Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1605/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Wesołowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent – stażysta Beata Karczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Polskiego Związku Działkowców w [...] - Stowarzyszenia [...] w [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...] marca 2019 r. Prezydent Miasta [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] stycznia 2014 r. przez Stowarzyszenie [...] w [...] prawa użytkowania części nieruchomości o pow. [...] ha, położonej w [...], w obrębie nr [...] "[...]" oznaczonej, jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...].

Jak wynika z uzasadnienia organu I instancji nieruchomość objęta wnioskiem jest własnością Skarbu Państwa, a na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1991 r., nr [...] stanowi z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przedmiot użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz ówczesnych [...] Zakładów [...] w [...]. Ostateczną decyzją z [...] września 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] września 1963 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] o pow. [...] ha, która stanowiła później część działki nr [...]. Natomiast ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r. nr [...] została stwierdzona nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1991 r., nr [...] w zakresie odnoszącym się do części działki nr [...] powstałej z części dawnej działki nr [...]. W konsekwencji Skarb Państwa i [...] "[...]" S.A. w Płocku przestał się legitymować tytułem prawnym do całej działki nr [...], ponieważ część tej działki, powstałej z dawnej działki nr [...], stanowi obecnie własność osób fizycznych. Z kolei na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2017 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej działka nr [...] o pow. [...] ha uległa podziałowi na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna, działka nr [...] - zgodnie z art. 12 ust. 4 i 4d ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - z mocy prawa stała się własnością Gminy [...], a prawo użytkowania wieczystego wygasło. Prezydent wyjaśnił, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego części terenów Zakładu [...] "[...]" SA w [...] wraz z terenami przyległymi, położonymi w granicach administracyjnych miasta, przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z [...] października 2003 r., teren obejmujący działkę nr [...], na którym zlokalizowany jest ogród, określony jest w planie, jako podstrefa usługowo-biurowa parku technologicznego. Na wskazanej nieruchomości urządzony jest i funkcjonuje rodzinny ogród działkowy "[...]". Położenie ogródków działkowych zostało ustalone decyzją wydaną przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1968 r., nr [...] o lokalizacji szczegółowej przyzakładowych ogródków działkowych, którą otrzymały [...] Zakłady [...] w [...]. Stowarzyszenie [...] w [...] nie posiada decyzji o likwidacji [...] Ogrodu "[...]". W ocenie organu I instancji, powyższe okoliczności mogą prowadzić do ustalenia, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U z 2017 r., poz. 2176). Jednakże przedmiotowa nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wieczystym [...] "[...]" SA, zaś nabycie prawa użytkowania nieruchomości na podstawie art. 76 ust. 2 i 3 ustawy może dotyczyć tylko nieruchomości Skarbu Państwa, które nie zostały jeszcze rozdysponowane i w związku z tym nadal pozostają w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa. Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa nie wchodzą nieruchomości Skarbu Państwa oddane w użytkowanie wieczyste. Zatem nie jest możliwe obciążenie nieruchomości Skarbu Państwa oddanej w użytkowanie wieczyste ograniczonym prawem rzeczowym, jakim jest użytkowanie. Organ I instancji zwrócił się do użytkownika wieczystego z prośbą o rozważenie możliwości wyrażenia zgody na podział przedmiotowej działku gruntu, w celu wydzielenia powierzchni zajmowanej przez [...] Ogród Działkowy "[...]" i oddania tej powierzchni w użytkowanie wnioskodawcy, po uprzednim wyrażeniu zgody na rozwiązanie do tej części gruntu istniejącego prawa użytkowania wieczystego. W odpowiedzi na wskazane pismo [...] "[...]" stwierdził, że nie jest możliwe rozwiązanie prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości, na której urządzony jest [...] Ogród Działkowy "[...]" z uwagi na zlokalizowaną na tym terenie infrastrukturę wraz z technologicznym pasem ochronnym istniejącego kolektora kanalizacji deszczowej.

Odwołanie od decyzji Prezydenta Miast [...] złożył [...] działając w imieniu Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenie [...] w [...].

Rozpoznając sprawę Kolegium wyjaśniło, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, na której zlokalizowany jest rodzinny ogród działkowy stanowią przepisy ustawy z

13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Zgodnie z art. 75 ust. 1 tej ustawy w stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego. W przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy (art. 75 ust. 6 ustawy). Organ wskazał, że stwierdzenie nabycia prawa, o którym mowa w ust. 6, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej (art. 75 ust. 7 ustawy). Organem właściwym do wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, jest w zakresie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa - starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej (art. 75 ust. 5 pkt 1 ustawy).

Z kolei przepis art. 76 ust. 1 ustawy stanowi, że właściciel nieruchomości nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 1, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy rodzinny ogród działkowy spełnia przynajmniej jeden z warunków:

1) funkcjonowanie rodzinnego ogrodu działkowego na nieruchomości jest zgodne z

miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;

2) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w związku z zakładaniem rodzinnego ogrodu działkowego lub funkcjonował on na nieruchomości w momencie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa;

3) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego nastąpiło w związku z funkcjonowaniem na niej rodzinnego ogrodu działkowego;

4) nieruchomość zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy, który posiadał ustaloną

lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych

ogrodach działkowych, lub na podstawie art. 11 ust. 3 lub art. 33 tej ustawy stał się

ogrodem stałym.

Kolegium wskazało, że w przypadku rodzinnego ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w ust. 1, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji (art. 76 ust. 2 ustawy).

Kolegium podniosło, że z treści powołanych regulacji wynika, że warunkiem uzyskania ex lege przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości na zasadzie art. 75 ust. 6 ustawy jest istnienie na nieruchomości rodzinnego ogrodu działkowego w dacie wejścia w życie ustawy oraz kolejnych 24 miesiącach, przynależenie własności nieruchomości do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie prowadzącego ogród stowarzyszenia ogrodowego, niewydanie w terminie do [...] stycznia 2016 r. przez właściciela nieruchomości decyzji o jego likwidacji, a także brak wystąpienia choćby jednego z warunków, o których mowa w art.

76 ust. 1 ustawy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Stowarzyszenie [...] pismem z [...] grudnia 2016 r. sprecyzowanym pismem z [...] grudnia 2016 r. wskazało, że wnosi o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania części działki ewidencyjnej nr [...], na której znajduje się [...] Ogród Działkowy "[...]".

Kolegium podało, że Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 1991 r. stwierdził nabycie z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] w [...] (obecnie [...] SA) prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa oznaczonej, m.in. nr ew. [...] o pow. [...] ha. Z kolei Minister Infrastruktury decyzją z [...] lipca 2009 r. stwierdził nieważność tej decyzji w zakresie odnoszącym się do działki nr [...], powstałej z części dawnej działki nr [...] o powierzchni [...] ha, która stanowiła współwłasność J. S. i A. S. i została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] września 1963 r., nr [...], którego to orzeczenia nieważność stwierdził Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] września 2003 r., nr [...].

Kolegium dodało, że z akt sprawy wynika, iż objęta wnioskiem nieruchomość oznaczona, jako działka ewidencyjna - nr [...] o pow. [...] ha położona w [...] w obrębie nr [...] "[...]", mocą ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2017 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej uległa podziałowi na działki: nr [...] oraz nr [...] i obecnie [...] Ogród Działkowy "[...]" zlokalizowany jest na części działki nr [...] będącej w użytkowaniu wieczystym [...] "[...]" S.A. w [...].

Na części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] urządzony jest i funkcjonuje obecnie [...] Ogród Działkowy "[...]" o pow. [...] ha. Teren obecnego [...] Ogrodu Działkowego "[...]" był częścią [...] Ogrodu Działkowego "[...]", utworzonego na podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1968 r., nr [...] w sprawie lokalizacji szczegółowej przyzakładowych ogródków działkowych przez ówczesne [...] w [...]. Wobec tego w dniu wejścia w życie ustawy z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych - stosownie do art. 76 ust. 1 pkt 4 obecnie obowiązującej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych posiadał ustaloną lokalizację.

Kolegium zaznaczyło, że grunt stanowiący przedmiot niniejszego żądania stał się rodzinnym ogrodem działkowym w rozumieniu przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2013 r. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, przyzakładowe pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie ustawy stały się pracowniczymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu. Z kolei pracownicze ogrody działkowe w dniu wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 8 lipca 2005 r. stały się na mocy art. 41 ust. 1 i 2 tej ustawy - rodzinnymi ogrodami działkowymi. Ponadto, przedmiotowy Ogród Działkowy jest wpisany do Rejestru Ogrodów prowadzonego przez Krajową Radę [...], pod nr [...].

Kolegium podkreśliło, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest okoliczność jednoczesnego istnienia na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa prawa rzeczowego w postaci użytkowania wieczystego na działce użytkowanej przez Stowarzyszenie [...] prowadzące [...] Ogród Działkowy "[...]". Przesłanka taka wprawdzie nie wynika wprost z przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, to jednak zdaniem Kolegium wbrew odmiennemu przekonaniu odwołującego oprócz wykładni literalnej, uwzględnić należy także wykładnię celowościową i systemową. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 233 k.c w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "z wyłączeniem innych osób" wyklucza jednoczesne użytkowanie gruntu przez rodzinny ogród działkowy i użytkownika wieczystego. Poza tym na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania w rozumieniu art. 23 k.c do nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Prawo użytkowania wieczystego do objętej niniejszym postępowaniem nieruchomości zostało nabyte z dniem [...] grudnia 1990 r. przez inny podmiot ([...] SA), a więc przed wejściem w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i w stosunku do użytkowania jest prawem silniejszym. Wobec tego, dopóki istnieje prawo użytkowania wieczystego, niemożliwe jest obciążenie spornej nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym w trybie art. 75 i art. 76 ustawy.

Kolegium zaznaczyło, że wprawdzie przez cały okres, na który grunt został oddany w użytkowanie wieczyste, właścicielem gruntu pozostaje Skarb Państwa, to jednak nie jest dysponentem przedmiotowego gruntu, nie ma go w swoich zasobach. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa.

Zdaniem Kolegium przyznanie Stowarzyszeniu [...], prowadzącemu [...] Ogród Działkowy "[...]" prawa użytkowania koliduje z prawem użytkowania wieczystego. Jak wynika z art. 233 kc in fine: w tych samych granicach (określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu) użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Oznacza to, że właściciel nieruchomości oddając nieruchomość w użytkowanie wieczyste, wyzbywa się w tym zakresie swoich uprawnień przysługujących w odniesieniu do nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego. Użytkowanie wieczyste jest instytucją pośrednią pomiędzy własnością a ograniczonymi prawami rzeczowymi, co uzasadnia w przypadkach nieuregulowanych przepisami o użytkowaniu wieczystym stosowanie przez analogię przepisów regulujących treść i wykonywanie prawa własności. Podobnie rzecz ma się z potwierdzeniem ex lege nabycia prawa użytkowania gruntu będącego w użytkowaniu wieczystym.

Kolegium podkreśliło, że pomimo, iż grunt objęty przedmiotowym wnioskiem stanowi własność Skarbu Państwa oraz urządzony jest na nim i funkcjonuje [...] Ogród Działkowy "[...]", to z uwagi na fakt, że prawo użytkowania wieczystego do objętej niniejszym postępowaniem nieruchomości powstało przed wejściem w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i w stosunku do użytkowania jest prawem silniejszym, to zasadnie organ I instancji odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] stycznia 2014 r. przez Stowarzyszenie [...] w [...] prawa użytkowania wnioskowanej części przedmiotowej nieruchomości.

Na decyzję Kolegium z [...] maja 2019 r. skargę złożył Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie [...] w [...] wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 75 ust. 6 w zw. z ust. 1 oraz art. 76 ust. 2 w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 grudnia 2013 r, o rodzinnych ogrodach działkowych, a także naruszenie art. 233 i art. 252 k.c i uznanie, że pozostawanie nieruchomości Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu stanowi przesłankę odmowy stwierdzenia nabycia przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania tej nieruchomości Skarbu Państwa w części zajmowanej przez rodzinny ogród działkowy, pomimo iż w świetle przepisów ustawy nie stanowi to przesłanki negatywnej stwierdzenia nabycia przez stowarzyszenie ogrodowe (z mocy ustawy) prawa użytkowania nieruchomości.

Zarzuty te skarżący rozwinął w uzasadnieniu skargi, podnosząc m.in., że brzmienie ustawy z 13 grudnia 2013 r. jest jednoznaczne językowo, co oznacza, że po spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 75 ust. 6 w zw. z ust. 1 z mocy ustawy nastąpił skutek w postaci nabycia przez PZD prawa użytkowania nieruchomości w części zajmowanej przez [...] Ogród Działkowy "[...]". Zaznaczył, że ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych nie przewiduje żadnych innych dodatkowych warunków w tym względzie (podobnie w przypadku zastosowania art. 76). Zdaniem skarżącego, nie jest uzasadnione odejście od literalnego brzmienia ustawy w sposób przyjęty w zaskarżonej decyzji.

W ocenie skarżącego, skutki wykładni językowej art. 75 i 76 ustawy w rzeczywistości nie naruszają prawa użytkowania wieczystego, nie są więc w tym wypadku ani rażąco niesprawiedliwe, ani sprzeczne z normami moralnymi, absurdalne czy irracjonalne (a tylko wtedy uzasadnione byłoby odejście od jasnego językowego znaczenia przepisów). Nabycie prawa użytkowania nieruchomości Skarbu Państwa pozostającej w użytkowaniu wieczystym, nie powoduje bowiem negatywnych skutków dla dalszego istnienia prawa użytkowania wieczystego. Prawo użytkowania wieczystego nadal istnieje i przysługuje uprawnionemu w takim samym zakresie jak do tej pory. Jedyną zmianą jest fakt, że do tej samej nieruchomości powstaje kolejne prawo rzeczowe. Skarżący wskazał, że za przyjęciem powyższego rozumienia przepisów ustawy przemawia w okolicznościach niniejszej sprawy dodatkowo fakt, że [...] Ogród Działkowy "[...]" powstał na przedmiotowej nieruchomości na podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] marca 1968 r,, a więc jeszcze przed uzyskaniem prawa użytkowania wieczystego przez [...] SA.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Organy prawidłowo powołały przepisy prawa materialnego (wobec czego nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania) i prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie. Organy słusznie uznały, że pomimo spełnienia przez skarżącego przesłanek do nabycia prawa użytkowania, nabycie to nie jest możliwe, gdyż grunt Skarbu Państwa został oddany w użytkowanie wieczyste.

Należy podnieść, że warunkiem uzyskania ex lege przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości na zasadzie art. 75 ust. 6 ustawy jest spełnienie następujących przesłanek: istnienie na nieruchomości rodzinnego ogrodu działkowego w dacie wejścia w życie ustawy oraz kolejnych 24 miesiącach, przynależenie własności nieruchomości do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie prowadzącego ogród stowarzyszenia ogrodowego, niewydanie w terminie do [...] stycznia 2016 r. przez właściciela nieruchomości decyzji o jego likwidacji. Poza tym ważny jest brak wystąpienia choćby jednego z warunków o których mowa w art. 76 ust. 1 ustawy skutkującego nabyciem owego użytkowanie przez to stowarzyszenie z dniem wejścia w życie ustawy.

Powyższe oznacza, że nabycie prawa użytkowania nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych może dotyczyć tylko nieruchomości Skarbu Państwa, które nie zostały jeszcze rozdysponowane i w związku z tym nadal pozostają w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa.

Bezsporne jest, że działka nr [...] o pow. [...] ha (na której części - o pow. [...] ha - jest położony ogród) wprawdzie jest własnością Skarbu Państwa, lecz pozostaje w użytkowaniu wieczystym [...] "[...]" w [...]. Podstawą nabycia prawa była decyzja Wojewody [...] z [...] maja 1991 r.

Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość została wówczas rozdysponowana w myśl art. 21 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z tym przepisem do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa. Skoro w niniejszej sprawie prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało nabyte z dniem [...] grudnia 1990 r. przez poprzednika prawnego Spółki "[...]", to uznać należy, że w dniu wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, tj. [...] stycznia 2014 r., nieruchomość ta była trwale rozdysponowana i Skarb Państwa nie posiadał jej w swoim zasobie.

Nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że skoro ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych nie przewiduje żadnych dodatkowych warunków nabycia prawa użytkowania, niż w niej wskazane, to nie jest uzasadnione odejście od literalnego brzmienia jej przepisów.

Podkreślić należy, że system prawa powinien być spójnym układem rozwijających się regulacji prawnych według określonych zasad. Zatem przy odczytywaniu normy prawnej zawartej w przepisie nie można poprzestać na odwołaniu się wyłącznie do reguł wykładni językowej, ale konieczne jest także skonfrontowanie jej rezultatów z wynikiem interpretacji uzyskanym przy zastosowaniu reguł wykładni funkcjonalnej, czy systemowej, tak by w konsekwencji ich stosowania nie doprowadzić do sytuacji nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień pozostających obiektywnie w sprzeczności z istniejącym porządkiem prawnym, czy też niewykonalnych. Odstąpienia od tej konfrontacji nie może uzasadniać nawet pozorna jednoznaczność i jasność omawianego przepisu. Zważyć bowiem należy, że mimo jasności i oczywistości przepisu, niezbędne jest odstąpienie od wykładni językowej w każdym wypadku, gdy taki sposób interpretacji tekstu normatywnego prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne. Taka zaś sytuacja ma miejsce przy odwołaniu się do wykładni językowej art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i jego zastosowania w zgodzie z tą wykładnią. Prowadziłoby to bowiem do uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości przez podmiot posiadający ją dotychczas bez tytułu prawnego, kosztem praw rzeczowych przynależnych do niej innym podmiotom, a więc swoistego wywłaszczenia, co nie było celem ustawodawcy. Natomiast przyjęte w przepisach przejściowych ustawy rozwiązanie - polegające na usankcjonowaniu stanów faktycznych istniejących na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego (związanych z funkcjonującymi na tych terenach w określonym okresie rodzinnych ogrodów działkowych) - miało w istocie służyć uporządkowaniu ich stanów prawnych, a nie pozbawienia innych podmiotów przynależnych im praw do nieruchomości, zwłaszcza takich, których ochrona zrównana jest z tą, jaka przysługuje właścicielowi. Przyjęcie odmiennej wykładni powyższego przepisu prowadziłoby do nieuzasadnionego aksjologicznymi względami faworyzowania posiadaczy nieruchomości w stosunku do podmiotów, których prawa do tych nieruchomości mają umocowanie w konkretnym tytule prawnym i z tego powodu podlegają prawnej ochronie. Stwierdzić więc należy, że niewskazanie w treści art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych zastrzeżenia, iż nabywane prawo nie może naruszać praw osób trzecich, nie oznacza, że takie w jego treści normatywnej w rzeczywistości nie zostało ujęte.

Wobec tego uznać należy, że poza przesłankami wyrażonymi wprost w redakcji przepisu art. 75 ust. 6 ustawy (przy braku zaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 76 ust. 1 tej ustawy), stwierdzenie nabycia użytkowania, nie może nastąpić w sytuacji, gdy prowadziłoby to do naruszenia przepisów ustaw regulujących uprawnienia innych niż Skarb Państwa podmiotów do nieruchomości objętej wnioskiem Polskiego Związku Działkowców, których istnienie, bądź możliwość prawidłowego wykonywania nie da się pogodzić z prawem użytkowania uregulowanym w art. 252 i następne k.c. Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych funkcjonuje bowiem w określonym systemie prawnym, co powoduje, że przy stosowaniu i wykładni jej przepisów, nie można abstrahować od uwarunkowań prawnych wynikających także z przepisów zawartych w innych aktach normatywnych, a mających zastosowanie w stosunku do przedmiotu, którego dotyczy aktualnie prowadzone na podstawie tej ustawy postępowanie. Do takich należą z całą pewnością unormowania zawarte w przepisach Kodeksu cywilnego oraz ustawie o gospodarce nieruchomościami dotyczące prawa użytkowania wieczystego, w sytuacji gdy tego rodzaju prawo przynależy do nieruchomości objętej wnioskiem stowarzyszenia ogrodowego.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 252 k.c. rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie). Już samo zatem zestawienie wynikające z tego unormowania cech użytkowania wskazuje, że równoczesne wykonywanie tego prawa i prawa użytkowania wieczystego nie jest możliwe. Jeśli przy tym uwzględnić fakt, że w niniejszej sprawie prawo użytkowania wieczystego do objętej postępowaniem nieruchomości powstało przed wejściem w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i w stosunku do użytkowania jest prawem silniejszym, przyjąć należy, że w takiej sytuacji wykluczona została możliwość obciążenia jej ograniczonym prawem rzeczowym w trybie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.

Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 75 ust. 6, art. 76 ust. 2 w z wz. z art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz art. 233 i 252 k.c są niezasadne.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.