Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 581/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 8 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie wydania zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 marca 2017 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej zwanej: "k.p.a."), art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), odmówił A. M. wydania zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i CE nr [...] nr druku [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że prawo jazdy A. M. (dalej zwanego: "stroną", "skarżącym") kategorii A, B, C, BE, CE, T nr [...] z dnia 16 lutego 2016 r. zostało zatrzymane postanowieniem Prokuratury Rejonowej w B. nr [...] z dnia 23 marca 2016 r., w związku z podejrzeniem o popełnienie przestępstwa w postaci prowadzenia w dniu 21 marca 2016 r. pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

W dniu 29 lipca 2016 r. do organu wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] z dnia 8 lipca 2016 r., w którym wobec strony orzeczony został zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat z wyjątkiem pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony łącznie z przyczepą lub przyczepą lekką, a na poczet orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych został zaliczony okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 21 marca 2016 r. W związku z tym w dniu 2 sierpnia 2016 r. Starosta [...] wykonał orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie wskazanym przez sąd oraz cofnął uprawnienia w zakresie kategorii A, B, BE, T prawa jazdy, zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks karny wykonawczy.

W dniu 22 lutego 2017 r. strona wystąpiła o wydanie prawa jazdy potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony łącznie z przyczepą lub z przyczepą lekką.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji, natomiast zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy przytoczony przepis stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Nie ulega wątpliwości, że zamysłem ustawodawcy było uniemożliwienie osobom, wobec których z istotnych względów orzeczono środek karny w postaci zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi, uczestniczenia w ruchu drogowym. Racje stojące za ww. regulacją prawną wyrażają się w możliwym do przypisania ustawodawcy przekonaniu, że skoro sąd uznał za zasadne zakazanie danej osobie kierowania pojazdem mechanicznym na podstawie uprawnienia określonej kategorii, bo określone okoliczności dotyczące tej osoby nie gwarantują bezpiecznego uczestniczenia przez nią w ruchu drogowym, to tym bardziej zasadne jest uniemożliwienie takiej osobie prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których uprawnia posiadanie innej kategorii prawa jazdy.

Zbliżona wykładania znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, na potwierdzenie czego p[przywołano fragment uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 265/14.

W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy w B. orzekł wobec strony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyjątkiem pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony łącznie z przyczepą lub przyczepą lekką. W art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca określił, które kategorie prawa jazdy nie mogą być wydane ani zwrócone osobie ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W odniesieniu do kategorii C i CE obowiązuje regulacja prawna uniemożliwiająca wydanie prawa jazdy tych kategorii w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia kategorii A, B, BE, T. Starosta jako organ właściwy w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami związany jest normą prawną zawartą w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a realizacja tej normy prawnej nie stanowi ingerencji w orzeczenie sądowe.

Odnośnie kategorii C, CE prawa jazdy organ nie prowadził żadnego postępowania, jednak, zgodnie z zapisem art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy kategorii C i CE wydane ani zwrócone być nie może.

Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że nie zgadza się z decyzją odmowną kwestionując zastosowaną w sprawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, skoro sąd w wyroku karnym nie orzekł o zakazie kierowania pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony łącznie z przyczepą lub przyczepą lekką. Zgodnie z orzecznictwem sądowym organ administracji nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd karny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie szerszym niż to orzeczono w wyroku sądu karnego.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 8 maja 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie prawidłowo zastosowano art. art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierującymi pojazdami. Jednocześnie zauważył, że orzecznictwo powoływane przez stronę nie pokrywa się w pełni ze stanem faktycznym sprawy.

Przede wszystkim Kolegium odrzuciło zarzuty strony, iż odmowne załatwienie wniosku o wydanie prawa jazdy wynika z woli organu administracji wbrew wyrokowi karnemu. W tym zakresie organ administracji związany jest bezwzględnie obowiązującym przepisem. Ustawodawca nie pozostawił woli organu administracji dowolności w zakresie wydania przedmiotowej decyzji. Z woli ustawodawcy nie ma mowy o ingerowaniu organu administracji w uprawnienia sądu karnego.

Kolegium podziela natomiast pogląd wyrażony w orzecznictwie, że przy interpretacji unormowań zawartych w art. 12 ustawy o kierujących pojazdami nie można poprzestać wyłącznie na wykładni językowej, a trzeba również sięgnąć do wykładni celowościowej. Wykładnia ta pozwala stwierdzić, że na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B, zakaz ten odnosi się nie tylko do kierowców ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy danej kategorii (innego niż kategoria B), w czasie trwania zakazu, ale dotyczy również kierowców posiadających już takie uprawnienia – przez czas wstrzymania możliwości ich wykonywania na czas trwania zakazu sądowego, orzeczonego co do pojazdów objętych prawem jazdy kategorii B.

A. M. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności tego, że w wyroku Sądu Rejonowego w B. II Wydział Karny z dnia 8 lipca 2016 r. orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat 5 z wyjątkiem pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony łącznie z przyczepą lub przyczepą lekką, dlatego Starosta [...] dnia 2 sierpnia 2016 r. wydał decyzję o cofnięciu uprawnienia w zakresie kategorii A, B, BE, T prawa jazdy, ponadto decyzją z dnia 8 sierpnia 2016 r. organ skierował skarżącego na badania psychologiczne i lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, które zostały przez skarżącego wykonane, a powyższe potwierdza, że skarżący posiada uprawnienia do prowadzenia pojazdów w kategorii nie objętych zakazem;

art. 7 k.p.a. poprzez odmowę wykonania orzeczenia sądu karnego i władcze rozstrzygnięcie sytuacji prawnej skarżącego wychodzące poza zakaz prowadzenia pojazdów ustanowiony przez sąd karny, a także poprzez wydanie decyzji wbrew jego słusznemu interesowi, gdyż pomimo posiadania przez niego uprawnienia do prowadzenia pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony łącznie z przyczepą lub przyczepą lekką, tj. kategorii C i CE, organ uniemożliwia mu korzystanie z tego uprawnienia poprzez odmowę wydania prawa jazdy tych kategorii;

art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji podważającej zaufanie obywateli do państwa i jego organów, w tym do zawartej w Konstytucji zasady trójpodziału władz, a to przez nie respektowanie orzeczeń władzy sądowniczej przez organy administracji publicznej,

2. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art 12 ust. 2 pkt 2 oraz 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dotyczy nie tylko osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy w czasie trwania zakazu, tj. występujących o uprawnienie, którego nie posiadały lub które utraciły, ale i tych, które to uprawnienie uprzednio posiadały i nie utraciły;

art. 12 ust. 2 pkt 2 oraz 3 w zw. z art. 103 ust. 3 w zw. z art. 103 ust. 4 w zw. z art. 104 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nierozróżnieniu odmiennej sytuacji prawnej kierującego ubiegającego się o prawo jazdy po raz pierwszy, od sytuacji kierującego, który takie uprawnienie już posiada, w konsekwencji wydanie przez organ administracyjny, w stosunku do skarżącego, decyzji o odmowie wydania prawa jazdy, nieuwzględniającej faktu posiadania przez niego uprzednio nabytych (i nie odebranych orzeczeniem sądu karnego) uprawnień do kierowania pojazdami kat. C i CE;

art. 182 § 2 Kodeks karnego wykonawczego w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 104 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 3 oraz 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez nie wydanie dokumentu prawa jazdy obejmującego kategorie, co do których nie orzeczono środka karnego wskazanego w art. 42 k.k.;

art. 10 Konstytucji RP poprzez działanie sprzeczne z treścią rozstrzygnięcia sądu powszechnego, a przez to naruszenie zasady trójpodziału władzy wpływającego bezpośrednio na sytuację prawną obywatela.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął argumentację dotyczącą zarzutów powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych. Wskazał między innymi, że prawidłowa wykładnia art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prowadzi do wniosku, iż w przypadku zastosowania przez sąd powszechny art. 42 § 2 k.k. i orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie określonego rodzaju, organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać (zwrócić) osobie, wobec której orzeczono taki zakaz, prawo jazdy kategorii, której ten zakaz nie obejmuje, jeżeli oczywiście ona je uprzednio posiadała (np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1187/13, LEX nr 1429532).

Podkreślił, że ustawa o kierujących pojazdami weszła w życie z dniem 19 stycznia 2013 r., zastępując uchylone tą ustawą stosowne przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie zawierają przepisów przejściowych, które odnosiłyby się do sytuacji osób, które nabyły uprawnienia do kierowania pojazdami określonych kategorii pod rządami poprzednich regulacji prawnych oraz wobec których zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony został jeszcze pod rządami ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a okres na jaki został orzeczony przedmiotowy środek karny rozpoczął bieg już pod rządami ustawy o kierujących pojazdami. W przepisach ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca określił, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2). Zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, przepisy te nie mają jednak zastosowania do osób już posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 337/13, wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 225/14). Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że w wyniku wprowadzonych zmian, niezależnie od pozostałych regulacji prawnych odnoszących się do poruszanych kwestii, ustawodawca pozbawił wskazane osoby możliwości korzystania z uprawnień nabytych jeszcze pod rządami poprzednich regulacji prawnych. Wprawdzie ustawodawca nie określił wprost, że przepisu art. 12 nie stosuje się do osób już posiadających uprawnienia do kierowania" pojazdami, niemniej jednak należy jednoznacznie odróżnić wymogi, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o prawo jazdy, których wcześniej nie posiadała lub które utraciła, od wymogów określonych dla osób uprawnienia takie posiadających.

To sąd karny, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, decyduje o zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie natomiast do art. 182 § 2 k.k.w., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Z przytoczonym przepisem art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje obecnie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, w świetle których starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Skarżący pokreślił, że Sąd Rejonowy w B. w II Wydziale Karnym wyrokiem z dnia 8 lipca 2016 r. orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat 5 z wyjątkiem pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony łącznie z przyczepą lub przyczepą lekką. W przypadku skarżącego do sprecyzowania orzeczonego zakazu (skonkretyzowania) doszło w treści wyroku. Dlatego też bezzasadna jest odmowa wydania dokumentu dotyczącego kat C i CE. Organy administracyjne, odmawiając wydania stosownego dokumentu, sprzecznie z prawem rozszerzył zakaz orzeczony przez sąd powszechny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak zakreślonych granicach sprawowania kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszeń prawa uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi.

Przede wszystkim wskazać należy, że bezspornie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 8 lipca 2016 r., sygn. akt [...] wobec skarżącego został orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat z wyjątkiem pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony łącznie z przyczepą lub przyczepą lekką. Przed orzeczeniem zakazu skarżący posiadał prawo jazdy kategorii A, B, C, BE, CE, T. W dniu 22 lutego 2017 r. skarżący złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii C,CE.

W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z powyższym wnioskiem organy obu instancji odmówiły zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C,CE, co zostało zakwestionowane przez niego jako nieuprawnione rozszerzenie jego odpowiedzialności karnej.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, podnieść trzeba, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz. U z 2016r. poz.627 ze zm.), dalej jako "ustawa" w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. poz. 970).

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Ustawodawca wskazuje ponadto w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, że art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: (...) 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; oraz 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Wymaga podkreślenia w tym miejscu, że z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii.

Poprzednio, to jest przed nowelizacją regulacja art. 12 ust. 2 ustawy stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, co wynika wprost z brzmienia art. 3 ustawy nowelizującej ustawę o kierujących pojazdami. Ponadto art. 12 ust. 2 ustawy w nowym brzmieniu wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy nowelizującej).

Zważywszy, że przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, to jest po dniu 25 października 2014 r., nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego znowelizowane przepisy znajdą zastosowanie, albowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez

skarżącego został orzeczony już po tej dacie, to jest w dniu 8 lipca 2016 r. W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.

Na podstawie zatem tak określonego stanu prawnego należało ocenić istotę sporu w niniejszej sprawie, to jest czy regulacje powołane wyżej dawały podstawę do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy.

Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami), od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący, posiadający uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C,C+E (sąd karny tych uprawnień skarżącego nie pozbawił), dlatego też wystąpił on z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie wskazanych kategorii.

W art. 12 ust. 1 ustawy wymienione zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie zatrzymanego prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wskazany w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.

Z kolei art. 12 ust. 2 ustawy stanowi, że okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem.

Tym samym więc w aktualnym stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jak i dysponującym już takim prawem jazdy.

Zauważyć należy, że wykonując wyrok Sądu Rejonowego w B.. organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia 2 sierpnia 2016 r. nr [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A,B,E,T, natomiast nie orzekł o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. C,C+E, ponieważ sąd karny nie pozbawił skarżącego tych uprawnień.

Nie zmienia to jednak faktu, że to samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego) może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne gałęzi prawa. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem w literaturze prawa, każde zdarzenie prawne podlega niezależnej ocenie z punktu widzenia norma prawa karnego, cywilnego i administracyjnego. W polskim porządku prawnym nierzadko określone zdarzenia prawne mogą wywoływać jednocześnie sankcje zarówno karne, cywilne jak i administracyjne. Art. 12 ust. 2 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającej kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi.

Niewątpliwie mamy tu zatem do czynienia ze zbiegiem sankcji karnej i administracyjnej. Zwrócić uwagę należy, że inna jest funkcja sankcji - administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy oraz sankcji karnej tj. odpowiedzialności prawnokarnej za popełnienie wykroczenia. Trybunał Konstytucyjny, wielokrotnie wypowiadał się w kwestii istoty sankcji administracyjnej, której główną funkcją jest prewencja a nie odpłata za popełniony czyn zabroniony. Sankcja administracyjna jest wymierzana za naruszenie porządku prawnego, niezależnie od okoliczności tego naruszenia, co świadczy o prewencyjnej funkcji tej sankcji. Natomiast sankcja karna z założenia ma charakter represyjny. Nie można tym samym uznać, że doszło do naruszenia art. 182 § 2 Kodeks karnego wykonawczego w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 104 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 oraz 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez nie wydanie dokumentu prawa jazdy obejmującego kategorie, co do których nie orzeczono środka karnego wskazanego w art. 42 k.k.. Wskazać bowiem należy, że organy administracji publicznej orzekające w rozpatrywanej sprawie nie stosowały art. 182 § 2 k.k.w. Z powołaniem się na ten przepis Starosta [...] w dniu 2 sierpnia 2016 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A,B,E,T. Z kolei organ odwoławczy wydając zakwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcie jedynie odmówił zwrotu prawa jazdy na podstawie art. 12 ust. 2 punkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. W ocenie Sądu organ nie rozszerzył tym samym orzeczonego prawomocnym wyrokiem środka karnego bowiem nie leży to w zakresie jego właściwości rzeczowej, a jedynie, na podstawie wiążących norm obowiązującego prawa (vide art. 6 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego) zastosował konstrukcję przewidzianą w ustawie o kierujących pojazdami, jako szeroko rozumiany i dozwolony, a przy tym nie przekraczający zasady proporcjonalności skutek odpowiedniego zakazu orzeczonego tytułem środka karnego przez sąd karny.

Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zarówno zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały nie budzące żadnych wątpliwości interpretacyjnych przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Zarzut dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego nie był więc zasadny. Z tych uregulowań jednoznacznie bowiem wynika, że gdy wobec określonej osoby został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B – to w okresie obowiązywania tego zakazu osobie tej nie może być wydane lub zwrócone, a także przywrócone uprawnienie w zakresie prawa jazdy m.in. kategorii C,C+E. Tym samym dokument prawa jazdy dla kategorii C,C+E nie może być zwrócony skarżącemu w okresie obowiązywania orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2015 r., sygn.. akt I OSK 382/14 wyraził pogląd, który Sąd w pełni aprobuje, że: "Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie z 2011 r. o kierujących pojazdami. Za taką interpretacją tego przepisu przemawia wykładnia nie tylko językowa, która ma pierwszeństwo przed innymi metodami interpretowania przepisów prawa, bowiem wynika z treści samej normy prawnej, lecz także wykładnia celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić by racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B) zezwoliłby na prowadzenie pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kat. C i C+E)" (LEX nr 1985918).

Należy w tym miejscu zauważyć, że organy nie zawarły w swoim rozstrzygnięciu pełnej podstawy prawnej pomijając pkt 3 ust. 2 art. 12 ustawy, jakkolwiek organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przywołał treść tego przepisu. Nie można jednak z tego uchybienia wyprowadzać zarzutu naruszenia prawa materialnego czy naruszenia procedury administracyjnej skutkującego koniecznością eliminacji zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z obrotu prawnego. Decyzja, w której nie podano pełnej podstawy prawnej jest dotknięta wadą, lecz uchybienie takie nie powoduje samo przez się nieważności decyzji, jeśli taka podstawa prawna w rzeczywistości istnieje, co miało miejsce w kontrolowanej sprawie. Jest to uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, które może skutkować uchyleniem decyzji tylko w razie stwierdzenia, że miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenie - niepełna podstawa prawna - nie ma wpływu na wynik sprawy, wobec czego nie mogło stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 Konstytucji RP poprzez działanie sprzeczne z treścią rozstrzygnięcia sądu powszechnego, a przez to naruszenie zasady trójpodziału władz. Jak wskazano powyżej, ustawodawca uwzględniając konieczność skutecznego zapewnienia prewencji ogólnej ma prawo przyjmować regulacje prawne dające organom administracji publicznej możliwość stosowania środków o charakterze administracyjnym niezależnych od sankcji karnych wynikających z wyroku sądu karnego. Ustawodawca ma zatem prawo wiązać z prawomocnym skazaniem określone skutki. W związku z tym przepisy określające te skutki mają zastosowanie nawet jeśli nie orzeczono w wyroku sądowym określonego zakazu. Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 3 sierpnia 2016r. (sygn. akt II SA/Gl 491/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) w takim wypadku określony przez ustawodawcę skutek nie wynika bezpośrednio z orzeczenia sądowego, ale z ustawy, jako konsekwencja prawomocnego skazania.

Za nietrafne należy w związku z tym uznać zarzuty naruszenia przez organy przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz art. 7, 8 i 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.

Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zgodne z prawem. Nie znajdując zaś podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 powyższej ustawy, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.