Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1859/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 116,118,149,150
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1859/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 października 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Asesor WSA Maja Chodacka (spr), Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007r., sprawy ze skargi T. N., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - Pana T. N., jako osoby trzeciej, tj. prezesa zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług "D" Sp. z o. o. z siedzibą w K. za miesiące: marzec i kwiecień 1999r., lipiec - październik 2000r. oraz styczeń - czerwiec 2001r. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art.116 ustawy Ordynacja podatkowa orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako osoby trzeciej za przywołane zaległości podatkowe w łącznej kwocie 87.738,80 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż decyzja w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego została wydana bez uprzedniego rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia zaległości podatkowych "D" Sp. z o. o. z siedzibą w K, w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec - październik 2000r. oraz styczeń - czerwiec 2001r. Zgodnie z przepisem art. 108 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed 2002r., decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wydana przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż zaległość podatkowa z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. nie uległa przedawnieniu, ponieważ powstała z dniem 07.07.2001r., co oznacza, że nie nastąpiło przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za tę zaległość.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec - październik 2000r. oraz styczeń - czerwiec 2001r. w Spółce "D".

Decyzjami z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił Spółce zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za powyższe okresy.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył wszczęte postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na Skarżącego za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące marzec i kwiecień 1999r., lipiec - październik 2000r. Biorąc pod uwagę fakt, iż zaległość w podatku od towarów i usług za powyższe miesiące powstała przed dniem 31.12.2000r. pięcioletni termin do wydania decyzji o odpowiedzialności za tę zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę upłynął z końcem 2005r.

Równocześnie decyzją o [...] z dnia [...]. organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. oraz za zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - czerwiec 2001r. w łącznej kwocie 27.654,20 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżącego złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, kwestionując wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Według pełnomocnika strony zobowiązanie to uległo przedawnieniu, wobec tego w tej części decyzja jest bezprzedmiotowa. Dodatkowo powołując orzecznictwo sądów administracyjnych zarzucono naruszenie oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i proceduralnego.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu w trybie art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) odwołania, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 21 ustawy z dnia 17 września 2002r o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż jak wynika z akt sprawy, Spółka z o. o. "D" złożyła deklaracje podatkowe VAT-7 za sporne okresy z wykazanym podatkiem do wpłaty. Decyzją nr [...] z dnia [...]. Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w R. ustalił Spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za kwiecień 1999r. Łączna kwota zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT za okresy: kwiecień 1999r. , styczeń - czerwiec 2001r. wynosi 27.654,20 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Zaległość ta została określona Spółce w decyzjach Urzędu Skarbowego z dnia [...] od tej decyzji Spółka się nie odwołała i nie uregulowała należnej zaległości podatkowej.

Wszczęte przeciwko Spółce postępowanie egzekucyjne celem ściągnięcia przedmiotowych należności okazało się nieskuteczne, ponieważ Spółka nie prowadziła działalności pod zgłoszonym adresem, a urząd pocztowy zwrócił zajęcia rachunków bankowych wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Jak wynika z akt sprawy, Spółka nie posiadała zarejestrowanych na swoją działalność pojazdów samochodowych, nie figurowała w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Krakowa jako właściciel, współwłaściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości.

Organ II instancji stwierdził, że w związku z bezskutecznością prowadzonej egzekucji do majątku Spółki zasadnym było orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki, jako osoby trzeciej. Skarżący zgodnie z informacją uzyskaną z Sądu Rejonowego dla K. do chwili wydania decyzji pełnił funkcję prezesa zarządu.

W myśl art. 21 ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed nowelizacją ustawy Ordynacja podatkowa, tj. przez 01.01.2003r. stosuje się przepisy w brzmieniu przed nowelizacją.

W przedmiotowej sytuacji - w ocenie organu odwoławczego - wystąpiły przesłanki pozytywne określone w art.116 §1 ustawy Ordynacja podatkowa do przeniesienia odpowiedzialności, tzn. istniała zaległość spółki, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Jednocześnie nie stwierdzono aby występowały przesłanki negatywne, tzn. wyłączające orzeczenie o odpowiedzialności. Jak wynika z pisma Sądu Rejonowego dla K. w rejestrze brak wzmianek o postępowaniu likwidacyjnym w stosunku do Spółki.

Każdy z członków zarządu jako dłużnik solidarny odpowiada za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i to do pełnej ich wysokości. Jest to odpowiedzialność osobista i wobec tego wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem. Wierzyciel takiego zobowiązania może dochodzić swej wierzytelności z całego majątku osobistego członka zarządu, a więc istniejącego poza majątkiem spółki.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, stwierdzono, iż organ I instancji użył wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego, rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Ponadto jako dowód dopuszczono wszystko co mogło się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Zaznaczono przy tym, iż do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organ podatkowy obowiązany jest wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Ciężar udowodnienia którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zaległości w podatku o towarów i usług, organ odwoławczy zaznaczył, że zarzut o przedawnieniu prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej za zaległość podatkową z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. jest bezzasadny. Zgodnie z brzmieniem art. 118 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej , jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa upłynęło 5 lat. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że zaległość z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. powstała z dniem 7 lipca 2001r. (decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe z dnia 22.06.2001r. została przez stronę odebrana w tym samym dniu) - nie nastąpiło przedawnienie prawa do wydania decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za ten okres.

W skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie:

- przepisu art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię,

- przepisu art. 68 - 71, art. 116, art. 118, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 190, art. 121, art. 122, art. 124 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez niekorzystną dla Skarżącego ich nadinterpretację oraz niewłaściwą wykładnię.

W związku z tym wniesiono o :

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

- umorzenie postępowania w sprawie,

- zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów zawartych w skardze wskazano i przywołano tezy orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących umorzenia zaległości podatkowych, przedawnienia zobowiązań podatkowych, zasad postępowania podatkowego.

Podtrzymując wskazane w odwołaniu okoliczności faktyczne i prawne podkreślono, że "w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. prawo do wydania i doręczenia decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług wygasało po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 19 marca 2004r., sygn. akt III SA 2270/2002).

W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na niedopuszczalność wydania decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z przekroczeniem trzyletniego terminu przedawnienia.

Wobec powyższego nie jest możliwym orzeczenie decyzją o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej na członka zarządu spółki z o.o. ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, wobec upływu terminu do możliwości orzeczenia taką decyzją wobec członka zarządu spółki.

Należy podkreślić, jak wskazał sąd w uzasadnieniu przywołanego orzeczenia, iż według art. 234 ustawy Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. W opinii Skarżącego zaskarżona decyzja jest sprzeczna z zasadą zakazu "reformationis in peius" wyrażoną w art. 234 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania.

Z przepisu tego, jednoznacznie wynika, że decyzja w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego ma charakter konstytutywny, co oznacza, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe względem członka zarządu spółki z o. o. powstaje z dniem doręczenia decyzji (art. 21 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa). Skoro zatem zobowiązanie podatkowe powstaje w drodze wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość owego zobowiązania, to o zobowiązaniu tego rodzaju (do momentu zmiany unormowań Ordynacji podatkowej z dniem 31 grudnia 2002r.) była mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została doręczona podatnikowi po upływie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Obowiązek podatkowy względem członka zarządu już się przedawnił, wobec czego wydanie decyzji w 2006r. o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za dodatkowe zobowiązanie podatkowe za kwiecień 1999r. się przedawnił (również i 5 letni od kwietnia 1999r.). Należy również zauważyć, że nie istnieje żaden przepis, który nakładałby na podatnika obowiązek samoobliczenia przez niego dodatkowego zobowiązania podatkowego. Obowiązek samoobliczenia w podatku od towarów i usług dotyczy wyłącznie zobowiązania "podstawowego" (art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług). Podkreślić również należy, że w wypadku "podstawowego" zobowiązania podatkowego zastosowanie ma instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 Ordynacji podatkowej), a w przypadku "dodatkowego" zobowiązania podatkowego instytucja do aktualizacji obowiązku podatkowego poprzez wydanie i doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 68 Ordynacji podatkowej).

W stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. oznaczało to, że prawo do wydania i doręczenia decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe wygasało po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zarzucono także, iż w sprawie nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przez co naruszono podstawowe zasady postępowania wyrażone w przepisach ordynacji podatkowej (art. 121, 122,124 ustawy).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie postanowieniem z dnia [...] dopuszczono dowód z akt postępowania egzekucyjnego Spółki z o. o. "D".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie była decyzja orzekająca o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług Spółki z o. o. "D" z siedzibą w K.

Podstawę materialnoprawną do wydania przedmiotowej decyzji stanowił art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. (art. 21 ustawy z dnia z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 169, poz. 1387).

Stosownie do wskazanego przepisu, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej przesłankami odpowiedzialności członka zarządu spółki są min.:

powstanie zobowiązania (zaległości podatkowych) w czasie pełnienia funkcji członka zarządu,

bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub w części.

Jak wynika z akt sprawy oraz akt dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki z o. o. "D" w niniejszej sprawie owe dwie przesłanki pozwalające organowi podatkowemu orzec o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych wystąpiły.

Z ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe wynika bowiem, że Skarżący w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o. o. "D". Również dowody obrazujące przebieg prowadzonego w stosunku do spółki postępowania egzekucyjnego pozwalały na przyjęcie za zasadne stanowiska organów podatkowych, co do bezskuteczności egzekucji wobec spółki.

W treści skargi Skarżący nie zawarł konkretnych zarzutów i w tym zakresie i nie kwestionował ustaleń organów podatkowych w tym przedmiocie.

Sąd podziela pogląd ukształtowany w orzecznictwie, że organ podatkowy jest w zasadzie zobowiązany jedynie wykazać okoliczność pełnienia obowiązku członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wskazania jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 1006/01, wyrok WSA z dnia 30 czerwca 2005r., sygn. akt III SA/Wa 629/04).

Odpowiedzialność członka zarządu spółki może zostać wyłączona, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe).

Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że Skarżący takich działań nie podjął, nie wskazał też mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa.

Jednym z zasadniczych zarzutów zawartych w skardze jest zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległość podatkową z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r.

Zdaniem orzekającego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzut ten nie jest zasadny.

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe zostało ustalone w decyzji organu kontroli skarbowej i powstało w dniu 22 czerwca 2001r. (z chwilą doręczenia decyzji Skarżącemu, działającemu jako podmiot uprawniony do reprezentowania spółki, który potwierdził odbiór decyzji). Adresatem decyzji z dnia 22 czerwca 2001r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc była Spółka z o. o. "D", jako podatnik podatku od towarów i usług. Na podstawie art. 68 § 1 Ustawy Ordynacja podatkowa ( w brzmieniu obowiązującym w 2001r.) zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 (w tym dodatkowe zobowiązanie podatkowe), nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zatem decyzja organu ustalająca Spółce z o. o. "D" dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. nie została wydana po upływie okresu przedawnienia.

Natomiast art. 118 Ordynacji podatkowej reguluje zasady przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Na podstawie art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.

Początek biegu terminu, o którym mowa w przywołanym przepisie powiązano z datą powstania zaległości podatkowej w rozumieniu art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej. Biegnie on od końca roku kalendarzowego, w którym to zdarzenie miało miejsce, i trwa nieprzerwanie aż do upływu 5 lat. Zatem w tym przypadku końcem terminu do wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich będzie ostatni dzień grudnia piątego roku po roku, w którym powstała zaległość podatkowa (patrz: Komentarz do art. 118 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006).

Sąd podziela przy tym pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003r. sygn. akt I SA/Wr 2120/00, iż "dodatkowe zobowiązanie podatkowe ustalone na podstawie przepisu art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest zobowiązaniem podatkowym zdefiniowanym w art. 5 Ordynacji podatkowej, tzn. jest zobowiązaniem podatnika do zapłaty podatku. Konsekwencją zaś braku zapłaty tego podatku w terminie płatności jest powstanie zaległości podatkowej w rozumieniu art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej".

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, iż zaległość podatkowa z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego powstała w dniu 7 lipca 2001r. - bowiem termin płatności tego zobowiązania wynosił 14 dni licząc od dnia doręczenia decyzji (art. 47 § Ordynacji podatkowej). Decyzje organów obu instancji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego min. za zaległość z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. zostały wydane i doręczone w roku 2006r., tj. ostatnim roku kalendarzowym, w którym można było na podstawie art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej wydać decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2007r. pełnomocnik Skarżącego podniósł dodatkowe zarzuty, stwierdzając, iż decyzje tzw. "wymiarowe" Naczelnika Urzędu Skarbowego określające wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług Spółce z o. o. "D" , które to decyzje stały się podstawą przeniesienia odpowiedzialności na Skarżącego w niniejszej sprawie (z wyłączeniem decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. ) nie zostały doręczone skutecznie Spółce. Wskazano przy tym, iż Spółka informowała o zmianie adresu do doręczeń. Nadto oświadczono, iż postanowienie wszczynające postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki na Skarżącego nie zostało Skarżącemu doręczone. W pisemnym wyjaśnieniu złożonym do akt sprawy na wezwanie Sądu pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż nie jest w posiadaniu dokumentów dotyczących wskazania organowi pierwszej instancji adresu do korespondencji innego niż zgłoszony do urzędu skarbowego, jako siedziba spółki. Podniesiono przy tym, iż skoro podejmowane czynności dotyczące doręczenia decyzji na adres siedziby spółki nie przyniosły rezultatu to decyzje te winny być dla porządku przesłane ewentualnie na adres rzeszowski lub na adres miejsca zamieszkania prezesa spółki. W zakresie postanowienia dotyczącego wszczęcia postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności wskazano, że ten dokument pozostawał w posiadaniu członków rodziny Skarżącego i nie został przekazany Skarżącemu.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, iż w aktach sprawy znajdują się koperty i dowody nadania, z których wynika, że decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług Spółce z o. o. "D" zostały nadane na adres [...]. Niekwestionowaną przez Skarżącego okolicznością jest to, iż adres ten stanowił adres siedziby spółki, a pełnomocnik Skarżącego nie przedłożył w toku postępowania dowodu na okoliczność poinformowania organu o zmianie adresu do doręczeń.

W sprawie doręczenia decyzji wymiarowych podatnikiem, a więc stroną postępowania była osoba prawna, a doręczenie decyzji nastąpiło na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej. Dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. Na kopercie widnieją czytelne pieczątki, z których wynika dwukrotne awizowanie korespondencji. Na kopercie zawarto nadto informację "adresat wyprowadził się".

W przypadku doręczenia przesyłek w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, dla skuteczności tego doręczenia osobie prawnej wystarczy stwierdzić, że w sprawie zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 oraz upłynął czternastodniowy okres przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym

Nie ma przy tym przepisów, które by określały sposób przechowywania pism nieodebranych przez adresata. W art. 150 § 2 in fine Ordynacji podatkowej określono jedynie, że pismo nieodebrane przez adresata i uznane za doręczone w trybie tego przepisu pozostawia się w aktach sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2006r. sygn. akt I FSK806/05).

Odnośnie doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na Skarżącego należy stwierdzić, iż w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, iż postanowienie to zostało doręczone dorosłemu domownikowi-żonie Skarżącego. Pełnomocnik Skarżącego w złożonym piśmie procesowym tę okoliczność potwierdził. Zatem postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone na podstawie art. 149 Ordynacji podatkowej.

Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 lutego 2005r. sygn. akt V SA 4361/03 dorosły domownik, o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej, jeśli podjął się oddania pisma adresatowi, oprócz wymogu pełnoletniości nie musi spełniać żadnych innych warunków. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w niniejszej sprawie wynika, że żona poprzez podpisanie odbioru korespondencji podjęła się oddania pisma adresatowi.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż zarzuty dotyczące niewłaściwego doręczenia korespondencji na wskazany adres siedziby spółki oraz Skarżącemu są nieuzasadnione, działania organów podatkowych bowiem każdorazowo znajdowały uzasadnienie w przepisach prawa.

Pozostałe zarzuty zawarte w treści skargi, a dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogą być uwzględnione, bowiem mają one charakter ogólny i nie sprecyzowano na jaką konkretną okoliczność sprawy zostały podniesione.

Należy przy tym stwierdzić, iż organy podatkowe przeprowadziły z własnej inicjatywy czynności dowodowe na okoliczność faktycznego pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w okresie, za który ponosi On odpowiedzialność oraz ustalenia czy podjęto działania w zakresie złożenia wniosku o upadłość lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), także w zakresie bezskuteczności egzekucji wobec spółki, co w zupełności wyczerpuje obowiązki organu podatkowego przy ustalaniu spełnienia przesłanek z art. 116 Ordynacji podatkowej, o ile członek zarządu nie powoła się na inne okoliczności sprawy lub inne dowody pozwalające na uwolnienie go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Podkreślić należy, że organ podatkowy w uzasadnieniach decyzji odnosił się do okoliczności sprawy i argumentów podnoszonych przez Skarżącego i wykazał, że te okoliczności nie mogą stanowić wystarczających przesłanek do uwolnienia się od odpowiedzialności, w szczególności zważywszy na charakter subsydiarnej odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe, obok odpowiedzialności za nie samej spółki, która ma dawać Skarbowi Państwa dodatkową gwarancję uzyskania należnych świadczeń podatkowych.

Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.