Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 496/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 136 ust 3 , art 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Magda Froncisz Protokolant: Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 września 2006 r. ([...]) Starosta [...] odmówił zwrotu działki nr [...] pow. 0,0587 ha, objętej KW nr [...] oraz działki nr [...] o pow. 0,0152 ha położonych w obr[...]. ewid. P. m. K. w granicach wywłaszczonych (nabytych) działek nr [...], [...] obr. [...] na rzecz M. S. i M. S..

Decyzją z dnia 30 marca 2007 r. ([...]) Wojewoda uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 27 września 2006 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia 31 lipca 2008 r. ([...]) Starosta [...] orzekł o zwrocie działek nr [...] o pow. 0,0587 ha i nr [...] o pow. 0,0152 ha, położonych w obrębie [...]. ewid. P. m. K. w granicach wywłaszczonej nieruchomości (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości składającej się z działek [...], [...] obr[...] na rzecz M. S. w 5/6 częściach; R. S. w 1/12 części; Z. P. w 1/12 części.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008 r. ([...] Starosta [...] sprostował ww. decyzję w ten sposób, że zamiast "na rzecz M. S. w 5/6 częściach; R. S. w 1/12 części; Z. P. w 1/12 części" wpisał: "na rzecz M. S. w 2/3 częściach; R. S. w 1/6 części; Z. P. w 1/6 części".

Decyzją z dnia 26 stycznia 2009 r. ([...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 31 lipca 2008 r.

Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 421/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dnia 26 stycznia 2009 r. i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji.

Sąd wskazał m.in, że nie dokonano precyzyjnej i właściwej oceny materiału dowodowego w szczególności co do celu wywłaszczenia, jak i co do istnienia na przedmiotowej nieruchomości dróg mających zapewnić komunikację w rejonie szpitala, nie wyjaśniono stanu realizacji inwestycji drogowej w terminach, o których mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ugn , nie wyjaśniono, czy na terenie działek nr [...] i nr [...] w latach poprzednich nie było już wyasfaltowanej drogi , czy planowana na przedmiotowych działkach inwestycja obejmowała drogi lub drogę o charakterze drogi publicznej, nie zaś związanej tylko lub również z obsługą szpitala drogi lub drogę innego rodzaju, typu drogi wewnętrznej. Nie wyjaśniono też zdaniem Sądu, przesłanek uniemożliwiających uznanie budowli utwardzonej płytami betonowymi za drogę, zwłaszcza, że jak podaje organ pierwszej instancji "użytkowana jest jako fragment ciągu jezdnego, na planie miasta oznaczonego nawet jako ul. [...]".

Decyzją z dnia 18 lipca 2011 r. ([...]) Starosta [...] odmówił zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0152 ha, poł. w obr. [...] miasto K., w granicach wywłaszczonych (nabytych) na rzecz Skarbu Państwa działek nr [...] i [...] obr. [...] m. K. na rzecz: M. S., R. S. i Z. P..

Decyzją z dnia 29 listopada 2011 r. ([...]) Wojewoda uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z dnia 8 maja 2012 r. ([...]) Starosta [...] odmówił zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0587 ha, poł. w obr. [...] miasto K., w granicach wywłaszczonych (nabytych) na rzecz Skarbu państwa działek nr: [...], i [...] obr[...] na rzecz M. S., R. S. i Z. P..

Decyzją z dnia 12 października 2012 r. [...]) Wojewoda uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.

Decyzją z dnia 21 maja 2013 r. ([...]) Starosta [...] odmówił zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0587 ha, poł. w obr. [...] miasto K., w granicach wywłaszczonych (nabytych) na rzecz Skarbu Państwa działek: nr [...] i [...] obr. [...] na rzecz M. S., Z. S., P. S., B. S. i Z. P..

Decyzją z dnia 10 stycznia 2014 r. ([...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r. (sygn. akt II SA/Kr 317/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody stwierdzając, że zaliczenie ulicy [...] do kategorii dróg gminnych uchwałą Rady Miasta K. z dnia 23 września 2009 r. Nr [...] uniemożliwia zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Wyrokiem z dnia 5 lipca 2016 r. (I OSK 2296/14) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpatrzenia.

Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt III SA/Kr 585/14 stwierdził nieważność punktu 1 ww. załącznika do uchwały Rady Miasta K. z dnia 23 września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia ulicy [...] do kategorii dróg gminnych.

Wyrokiem z dnia 4 października 2016 r. (sygn. akt II SA/Kr 1023/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić okoliczność, że sporna nieruchomość nie jest aktualnie drogą publiczną i poczynić ustalenia odnośnie celu wywłaszczenia oraz zbędności nieruchomości na ten cel, uwzględniając zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 7 maja 2014 r., a także treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11. Organy zastosują się także do oceny i wskazań, wynikających z wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 421/09, w szczególności co do konieczności wnikliwych ustaleń, czy planowana na przedmiotowych działkach inwestycja obejmowała drogi lub drogę o charakterze drogi publicznej.

Decyzją z dnia 10 lipca 2017 r. ([...]) na podstawie art. 5 ust. 4, art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1-3 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) oraz art. 104 kpa Starosta [...] orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0587 ha poł. w obr. 61 , jedn. ewid. P., m. K., obj. Księgą wieczysta nr [...] na rzecz: a) Z. S. [...] cz., b) B. S. w [...] cz.,P. S. w [...] cz., d) Z. P. w [...] cz., oraz o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty: [...] zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w stosownych częściach .

Uzasadniając rozstrzygnięcie Starosta [...] podał, że wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, wymienionego wart. 216 ugn.

Nieruchomości oznaczone jako działki: nr [...] i nr [...], obr. [...] zostały nabyte umową sprzedaży Rep[...] zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 14 lipca 1976 r., w której wskazano, że są one niezbędne pod budowę Szpitala [...], zgodnie z decyzją Urzędu Miasta K. Wydział Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z dnia 22 maja 1975 r. nr [...] Powyższa decyzja zatwierdzała pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny dotyczący Szpitala X. w [...] przy ul. [...] - I etap, łącznie z projektami budowlanymi następujących budynków: budynek główny wraz z zespołem pawilonów, budynek kuchni i pralni, stacja trafo oznaczona nr 1, budynek agregatów, zakład anatomopatologiczny, portiernia, zwierzętarnia, magazyn materiałów łatwopalnych i tlenownia oraz zbiorniki wodne i hydrofornia.

Wymienione w decyzji osoby są następcami prawnymi osób, od których nieruchomość wówczas została nabyta.

Po dacie wywłaszczenia działki nr [...] i nr [...] zmieniały swe oznaczenie i konfigurację. Aktualnie działka nr [...] o pow. 0,0587 ha odpowiada częściom wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa działek nr: [...] oraz [...] i stanowi przedmiot roszczenia objęty niniejszym postepowaniem.

Z załącznika graficznego do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny z dnia 22 maja1975 r. wynika, że działka nr [...] mieściła się w granicach lokalizacji inwestycji, jaką była budowa Szpitala [...] i przeznaczona była pod budowę infrastruktury terenu szpitala - fragment pasa drogowego ulicy realizowanej we wschodniej części przedmiotowej inwestycji oraz chodnik wraz z oddzielającym go od ulicy pasem trawnika. Oględziny przeprowadzone w dniach 8 sierpnia 1999 r., 4 września 2001 r., 7 kwietnia 2006 r., 31 marca 2008 r wykazały, że działka ta stanowi ul. [...].

Z mapy sytuacyjno- wysokościowej z 1977 r. wynika, że przez przedmiotową działkę przeprowadzono kable wysokiego napięcia o oznaczeniu - eWN oraz sieć gazową - gA 150. Ponadto pozyskano zdjęcia lotnicze przedmiotowego terenu. Z fotografii z 1975 r. wynika, że na terenie tym znajdują się budynki mieszkalne oraz uprawy rolnie; z fotografii z 1982 r. wynika, że na przedmiotowym terenie powstała droga; z fotografii z 1993 r. wynika, że na działce zlokalizowana jest droga, a także zostały wybudowane obiekty szpitala, była to droga dojazdowa do budowanego szpitala, gdyż nie posiadała ona poboczy i projektowanego chodnika. Stanowiła ona prowizoryczny dojazd do ul. [...] i pozbawiona była elementów, jakie w tym miejscu projektowano.

Przez działkę nr [...] przebiega uzbrojenie terenu (sieć gazowa średnioprężna, linia kablowa niskiego napięcia, linie kablowe SN - 15 kV), które zostało wykonane w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku, co potwierdziły przedsiębiorstwa zarządzające tymi sieciami infrastruktury technicznej, a mianowicie: Rozdzielnia Gazu P. i Zakład Energetyczny K. S.A. Na wskazanej działce, która znajduje się na skrzyżowaniu ul. [...] i ul. [...] przebiega w części ul. [...]. Na działce znajdują się krzewy oraz drzewa, jak również część jezdni ul. [...], a także betonowy słup energetyczny i telekomunikacyjny.

Ze zdjęcia wykonanego w 1988 r. wynika, że droga dojazdowa do szpitala miała charakter tymczasowy, jako droga technologiczna, wykonana z płyt betonowych, dla potrzeb budowy inwestycji Szpitala [...]. Z kolei ze zdjęcia z 2004 r. wynika, że w granicach nieruchomości istniała w tym czasie utwardzona droga, bez chodnika i poboczy. W sąsiedztwie nieruchomości widoczne są nieukończone obiekty Szpitala [...]. Droga dojazdowa do budowy szpitala została zaadaptowana dla potrzeb obsługi ruchu pobliskiego osiedla mieszkaniowego P. N..

Z pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 5 kwietnia 2011 r. wynika z kolei, że działka nr [...] w całości wchodzi w pas drogowy ul. [...], która została zaliczona do kategorii dróg gminnych na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 23 września 2009 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt III. SA/Kr 585/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 23 września 2009 r. w sprawie zaliczenia ulic do kategorii dróg gminnych, tj. w zakresie pozycji nr 1 - ulica [...], ulica [...] nie posiada aktualnie statusu drogi publicznej.

Na dzień złożenia wniosku działka nr [...] podlegała ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 16 listopada 1994 r. obowiązującego do dnia 1 stycznia 2003 r. Według ustaleń tego planu działka nr [...] znajdowała się w "Obszarze Tras Komunikacyjnych" – KT/L ˝ z podstawowym przeznaczeniem gruntów m. in. pod ulice pieszo – jezdne.

Zdaniem organu cel wywłaszczenia będący podstawą nabycia nie został osiągnięty. Realizacja celu wywłaszczenia polegającego na budowie ulicy musi wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi wskazującymi na wykonanie takiego obiektu budowlanego. Sposób zagospodarowania działki nr [...] świadczy według organu o tym, że po dacie wywłaszczenia wybudowano sieci liniowego uzbrojenia terenu (sieć gazowa średnioprężna, oddana do użytku w 1978 r. oraz sieci energetyczne dla potrzeb funkcjonowania osiedla [...]) oraz ułożono płyty betonowe (droga tymczasowa dojazdowa do budowy), które pokryto następnie miejscowo asfaltem. Szpital [...] w P. W. nigdy nie został zaś ukończony. Potwierdzeniem tej tezy jest również materiał filmowy znajdujący się pod adresem internetowym [...]. Na materiale widoczne jest wyburzanie ruin nieskończonego [...] w maju 2008 r. Nadto z protokołu odbioru wykonanych robót sporządzonego w dniu 29 listopada 1984 r. wynika, że droga z płyt prefabrykacyjnych powstała w listopadzie 1984 r, zaś z dokumentacji technicznej udostępnionej przez B. S.A. wynika, że budowa rozpoczęła się w 1984 r. poprzez wykonanie zaplecza technicznego i była kontynuowana w latach 1985 – 1990. Stan zaawansowania budowy poszczególnych pawilonów szpitalnych został oszacowany na 30-50 % (stan surowy otwarty) w zależności od pawilonu. Nie można uznać, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany na działce nr [...], skoro cel główny, jakim była budowa Szpitala [...] nigdy nie został zrealizowany.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Gmina Miejska K.

Odwołująca się wskazała, że inwestycja realizowana pod nazwą Szpital [...] obejmowała teren ok. 13 ha, na którym znajdować miało się kilkanaście obiektów: pawilonów szpitala i obiektów infrastruktury towarzyszącej. Plan budowy szpitala uwzględniać musiał także połączenie inwestycji z istniejącym układem dróg publicznych. Planowana droga – obecnie oznaczona jako ulica [...], stanowić miała połączenie z ulicami[...], dlatego nie można zakwalifikować tej ulicy jako drogi wewnętrznej związanej wyłącznie z obsługą szpitala. Realizacja dużego zamierzenia inwestycyjnego, będącego celem wywłaszczenia, takiego jak budowa osiedla mieszkaniowego czy szpitala pozwala na wyodrębnienie poszczególnych etapów inwestycji lub jej samodzielnych części, które ocenić można w świetle wypełnienia przesłanek zbędności inwestycji zawartych w art. 137 u.g.n

Starosta [...] nie uwzględnił faktu, iż na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 20 lipca 1999 r. nr [...] przeniesiono decyzję o pozwoleniu na budowę obiektu szpitala na osiedlu P. W. w K. na rzecz [...] Fundacji Promocji Zdrowia im[...]. Fundacja ta dokończyła budowę części obiektów, w wyniku czego powstała przychodnia, a następnie funkcjonujący obecnie Szpital [...] w K. ul. [...].

Według odwołującej się ulica [...], posiadająca w toku niniejszego postępowania status drogi publicznej, wykorzystywana jest nadal, wraz ze szczegółowo opisaną w zaskarżonej decyzji infrastrukturą techniczną, zlokalizowaną w pasie drogowym, do "prowadzenia ruchu drogowego". Jakkolwiek cel wywłaszczenia budowa Szpitala [...] nie został w całości zrealizowany, to jego realizacja została rozpoczęta i częściowo ukończona m.in. na działce objętej zaskarżoną decyzją, na której miała powstać i powstała ulica zapewniająca obsługę komunikacyjną m.in. szpitala. Co więcej, jak ustalono na przedmiotowej działce znajdują się: sieć gazowa średnioprężna, linia kablowa niskiego napięcia, linie kablowe SN - 15 kV, wykonane w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, a analiza planu realizacyjnego nr [...] wskazuje, iż pod działką przeznaczoną pod drogę przebiegać miały liczne sieci infrastruktury technicznej. Mimo, że funkcjonowanie podziemnych sieci infrastruktury nie musi uniemożliwiać zwrotu nieruchomości, to należy jednak uznać, iż realizacja celu wywłaszczenia polegającego m.in. na realizacji infrastruktury technicznej powinna taki zwrot wykluczać, jako sprzeczny z podstawową zasadą zwrotu nieruchomości zbędnej na cel planowany w dacie wywłaszczenia.

Decyzją z dnia 7 lutego 2018 r. ([...]) na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121) oraz art. 138 1 pkt 1 kpa (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy powtórzył ustalenia organu I instancji i wyjaśnił, że inwestycja zrealizowana przez [...] Fundację Promocji Zdrowia im[...] w K. - na podstawie przeniesionego decyzją nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 20 lipca 1999 r. pozwolenia na budowę obiektu szpitala w osiedlu P. W. w K. stanowi, co prawda formalną kontynuację inwestycji pierwotnej, jednakże została wykonana w znacznej odległości na zachód od przedmiotowej nieruchomości jako samodzielna inwestycja, posiadająca własne zaplecze oraz dostęp do sieci komunikacji - poprzez ul. [...]. Ponadto dostęp do tego obiektu zapewnia ul. [...] od strony ul. [...] - na zachód od szpitala oraz przedmiotowej nieruchomości. Stan ten istnieje również obecnie, co można ustalić w oparciu o ortofotomapy tego terenu dostępne na stronie internetowej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W. - [...] . Przedmiotowa nieruchomość jawi się w tym kontekście jako zbędna dla potrzeb zrealizowanej placówki medycznej. Dokumentacja planistyczna zakładała realizację zespołu obiektów szpitala wraz z niezbędnym zapleczem, w tym układem dróg, jednakże nie wszystkie uwzględnione w tym opracowaniu drogi stanowiły zamierzenia projektowane - np. ul. [...], okalająca teren całej inwestycji od strony południowo - wschodniej była obiektem istniejącym, co potwierdza zdjęcie lotnicze tego terenu z roku 1975, a więc z okresu, w którym dopiero zatwierdzano plan realizacyjny przedmiotowej inwestycji. Przedmiotowa nieruchomość znajduje się w okolicach skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] (stanowiąc pas drogowy ul. [...], tj. jezdnię oraz pobocze), tj. na obszarze oddalonym od tras komunikacyjnych łączących zrealizowany szpital [...] z miastem (ul. [...] oraz ul. [...] - poprzez inny fragment ul. [...]). Nie sposób zatem przyjąć, iż ta konkretna część ul. [...] jest funkcjonalnie powiązana i nieodzowna do prawidłowego - funkcjonowania tej placówki - zwłaszcza, że stan jej urządzenia należy ocenić jako prowizoryczny i tymczasowy.

Nie sposób uznać za realizację celu wywłaszczenia, polegającego na budowie państwowej placówki szpitalnej, wybudowania przez podmiot prywatny placówki powołanej do komercyjnego świadczenia usług medycznych (nawet finansowanych ze środków pochodzących z ubezpieczenia społecznego, do czego uprawnione są również placówki komercyjne). O zrealizowaniu celu wywłaszczenia nie świadczy powstanie aktualnie istniejącego szpitala [...] w pobliżu przedmiotowej nieruchomości. Z powyższego wynika, że szpital X. w P. W. nigdy nie został ukończony. Realizację niezbędnej dla głównego celu wywłaszczenia infrastruktury technicznej (w tym terenów zielonych, chodników, ulicy dojazdowej), można co do zasady uznać za realizację celu wywłaszczenia jednak o tyle, o ile zrealizowana została główna jego część.

Na powyższe rozstrzygniecie Gmina Miejska K złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II SA/Kr 421/09, a w nim w szczególności brak prawidłowego ustalenia celu; w szczególności brak prawidłowego ustalenia celu wywłaszczenia dla przedmiotowej nieruchomości i brak ustaleń dotyczących realizacji ulicy [...], co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, podczas gdy obecna droga wewnętrzna – ul. [...] stanowiąca infrastrukturę komunikacyjną objęta była wywłaszczeniem na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 14 lipca 1976 r. Rep[...]

- art. 77 §1 oraz art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione pominięcie dowodów wskazujących, iż planowana w dacie wywłaszczenia droga stanowiąca połączenie planowanego szpitala z układem komunikacyjnym miasta, powstała po wywłaszczeniu w ramach realizacji jego celu i służy obecnie do obsługi komunikacyjnej działającego szpitala;

- art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia określony w umowie sprzedaży z dnia 14 lipca 1976 r. Rep A I Nr [...] jako budowa Szpitala [...] w P. W. skutkujące obowiązkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej poprzednich właścicieli, podczas gdy w przypadku dużych inwestycji możliwa jest realizacja samodzielnych etapów inwestycji, a cel wywłaszczenia obejmujący także budowę drogi stanowiącej obecnie- wybudowaną na przedmiotowej nieruchomości drogę wewnętrzną- ul. [...] został zrealizowany, pomimo nie ukończenia w całości zamierzonej inwestycji objętej wywłaszczeniem.

W uzasadnieniu skargi podniesiono także, że organy, z naruszeniem art. 153 ppsa, nie w pełni dostosowały się wskazań i ocen Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r. w sprawie II SA/Kr 421/09.

W dalszej części skargi powtórzono argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ.U.2018/121) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, a i wykazane zostało, że z wnioskiem o zwrot wystąpiły osoby uprawnione oraz że w rozumieniu ustawy nieruchomość oznaczona obecnie jako działka nr [...] podlega rygorom przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Nie zachodzą też w sprawie negatywne przesłanki wymienione w art. 229 ustawy: właścicielem nieruchomości pozostaje Gmina K..

Ulica [...], w której granicach znajduje się działka [...] nie jest drogą publiczną. Jak wyżej już wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015 r. w sprawie sygn. akt III SA/Kr 585/14 stwierdził nieważność punktu 1 załącznika do uchwały Rady Miasta K. z dnia 23 września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia ulicy [...] do kategorii dróg gminnych. Co zresztą znamienne, Sąd, jako podstawę stwierdzenia nieważności uchwały wskazał fakt, że "Starosta [...] decyzją z dnia 13 listopada 2008 r., orzekł o zwrocie działki nr [...] (znajdującej się w obrębie ulicy [...], w pobliżu działki [...] – przyp.aut) na rzecz J. P.. Od decyzji Starosty [...] odwołanie wniósł Prezydent Miasta K., a po jego rozpatrzeniu Wojewoda decyzją z dnia 6 marca 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt: II SA/Kr 624/09, oddalił skargę Gminy Miasta K. na powyższą decyzję uznając ją za bezzasadną, a tym samym uznał decyzje organów administracji obu instancji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jedynej właścicielki J. P. za uzasadnione i zgodne z prawem. Przedmiotowy wyrok stał się prawomocny w dniu 31 sierpnia 2009 r."

Także zatem i ta negatywna przesłanka uniemożliwiająca dokonanie zwrotu, nie zachodzi.

Wobec powyższego pozostaje ocena merytoryczna, czy istotnie doszło, czy też nie do realizacji celu wywłaszczenia. W tej ocenie organy nie popełniły błędu.

Punktem wyjścia dla oceny, czy istnieje stan zbędności jest w pierwszym rzędzie ustalenie celu wywłaszczenia. W umowie sprzedaży z dnia 14 lipca 1976 r. wskazano, że nieruchomość nabywana jest na potrzeby budowy Szpitala [...] w P. W., zgodnie z decyzją Urzędu Miasta K. Wydział Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z dnia 22 maja 1975 r. nr [...] Powyższa decyzja zatwierdzała plan realizacyjny dotyczący Szpitala X. w K. - P. - I etap, łącznie z projektami budowlanym budynków: budynek główny wraz z zespołem pawilonów, budynek kuchni i pralni, stacja trafo oznaczona nr 1, budynek agregatów, zakład anatomopatologiczny, portiernia, zwierzętarnia, magazyn materiałów łatwopalnych i tlenownia oraz zbiorniki wodne i hydrofornia. Działka nr [...] mieściła się w granicach tego kompleksu i miała stanowić fragment obsługującej go drogi usytuowanej na jego wschodnim obrzeżu. Z założenia więc ulica objęta celem wywłaszczenia miała powstać jako element infrastruktury obsługującej i służącej funkcjonowaniu obiektu głównego – kompleksu szpitalnego. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że budowa Szpitala [...] została rozpoczęta, ale przerwano ją ok. 1990 r. i – w postaci, którą przedstawiano jako podstawę do wywłaszczeń – nigdy nie ukończono. Tylko zaś w tej postaci kompleks, z zespołem obiektów funkcjonujących także we wschodnio- północnej części ( w pobliżu zbiegu ulic [...]) mógł wymagać obsługi komunikacyjnej od tej części obecnej ulicy [...], w obrębie której znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Rezygnacja z budowy całego tego zespołu obiektów taką potrzebę komunikacyjną wykluczyła. W tym kontekście fakt, że w ramach nieukończonego etapu tymczasowo utwardzono drogę jako technologiczny dojazd do budowy, żadną miarą o realizacji celu wywłaszczenia nie świadczy. Nie zbudowano wszak przede wszystkim tego obiektu (kompleksu), który przez planowaną drogę miał być docelowo obsługiwany. Z prawidłowo poczynionych ustaleń wynika, że ulica [...], po odstąpieniu od budowy Szpitala [...] w istocie została zagospodarowana na użytek rozbudowujących się wokół osiedli mieszkaniowych.

Wbrew zarzutowi skargi ulica [...] w części, w której znajduje się przedmiotowa nieruchomość (bo ta pozostaje przedmiotem oceny), z całą pewnością

nie powstała w tym celu, aby "służyć do obsługi komunikacyjnej działającego obecnie szpitala". Działka położona jest w zbiegu ulic [...], w na tyle dużej odległości od obecnego Szpitala [...], że w ogóle o jakimkolwiek systemowym związku komunikacyjnym nie można tu mówić. Ważniejsze jednak jest to, że wybudowania przez podmiot prywatny placówki powołanej do komercyjnego świadczenia usług medycznych nie można uznać za realizację celu wywłaszczenia, którym była budowa szpitala państwowego. Bez znaczenia przy tym pozostaje, czy ów prywatny podmiot realizował inwestycję ( a nie cel wywłaszczenia) na podstawie tego samego pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu, organy podjęły należyte starania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania wszelkich dowodów, a także wskazania właściwej podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, prawidłowo przeprowadziły postępowanie i wykazały, że zachodzą przesłanki do zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Wbrew podniesionym w skardze wątpliwościom nie naruszyły przy tym zasad wynikających z art. 153 ppsa. Przypomnieć należy, ze w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r. WSA w Krakowie nie zawarł wiążących ocen prawnych, a wskazania dotyczyły ustaleń i ocen zgromadzonego materiału dowodowego. Stosownie do tych wskazań organy ustaliły, w jaki sposób była urządzona w kolejnych latach i czemu służyła droga, w skład której wchodziła przedmiotowa nieruchomość, ustaliły też status prawny tej drogi i w kontekście tych ustaleń dokonały prawidłowych, logicznych i miarodajnych ocen. Podkreślić przy tym trzeba, że w świetle ostatecznie prawidłowo ustalonego celu wywłaszczenia okoliczność, czy ulica [...] już pod koniec lat 90-ch faktycznie była ulicą ogólnodostępną pozostaje obojętna. Istotne bowiem jest nie to, czy droga ta służy (służyła) ogółowi, tylko czy została zrealizowana w ramach realizacji celu wywłaszczenia, a tak – jak wyżej wykazano – się nie stało.

Strona skarżąca nie kwestionowała wysokości zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość orzeczonego na jej rzecz. Podobnie i rozpoznający niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się wadliwości w przeprowadzonym w tym zakresie przez Starostę K. postępowaniu wyjaśniającym.

Dodać również należy, że także znajdujące się w sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości były przedmiotem decyzji o zwrocie, a te podlegały sądowej ocenie np. w sprawach; II SA/Kr 1462/17, II SA/Kr 546/17 (wyroki dostępne w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl)

Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku