Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 272/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Korycka Asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] września 2021r. I. T. (skarżąca) zwróciła się do Prezydenta Miasta B. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką M. H..

2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2022r. Prezydent Miasta B. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia za okres zasiłkowy 2021/2022. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego wynikająca z art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 111 – dalej "u.ś.r.") bowiem sprawowana przez skarżącą opieka nie ma charakteru opieki stałej wykluczającej możliwość podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

3. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu i instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia była zasadna, bowiem brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją skarżącej z zatrudnienia, a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Zdaniem Kolegium wymiar sprawowanej nad matką opieki nie uniemożliwia skarżącej podjęcia pracy. Czynności sprawowane przez skarżącą (przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, poranna toaleta, sprzątanie, pranie, umawianie wizyt lekarskich i pilnowanie przyjmowania leków) nie wykraczają poza czynności dnia codziennego. Organ podkreślił również, że skarżąca nie mieszka z matką, dojeżdża z miejscowości oddalonej o ok. 60 km jedynie na kilka godzin (od poniedziałku do czwartku na 4-5 godzin), niekiedy nocuje (weekend). Zdaniem organu taki sposób sprawowania opieki nie może zostać uznany za opiekę stałą i długotrwałą, zwłaszcza, że matka skarżącej jest osobą samodzielną, skoro pozostałe części dni i nocy spędza sama.

4. W skardze do tut. Sądu strona zakwestionowała stanowisko organów, że brak zatrudnienia nie był związany z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Podniosła, że straciła pracę, ale zarejestrowała się w PUP, przy czym stan matki uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Dalej skarżąca wyjaśniła, że opiekę nad matką rozpoczyna od 8:30 - 9:00, która trwa do godziny 16:00. W weekendy jest całodobowo. Wskazała również, że są sytuacje, w których spędza z matką do 12 godzin dziennie. Ponadto skarżąca wskazała, że jej matka jest w pewnym stopniu samodzielna i po położeniu się przez nią spać obecność skarżącej przy matce nie jest konieczna. Podniosła również, że w razie nagłych przypadków w mieszkaniu jest brat niepełnosprawnej, który może wezwać pomoc. Wyjaśniła, że nie może zamieszkać z matką, bo matka nie jest właścicielem domu. Zdaniem skarżącej jest jedyną osobą mogącą sprawować opiekę nad matką, bowiem opieka sprawowana przez opiekuna z MOPS byłaby krótsza i gorszej jakości. Końcowo skarżąca wskazała, że po godzinie 17:00 opiekuje się swoimi dziećmi, gdyż jest jedynym opiekunem prawnym. Pomoc ojca dzieci jest sporadyczna, a ponadto ma ograniczone prawa rodzicielskie.

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga jest niezasadna.

7. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy zasadnie uznały, że w sprawie nie występuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją skarżącej z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad matką, oraz że skarżąca nie sprawuje stałej, długotrwałej opieki nad niepełnosprawną w wymiarze uniemożliwiającym jej podjęcie zatrudnienia, co w konsekwencji spowodowało odmowę przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Bezspornym w sprawie jest, że matka skarżącej jest osobą legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nakle nad Notecią [...] sierpnia 2020r. zaliczającym ją do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie wydano do [...] sierpnia 2021r., przy czym zgodnie z art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), zachowuje ono ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Stosownie do treści art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak wynika z orzecznictwa specjalny zasiłek opiekuńczy jest środkiem wsparcia rodziny przez Państwo (por. wyrok NSA z [...] marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2648/20). Podkreślenia jednak wymaga, że świadczenie to nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, ale tylko do tych, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny czynią to w tak znacznym zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. Za rezygnację z podjęcia zatrudnienia w znaczeniu tego przepisu należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie rodzinne w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Nie budzi bowiem wątpliwości, że przyznanie takiego prawa jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z [...] października 2019r., sygn. akt II SA/Bd 762/19). Przepisy u.ś.r. nie zawierają definicji sprawowania opieki, jednak jak wynika z treści art. 16a ust. 1, podobnie jak i z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., aby można było mówić o opiece w rozumieniu przepisów ustawy, musi ona być stała i długoterminowa (por. wyrok NSA z [...] sierpnia 2021r., sygn. akt I OSK 435/21). Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem, a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.

8. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Sąd nie podziela stanowiska organu co do niezaistnienia w sprawie przesłanki braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją zatrudnienia a sprawowaniem przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką. Stanowisko to jest bowiem aprioryczne. Sąd podkreśla, że w art. 16a ust. 1 u.ś.r. mowa jest zarówno o rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak i o niepodejmowaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Co do rezygnacji z zatrudnienia nie powinno budzić wątpliwości, że zdarzenie to zachodzi w określonym momencie i winno być spowodowane zaistnieniem konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Natomiast niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu powyższego przepisu w odróżnieniu od użytego w tym przepisie pojęcia "rezygnacji" nie jest zdarzeniem, które zachodzi w określonym momencie, lecz stanem trwającym przez zwykle jakiś dłuższy czas. Z biegiem tego czasu powody niepodejmowania zatrudnienia mogą się zaś zmieniać – może być to związane np. z własną długotrwałą niedyspozycją zdrowotną, by następnie, z upływem miesięcy lub nawet lat i w związku ze zmianą sytuacji osobisto-rodzinnej, przybrać postać np. konieczności opieki nad coraz bardziej niesprawnymi (czy wręcz niepełnosprawnymi) rodzicami, krewnymi lub współmałżonkiem. Dlatego inaczej niż przy przesłance "rezygnacji z zatrudnienia" dla oceny istnienia prawnie relewantnego związku pomiędzy "niepodejmowaniem zatrudnienia" (nadal), a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym krewnym albo małżonkiem, istotne znaczenie ma nie to, czy w ogóle trwał, a jeśli tak, to z jakiego powodu zakończył się ostatni okres zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) opiekuna, i od kiedy nie pozostaje on już w zatrudnieniu, ani czy w ogóle kiedykolwiek pracował zarobkowo. Istotne jest to, z jakiego powodu opiekun nadal nie podejmuje zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) w czasie sprawowania opieki nad niepełnosprawnym podopiecznym i ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne – czy właśnie w związku ze sprawowaniem tej opieki, czy może z innej przyczyny (podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia [...] listopada 2021 r., sygn. IV SA/Po 869/21 na gruncie art. 17 u.ś.r.).

W powyższym świetle nie jest w pełni uzasadnione ograniczenie argumentacji organu odwoławczego do prostego założenia, że nie występuje przesłanka związku przyczynowo-skutkowego, skoro skarżąca ubiega się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę, nad którą sprawuje opiekę od [...] sierpnia 2021r., a jest osobą niepracującą od 2019r. Dla w pełni przekonującego twierdzenia w tym zakresie organ winien najpierw poczynić dodatkowe ustalenia, np. w drodze przesłuchania świadków (skarżącej i członków jej rodziny), jak kształtowała się sytuacja skarżącej i jej matki (ich relacja opiekun-podopieczna) w okresie od ostatniego zatrudnienia. Innymi słowy zbadać należy czy nie jest tak, że niepodejmowanie zatrudnienia jest oparte zasadniczo o inną przyczynę aniżeli sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a świadczenie pielęgnacyjne ma mieć jedynie charakter wspomagający budżet rodzinny. Zauważyć należy, że od momentu zakończenia zatrudnienia w firmie "Twój M." skarżąca wykazywała aktywność w poszukiwaniu pracy – zarejestrowała się w Państwowym Urzędzie Pracy, podnosi, ze została zapisana w Centrum Integracji Społecznej. Okoliczności tych organ nie skomentował rozważając wskazaną kwestię zaistnienia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego.

9. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że rozmiar sprawowanej przez skarżącą opieki nie pozwala na stwierdzenie, że jest to opieka stała i długotrwała w rozumieniu art. 16a ust. 1 u.ś.r.

Zdaniem Sądu z zebranego materiału dowodowego wynika, że o ile skarżąca w istocie sprawuje czynności opiekuńcze nad matką w sposób codzienny, to po pierwsze czynności te mają charakter czynności wykonywanych zasadniczo w każdym gospodarstwie domowym, również w takim, w którym nie ma niepełnosprawnych członków rodziny (wynikają ze zobowiązania alimentacyjnego dzieci względem rodziców), a po drugie nie mają one charakteru stałego z uwagi na to, że skarżąca jedynie mniejszą część dobry spędza z matką, a jej centrum życia znajduje się w miejscowości znacznie oddalonej od miejsca zamieszkania matki (60 km).

Co do pierwszej ze stwierdzonych okoliczności Sąd wyjaśnia, że legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym nie przesądza automatycznie, że zakres wykonywanej i sprawowanej opieki nad osobą legitymującą się takim orzeczeniem wyklucza możliwość wykonywania przez nią jakiejkolwiek pracy zarobkowej choćby w niepełnym wymiarze. Ograniczenia samodzielności wynikające ze schorzeń kwalifikujących osobę jako niepełnosprawną w stopniu znacznym podlegają stopniowaniu. Sytuacja zdrowotna osób legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności jest różna. W grupie tej są osoby, które z uwagi na stan zdrowia wymagają stałej, czy też natychmiastowej pomocy opiekuna, który musi wykonywać pilne, niecierpiące zwłoki czynności, a są też osoby, które nie potrzebują stałej opieki, ale będąc niezdolne do całodobowej samodzielnej egzystencji są w stanie samodzielnie funkcjonować kilka godzin dziennie umożliwiając opiekunom zarobkowanie. W inny sposób upośledzone zostaną funkcje życiowe osoby doświadczonej ciężką chorobą genetyczną, pozbawiającą możliwości komunikacji i poruszania się, a w inny sposób funkcjonować będzie osoba z zaburzeniem głosu, mowy, chorobą słuchu czy wzroku, ale też – jak w niniejszym przypadku – przewlekłą chorobą onkologiczną danego rodzaju. Nie zawsze osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym będzie wymagać opieki w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską jakiegokolwiek i w jakimkolwiek wymiarze zatrudnienia. Jedynie konieczność całodobowej opieki, względnie całodobowej gotowości do niezwłocznego świadczenia tej opieki, może być oceniana jako sprawowanie opieki stałej i długotrwałej. Ze znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego oraz oświadczeń skarżącej oraz jej matki wynika, że wykonywane przy niepełnosprawnej czynności mają charakter normalnych czynności dnia codziennego (zakupy, sprzątanie, gotowanie). Czynności takie jak przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, ale też inne takie jak, sprzątanie, dowożenie do lekarza, załatwianie spraw urzędowych, nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego (a nawet i niekoniecznie codziennego), które są wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo i wykonujące je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu. Osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, również przyrządzają posiłki i sprzątają. Umawiają też dla chorego wizyty lekarskie i towarzyszą choremu domownikowi w tych wizytach, załatwiają sprawy urzędowe itp. Ponadto czynności wykonywane przez skarżącą nie polegają co do zasady na obsłudze podopiecznej w zakresie karmienia, asyście przy wykonywaniu czynności higienicznych i przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, masaży, ćwiczeń rehabilitacyjnych. Wskazuje się w oświadczeniach, że czynności pielęgnacyjne wykonywane są w miarę potrzeby, w zależności od aktualnego stanu matki. Powyższe świadczy o tym, że podopieczna skarżącej cechuje się takim stopniem samodzielności, który zasadniczo pozwala jej zadbanie o własne podstawowe potrzeby Również w oświadczeniu o zakresie opieki skarżąca wprost wskazała, że matka z reguły porusza się samodzielnie (k 10 akt administracyjnych). Jak zasadnie zauważył organ, o stopniu samodzielności matki skarżącej świadczy również to, że przez ľ dnia (odejmując deklarowaną pomoc od 4-6 godzin dziennie od poniedziałku do czwartku) podopieczna nie korzysta z pomocy skarżącej.

Drugą z okoliczności świadczącą przeciw twierdzeniu, jakoby opieka nad matką miała charakter stały i długotrwały jest to, że skarżąca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką mieszkając w znacznej odległości (60 km) od miejsca zamieszkania podopiecznej, sprawując jednocześnie w swoim miejscu zamieszkania konieczną pieczę nad dziećmi. Sąd ma świadomość, że to, iż opiekun nie przebywa całodobowo z osobą niepełnosprawną nie świadczy automatycznie o tym, iż nie sprawuje on opieki w wymiarze uprawniającym do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednakże gotowość do opieki musi być niezakłócona, aby opieka taka mogła być świadczona niezwłocznie. W okolicznościach niniejszej sprawy trudno zaś uznać, aby skarżąca zamieszkująca w znacznej odległości od domu matki i spędzająca większą część doby w miejscu swojego zamieszkania sprawując opiekę nad dziećmi była gotowa do niezwłocznego świadczenia opieki matce. Inaczej ocenić należy sytuację, w której opiekun co prawda nie dzieli miejsca zamieszkania z osobą podopieczną, ale mieszka po sąsiedzku lub, jeżeli nie po sąsiedzku, to chociażby w tej samej miejscowości, a inaczej sytuację taką jak w sprawie niniejszej, gdy odległość dzieląca opiekuna i podopieczną jest znaczna, bo wynosząca aż 60 km. Skarżąca podkreślała zresztą w toku sprawy, że dużą część czasu zajmuje jej sam dojazd do matki. Uzasadnia to zdaniem Sądu twierdzenie, że choćby skarżąca wyrażała całodobową gotowość do przyjazdu do matki, to jednak jest ta gotowość w oczywisty sposób ograniczania odległością oraz obowiązkami opiekuńczymi względem dzieci. Nie jest to zatem gotowość niesienia opieki tego rodzaju, która uprawniałaby do stwierdzenia po stronie skarżącej wykonywania opieki stałej i długotrwałej.

Sąd nie neguje trudnej sytuacji skarżącej i ma świadomość, że forma zdrowotna jej matki może ulec dalszemu pogorszeniu, co wykluczy sprawowanie opieki jedynie w formie dojazdów na kilka godzin. Aktualna sytuacja, jaka rysuje się na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie jest sytuacją tego rodzaju, aby opieka nad matką wykluczała wykonywanie przez skarżącą pracy choćby w niepełnym wymiarze czasu, skoro możliwym jest zabezpieczenie potrzeb matki poprzez sprawowanie opieki jedynie przez mniejszą część dnia, i to z uwzględnieniem czasochłonnych dojazdów z odległego miejsca zamieszkania.

Zauważyć nadto należy, że skarżąca nie jest jedyną córką niepełnosprawnej. Na drugiej z córek również ciąży obowiązek alimentacyjny, który nie musi oznaczać osobistego sprawowania opieki (jak wynika z akt, siostra skarżącej prowadzi własne gospodarstwo domowe w innym miejscu, pracuje zarobkowo), ale może przejawiać się partycypacją w kosztach wynajęcia opieki sprawowanej przez osobę trzecią (profesjonalnego opiekuna).

10. Reasumując zdaniem Sądu wskazany zakres opieki uzasadnia stanowisko organu, że w sprawie nie sposób mówić o stałym, długotrwałym i tak znacznym zaangażowaniu skarżącej w sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką, aby nie można było pogodzić jej z wykonywaniem pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres rzeczywiście realizowanych przez skarżącą czynności opiekuńczych wobec matki nie wykraczał poza kategorię codziennych czynności wykonywanych w każdym gospodarstwie domowym przez osoby pracujące. Opieka sprawowana jest jedynie przez kilka godzin dziennie i co do zasady nie polega na wykonywaniu czynności pielęgnacyjnych, ale czynności o charakterze raczej usługowym. Zdaniem Sądu organy zgromadziły w wymaganym zakresie dokumentację obrazującą sytuację faktyczną skarżącej i jej matki, która pozwoliła na odniesienie tej sytuacji do warunków ustalonych przepisami prawa.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

K. Korycka J. Brzezińska M. Pawełczak