Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1441/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2a, art. 119x § 4, 119a § 1 i 5, art. 119 w § 1, art. 119y § 1-2, art. 119c § 2, art. 119d, art. 119e
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w K. na odmowę wydania opinii zabezpieczającej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem wspólnym z 12 sierpnia 2019 r. (dalej: Wniosek), następujący zainteresowani:

- "A. S.A." z siedzibą w K.,

- M. M. Sp. z .o.o. z siedzibą w K.,

- G. Ć.,

- M. Ć.,

- S. Ć., zwani dalej łącznie "Wnioskodawcami", "Stroną", zwrócili się do Szefa K. o wydanie opinii zabezpieczającej. Przedmiotowy Wniosek dotyczył planowanej przez Wnioskodawców czynności przejęcia przez A. S.A. (spółka zależna) spółki M. M. Sp. z o.o. (spółka dominująca), w ramach której zostanie dokonane podwyższenie kapitału zakładowego A. S.A. i wydanie Nowych Akcji w podwyższonym kapitale zakładowym Wspólnikom M. M. Sp. z o.o. (Połączenie Odwrotne "Scenariusz podstawowy").

Struktura akcjonariatu A. S.A (dalej: ,Akcjonariusze A. S.A.") przedstawia się następująco:

|Akcjonariusze A. S.A. |Ilość akcji |Udział (%) |

|M. M. Sp. z 0.0. |1.437.977 |20,90% |

|S. Ć. |1.814.253 |26,37% |

|M. Ć. |1.814.252 |26,37% |

|G. Ć. |1.814.252 |26,37% |

|Łącznie |6.880.734 |100,00% |

Struktura udziałowców M. M. Sp. z 0.0. (dalej: "Wspólnicy M. M. Sp. z 0.0") przedstawia się następująco:

|Udziałowcy M. M. Sp. z 0.0. |Ilość udziałów |Udział (%) |

|S. Ć. |6.874 |33,33% |

|M. Ć. |6.874 |33,33% |

|G. Ć. |6.874 |33,33% |

|Łącznie |20.622 |100,00% |

Opis przedmiotowego połączenia będzie określany jako "Scenariusz Podstawowy". Zasadniczym celem przeprowadzenia czynności będącej przedmiotem Wniosku wskazanym przez Wnioskodawców miała być restrukturyzacja Grupy Spółek (jej uproszczenie). Połączenie Odwrotne miało być, jak zadeklarowali to Wnioskodawcy, drugim - po Przejęciu Spółek Projektowych - etapem tej restrukturyzacji. Jak wskazano we Wniosku, podmiotem dominującym w powstałej w 2005 r. Grupie Kapitałowej A. jest A. S.A. - podmiot, którego podstawową działalność operacyjną stanowi handel szeroko pojętymi produktami meblarskimi. Zamiarem A. S.A. był rozwój działalności poprzez rozbudowę sieci sprzedaży w postaci budowy kolejnych salonów sprzedaży na terenie kraju. Wiązało się to z koniecznością pozyskania kapitału na przeprowadzenie planowanych inwestycji, jednakże Banki w ówczesnym okresie, z uwagi na ówczesną pozycję i standing finansowy A. S.A., bądź to nie chciały udzielać spółce kredytów, bądź też zgadzały się udzielić kredytowania, ale na warunkach nieakceptowalnych dla A. S.A. Stąd też pojawiła się potrzeba i pomysł tworzenia spółek specjalnego przeznaczenia (spółek obiektowych/projektowych), których zadaniem było pozyskanie kapitału na planowane inwestycje. W przypadku tych spółek Banki godziły się na udzielanie im kredytów i pożyczek (na warunkach akceptowalnych z punktu widzenia Grupy Kapitałowej A.) mając na uwadze pewniejsze możliwości zabezpieczenia swoich wierzytelności. Spółki projektowe z uzyskanych środków pieniężnych realizowały zamierzone inwestycje rozbudowując sieć salonów sprzedaży, wynajmując w dalszej kolejności wybudowane powierzchnie handlowe spółce A. S.A. Uzyskiwane z działalności operacyjnej nadwyżki finansowe oraz niewykorzystane w ramach realizowanych inwestycji kwoty z pozyskanych kredytów bankowych spółki obiektowe przekazywały spółce A. S.A. w formie pożyczek. Obok spółek projektowych tworzono także inne spółki, których zadaniem miało być prowadzenie działalności wspomagającej podstawową działalność operacyjną A. S.A. Zadaniem tych spółek miała być m.in. działalność finansowa, inwestowanie w spółki będące właścicielami (operatorami) centrów handlowych, czy też nabywanie środków transportu. Lokowanie w pozostałych spółkach Grupy Spółek działalności niezwiązanej z podstawową działalnością operacyjną A. S.A. miało na celu także, jak wskazali Wnioskodawcy, obniżenie poziomu zobowiązań bilansowych A. S.A. Wśród spółek tych (niebędących spółkami obiektowymi) znajduje się M. M. Sp. z o.o., zatem spółka, która miała zostać przejęta przez A. S.A. w ramach Połączenia Odwrotnego. Wnioskodawcy wskazali, że przedmiot działalności tej spółki określono jako "pozostała finansowa działalność usługowa gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych". Wnioskodawcy wskazali również, że ta właśnie spółka, jako nieobjęta obowiązkową konsolidacją sprawozdania finansowego z A. S.A., miała na celu dokonywanie inwestycji długoterminowych w spółki będące właścicielami (operatorami) centrów handlowych. Z treści Wniosku wynikało jednak, że zasadniczym celem utworzenia M. M. Sp. z o.o. był udział w opisanej przez Wnioskodawców Restrukturyzacji Zadłużenia A.. Zadłużenie A. S.A. (dalej: "Zadłużenie A.") powstało przed 2009 r. i było wynikiem pozyskania pożyczek od trzech spośród wspomnianych wyżej spółek obiektowych. Zadłużenie to przedstawiało się następująco:

- pożyczka od A. 2 Sp. z o.o. (dalej : "A. 2") na kwotę 25.300.000 zł;

- pożyczka od A. 3 Sp. z o.o. (dalej: "A. 3") na kwotę 8.050.000 zł;

- pożyczka od A. 4 Sp. z o.o. (dalej: "A. 4") na kwotę 12.650.000 zł.

Suma zobowiązań z tytułu pożyczek od trzech wskazanych spółek obiektowych (dalej łącznie: "Spółki Projektowe") wynosiła zatem łącznie 46.000.000 zł.

Jak wskazali Wnioskodawcy, w celu spłaty Zadłużenia A. w 2010 r. dokonano opisanej we Wniosku Restrukturyzacji Zadłużenia A.. Spłaty tej dokonano za pośrednictwem powstałej 14 października 2010 r. spółki M. M. Sp. z o.o. w następujących krokach:

1) A. S.A. spłaciła pożyczki uzyskane od Spółek Projektowych wystawiając i przekazując tym spółkom weksle opiewające na równowartość kwot pożyczek - A. wystawiła zatem weksle na łączną kwotę 46.000.000 zł;

2) M. M. Sp. z o.o. wyemitowała obligacje o łącznej wartości nominalnej wynoszącej 46.000.000 zł;

3) Wyemitowane przez M. M. Sp. z o.o. obligacje zostały objęte przez Spółki Projektowe i opłacone wekslami wystawionymi przez A. S.A.;

4) A. S.A. wyemitowała nowe akcje w wartości emisyjnej 46.000.000 zł, które zostały objęte przez M. M. Sp. z o.o. A. S.A. jako wierzyciel M. M. Sp. z o.o. z tytułu zapłaty za wyemitowane akcje oraz M. M. Sp. z o.o. jako wierzyciel A. S.A. z tytułu posiadanych weksli zawarły porozumienie, na mocy którego dokonały potrącenia wzajemnych wierzytelności.

W 2019 roku dokonano Przejęcia Spółek Projektowych poprzez przeniesienie całości majątku Spółek Projektowych na A. S.A. W jego wyniku A. S.A. wraz z majątkiem Spółek Projektowych przejęła wyemitowane przez M. M. Sp. z o.o. obligacje. W związku ze zbliżającym się terminem wykupu obligacji i brakiem środków pieniężnych na wykup tychże przez M. M. Sp. z o.o., planowane jest dokonanie czynności będącej przedmiotem Wniosku (Połączenie Odwrotne – Scenariusz Podstawowy). Zdaniem Wnioskodawców, Połączenie Odwrotne pozwoli na wyeliminowanie podmiotu, który nie pełni swoich funkcji oraz nie może efektywnie spłacić ciążących na nim zobowiązań. W ramach tego przejęcia zostanie dokonane podwyższenie kapitału zakładowego A. S.A. i wydanie akcji A. S.A. (dalej: "Nowe Akcje", "Nowa Akcja") w podwyższonym kapitale zakładowym Wspólnikom M. M. Sp. z o.o. w zamian za przejęty majątek M. M. Sp. z o.o. Wartość emisyjna pojedynczej Nowej Akcji zostanie określona w ten sposób, że na moment sporządzenia planu połączenia zostanie ustalona rynkowa wartość A. S.A. na podstawie wyceny przeprowadzonej przez niezależnego rzeczoznawcę majątkowego, a następnie tak określona wartość rynkowa zostanie podzielona przez ilość już wyemitowanych akcji A. S.A. na dzień sporządzenia planu połączenia. W ten sposób otrzymana zostanie wartość rynkowa jednej akcji A. S.A. na dzień połączenia. W kolejnym kroku, celem ustalenia ilości akcji A. S.A., którą należy wydać Wspólnikom M. M. Sp. z o.o., wartość rynkowa majątku M. M. Sp. z o.o. zostanie podzielona przez wartość rynkową pojedynczej Nowej Akcji. W powyżej opisany sposób zostanie ustalona wartość emisyjna pojedynczej Nowej Akcji. Podwyższenie kapitału zakładowego A. S.A. zostanie dokonane o kwotę stanowiącą iloczyn ilości Nowych Akcji oraz wartości nominalnej akcji określonej w statucie A. S.A. Wspólnikom M. M. Sp. z o.o. zostaną przydzielone Nowe Akcje w podwyższonym kapitale zakładowym A. S.A. W związku z połączeniem nie będą dokonywane żadne wypłaty w gotówce na rzecz Wspólników M. M. Sp. z o.o. Łączna wartość nominalna Nowych Akcji będzie niższa niż ich wartości rynkowa (emisyjna). Na obecnym etapie ani A. S.A., ani M. M. Sp. z o.o., ani wspólnicy i akcjonariusze obu spółek nie podjęli jeszcze decyzji o Połączeniu Odwrotnym, ani nie podjęli żadnych prawnych kroków w celu rozpoczęcia formalnej procedury Połączenia Odwrotnego. Od czerwca 2018 r. wykonywane są czynności faktyczne polegające na analizowaniu potencjalnych skutków biznesowych i podatkowych Połączenia Odwrotnego. Dodatkowo, A. S.A. wystąpiła z wnioskami do organów podatkowych o wydanie indywidualnej interpretacji odnośnie skutków podatkowych Połączenia Odwrotnego. A. SA. uzyskała interpretację podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 stycznia 2019 r. Znak: 0111-KDIB1-3.4010.589.2018.1.MO potwierdzającą, że jeśli łączna wartość rynkowa Nowych Akcji A. S.A. przydzielonych Wspólnikom M. M. Sp. z o.o. będzie wyższa od łącznej wartości nominalnej tychże akcji, to, na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 3e w zw. z art. 4a pkt 16a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm., dalej "u.p.d.o.p.")., do przychodów A. S.A. nie zalicza się wartości majątku M. M. Sp. z o.o. otrzymanego przez A. S.A. odpowiadającą wartości nie niższej niż łączna wartość rynkowa Nowych Akcji przydzielonych udziałowcom M. M. Sp. z o.o. (dalej: "Interpretacja I"). Ponadto, A. S.A. uzyskała interpretację podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 stycznia 2019r. Znak: 0111-KDIB1-3.4010.610.2018.1.MO, w której uznano za nieprawidłowe stanowisko A. S.A., że przez wartość majątku M. M. Sp. z o.o. otrzymanego przez A. S.A., o której mowa w art. 12 ust. 4 pkt 3e u.p.d.o.p. (którą to wartość jako odpowiadającą wartości emisyjnej akcji wydanych Wspólnikom M. M. Sp. z o.o. nie stanowi dochodu podatkowego A. S.A.) należy rozumieć wartość tego majątku wynikającą z łącznej wartości rynkowej aktywów wchodzących w skład tego majątku (które mogą zostać wycenione według jednej z powszechnie przyjętych metod wyceny) pomniejszonej o łączną wartość zobowiązań i innych obciążeń związanych z tym majątkiem (dalej: "Interpretacja 2"). Docelowo, po zakończeniu Połączenia Odwrotnego akcjonariuszami A. S.A. będą Pan G. Ć., Pan M. Ć. oraz Pan S. Ć. Ponadto, A. S.A. będzie posiadała akcje własne. Docelowa struktura akcjonariatu zostanie osiągnięta w konsekwencji (i) emisji Nowych Akcji w ramach Połączenia Odwrotnego oraz (ii) po późniejszym zbyciu lub umorzeniu nabytych przez A. S.A. w ramach Połączenia Odwrotnego akcji własnych, które obecnie należą do M. M. Sp. z o.o., zgodnie z art. 363 § 3-5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 505 z późn. zm.; dalej: "KSH"). Wymaga podkreślenia, że to w złożonym Wniosku wprost wskazano, że zasadniczym celem przeprowadzenia planowanej czynności jest restrukturyzacja Grupy Spółek. Połączenie Odwrotne miało być, jak zadeklarowano we Wniosku, drugim - po Przejęciu Spółek Projektowych - etapem tej restrukturyzacji. We wniosku wyjaśniono, że przed 2009 r. powstało Zadłużenie A. będące wynikiem pozyskania pożyczek od trzech spośród spółek specjalnego przeznaczenia (Spółki Projektowe). W celu spłaty tego zadłużenia (A. S.A. nie posiadała środków pieniężnych na spłatę pożyczek) dokonano Restrukturyzacji Zadłużenia A. Spłaty tej dokonano za pośrednictwem powstałej w tym celu spółki M. M. Sp. z o.o. w następujących krokach:

- A. S.A. spłaciła pożyczki uzyskane od Spółek Projektowych wystawiając i przekazując tym spółkom weksle opiewające na równowartość kwot pożyczek

- M. M. Sp. z o.o. wyemitowała obligacje

- Wyemitowane przez M. M. Sp. z o.o. obligacje zostały objęte przez Spółki Projektowe i opłacone wekslami wystawionymi przez A. S.A.

- A. S.A. wyemitowała nowe akcje, które zostały objęte przez M. M. Sp. z o.o. A. S.A. jako wierzyciel M. M. Sp. z o.o. z tytułu zapłaty za wyemitowane akcje oraz M. M. Sp. z o.o. jako wierzyciel A. S.A. z tytułu posiadanych weksli zawarły porozumienie, na mocy którego dokonały potrącenia wzajemnych wierzytelności.

W 2019 r. dokonano Przejęcia Spółek Projektowych poprzez przeniesienie całości majątku Spółek Projektowych na A. S.A. W jego wyniku A. S.A. wraz z majątkiem Spółek Projektowych przejęła wyemitowane przez M. M. Sp. z o.o. obligacje. We wniosku wskazano, że w związku ze zbliżającym się terminem wykupu obligacji i brakiem środków pieniężnych na wykup tychże przez M. M. Sp. z o.o., planowane jest dokonanie czynności będącej przedmiotem Wniosku (Połączenie Odwrotne). Podkreślono także, że Połączenie Odwrotne pozwoli na wyeliminowanie podmiotu, który nie pełni swoich funkcji oraz nie może efektywnie spłacić ciążących na nim zobowiązań.

2. A. S.A., M. M. Sp. z o.o. i Wspólnicy M. M. Sp. z o.o. rozważyli scenariusze alternatywne w stosunku do czynności objętej wnioskiem:

- Scenariusz Alternatywny nr 1 - przejęcie A. S.A. przez M. M. Sp. z o.o. (połączenie zwykłe);

- Scenariusz Alternatywny nr 2 - likwidacja M. M. Sp. z o.o.;

- Scenariusz Alternatywny nr 3 - kontraktowe wydłużenie terminu wykupu obligacji i sukcesywne kompensowanie zobowiązania M. M. Sp. z o.o. z tego tytułu wobec A. S.A. ze zobowiązaniami A. S.A. wobec M. M. Sp. z o.o. z tytułu dywidend.

Scenariusz Alternatywny nr 1 - W tym scenariuszu M. M. Sp. z o.o. przejęłaby A. S.A. w zamian za udziały (dalej: "Nowe Udziały"), jakie M. M. Sp. z o.o. przyznałaby pozostałym Akcjonariuszom A. S.A. w zamian za majątek A. S.A. w zakresie, w jakim M. M. Sp. z o.o. nie posiada akcji A. S.A. Wartość Nowych Udziałów zostałaby ustalona w oparciu o wartość wynikającą z parytetu wymiany na bazie wartości rynkowej obydwu ww. spółek.

Scenariusz Alternatywny nr 2 - w tym scenariuszu M. M. Sp. z o.o. zostaje zlikwidowana. Możliwych jest kilka alternatywnych sposobów postępowania w trakcie procedury likwidacyjnej :

Scenariusz Alternatywny nr 3 - W tym scenariuszu M. M. Sp. z o.o. i A. S.A. (jako następca prawny obecnych obligatariuszy po Przejęciu Spółek Projektowych) zawarłyby porozumienie dotyczące wydłużenia terminu wykupu obligacji oraz innych zobowiązań M. M. Sp. z o.o. wobec A. S.A. poprzez rozliczenie ich w przyszłości z wzajemnymi zobowiązaniami z A. S.A. wobec M. M. Sp. z o.o. z tytułu wypłaty należnej dywidendy.

Scenariusz Alternatywny nr 1 został odrzucony z następujących względów:

M. M. Sp. z o.o. będącą spółką znacznie słabszą finansowo i spełniającą ograniczone funkcje ekonomiczne przejęłaby spółkę operacyjną o silnej pozycji finansowej i prowadzącej zasadniczą działalność gospodarczą w Grupie. Przejęcie dużej spółki operacyjnej przez spółkę holdingową wiązałoby się z szeregiem kwestii operacyjnych i prawnych: Co do zasady przejęcie spółki skutkuje sukcesją prawną (art. 494 § 1 i 2 KSH) i podatkową (art. 93 § 1 i 2 Op), ale: Zgodnie z art. 494 § 2 KSH, na spółkę przejmującą przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. W konsekwencji, ewentualne przejęcie A. S.A. przez M. M. Sp. z o.o. wymagałoby przeprowadzenia kompleksowego przeglądu uzyskanych decyzji i zezwoleń, a także szeregu przepisów regulacyjnych w celu ustalenia zasad sukcesji. Nie jest wykluczone, że w szeregu wypadków powstałaby konieczność ubiegania się przez M. M. Sp. z o.o. (będącą w tym Scenariuszu Alternatywnym nr 1 spółką przejmującą) o ponowne decyzje i koncesje, co mogłoby uniemożliwić kontynuowanie działalności gospodarczej w pewnych zakresach. Zgodnie z art. 494 § 3 KSH, ujawnienie w księgach wieczystych lub rejestrach przejścia na spółkę przejmującą praw ujawnionych w tych księgach lub rejestrach następuje na wniosek tej spółki. A. S.A. jest właścicielką gruntów o wartości 154 min zł i budynków o wartości 250 min zł, z których szereg jest przedmiotem zabezpieczeń. Ujawnienie tych zabezpieczeń na wniosek M. M. Sp. z o.o. wymagałoby znacznych kosztów finansowych i administracyjnych, jak też organizacyjnych (angażowanie personelu i doradców). M. M. Sp. z o.o. po połączeniu musiałaby zmienić nazwę na A. S.A., aby połączenie nie miało negatywnego wpływu marketingowego. Zmiana taka wymagałaby rejestracji w KRS. W kilkutygodniowym okresie rejestracji w KRS M. M. Sp. z o.o. nie mogłaby używać nazwy "A.", co mogłoby wiązać się z komplikacjami prawnymi (obowiązek ujawniania nazwy na korespondencji handlowej, prawnej, fakturach i paragonach fiskalnych itp.), marketingowymi (używanie logo firmy na obiektach handlowych i materiałach marketingowych) i operacyjnymi (np. obowiązek oznaczenia towarów nazwą firmy, logo, adresem, numerami NIP, KRS i REGON, wymiana danych w K.ach fiskalnych itp.). Niektóre spośród umów z kontrahentami (zwłaszcza kredytodawcami i leasingodawcami) zawierają klauzule wymagające zgody kontrahenta na procesy kluczowych restrukturyzacji pod rygorem rozwiązania tych umów w przypadku przeprowadzenia restrukturyzacji bez zgody kontrahenta (np. umowa leasingu nr [...] zawarta przez A. S.A. z m. Sp. z o.o.). Inne istotne dla A. S.A. umowy zobowiązują ją do uprzedniego poinformowania kontrahentów o podejmowaniu tego typu czynności. Obowiązek zawiadomienia kontrahentów (w tym również konieczności przekazywania stosownych informacji dostawcom i klientom) o restrukturyzacji lub uzyskiwania stosownych zgód wiązałby się ze znacznym nakładem administracyjnym oraz mógłby mieć negatywny efekt wizerunkowy dla A. S.A. Ponadto, przeciwko wdrożeniu Scenariusza Alternatywnego nr 1 przemawiają następujące względy: Konieczność przejęcia ponad 3.000 pracowników A. S.A. Każdy z pracowników w okresie do 2 miesięcy od przejęcia spółki mógłby rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia za 7 dniowym uprzedzeniem. Rozwiązanie umowy w tym trybie wywiera skutki jak rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Dodatkowym, niewątpliwie czasochłonnym, obowiązkiem byłaby konieczność wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych i/lub z ubezpieczenia zdrowotnego pracowników i członków ich rodzin przez A. S.A. Następnie wobec tych samych osób M. M. Sp. z o.o. jako spółka przejmująca byłaby zobowiązana dokonać ich "ponownej" rejestracji. Obarczyłoby to także A. S.A. obowiązkiem informacyjnym odnośnie zmiany administratora danych osobowych względem wszystkich pracowników przejmowanych. Konieczność zmiany przedmiotu działalności spółki M. M. Sp. z o.o. Wspólnicy M. M. Sp. z o.o. zakładając tę spółkę zadecydowali w umowie spółki, że decyzje walnego zgromadzenia wspólników wymagają obecności 100% udziałowców, a wszystkie decyzje zapadają jednogłośnie. Ma to zagwarantować każdemu ze wspólników możliwość sprawowania skutecznej bieżącej kontroli nad spółką. Również decyzje zarządu w zakresie zaciągania zobowiązań i rozporządzania prawem zostały ograniczone do kwoty 100.000 zł, a rozporządzenie prawem lub zaciągniecie zobowiązania powyżej tej kwoty wymaga zgody zgromadzenia wspólników. Zmiana przedmiotu działalności spółki oraz gwałtowny rozwój M. M. Sp. z o.o. spowodowany przejęciem A. S.A. wymusiłby na udziałowcach konieczność zmiany tych fundamentalnych zasad ustalonych przy zakładaniu M. M. Sp. z o.o. poprzez zmianę umowy spółki w powyższym zakresie, gdyż utrzymanie tych zasad przy zmianie podstawowego przedmiotu działalności spółki oraz intensywnym rozwoju oznaczałby w zasadzie paraliż spółki.

A. S.A. posiada salony meblowe w 27 lokalizacjach na terenie całego kraju oraz sklep internetowy. Przejęcie przez M. M. Sp. z o.o. spółki A. S.A. łączyłoby się z koniecznością powiadomienia o tym oraz o zmianie właściciela poszczególnych obiektów wszystkich urzędów miasta, gminy i innych jednostek administracyjnych, urzędów skarbowych, GUS itp. Łączyłaby się z tym również konieczność dokonania zmian w księgach wieczystych poszczególnych nieruchomości, w ewidencjach odpowiedzialnych za naliczanie podatków od nieruchomości, opłat za użytkowanie wieczyste, w ewidencjach rejestracyjnych itp. Ponadto w kilkunastu lokalizacjach dla nieruchomości A. S.A. ustanowione są różnego rodzaju służebności na gruntach sąsiednich, co wymagałoby również dokonania wpisów w księgach wieczystych nieruchomości obciążonych. Dokonywanie zmian wpisów w księgach wieczystych i niektórych rejestrach wymaga wnoszenia opłat, co spowodowałoby konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów.

W wyniku długoletniej działalności A. S.A. wypracowała sobie u kontrahentów i dostawców opinię solidnego partnera i pewnego płatnika, co stanowi potwierdzenie pozycji A. S.A. we wszelkiego rodzaju rejestrach, czy rankingach prowadzonych przez wyspecjalizowane instytucje finansowe. Skutkuje to obecnie pewną pozycją A. S.A. na rynku, ułatwiając kontakty handlowe z innymi podmiotami, korzystającymi z tego typu rejestrów. M. M. Sp. z o.o. nie jest rozpoznawalna na rynku i nigdy nie prowadziła działalności w tak szerokim zakresie oraz nie posiada takiej pozycji rynkowej. Przejęcie spółki A. S.A. przez M. M. Sp. z o.o. skutkowałoby utratą tej pozycji i koniecznością jej budowy od podstaw, co mogłoby zwiększyć koszty związane z bieżącą działalnością.

Przejęcie A. S.A. przez M. M. Sp. z o.o. spowodowałoby zmianę podmiotu odpowiedzialnego wobec konsumentów/klientów z tytułu roszczeń reklamacyjnych. M. M. Sp. z o.o. nie posiada tak bogatej historii jak A. S.A. i nie jest tak rozpoznawalna, co mogłoby dodatkowo skutkować spadkiem zaufania klientów przekładającym się na spadek sprzedaży. Konieczność zmiany umów zawieranych przez pracowników, dla których płatnikami jest A. S.A. związanych z grupowym ubezpieczeniem pracowników oraz opieką medyczną pracowników i ich rodzin, Konieczność przeprowadzenia kosztownych i czasochłonnych zmian w dokumentacji dotyczącej firmowego samolotu [...] oraz helikoptera [...] oraz wprowadzenia tych zmian do rejestrów prowadzonych przez U., w tym związanych ze wszelkiego rodzaju pozwoleniami radiowymi itp. Konieczność dokonania zmian w rejestrach znaków towarowych - polskich, europejskich i na terenie Azji, których właścicielem jest A. S.A. Konieczność dokonania zmian w urzędach oraz u kontrahentów związanych z importem towarów z Azji, w tym w zakresie celno-skarbowym. Konieczność dokonania zmian wszelkiego rodzaju rejestrów związanych z odbiorem odpadów. Przejęcie A. S.A. przez M. M. Sp. z o.o. spowodowałoby szereg perturbacji na gruncie ochrony danych osobowych (tzw. RODO) związanych z przejęciem przez M. M. Sp. z o.o. danych kilkuset tysięcy klientów A. S.A. (nowy obowiązek informacyjny, nowe zgody na przetwarzanie danych, konieczność powiadomienia klientów o zmianie podmiotu przetwarzającego dane itp.). Należy przy tym przyjąć, iż większości przedmiotowych zgód M. M. Sp. z o.o. nie otrzymałaby, skutkiem czego marketingowa baza klientów stanowiąca niezwykle cenne "aktywo" A. S.A. zostałaby znacząco zredukowana. Odbudowanie tej bazy, o ile byłoby w ogóle możliwe, mogłoby zająć bardzo wiele lat. Utracony obrót z tego tytułu można by szacować na co najmniej setki tysięcy, o ile nie miliony złotych.

W decyzji o odrzuceniu Scenariusza Alternatywnego nr 1 nie miały znaczenia żadne motywy o charakterze podatkowym. Podsumowując, Scenariusz Alternatywny nr 1 został odrzucony, ponieważ jako alternatywa istnieje on tylko teoretycznie.

Przyczyny odrzucenia Scenariusza Alternatywnego nr 2 W decyzji o odrzuceniu Scenariusza Alternatywnego nr 2 analizować należy także motywy o charakterze podatkowym w postaci oszczędności podatkowej Wspólników M. M. Sp. z o.o., która powstałaby w wyniku uniknięcia konieczności przeprowadzenia likwidacji spółki i podziału majątku likwidowanej spółki, a co za tym idzie zapłaty zryczałtowanego podatku od przychodów z kapitałów pieniężnych z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału. Jednakże, motywy te nie były jednymi z głównych przyczyn odrzucenia Scenariusza Alternatywnego nr 2 i przyjęcia Scenariusza Podstawowego, ponieważ głównymi - a w rzeczywistości wyłącznymi - przyczynami odrzucenia Scenariusza Alternatywnego nr 2 i przyjęcia Scenariusza Podstawowego było m.in to, że aktywa M. M. Sp. z o.o., w tym głównie akcje A. S.A., nie mogą być w praktyce wystawione na sprzedaż w oderwaniu od pozostałych akcji A. S.A. będących w rękach osób fizycznych. Ze względów rynkowych sprzedaż należących do M. M. Sp. z o.o. akcji mogłaby nastąpić tylko w sytuacji sprzedaży całego (lub przynajmniej dającego większość w kapitale zakładowym) pakietu akcji A. S.A. Sprzedaż większościowego pakietu akcji A. S.A. nie jest obecnie rozważana z punktu widzenia jej akcjonariuszy, jako że nie jest ona zgodna z ich zamierzeniami biznesowymi. Jako że nie jest brana pod uwagę sprzedaż majątku M. M. Sp. z o.o. podmiotom -zewnętrznym, ewentualne obniżenie kapitału zakładowego A. S.A. związane z ewentualnym umorzeniem akcji o łącznej wartości nominalnej 3,1 min zł (z obecnych 15 min zł, tj. o 20%) obniżyłoby standing finansowy A. S.A., a wypłata wartości rynkowej umarzanych akcji w wysokości 360,3 min zł) spowodowałaby w praktyce utratę wiarygodności kredytowej przez A. S.A. Ponieważ nie byłoby możliwe spieniężenie aktywów M. M. Sp. z o.o., to nie byłoby także możliwe spłacenie zobowiązań M. M. Sp. z o.o. w toku likwidacji. Postawienie w stan likwidacji M. M. Sp. z o.o., będącej jednym z istotnych kapitałowo akcjonariuszy A. S.A., mogłoby negatywnie wpłynąć na wizerunek A. S.A, oraz całej Grupy. W okresie likwidacji, który może trwać około 12 miesięcy, nie jest możliwe, nawet częściowe, wypłacanie wspólnikom jakichkolwiek zysków, co jest znaczącym utrudnieniem zważywszy, że spółka M. M. Sp. z o.o. pełni obecnie także funkcję brokera dywidendy. Zaznaczyć należy, że zbycie w toku likwidacji udziałów w spółkach zależnych od M. M. Sp. z o.o. (innych niż A. S.A.) nie może być brane pod uwagę, bo obecnie nie ma kupca gotowego do zapłacenia godziwej ceny za udziały. Podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej nie podjąłby decyzji o formie restrukturyzacji wiążącej się z wyższym opodatkowaniem w sytuacji, gdy forma ta byłaby jednocześnie fundamentalnie sprzeczna z celami gospodarczymi tego podmiotu, zwłaszcza, że zapłata podatku od przychodów z kapitałów pieniężnych w wyniku podziału majątku likwidowanej spółki nie wiązałaby się z żadną korzyścią ekonomiczną dla wspólników.

Przyczyny odrzucenia Scenariusza Alternatywnego 3. Biorąc pod uwagę opisane wyżej realia biznesowe Scenariusz Alternatywny nr 3 jest jedyną rzeczywistą alternatywą w stosunku do preferowanego Scenariusza Podstawowego, jednak z niżej omówionych względów nie został zaakceptowany do wdrożenia. Scenariusz Alternatywny nr 3 został odrzucony z następujących powodów: Z posiadanych prognoz dotyczących wyników finansowych Grupy Kapitałowej A. dotyczących kolejnych lat można wyciągnąć wniosek, iż wysokość dywidendy wypłacanej przez A. S.A. spółce M. M. Sp. z o.o. w 2020 r. wynosić będzie 6,76 min zł (a w następnych latach odpowiednio: 2021 - 8,41 min zł, 2022 - 9,16 min zł, 2023 - 9,97 min zł). W tej sytuacji, gdyby wykup obligacji przez M. M. Sp. z o.o. od A. S.A. odbywał się poprzez sukcesywne dokonywanie rozliczeń z dywidendami należnymi tej spółce z zysku wypracowanego przez A. S.A., zachodziłaby konieczność odroczenia terminu wykupu tych obligacji i nie byłby on możliwy w okresie objętym przygotowaną prognozą wyników finansowych Grupy Kapitałowej A., tj. do 2023 r. W związku z powyższym, w świetle zasady ostrożności wyceny posiadanych przez A. S.A. aktywów na podstawie art. 35 i 35b ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 351 z późn. zm.), Zarząd A. S.A. będzie zobowiązany do dokonania na koniec 2019 r. odpisu aktualizującego wartość należności od M. M. Sp. z o.o. z tytułu wykupu obligacji. Zarząd szacuje, że odpis aktualizujący stanowiłby ok. 90% wartości należności od M. M. Sp. z o.o. z tytułu wykupu obligacji w związku z koniecznością uznania ich za nieściągalne, biorąc pod uwagę sytuację finansową M. M. Sp. z o.o. (w tym w szczególności wysokość dywidend należnych od A. S.A.) oraz wartość zadłużenia M. M. Sp. z o.o. wobec A. S.A. Wnioskodawcy wyjaśnili, że przygotowując prognozę wyników finansowych Grupy Kapitałowej A. oraz symulację wysokości dywidend dla uproszczenia przyjęto, iż prognoza zysku netto Grupy Kapitałowej A. na lata 2019-2023 jest jednocześnie prognozą zysku netto A. S.A. Z danych rzeczywistych za 2017 r. i szacunków dot. 2018 r. wynika, iż zysk netto A. S.A. stanowił około 99% całkowitego zysku Grupy Kapitałowej A. (rzeczywisty zysk netto Grupy Kapitałowej A. za 2017 r. - 141,20 min zł, rzeczywisty zysk netto A. S.A. za 2017 r. - 139,42 min zł; szacunkowy zysk netto Grupy Kapitałowej A. za 2018 r. -141,20 min zł, rzeczywisty zysk netto A. S.A. za 2018 r. -141,11 min zł). Niezależnie od powyższego, Scenariusz Alternatywny nr 3 odrzucono także dlatego, ponieważ istnieją wątpliwości prawne, czy termin wykupu obligacji można przesunąć: Wprawdzie możliwe wydawałoby się zawarcie porozumienia pomiędzy Wierzycielem, a Obligatariuszem, w którym Obligatariusz zobowiązuje się do nieegzekwowania swoich należności w pewnym okresie, natomiast Wierzyciel zobowiązuje się do zapłaty mu z tego tytułu odsetek za opóźnienie w wysokości ustawowej lub umownej tylko od kapitałowej części obligacji. Termin zapłaty należnych odsetek też ulega przesunięciu, ale są one nieoprocentowane z uwagi na zakaz anatocyzmu. Podstawą zawarcia takiego porozumienia byłby art. 353 *1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145; dalej: "KC") przewidujący swobodę umów. Wydaje się także możliwe niezawieranie żadnego porozumienia w zakresie terminu wykupu obligacji. Wówczas należności A. S.A. z tytułu obligacji stałyby się wymagalne i mogłyby być egzekwowane. Od kapitału należne byłyby odsetki ustawowe za opóźnienie, natomiast od odsetek kapitałowych odsetki ustawowe za opóźnienie od chwili ewentualnego wytoczenia powództwa o zapłatę. Jednakże, wskazane wyżej rozwiązania niosą za sobą pewne ryzyka, gdyż obligacje były emitowane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy o obligacjach, która nie przewidywała żadnego trybu zmiany warunków emisji. Możliwość taka pojawiła się dopiero w nowej ustawie o obligacjach z 2015 r. Istnieją jednak wątpliwości, czy znowelizowane przepisy można stosować do obligacji wyemitowanych przed wejściem w życie tej nowelizacji. W decyzji o odrzuceniu Scenariusza Alternatywnego nr 3 analizowane były także motywy charakterze podatkowym. Realizacja Scenariusza Alternatywnego nr 3 wiązałaby się dla spółki A. S.A. z powstaniem zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych w wysokości 4.973.699 zł. Niezależnie od powyższego należy jednak wskazać, iż z perspektywy wpływów podatkowych Skarbu Państwa brak realizacji Scenariusza Alternatywnego nr 3 należy postrzegać jako obojętny, gdyż powstaniu wyżej opisanego zobowiązania podatkowego po stronie A. S.A. odpowiadałoby zmniejszenie dochodu podatkowego (ewentualnie zwiększenie straty) M. M. Sp. z o.o. w ramach źródła przychodu zyski kapitałowe z uwzględnieniem ograniczeń z art. 15c ust. 1 u.p.d.o.p. ponieważ zapłacone odsetki od obligacji byłyby dla M. M. Sp. z o.o. kosztem uzyskania przychodu. Dlatego, motywy podatkowe nie były jednymi z głównych przyczyn odrzucenia Scenariusza Alternatywnego nr 3 i przyjęcia Scenariusza Podstawowego, ponieważ wyłącznymi przyczynami odrzucenia Scenariusza Alternatywnego nr 3 i przyjęcia Scenariusza Podstawowego były wyłącznie przyczyny ekonomiczne inne niż podatkowe wskazane powyżej.

Podsumowując Skarżąca spółka przedstawiła wyliczenia korzyści podatkowej w w przypadku zastosowania preferowanego scenariusza podstawowego tj. Połączenia odwrotnego i dokonanej konfuzji wierzytelności. Korzyść Podatkowa to w praktyce suma hipotetycznych obciążeń podatkowych, które wystąpiłyby w Scenariuszach Alternatywnych w porównaniu ze Scenariuszem Podstawowym, które stanowią potencjalną oszczędność podatkową wszystkich podmiotów zaangażowanych w realizację Scenariusza Podstawowego.

W porównaniu ze Scenariuszem Alternatywnym nr 1 w wyniku wyboru Scenariusza Podstawowego nie zostanie wygenerowana żadna Korzyść Podatkowa.

W porównaniu ze Scenariuszem Alternatywnym nr 2A Wnioskodawcy szacują Korzyść Podatkową wynikającą z wyboru Scenariusza Podstawowego na kwotę 120.956.993,95 zł.

W porównaniu ze Scenariuszem Alternatywnym nr 2B Wnioskodawcy szacują Korzyść Podatkową wynikającą z wyboru Scenariusza Podstawowego na kwotę 65.320.578,92 zł.

W porównaniu ze Scenariuszem Alternatywnym nr 3 A. S.A. szacuje Korzyść Podatkową wynikającą z wyboru Scenariusza Podstawowego na kwotę 4.973.699 zł w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych w ewentualnych przyszłych rozliczeniach podatkowych spółki A. S.A. Jednakże, jak wskazano wcześniej, Korzyść Podatkowa Scenariusza Podstawowego względem Scenariusza Alternatywnego nr 3 po stronie A. S.A. skutkowałaby powstaniem po stronie M. M. Sp. z o.o. kosztu podatkowego, a zatem nie powstałby uszczerbek po stronie Skarbu Państwa. Celem przepisów antyabuzywnych art. 119a i nast. Op jest zapobieganie lub wyrównywanie ewentualnego uszczerbku we wpływach podatkowych po stronie Skarbu Państwa. W Scenariuszu Alternatywnym nr 3 taki uszczerbek nie powstałby.

W rezultacie Wnioskodawcy szacują Korzyść Podatkową wynikającą z wyboru Scenariusza Podstawowego w stosunku do wyboru jakiegokolwiek Scenariusza Alternatywnego na kwotę między 4.973.699,00 zł a 120.956.993,95 zł.

Są to kwoty hipotetycznych obciążeń podatkowych związanych z ewentualnym wyborem Scenariusza Alternatywnego 2A albo 2B albo 3..

Należy jednak w tym miejscu jeszcze raz wyraźnie zastrzec, że realizacja któregokolwiek ze Scenariuszy Alternatywnych (zwłaszcza Scenariusza Alternatywnego nr 2) ma charakter wyłącznie teoretyczny z uwagi na występujące uwarunkowania rynkowe oraz sprzeczne z nimi zamierzenia biznesowe poszczególnych podmiotów zaangażowanych w ewentualne wdrożenie będącej przedmiotem wniosku czynności.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie podejmowane działania charakteryzują się racjonalnością i powinny zostać uznane za podjęte w celu osiągnięcia założonych celów ekonomicznych i gospodarczych. W związku z powyższym należy uznać, że nie charakteryzują się one sztucznością. W konsekwencji, Wnioskodawcy uważają, że do Scenariusza Podstawowego nie ma zastosowania przepis art. 119a § 1 O.p.

3. W toku prowadzonego postępowania pismem z dnia 15 października 2019 r. Szef K. na podstawie art. 119x § 3 w zw. z art. 119x § 1 pkt 3, 6, 6a i 6b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm., dalej także "O.p.") wezwał Wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych Wniosku. Wnioskodawcy uzupełnili Wniosek pismem z dnia 4 listopada 2019 r. Następnie, pismem z dnia 10 stycznia 2020 r. Szef K. na podstawie art. 155 § 1 w związku z art. 119zf oraz art. 119x § 4 O.p. wezwał Wnioskodawców do złożenia dalszych wyjaśnień i przedstawienia dodatkowych dokumentów. Wnioskodawcy uzupełnili Wniosek pismem z dnia 24 stycznia 2020 r.

4. W wyniku analizy treści Wniosku, dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, Szef K. stwierdził, że do opisanej we Wniosku korzyści podatkowej wynikającej z czynności może mieć zastosowanie art. 119a § 1 O.p. i w akcie z dnia 2 czerwca 2020 r. Nr DKP2.8011.18.2019 odmówił wydania opinii zabezpieczającej wskazując, że przeprowadzenie przez Wnioskodawców planowanej czynności stanowiłoby z jednej strony wykorzystanie w sposób sprzeczny z intencją ustawodawcy przepisów podatkowych oraz ich zastosowanie w sytuacji innej niż ta, dla której projektował je ustawodawca, z drugiej zaś pozwoliłoby Wnioskodawcom uniknąć stosowania przepisów, które zgodnie z intencją ustawodawcy powinny znaleźć zastosowanie - na skutek sztucznej czynności doszłoby więc do nadużycia hipotezy norm prawnopodatkowych. W ocenie Szefa K., przedstawione okoliczności wskazują, że do wskazanej korzyści podatkowej wynikającej z czynności może mieć zastosowanie art. 119a § 1 O.p., ponieważ:

- głównym lub jednym z głównych celów dokonania planowanej czynności będzie osiągnięcie korzyści podatkowej;

- sposób działania Wnioskodawców należy uznać za sztuczny;

- osiągnięta w wyniku przeprowadzenia planowanej czynności korzyść podatkowa będzie sprzeczna w przedstawionych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

5. Pismem z 7 lipca 2020 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na odmowę wydania opinii zabezpieczającej, w której zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- naruszenie przepisu art. 119x § 4 O.p. poprzez zaniechanie przez Szefa K. wykorzystania przewidzianej w powyższym przepisie instytucji spotkania uzgodnieniowego umożliwiającego wyjaśnienie wątpliwości Organu podatkowego, co do elementów ekonomicznych i gospodarczych przedstawionych we wniosku;

- naruszenie przez Szefa K. przepisu art. 2a O.p., który nakazuje, aby niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzygać na korzyść podatnika poprzez jego niezastosowanie przy wykładni przepisu art. 119a § 1 O.p.;

II. dopuszczenie się błędu wykładni oraz niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego tj.:

- naruszenie przepisu art. 119a § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym rozumieniu pojęcia "czynności" oraz "sprzeczności w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu" oraz niewłaściwej interpretacji pojęcia "sztuczności" w taki sposób, że obejmuje ona również sposób działania, który nie skutkował powstaniem korzyści podatkowej po dniu wejścia w życie tego przepisu, oraz niewłaściwą ocenę, że przepis ten może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy przedstawionej we wniosku wynika, że nie zostały spełnione warunki zastosowania tego przepisu;

- naruszenie przepisów art. 119c § 1 i § 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym rozumieniu pojęcia "sprzeczności w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu" oraz niewłaściwej interpretacji pojęcia "sztuczności" w taki sposób, że obejmuje ona również sposób działania, który nie skutkował powstaniem korzyści podatkowej po dniu wejścia w życie tego przepisu oraz niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. poprzez uznanie, że sposób działania będący przedmiotem Wniosku jest sztuczny pomimo niewystąpienia okoliczności wskazanych w art. 119c § 1 i § 2 O.p.;

- naruszenie przepisu art. 119d O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu w skarżonej Odmowie normatywnej treści powyższego przepisu i niewzięcia pod uwagę wskazanych we Wniosku celów ekonomicznych czynności będących przedmiotem Wniosku, przy ocenie, czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a w konsekwencji naruszenie przepisu art. 119a § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie;

- naruszenie przepisu art. 119f § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że planowana czynność stanowi element szeregu czynności zmierzających do uzyskania korzyści podatkowej, na który składają się również czynności nieskutkujące powstaniem korzyści podatkowej, w szczególności po wejściu w życie art. 119a O.p. ;

- naruszenie przepisu art. 119y § 2 O.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym rozumieniu sformułowania "może mieć zastosowanie" i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu poprzez odmowę wydania opinii zabezpieczającej;

- naruszenie przepisu art. 119y § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i odmowę wydania opinii zabezpieczającej, podczas gdy spełnione zostały przesłanki do wydania opinii zabezpieczającej;

- naruszenie art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw oraz w związku z art. 35 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw przez błędne zastosowanie art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej do czynności mających miejsce w 2010 r., które nie skutkowały powstaniem żadnej korzyści podatkowej, w tym żadnej korzyści podatkowej powstałej po wejściu w życie przepisu art. 119a Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe zarzuty na względzie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej odmowy wydania opinii zabezpieczającej stosownie do przepisu art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej także "P.p.s.a.") oraz zasądzenie kosztów postępowania od Szefa K. na rzecz Skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

6. W odpowiedzi na skargę Organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

7. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w oparciu o zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III z 30 marca 2021r. Zgodnie bowiem z art. 15 zzs 4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. O szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Sąd w tych sprawach orzeka na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Sąd stwierdza ponadto, że w dniu wydania ww. zarządzenia Przewodniczącą Wydziału III miasto stołeczne Warszawa było objęte obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758 ze zm.), zaś Prezes WSA w Warszawie na podstawie zarządzenia z 16 października 2020r. nr 21 w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 podjął stosowne działania. Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) zasadą jest, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyjątek jest uregulowany w art. 57a ustawy i dotyczy skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej. Skarga na te trzy wymienione akty może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego; sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołane przepisy zawężają zakres kognicji sądu pierwszej instancji odnośnie rozpoznawania skargi na odmowę wydania opinii zabezpieczającej . Wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest bowiem jedynie do sądowej kontroli tego aktu w aspekcie zarzutów i podstaw zaskarżenia. Zatem może tylko kontrolować, czy wskazane w skardze przepisy zostały naruszone przez organ i to w sposób określony w skardze. Oznacza to, że w tego typu sprawach zakres granic rozstrzygania w istotny sposób zbliżył się do postępowania w zakresie rozpoznawania skarg K.acyjnych.

8. Podnieść należy, że opinia zabezpieczająca pełni rolę zbliżoną do indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, z tym że może chronić jedynie przed zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające wydawane są w szczególnych, odrębnych od siebie, autonomicznych w relacji do innych postępowań unormowanych w O.p. procedurach, w których zastosowania znajdują regulacje prawne zawarte odpowiednio: w rozdziale 1a Działu II O.p., wraz z przepisami wskazanymi w art. 14h O.p., oraz w rozdziale 4 Działu IIIA O.p., z przepisami wymienionymi w art. 119zf O.p. W postępowaniu w przedmiocie wydania opinii zabezpieczającej właściwy podatkowy organ interpretacyjny dokonuje oceny możliwości zastosowania materialnego prawa podatkowego, w razie potrzeby połączonej z wykładnią tego prawa, w relacji do stanu faktycznego przedstawionego przez podmiot wnioskujący o wydanie interpretacji lub opinii, to jest przez zainteresowanego, wnioskodawcę. W obu postępowaniach zasadniczo nie prowadzi się postępowania dowodowego (odnośnie do postępowania w przedmiocie opinii - por. art. 189 § 3 O.p., art. 197 § 1 i 3 O.p. w zw. z art. 119zf oraz w art. 119x § 2 O.p.). Na podkreślenie zasługuje to, że w polskim sądownictwie administracyjnym, w zakresie oceny poprawności opinii zabezpieczających przedmiotem sądowej kontroli administracji jest jedynie strona formalna działań administracji w ramach zastosowania właściwych przepisów prawa. Sąd nie ma możliwości działań merytorycznych w tym zakresie. Nie posiada kompetencji do wydawania opinii zabezpieczających, czy też modyfikacji wydawanych w tym zakresie aktów administracji. Z tych też względów kontrola legalności zaskarżonej odmowy wydania opinii zabezpieczającej polega wyłącznie na ocenie; czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem materialnym oraz czy jego wydanie było wynikiem prawidłowego zastosowania przepisów prawa procesowego. Sąd oceniając przedstawiony w sposób obszerny stan faktyczny oceniał dwa sprzeczne ze sobą stanowiska stron postępowania sądowoadministracyjnego. W zaistniałym sporze co do zastosowania przepisów prawa podatkowego uznał, że stanowisko zaprezentowane przez organ wydający zaskarżony akt było przekonywające i poprawnie uzasadnione. Analiza treści skargi pozwalała na twierdzenie, że podnoszone w skardze zarzuty stanowiły w rzeczywistości rekapitulację argumentacji przedstawionej przez Skarżącą w toku postępowania w sprawie wydania opinii zabezpieczającej, do której organ szczegółowo odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Pomimo obszerności skargi wskazane w jej treści naruszenia nie mają w większości charakteru nowych twierdzeń, a Skarżąca w znacznej części prowadzi polemikę ze stanowiskiem wyrażonym przez organ wielokrotnie powtarzając przy tym tezy formułowane w innych częściach swojej wypowiedzi. Zasadnicza oś argumentacji przedstawionej w złożonej skardze sprowadza się do stwierdzenia, że wskutek nieprawidłowej oceny okoliczności sprawy dokonano błędnych ustaleń, które skutkowały uznaniem, że do czynności Połączenia Odwrotnego może mieć zastosowanie art. 119a O.p. Dodatkowo Skarżąca podnosi, że organ dopuścił się także błędnej wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania prawie wszystkich kluczowych przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, tj. art. 119a, 119c, art. 119d i 119f O.p.

9. W skardze podniesiono szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania jak i naruszenia przepisów prawa materialnego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd zważył, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 2a O.p. Warte zauważenia jest to, że odnośnie zastosowania ww. przepisu oraz powiązanej z nim zasadą in dubio pro tributario wypowiadał się poza sądami administracyjnymi również Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r. SK 48/15 podkreślił, że za całkowicie bezpodstawną konstytucyjnie trzeba uznać przede wszystkim subiektywną interpretację zasady, zgodnie z którą o jej aplikacji decyduje fakt wystąpienia wątpliwości po stronie określonego podmiotu (podatnika czy organu podatkowego). Trudno bowiem założyć, by zastosowanie wspomnianej zasady, mającej niekwestionowaną podstawę konstytucyjną, zależało od tego, czy osoba dokonująca wykładni regulacji daninowej potrafi właściwie dostrzec i – wtórnie – prawidłowo usunąć wszelkie niejasności tekstu prawnego. Z tego względu konieczne i w pełni uzasadnione wydaje się opowiedzenie za obiektywnym rozumieniem zasady in dubio pro tributario, według którego jej aplikacja pozostaje zrelatywizowana do tych wątpliwości, jakie w odniesieniu do danej regulacji daninowej powstają na gruncie przyjętych w kulturze prawnej reguł interpretacji. Jak przy tym powszechnie przyjmuje się w polskiej doktrynie prawniczej, wśród dyrektyw wykładni wyróżnić można dyrektywy: 1) językowe, nakazujące rozumienie przepisów prawnych zgodnie z regułami semantycznymi i syntaktycznymi języka etnicznego, z zastrzeżeniem specyficznego znaczenia określonych wyrażeń nadanego im w języku prawnym lub prawniczym, 2) systemowe, służące zachowaniu spójności systemu prawnego, które – w razie wieloznaczności językowej – przewidują odrzucenie wariantu interpretacyjnego nieuzgadnialnego z zasadami prawnymi (aspekt poziomy) lub unormowaniami o wyższej mocy prawnej (aspekt pionowy), oraz 3) funkcjonalne, w tym celowościowe (teleologiczne), odwołujące się do wartości i celów prawodawcy. Aplikacja wymienionych trzech zestawów dyrektyw wykładni skutkuje – niejako z założenia – eliminacją wszelkich niejasności obarczających tekst prawny, a zatem pozwala na odtworzenie normy prawnej jako wypowiedzi jednoznacznej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zasada in dubio pro tributari jako reguła interpretacji jest dyrektywą wykładni funkcjonalnej, która wyklucza w procesie interpretacji regulacji daninowych inne racje odwołujące się do wartości lub celów przypisywanych prawodawcy. Konkludując przyjąć należy, że podatnik nie może oczekiwać, aby art. 2a O.p. był stosowany w każdej sytuacji, gdy wynik wykładni przedstawiony przez organ podatkowy oznacza dla podatnika konsekwencje mniej korzystne niż zakładał. W ocenie Sądu wbrew zarzutowi skargi w tym zakresie organy podatkowe przeprowadziły obszerną wykładnię przepisów prawa materialnego odnośnie przedstawionego przez Stronę stanu faktycznego dostrzegając w nim, że Skarżąca dążyła do uniknięcia opodatkowania. Stanowisko w tym przedmiocie zostało przedstawione przez organ w sposób drobiazgowy oraz jednoznaczny. Analiza zaskarżonego aktu prowadzi do wniosku, że brak w wydanym akcie ewentualnych nieścisłości, czy też braku pewności co do przyjętego stanowiska co w ocenie Sądu prowadzi do konkluzji, że brak było w niniejszej sprawie przestrzeni, w której mogła urzeczywistnić się zasada in dubio pro tributario rozwinięta w art. 2a O.p. Tym samym Sąd uznał, że zarzut w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie.

10. Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego braku przeprowadzenia spotkania uzgodnieniowego wskazać należy, że stanowiska stron były na tyle precyzyjne i szeroko uzasadnione, że spotkanie takie nie wywarło by oczekiwanych przez Stronę skutków. Nadto Sąd uznał, że organ wielokrotnie w formie teleinformatycznej zwracał się do Strony z pytaniami odnośnie zaprezentowanego stanu faktycznego. Analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na istnienie skutecznej platformy wymiany pism i własnych stanowisk co prowadzi do wniosku, że brak przeprowadzenia takiego spotkania, w którym Strona prezentowałaby by swoje stanowisko nie może być traktowane jako naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 119 x § 4 O.p. Szef K. może zwrócić się o wyjaśnienie wątpliwości co do danych zawartych we wniosku lub zorganizować spotkanie uzgodnieniowe w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Z treści ww. przepisu wynika, że działania organu administracji mają wyłącznie charakter fakultatywny na co wskazuje użyty przez ustawodawcę pojęcie "może zwrócić" i analogicznie "może" zorganizować. Zatem fakt podkreślanego przez organ braku potrzeby zorganizowania takiego spotkania nie może być traktowany jako wada negująca przeprowadzone w sprawie postępowanie. Wobec tego zarzut skargi w tym zakresie był nietrafiony.

11. Przechodząc do zarzutów dotyczących meritum Sąd przytoczy przepisy obowiązujące w tym zakresie. Zgodnie z art. 119a § 1 O.p. czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania). W sytuacji określonej w § 1 skutki podatkowe czynności określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki mógłby zaistnieć, gdyby dokonano czynności odpowiedniej. Za odpowiednią uznaje się czynność, której podmiot mógłby w danych okolicznościach dokonać, jeżeli działałby rozsądnie i kierował się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, a sposób działania nie byłby sztuczny. Czynność odpowiednia może polegać także na zaniechaniu działania. Jeżeli w toku postępowania strona wskaże czynność odpowiednią, skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki zaistniałby, gdyby dokonano tej czynności. Zgodnie z art. 119a § 5 O.p. ww przepisy nie znajdują zastosowania jeżeli okoliczności wskazują, że osiągnięcie korzyści podatkowej było jedynym celem dokonania czynności, o której mowa w § 1. W takiej sytuacji skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki zaistniałby, gdyby czynności nie dokonano. Na podstawie art. 119w § 1 O.p. zainteresowany może zwrócić się do Szefa K. o wydanie opinii zabezpieczającej. Opinia zabezpieczająca zawiera ocenę stanu faktycznego przedstawionego przez zainteresowanego we wniosku o wydanie opinii, którą organ rozstrzyga czy opisany we wniosku stan faktyczny można zakwalifikować, jako unikanie opodatkowania w rozumieniu art. 119a § 1 O.p. Stosownie do art. 119y § 1 O.p. Szef K. wydaje opinię zabezpieczającą, jeżeli przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że do czynności nie ma zastosowania art. 119a. O.p. Na podstawie art. 119y § 2 O.p. Szef K. odmawia wydania opinii zabezpieczającej, jeżeli przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że do czynności ma zastosowanie art. 119a. Odmawiając wydania opinii zabezpieczającej, wskazuje się okoliczności świadczące o tym, że do czynności może mieć zastosowanie art. 119a.

12. Stosownie do art. 119c § 1 O.p. sposób działania uznaje się za sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej. W art. 119c § 2 O.p. ustawodawca wymienia następujące przykłady działań świadczących o sztucznym charakterze działania podatnika: 1) nieuzasadnione dzielenie operacji lub 2) angażowanie podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, lub 3) wprowadzanie do transakcji elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub 4) elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących, lub 5) podejmowanie ryzyka ekonomicznego lub gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania. Kolejnym przepisem definiującym pojęcie czynności objętej zakresem przepisu art. 119a § 1 O.p. jest przepis art. 119d O.p., który stanowi, że czynność uznaje się za podjętą przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, gdy pozostałe cele ekonomiczne lub gospodarcze czynności, wskazane przez podatnika, należy uznać za mało istotne. Art. 119e O.p. stanowi, że korzyścią podatkową w rozumieniu powołanych przepisów jest: 1) niepowstanie zobowiązania podatkowego, odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego lub obniżenie jego wysokości albo powstanie lub zawyżenie straty podatkowej; 2) powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku albo podwyższenie kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku. Przedmiotem wniosku Skarżącej o wydanie opinii zabezpieczającej była operacja gospodarcza składająca się z wielu powiązanych ze sobą czynności. W zaskarżonej odmowie wydania opinii zabezpieczającej organ ocenił ten zespół czynności jako jedną czynność zmierzającą do unikania opodatkowania. Ocena opisanego we wniosku zespołu czynności jako jednej czynności była uprawniona na podstawie przepisów art. 119f O.p. Stosownie do tego przepisu w rozumieniu działu IIIA (unikanie opodatkowania) czynność oznacza także zespół powiązanych ze sobą czynności, dokonanych przez te same bądź różne podmioty (§ 1). W przypadku zespołu powiązanych ze sobą czynności dokonywanych przez ten sam podmiot lub pomiędzy tymi samymi podmiotami wysokość korzyści podatkowych, o której mowa w art. 119b § 1 pkt 1, oblicza się, sumując korzyści podatkowe wynikające z tych czynności (§ 2). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uważa, że zawarta w zaskarżonej odmowie wydania opinii zabezpieczającej ocena czynności opisanej we wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej jest prawidłowa. W rozpoznanej sprawie organ wykazał, że czynność będąca przedmiotem oceny zawartej w zaskarżonej odmowie wydania opinii zabezpieczającej, miała charakter sztuczny w rozumieniu wynikającym z treści przytoczonych powyżej przepisów.

13. Wyjaśnić należy, że zasadnicza część skargi koncentruje się na rzekomo błędnej ocenie przez organ okoliczności sprawy, która to ocena doprowadziła do błędnych - w ocenie Skarżącej - ustaleń, a w konsekwencji do wydania zaskarżonego aktu. Zdaniem Skarżącej, Szef K. błędnie uznał, że w sprawie występują wszystkie przesłanki zastosowania art. 119a O.p. W ocenie Skarżącej, Szef K. błędnie zatem uznał, że: głównym lub jednym z głównych celów dokonania planowanej czynności będzie osiągnięcie korzyści podatkowej; sposób działania Wnioskodawców należy uznać za sztuczny a osiągnięta w wyniku przeprowadzenia planowanej czynności korzyść podatkowa będzie sprzeczna w przedstawionych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Przyznać należy, że w złożonym wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej wprost wskazano, że zasadniczym celem przeprowadzenia planowanej czynności jest restrukturyzacja Grupy Spółek. Strona miała doprowadzić do Połączenia Odwrotnego. Podnieść należy, że połączenie może być dokonane na dwa sposoby: przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) lub też przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki. Łączenie spółek może w szczególności odbywać się w ramach jednej grupy kapitałowej. Połączenie odwrotne (downstream merger) polega na przeniesieniu całego majątku spółki-matki (spółki przejmowanej) na spółkę-córkę (spółkę przejmującą). Jest to nietypowy i rzadko spotykany kierunek połączenia – najczęściej w procesach połączenia w ramach grupy kapitałowej to spółka matka pełni rolę spółki przejmującej, a spółka córka jest spółką przejmowaną. W praktyce o przejęciu spółki matki przez spółkę córkę najczęściej decydują względy operacyjne czy organizacyjne. Należy także odnotować, że do czasu nowelizacji art. 515 § 1 KSH tj. 1 marca 2020 r. istniały kontrowersje co do możliwości przeprowadzenia Połączenia odwrotnego. Wynikało to z tego, że skutkiem łączenia przez przejęcie jest przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą. W przypadku połączenia odwrotnego spółka-córka nabywa szczególny składnik majątku spółki-matki jakim są własne udziały (albo akcje) spółki-córki, co budziło wątpliwości ze względu na ogólny zakaz nabywania udziałów i akcji własnych. Połączenie odwrotne miało być, jak zadeklarowano we Wniosku, drugim - po Przejęciu Spółek Projektowych - etapem tej restrukturyzacji. We wniosku wyjaśniono, że przed 2009 r. powstało zadłużenie spółki A. będące wynikiem pozyskania pożyczek od trzech spośród spółek specjalnego przeznaczenia (Spółki Projektowe). W celu spłaty tego zadłużenia (A. S.A. nie posiadała środków pieniężnych na spłatę pożyczek) dokonano Restrukturyzacji Zadłużenia A.. Spłaty tej dokonano za pośrednictwem powstałej w tym celu spółki M. M. Sp. z o.o. w następujących krokach: A. S.A. spłaciła pożyczki uzyskane od Spółek Projektowych wystawiając i przekazując tym spółkom weksle opiewające na równowartość kwot pożyczek; M. M. Sp. z o.o. wyemitowała obligacje; Wyemitowane przez M. M. Sp. z o.o. obligacje zostały objęte przez Spółki Projektowe i opłacone wekslami wystawionymi przez A. S.A. A. S.A. wyemitowała nowe akcje, które zostały objęte przez M. M. Sp. z o.o. A. S.A. jako wierzyciel M. M. Sp. z o.o. z tytułu zapłaty za wyemitowane akcje oraz M. M. Sp. z o.o. jako wierzyciel A. S.A. z tytułu posiadanych weksli zawarły porozumienie, na mocy którego dokonały potrącenia wzajemnych wierzytelności. W 2019 r. dokonano Przejęcia Spółek Projektowych poprzez przeniesienie całości majątku Spółek Projektowych na A. S.A. W jego wyniku A. S.A. wraz z majątkiem Spółek Projektowych przejęła wyemitowane przez M. M. Sp. z o.o. obligacje. We wniosku wskazano, że w związku ze zbliżającym się terminem wykupu obligacji i brakiem środków pieniężnych na wykup tychże przez M. M. Sp. z o.o., planowane jest dokonanie czynności będącej przedmiotem Wniosku. Podkreślono także, że Połączenie Odwrotne pozwoli na wyeliminowanie podmiotu, który nie pełni swoich funkcji oraz nie może efektywnie spłacić ciążących na nim zobowiązań.

14. W ocenie Sądu organ prawidłowo po dokonaniu analizy wskazanych przez Wnioskodawców celów ekonomicznych planowanej czynności stwierdził, że nie sposób uznać, że mają one charakter istotnych i rzeczywistych powodów przeprowadzenia Połączenia Odwrotnego. Powyższe skutkowało stwierdzeniem, że głównym lub jednym z głównych celów tego połączenia było osiągnięcie korzyści podatkowej w postaci neutralności podatkowej tej operacji. Szef K. przedstawił przy tym w uzasadnieniu zaskarżonego aktu szczegółowe uzasadnienie, w którym wyjaśnił powody takiego rozstrzygnięcia i szczegółowo odniósł się do argumentacji Wnioskodawców dotyczącej ekonomicznych celów planowanej czynności Połączenia Odwrotnego.

15. Sąd uznał za słuszne wnioski organu wyprowadzone z analizy stanu faktycznego dotyczące sensu przeprowadzonej "restrukturyzacji". Zdaniem Sądu analiza ekonomiczna i prawna przedmiotowej transakcji została przedstawiona przez organ w sposób przekonywający. Wskazano m.in., że z treści wniosku wprost wyłaniał się zasadniczy powód przeprowadzenia restrukturyzacji zadłużenia spółki A., którym była konieczność rozwiązania problemu braku po stronie A. S.A. środków pieniężnych na spłatę zobowiązań pożyczkowych wobec Spółek Projektowych. Skarżąca podkreśla ekonomiczne uzasadnienie restrukturyzacji zadłużenia spółki A., które przejawiać się ma m.in. w dotrzymaniu dzięki tej restrukturyzacji wskaźników przewidzianych w szeregu umów kredytowych, w podniesieniu kapitału zakładowego A. S.A., obniżeniu wartości wykazywanych w bilansie zobowiązań itd. Nie można jednak tracić z oczu faktu, że to działanie Wnioskodawców doprowadziło do ryzyka niedotrzymania wspomnianych wskaźników czy też do zwiększenia wartości zobowiązań wykazywanych w bilansie A. S.A. - to zaciągnięcie przez A. S.A. zobowiązań pożyczkowych u Spółek Projektowych doprowadziło do zaistnienia tych negatywnych skutków ekonomicznych, sama zaś restrukturyzacja Zadłużenia A. była jedynie koniecznością rozwiązania problemu, do którego powstania doprowadzili sami Wnioskodawcy. W wyniku swoich działań (zaciągnięcie przez A. S.A. pożyczek od Spółek Projektowych) Wnioskodawcy postawili się w sytuacji, w której praktycznie każdy ruch wiązałby się z negatywnymi skutkami finansowymi. Poza tym raz jeszcze należy podkreślić, że konieczność poszukiwania rozwiązania zaistniałego problemu była tylko i wyłącznie efektem dobrowolnych działań Wnioskodawców, którzy sami postawili się w tej trudnej sytuacji. Na umorzenie przez Spółki Projektowe zobowiązań pożyczkowych A. S.A. nie zdecydowano się jednak z uwagi na negatywne skutki podatkowe - A. S.A. musiałaby wykazać przychód podatkowy w kwocie równej wartości umorzonych zobowiązań, Spółki Projektowe zaś nie mogłyby zaliczyć tej samej kwoty do kosztów uzyskania przychodów. Te negatywne z punktu widzenia Wnioskodawców konsekwencje podatkowe nie wystąpiłyby natomiast w opisanej we wniosku Restrukturyzacji zadłużenia A. Restrukturyzacja ta pozwoliła na neutralne podatkowo wytransferowanie niemożliwego do spłaty długu A. S.A. do powołanej w tym celu spółki M. M. Sp. z o.o. Na tym etapie Wnioskodawcy osiągnęli ten efekt, że tylko formalnie odroczyli w czasie kwestię konieczności spłaty zaciągniętych pierwotnie przez A. S.A. zobowiązań pożyczkowych.

16. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że analiza przedłożonych przez Stronę dowodów prowadzi do wniosku, że w wyniku przeprowadzeniu restrukturyzacji zadłużenia spółki A. konieczność spłaty tego długu została formalnie "przerzucona" na M. M. Sp. z o.o. - zatem kwestia spłaty długu, choć odroczona w czasie, pozostała jednak otwarta. Istotne dla wyniku sprawy jest także to, że z okoliczności sprawy wynika, że od chwili powołania M. M. Sp. z o.o. nie było intencją Wnioskodawców, aby spółka ta spłaciła pierwotny dług A. S.A., tj. aby wykupiła wyemitowane przez siebie obligacje - Wnioskodawcy wskazali, że spółka ta pełniła funkcję "brokera dywidendy", co oznacza, jak wyjaśnili Wnioskodawcy, że wypłaca swoje zyski (w formie dywidend) swoim udziałowcom. To zaś oznacza, że nie było po stronie Wnioskodawców woli kumulowania (zabezpieczenia) środków pieniężnych na poczet spłaty przez M. M. Sp. z o.o. swojego długu z tytułu wykupu obligacji. Także fakt, że emitując obligacje M. M. Sp. z o.o. zobowiązał się do wypłaty odsetek dopiero w terminie ich wykupu, a więc po upływie 10 lat od emisji - trudno bowiem uznać za powszechną rynkową praktykę inwestowanie kapitału na tak długi okres czasu bez możliwości uzyskiwania w tym czasie odsetek od takiej inwestycji - może świadczyć o tym, że Wnioskodawcy już w momencie tworzenia M. M. Sp. z o.o. zakładali, że spółka ta nie spłaci swoich zobowiązań. W kontekście powołanych powyżej okoliczności można było przyjąć, że celem powołania ww. spółki było uniknięcie opodatkowania podatkiem dochodowym. Trudno przypuszczać, aby Wnioskodawcy brali pod uwagę ewentualne umorzenie w przyszłości zobowiązań M. M. Sp. z o.o. z tytułu wykupu obligacji - wiązałoby się to z takimi samymi negatywnymi konsekwencjami podatkowymi, z jakimi musieliby się oni zmierzyć decydując się na umorzenie przez Spółki Projektowe zobowiązań pożyczkowych A. S.A. Dlatego w celu neutralnego podatkowo dla wszystkich zainteresowanych rozwiązania problemu spłaty pierwotnie pożyczkowego długu A. S.A. przekonwertowanego później na dług M. M. Sp. z o.o. koniecznym stało się przeprowadzenie najpierw przejęcia Spółek Projektowych a następnie planowanej czynności - Połączenia Odwrotnego.

17. Niezasadny jest w ocenie Sądu zarzut nie wzięcia pod uwagę przez organ tła i celu planowanej czynności. Z treści zaskarżonej odmowy wynikało, że wskazane przez Stronę cele Szef K. przeanalizował i doszedł do wniosków przedstawionych w odmowie. Uznał, że motywy przeprowadzenia planowanej czynności mają charakter podatkowy, o czym świadczy przede wszystkim brak ekonomicznego - z punktu widzenia A. S.A. - uzasadnienia dla przejęcia przez tę spółkę M. M. Sp. z o.o. Brak ekonomicznego uzasadnienia dla tego przejęcia wyraża się w tym, że M. M. Sp. z o.o. jest podmiotem niezdolnym do regulowania zaciągniętych zobowiązań; jej majątek praktycznie w całości stanowią akcje A. S.A., zaś pozostałą (niewielką) część majątku stanowią udziały w innych, zadłużonych spółkach. Połączenie Odwrotne nie przyniesie żadnych typowych korzyści, jakich mógłby oczekiwać rozsądnie działający podmiot gospodarczy decydując się na przejęcie innego przedsiębiorstwa - przejęcie M. M. Sp. z o.o., a więc spółki nie prowadzącej żadnej działalności operacyjnej, nie może być oceniane racjonalnie jako zdarzenie skutkujące efektem synergii, nie pozwoli korzystać z możliwości jakie daje ekonomia skali, nie pozwoli pozyskać grupy nowych klientów czy też poszerzyć asortymentu handlowego, nie doprowadzi do przejęcia jakiegokolwiek know-how lub innych wartości niematerialnych, nie umożliwi ekspansji na inne rynki itd. W wyniku planowanej czynności A. S.A. wyzbyłaby się natomiast możliwości zaspokojenia swoich wierzytelności wobec M. M. Sp. z o.o. - w tym przypadku doszłoby bowiem do tzw. konfuzji, w wyniku której A. S.A. stałaby się jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem z tytułu tych wierzytelności. A. SA. pozbawiłaby się zatem możliwości uzyskania znacznej kwoty środków pieniężnych, które mogłaby wykorzystać w bieżącej działalności gospodarczej, czy też zainwestować itd.

18. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut, że Szef K. nie przeanalizował przedstawionych przez Wnioskodawców Scenariuszy Alternatywnych i deklarowanych powodów ich odrzucenia na rzecz Połączenia Odwrotnego. Przedmiotem postępowania z wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej jest ocena możliwości zastosowania art. 119a O.p. do korzyści wynikającej z czynności będącej przedmiotem wniosku o wydanie tej opinii, w tym m.in. ocena wskazanych przez wnioskodawcę celów ekonomicznych tej a nie innej czynności. Sąd zgodził się z organem, że nie jest on zobligowany do przedstawienia w wydanym akcie szczegółowej analizy przedstawionych przez Wnioskodawców scenariuszy alternatywnych dla czynności będącej przedmiotem Wniosku. Ocena wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej nie jest analizą negatywną alternatywnych działań przedstawianych przez wnioskodawcę, która musiałaby skutkować akceptacją przez Szefa K. rozwiązania najbardziej "wygodnego" w ocenie zainteresowanego.

19. Odnosząc się do kwestii sztuczności przeprowadzonej transakcji wskazać należy, że to sami Wnioskodawcy tak ułożyli warunki przeprowadzenia szeregu działań w toku prowadzonej działalności, że w efekcie doprowadzili do sytuacji, w której A. S.A. stała się wierzycielem z tytułu obligacji, które zostały wyemitowane uprzednio przez M. M. sp. z o.o. tylko po to by formalnie przerzucić na ten podmiot jej własny dług wobec Spółek Projektowych. Przy czym od początku było wiadomym, że M. M. sp. z o.o. nie będzie dysponowała środkami na wykup tych obligacji. Głównym argumentem mającym przemawiać za połączeniem A. S.A. oraz tej spółki był przy tym fakt, że podmiot ten przestał pełnić swoją rolę w utworzonej strukturze oraz okoliczność, że zbliżał się termin wykupu obligacji, na co spółka ta nie posiadała środków. Po analizie wskazanych w tym zakresie przesłanek mających uzasadniać planowaną czynności Połączenia Odwrotnego uznał należy, że nie było istotnych powodów przemawiających za tym, że operacja ta byłaby uzasadniona ekonomicznie, a jej głównym celem było neutralne podatkowo wycofanie się z wcześniej utworzonej struktury. Realizując Połączenie Odwrotne A. S.A. wyzbywa się możliwości zaspokojenia swoich wierzytelności wobec M. M. Sp. z o.o. w kwocie ok. 75.500.000 zł - w tym scenariuszu doszłoby bowiem do tzw. konfuzji, w wyniku której A. S.A. stałaby się jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem z tytułu tych wierzytelności. A. S.A. pozbawiłaby się zatem możliwości uzyskania znacznej kwoty środków pieniężnych, które mogłaby wykorzystać w bieżącej działalności gospodarczej, czy też zainwestować itd. W zamian za zgodę na utratę możliwości uzyskania tych kwot otrzymałaby wprawdzie majątek M. M. Sp. z o.o. Na majątek ten składają się praktycznie wyłącznie akcje oraz udziały w spółkach zależnych od M. M. Sp. z o.o. Wnioskodawcy szacują wartość tych akcji oraz udziałów na ok. 387.000.000 zł - w tym 360.500.000 zł to wartość rynkowa akcji A. S.A., natomiast 26.500.000 zł to wartość rynkowa udziałów w pozostałych spółkach zależnych. Nie można jednocześnie pominąć okoliczności, że akcje A. S.A. znalazły się w majątku M. M. sp. z o.o. właśnie w wyniku wcześniejszych działań mających na celu Restrukturyzację Zadłużenia A. S.A. W wyniku planowanego połączenia A. S.A otrzymałaby więc z powrotem akcje objęte przez M. M. sp. z o.o. faktycznie w zamian za przejęcie jej długu w 2010 roku. Ponadto Połączenie Odwrotne zrealizowane byłoby na drodze emisji połączeniowej, zatem mając na uwadze deklaracje Wnioskodawców oraz wskazane w Odmowie przepisy KSH, A. S.A. zobligowana byłaby do umorzenia uzyskanych w wyniku Połączenia Odwrotnego akcji własnych co najmniej w części," która przekraczałaby 10% jej kapitału zakładowego. Umorzenie przez A. S.A. akcji własnych z natury rzeczy skutkowałoby utratą możliwości ich przyszłej ewentualnej sprzedaży, a więc możliwości uzyskania w zamian za nie określonych wartości pieniężnych - skutkowałoby zatem de facto zmniejszeniem realnej wartości przejmowanego majątku M. M. Sp. z o.o. Racjonalne jest przy tym wniosek organu, że wartość przejętego przez A. SA. w Połączeniu Odwrotnym majątku M. M. Sp. z o.o. w części, na którą składają się akcje własne A. S.A. byłaby dla tej spółki wartością jedynie wirtualną, wykreowaną w wyniku samego procesu łączenia spółek. Poza tym na majątek M. M. Sp. z o.o., obok akcji A. S.A., składają się również udziały w trzech pozostałych spółkach zależnych od M. M. Sp. z o.o. o wartości rynkowej ok. 26.500.000 zł. Jeśli wziąć pod uwagę, że przeprowadzając Połączenie Odwrotne A. S.A. pozbawiłaby się możliwości zaspokojenia swoich wierzytelności wobec M. M. Sp. z o.o., a więc możliwości uzyskania środków pieniężnych na kwotę ok. 75.500.000 zł, realizacja tego scenariusza skutkowałaby dla A. S.A. wielomilionową stratą. Co więcej, korzyść ekonomiczna A. S.A., która miałaby wynikać z przejęcia w ramach Połączenia Odwrotnego udziałów w pozostałych spółkach zależnych od M. M. Sp. z o.o. jest wysoce wątpliwa. Sami Wnioskodawcy wprost stwierdzili, że A. S.A. w przypadku realizacji Połączenia Odwrotnego przejmie ryzyka i zobowiązania wskazanych wyżej spółek o łącznej wartości ok. 92.800.000 zł. Wnioskodawcy określają przejęcie tych ryzyk i zobowiązań wręcz jako "rzeczywiście poniesioną ekonomiczną stratę" a same ryzyka i zobowiązania jako "realne". Połączenie Odwrotne ma więc mieć na celu faktycznie wyeliminowanie podmiotu, który nie pełni już żadnych funkcji, który uczestniczył w przekonwertowaniu zobowiązań pożyczkowych A. S.A. wobec spółek Projektowych, a obecnie w efekcie dalszych działań podmiotów powiązanych w grupie, byłby zobligowany do spłaty na rzecz A. S.A. wierzytelności z tytułu wykupu obligacji wyemitowanych właśnie by przenieść zobowiązania A. S.A. na tę spółkę. Reasumując wskazać należy, że brak jest powodów, by uznać że Połączenie Odwrotne jest uzasadnione ekonomicznie. Planowana czynność jest tylko i wyłącznie neutralnym podatkowo sposobem na zakończenie bytu spółki M. M. sp. z o.o. oraz neutralnym umorzeniu zobowiązań tego podmiotu, których faktycznym źródłem były zobowiązania spółki przejmującej - A. S.A.

20. Okoliczności planowanej czynności wskazują, że zostałaby ona dokonana w realiach sztuczności działania, zdefiniowanej w art. 119c § 1 O.p. i uszczegółowionej w art. 119c §2 pkt 2, pkt 3, pkt 4 oraz pkt 5 ww. ustawy. W wyniku planowanego Połączenia Odwrotnego doszłoby do wygaśnięcia zobowiązania M. M. sp. z o.o. wobec A. S.A. w drodze konfuzji, która jest nieefektywną formą wygasania zobowiązań, co - jak podkreśla się w orzecznictwie - skutkuje właśnie brakiem opodatkowania w przypadku takiej formy uregulowania zobowiązania: Konfuzja jest instytucją prawa cywilnego, która powstaje w wyniku połączenia długu i wierzytelności w jednej osobie, powodując wygaśnięcie zobowiązania bez zaspokojenia wierzyciela. Nie sposób jednak uznać konfuzji za rodzaj spłaty zobowiązania. Wprawdzie wygaśniecie zobowiązania bez zaspokojenia wierzyciel może prowadzić do powstania przychodu u dłużnika, ale dotyczy to sytuacji, gdy na skutek wygaśnięcia zobowiązania dłużnik uzyskuje wymierną korzyść. Sytuacje takie są wprost wskazane w przepisach prawa np. art. 14 ust. 2 lub 6 u.p.d.o.f. w przypadku umorzenia lub przedawnienia. W przeciwieństwie do wskazanych zdarzeń kontuzja nie prowadzi do uzyskania żadnej korzyści przez dłużnika, który jest jednocześnie wierzycielem. Trudno zatem mówić, że w sensie prawnym doszłoby do zaspokojenia A. S.A. i że jej wierzytelność zostałaby ściągnięta. Wprost przeciwnie doszłoby do nieefektywnego zaspokojenia wierzyciela - A. S.A. Natomiast podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że w efekcie Połączenia Odwrotnego A. S.A. nie musiałaby wypłacać na rzecz M. M. sp. z o.o. dywidendy i otrzymywać z powrotem zgromadzonych w ten sposób przez tę spółkę środków tytułem spłaty zobowiązań z tytułu obligacji nie może przesądzać o tym, że w ten sposób wierzytelność ta zostałaby niejako "ściągnięta". Stanowi to tylko dodatkowy dowód na to, jak sztuczna była struktura w której M. M. sp. z o.o. w rzeczywistości pełnił tylko i wyłączenie rolę "brokera dywidendy".

21. Analiza wniosku Strony oraz przedłożoną przez nią dokumentów pozwala na uznanie, że utworzenie M. M. Sp. z o.o. i jej udział w przeprowadzeniu restrukturyzacji zadłużenia spółki A. spełniało przesłankę sztuczności wymienioną w art. 119c § 2 pkt 2 O.p. w postaci angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego. Z jednej strony bowiem, M. M. Sp. z o.o. stanowić miała podmiot, za pośrednictwem którego doszło w pierwszej kolejności do neutralnego podatkowo wytransferowania zobowiązań pożyczkowych A. S.A. wobec Spółek Projektowych i przekonwertowania ich na zobowiązanie M. M. Sp. z o.o. wobec tych spółek z tytułu wykupu obligacji, a w ostatecznym rozrachunku - dzięki przeprowadzeniu Połączenia Odwrotnego bezpośrednio po przejęciu Spółek Projektowych przez A. S.A. - doszłoby do wygaśnięcia owych zobowiązań na drodze konfuzji również bez konsekwencji podatkowych. Z drugiej zaś strony nie było ekonomicznego lub gospodarczego uzasadnienia dla "angażowania" M. M. Sp. z o.o. w celu rozwiązania kwestii spłaty przez A. S.A. zobowiązań pożyczkowych wobec Spółek Projektowych - wystarczyło bowiem, aby Spółki Projektowe dokonały umorzenia zobowiązań pożyczkowych A. S.A., czego jednak nie dokonano, gdyż wiązałoby się to z negatywnymi konsekwencjami podatkowymi dla wszystkich zainteresowanych podmiotów, zwłaszcza zaś dla A. S.A., która musiałaby w związku z tym rozpoznać wysoki przychód. Wymaga także podkreślenia, że faktycznie planowane Połączenie Odwrotne skutkowałoby przejęciem składników, które nigdy nie weszłyby w skład majątku M. M. sp. z o.o. gdyby nie dokonane wcześniej działania. Uzasadniony wydaje się zatem wniosek, że gdyby nie fakt, że dokonane operacje byłyby neutralne podatkowo, rozsądnie działający podmiot nie zdecydowałby się na ich dokonanie.

22. Powyższe okoliczności wraz z faktem, że w ramach planowanej czynności A. S.A. przejęłaby wątpliwej, z jej punktu widzenia, wartości majątek M. M. Sp. z o.o. (narażając się wręcz na realną ekonomiczną stratę), a także fakt dokonywania w celu rzekomej restrukturyzacji zadłużenia wielu skomplikowanych i wieloetapowych operacji, zakładających wykorzystanie szeregu instytucji różnych gałęzi prawa (potrącenie wzajemnych wierzytelności, wystawienie weksli, emisja obligacji, konwersja wierzytelności na kapitał, połączenie spółek) pozwoliły ocenić opisany sposób działania jako sztuczny w płaszczyźnie prawnej i ekonomicznej. Jednocześnie powyższe działania wydają się być zbędne i nieadekwatne by zrealizować wskazane przez Wnioskodawców zamierzenia gospodarcze. Jak już wskazano efekt jaki osiągnięto w wyniku Restrukturyzacji Zadłużenia A. można było zrealizować poprzez umorzenie zobowiązań mających swoje źródło w pożyczkach udzielonych przez Spółki Projektowe. Z kolei wbrew podnoszonej przez Wnioskodawców argumentacji nie można także przyjąć, że Połączenie Odwrotne jest operacją nieskomplikowaną i adekwatną by zrealizować cel w postaci wyeliminowania zbędnego podmiotu, który nie realizuje swoich funkcji w Grupie Spółek. W sytuacji, kiedy podmiot nie realizuje już swoich zadań - a jak wskazano we Wniosku M. M. Sp. z o.o. jest takim podmiotem - bardziej właściwe wydaje się zlikwidowanie takiego podmiotu. Proces likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie prowadzi działalności operacyjnej, nie wydaje się być bardziej czasochłonnym i kosztownym procesem niż przeprowadzenie połączenia spółek.

23. Powyższe okoliczności wraz z faktem, że w ramach planowanej czynności A. S.A. przejęłaby wątpliwej, z jej punktu widzenia, wartości majątek M. M. Sp. z o.o. (narażając się wręcz na realną ekonomiczną stratę), a także fakt dokonywania w celu rzekomej restrukturyzacji zadłużenia wielu skomplikowanych i wieloetapowych operacji, zakładających wykorzystanie szeregu instytucji różnych gałęzi prawa (potrącenie wzajemnych wierzytelności, wystawienie weksli, emisja obligacji, konwersja wierzytelności na kapitał, połączenie spółek) pozwoliły ocenić opisany sposób działania jako sztuczny w płaszczyźnie prawnej i ekonomicznej. Jednocześnie powyższe działania wydają się być zbędne i nieadekwatne by zrealizować wskazane przez Wnioskodawców zamierzenia gospodarcze. Jak już wskazano efekt jaki osiągnięto w wyniku Restrukturyzacji zadłużenia A. można było zrealizować poprzez umorzenie zobowiązań mających swoje źródło w pożyczkach udzielonych przez Spółki Projektowe. Z kolei wbrew podnoszonej przez Wnioskodawców argumentacji nie można także przyjąć, że Połączenie Odwrotne jest operacją nieskomplikowaną i adekwatną by zrealizować cel w postaci wyeliminowania zbędnego podmiotu, który nie realizuje swoich funkcji w Grupie Spółek. W sytuacji, kiedy podmiot nie realizuje już swoich zadań - a jak wskazano we Wniosku M. M. Sp. z o.o. jest takim podmiotem - bardziej właściwe wydaje się zlikwidowanie takiego podmiotu. Proces likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie prowadzi działalności operacyjnej, nie wydaje się być bardziej czasochłonnym i kosztownym procesem niż przeprowadzenie połączenia spółek.

24. Konkludując uznać należy, że przeprowadzając Połączenie Odwrotne Wnioskodawcy wykorzystaliby skutkujący neutralnością podatkową przepis art. 12 ust. 4 pkt 3e u.p.d.o.p. w sposób sprzeczny z jego celem. Ratio legis tego przepisu jest bowiem ułatwienie przeprowadzania pożądanych w obrocie gospodarczym restrukturyzacji nie zaś promowanie sztucznych operacji przeprowadzanych jedynie ze względów podatkowych. Wykorzystując zatem przepis art. 12 ust. 4 pkt 3e ww. ustawy i przeprowadzając Połączenie Odwrotne uniknęliby konieczności zastosowania przepisów skutkujących opodatkowaniem i zapewniliby powrót uprzednio sztucznie "wykreowanych" składników majątku M. M. Sp. z o.o. (w postaci akcji własnych i zobowiązania z tytułu wykupu obligacji) do A. S.A. Zdaniem Sądu planowana czynność stanowi więc tylko i wyłącznie próbę neutralnego zakończenia "restrukturyzacji" zadłużenia skutkującej faktycznym powrotem długu A. S.A. do niej samej, jako wierzyciela, w efekcie przeprowadzonych wcześniej przesunięć majątkowych związanych z obrotem wierzytelnościami pomiędzy podmiotami powiązanymi w Grupie Spółek. Planowana czynność nie przyczynia się więc rozwojowi przedsiębiorczości, lecz ma stanowić formę wyjścia ze sztucznie wykreowanej struktury. Jednocześnie inne rozważane przez Wnioskodawców scenariusze realizacji wskazanych zamierzeń skutkowałyby obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku likwidacji M. M. Sp. z o.o. - przeprowadzenie tej procedury skutkowałoby powstaniem zobowiązania z tytułu ewentualnego zbycia składników majątku tej spółki (po stronie spółki) oraz z tytułu otrzymania majątku likwidacyjnego (po stronie wspólników będących osobami fizycznymi). Ponadto, jako że Połączenie Odwrotne ma być ostatnim krokiem realizacji planu Wnioskodawców mającym na celu neutralne podatkowo wyzbycie się przez A. S.A. zobowiązań pożyczkowych wobec Spółek Projektowych, a na plan ten składała się również Restrukturyzacja Zadłużenia spółki A., Wnioskodawcy dzięki utworzeniu M. M. Sp. z o.o. i wytransferowaniu do tej spółki zobowiązań pożyczkowych A. S.A. z jednoczesnym ich przekonwertowaniem na zobowiązania M. M. Sp. z o.o. z tytułu wykupu obligacji uniknęli konieczności dokonania przez Spółki Projektowe umorzenia zobowiązań pożyczkowych A. S.A., a w konsekwencji rozpoznania przez A. S.A. przychodu z tego tytułu. Słuszny jest zatem wniosek, że Wnioskodawcy uniknęli konieczności zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.p.d.o.p., zgodnie z którym przychodem, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, jest w szczególności wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Restrukturyzacja, której zamierzają dokonać Wnioskodawcy w drodze przeprowadzenia Połączenia Odwrotnego nie zawiera istotnych elementów rzeczywistej restrukturyzacji, albowiem Wnioskodawcy nie wskazali ekonomicznego celu uzasadniającego realizację właśnie takiego działania. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja sprowadza się w rzeczywistości do wskazania powodów dla których Połączenie Odwrotne będzie najlepszym sposobem na rozwiązanie problemu ze spłatą przez M. M. Sp. z o.o. zobowiązania z tytułu wykupu obligacji oraz na wyeliminowania M. M. Sp. z o.o. ze struktury Grupy Spółek jako podmiotu zbędnego, który nie spełnia już swoich funkcji. Taka argumentacja także nie może przesądzić o uzasadnieniu ekonomicznym planowanych działań. Konieczność wyeliminowania podmiotu, który nie wnosi nic do struktury i od samego początku pełnił rolę swoistego pośrednika nie może przesądzić o istnieniu rzeczywistych powodów restrukturyzacji. Ponadto dla A. S.A. Połączenie Odwrotne nie tylko nie stanowi korzystnej gospodarczo operacji, ale wręcz grozi poniesieniem realnej straty ekonomicznej.

25. Przepis art. 119a § 1 O.p. ustanawia przesłanki uznania, że wystąpiło unikanie opodatkowania. Przesłankami tymi są: 1. dokonanie czynności przede wszystkim w celu uzyskania korzyści podatkowej, 2. sprzeczność tej korzyści w okolicznościach sprawy z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, 3. sztuczny sposób działania. W art. 119c § 1 O.p. ustawodawca zdefiniował pojęcie sztuczności sposobu działania. Definicja ta ma charakter ogólny, jednakże w doktrynie podkreśla się, że z uwagi na przedmiot regulacji (unikanie opodatkowania) definicja ta musi cechować się znacznym stopniem ogólności (L. Etel, komentarz do art. 119c Ordynacji podatkowej w Letel. (red.) R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, K. Teszner, Ordynacja podatkowa komentarz, system informacji prawnej LEX). W ocenie Sądu przedstawione przez organ obszerne uzasadnienie logicznie z wykorzystaniem wykładni gospodarczej przepisów stało się podstawą do wniosku, że opisana przez Stronę transakcja będzie miała charakter sztuczny i będzie miała za zadanie przede wszystkim uzyskanie korzyści podatkowej.

26. Sąd przyznaje, że swoją wypowiedź oparł w dużej mierze korzystając ze stanowiska organu. Uznał bowiem, że pogląd ten jest prawidłowy, zgodny z obowiązującymi aktualnie przepisami Ordynacji, racjonalny i poparty doświadczeniem gospodarczym i w tym zakresie Sąd uznał go za własny. Stanowisko organu zostało obszernie uzasadnione, odniesiono się w nim do wszystkich wątpliwości Strony podnoszonych we wniosku jak i w złożonych pismach procesowych stanowiących odpowiedzi na wezwania do wyjaśnienia dodatkowych kwestii. W ocenie Sądu organ w rozpoznawanej sprawie w sposób właściwy wypełnił obowiązki przewidziane dla regulacji dotyczących opinii zabezpieczających. Zdaniem Sądu wydany akt stanowił dla Strony rzetelną informację, dlaczego w jego sprawie określone przepisy znajdują (bądź nie) zastosowanie, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd odmienny nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w niniejszej sprawie było również zgodne z tezami wyroku NSA z dnia 31 stycznia 2019r. II FSK 3242/18.

27. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") oddalił skargę.