Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1386/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Aleksandra Galla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. U. i R. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Wojewoda na podstawie m.in. art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej jako "u.g.n."), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. [...], P. S. E. S.A. z siedzibą w K. (dalej jako "Inwestor", "PSE"), reprezentowana przez pełnomocnika K. S., wniosła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej nr [...] o powierzchni 4.2200 ha, obręb S. D., gmina S., objętej księgą wieczystą [...], stanowiącej współwłasność skarżących – R. D. i M. U. – w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, poprzez udzielenie PSE zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej - napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV relacji J.-P., na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 6775 m2, wyznaczonej pasem technologicznym o szerokości 700 m (2x35 od osi linii w postaci przewodów).

W uzasadnieniu wniosku Inwestor wyjaśnił, iż w/w inwestycja realizuje cel publiczny o znaczeniu ponadlokalnym, gdyż budowa linii elektroenergetycznej 400kV J.-P. jest istotnym przedsięwzięciem w kontekście unowocześnienia całego Krajowego Systemu Elektroenergetycznego Polski. Ponadto wskazał, iż wniosek złożony w przedmiotowej sprawie poprzedzony został rokowaniami ze współwłaścicielami nieruchomości, których celem było pozyskanie na potrzeby realizacji planowanej inwestycji trwałego tytułu prawnego do nieruchomości w formie ograniczonego prawa rzeczowego – odpłatnej służebności przesyłu. Pomiędzy stronami nie doszło jednak do porozumienia, gdyż jak wskazał Inwestor, wynik był w istocie uwarunkowany przez jedną ze stron zawarciem umowy ustanowienia służebności przesyłu, na co nie zgodziła się strona przeciwna – co w konsekwencji spełniło przesłankę przeprowadzenia rokowań i uznania negatywnego wyniku ich zakończenia. Nadto, Inwestor wskazał również, iż budowa w/w linii elektroenergetycznej jest zgodna, w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S., przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2017 r. W myśl regulacji ww. miejscowego planu bowiem, działka [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolami 13R oraz 21E, dla których ustala się następujące przeznaczenie: 21E - tereny infrastruktury–elektroenergetyka oraz 13R - tereny rolnicze, na których dopuszcza się przebieg przewodów linii elektroenergetycznej. Ponadto, PSE wniosła również o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, powołując się na istotny interes gospodarczy i społeczny w niniejszej sprawie. Do wniosku inwestor dołączył (jako dowód przeprowadzenia rokowań): zaproszenie do rokowań wraz z propozycją umowy, skierowane do R. D. i M. U. – pismo z [...] października 2017 r., protokół rozmów z właścicielami nieruchomości z [...] listopada 2017 r. oraz pismo z [...] listopada 2017 r., a także pełnomocnictwa udzielone w formie aktu notarialnego z [...] listopada 2014 r. i [...] grudnia 2014 r. – obejmujące upoważnienie do negocjowania i ustalania z osobami fizycznymi warunków pozyskania prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Starosta M. wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, a zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2018 r. wyznaczył rozprawę administracyjną w związku z prowadzonym postępowaniem.

Zgodnie z protokołem z rozprawy z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], przedstawiciel Inwestora podtrzymał w całości jego dotychczasowe stanowisko zawarte we wniosku [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., natomiast R. D. odniósł się do braku odpowiedzi inwestora na kierowane do niego pisma, m.in. z [...] stycznia 2018 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...] Starosta M. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości poprzez udzielenie Inwestorowi wnioskowanego zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie ww. przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, polegającego w szczególności na uprawnieniu go do wstępu na nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych oraz wykonywania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej. Określił, iż rozpoczęcie prac związanych z realizacją planowanej inwestycji prognozowane jest zgodnie ze złożonym wnioskiem na 2018 r. Nadto, zobowiązał również Inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji, a w przypadku, jeśli byłoby to niemożliwe lub powodowało nadmierne trudności albo koszty, do zapłaty odszkodowania.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Starosta, powołując się na przepisy art. 124 u.g.n., wskazał, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości uzależnione zostało od zaistnienia dwóch przesłanek, tj. braku zgody właściciela nieruchomości na realizację inwestycji celu publicznego oraz zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji celu publicznego. Ponadto podkreślił, iż w myśl art. 124 ust. 3 u.g.n., podmiot wnoszący o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, musi wykazać, iż wniosek poprzedził rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonywanie prac. W uznaniu organu I instancji, z dokumentacji przedstawionej w przedmiotowej sprawie, wynika, iż Inwestor podjął dwukrotną próbę przeprowadzenia rokowań (pismem z dnia [...].10.2017 r i [...].11.2017 r.). Ponadto z pisma R. D. z dnia [...].01.2018 r. wynika, iż wyraził on zgodę na zawarcie umowy, jednakże pod określonymi warunkami. Wobec niezmienności stanowisk stron, zdaniem organu, zasadnym jest więc uznanie, że rokowania zakończyły się wynikiem negatywnym. Starosta wskazał również na fakt, iż przedmiotowa inwestycja stanowi cel publiczny i zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębów geodezyjnych: M., B., Ż., S. D., S., S. K., M., M., K., W. w gminie S., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2017 r., w zakresie obszaru, w obrębie którego znajduje się działka nr [...]. W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, iż spełnione zostały przesłanki niezbędne do wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Pismem z dnia [...] maja 2018 r., R. D. odwołał się od powyższej decyzji Starosty [...] podnosząc, iż nie zgadza się z nią oraz wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wskazał, iż na rozprawie administracyjnej nie stwierdził on, że nie zgadza się z propozycją ustanowienia służebności na gruncie, a stwierdził tylko, iż nie dostał odpowiedzi na protokół z dnia [...].11.2017 r. Ponadto podkreślił, iż nigdy nie był przeciwny budowie przedmiotowej linii energetycznej, a Inwestor nie chciał z nim negocjować, tylko złożył wniosek o wywłaszczenie. Wskazał również, na brak odpowiedzi Inwestora na protokół z dnia [...].11.2017 r. i pismo z dnia [...].01.2018 r. oraz brak odpowiedzi Starosty [...] na pismo z dnia [...].01.2018 r. Podkreślił również, że przy ustanowieniu służebności byłby stratny ponad [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Wojewoda powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, organ odwoławczy, powołując się uprzednio na mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy u.g.n., wskazał, iż organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż przedmiotowe przedsięwzięcie zostało przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i stanowi cel publiczny. Ponadto Wojewoda podkreślił, iż organ I instancji uzyskał w toku postępowania niezbędne w sprawie dokumenty, potwierdzające prowadzenie rokowań w zakresie ograniczenia korzystania z ww. nieruchomości, tj.: 1) zaproszenie do rokowań przesłane przez Inwestora do właścicieli nieruchomości dnia [...] października 2017 r., zawierające: propozycję porozumienia (umowy cywilnoprawnej), mapę z naniesionym na niej przebiegiem linii elektroenergetycznych na ww. nieruchomości, proponowaną kwotę wynagrodzenia w wysokości [...] zł ustaloną w oparciu o operat szacunkowy oraz gwarancję, iż ewentualne szkody powstałe w wyniku budowy i eksploatacji linii będą pokrywane odrębnie w wysokości ustalonej przez strony na zasadach określonych w obowiązujących przepisach; 2) protokół rozmów Inwestora z właścicielem nieruchomości z dnia [...] listopada 2017 r., z którego wynika, iż właściciel nieruchomości oświadczył, że wyraża zgodę na zawarcie umowy pod warunkiem otrzymania od inwestora informacji na piśmie: czy można i na jakich warunkach nawadniać glebę pod linią; czy można uprawiać warzywa oraz jakie rodzaje upraw są dozwolone, a jakie zabronione; jak długo i na jakich warunkach można przebywać pod linią; czy można zbierać płody rolne kombajnami i ciągnikami, które mają komputer. Zgodnie z pkt 5 wspomnianego protokołu Inwestor udzielił ustnych wyjaśnień w powyższym zakresie, a strony zgodnie ustaliły, iż na żądanie właściciela kwestie, które nie zostały wyjaśnione w pkt 5 zostaną mu przedstawione na piśmie. W protokole zapisano również, że R. D. nie wyraził zgody na ustanowienie służebności przesyłu, ale wyraził zgodę na wejście na swoją nieruchomość jednorazowo za jednorazowym odszkodowaniem, a w przypadku ustanowienia służebności zażądał corocznego wynagrodzenia.

Odnosząc się do zarzutu R. D. w zakresie braku uzyskania odpowiedzi od inwestora na protokół z dnia [...] listopada 2017 r. oraz pismo z dnia [...] stycznia 2018 r. organ odwoławczy podkreślił, iż Inwestor udzielił mu w tym przedmiocie ustnych wyjaśnień, a z treści protokołu wynika, iż pisemna odpowiedź na zadane pytania jest kierowana przez inwestora do właściciela, gdy nie udzielono mu na nie odpowiedzi ustnej. Ponadto Wojewoda zaznaczył, iż w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący niejako przyznał, że przedstawiciel Inwestora odniósł się do zadanych przez niego pytań podczas rozmowy dnia [...] listopada 2017 r. W związku z powyższym Inwestor przyjął, iż w sprawie nie zachodzi konieczność udzielenia pisemnej odpowiedzi na pytania, na które odpowiedziano już ustnie, a tym samym zarzut odwołania, w ocenie organu II instancji, był niezasadny.

Nadto, Wojewoda wskazał, iż po przeprowadzeniu ww. rozmów, pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Inwestor ponownie wystąpił do właścicieli nieruchomości z prośbą o polubowne załatwienie sprawy poprzez podwyższenie kwoty wynagrodzenia do wysokości [...] zł, prosząc ich o przedstawienie stanowiska w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dni i informując o ewentualnym wystąpieniu do właściwego organu o wydanie stosownego zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Jak wynika z akt sprawy, Inwestor nie otrzymał odpowiedzi na powyższe pismo.

Wojewoda uznał zatem, iż w sprawie prowadzone były rokowania, a strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia, dlatego też nie doszło między nimi do zawarcia porozumienia. Wobec powyższych ustaleń, zdaniem organu odwoławczego, Starosta M. prawidłowo ustalił, że w sprawie zostały spełnione przesłanki niezbędne do ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej.

Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez R. D. i M. U. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Decyzję Wojewody zaskarżyli oni w całości, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej:

- naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 3 u.g.n.;

- naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a., w wyniku której ustalono, że wszczęcie postępowania, zakończonego wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. poprzedzały rzeczywiste rokowania stron, a w konsekwencji zupełnie bezpodstawne przyjęcie, że zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania i wydania wskazanej wyżej decyzji;

- naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak poprawnego uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w szczególności wyczerpującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i odniesienia się do stanowiska skarżącego prezentowanego w trakcie "rokowań" oraz braku jakiejkolwiek odpowiedzi na pytania skarżącego ze strony inwestora.

Ponadto, w uzasadnieniu skarżący wskazali, iż zgodnie z wykładnią przepisu art. 124 ust. 3 u.g.n., którą przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 2866/17), inwestor nie przeprowadził z nimi rzeczywistych negocjacji, a wyłącznie złożył jednostronną propozycję niepodlegającą żadnym negocjacjom. Nie udzielił im również odpowiedzi na pytania przedstawione do protokołu, dotyczące istotnych dla nich kwestii. Podnieśli również, iż działający w imieniu inwestora M. H. oraz K. S., nie przedłożyli im stosownych dokumentów potwierdzających udzielone im przez Inwestora pełnomocnictwo, a zatem przedstawionej dnia [...] listopada 2017 r. propozycji zawarcia umowy oraz pisma z dnia [...] listopada 2017 r. z formalnego punktu widzenia nie można traktować jako elementów rokowań. W konsekwencji powyższych uchybień, zdaniem skarżących, organ I i II instancji, nieprawidłowo przyjął, iż zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] września 2018 r.

Wojewoda podkreślił ponadto, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym rokowania rozpoczyna pierwsze oświadczenie zawierające propozycję warunków udostępnienia nieruchomości, a ich koniec następuje w przypadku, gdy adresat propozycji milczy, wyraża sprzeciw, gdy strony uznały wzajemnie sobie przedstawione warunki za niemożliwe do przyjęcia lub gdy właściciel stawia coraz to nowe warunki zgody. Wobec tego w uznaniu organu, w przedmiotowej sprawie spełniono wymóg przeprowadzenia rokowań.

Odnosząc się do zastrzeżeń skarżących, iż kierować pisma i udzielać odpowiedzi w sprawie powinien inwestor, a nie wykonawca, Wojewoda wskazał, iż inwestorem w przedmiotowej sprawie jest spółka P. S. E. S.A. z siedzibą w K.-J., reprezentowana przez pełnomocników M. H. i K. S., których prawidłowo udzielone pełnomocnictwa znajdują się w aktach sprawy.

Na rozprawie [...] marca 2019 r. pełnomocnik skarżących ustanowiony w sprawie podtrzymał wnioski i zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia w/w art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję w całości lub w części. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W świetle prezentowanych powyżej kryteriów oceny legalności aktu administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając bowiem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – w szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów wskazanych w skardze.

Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Udzielenie powyższego zezwolenia następuje z urzędu lub na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej i powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 2 i 3 u.g.n).

Zważyć zatem należy, że jedynymi przesłankami wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela, jest zgodność inwestycji publicznej z planem miejscowym, a w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela na wykonanie prac, która to okoliczność musi wynikać z przeprowadzonych przed wydaniem decyzji rokowań. W takim wypadku zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tym samym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę, tj. zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża zgody, jak również dowód o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r. poz.1332 ze zm.) - tj. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (vide: wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1903/15, dostępne na stronie http//www.orzeczeniansa.gov.pl – baza CBOSA).

Należy także podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość. W związku z tym, iż decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym. Jednocześnie zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, a zatem należy wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 u.g.n. Bezsporny jest bowiem fakt, iż przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., polega bowiem na budowie linii elektroenergetycznej 400 kV J.- P.. Przy czym mamy tutaj do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa linii między innymi podniesie atrakcyjność inwestycyjną regionu, poprawi bezpieczeństwo energetyczne i zwiększy niezawodność i efektywność regionalnego systemu przesyłu.

Wyjaśnić także należy, że inwestycja jest zgodna z zapisami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Rady Miejskiej w S. z [...] września 2017 r., zgodnie z którym działka należąca do skarżących, położona w obrębie S. D., znajduje się na terenie lokalizacji projektowanego linii energetycznej. Zgodnie z treścią MPZP teren ten oznaczony został jako teren rolniczy, na którym dopuszcza się przebieg przewodów linii elektroenergetycznej.

Zdaniem Sądu został spełniony również warunek przeprowadzenia rokowań między inwestorem, a skarżącymi jako właścicielami nieruchomości. Wyjaśnić przy tym należy, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa żadnych reguł prowadzenia rokowań, a spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy. Nie przewidziano bowiem w treści wskazanej normy prawnej jakiejś szczególnej formy zakończenia takich rokowań, ustawodawca nie zawęził też formy, w jakiej mają zostać one zainicjowane. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Wyraźnie zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 22 lutego 2012 r. - sygn. I OSK 357/11; z dnia 6 lipca 2017 r.- sygn. I OSK 1723/15; z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. I OSK 2054/16 – wszystkie dostępne na stronie internetowej CBOSA). NSA podkreślił, że negocjacje mogą być zakończone w dowolnym czasie, a ich zakończenie obejmuje również przypadek, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia. Niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości (o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.) oznacza (w świetle art. 124 ust. 3 u.g.n.), sytuacje, w których właściciel nieruchomości nie tylko nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań albo wyraźnie sprzeciwił się wyrażeniu zgody, lecz również przypadek, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (vide: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 542/14 - LEX nr 1510484). Właśnie taka sytuacja zaistniała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie wyrazili zgody na przeprowadzenie inwestycji, bowiem prowadzili negocjacje z inwestorem, ale ostatecznie nie doszło między stronami do porozumienia.

Sąd zauważa, że wprawdzie inwestor był zainteresowany przede wszystkim zwarciem porozumienia w formie umowy ustanawiającej służebność przesyłu, nie ulega jednak wątpliwości, że skarżący nie wyrazili ostatecznie zgody na zajęcie nieruchomości.

Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 31 marca 2009 r. w sprawie II SA/Lu 2/09 – baza LEX nr 528359) określenie "zgoda" użyte w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie jest ścisłe, gdyż "w istocie mamy do czynienia z dwiema stronami: jedną jest właściciel nieruchomości, a drugą inwestor ubiegający się o dostęp do przedmiotowej nieruchomości w konkretnym określanym celu". Skoro więc "zgoda" właściciela nieruchomości ma obejmować (pod względem treści) wszystkie warunki związane z udostępnieniem nieruchomości to przedmiotem rokowań powinno być nie tylko uzyskanie zgody właściciela nieruchomości na czasowe zajęcie nieruchomości celem wykonania prac budowlanych, a także ustalenie warunków zgody na pozostawienie na nieruchomości przewodów i urządzeń oraz związane z tym zezwolenie na korzystanie z nieruchomości w celu usunięcia awarii i konserwacji tych urządzeń i przewodów, a ponadto kwestie szkód powstałych z przeprowadzonymi pracami.

Analiza dowodów zgromadzonych w aktach sprawy pozwala na ustalenie, że propozycje przedstawione przez inwestora w okolicznościach rozpoznawanej sprawy obejmowały wszystkie te elementy przyszłego porozumienia. Wbrew twierdzeniom skargi inwestor nie ograniczył się wyłącznie do złożenia jednostronnej propozycji zawarcia umowy ustanawiającej ograniczone prawo rzeczowe. W zaproszeniu do rokowań (k. 18 – 19 akt adm. organu I instancji) inwestor przedstawił wyjaśnienia dotyczące zakresu planowanych prac budowlanych, w treści proponowanego porozumienia (w § 2 i 3 przedstawionej przykładowej umowy – k. 12-14 akt adm. organu I instancji) odniósł się zaś nie tylko do propozycji złożenia przez właścicieli nieruchomości oświadczenia woli o ustanowieniu służebności przesyłu, lecz także wyrażenia przez nich zgody na opisane prace budowlane oraz inne prace konieczne w procesie inwestycyjnym (inwestor wyraził zainteresowanie uzyskaniem zgody np. na wycinkę drzew i krzewów, na wykonanie badań geologicznych, ewentualne wyłączenie gruntów z produkcji w zakresie niezbędnym pod lokalizację słupów). Inwestor złożył również konkretną propozycję finansową – jednorazowego wynagrodzenia w sytuacji ustanowienia służebności. Inwestor wyjaśnił przy tym, że proponowane wynagrodzenie nie będzie obejmować odszkodowań w razie powstania zniszczeń w pożytkach rolnych wynikłych z wykonanych robót, a w zakresie ich wysokości zaproponował poczynienie przyszłych ustaleń na zasadach określonych w przepisach prawa.

Skarżący co do zasady nie sprzeciwili się inwestycji, jednak postawili własne warunki. Oczekiwali propozycji odszkodowania za umowną służebność przesyłu w formie okresowej płatności, wypłacanej corocznie. Nie byli zainteresowani jednorazowym wynagrodzeniem. W trakcie rozmów przeprowadzonych [...] listopada 2017r. skarżący byli zainteresowani też uzyskaniem dodatkowych wyjaśnień co do zakresu ograniczenia z korzystania z nieruchomości . Jak wynika z protokołu rozmów i pisma skarżącego z [...] stycznia 2018 r. uzyskał on odpowiedź na wyrażane wątpliwości (k. 60 akt. adm.). Inwestor w odpowiedzi na przedstawione przez skarżących warunki, pismem z [...] listopada 2017 r., zaproponował podwyższenie kwoty wynagrodzenia. Inwestor stanął jednak na stanowisku, że możliwa jest tylko jednorazowa wypłata wynagrodzenia, a skarżący nie zaakceptowali tego warunku, domagali się również pisemnej odpowiedzi na zapytania skierowane do inwestora dnia [...] listopada 2017 r.

W ocenie Sądu, z uwagi na zakres prowadzonych rozmów wynikający z wyrażonych na wstępie oczekiwań obu stron, nie sposób przyjąć, że prowadzone rokowania nosiły cechy pozorności. Strony postawiły sobie warunku wzajemnie nie do zaakceptowania. Strony nie doszły do porozumienia. "Zgoda" skarżących nie przełożyła się do chwili obecnej na złożenie przez nich oświadczenia woli pod umową pozwalającą inwestorowi na wystąpienie z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej na odcinku obejmującym nieruchomość skarżących. Inwestor nie uzyskał prawa do dysponowania nieruchomością skarżących. Wyrażenie warunkowej zgody na "zawarcie umowy" nie oznacza zgody na udostępnienie nieruchomości – zgody na ograniczenie prawa do korzystania z własnej nieruchomości. Nie zakończenie rokowań co do wysokości wynagrodzenia (oraz sposobu jego wyliczenia i wypłaty) oznacza, że pomimo deklaracji skarżących, nie wyrazili oni dotąd zgody na wykonanie odcinka linii elektroenergetycznej na ich nieruchomości, blokując wykonanie inwestycji. Jeszcze raz należy podkreślić, że brak pisemnej zgody, zawierającej podpisy obu stron negocjacji uniemożliwia uczestnikowi postępowania ubieganie się o pozwolenia na budowę, gdyż nie dysponuje on prawem do nieruchomości, stanowiącej własność skarżących. Zgoda udzielona pod warunkiem, który nie został zaakceptowany przez uczestnika postpowania nie uprawnia go do wykonania robót planowanych na działce skarżących.

Chybione są zatem zarzuty skargi naruszenia art. 80 k.p.a., a w konsekwencji art. 124 u.g.n. Organy administracji prawidłowo przeanalizowały dokumenty dołączone do wniosku i pism skarżącego, złożone w toku postępowania. "Zgoda", skarżących uwarunkowana uzyskaniem stosownego odszkodowania i pozyskaniem pisemnego potwierdzenia uzyskanych [...] listopada 2017 r. od inwestora dodatkowych wyjaśnień nie mogła podważać zasadności wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n.

Rozstrzygnięcia organów administracji zostały też należycie uzasadnione, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a. Warto też zauważyć, że w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ bada jedynie, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację planowanej inwestycji. Nie podlega kontroli zaś sam tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy. Te okoliczności, jak słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2017 r. w sprawie I OSK 3182/15 (LEX nr 2418677) muszą pozostawać poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego prowadzenia negocjacji przez wykonawcę planowanych robót (a nie prawidłowo umocowanego pełnomocnika inwestora) – to w ocenie Sądu jest on całkowicie chybiony. Z akt sprawy wynika, że rokowania ze skarżącymi prowadzone były przez dwie osoby K. S. - Ł. oraz M. H. (który brał udział w spotkaniu w dniu [...] listopada 2017 r.). W aktach znajdują się zaś stosowane pełnomocnictwa (akty notarialne z [...] grudnia 2014 r. i [...] listopada 2014 r.) wskazujące na prawidłowe umocowanie tych osób do reprezentowania inwestora między innymi przy prowadzeniu negocjacji z osobami fizycznymi w zakresie warunków pozyskania praw do dysponowania nieruchomościami (k. 35-44 akt adm.). Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że o pozorności prowadzenia rokowań świadczyć by miała okoliczność ich prowadzenia przez osoby nieposiadające upoważnienia do reprezentowania inwestora.

W świetle wszystkich powyższych okoliczności należy zatem stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a tym samym nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.