prowadziła taką działalność, a w konsekwencji brak należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy,

art. 80 K.p.a. i wyrażonej w nim zasady swobodnej oceny dowodów poprzez pominięcie przez organ złożonych w toku postępowania dowodów w postaci odpisów zeznań podatkowych za lata 2004 - 2011, jak też niedokonanie oceny ich znaczenia i wartości jako dowodu na okoliczności podnoszone przez skarżącą,

art. 78 § 1 i art. 86 K.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu w sprawie dowodu z przesłuchania skarżącej, pomimo iż w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ, nie zostały wyjaśnione wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy,

art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewskazanie powodów zaniechania przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków i oględzin wnioskowanych przez stronę,

art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na orzeczeniu przez organ II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy została ona wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie;

i przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c) ustawy o świadczeniach w zw. z art. 2 ustawy z dnia z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niezastosowanie i pominięcie faktu, że prowadzenie działalności gospodarczej nie jest uzależnione od wpisu do działalności gospodarczej, a polega na rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej zarobkowej, wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły,

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c) ustawy o świadczeniach w zw. z art. 14a i art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej o zawieszeniu działalności i wykreślenie wpisu mają charakter konstytutywny i decydujący dla ustalenia w jakim okresie dany podmiot faktycznie prowadził działalność gospodarczą;

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, iż stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Jak stanowi art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza z jednej strony obowiązek sądu zbadania w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a z drugiej daje mu w konsekwencji możliwość uwzględnienia skargi także z innych powodów niż wskazane w niej przez stronę skarżącą.

Ta ostatnia sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, kiedy to Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, mimo że co do zasady nie podzielił zasadności argumentacji skarżącej, która legła u podstaw skargi wniesionej przezeń na tę decyzję. Stało się tak dlatego, że skarżąca złożyła do akt dokumenty które wcześniej -jak wynika z akt administracyjnych sprawy nie były organowi znane, a w świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów mogły mieć wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia, gdyby organ wziął je pod uwagę i poczynił na tym tle odpowiednie ustalenia. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji-nie znanych organowi załatwiającemu sprawę, jest podstawą wznowienia postępowania. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa stanowi, że sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. (...) 2. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

Przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów; analogicznie wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 listopada 1998 r., III SA 1226/97, LEX nr 35503, czy wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1256/10, LEX nr 744959.

Okoliczności faktyczne należy uznać za nieznane w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. również wtedy, gdy mimo sygnalizowania o nich przez stronę, nie zostały objęte postępowaniem wyjaśniającym; por. też wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, OSP 2001, z. 2, poz. 21: "użyte w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyrazy "wyjdą na jaw" (...) oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności organowi (...), a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu", por. też wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II GSK 889/09, LEX nr 746308.

Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy; podobnie wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2000 r., V SA 1885/99, LEX nr 50152: "Przez nową okoliczność istotną dla sprawy (...) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego"; por. też wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007 r., I OSK 429/06, LEX nr 348005: "Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie zachodziła wówczas, gdy ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi wydającemu decyzje są istotne dla sprawy, to znaczy dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych".

Przeprowadzenie przez sąd, z urzędu lub na wniosek strony, dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., pozostaje w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Pozwala bowiem ocenić czy dowód z dokumentu jest nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, nieznanym organowi, który wydał decyzję, mogącym stanowić podstawę do przyjęcia, iż spełnione są warunki do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ocena sądu zaś przeprowadzonego dowodu uzupełniającego z dokumentu, który nie był znany organowi, może prowadzić do wniosku, iż zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2011 r., sygn. II OSK 807/11; wyrok z 8 czerwca 2009 r., sygn. I OSK 1110/08; wyrok z 28 listopada 2007 r. sygn., I OSK 1640/06; wyrok z 14 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1321/05).

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny z urzędu uchyla zaskarżony akt, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 27 marca 2009 r. II OSK 151/09, Lex nr 486351). Nowa okoliczność lub dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nie znany organowi, jest taką przesłanką. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie stoi na stanowisku, że obowiązek uchylenia decyzji powstaje w razie stwierdzenia wystąpienia jednej z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 kpa; zatem w każdym wypadku objętym dyspozycją tego przepisu (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski-Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, LexisNexis Warszawa 2007, str. 452-453 oraz T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis Warszawa 2008, str. 524.). Rozumienie użytego w ww. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa terminu "naruszenie prawa", aczkolwiek mogącego się kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi zarzuca się działanie sprzeczne z przepisami prawa procesowego lub materialnego, winno bowiem uwzględniać szeroko pojmowane wady w konkretyzacji uprawnień i obowiązków strony postępowania, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu wydającego decyzję. W takim wypadku każda podstawa wznowienia (w tym z art. 145 § 1 pkt 5 kpa) może być przesłanką uchylenia decyzji przez sąd administracyjny (por. T. Kiełkowski-Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, Przegląd Prawa Publicznego 2008/4/59 oraz J.P. Tarno-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, LexisNexis Warszawa 2008, str. 360-361, który akcentując obowiązek organu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, podniósł m. in., że jeżeli w dacie wydania decyzji istnieje dowód, który nie jest znany organowi, to decyzja wydana z jego pominięciem zapada z naruszeniem przepisów postępowania, choć nie zawsze winę za pominięcie tego dowodu można przypisać organowi).

Sąd niniejszym wyrokiem nie przesądza o żadnym z możliwych kierunków wyniku ostatecznego rozstrzygnięcia tej kwestii, gdyż nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Należą one bowiem do wyłącznej kompetencji organu. Sąd może jedynie zbadać, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ odpowiadają prawu, w tym czy zostały poczynione zgodnie z regułami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że podstawą orzekania Sądu jest materiał dowodowy zgromadzony i oceniony przez organ administracji w wyniku toczącego się przed nim postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 200 ppsa.