Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 121/99
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2002-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 1, art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Kwestia, czy dokonane odstępstwa od ustaleń pozwolenia na budowę mają charakter istotny, czy też nie, jest kwestią doniosłą w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Jej przesądzenie nie może polegać na ogólnikowym i nie opartym na żadnym opisie zmian ustaleniu, że "zmiany są nieistotne".

TEZY

Kwestia, czy dokonane odstępstwa od ustaleń pozwolenia na budowę mają charakter istotny, czy też nie, jest kwestią doniosłą w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Jej przesądzenie nie może polegać na ogólnikowym i nie opartym na żadnym opisie zmian ustaleniu, że "zmiany są nieistotne".


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Lesława L. na decyzję Wojewody T. z dnia 14 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...)


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 października 1998 r. (...) Kierownik Urzędy Rejonowego w T., na podstawie art. 84 ust. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane udzielił PHU "C." Spółce z o.o. pozwolenia na użytkowanie stacji paliw płynnych i dystrybucji gazu propan-butan oraz pawilonu handlowego, wybudowanych na działce nr 164/1 w O. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że inwestor przedłożył wszystkie wymagane dokumenty oraz rysunki zamienne z uwagi na dokonanie nieistotnych zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu. W nawiązaniu do uwag L. L., będącego stroną postępowania wyjaśniono, że rozwiązania projektowe uzgodnione przez Ochronę Środowiska decyzją z dnia 28 października 1996 r. nie przewidywały zabezpieczenia w postaci pełnego ekranu sąsiedniej działki. Postanowieniem z dnia 22 października 1998 r. WIOS T. zobowiązał inwestora do przeprowadzenia pomiarów natężenia hałasu przenikającego do środowiska podczas pracy stacji w terminie do 15 maja 1999 r. Pomiary te wykażą czy niezbędne są dodatkowe zabezpieczenia sąsiednich działek. Podano, że budowa prowadzona była na podstawie pozwolenia z dnia 3 marca 1998 r.

W odwołaniu od tej decyzji Lesław L. zarzucił, że decyzja narusza jego prawa do spokojnego i bezpiecznego korzystania z domu i obejścia. Podniósł, że inwestor został zobowiązany decyzją Wójta Gminy W. do poczynienia zabezpieczeń minimalizujących skutki działalności stacji paliw. W kilku pismach, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zapewniono go, że stacja zostanie wzniesiona zgodnie z planem pierwotnym, oraz że zostanie wybudowany pełny ekran na całej długości działki. Zabudowa działki, w tym usytuowanie parkingu, już w trakcie realizacji została zmieniona, o czym odwołujący się nie został powiadomiony.

Decyzją z dnia 14 grudnia 1998 r. (...) Wojewoda T., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Stwierdził bowiem, że analiza materiału sprawy w pełni uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. Dodał, że organem orzekającym w sprawie wykonania przedmiotowego ekranu jest Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, która po dokonaniu kontroli nie zgłosiła sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Lesław L. powtórzył zarzuty odwołania i domagał się nakazania wykonania pełnego ekranu oraz zagospodarowania pasa zieleni oddzielającego jego posesję od stacji paliw.

Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi przytaczając motywy swego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenie na użytkowanie obiektu wydawane jest po protokolarnym stwierdzeniu, że wykonanie obiektu zgodne jest z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Choć organ I instancji ten właśnie przepis powołał jako podstawę swego rozstrzygnięcia, do warunków nim określonych praktycznie się nie odniósł. Swą uwagę skoncentrował zasadniczo na dokumentach, które, stosownie do przepisu art. 57 ust. 1, winien był dołączyć inwestor do wniosku, Stwierdziwszy, że dokumenty zostały złożone w komplecie, organ uwzględnił wniosek inwestora. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji są na tyle lakoniczne, że nie pozwalają na stwierdzenie, czy w ogóle istotne okoliczności warunkujące udzielenie zgody na użytkowanie były badane, a wątpliwości tych nie rozwiewa zawartość przedstawionych akt administracyjnych.

W aktach sprawy znajduje się kopia decyzji Wójta Gminy W. z dnia 18 grudnia 1995 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji stacja paliw na działce nr 164/1 w O., w której w pkt 6 zapisano, iż należy "dodatkowo zaprojektować ekran pełny o wysokości 3 m długości działki sąsiedniej nr ew. 165/1 zgodnie z propozycjami właściciela działki", oraz kopia decyzji Wójta Gminy W. z dnia 17 czerwca 1996 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej samej inwestycji, zawierająca też identycznej treści warunek. Zalegająca w aktach /również tylko w kopii/ decyzja z dnia 3 marca 1998 r. o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych i dystrybucji gazu propan-butan, wraz z pawilonem handlowym, przyłączami, placami, parkingami i drogami, w ogóle do żadnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie nawiązuje, ani jej nie wymienia. W aktach nie ma zaś ani samego projektu, ani też wymienionych w decyzji o pozwoleniu na budowę uzgodnień, których warunki miały być zachowane. Protokół oględzin z dnia 16 października 1998 r. zawiera kilkuzdaniowy zapis, że na działce nr 164/1 wzniesiono obiekty opisane w decyzji o pozwoleniu na budowę, że "w zatwierdzonej dokumentacji pawilonu handlowego dokonano nieistotnych zmian, które naniesione zostały na rysunkach powykonawczych", że do wniosku dołączono komplet wymaganych dokumentów, oraz ze "obiekt został wybudowany zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z warunkami pozwolenia" i "nadaje się do użytkowania".

Treść tego protokołu niczego w sprawie nie wyjaśnia. Podobnie jak decyzje organów, zawiera jedynie same ogólniki i nie wynika z niej, aby organ przeprowadził rzeczywistą analizę porównawczą wzniesionego obiektu z ustalonymi warunkami i zatwierdzonym projektem budowlanym. W szczególności zaś ani w owym protokole, ani w decyzjach nie ma w ogóle mowy o wymienionym powyżej warunku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącym ekranu, nie ustalono też czy ekran taki był w projekcie budowlanym przewidziany. Stwierdzenie organu, że "rozwiązania projektowe uzgodnione przez Ochronę Środowiska decyzją z dnia 28.10.1996 r., nie przewidywały zabezpieczenia w postaci ekranu" nie stanowi żadnego wyjaśnienia tej kwestii. W aktach nie ma decyzji z dnia 28.10.1996 r. i nie wiadomo jakich "rozwiązań projektowych" miałaby ona dotyczyć. Odpowiedzi na pytanie, czy inwestor miał, wynikający z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub pozwolenia na budowę, obowiązek wykonania ekranu nie stanowi pouczenie organu II instancji, że "organem orzekającym w sprawie konieczności wykonania ekranu jest Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, która nie zgłosiła sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu". Obowiązku już istniejącego wcześniej nie można bowiem identyfikować z obowiązkiem, który może być dopiero nałożony w przyszłości. Zauważyć przy tym wypada, że w postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 22 października 1998 r. o braku sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania stacji wymienione zostały jedynie z nazwy i dat przedłożone przez inwestora dokumenty /w tym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 17 czerwca 1996 r. i pozwolenie na budowę z dnia 3 marca 1998 r./, nie ma w nim natomiast w ogóle mowy o ekranie.

Stwierdzić więc ostatecznie należy, że sprawa w omówionym zakresie nie została, z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa, należycie wyjaśniona.

Poza zarzutami skargi odnotować należy, że przepisy Prawa budowlanego przewidują daleko idące konsekwencje istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Kwestia więc, czy dokonane zmiany mają charakter istotny, czy też nie, jest kwestią doniosłą w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Jej przesądzenie nie może polegać na ogólnikowym i nie opartym na żadnym opisie zmian ustaleniu, że "zmiany są nieistotne".

Opisane uchybienia powodują konieczność uchylenia, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym decyzji organów obu instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ww. ustawy.