Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1948/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 130a ust. 6a
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 1 i 3; art. 10 par 2 i 3; art. 79a par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi Ł. E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2018 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Ł. E. H. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Warszawie z [...] września 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] czerwca 2018 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki Ford o nr rej. [...] z dnia 20.01.2018 r.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

[...] złożył wniosek o umorzenie należności w wysokości tytułem kosztów usunięcia i przechowania pojazdu. Wniosek strona umotywowała trudną sytuacją majątkową.

Dnia 7 maja 2018 r. zobowiązany złożył oświadczenie o stanie majątkowym. Następnie dnia 12 czerwca 2018 r. zobowiązany złożył oświadczenie o stanie majątkowym w zakresie gospodarstwa domowego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił umorzenia należności w kwocie 6.600 zł.

Wskazał, iż z oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym wynika, że skarżący jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości, w tym mieszkania pod wynajem. Podniósł, iż Wnioskodawca oświadczył, że osiąga dochody z wynajmu mieszkania, ale nie wykazał w jakiej wysokości. Ponadto posiada samochód osobowy.

Wskazał na nieścisłość w wypełnieniu oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym przez wnioskodawcę, z którego wynika, że mieszka razem z żona i dwójką dzieci, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Jednocześnie wskazał, że posiada składniki majątku wchodzące w skład małżeńskiej wspólnoty majątkowej. W efekcie organ powziął wątpliwość co do sytuacji majątkowej wnioskodawcy, których nie rozstrzygnęło oświadczenie.

Zdaniem organu przedstawiony powyżej stan majątkowy strony nie uzasadnia umorzenia.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję [...] czerwca 2018 r.

Zdaniem organu odwoławczego w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznym o których mowa w art. 67a § 3 Ordynacji podatkowej

W ocenie kolegium w przedmiotowej sprawie zostały prawidłowo wyjaśnione okoliczności mogące być zakwalifikowane jako ważny interes strony. Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji wskazał, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości, gdyż przyjął za prawdziwe poprzednie ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej podatnika. Podkreślił, że jednocześnie organ odmówił umorzenia zaległości zobowiązania w kwocie 6.600 zł.

W ocenie organu odwoławczego z zebranego materiału dowodowego nie wynika, czy powyższa kwota może stanowić nad wymiar duże obciążenie, które potencjalnie mogłoby spowodować trudności w egzystencji podatnika. Organ I instancji dokonał wyczerpującego wyjaśnienia kwestii stanu majątkowego strony, ograniczając się wyłącznie do wskazania, że okoliczności opisane we wniosku o umorzenie są prawdziwe.

Wskazał, że miesięczny dochód skarżącego wynosi 759,69 zł i jest on współwłaścicielem dwóch nieruchomości. Zamieszkuje wynajętym mieszkaniu. Wynajmuje również mieszkanie.

W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji w sposób kompletny wyjaśnił okoliczności dotyczące stanu majątkowego zobowiązanego oraz w sposób prawidłowy uznał, że w sprawie nie zachodzi ważny interes zobowiązanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący wskazał, iż jest w trudnej sytuacji finansowej i nie posiada środków na pokrycie nałożonej kary. Podniósł również okoliczności co do kradzieży jego samochodu i w związku z powyższym na brak odpowiedzialności za powstałe koszty holowania i przechowania samochodu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyżej zakreślonym aspekcie Sąd stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta m.st. Warszawy wydane zostały z naruszeniem prawa.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi odnoszące się do okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w powstaniu kosztów oraz kwestii wyliczenia opłat w wysokości niewspółmiernej do rzeczywistych i rynkowych kosztów holowania.

Należy wskazać, że ustawodawca ustanowił mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów nieuzależniony od faktycznej wysokości tych opłat w konkretnym przypadku. Rada powiatu związana jest stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie, ale waloryzowanymi w drodze obwieszczeń ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Została ona zobowiązana do określenia w drodze uchwały konkretnych stawek nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, która dodatkowo corocznie powinna być zmieniana biorąc pod uwagę zarówno konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu.

W świetle art. 130a ust. 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 i 1926); dalej: "p.r.d." oraz uchwały nr LVIII/1519/2017 Rady m. st. Warszawy z 30 listopada 2017 r. wydanej na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego (art. 130a ust. 6 p.r.d.), nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości kosztów. Są one ustalane w wysokości ściśle określonej w uchwale, wyłącznie z uwzględnieniem masy całkowitej pojazdu.

Odnosząc się do kwestii braku ukarania za popełnione wykroczenie należy wyjaśnić, że zobowiązanie do poniesienia kosztów związanych z usunięciem pojazdu jest przede wszystkim rodzajem rekompensaty z tytułu podjęcia działań zmierzających do usunięcia pojazdu niewłaściwie zaparkowanego, noszącej pewne cechy odpowiedzialności administracyjnej. Nie jest to odpowiedzialność karnoadministracyjna za wykroczenie. Należy dodać, że ta odpowiedzialność, tak jak odpowiedzialność administracyjna, ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy kierującego pojazdem. Kierującego pojazdem obciąża się opłatą za usunięcie i przechowywanie pojazdu niezależnie od tego, jaka była rzeczywista wysokość tych kosztów związanych z podjęciem czynności zmierzających do usunięcia pojazdu i bez względu na okoliczności, którymi kierował się naruszający prawo, a także czy został ukarany za wykroczenie polegające na parkowaniu w miejscu niedozwolonym.

W ocenie Sądu, spór w sprawie sprowadza się do interpretacji art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych(Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.); dalej: "u.f.p.", bezsporny jest natomiast charakter zobowiązania z tytułu opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, jako niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym określonej w art. 60 u.f.p.

Należy zauważyć, iż podstawę prawną ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowi art. 64 u.f.p. Jednakże zakres zastosowania ulg jest uzależniony od osoby zobowiązanego. Zasada ogólna wyrażona w art. 64 ust. 1 doznaje ograniczenia co do podmiotu zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, z uwagi na wskazane w treści art. 64 ust. 2 u.f.p. dodatkowe wymogi związane z pomocą publiczną. Wobec powyższego, mając na względzie, że regulacja art. 64 ust. 2 u.f.p. jest przepisem szczególnym całościowo odnoszącym się do ulg dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą wadliwe było rozpatrzenie wniosku skarżącego, który zgodnie z oświadczeniem z 12 czerwca 2018 r. jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą, w oparciu o przepis art. 64 ust. 1 u.f.p.

Skarżący trafnie zarzuca przy tym organowi odwoławczemu, iż uzasadnienie decyzji SKO nie spełnia wymogów zakreślonych przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." dla poprawnego uzasadnienia decyzji administracyjnej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji ma charakter bardzo ogólny i schematyczny.

Wskazać należy, iż jakkolwiek decyzje administracyjne dotyczące umarzania należności pieniężnych, tak jak powoływał organ, mają charakter uznaniowy, to jednak pamiętać też należy, że decyzje wydane w tym trybie nie mogą być zupełnie dowolne. Należy zatem na uwadze, iż zwłaszcza negatywne rozstrzygniecie dotyczące umorzenia należności pieniężnej powinno być szczególnie przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów i co do prawa, ale także co do wyjaśniania motywów podjętej decyzji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygniecie jest ich logiczną konsekwencją.

Oznacza to zarazem, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem - w przypadku stwierdzenia przesłanki - uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Ponadto, co należy podkreślić, organy nie zastosowały się do przepisu art. 79a § 1 k.p.a., który stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w trybie art. 79a §1 k.p.a. jest dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się jest uzasadnione koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej oczekiwać powinien na jej stanowisko w sprawie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu. Rzeczą organu jest jej to umożliwić, czego w sprawie nie uczyniono.

Z powyższych względów na zasadzie art. 145 § 1 lit a i c oraz art. 135 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji orzekając o kosztach na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.