Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1663/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 70 § 3 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 05 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa ... JK- S. sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 143/06 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa ... JK- S. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 18 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Przedsiębiorstwa ... JK- S. sp. z o.o. z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 600,00 (słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Przedsiębiorstwa ... "JK-S." spółki z o.o. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 18 listopada 2005 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż zarzuty skargi dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego są bezzasadne. Słusznie bowiem zauważył organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe powstałe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 rok, co do zasady podlega przedawnieniu z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (tj. 31 grudnia 2003 roku). Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony (art. 70 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w roku 2002). W rozpoznawanej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu dokonania skutecznego doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego Spółki tj. w dniu 29 grudnia 2003 roku. Analizując stan faktyczny sprawy Sąd zauważył, iż organ podatkowy szczegółowo wyjaśnił okoliczności i tryb doręczenia Spółce zawiadomienia. Wobec udokumentowanych w aktach sprawy przeszkód w dokonaniu doręczenia, właściwy w sprawie organ skierował zawiadomienie na poprzedni adres siedziby Spółki. Fakt potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji, przeczy - w ocenie Sądu twierdzeniom strony skarżącej sformułowanym w skardze. Rozpatrzone na tle całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustalenia poczynione w tym przedmiocie przez organ podatkowy trzeba uznać za przekonywujące i logiczne, a przy tym całkowicie przystające do zasad doświadczenia życiowego. Trudno byłoby w tej kwestii postawić organowi administracji zarzut niestaranności działania czy też naruszenia określonych przez prawo procesowe zasad doręczania pism urzędowych. Przeciwnie, zdaniem Sądu organ ten uczynił wszystko, aby wspomniane wcześniej pismo dotarło do rąk adresata. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważono, iż do doręczenia zawiadomienia wykorzystano poprzedni adres Spółki, ponieważ w dniu 22 stycznia 2003 r. uzyskano informację od Pani B. P.-księgowej firmy, że pod aktualnym adresem siedziby firmy przy ul. E. nikt nie przebywa,

a zatem ewentualną korespondencję należy przekazywać na adres L.,

ul. Z., gdyż pod tym adresem znajduje się osoba reprezentująca Spółkę. Powyższe informacje znalazły potwierdzenie w relacjach poborców skarbowych z dnia 25 lutego 2003 r., 4 sierpnia 2003 r., 8 września 2003 r., i 19 września 2003 r. Zatem w dniu 29 grudnia 2003 r. poborca skarbowy urzędu skarbowego doręczył osobiście ww. zawiadomienie Pani B. P. Stąd - jak przyjęto, niezrozumiałe jest żądanie umorzenia postępowania, z tego powodu, że Pani B. P. przebywając "w swojej pracy" na ul. Z. w L, przekonana była, iż jest to korespondencja kierowana do firmy, w której właśnie przebywa. Brak pieczęci firmowej podatnika na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie tylko nie potwierdza - w ocenie organu w tej okoliczności, ale zaprzecza prawdziwości tego stwierdzenia. Nie wyjaśniono bowiem dlaczego w tej sytuacji Pani P. nie postawiła pieczęci firmowej "drugiej pracy". Nie wyjaśniono też, dlaczego osoba ta w ogóle przyjęła zawiadomienie. Faktem jest, że doszło do zawiadomienia o dokonanym zajęciu wierzytelności na rachunku bankowym (czynności egzekucyjnej), a więc zdarzenia przerywającego bieg terminu przedawnienia. Zdaniem Sądu zdarzenie to trzeba łączyć z przekazaniem informacji o zajęciu zobowiązanemu w celu umożliwienia mu zakwestionowania podjętej czynności. Główna księgowa Spółki (Pani P.) potwierdziła własnym podpisem otrzymanie takiej informacji, co przemawia za uznaniem zgłoszonych w skardze zarzutów za bezzasadne.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji podniósł, iż organ podatkowy kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 listopada 2004r., sygn. akt I SA/Łd 1083/01 odniósł się tylko do trzech kwestii z zakwestionowanych ustaleń faktycznych uzupełniając w tym zakresie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Opierając się na dokumencie protokołu z oględzin lokalu będącego siedzibą Spółki "JK-S." oraz lokalu mieszkalnego znajdującego się przy ul. B. jednoznacznie stwierdzono, że zakupiony przez Spółkę sprzęt w postaci chłodziarko- zamrażarki, kamery video i wieży marki Watson nie znajdował się w lokalu stanowiącym siedzibę Spółki, a lokal znajdujący się przy ul. B., w którym znajdowała się chłodziarko - zamrażarka, pełnił funkcję mieszkalne (wykorzystywany był do celów osobistych, stanowił własność żony prezesa Spółki) i wbrew twierdzeniom strony skarżącej, które nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym, nie był wykorzystywany do celów prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Organ podatkowy słusznie wskazał, iż nie kwestionuje prawdziwości dowodów świadczących o poniesionych wydatkach (faktur zakupu) lecz sposób wykorzystania zakupionego sprzętu, który w tym przypadku mógł być wykorzystywany także w celach osobistych. Spółka nie przedstawiła żadnych wiarygodnych i przekonywujących dowodów w tym zakresie, z których wynikałoby, że zakupiony sprzęt wykorzystywany był do celów prowadzonej działalności gospodarczej bezzasadnie twierdząc, iż to organ podatkowy powinien przedstawić dowody potwierdzające złożone w trakcie postępowania oświadczenia pracowników o związku poniesionych wydatków z uzyskanym przez Spółkę przychodem.

W zakresie zaś zakwestionowanych wydatków poniesionych z tytułu podróży służbowych obytych przez pracownika Spółki prywatnym samochodem Sąd wskazał, że organ podatkowy wypełniając zalecenia Sądu zawarte w powołanym powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, uzupełnił braki formalne w zgromadzonym w tym zakresie materiale dowodowym uznając za koszty uzyskania przychodu poniesione w miesiącu grudniu 1997 roku wydatki.

W kwestii pozostałych zarzutów strony skarżącej, dotyczących wydatków na rzecz B. "E." spółki z o.o. Sąd wskazał, że w wyroku z dnia 25 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał je za bezzasadne zarówno w zakresie tzw. "kosztów biura" jak i kosztów z tytułu używania telefonów komórkowych podnosząc, iż z zawartej w dniu 1 lipca 1997 r. umowy najmu wynika, że rozliczenie czynszu najmu (stanowiącego połowę wszystkich zobowiązań związanych z utrzymaniem, nieruchomości, jakie musi płacić wynajmujący, czyli Spółka B. "E.", miesięcznie) miało być dokonywane "w oparciu o szczegółową specyfikację wszystkich kosztów operacyjnych poniesionych przez wynajmującego związanych z przedmiotową nieruchomością" (§ 4 ust. 1 i 2 umowy), co z kolei oznacza, że koszty te muszą być związane z utrzymaniem nieruchomości, muszą być rzeczywiście poniesione i powinny wynikać ze szczegółowej specyfikacji sporządzonej przez

wynajmującego. Niewątpliwie - zdaniem Sądu wymogu tego nie spełniają wydatki (w ryczałtowej takiej samej w każdym miesiącu kwocie 100 zł) nazwane przez Spółkę "kosztami biura". Za wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości nie można również w ocenie Sądu uznać wydatków z tytułu używania telefonów komórkowych, tym bardziej, że w wymienionej umowie najmu uregulowano kwestię korzystania przez najemcę z telefonów stacjonarnych (na co wskazuje także wyszczególniona w specyfikacjach dołączonych do faktur pozycja "telefony TP SA").

Za nieuzasadnione Sąd uznał także zarzuty naruszenia prawa procesowego, albowiem organy podatkowe oparły się na prawidłowo zebranym i należycie rozpatrzonym materiale dowodowym, nie naruszając przy tym przepisu art. 187 oraz art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej i nie przekraczając granic zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 powoływanej ustawy.

W skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła wyrokowi: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 141 § 4 u.p.p.s.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu sprawy polegające na stwierdzeniu, że doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w dniu 29 grudnia 2003 r., podczas gdy w przedmiotowej sprawie do takiego skutecznego zajęcia nie doszło oraz naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie niniejszego przepisu i stwierdzenie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia, podczas gdy przepis ten w ogóle nie powinien być zastosowany.

Powołując się na obie podstawy skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor twierdzi, że w przedmiotowej sprawie, doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 141 § 4 u.p.p.s.a, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nieprawidłowo ustalił stan sprawy poprzez przyjęcie, że dokonano skutecznego doręczenia zajęcia rachunku bankowego w dniu 29 grudnia 2003 r. Konsekwencją zaś naruszenia takich przepisów postępowania było naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej i stwierdzenie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia, pomimo że przepis ten w niniejszej sprawie w ogóle nie powinien być zastosowany, co skutkuje przedawnieniem zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r.

Twierdzi, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do przerwania biegu przedawnienia poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego bowiem zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone w dniu 23 grudnia 2003 r. na adres poprzedniej siedziby Spółki, o której to zmianie adresu Spółka powiadomiła organy podatkowe na początku 2002 r. a ponadto B. P. zawiadomienie doręczono byłej pracownicy spółki. Wywodzi, że B. P. była w tym czasie również pracownikiem innej firmy, która w tym czasie miała siedzibę w L.

i przy ul. Z., a dodatkowo miała zbieżną nazwę z nazwą Spółki to jest JK-S. L. P. sp. z o.o. Odbierając tą korespondencję była więc ona przekonana, że jest to korespondencja kierowana właśnie do tej innej firmy. Dodatkowo, wskazała, że w tym czasie Pani B. P. korzystała z urlopu wypoczynkowego w Spółce i w związku z powyższym nie mogła być uprawniona do odbioru w jej imieniu jakichkolwiek pism.

Twierdzi, że konsekwencją naruszenia art. 141 § 1 u.p.p.s.a. było naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że doszło do przerwania biegu przedawnienia poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w dniu 29 grudnia 2003 r. a jak wskazano wyżej, do takiego doręczenia nie doszło. Konsekwentnie, art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, nie powinien być zastosowany w niniejszej sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) ustawodawca postanowił, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji byłby uzasadniony, gdyby autor skargi kasacyjnej wykazał, iż sąd nie przedstawił w sposób zwięzły stanu sprawy, nie przytoczył w sprawie zarzutów podniesionych w skardze oraz stanowiska organów podatkowych, nie powołał lub błędnie powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz nie wyjaśnił lub błędnie wyjaśnił powołaną podstawę. Ponadto, zgodnie z art. 174 pkt 2 cyt. ustawy, należało wykazać, iż powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 cytowanej ustawy jest chybiony, gdyż sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób nie budzący wątpliwość wykazał, iż nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego spółki z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.

Środkiem egzekucyjnym, zgodnie z art. 1a pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest między innymi egzekucja z pieniędzy, wynagrodzenie za pracę, renty, emerytury, rachunków bankowych, z papierów wartościowych, z weksla, z ruchomości i nieruchomości. Podstawę do zastosowania tych środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie (odpowiednio: o zajęciu prawa majątkowego, protokół zajęcia prawa majątkowego, protokół zajęcia i odbioru nieruchomości, protokół odbioru dokumentu). Powiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego poprzez doręczenie mu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego jednego z tych dokumentów skutkuje przerwą biegu terminu przedawnienia.

Tak więc, aby mogło nastąpić przerwanie biegu terminu przedawnienia muszą zaistnieć dwie przesłanki: zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie o tym podatnika.

W niniejszej sprawie, jak trafnie przyjął w swojej ocenie Sąd pierwszej instancji obie przesłanki wystąpiły, bowiem zastosowano w stosunku do spółki środek egzekucyjny zaś poborca skarbowy osobiście doręczył zawiadomienie osobie zatrudnionej w skarżącej spółce i przebywającej w lokalu spółki.

W tym stanie rzeczy jest rzeczą oczywistą, iż miał zastosowanie art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej należy wyjaśnić, iż przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. stanowił, iż po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.

Powyższy przepis nie był przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji a wobec tego nie mógł być w żaden sposób naruszony.

Należy domniemywać, iż autor skargi kasacyjnej powołując się na art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej miał na uwadze przepis w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji skarżącego, gdyż w art. 176 zostały wymienione w sposób jednoznaczny wymagania szczególne dotyczące skargi kasacyjnej. Jest wśród nich wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych (artykuł, paragraf, ustęp, punkt, litera) i ich uzasadnienie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i 204 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.