Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 220/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 par. 1 i 2 , art. 237.15 par.2 w zw. z par. 15 ust. 4 pkt 3 Rozporządz.Ministra Gospodarki z dn.30.10.2002 r. (Dz.U. nr 191 poz. 1596) ze zm.)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania pracodawcy do usunięcia stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) Okręgowy Inspektor Pracy we W., po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. od decyzji nr 1 i 2 zawartych w nakazie Państwowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] r. nr[...] , utrzymał w mocy decyzje nr 1 i 2 zawarte w w/w nakazie.

Pierwsza z decyzji została wydana w przedmiocie wstrzymania eksploatacji wiertarki numerycznej ARITMA typ 1701 nr inw. 08002 do czasu zapewnienia sprawnego wyłącznika krańcowego zainstalowanego przy osłonie zabezpieczającej przed możliwością bezpośredniego kontaktu człowieka z elementami ruchomymi komory roboczej urządzenia.

Druga z decyzji została wydana w przedmiocie wstrzymania eksploatacji wiertarki numerycznej ARITMA typ 1701 nr inw. 08003, do czasu zapewnienia sprawnego wyłącznika krańcowego zainstalowanego przy osłonie zabezpieczającej, przed możliwością bezpośredniego kontaktu człowieka z elementami ruchomymi komory roboczej urządzenia oraz do czasu zabezpieczenia układów elektrycznych znajdujących się z tyłu wiertarki przed dotykiem bezpośrednim z elementami pod napięciem.

Obie decyzje zostały wydane z powołaniem się na art. 11 pkt 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) oraz § 15 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 ze zm.).

Obu decyzjom organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności, powołując się na art. 11 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Okręgowy Inspektor Pracy we W podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 15 października 2008 r. u pracodawcy Spółka A. we W. inspektor pracy stwierdził, że w zakładzie eksploatowane były wiertarki numeryczne ARITMA typ 1701 nr inw. 08002 oraz ARITMA typ 1701 nr inw. 08003, które nie posiadały sprawnych wyłączników krańcowych. Ponadto praca na wiertarkach odbywała się przy podniesionych (otwartych) osłonach. Dodatkowo przy wiertarce numerycznej ARITMA typ 1701 nr inw. 08003 była możliwość bezpośredniego kontaktu z elementami układów elektrycznych pod napięciem znajdujących się z tyłu maszyny. Wskazane podczas kontroli uchybienia stanowiły przesłankę wydania przez inspektora pracy decyzji nr 1 i 2 zawartych w nakazie z dnia [...] r. nr[...] .

Spółka A. we Wrocławiu odwołała się od decyzji nr 1 i 2 zawartych w w/w nakazie podnosząc, że w jej ocenie fabryczne osłony zabezpieczające komory robocze wiertarek numerycznych obwodów drukowanych spełniają wymagania ujęte w Rozdziale 3 § 15 p. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, bowiem mają mocną (trwałą) konstrukcję, nie stwarzają zagrożenia, nie są łatwo usuwalne oraz są trwale zamocowane na zawiasach. Ponadto są usytuowane w odpowiedniej odległości od strefy zagrożenia, nie ograniczają pola widzenia cyklu pracy urządzenia oraz umożliwiają wykonanie czynności mających na celu wymianę lub zamocowanie części, jak również umożliwiają wykonywanie czynności konserwacyjnych, a ograniczają dostęp tylko do strefy niebezpiecznej pracy maszyny. Ponadto pismem z dnia 28 stycznia 2009 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania, poinformowała o nowych okolicznościach podając, że na zlecenie pracodawcy rzeczoznawca [...] we W. dokonał oceny zgodności z minimalnymi wymaganiami bezpieczeństwa maszyn - wiertarki ARITMA 1701.

W toku prowadzonego postępowania Okręgowy Inspektor Pracy we W. mając na względzie obowiązek określony w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego zlecił inspektorowi pracy na podstawie z art. 136 k.p.a. przeprowadzenie, uzupełniającego postępowania dowodowego, w zakresie okoliczności podniesionych w odwołaniu.

Organ odwoławczy podał, że w toku prowadzonego postępowania zlecił inspektorowi pracy na podstawie art. 136 k.p.a. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawach podniesionych w odwołaniu.

W wyniku przeprowadzonej kontroli inspektor pracy dokonał ustaleń stanu faktycznego, które to ustalenia zostały przedstawione na fotografiach i opisane w protokole kontroli nr [...] . W wyniku kontroli stwierdzono, że urządzenia zostały zakupione przez pracodawcę w latach dziewięćdziesiątych. Od dnia zakupu do dnia 09.12.2008 r. pracodawca eksploatował wiertarkę ARITMA typ 1701, nie posiadając dokumentacji techniczno-ruchowej, w której zamieszcza się informacje dotyczące m. in. bezpiecznego użytkowania.

Ponadto w czasie kontroli ustalono, że wiertarka sterowana numerycznie jest maszyną przeznaczoną do wykonywania otworów o różnych średnicach w zakresie od kilku dziesiętnych części milimetra do kilku milimetrów przy pomocy metalowych wierteł umieszczonych w trzech obrotowych głowicach roboczych poruszających się w pionie. Prędkości obrotowe głowic mogą dochodzić do 60000 obr/min, natomiast przeciętnie pracują w zakresie 1/3 prędkości maksymalnej. Otwory są wykonywane w pakietach płytek stosowanych później do budowy elektronicznych układów scalonych. Urządzenie jest tak skonstruowane, że przy pomocy oprogramowania i zastosowanych układów pneumatycznych i mechanicznych głowice robocze bez udziału operatora mają możliwość wymiany odpowiednich narzędzi (wierteł) ze specjalnie do tego celu przeznaczonych gniazd. Cała strefa trzech głowic roboczych z miejscem na umieszczenie narzędzi i obrabianych płytek jest osłonięta od dołu i góry oraz z trzech bocznych stron stałymi osłonami i od frontowej strony maszyny przeźroczystą osłoną ruchomą. Wiertarka ARITMA posiada w strefie roboczej wiercenia poziomy nieruchomy stół kamienny oraz poruszający się po jego powierzchni mniejszy stół z przeznaczeniem na montaż w trzech miejscach pakietów płytek, które mają być poddane obróbce. Operator obsługujący wiertarkę ARITMA po umieszczeniu na stole ruchomym pakietów płytek i w odpowiednich gniazdach wierteł uruchamia z szafy sterowniczej program, w jakim ma pracować maszyna. Operator od tego czasu wyłącznie kontroluje, obserwując przebieg procesu pracy maszyny. Po uruchomieniu programu, pracę wykonuje ruchomy stół, który przesuwa się w kierunku głowic obrotowych, aby mogły one pobrać odpowiednie narzędzie z gniazd, a po uruchomieniu głowic wykonujących ruch obrotowy z wiertłami ruchomy stół przemieszcza się cyklicznie w odpowiednie miejsca, w których głowice z wiertłami opadają na określoną wysokość w stosunku do płytek i nawiercają otwory w pakietach płytek. Maszyna jest wyposażona m.in. w wyłącznik bezpieczeństwa umieszczony na korpusie maszyny oraz w dwupozycyjny czujnik bezpieczeństwa, który jest sterowany przy pomocy ruchomej przeźroczystej osłony maszyny.

Zagrożenia, jakie mogą powstać dla osób znajdujących się w pobliżu i operatora znajdującego się przy strefie roboczej wiertarki ARITMA podczas otwartej ruchomej osłony strefy roboczej głowic i ruchomego stołu oraz pracy maszyny, która jest możliwa w takim przypadku, to:

* możliwość uderzenia operatora ruchomym stołem,

* możliwość przyciśnięcia np. palców kończyny górnej i wystąpienia urazu przy ruchach głowic z wiertłami; siły nacisku wywołane w układzie przesuwu głowicy i wystąpienie możliwości umieszczenia pomiędzy widocznymi elementami (jednym ruchomym w postaci głowicy i drugim nieruchomym w postaci prowadnicy głowicy) np. palców może doprowadzić do wystąpienia urazu,

* możliwość wystąpienia urazu w postaci przyciśnięcia części kończyny górnej (dłoni) i jej skaleczenia w przypadku znajdowania się dłoni pomiędzy głowicą z wiertłem a ruchomym stołem, głowicą a obrabianymi płytkami, głowicą a gniazdem, z którego głowica pobiera wiertło,

* możliwość odprysku np. części wiertła spowodowana nieprawidłową pracą urządzenia podczas np. wymiany wiertła z gniazda.

Powyższe powoduje bezpośrednie zagrożenie dla osób obsługujących maszynę, jak również dla innych osób będących w pobliżu maszyny ze względu na fakt ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyny, mogącego powodować wypadki.

Odnosząc się do podniesionej przez pracodawcę w piśmie z dnia 22 października 2008 r. kwestii dotyczącej podłączenia przez konserwatora czujnika bezpieczeństwa w ten sposób, że konserwator włączył wyłączniki krańcowe w obwody awaryjnego wyłączania tych maszyn, co całkowicie uniemożliwiało eksploatację maszyny organ zauważył, że z uwagi na przepisy dotyczące bezpieczeństwa, istotnym elementem jest posiadanie dokumentacji technicznej maszyn, aby było możliwe zapewnienie prawidłowej eksploatacji maszyny. Organ wskazał, że z dokumentacji technicznej uzyskanej od innego użytkownika takiej samej maszyny w postaci schematów instalacji elektrycznej wiertarki wynika, że instalacja czujnika bezpieczeństwa nie jest podłączona do wyłącznika bezpieczeństwa, lecz do układów logicznych maszyny.

Rozpatrując odwołanie Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, że na podstawie ustaleń poczynionych w toku postępowania odwoławczego stwierdzono, że zastosowane przez producenta maszyny wyłączniki krańcowe, których dotyczyły zaskarżone decyzje stanowią wraz z ruchomą osłoną fabryczne wyposażenie realizujące funkcje bezpieczeństwa związane z obsługą wiertarek numerycznych ARITMA 1701. Eksploatacja w/w wiertarek, w których wyłączniki bezpieczeństwa zostały wyłączone ze stosowania narusza przepis § 51.2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), zgodnie z którym: "Montaż, demontaż i eksploatacja maszyn, w tym ich obsługa, powinny odbywać się przy zachowaniu wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, uwzględniających instrukcje zawarte w dokumentacji techniczno-ruchowej ". W ocenie organu odwoławczego powyższe naruszenia potwierdzone zostały w toku postępowania odwoławczego, w trakcie którego ustalono, że pracodawca przez czas od dnia zakupu do dnia 9 grudnia 2008 r. eksploatował wiertarkę sterowaną numerycznie ARITMA typ 1701 nie posiadając dokumentacji techniczno-ruchowej, w której zamieszcza się informacje dotyczące m. in. bezpiecznego użytkowania.

Organ odwoławczy wskazał także, że eksploatacja wiertarek numerycznych z niesprawnymi wyłącznikami narusza przepisy § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn (występowanie takiego ryzyka potwierdzono w toku postępowania odwoławczego) mogącego powodować wypadki, stosuje się osłony lub inne urządzenia ochronne, które zapobiegałyby dostępowi do strefy zagrożenia lub zatrzymywałyby ruch części niebezpiecznych. Te osłony i urządzenia ochronne m.in. powinny mieć mocną (trwałą) konstrukcję, nie mogą stwarzać zagrożenia, nie mogą być łatwo usuwane lub wyłączane ze stosowania oraz powinny być usytuowane w odpowiedniej odległości od strefy zagrożenia.

Mając na powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione twierdzenia odwołującej się dotyczące faktu, że osłony zabezpieczające komory robocze wiertarek numerycznych obwodów drukowanych spełniają wymagania odpowiednich przepisów. W tej sytuacji w ocenie tego organu, informacja o przeprowadzeniu przez pracodawcę oceny zgodności z minimalnymi wymaganiami bezpieczeństwa maszyn wiertarek ARTIMA 1701 nie może stanowić w niniejszej sprawie podstawy do uchylenia wydanych decyzji.

W świetle powyższego Okręgowy Inspektor Pracy uznał, że zaskarżone decyzje wydane zostały zgodnie z prawem, bowiem nakazany w obu decyzjach obowiązek wynika wprost z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, a ustalony stan faktyczny stanowi wystarczające uzasadnienie do ich wydania.

Spółka A. złożyła skargę na powyższą decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy w toku kontroli nie wykazał, na jakiej podstawie wywiedziono tezę, że nigdzie nie podłączone wyłączniki krańcowe stanowią wraz z ruchomą osłoną wyposażenie realizujące funkcje bezpieczeństwa związane z obsługą wiertarek numerycznych ARITMA, tym bardziej, że spośród czterech użytkowanych przez Spółkę wiertarek numerycznych ARITMA wyłączniki krańcowe były zamontowane ale nie podłączone w dwóch, a w dwóch pozostałych nie było ich w ogóle. Skarżąca wyjaśniła, że maszyny te zostały zakupione "z drugiej ręki" w okresie, kiedy nie istniał już ich producent, w związku z czym nie miała możliwości ustalić, jaką rolę wyłączniki te miały pełnić. Skarżąca zarzuciła, że żaden kontrolujący nie wskazał, że w wiertarkach ARITMA typ 1701 zostały wyłączone ze stosowania wyłączniki bezpieczeństwa. Zdaniem skarżącej, wypełnia ona w całości powołane przepisy § 51. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Skarżąca Spółka podniosła, że: o zakresie informacji umieszczonych w dokumentacji techniczno-ruchowej decyduje producent, Spółka posiada taką dokumentację, techniczno-ruchową urządzenia, jaką otrzymała przy jego zakupie, która to dokumentacja w ocenie Spółki nie była kompletna. Ponadto podniosła, że czym innym jest nieposiadanie dokumentacji, a czym innym posiadanie dokumentacji niepełnej.

Za pozbawioną podstaw prawnych zdaniem skarżącej Spółki uznać należy tezę, że eksploatacja wiertarek numerycznych z niepodłączonymi, a nie niesprawnymi wyłącznikami krańcowymi narusza przepisy § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. Przepisy te zdaniem skarżącej, nie nakładają obowiązku eksploatacji maszyn z zastosowaniem wyłączników krańcowych, lecz stanowią, że w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn mogącego powodować wypadki, stosuje się osłony lub inne urządzenia ochronne. Skarżąca podniosła, że wiertarki ARITMA posiadają otwierane osłony komór roboczych. Pozornie więc, skoro osłonę można otworzyć i nie powoduje to zatrzymania ruchu wrzecion, nie spełniają one wymogów w/w rozporządzenia.

Skarżąca podkreśliła, że zasadnicza jest w tym przypadku ocena ryzyka zaistnienia wypadku. W ocenie Spółki, to ryzyko jest znikome, co jak podkreśla, potwierdzone zostało innymi, przytoczonymi poniżej ocenami. Ocena ta jest odmienna od zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co skarżąca zgłosiła w postępowaniu odwoławczym podając, że dysponuje raportem rzeczoznawcy SIMP ZORPOT, którego treść potwierdza, że wiertarki numeryczne ARITMA 1701 spełniają wymagania określone w przepisach § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. Bezpośrednim zaś dowodem na prawidłowość ocen skarżącej Spółki w tym zakresie są także ustalenia poczynione w toku prowadzonej równolegle kontroli spełniania wymagań w/w rozporządzenia przez Nadinspektora OIP w odniesieniu do wiertarek numerycznych LENZ.

Maszyny te, jak podniosła Spółka są identyczne z punktu widzenia budowy, ryzyka wypadkowego, posiadają identyczne uchylne osłony i nie posiadają wyłączników krańcowych. W tym miejscu skargi skarżąca Spółka przytoczyła obszerne fragmenty protokółu kontroli z dnia 22 stycznia 2009 r. i zarzuciła, że obu tych dowodów nie uwzględniono w postępowaniu odwoławczym, nie wskazując z jakich przyczyn. Organ odwoławczy ograniczył się tylko do stwierdzenia, że informacja o przeprowadzeniu oceny zgodności z minimalnymi wymaganiami bezpieczeństwa maszyn wiertarek ARITMA 1701 nie może stanowić w przedmiotowej sprawie podstawy do uchylenia wydanych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie organu II instancji, zaskarżone decyzje wydane zostały zgodnie z prawem, bowiem nakazany w obu decyzjach obowiązek wynika wprost z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, a ustalony stan faktyczny stanowi wystarczające uzasadnienie do ich wydania. W związku z zarzutami skargi Okręgowy Inspektor Pracy podał, że wiertarki typu LENZ i wiertarki typu ARITMA nie są takie same. Podstawowa różnica, pomijając różnice konstrukcyjne i techniczne, np. prędkości ruchomego stołu obu wiertarek, sprowadza się do tego, że producent wiertarek typu ARITMA wyposażył je w wyłączniki krańcowe bezpieczeństwa, zgodnie zaś z przepisami powołanego rozporządzenia Ministra Pracy Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, używanie maszyny bez wymaganego urządzenia ochronnego lub przy jego nieodpowiednim stosowaniu jest niedopuszczalne (§ 56. 3). Zgodnie zaś z § 15 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 ze zm.), osłony i urządzenia ochronne m.in. powinny mieć mocną (trwałą) konstrukcję, nie mogą stwarzać zagrożenia, nie mogą być łatwo usuwane lub wyłączane ze stosowania oraz powinny być usytuowane w odpowiedniej odległości od strefy zagrożenia. Nieuprawnionym jest zatem w ocenie organu twierdzenie skarżącej Spółki, że eksploatacja wiertarek numerycznych typu ARITMA odbywa się w warunkach zgodnych z powołanymi wyżej przepisami.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przedłożonej przez skarżącą w postępowaniu odwoławczym oceny rzeczoznawcy SIMP organ odwoławczy podał, że postępowanie odwoławcze przeprowadzono z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej, dokładnie wyjaśniając stan faktyczny sprawy w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji. Okręgowy Inspektor Pracy rozpatrzył wnikliwie wszystkie zarzuty skarżącego i ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy zaskarżona decyzja nie uchybia zarówno prawu materialnemu, jak i procesowemu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej interpretacji przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak również decyzji dotkniętej wadą dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), a także decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.).

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), w szczególności art. 33 ust. 1 pkt 1, a także Kodeks pracy, który w dziale dziesiątym reguluje kwestie bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym m.in. art. 207 § 1 i 2 oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 ze zm.), wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 23715 § 2 tego Kodeksu. Powołane przepisy wchodzą w skład sytemu norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianą jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczaniu zdrowia i życia ludzkiego w warunkach pracy. Podstawowym składnikiem instytucji ochrony pracy są przepisy dotyczące obowiązków pracodawców w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników, przybierające postać prawa, którego przestrzeganie może być egzekwowane środkami przymusu państwowego. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy, gdyż obciążają pracodawcę niezależnie od sposobu spełniania świadczenia przez pracownika, niepodzielny, gdyż działania i zaniechania innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan bhp w miejscu pracy, realny, bowiem muszą być wykonywane w naturze, bez możliwości spełnienia zastępczego w postaci wypłaty równowartości nieotrzymanego świadczenia oraz podwójnie zakwalifikowany, gdyż są powinnościami ze stosunku pracy o charakterze zobowiązanym wobec pracownika i publicznoprawnym wobec państwa, którego wykonanie jest zabezpieczone nadzorem państwowym.

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z przepisów prawa, z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz z osiągnięć nauki i techniki, o czym mowa w art. 207 Kodeksu pracy. Zgodnie z owym przepisem prawa pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany m. in. organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

W ocenie Sądu skarga nie może odnieść zamierzonego skutku. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące zasadności zaskarżonej decyzji sprowadzają się do zarzutu niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem ze względu na powołanie się organu na przepis § 15 ust. 4 pkt 3 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. Zdaniem skarżącej, w/w rozporządzenie, wbrew stanowisku organu, nie nakłada obowiązku eksploatacji maszyn z zastosowaniem wyłączników krańcowych, a jedynie stanowi, że w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn mogącego powodować wypadki stosuje się osłony i inne urządzenia ochronne. Zdaniem skarżącej Spółki, wbrew ustaleniom kontroli zleconej na podstawie art. 136 k.p.a. przez Okręgowego Inspektora Pracy, kwestionowany nakaz jest bezpodstawny, gdyż nie ma wpływu na ocenę mogącego ewentualnie zaistnieć ryzyka wypadku, w świetle podniesionych w skardze argumentów.

Skarżąca zarzuciła, że spośród czterech użytkowanych przez Spółkę wiertarek numerycznych ARITMA wyłączniki krańcowe były zamontowane, ale nie podłączone w dwóch, a w dwóch pozostałych nie było ich w ogóle i organ odwoławczy nie wykazał, na jakiej podstawie uznał, że nigdzie nie podłączone wyłączniki krańcowe stanowią wraz z ruchomą osłoną wyposażenie realizujące funkcje bezpieczeństwa związane z obsługą wiertarek numerycznych ARITMA.

Skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie decydujące znaczenie w sprawie ma ryzyko mogącego zaistnieć wypadku, które determinuje obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa pracy, a te w jej ocenie są znikome, co ma potwierdzać przedłożony przez nią raport rzeczoznawcy[...] , z którego wynika, że wiertarki numeryczne typu ARITMA 1701 spełniają wymagania określone w przepisie § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy.

Ponadto podniosła, że w toku prowadzonej równolegle przez nadinspektora Okręgowej Inspekcji Pracy w dniu 22 stycznia 2009 r. kontroli dotyczącej spełniania wymagań tego rozporządzenia w odniesieniu do wiertarek numerycznych typu LENZ identycznych z punktu widzenia budowy, ryzyka wypadkowego, posiadających takie same jak wiertarki typu ARITMA.

Zarzuciła, że obu tych dowodów organ nie uwzględnił w postępowaniu odwoławczym podając jedynie, że informacja o przeprowadzeniu przez pracodawcę oceny zgodności z minimalnymi wymaganiami bezpieczeństwa maszyn wiertarek ARTIMA 1701 nie może stanowić w niniejszej sprawie podstawy do uchylenia wydanych decyzji.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej podniesione przez nią, a przytoczona powyżej argumentacji nie może odnieść zamierzonego skutku, jeśli się zważy, że jak już to wyżej wykazano, obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z powołanych na wstępie przepisów prawa. Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy, niepodzielny i realny. Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że pracodawca eksploatował wiertarki numerycznie typ ARITMA 1701 nr inw. 08002 i 08003 nie posiadając dokumentacji techniczno-ruchowej, w której zamieszcza się informacje dotyczące m.in. bezpiecznego użytkowania. Wbrew odmiennemu w ty względzie stanowisku skarżącej, posiadanie przez nią niekompletnej dokumentacji jest równoznaczne, jak to trafnie przyjął organ, z brakiem dokumentacji.

W świetle przepisu § 51 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), "Montaż, demontaż i eksploatacja maszyn, w tym ich obsługa, powinny odbywać się przy zachowaniu wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, uwzględniających instrukcje zawarte w dokumentacji techniczno-ruchowej ". Brak dokumentacji obciąża pracodawcę. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, braku dokumentacji techniczno-ruchowej, o jakiej mowa w w/w przepisie prawa, nie można zastępować opinią rzeczoznawcy i wykazywać za jej pomocą, że eksploatacja wiertarek z nigdzie niepodłączonymi wyłącznikami krańcowymi spełnia wymagania w zakresie ich bezpiecznego użytkowania. Istotne w sprawie jest, że ze względu na przepisy dotyczące bezpieczeństwa niezbędnym jest posiadanie dokumentacji techniczno-ruchowej po to, jak podkreśla organ, by możliwe było zapewnienie prawidłowej eksploatacji maszyn. W postępowaniu odwoławczym ustalono, że zastosowane przez producenta wiertarek numerycznych typ ARITMA 1701 nr inw. 08002 i 08003 wyłączniki krańcowe, których dotyczyły zaskarżone nakazy stanowią wraz z ruchomą osłoną fabryczne wyposażenie, realizujące funkcje bezpieczeństwa związane z obsługą tychże wiertarek. Z dokumentacji technicznej (w części zawierającej schemat instalacji elektrycznej wiertarki) uzyskanej od innego użytkownika tego typu wiertarek wynika, że czujnik bezpieczeństwa, którego sposób kwestionuje w sprawie skarżąca, nie jest podłączony do wyłącznika bezpieczeństwa, lecz do układów logicznych maszyny. W tej sytuacji argument skarżącej dotyczący nietrafności organu, co do sposobu podłączenia czujnika bezpieczeństwa maszyny nie może odnieść zamierzonego skutku.

Trafnie ponadto zauważa organ decyzyjny, że eksploatacja wiertarek numerycznych z niesprawnymi (odłączonymi, nigdzie niepodłączonymi) wyłącznikami krańcowymi narusza przepisy § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. Z przepisu tego bowiem wynika, że w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn, mogącego powodować wypadki, stosuje się osłony lub inne urządzenia ochronne, które zapobiegałyby dostępowi do strefy zagrożenia lub zatrzymywałyby ruch części niebezpiecznych. Te osłony i urządzenia ochronne m.in. powinny mieć mocną (trwałą) konstrukcję, nie mogą stwarzać zagrożenia, nie mogą być łatwo usuwane lub wyłączane ze stosowania oraz powinny być usytuowane w odpowiedniej odległości od strefy zagrożenia. Występowanie takiego ryzyka potwierdzono w toku postępowania odwoławczego, co jednoznacznie wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym protokołu kontroli przeprowadzonej w toku postępowania odwoławczego.

Trafnie w świetle wyżej powołanych przepisów prawa oraz ustalonych w toku postępowania administracyjnego okoliczności faktycznych organ rozpatrujący sprawę uznał za nieuzasadnione twierdzenia skarżącej Spółki, że osłony zabezpieczające komory robocze przedmiotowych wiertarek numerycznych obwodów drukowanych spełniają wymagania odpowiednich przepisów.

W świetle wynikających z przepisów działu dziesiątego Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, jak również przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, przedłożona przez pracodawcę sporządzona na jego zlecenie opinia na okoliczność zgodności z minimalnymi wymaganiami bezpieczeństwa określonej maszyny nie może mieć w sprawie znaczenia i stanowić podstawy zwolnienia pracodawcy z wynikających z w/w przepisów prawa obowiązków eksploatacji maszyn, w tym ich obsługi, przy zachowaniu wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, uwzględniających instrukcje zawarte w dokumentacji techniczno-ruchowej. Trafnie w tej sytuacji organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji, że przeprowadzona przez stronę skarżącą ocena zgodności z minimalnymi wymaganiami bezpieczeństwa przedmiotowych maszyn nie ma w sprawie znaczenia i nie może stanowić podstawy uchylenia wydanych decyzji nakładających na pracodawcę określone obowiązki.

Zgodzić się także należy ze stanowiskiem organu, co do tego, że podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące warunków eksploatacji wiertarki typu LENZ i innych eksploatowanych przez skarżącą wiertarek typu ARITMA nie może odnieść zamierzonego skutku a to z tego względu, że postępowanie w sprawie dotyczy konkretnych, oznaczonych co do tożsamości wiertarek typu ARITMA, które nie są takie same, jak to wskazuje organ, jak wiertarki typu LENZ, czy inne eksploatowane przez skarżącą wiertarki typu ARITMA. Z tych względów twierdzenia skarżącej dotyczące podobieństwa w zakresie bezpieczeństwa pracy innych maszyn nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Zauważyć należy, że nakaz inspektorski w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisu prawa pracy (przepisu bhp), odnosi się do usunięcia stwierdzonego uchybienia poprzez dostosowanie stanu rzeczy w dziedzinie bhp do wymagań nałożonych przepisami o ochronie pracy.

Rozporządzenie, którego przepisy stanowią podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, zostało wydane na podstawie i w granicach wyraźnego upoważnienia ustawowego, realizując zawartą w nim delegację. Wraz z innymi wyżej wspomnianymi przepisami prawa, w tym przepisami Kodeksu pracy, dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy wchodzą - jak już wyżej wspomniano - w skład systemu norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczeniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy. Obowiązków wynikających z wyżej wymienionych powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie może zastąpić opinia rzeczoznawcy w zakresie oceny zgodności z minimalnymi wymaganiami bezpieczeństwa maszyny.

W tej sytuacji zaskarżoną decyzję uznać należało za prawidłową, skargę zaś jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.