Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 182/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 39
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: par. 2 ust. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę


UZASADNIENIE

A. S. (dalej: "Skarżąca") złożyła [...] marca 2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na 2012 rok. Decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał Skarżącej płatność rolnośrodowiskowej na rok 2012 na kwotę 4.586,00 zł. Płatność ta została przekazana na rachunek bankowy Skarżącej wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów [...] lutego 2013 r.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. Skarżąca złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na 2013 rok. Decyzją z [...] października 2013 r. nr [...] organ przyznał wnioskowaną płatność rolnośrodowiskową na kwotę 4.606,00 zł. Płatność została przekazana na rachunek bankowy Skarżącej.

Skarżąca złożyła też wnioski kontynuacyjne o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2014, 2015 i 2016 rok. Decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przyznał Skarżącej płatność rolnośrodowiskowej na rok 2014 na kwotę 4.646,00 zł i przekazał płatność na rachunek bankowy Skarżącej wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów [...] listopada 2011 r., zaś decyzją z [...] maja 2016 r.t nr [...] ten sam organ przyznał Skarżącej wnioskowaną płatność na rok 2015 w kwocie 4.586,00 zł i przekazał ją na rachunek bankowy Skarżącej.

W dniach [...] października 2016 r. w gospodarstwie Skarżącej została przeprowadzona a kontrola w zakresie działania - Program rolnośrodowiskowy, podczas której stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej. Następnie decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] organ przyznał Skarżącej płatność na rok 2016 w kwocie 3.523,06 zł.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wszczął wobec Skarżącej postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych na mocy decyzji nr [...] z [...] grudnia 2012 r., nr [...] z [...] października 2013 r., nr [...] z [...] października 2014 r. i nr [...] z [...] maja 2016 r. i decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] ustalił Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 4.331,76 zł.

Dyrektor P. Oddziału ARiMR w Ł. decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...] ponownie ustalił Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 4.331,76 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor P. Oddziału ARiMR

w Ł. skarżoną do Sądu decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512) i wskazał, że Skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok zobowiązała się do realizacji zobowiązań wynikających z przedmiotowego wniosku przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania, czyli od 15 marca 2012 r. do 14 marca 2017 r. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji z [...] grudnia 2012 r, i wynikało z § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.).

Organ wskazał, że powodem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2012-2015 jest stwierdzenie w wyniku kontroli na miejscu nieprawidłowości wynikających z niespełnienia wymogów określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), zwanego dalej "Rozporządzeniem rolnośrodowiskowym". Organ wskazał, że w sprawie znalazł zastosowanie przepis § 39 ust. 1 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Organ wyjaśnił, że ujawnione w toku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego uchybienia w przestrzeganiu przez Stronę wymogów dla pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, wariantu 1.1-zrównoważony sposób gospodarowania, polegające na nieprzestrzeganiu prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich, powodują konieczność zwrotu nienależnie wypłaconych płatności stosownie do art. 35 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. 181 z 20.06.2014, str. 48). Waga stwierdzonej niezgodności w ramach realizacji pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, wariantu 1.1 - zrównoważony sposób gospodarowania polegająca na nieprzestrzeganiu prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym (kod błędu SI), ustalona na podstawie kryteriów wskazanych w art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. została określona na 32,1730 % zmniejszenia płatności (dot. działki rolnej A1 o powierzchni 3,05 ha).

Organ stwierdził, że skoro zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest zobowiązaniem wieloletnim, organ I instancji zobligowany był w oparciu o art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. i § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. do zastosowania zmniejszenia pomocy dokonanego w roku 2016 również do kwot pomocy wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych, tj. płatności za lata 2012-2015.

Następnie organ wyjaśnił, że przedmiotem sprawy było ustalenie, czy Skarżąca pobrała nienależnie lub nadmiernie płatności rolnośrodowiskowe za lata 2012 – 2015. Organ wyjaśnił, że powołany przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR obejmuje swoim zakresem nienależne lub nadmierne pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie z powodu niedotrzymania warunków 5-letniego okresu zobowiązania. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił Skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności wynikającą z nieprzestrzegania wymogów w ramach poszczególnych wariantów określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego - art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w związku z § 39 ust. 1 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r.

Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie znajdują zastosowania przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Wskazał, że ustalona kwota nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych (za rok 2012 w wysokości 1.082,94 zł, za rok 2013 w wysokości 1.082,94 zł, za rok 2014 w wysokości 1.082,94 zł i za rok 2015 w wysokości 1.082,94 zł) przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 w związku z art. 36 pkt g) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Bez wpływu na to rozstrzygnięcie pozostaje wskazany przez organ I instancji kurs wymiany odnoszący się do 2014 roku, bowiem i tak ustalona kwota do zwrotu znacznie przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro.

Organ rozważył też sytuację Skarżącej pod względem wystąpienia jednej z kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany. Stwierdził jednak, że Skarżąca nie przedstawiła dowodów wystąpienia siły wyższej.

Rozważając zaś zastosowanie w sprawie przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności pod względem zmniejszenia organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że powyższy przepisy regulujące tą kwestię nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem zwrot nienależnie pobranych płatności jest wynikiem niespełnienia wymogów określonych w załączniku nr 3 do Rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r.

Organ przeanalizował też przepis art. 7 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich ora/, zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L Nr 227 str. 69 z 31.07.2014 r. – Rozporządzenie nr 809/2014), jednak przyjął, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności, gdyż przekazana płatność rolnośrodowiskowa za 2012 rok w dniu [...] lutego 2013 r., za 2013 rok w dniu [...] listopada 2013 r., za 2014 rok w dniu [...] listopada 2014 r. i za 2015 rok w dniu [...] maja 2016 r. na rachunek bankowy wskazany przez Skarżącą we wniosku o wpis do ewidencji producentów nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność została przyznana Skarżącej na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] grudnia 2012 r., z [...] października 2013 r., z [...] października 2014 r. i z [...] maja 2016 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej. Płatność ta została przyznana w oparciu o złożony wniosek, zatem przekazanie płatności nie nastąpiło wskutek pomyłki ARiMR. W roku 2016 ujawniono natomiast uchybienia w przestrzeganiu przez Skarżącą wymogów w ramach poszczególnych wariantów określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 roku. W przypadku zaś nieprzestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów istnieje - co do zasady - podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty pobranych płatności przypadających do zwrotu w oparciu o art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. i § 39 ust. 1 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 roku.

Końcowo organ podkreślił, że wywiązanie się z obowiązków przyjętych w ramach programu ocenić trzeba w całym okresie 5-letniego zobowiązania, a stwierdzenie uchybień w realizacji tego programu oznacza niedotrzymanie zobowiązania i powoduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności za cały okres ich pobierania.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku, zaskarżając decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR w całości i zarzucając:

-niezastosowanie art. 64 ust. 2 pkt. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku, w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/20 polegające na bezpodstawnym zastosowaniu sankcji administracyjnej przy jednoczesnym zaniechaniu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem przyjęciu istnienia niezgodności w sytuacji jej faktycznego braku;

- naruszenie art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak jasnego i przekonywującego uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych na mocy decyzji nr. [...] z [...] grudnia 2012, decyzji nr [...] z [...] października 2013, decyzji nr [...] z [...] października 2014, decyzji nr [...] z [...] maja 2016 w kwocie 4331,76 zł.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.

W przedmiotowej sprawie ustalono, że Skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 zobowiązała się do realizacji zobowiązań wynikających z wniosku przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania, czyli od dnia 15 marca 2012 r. do dnia 14 marca 2017 r. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji i wynikało z przepisu § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 cytowanego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli: łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha oraz realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. W świetle art. 39 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, płatności rolnośrodowiskowe udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe na okres, co najmniej 5 lat.

Natomiast zgodnie z art. 39 ust. 3 akapit trzeci rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 płatności rolnośrodowiskowe obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie. Powodem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2012-2015 jest stwierdzenie w roku 2016 w wyniku kontroli na miejscu nieprawidłowości i niespełnienia wymogów określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Z uwagi na powyższe w przedmiotowej sprawie, jak słusznie wskazał organ, zastosowanie znajduje § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r., zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu.

Co istotne, zasada zwrotu wypłaconej uprzednio płatności zawarta w § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. stanowi gwarancję zachowania przez rolnika wszystkich warunków zobowiązania rolnośrodowiskowego. Rolnik, który podejmuje się - w zamian za płatności - realizacji Programu rolnośrodowiskowego przez okres 5 lat, zobowiązuje się w ten sposób do realizacji ściśle określonych działań zgodnych z planem rolnośrodowiskowym, w tym przestrzegania wymogów określonych dla danego wariantu. Nie ulega wątpliwości, iż Skarżąca tego zobowiązania nie dotrzymała. Ujawnione w toku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego uchybienia w przestrzeganiu przez Skarżącą wymogów dla pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, wariantu 1.1 -zrównoważony sposób gospodarowania polegające na nieprzestrzeganiu prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich, powodują konieczność zwrotu nienależnie wypłaconych płatności stosownie do art. 35 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.". Art. 35 ust. l rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r, stanowi, iż odmawia się wnioskowanego wsparcia bądź cofa się je w całości lub w części, jeżeli nie spełniono zobowiązań ustanowionych w programie rozwoju obszarów wiejskich lub. w stosownych przypadkach, innych obowiązków dotyczących operacji, ustanowionych w przepisach Unii. w przepisach krajowych lub w programie rozwoju obszarów wiejskich, w szczególności w przepisach w zakresie zamówień publicznych, pomocy państwa oraz innych normach i wymogach. Stosownie do art. 35 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., przy podejmowaniu decyzji o kwocie wsparcia podlegającego odmowie lub wycofaniu w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań lub innych obowiązków, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie biorą pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2. Zgodnie z art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/201 z dnia 11 marca 2014 r., w przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację. Z uwagi na art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., zgodnie z którym państwo członkowskie winno określić kwotę zmniejszenia lub odzyskiwania przyznanego wsparcia na podstawie kryteriów rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności, należy stwierdzić, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o tyle procent, ile odpowiada stosunkowi powierzchni gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu, zatem odpowiada wysokości zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonanych w danym roku. Waga stwierdzonej niezgodności w ramach realizacji pakietu ustalona na podstawie kryteriów wskazanych w art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 została określona na 32,1730 % zmniejszenia płatności. Dlatego także w razie stwierdzenia nieprzestrzegania przez rolnika wymogu, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie stosuje się zwrot płatności, które zostały wypłacone w poprzednich latach do tych działek rolnych z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a w przypadku, gdy dane zmniejszenie stanowi procentową wartość o taką wartość ustala się zmniejszenie płatności. Ponieważ zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest zobowiązaniem wieloletnim, organ zobowiązany był w oparciu o art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. i § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. do zastosowania zmniejszenia pomocy dokonanego w roku 2016 również do kwot pomocy wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych, tj. płatności za lata 2012-2015. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 192/16, w razie zmiany warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, istnieje - co do zasady - podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty pobranych płatności przypadających do zwrotu. Gwarancją zachowania tych warunków jest właśnie zawarta w § 39 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r. zasada zwrotu wypłaconej uprzednio płatności oraz art. 35 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r., który sianowi, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, cofnięcia w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań stosuje się również do k\vot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację. Rozporządzenie to. jako akt ustawowy i bezpośrednio skuteczny prawa unijnego, znajduje zastosowanie w systemie krajowym zgodnie z zasadami pierwszeństwa prawa unijnego i skutku bezpośredniego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Go 880/14 wskazał, że obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Program ten ma bowiem charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach (por. wyroki NSA z dnia 10 września 2013 r., II GSK 714/12 oraz WSA w Białymstoku z dnia 25 listopada 2014 r., I SA/Bk 480/14, WSA we Wrocławiu z dnia 1 5 października 2014 r., 111 SA/Wr 417/14, WSA w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2014 r., I SA/Rz 211/14, WSA w Białymstoku z dnia 25 listopada 2014 r., I SA/Bk 480/14, dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). Ustalając kwotę do zwrotu organ prawidłowo rozważył, iż przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajdują zastosowania.

Należy również wskazać, iż zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa jest niezasadny. Zaskarżona decyzja uwzględnia cały materiał dowodowy, wydając decyzję organ oparł się na obowiązujących przepisach prawnych, czemu dał wyraz w podstawie prawnej decyzji, a uzasadnienie faktyczne potwierdził uzasadnieniem prawnym. Organ w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco wywiódł z jakiej decyzji, za jaki rok i na podstawie jakich przepisów ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne było prawidłowe, organ zebrał pełen materiał dowodowy, który wyczerpująco rozpatrzył.

Skarżąca zarzuca również "nie zastosowanie art. 64 ust. 2 pkt c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku polegające na bezpodstawnym zastosowaniu sankcji administracyjnej przy jednoczesnym zaniechaniu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem przyjęciu istnienia niezgodności w sytuacji jej faktycznego braku". Podniesiony w skardze zarzut odnosi się do postępowania w sprawie przyznania płatności za rok 2016, a nie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W postępowaniu dotyczącym określenia kwoty nienależnie pobranej płatności organy nie rozpatrują ponownie kwestii, które były badane przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie płatności. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Postępowanie dotyczące przyznania płatności poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie. Reasumując sprawa płatności rolnośrodowiskowych na rok 2016 stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, zakończonego wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzji nr [...] z dnia [...].04.2017 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PRO W 2007-2013. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji, natomiast postępowanie dotyczące ustalenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności jako odrębne postępowanie stanowi jedynie konsekwencję ustaleń dokonywanych na mocy ostatecznej decyzji w sprawie płatności za rok 2016.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 220/15 zaskarżona decyzja stanowi nowe rozstrzygnięcie całkowicie odrębne od decyzji w przedmiocie przyznania płatności. Jej przedmiotem nie jest orzekanie o przyznaniu płatności ale określenie kwoty płatności nienależnie pobranych i podlegających zwrotowi wobec ujawnienia już po wydaniu decyzji o przyznaniu płatności, że rolnik nie realizował przyjętych zobowiązań. Prawo unijne i krajowe nakłada na organy państwa członkowskiego obowiązek odzyskiwania pomocy w sytuacji, gdy doszło do naruszenia warunków jej przyznania.

Na marginesie Sąd pragnie zwrócić organowi uwagę, iż nie ma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w H. (str. 10 decyzji organu II instancji).

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.