Wyrok NSA, sygn. akt II SA 631/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 59 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1994 nr 7 poz. 25
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 1989 nr 73 poz. 435
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1989 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa.

SENTENCJA

uchyla uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie wyrażenia bądź nie wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, który ukończył 65 lat życia jest decyzją administracyjną podjętą na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1989 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa /Dz.U. nr 73 poz. 435 ze zm./ w związku z art. 59 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz.U. 1994 nr 7 poz. 25/ i wobec tego powinna zawierać wszystkie składniki określone w art. 107 par. 1 Kpa oraz spełniać wymagania zawarte w art. 107 par. 3 Kpa.

Z treści art. 59 par 1 pkt 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych wynika, że prawo do pracy na stanowisku sędziego po przekroczeniu 65-go roku życia ograniczone jest dyskrecjonalną władzą Krajowej Rady Sądownictwa, przejawiającą się w postaci wyrażenia zgody na takie dalsze zatrudnienie. Nawet jeżeli przepis prawa materialnego pozostawia uznaniu organu sposób rozstrzygnięcia sprawy, nie zwalnia to tegoż organu od obowiązku uzasadnienia, faktycznego decyzji. Uznanie administracyjne nie oznacza bowiem swobody czy dowolności w podejmowaniu decyzji.

Organ administracyjny dokonując w ramach uznania wyboru jednego spośród możliwych i dopuszczalnych rozstrzygnięć danej sprawy jest zobowiązany dokładnie rozważyć i szczegółowo uzasadnić, dlaczego podjął takie właśnie a nie inne rozstrzygnięcie.

Wymaga to wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego wnikliwej oceny, prowadzącej do przekonania o wiarygodności stanu faktycznego sprawy. Wyklucza natomiast ogólnikowe przytaczanie dowodów, w dodatku zawierających ogólnikowe, nie udokumentowane faktami sądy.

Krajowa Rada Sądownictwa uzasadniając zaskarżoną uchwałę powołała się jedynie na negatywną opinię zespołu członków KRS, opartą na negatywnej opinii Kolegium Sądu Wojewódzkiego w Warszawie odwołującej się do postawy skarżącej w okresie stanu wojennego, scharakteryzowanej jako duża restrykcyjność wobec podsądnych i stawianie innym sędziom zarzutów, dotyczących wymierzania zbyt łagodnych kar.

Te poważne zarzuty stawiane przez organ sądu, w którym skarżąca pracuje są mało precyzyjne i nie zawierają żadnego uzasadnienia faktycznego, przykładowego chociażby przytoczenia okoliczności obrazujących zachowanie skarżącej w okresie stanu wojennego. Nie jest jasne dla sądu administracyjnego, co oznacza duża restrykcyjność wobec podsądnych. Trudno również ocenić wagę zarzutu krytykowania innych sędziów za zbyt łagodne orzecznictwo, skoro nie wiadomo w jakiej formie i w jakich okolicznościach ta krytyka była wyrażana i czy w konsekwencji mogła być oceniana jako ingerencja w niezawisłość sędziowską.

To wszystko osłabia moc dowodową opinii kolegium Sądu, a wydaną na jej podstawie decyzję naraża na zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej /art. 7 Kpa./. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy skarżąca stanowczo stwierdza, że w zasadzie nie orzekała w sprawach o charakterze politycznym i nie krytykowała innych sędziów za ich orzecznictwo.

Krajowa Rada Sądownictwa w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie ustosunkowała się do innych, mających istotne znaczenie dla oceny przydatności skarżącej do dalszego zajmowania stanowiska sędziego okoliczności. Nie odniosła się do pozytywnych ocen przydatności zawodowej skarżącej, zawartych w opiniach prezesa Sądu Wojewódzkiego (...) i Przewodniczącej Wydziału Karno-Rewizyjnego (...) oraz wniosku Wiceprezesa Sądu Wojewódzkiego (...).

Uzasadnienie uchwały nie wskazuje również na to, iżby Krajowa Rada Sądownictwa brała pod uwagę kwestię sprawności fizycznej i psychicznej skarżącej oraz rozważała jej wniosek o dalsze zatrudnienie z punktu widzenia potrzeb kadrowych sądu. Te braki uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji świadczyć mogą o niedopełnieniu w postępowaniu wyjaśniającym czynności procesowych, które stanowię gwarancję prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Trzeba dodać, że pełne i wszechstronne uzasadnienie odmownej decyzji organu administracyjnego dotyczącej uprawnień obywatelskich stanowi istotny element ochrony tych praw. Podanie motywów rozstrzygnięcia ułatwia zainteresowanemu jej zaskarżenie i umożliwia kontrolę ze strony organów powołanych do weryfikacji decyzji.

Z kręgu osób korzystających z tych standardów właściwych każdemu demokratycznemu państwu prawnemu nie mogą być usuwani sędziowie sądów powszechnych.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Krajowej Rady Sądownictwa głoszącym, że wobec generalnej zasady odwoływania sędziów w związku z osiągnięciem przez nich wieku emerytalnego Rada w drodze wyjątku może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska po przekroczeniu tego wieku.

Z przepisów ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych /art. 59 par. 1 pkt 3/ i ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa /art. 2 pkt 4/ wynika jedynie, że sędzia po przekroczeniu 65-go roku życia może dalej pracować za zgodą Krajowej Rady Sądownictwa.

Nie wynika natomiast w żadnym razie, iżby pozytywne decyzje Krajowej Rady Sądownictwa w takich sprawach mogły zapadać jedynie wyjątkowo i być podejmowane z pominięciem obowiązku uwzględnienia i wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela /art. 7 Kpa /.

W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona uchwala zawiera uchybienia w zakresie prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o przepisy art. 207 par. 2 pkt 1 i pkt. 3 Kpa orzekł, jak w sentencji.