Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 358/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Irena Kudiura, Sędzia WSA -Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Asesor WSA -Joanna Gierak, Protokolant -Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... września 2006 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia nalezności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; I. Uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 17 października 2006 r. wniesionej przez B. T. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... września 2006 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z ...lipca 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 6 czerwca 2006 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S. wpłynął wniosek B. T. o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek umotywowany jej trudną sytuacją finansową. We wniosku zainteresowana wskazała, że z dniem 1 czerwca 2006r. straciła pracę w firmie "..." w ... i jest bezrobotną.

Wnioskodawczyni złożyła ponadto dokumenty , z których wynika , że w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r. miała zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie usług handlowych.

W toku postępowania organ określił zadłużenie strony z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami:

-na ubezpieczenie społeczne w kwocie ...zł,

-ubezpieczenie zdrowotne w kwocie ... zł.

-Fundusz Pracy i FGŚP w kwocie ...zl.

Organ ustalił, że zobowiązana nie posiada wierzytelności, środków transportu, konta bankowego. Zatrudniona jest na umowę zlecenia w firmie "..." w ... za wynagrodzeniem miesięcznym w wys. ... zł ( netto). Wynagrodzenie obciążone jest zajęciem komorniczym. Mąż dłużniczki jest zatrudniony w .... Osiąga dochody w wys. ... zł. ( netto) . Na utrzymaniu małżonkowie mają uczącego się syna w wieku ... lat. Posiadają mieszkanie spółdzielcze własnościowe obciążone hipoteką na rzecz ZUS w kwocie ... zł.

Po tak przeprowadzonym postępowaniu, w dniu 20 lipca 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie w oparciu o art. 28 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), wydał decyzję, którą odmówił umorzenia należności z tytułu określonych składek. W uzasadnieniu organ stwierdził, że rozpatrywany wniosek nie spełnia warunków zawartych w dyspozycji art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie potwierdza bowiem istnienia przesłanek stwierdzających całkowitą nieściągalność należności, jak również ważnego interesu osoby zobowiązanej. W stosunku bowiem do dłużniczki organ nie stwierdził okoliczności wymienionych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Pismem złożonym 7 sierpnia 2006 r. B. T. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, iż organ wydając negatywne dla niej rozstrzygnięcie nie uwzględnił, iż od 1 czerwca 2006r. już nie pracuje, a tym samym nie osiąga dochodów z tego tytułu. . Powodem rezygnacji z pracy, jak podała we wniosku odwołująca się, była konieczność bezpośredniej opieki nad chorą matką, która z racji wielu poważnych schorzeń i wieku wymaga opieki osób trzecich. Z tego powodu skarżąca nie może podjąć żadnej pracy, a rodzinę obecnie utrzymuje jej mąż. Dłużniczka otrzymuje miesięcznie ... zł zasiłku dla bezrobotnych. Do wniosku dołączyła decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w P. o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 14 lipca 2006r., a także karty informacyjne wraz z historią choroby matki B. L. obejmujące okres od 1989r. do 2006r.

Decyzją z ... września 2006 r. Prezes Zakładu utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... lipca 2006 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ podniósł, iż sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawczyni w aktualnym stanie sprawy, w jego ocenie nie pozwala na spłatę należności jednorazowo w całości. Zobowiązana nie pracuje, utrzymuje się z zasiłku oraz dochodów małżonka. Ponadto jak oświadczyła sprawuje opiekę nad chorą matką, co stanowi przesłankę umożliwiającą umorzenie należności przy uwzględnieniu słusznego interesu strony zobowiązanej w przypadku pozbawienia zobowiązanego możliwości dochodu umożliwiającego opłacanie należności. Z drugiej zaś strony organ przyjął, iż nie zachodzi całkowita nieściągalność bowiem istnieje majątek podlegający zabezpieczeniu i egzekucji. Następnie dodał, iż małżonek zainteresowanej otrzymuje wynagrodzenie z tytułu świadczenia pracy, które to uwzględniając dodatkowo otrzymywany zasiłek zapewnia utrzymanie rodzinie. Na koniec organ wskazał, mając przy tym na uwadze trudną sytuację ekonomiczną strony, iż przedmiotowa należność mogłaby podlegać spłacie w formie układu ratalnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu z ... września 2006 r., B. T. wniosła o uchylenie wymienionej decyzji, wydanej - co wynika z treści skargi - w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi powołała się na istniejącą od 6 grudnia 2002r. między małżonkami rozdzielność majątkową, a tym samym niemożność przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości ( lokalu mieszkalnego) obciążonej hipoteką na rzecz ZUS. Wskazała ponownie na trudną sytuacją materialną rodziny i podkreśliła fakt pozostawania bez pracy i niemożność zarobkowania z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorą matką.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego art. 28 ust. 1, 2 , 3 i 3a,u.s.u. s. oraz przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu 6 czerwca 2006 r. B. T. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S. o umorzenie jej zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Wobec treści wniosku skarżącej, zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast, w myśl ust. 3a art. 28 cyt. ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia przez organ rentowy, iż w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności organ może w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych., zaś pkt. 3 cyt. przepisu odnosi się do przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny,pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przywołane przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, tj. tak przepis ust. 2 jak i ust 3a art. 28 omawianej ustawy, posługują się sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2.02.1996 r., sygn. akt II S.A. 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). W wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III S.A. 7900/98 LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż "W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 kpa". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II S.A. 2486/01 LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), tj. przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z 18 listopada 1993 r. (sygn. akt III ARN 49/93 OSNC 1994/9/181), w którym przyjęto, iż "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli."

Dalej, podnieść trzeba, iż ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego -w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli- winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym -stosownie do treści art. 107 k.p.a.- jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.

Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), uniemożliwia -w przypadku jej zaskarżenia- ustalenie, "(...). czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...)". Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością. Z tego chociażby względu uzasadnienie winno być wnikliwe i logiczne oraz zawierające dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie.

Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowodowy zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV S. 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. (...) Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 kpa, skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i 107 § 3 kpa." (v. wyrok NSA sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67). Na tym tle warto też przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94), w którym Sąd zważył, iż: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych".

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że decyzja ta, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, z powodu naruszenia powyżej analizowanych przepisów prawa materialnego art. 28 u.s.u.s oraz przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że możliwości zastosowania przepisów rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. istnieją wówczas gdy mamy do czynienia z brakiem całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust 3 u.s.u.s. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ z jednej strony dostrzegając wskazane przez zobowiązaną podstawy umorzenia należności określone w §3 ust 1 pkt rozporządzenia z 31 lipca 2003r. bez żadnego w tym zakresie odniesienia się do nich i uzasadnienia, podstawę odmowy umorzenia należności widzi w istnieniu braku całkowitej nieściągalności wskazując, iż istnieje majątek podlegający zabezpieczeniu i egzekucji. Konkludując organ praktycznie zmierza do stwierdzenia iż , w takiej sytuacji brak jest podstaw do umorzenia należności.

Przedstawiona w ten sposób interpretacja, mających zastosowanie w sprawie, przepisów prawa materialnego nie jest prawidłowa. Ponadto zaznaczyć należy, że uznaniowy charakter przepisu -jak już to Sąd powyżej wywodził- nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia dowolnego. Fakultatywny charakter art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie usprawiedliwia więc odstąpienia organu od prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz braku ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych przez stronę postępowania. Natomiast organ w niniejszej sprawie poza przywołaniem regulacji prawa materialnego, nie uznał za celowe odnieść warunków umorzenia określonych w wymienionych przepisach do stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. konkretnych warunków skarżącej. Organ bowiem nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie ustalenia , czy faktycznie w sprawie zachodzi przesłanka o której mowa w § 3 ust 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na co skarżąca wskazywała już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc pogorszenie się jej warunków materialnych związane ze zrezygnowaniem z pracy wobec konieczności sprawowania opieki nad chorą matką. A jeżeli uznał jej istnienie nie uzasadnił swego stanowiska w zakresie jej nieuwzględnienia.

Powołanie się na układ ratalny, który ewentualnie pozwoliłby na spłatę należności składkowych strony, oraz na odległy okres przedawnienia wierzytelności składkowych, nie może być -w ocenie Sądu- uznane za wystarczające odniesienie się organu do sytuacji skarżącej, w kontekście przede wszystkim przesłanek wynikających z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 wymienionego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Na marginesie Sąd zauważa, że ani art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ani też wymienione rozporządzenie, nie uzależniają uwzględnienia wniosku o umorzenie należności od terminu przedawnienia tych należności. Wniosek o umorzenie należności nie jest bezprzedmiotowy tylko wtedy, gdy należności te nadal są wymagalne, a więc nie uległy przedawnieniu.

W konsekwencji, Sąd przyjął, iż uzasadnienie skarżonej decyzji świadczy o tym, iż skarżone orzeczenie zostało wydane przedwcześnie, albowiem w oparciu błędną ocenę okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Tak z wniosku o umorzenie powstałej zaległości, jak i z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, iż B. T. odwołuje się do podstawy umorzenia jaką są zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, które mogą wystąpić w przypadku spłaty zadłużenia. Wobec tego przeprowadzenie dodatkowego postępowania w tym dokładnie zakresie byłoby jak najbardziej pożądane i wskazane. Pozwoliłoby na ustalenie stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej strony (nie tylko w oparciu o jej oświadczenia), a w efekcie również i jej możliwości płatniczych. Celem tego postępowania winno być bowiem zbadanie czy rzeczywiście konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny pozbawiająca wnioskodawczynię, jak twierdzi, możliwości zarobkowania umożliwiającego opłacenie należności, w sprawie niniejszej istnieje oraz czy sytuacja strony jest na tyle wyjątkowa, że opłacenie przez nią należności z tytułu składek pozbawiłoby ją oraz jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ, rozpatrując sprawę ponownie, zupełnie pominął tą okoliczność, kładąc nacisk jedynie na kwotę zarobków męża skarżącej oraz jej zasiłku dla bezrobotnych. Zignorował tym samym również argumenty strony przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, uznając to za zbędne, skoro i tak pozytywne załatwienie wniosku należy do jego uprawnień, a nie obowiązków. Wobec takiego podejścia organu do złożonego przez stronę wniosku i wskazywanych przez nią argumentów, nie dziwi fakt, że zainteresowana pozostaje w poczuciu, iż decyzja Prezesa ZUS została wydana bez uwzględnienia jej trudnej sytuacji i w sposób dowolny.

Rozstrzygając ponownie ZUS winien więc uwzględnić całość zgromadzonego i uzupełnionego w sposób wyczerpujący w sprawie materiału dowodowego, a następnie na tej podstawie dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny. Winien przy tym wziąć pod uwagę okoliczności przedstawiane przez stronę w kierowanej do organu korespondencji. Powyższe musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę.

Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy w kontekście przepisów prawa materialnego (zwłaszcza art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przedstawionych powyżej, daje prawo do podjęcia decyzji (z uwagi na jej fakultatywny charakter), nawet odmownej - w sytuacji zaistnienia przesłanek pozwalających na umorzenie należności.

Na koniec Sąd dostrzega, iż całkowicie chybione i niepotrzebne jest wskazanie "Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych" w nagłówku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej w dniu ... lipca 2006 r. Nie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał bowiem tą decyzję, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie zaś z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja winna zawierać oznaczenie organu, który ją wydał.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.