Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2065/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 20 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 174, art. 184,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 86 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 67 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: 6, art. 7, art. 8, art. 11
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Ch.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 631/17 w sprawie ze skargi H. Ch.-B. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 631/17 oddalił skargę H. Ch.-B. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.

H. Ch.-B. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości.

Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 20 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 pkt 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) przez ich błędną wykładnię, wedle której badanie podstaw przyznania renty strukturalnej nie należało do obowiązków organu, w sytuacji w której organ nie zweryfikował stanu faktycznego sprawy uprawniającego stronę do uzyskania renty strukturalnej;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479.2008 (Dz. U. UE L 141 z 30.04.2004 r., s. 18 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie upłynął okres, o którym stanowi tej przepis, podczas gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że rzeczony okres upłynął oraz poprzez przyjęcie, że doręczenie decyzji stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji na podstawie którego dokonano płatności jest datą pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze płatności, podczas gdy jej przedmiot nie przesądzał o nieuzasadnionym charakterze danych płatności.

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L 312 z 18 grudnia 1995 r., s. 1) przez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do przedmiotowej sprawy, której stan faktyczny nie podlega rzeczonej regulacji,

naruszenie przepisów prawa materialnego art. 73 ust. 4 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że błąd organu został wywołany przez skarżącą kasacyjnie,

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej kasacyjnie prawa do zabezpieczenia społecznego w okresie od 20.02.2006 r. do 31.12.2015 r.,

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1512) w związku z art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 przez oddalenie skargi, pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa stanowiące przesłankę przedawnienia obowiązku zwrotu lub braku takiego obowiązku skutkującej brakiem podstaw do wydania decyzji,

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit, a i c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), w zw. z art. 2 Konstytucji RP i oddalenie skargi pomimo wydania decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa, nieuwzględniającej słusznego interesu obywateli, a co za tym idzie, burzącej zaufanie obywateli do organów państwa.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA z dnia 18 sierpnia 2021 r.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący kasacyjnie nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym. Jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej) określonego aktu prawnego, który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji, wskazanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na stronie ciąży więc obowiązek sprecyzowania, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem i na czym naruszenie to polega (błędna wykładnia, niewłaściwe zastosowanie).

Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego winna natomiast wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga nie tylko wskazania naruszonych przepisów procesowych i uzasadnienia tego naruszenia, a także wykazania jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bo tylko w takim przypadku można przyjąć, że naruszenie przepisów postępowania powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Przez wpływ, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji. Przy czym ten związek przyczynowy, nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), ale musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną powinien więc uprawdopodobnić istnienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Skarżąca powinna więc wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji lub innej formy działania organu administracji (zob. np. wyroki NSA z: 21.01.2015 r., II GSK 2162/13, LEX nr 1640513; 13.01.2015 r., II GSK 2084/13, LEX nr 1634783; 27.11.2014 r., I FSK 1752/13, LEX nr 1658418; 10.10.2014 r., II OSK 793/13, LEX nr 1588222; 20.08.2014 r., I OSK 2575/13, LEX nr 1583297).

Uwzględniając powyższe standardy skargi kasacyjnej oraz oceniając konstrukcje skargi kasacyjnej w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny miał w pewnym zakresie zawężony obszar kontroli.

Nie jest zasadny zarzut zawarty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej dotyczący wadliwej wykładni § 20 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 pkt 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.).

Zgodnie z § 4 ust 1- 3 ww. rozporządzenia rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

Z kolei zgodnie z § 20 ust. 1 tego aktu prawnego, kierownik biura powiatowego Agencji weryfikuje wniosek o przyznanie renty strukturalnej, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, w terminie 40 dni od dnia złożenia wniosku. Natomiast zgodnie z § 20 ust. 2 weryfikując wniosek, kierownik biura powiatowego Agencji ustala:

1) spełnienie warunków określonych w § 4 pkt 1-3, 6 i 7;

2) łączną powierzchnię posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegała ta powierzchnia w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku;

3) stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegał stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku;

4) spełnienie warunku posiadania kwalifikacji zawodowych przez osobę deklarowaną we wniosku jako przejmującą gospodarstwo rolne lub przejmującą użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego.

Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej wszczyna się na pisemny wniosek złożony przez rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną. W myśl postanowień § 18 ust. 5 do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej, w tym potwierdzające:

1) łączną powierzchnię i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegała powierzchnia i stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku;

2) okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku;

3) podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz nieposiadanie zadłużenia w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników;

4) kwalifikacje zawodowe przejmującego gospodarstwo rolne.

Analiza powołanych wyżej przepisów prawa prowadzi do jednoznacznego wniosku, że spoczywający na organie administracyjnym obowiązek weryfikacji obejmuje dokumenty przedłożone wraz z wnioskiem przez wnioskodawcę. Oznacza to, że należy podzielić stanowisko zajęte przez Sąd I instancji, zgodne z którym, na dzień [...] listopada 2005 r. (data złożenia wniosku) oraz dzień [...] stycznia 2006 r. (data wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej) organ nie miał wiedzy, że skarżąca posiada ustalone prawo do emerytury. Organ nie posiadał ponadto informacji o decyzji ZUS z dnia [...] czerwca 2004 r. o przyznaniu skarżącej prawa do emerytury, czy też informacji o zawieszeniu prawa do emerytury. Organ nie znał tych okoliczności w dacie wydania decyzji i wbrew argumentom skarżącej, nie był zobligowany do przeprowadzenia samodzielnej weryfikacji dokumentów składanych przez skarżącą w organach emerytalno - rentowych. To bowiem na skarżącej ciążył obowiązek złożenia odpowiednich dokumentów i podania wszelkich informacji, mających znaczenie przy rozstrzygnięciu wniosku o przyznanie renty strukturalnej, przy czym posiadanie ustalonego prawa do emerytury niewątpliwie taką informację stanowiło. W ocenie Sądu skarżąca na etapie składania wniosku powinna była poinformować organ o ustalonym prawie do emerytury.

Nie jest zasadny również zarzut ujęty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu określony w ust. 1 (zwrotu płatności) nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

Po pierwsze, należy zwrócić uwagę, że organ administracyjny przyjął, że skarżąca działała w dobrej wierze, co zaakceptował Sąd I instancji. To ustalenie faktyczne nie zostało natomiast podważone skutecznie przez autora skargi kasacyjnej. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest przyjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. ustaleń organu administracyjnego.

Po drugie, należy stwierdzić, wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej, iż pierwszym powiadomieniem o nieuzasadnionych charakterze płatności była decyzja z dnia [...] stycznia 2016 r. o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa (doręczona skarżącej w dniu [...] stycznia 2016 r.). Przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 stanowi wyraźnie o "pierwszym powiadomieniu o nieuzasadnionym charakterze płatności". W realiach rozpatrywanej sprawy w kategorii "daty pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze płatności" traktować należy datę doręczenia decyzji wydanej w dniu [...] stycznia 2016 r. (a zatem dzień [...] stycznia 2016 r.).

Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie NSA. Otóż w wyroku z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1002/15 zajęto stanowisko, zgodnie z którym za pierwsze powiadomienie beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, w rozumieniu powołanego powyżej przepisu, uznać bowiem należy decyzję wydaną po wznowieniu postępowania administracyjnego, którą organ administracyjny uchylił swoją poprzednią decyzję o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej oraz odmówił mu przyznania tejże renty.

Stanowisko to podziela Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie. Dodać należy, za Sądem I instancji, że w realiach niniejszej sprawy to w dniu 12 stycznia 2016 r. skarżąca została powiadomiona (powzięła świadomość), że świadczenie jej nie przysługiwało, co wynikało wprost z treści uzasadnienia decyzji.

Zasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej. Trafnie podniesiono w tej skardze, iż w sprawie nie miał w ogóle zastosowania art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95. Zauważyć bowiem należy, że Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. doszło do uchylenia Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dniem 1 stycznia 2010 r., to jednak zgodnie z art. 86 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 rozporządzenie nr 796/2004 ma nadal zastosowanie w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r., przy czym odesłania do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 traktuje się jako odesłania Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 i odczytuje z tabelą korelacji zawartą w załączniku II.

Powyższe prowadzi do uzasadnionego wniosku, że przepisy rozporządzenia nr 796/2004 znajdowały w sprawie niniejszej zastosowanie, skoro przyznana skarżącemu decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. renta strukturalna była pomocą udzieloną na okres od stycznia 2006 r. do grudnia 2015 r., a zatem pomocą dotyczącą okresu premiowego rozpoczynającego się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Zbieżne stanowisko w tej kwestii zaprezentował NSA w wyroku z 10 listopada 2016, sygn. akt II GSK 1008/15. W tej sytuacji zarzut autora skargi kasacyjnej zastosowania w sprawie nieaktualnego rozporządzenia uznać należy za uzasadniony. Powyższe nie daje jednak podstaw do wyeliminowania zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Wskazane naruszenie prawa materialnego nie miało bowiem wpływu na wynik sprawy.

Niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Przede wszystkim z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor nie kwestionuje art. 73 ust. 4 (jego wykładni lub zastosowania) ale kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracyjne zaakceptowane przez Sąd I instancji polegające na przyjęciu, że w sprawie zaistniał błąd organu administracyjnego, który nie mógł zostać wykryty przez skarżącą kasacyjnie. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że w oparciu o zarzuty naruszenia prawa materialnego, nie można skutecznie zwalczać dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Jak już powyżej stwierdzono w rozpoznawanej sprawie autorowi skargi kasacyjnej nie udało się jednak skutecznie podważyć ustaleń faktycznych.

Należy ocenić jako absolutnie niezasadny zarzut zawarty w punkcie 5 petitum skargi kasacyjnej związany w istocie z prawem do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego. W sprawie ponad wszelką wątpliwość organy administracyjne ustaliły, a autor skargi kasacyjnej tego nie zakwestionował, że skarżącej kasacyjnie prawomocną decyzją z dnia [...].06.2004 r. przyznano prawo do emerytury ZUS, natomiast skarżąca kasacyjnie zawiesiła wypłatę tego świadczenia. Skoro zatem skarżącej kasacyjnie przysługiwało prawo do świadczenia w postaci emerytury z ZUS to zarzut naruszenia art. 67 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP jest nietrafiony. Nie ma przy tym znaczenia to, że skarżąca kasacyjnie z tego świadczenia nie korzystała.

Niezasadne okazały się zarzuty zawarte w punkcie 6 petitum skargi kasacyjnej. Niezasadność tych zarzutów jest prostą konsekwencją ich powiązania z zarzutem przedawnienia obowiązku zwrotu lub braku takiego obowiązku skutkującej brakiem podstawy do wydania decyzji. Skoro bowiem zarzut przedawnienia obowiązku zwrotu okazał się być nieuzasadniony (art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004), w konsekwencji niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Wreszcie nieuzasadniony okazał się zarzut zawarty w punkcie 7 petitum skargi kasacyjnej. W zarzucie tym autor skargi kasacyjnej wytknął naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. Jeżeli chodzi o regulacje procedury administracyjnej w uzasadnieniu odniesiono się do art. 11 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu zasady przekonywania, do wynikającej z art. 8 zasady zaufania obywateli do państwa oraz do wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady prawdy materialnej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do zweryfikowania zaskarżonego orzeczenia z perspektywy art. 6 k.p.a. i z tego powodu, w tym zakresie, skarga jest nieuzasadniona. Jeżeli zaś chodzi o zasadę przekonywania oraz zasadę prawdy materialnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracyjne w tej sprawie nie działały z nonszalancją. Niewątpliwie w tej sprawie organy administracyjne przyznające rentę strukturalną nie miały wiedzy o prawie skarżącej do emerytury z ZUS. Nie można natomiast od organu administracyjnego żądać ażeby w postępowaniu prowadzonym na wiosek jednostki - co należy szczególnie podkreślić - w sposób sprecyzowany w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich podejmował on działania w zakresie dowodowym wykraczającym znacznie poza zakres sprecyzowany w ww. rozporządzeniu. Z perspektywy zasady prawdy materialnej, mając na uwadze przepisy prawa materialnego regulujące przesłanki nabycia prawa do renty strukturalnej oraz zasady rozpoznania wniosku, do obowiązku organu administracyjnego nie należy upewnianie się, czy aby wnioskodawcy nie przysługuje prawo do emerytury z ZUS. Odnosząc się natomiast do naruszenia zasady zaufania do organów władzy należy zwrócić uwagę, że w tej sprawie nie doszło do przerzucenia zaniechania i pomyłki organu administracyjnego na stronę postępowania. Autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował bowiem stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne, z którego wynikało, że nie zaszła tu pomyłka organu administracyjnego. Ponadto nie było tu również zaniechania w zakresie ustalania stanu faktycznego, gdyż jak powyżej wyjaśniono organ administracyjny w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji przyznającej prawo do renty strukturalnej z całą pewnością nie ma obowiązku sprawdzania, czy wnioskodawca nie ma przyznanego prawa do emerytury z ZUS.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.