Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 256/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. S. od. wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Kierownika Działu [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] października 2016 r. (nr [...]), odmawiającej B. S. zwolnienia całkowitego oraz częściowego z ponoszonej opłaty za pobyt T. M. w Domu Pomocy Społecznej we W. przy ul. [...] za grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. i B. M. (obecnie: S.), dnia [...] stycznia 2015 r., działając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą"), zawarli umowę Nr [...] ustalającą wysokość opłaty ponoszonej przez B. M. (obecnie: S.) za pobyt T. M. w Domu Pomocy Społecznej we W. – dalej: dps, w kwocie [...] zł miesięcznie, obowiązującą od dnia [...] grudnia 2014 r.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. i B. M. (obecnie: S.), dnia [...] marca 2015 r., działając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy, zawarli aneks Nr [...] do ww. umowy, którym uzgodniono, iż opłata wnoszona przez B. M. (obecnie: S.) za pobyt T. M. w Domu Pomocy Społecznej we W. przy ul. [...] we W. - od dnia [...] lutego 2015 r. - wynosi [...] zł miesięcznie.

Organ pierwszej instancji, w wyniku kolejnego ponownego rozpatrzenia sprawy, po dwukrotnym uchyleniu decyzji I instancji przez organ odwoławczy opisaną na wstępie decyzją administracyjną, odmówił zwolnienia całkowitego oraz częściowego z ponoszonej opłaty za pobyt T. M. w Domu Pomocy Społecznej we W. za grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r.

Od decyzji tej odwołała się zainteresowana. Wskazała, że organ pierwszej instancji, przed podjęciem rozstrzygnięcia, nie zbadał wszechstronnie jej sytuacji i jej rodziny, a przede wszystkim sytuacji dochodowej.

Strona wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji i orzeczenie przez Kolegium co do istoty sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę przywołało treść art. 60 ust. 1 ustawy.

Wskazało również na treść art. 61 ust. 1, w którym określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi - w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, przy czym osoby inne niż mieszkaniec domu pomocy społecznej oraz gmina nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy, kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu, wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, przy czym opłata ta nie powinna być zwiększana w przypadku, gdy jedna z osób jest zwalniana z odpłatności z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64.

Umowa - zawierana na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy jest rodzajem umowy administracyjnej. Organ wskazał na jej charakter. Podkreślił, że umowa w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty zawarta w trybie art. 103 ust. 2 ustawy, nie podlega w świetle aktualnego (dotychczasowego) stanu prawnego - kontroli w postępowaniu administracyjnym. W kontekście części argumentacji zawartej w odwołaniu stwierdził także, że B. S. dobrowolnie zawarła umowę Nr [...] ustalającą wysokość opłaty ponoszonej przez nią za pobyt babci do dps we W., w kwocie [...] zł miesięcznie, obowiązującą od dnia [...] grudnia 2014 r. Kwestia istnienia obowiązku uiszczenia przez stronę ww. opłaty w kwocie [...] zł miesięcznie za grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. nie jest zatem przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Kolegium nie jest władne oceniać, w ramach niniejszego postępowania administracyjnego, zgodności z prawem zawarcia umowy Nr [...] i jej treści, dlatego argumentacja odwołania dotycząca sposobu zawarcia ww. umowy, w tym ustalenia określonej w niej wysokości opłaty, nie może być uwzględniona w tym postępowaniu. Zobowiązanie do uiszczania opłaty w kwocie [...] zł za grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. wynika z ww. umowy.

Organ powołał art. 64 ustawy, który przewiduje możliwość zwolnienia osób wnoszących opłaty.

Podał, że decyzja wydawana na podstawie art. 64 ustawy ma charakter uznaniowy, co oznacza że organ może. ale nie musi uwzględnić złożonego wniosku. Nie każde zatem żądanie skierowane do organu pierwszej instancji na podstawie ww. przepisu musi być uwzględnione.

Przechodząc do realiów rozpatrywanej sprawy wskazał, że organ pierwszej instancji - rozpatrując przedmiotowe żądanie strony - prawidłowo zakresem swoich rozważań i badań objął także kwestię obecnej sytuacji dochodowej strony i jej rodziny, a zwłaszcza to, czy uzyskiwane przez stronę i jej męża dochody pozwalają jej na wniesienie opłat za grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. Rozpatrując bowiem wniosek złożony na podstawie art. 64 ustawy nie można pominąć aktualnej sytuacji dochodowej wnioskodawcy i jego rodziny, gdyż inne postępowanie nie byłoby zgodne z zasadami wyrażonymi w ustawie. Nie można bowiem zwolnić częściowo lub całkowicie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, jeśli wnioskujący na dzień rozstrzygania wniosku - posiada środki pozwalające na jej poniesienie, nawet, jeśli kiedyś takimi nie dysponował. Pamiętać bowiem należy, że organy pomocy społecznej mają za zadanie pomagać przezwyciężać trudne sytuacje życiowe osobom, które nie są w stanie same ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Środki finansowe, jakimi dysponują na realizację ww. celu są ograniczone, dlatego organ gminy nie może zwolnić z opłaty osoby, która może ją ponieść, gdyż działając tak, w sposób nieuzasadniony zmniejszyłby środki na pomoc osobom najbardziej potrzebującym.

Organ pierwszej instancji, przed wydaniem zakwestionowanej decyzji, zbadał sytuację dochodową strony i jej męża (P. S.) i trafnie stwierdził, że strona ma możliwość wywiązania się z zobowiązania wynikającego z umowy zawartej dnia [...] stycznia 2015 r., dzięki uzyskiwanym przez nią i jej męża dochodom. W istocie już dochód uzyskiwany przez samą stronę pozwala na powyższe. W tym kontekście wyjaśnić trzeba (mając na względzie uwagi zawarte w odwołaniu), że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Innych kwot niż wyżej wskazane (poza świadczeniami wymienionymi w art. 8 ust. 4) nie odlicza się od dochodu. W kontekście analizowanej sprawy wskazania wymaga, że po pierwsze, wydatki, w tym opłaty i raty, wskazane przez stronę nie pomniejszają dochodu, a po drugie - nie każdy z nich jest ponoszony w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (w rozumieniu ustawy).

Wskazał również na treść art. 8 ust. 4 ustawy, który wskazuje jakie świadczenia nie wlicza się do dochodu.

Według art. 8 ust. 5 ustawy, w stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą:

1) opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym określonym w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, określonymi w odrębnych przepisach, z tym że dochód ustala się, dzieląc kwotę dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbę miesięcy, w których podatnik prowadził działalność, a jeżeli nie prowadził działalności, za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby;

2) opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby.

Strona mieszka wraz z mężem w lokalu mieszkalnym (zabudowa szeregowa): zajmują jedno piętro. B. S. jest w ciąży. Nie stwierdzono występowania problemów ze zdrowiem w przypadku członków rodziny strony (zob. kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego). Zgodnie z oświadczeniem B. S. z dnia [...] września 2016 r., jest ona właścicielką ww. mieszkania (wraz z ogródkiem i garażem), mieszkania w bloku znajdującym się we W., przy ul. [...], o pow. [...] m2, a także samochodu osobowego o szacunkowej wartości [...] zł. Strona jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie (zaświadczenie o wynagrodzeniu B. S. z dnia [...] września 2016 r.). Mąż strony prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Według przedstawionych przez stronę dokumentów miesięczny dochód osiągnięty przez P. S. w 2015 r. wyniósł [...] zł. Organ pierwszej instancji stwierdził, że miesięczny dochód rodziny strony przekracza 300% ustawowego kryterium dochodowego o kwotę [...] zł. Uwzględniając nawet argumentację zawartą w odwołaniu, że mąż strony nie osiąga już z prowadzonej działalności gospodarczej dochodu w ww. wysokości, to i tak zdaniem Kolegium - nie wpływa to na zasadność poczynionego wyżej stwierdzenia, iż strona ma możliwość wywiązania się z zobowiązania wynikającego z umowy zawartej dnia [...] stycznia 2015 r., dzięki uzyskiwanym przez nią i jej męża dochodom. Przedstawione przez stronę argumenty (oraz oświadczenia i dokumenty na ich poparcie) nie pozwalają aktualnie na pozytywne załatwienie wniosku strony, gdyż nie zachodzi żadna szczególna okoliczność, która uzasadniłaby takie rozstrzygnięcie. Za takową Kolegium nie uznaje pozostawanie przez stronę w ciąży.

Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni. Wniosła o jej:

- Uchylenie i zmianę a także o uchylenie i zmianę decyzji I instancji. Zarzuciła, że MOPS działał nieprawidłowo na etapie kierowania babci do dps-u, gdyż nie powiadomił wszystkich osób obowiązanych o tym, że taka procedura jest w toku. Nie miała zatem możliwości wcześniejszego zapoznania się z warunkami realizacji ciążącego na niej obowiązku, czyli wysokością odpłatności na pobyt babci w dps i została zaskoczona wysokością tej opłaty.

- Zgodnie z orzecznictwem sądowym przyjmuje się, iż zobowiązanie do wniesienia opłat powstaje najwcześniej od dnia, w której osobie obowiązanej określonej w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., zostanie doręczone wezwanie do zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 887/12, z dnia 13 lutego 2013 r.). Skarżąca umowę o ponoszenie opłaty zawarła w dniu [...]01.2015, mimo to organ zobowiązał ją do poniesienia opłaty począwszy od grudnia 2014.

- Dochody i wydatki skarżącej oraz sytuacja życiowa w miesiącach grudzień 2014, styczeń i luty 2015 były takie same, mimo to organ znacząco zróżnicował kwotę ponoszonej przez nią opłaty.

- Organ, na skutek jej kolejnego odwołania, aktualizując jej obecną sytuację dochodową we wrześniu 2016 r. (była już mężatką) nie uwzględnił faktycznych dochodów męża posiłkując się jego dochodami z PIT-a rocznego za rok 2015, które to dochody były dużo wyższe niż dochody w miesiącu poprzedzającym aktualizację sytuacji materialnej. Nie uwzględnił ich faktycznych stałych wydatków wykazanych na oświadczeniu i udokumentowanych, tego, że nie mają żadnych oszczędności oraz tego, że spodziewają się dziecka i czekają nich kolejne wydatki.

- Organ wydał decyzję bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, o których mowa w art. 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego.

- W toku sprawy zaktualizowana została tylko jej sytuacja dochodowa, natomiast nie została zaktualizowana sytuacja pięciu pozostałych osób (męża babci, dwóch synów i dwóch wnuczek), które były obowiązane do ponoszenia opłaty, a które, poza dziadkiem, tej opłaty nigdy nie poniosły, gdyż w momencie przeprowadzania wywiadów środowiskowych w roku 2014 miały niskie dochody.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] października 2016 r. odmawiającą B. S. zwolnienia całkowitego oraz częściowego z ponoszonej opłaty za pobyt T. M. w domu pomocy społecznej za grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.) – dalej ustawa. Stanowi on, że osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty w szczególności jeżeli:

1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodka wsparcia lub innej placówce;

2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;

4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko.

Organy rozpoznawały wniosek skarżącej z dnia [...] kwietnia 2016 r. o zwolnieniu z opłat za pobyt babci skarżącej w domu pomocy społecznej w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] stycznia 2015 r. skarżąca zawarła z Gminą W. umowę, w której zobowiązała się do ponoszenia za pobyt babci w domu opieki społecznej opłaty miesięcznej w kwocie [...] zł (§ 1 pkt 3 umowy). W § 3 tej umowy strony postanowiły, że umowa obowiązuje od [...] grudnia 2014 r. do czasu pobytu babci w domu pomocy społecznej. Aneksem Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. strony umowy wprowadziły zmiany do umowy z dnia [...] stycznia 2015 r. – opłata miesięczna wnoszona przez osobę zobowiązaną (skarżącą) została uzgodniona w kwocie [...] zł. W § [...] aneksu postanowiono, że postanowienia aneksu obowiązują od dnia [...] lutego 2015 r., a pozostałe postanowienia umowy nie ulegają zmianie.

Okolicznością niesporną jest, że skarżąca nie uiściła należności za miesiąc grudzień 2014 r., styczeń 2015 r., a także nie uchylała się od skutków oświadczenia woli złożonych w dniu [...] stycznia 2015 r. i [...] marca 2015 r.

W związku z tym organy mają podstawę do żądania uiszczenia należności za pobyt babci skarżącej w domu pomocy społecznej; umowy opisane wyżej znajdują oparcie prawne w art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty.

Zgodnie z art. 59 i art. 60 ust. 1 omawianej ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a koszty pobytu wnoszą pensjonariusz i osoby określone w art. 61 ust. 1 ustawy w wysokości określonej decyzją na podstawie art. 61 ust. 2 lub umową zawartą na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy.

Umowy, o których mowa wyżej są wiążące dla wnioskodawczyni, organów i sądu.

Wniosek skarżącej o zwolnienie z opłat za pobyt babci w domu pomocy społecznej należy jak wskazano wyżej, rozważyć w oparciu o art. 64 ustawy.

Przepis ten, nie stanowi jednoznacznie w jakich okolicznościach należy uwzględnić składany w tym trybie wniosek. Określa on przykładowo sytuacje, które dają podstawę do podjęcia takiej decyzji. Jak wynika z przykładowego wyliczenia dotyczą one zdarzeń, sytuacji, które stawiają osobę zobowiązaną w trudnej sytuacji majątkowej i życiowej, w sytuacji szczególnej.

Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez organ a przede wszystkim dokumentów dołączonych do akt administracyjnych wynika, że taka sytuacja u skarżącej nie występuje.

Zainteresowana jest zatrudniona na czas nieokreślony. Jej zarobki w roku 2015 miesięcznie wynosiły [...] zł. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą. Jego dochód miesięczny w 2015 r. po odliczeniu składki na ubezpieczenie społecznej oraz podatek należny (art. 8 ust. 5 ustawy) wynosił [...] zł. Miesięczny dochód na członka rodziny wynosił [...] zł i przekroczył 300% kryterium dochodowe o kwotę [...] zł.

Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką (wraz z mężem) domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej w K. oraz właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m2 położonego we W.

Dochód zainteresowanej i jej męża organy obliczyły prawidłowo – zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej.

W tym okresie wydatki wskazane przez skarżącą wynosiły [...] zł miesięcznie i zasadnicza ich część dotyczyła pobranych kredytów (kwota około [...] zł). Kredyt pobrany w [...] wskazany w zeznaniu skarżącej z tytułu, którego ponosiła ratę miesięczną w kwocie [...] zł (na [...] 2016 r.), został spłacony całkowicie w styczniu 2018 r., co wynika z harmonogramu spłat.

Fakt pobrania kredytu – kredytów i ich spłaty nie może uzasadniać oceny, że skarżąca pozostaje w szczególnej sytuacji. Skarżąca jest właścicielką mieszkania we W., a nabyła nowe mieszkanie z garażem i z tego tytułu opłaca kredyt w kwocie [...] zł miesięcznie (kredyt hipoteczny).

Decyzje o pobraniu kredytów nie mogą być podstawą do umorzenia opłat. Obowiązek spłaty kredytu nie wyprzedza obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w dps.

Nie jest również okolicznością uzasadniającą umorzenie zaległości z tytułu opłat za pobyt w domu pomocy społecznej wykazywane przez męża zainteresowanej niższe dochody w miesiącu lipcu i sierpniu 2016 r. Nie wykazują one o szczególnej sytuacji materialnej strony.

Zauważyć też należy, że w roku 2015 r. i co najmniej do czerwca 2016 r. skarżąca mając na uwadze dochody swoje i męża w wysokości ponad [...] zł miesięcznie po odliczeniu wskazanych wydatków ([...] zł) bez problemu mogła uiścić dochodzoną przez Gminę opłatę.

Ostatecznie ponowie należy stwierdzić, że skarżąca nie pozostawała w latach 2015 – 2016 w sytuacji trudnej finansowo i życiowo, szczególnej, która uzasadniałaby zwolnienie z opłat.

Zgodzić się należy z organem iż sam fakt, że skarżąca w okresie rozpoznawania wniosku o zwolnienie z opłat była w ciąży, przy dobrej sytuacji majątkowej nie daje podstaw w oparciu o art. 61 pkt 4 do uwzględnienia wniosku.

Nie są również zasadne zarzuty zawarte w skardze.

Odnosząc się zaś do nich należy stwierdzić, że MOPS nie miał obowiązku zawiadomienia skarżącej o wszczętej procedurze kierowania babci skarżącej do dps. Na marginesie należy zauważyć, że na rozprawie i w skardze skarżąca oświadczyła, że była osoba uczestniczącą w załatwianiu umieszczenia babci w dps. Nie ma w ustawie o pomocy społecznej przepisu, który nakazywałby powiadomienie osoby o takiej procedurze. Obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt osoby w tej instytucji – podmioty zobowiązane i wysokość opłaty regulują przepisy ustawy i jeżeli wskazane w ustawie osoby spełniają przesłanki w niej wymienione, niezależnie od wiedzy o takim obowiązku, są nim obciążane.

Sąd zauważa także, że strona zawarła z Gminą umowę o ponoszeniu opłat i w tej sprawie nie zapadła decyzja administracyjna nakazująca wnoszenie konkretnych opłat. Umowa jest zgodą obu stron na postanowienia w niej zawarte. W obu przypadkach, w dniu [...] stycznia 2015 r. i [...] marca 2015 r., obie strony umowy wyraziły zgodę na opłaty w konkretnej kwocie i od wskazanego w uzgodnieniach momentu, skarżąca wyraziła zgodę na wnoszenie opłaty za grudzień 2014 r. mimo, że podpisała umowę w styczniu 2015 r., (odwrotnie w dniu [...] marca 2015 r. przedstawiciel Gminy wyraził zgodę na obniżenie opłaty za pobyt w dps od miesiąca lutego mimo, że umowa została podpisana [...] marca 2016 r.)

Organ mimo takich zarzutów skargi nie różnicował "władczo" kwoty opłaty, to skarżąca wyraziła zgodę na ponoszenie opłaty w umowie z dnia [...] stycznia 2015 r. w kwocie [...] zł.

Zawarcie umowy w oparciu o art. 103 ust. 2 ustawy nie łączy się z obliczeniem dochodu strony, a następnie wysokości opłaty. Strony mogą kształtować w sposób inny niż w decyzji opartej na art. 61 ustawy zasady wnoszenia opłaty. Komentatorzy do omawianej ustawy wskazują, że umowa oparta na art. 103 ust. 2 ustawy winna określać wyższą kwotę niż wynikałaby z decyzji (wydanej na podstawie art. 61 ustawy).

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy w zakresie sytuacji finansowej strony zainteresowanej nie daje podstaw do zawarcia umowy w oparciu o którą wnosiła opłatę miesięczną w wysokości [...] zł, zresztą skarżąca wnosząc o zmianę umowy mówiła o kwocie [...] zł. Przyjęto kwotę minimalną, choć w ocenie Sądu jak stwierdzono wyżej zainteresowana mogła ponosić wyższą opłatę.

Nie można się również zgodzić, że organ nie odniósł się do wskazywanych niższych dochodów zainteresowanej w miesiącu lipcu i sierpniu 2016 r.; stwierdził bowiem, że te informacje nie wskazują na szczególną sytuację uzasadniającą po myśli art. 64 ustawy umorzenie należności.

Odniósł się również do wydatków wskazując, że te które wymieniła skarżąca nie ma być odliczone od dochodu zgodnie z art. 8 ustawy. Organ w stanie faktycznym sprawy wskazał, że skarżąca spodziewa się w kwietniu 2017 roku dziecka. Dochody uzyskiwane przez stronę i jej męża w roku 2015 i 2016 nie dawały podstaw do uznania, że urodzenie się dziecka po 6 miesiącach od dnia złożenia wniosku i wydatki z tym związane doprowadzą do załamania finansowego.

Nie było również podstaw do tego aby aktualizować w tym postępowaniu sytuację dochodową innych osób ewentualnie zobowiązanych do ponoszenia opłaty.

Gminę i skarżącą obowiązywała określona umowa. Jest ona również wiążąca dla organów i Sądu. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wniosek skarżącej o umorzenie należności wynikających z umowy. Zatem niniejsze postępowanie nie ma żadnego związku z ewentualnymi opłatami, które ponosiłyby wskazane w skardze osoby na mocy decyzji administracyjnej.

W ocenie Sądu nie został również naruszony interes społeczny jak również interes obywatela, o którym stanowi art. 7 k.p.a.

Po pierwsze organ zgodnie z brzmieniem tego przepisu zebrał w sprawie niezbędny materiał dowodowy do rozstrzygnięcia.

Z przepisu powyższego wynika też, że przy rozstrzyganiu brany pod uwagę powinien być zrównoważony interes strony i interes społeczny. Należy więc zadać pytanie czy w interesie społecznym pozostaje wnioskować o umorzenie należności, które wnioskodawczyni zobowiązana jest uiścić w związku z zawartą umową, czy występuje sytuacja, w której należy w odczuciu społecznym pomóc wnioskodawczyni finansowo i obowiązek zainteresowanej przerzucić na obywateli. Z podatków bowiem mieszkańców Gminy ponoszone są między innymi opłaty za pobyt osób w domu pomocy społecznej. Według Sądu sytuacja majątkowa strony i struktura wydatków – przede wszystkim kredytów, które były podjęte na zakup dużego mieszkania i na cele nieokreślone przez skarżącą nie dają podstaw do uznania, że interes skarżącej i interes społeczny są w tej sprawie równoważne i że w przekonaniu społecznym wymaga wsparcia finansowego.

Dodatkowo też należy zauważyć, że w dniu 11 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając uchwałę podjętą w sprawie I OPS 7/77 w końcowej części wywodów przyznał, że opłatę za pobyt w dps osoby zobowiązane ponoszą od dnia umieszczenia osoby uprawnionej w dps, niezależnie od daty w jakiej konkretyzuje się obowiązek wnoszenia opłaty.

Reasumując, w ocenie Sądu organy wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa.

Z tych też względów w oparciu o art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.