Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 330/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 - 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. L. i J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stosunków wodnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B. i J. małż. L. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] na podstawie której, ww. organ po rozpoznaniu odwołania skarżących od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] odmawiającej nakazania W. P. i T. P. przywrócenia stanu poprzedniego poprzez usunięcie dokonanego nawiezienia ziemi z gruzem na działce nr [...] i nr [...] położone w m. K. – orzekło o utrzymaniu w całości w mocy zaskarżonej decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania

w przebiegu którego ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. J. L. zwrócił się do Wójta Gminy K. z interwencją w sprawie zakłócenia stosunków wodnych i zalewanie jego działki oznaczonej nr [...], w związku z budową drogi na działkach sąsiednich nr [...] i [...] przez właścicieli tych działek W. P. i T. P..

Po przeprowadzeniu postępowania decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], odmówiono nakazania Panu W.P. i Panu T.P. przywrócenie stanu poprzedniego poprzez usunięcie dokonanego nawiezienia ziemi z gruzem na działki nr [...] i nr [...], położone w miejscowości K..

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu [...] czerwca 2017 r. Pan J. L. złożył wniosek w sprawie zakłócenia stosunków wodnych w wyniku zmian dokonanych na działkach nr [...] i [...] , w związku z podniesieniem terenu tych działek (nawiezienie ziemi z gruzem) ze szkodą dla działki nr [...].

Przeprowadzone postępowanie wykazało, że dokonana została zmiana ukształtowania terenu działki nr [...], położonej w K., stanowiącej własność T. P. poprzez utwardzenie jej części, służącej jako droga dojazdowa wzdłuż granicy z działką nr [...], stanowiącą własność J.L.. Nie spowodowało to jednak istotnej zmiany kierunków odpływu wody opadowej znajdującej się na działce. Wykonanie sztucznej przegrody na trasie naturalnego spływu wód opadowych tj. spływu powierzchniowego ze zlewni w formie podniesienia rzędnej niwelety drogi wewnętrznej wprawdzie ingeruje w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych, co doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] jednak nie pociąga to za sobą szkody dla gruntów sąsiednich, a zwłaszcza dla działki nr [...].

Ustaleń powyższych organ dokonał na podstawie opinii sporządzonej przez biegłych posiadających wiedzę specjalistyczną w zakresie hydrologii i melioracji wodnych oraz wieloletnie doświadczenie biegłych w tym zakresie.

Od decyzji powyższej Pani B. L. i Pan J.L., wnieśli

odwołanie, zarzucając decyzji:

- nierozpoznanie istoty sprawy, polegające na pominięciu faktycznego wpływu sztucznego podwyższenia poziomu gruntów sąsiednich Skarżących, w konsekwencji czego organ nie zobowiązał właścicieli działek nr [...] i [...] do wykonania urządzeń zapobiegających dalszym szkodom,

- nie odniesienie się kompleksowo do zakłócenia spływu wód opadowych, w tym

z części działek sąsiednich położonych w północno-zachodniej części tj. działek nr [...] i [...], z których wody opadowe spływają powierzchniowo na działkę nr [...],

a następnie na działkę nr [...],

- wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej terenu przedmiotowych działek, w tym kontrolnych pomiarów wysokościowych przez autorów opinii we własnym zakresie pomimo, iż nie posiadają oni stosownych uprawnień geodezyjnych, czym podważyli wiarygodność tego środka dowodowego. W postępowaniu administracyjnym pomiary geodezyjne może wykonać jedynie uprawniony geodeta. W związku z tym przedmiotowa opinia, w oparciu o którą organ odmówił nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom posiada wady formalno-prawne i nie może służyć do wydania decyzji w przedmiotowym postępowaniu.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

SKO w Radomiu (dalej także jako: "organ odwoławczy") orzekając, po rozpatrzeniu odwołania, o utrzymaniu w mocy całości zaskarżonej decyzji, powołało się na następującą argumentację faktyczną i prawną:

Przede wszystkim wskazało, że podstawę materialnoprawną kwestionowanego

w sprawie rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.), który w ust. 1 stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 Prawa wodnego na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Z kolei, jak stanowi art. 29 ust. 3 tej ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Z powyższych przepisów wynika, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 29 ust. 3 prawa wodnego jest ustalenie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, czy zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Z dyspozycji art. 29 ust. 3 prawa wodnego wynika, że uprawnienie organu do nałożenia na właściciela gruntu obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom następuje, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki:

1) doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie,

2) zmiana ta spowoduje szkodę na gruntach sąsiednich.

Między zmianą stosunków wodnych na gruncie a szkodliwym jej wpływem na grunty sąsiednie winien zachodzić związek przyczynowy (por. wyrok WSA

w Białymstoku dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 609/08).

Bezspornie postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uregulowania stosunków wodnych na gruncie, w tym ewentualnego nałożenia w trybie administracyjnym obowiązków na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego, z racji na jego specyfikę i skomplikowanie wymaga sięgnięcia do wiedzy specjalistycznej.

Celowe jest zatem w tej kategorii spraw dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w której treść merytoryczną co prawda nie można wkraczać, z uwagi na brak wiedzy specjalistycznej jaką posiada biegły, jednak należy ocenić jej wartość dowodową, wiarygodność i przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy.

W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie ocena wpływu podwyższenia terenu działki nr [...] poprzez nawiezienie ziemi i gruzu do budowy drogi na stan wody na działce nr [...] wykraczała poza wiedzę posiadaną przez organ pierwszej instancji, stąd też sięgnięto do wiedzy specjalistycznej biegłych i dopuszczono dowody z ich opinii. Z opinii biegłych mgr inż. S. S. i mgr inż. S. K. wynika w sposób jednoznaczny, że istniejąca przegroda powstała na skutek podwyższenia niwelety drogi utrudnia naturalny spływ wód opadowych jednak tylko z niewielkiej części działki nr [...] powodując jej częściowe podtapianie w okresach roztopów, deszczów długotrwałych i deszczów nawalnych. Najniższy teren działki nr [...], należącej do Skarżących, na odcinku przylegającym do podtapianego terenu działki nr [...] jest położony o 49 cm wyżej od maksymalnego poziomu zwierciadła wody zalegającej w bruździe. Biegli stwierdzili, że w wymienionym wyżej przypadku zmiana stanu wody na gruncie, spowodowana przez właściciela działki nr [...] nie powoduje szkodliwego wpływu na grunty działki nr [...].

Wskazali też, że dokonana zmiana ukształtowania terenu działki nr [...] poprzez utwardzenie kruszywem drogi wewnętrznej na przedmiotowej działce nie spowodowała istotnej zmiany kierunków odpływu znajdującej się na tej działce wody opadowej. Na skutek wykonania tych robót nastąpiło przesunięcie linii wododziału w kierunku granicy z działką nr [...] na trasę drogi. Część wód opadowych ze zlewni jaka zgodnie z ukształtowaną pierwotnie linią wododziału musiałaby przepłynąć w kierunku działki nr [...] pozostaje na działce nr [...], spływając przez tę działkę w kierunku rowka zlokalizowanego wzdłuż granicy z działką nr [...], a następnie spływa do odbiornika istniejącego wzdłuż drogi gminnej rowu melioracyjnego.

Powyższe działanie właściciela działki nr [...] powoduje zmniejszenie natężenia odpływu w kierunku działki nr [...] wody opadowej znajdującej się na działce nr [...].

W rozpoznawanej sprawie powyższa opinia, a szczególnie jednoznaczne wnioski biegłych miały charakter rozstrzygający dla wydania decyzji w niniejszej sprawie.

Wyżej wymienionych ustaleń biegli dokonali w oparciu o wykorzystane mapy, własne pomiary wysokościowe w terenie, wykonane na ich podstawie przekroje podłużne i poprzeczne oraz posiadaną wiedzę specjalną z zakresu hydrologii

i melioracji wodnych.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (opinia, oględziny na działkach) należy stwierdzić, że nie spełnione zostały przesłanki warunkujące zastosowanie art. 29 ust.3 ustawy i nakazania właścicielom działek nr [...] i nr [...], zgodnie z sugestią Skarżącego wykonania urządzeń zapobiegających szkodom bowiem szkody takie na działce nr [...] nie wystąpiły.

W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia decyzji, a przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie odpowiada przepisom prawa procesowego. W postępowaniu tym, przy udziale stron dokonane zostały czynności (oględziny), które łącznie z innymi dowodami w sprawie tj. opinią biegłych w sposób wystarczający pozwalają na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i wyciągnięcie stosownych wniosków.

Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew zarzutom odwołania w przedmiotowej sprawie zbadana została kwestia podwyższenia poziomu gruntów sąsiednich

w stosunku do działki nr [...], jednak nie stwierdzono szkodliwego wpływu dokonanych zmian na działkę Skarżącego, co znajduje odzwierciedlenie w opinii biegłych.

Skarżący w odwołaniu zarzucają również brak kompleksowego odniesienia się do zakłócenia spływu wód opadowych, w tym z części działek sąsiednich tj. z działek nr [...] i [...]. Odnosząc się do tych zarzutów SKO wskazało, iż w ramach postępowania toczącego się w oparciu o art. 29 ust. 3 prawa wodnego należy ustalić jak naruszenie stosunków wodnych na jednej nieruchomości wpływa na wyrządzenie szkody na innej nieruchomości. Połączenie w jednym postępowaniu administracyjnym spraw dotyczących naruszenia stosunków wodnych na kilku działkach nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

Organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ust.3 prawa wodnego organ administracji publicznej nie jest zobligowany do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego, w ocenie danego podmiotu, oddziaływania na jej nieruchomości zmian stanu wody na działkach sąsiednich, ani też badania czy i na ile prawdopodobne jest wystąpienie w przyszłości na działce Wnioskodawcy, szkód oraz jakiego rodzaju będą to szkody.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących wykonania pomiarów geodezyjnych przez autorów opinii, którzy nie posiadają stosownych uprawnień geodezyjnych należy wskazać, że zarzuty te były przedmiotem wyjaśnień biegłych, którzy podali, że do celów sporządzenia opinii zbędnym było wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej terenu przez uprawnionego geodetę, gdyż nie posiada on wiedzy specjalnej z zakresu hydrologii

i melioracji wodnych, wobec czego nie ma wiedzy jakie dane wynikające z pomiarów geodezyjnych są istotne do sporządzenia opinii w tej sprawie.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że chcąc podważyć czy też dokonać merytorycznej oceny wykonanej opinii Skarżący może zlecić we własnym zakresie wykonanie przedmiotowej opinii innemu biegłemu posiadającemu stosowną wiedzę

w tym zakresie, jednakże Skarżący z możliwości tej nie skorzystali.

Reasumując SKO podniosło, że nie stwierdziło naruszeń prawa procesowego,

a prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy pozwolił na poprawne zastosowanie art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem skargę na powyższą decyzję pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli B. i J. małż. L..

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) naruszenie przepisów o postępowaniu tj.:

- art. 7, 8 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w tym w szczególności nie dokonanie ustaleń czy zmiany dokonane przez W. P. i T.P. na działkach [...] i nr [...] polegające na nawiezieniu na te działki ziemi z gruzem wpłynęły na zakłócenie stosunków wodnych na działkach sąsiednich w zakresie przyjmowania wód, które dotychczas miały odpływ na w/w działki tj. z działki [...].

- art. 80 k.p.a. przez niewłaściwe, niewszechstronne i tendencyjne dokonanie oceny materiału dowodowego w sprawie w postaci dowodu z opinii biegłych S. S. i S.K. i uznanie jej za pełną oraz rzetelną w sytuacji gdy biegli posiadają jedynie uprawnienia wodno - melioracyjne, nie są biegłymi geodetami a jednak na potrzeby wydanej opinii dokonywali pomiarów geodezyjnych, które nie są rzetelne, nadto biegli nie mają statusów biegłych sądowych, ich opinia jest niepełna i wewnętrznie sprzeczna,

- art. 84 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie opinii niezupełnej, nierzetelnej i wewnętrznie sprzecznej bowiem sporządzonej na postawie pomiarów geodezyjnych dokonanych nie przez specjalistę z tej dziedziny oraz opinii sporządzonej przez osoby spoza listy biegłych (choć tego rodzaju osoby są dostępne na liście Sądu Okręgowego), a także opinii której wnioski nie korelują z innymi ustaleniami.

W oparciu o ww. zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji

w części i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezrefleksyjnie przyjęło ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji. Decyzja ta jest błędna bowiem została wydana w głównej mierze w oparciu

o nierzetelną, niepełną i wewnętrznie sprzeczną opinię biegłych mających uprawnienia wodno-melioracyjne.

Skarżący wyeksponowali, że do sporządzenia opinii w przedmiocie ustalenia czy doszło do zakłócenia stosunków wodnych konieczne jest dokonanie prawidłowych pomiarów geodezyjnych. Według skarżących nie można uznać, że w niniejszej sprawie pomiary geodezyjne dokonano prawidłowo, skoro nie były one wykonane przez geodetę.

Nadto skarżący podnieśli, że opinia zawiera wewnętrzne sprzeczności bowiem

w jednym miejscu biegli uznają, iż zmiany na przedmiotowych działkach spowodowały brak możliwości odpływu wody z bruzdy do odbiornika z części zlewni obejmującej część działki [...], a następnie uznają, że ten brak możliwości odpływu wody

z bruzdy do odbiornika nie pociąga szkody dla gruntów sąsiednich. Tego rodzaju wnioski skarżący określili jako nielogiczne i sprzeczne z doświadczeniem życiowym.

Ponadto skarżący wskazali, że organ w sposób nieprawidłowy wskazał również, iż nie ma znaczenia w sprawie ustalenie czy zmiany dokonane na działkach [...]

i [...] mają doniosłość dla stosunków wodnych w ten sposób, że wody spływające

z działki [...] na działkę [...] nie odpływają w sposób taki jak dotychczas na działki [...]

i [...]. W ocenie skarżących jest to niezmiernie istotne. Dla stosunków wodnych na nieruchomości jest bowiem istotny ich napływ jak i odpływ.

Opinia biegłych w związku z tym jest niepełna, biegli skupili się jednie na ustaleniu odpływu wód z działek [...] i [...] na działkę [...], nie ustalając przy tym czy zmiany dokonane na wskazanych działkach nie utrudniają odpływu wód z działki [...] na działkę [...] i dalej na przedmiotowe działki. W ocenie skarżących wody nie odpływają w sposób taki jak dotychczas przez co należy uznać, iż doszło do zakłócenia stosunków wodnych.

W odpowiedzi na skargę SKO w R. wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1279 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna.

Podstawą materialnoprawną kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia mającego charakter decyzji administracyjny, jest przepis art. 29 ustawy Prawo wodne

z dn. 18 lipca 2001 r., stosownie do którego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3).

Przenosząc powyższe na ustalony w sprawie stan faktyczny Sąd w pełni podziela stanowisko orzekającego w sprawie SKO w R., które uznało, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do zastosowania wobec właścicieli działek nr [...] i nr [...] T. P. i W. P. dyspozycji przepisu art. 29 ust.3 u.p.w. poprzez nałożenie obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania właściwych urządzeń zapobiegających szkodom w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] stanowiącą współwłasność skarżących małż. L..

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że niewątpliwie na działce nr ew. [...] doszło do zmiany stosunków wodnych poprzez utwardzenie kruszywem drogi wewnętrznej na przedmiotowej działce, ale nie spowodowało to istotnej zmiany kierunków odpływu znajdującej się na tej działce wody opadowej i nie pociąga to za sobą szkody dla gruntów sąsiednich zwłaszcza dla działki nr ew. [...].

Powyższe zostało stwierdzone przeprowadzonymi w przebiegu postepowania czynnościami dowodowymi, w szczególności oględzinami terenu oraz dowodem z opinii technicznej wykonanej przez osoby mającej wiadomości specjalne z branży wodno-melioracyjnej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że spowodowanie przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie, o którym mowa w art. 29 ust. 3, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi (zob. wyrok WSA

w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 336/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże, jak wskazuje na to treść art. 29 ust. 3, nie każda zmiana stosunków wodnych na gruncie będzie skutkowała zastosowaniem dyspozycji art. 29 ust. 3 a jedynie taka, która negatywnie i szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie (zob. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1538/11; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby wydać decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 konieczne jest zatem ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie tego przepisu jest przede wszystkim uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ uwzględnił zgłoszone żądanie. Konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na nieruchomości. Jeżeli postępowanie wyjaśniające potwierdzi brak tego związku, to wówczas organ obowiązany będzie odmówić uwzględnienia żądań opartych na art. 29 ust. 3 (zob. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 224/09, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowami w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych, organ musi ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo - skutkowego między dokonaną zmianą na gruncie, a wynikłą, z powodu tej zmiany, szkodą na gruncie sąsiednim.

W związku zaś z tym, że ustalenie opisanego wyżej związku przyczynowo - skutkowego, co do zasady wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych,

a także ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń,

w postępowaniu dotyczącym uregulowania stosunków wodnych na gruncie, z reguły konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zawierającej ocenę zaistniałych na gruncie stosunków wodnych (zob. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie na podstawie art. 29 ust. 3 opinia biegłego jest w zasadzie niezbędna. Zarówno ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właścicieli gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom, tj. określenie odpowiednich urządzeń, do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 przekraczają bowiem wiedzę ogólną i wymagają fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 970/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednakże, pomimo dość istotnej doniosłości dowodu z opinii biegłego, dowód ten podlega ocenie organu, w kontekście jego wiarygodności oraz przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzonej w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym. Nie chodzi przy tym o wkraczanie przez organ w merytoryczną treść opinii sporządzoną przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną, ale o ocenę założeń przyjętych przez biegłych jako punkt wyjściowy dla dokonywanych w opinii rozważań (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 837/18, Lex nr 2568715). Opinia biegłego, jest zatem jednym z możliwych środków dowodowych, za pośrednictwem których organ realizuje ciążący na nim obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, i tak jak każdy inny dowód, podlega ona ocenie organu z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (zob. wyrok NSA z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1252/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustaleń tych organ winien dokonać zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i w art. 80 k.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością,

a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Dokonana w rozpoznawanej sprawie przez SKO w R. ocena, zgodnie

z którą zmiana stosunków wodnych na działkach nr ew. [...] i nr [...] nastąpiła bez szkody dla gruntu sąsiedniego, w szczególności dla działki nr [...], wynika

z całokształtu materiału dowodowego sprawy, który został zebrany w sposób wyczerpujący i kompletny.

Przede wszystkim z opinii biegłych mgr inż. S. S. i mgr inż. S. K. wynika

w sposób jednoznaczny, że istniejąca przegroda powstała na skutek podwyższenia niwelety drogi utrudnia naturalny spływ wód opadowych jednak tylko z niewielkiej części działki nr [...] powodując jej częściowe podtapianie w okresach roztopów, deszczów długotrwałych i deszczów nawalnych. Najniższy teren działki nr [...], należącej do Skarżących, na odcinku przylegającym do podtapianego terenu działki nr [...] jest położony o 49 cm wyżej od maksymalnego poziomu zwierciadła wody zalegającej w bruździe. Biegli stwierdzili, że w wymienionym wyżej przypadku zmiana stanu wody na gruncie, spowodowana przez właściciela działki nr [...] nie powoduje szkodliwego wpływu na grunty działki nr [...].

Biegli wskazali też, że dokonana zmiana ukształtowania terenu działki nr [...] poprzez utwardzenie kruszywem drogi wewnętrznej na przedmiotowej działce nie spowodowała istotnej zmiany kierunków odpływu znajdującej się na tej działce wody opadowej. Na skutek wykonania tych robót nastąpiło przesunięcie linii wododziału

w kierunku granicy z działką nr [...] na trasę drogi. Część wód opadowych ze zlewni jaka zgodnie z ukształtowaną pierwotnie linią wododziału musiałaby przepłynąć

w kierunku działki nr [...] pozostaje na działce nr [...], spływając przez tę działkę

w kierunku rowka zlokalizowanego wzdłuż granicy z działką nr [...], a następnie spływa do odbiornika istniejącego wzdłuż drogi gminnej rowu melioracyjnego.

Powyższe działanie właściciela działki nr [...] powoduje zmniejszenie natężenia odpływu w kierunku działki nr [...] wody opadowej znajdującej się na działce nr [...].

W ocenie Sądu, wskazany materiał dowodowy w pełni potwierdza stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wyrażone w kontrolowanej decyzji, zgodnie z którym wykonanie na trasie naturalnej drogi powierzchniowego spływu wód opadowych ze zlewni sztucznej przegrody w formie podniesienia rzędnej niwelety drogi wewnętrznej, ingeruje w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych co doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie przedmiotowej działki nr ew. [...], jednak nie pociąga to za sobą szkody dla gruntów sąsiednich zwłaszcza działki nr [...] stanowiącej własność skarżących.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących uchybień w wykonaniu

i przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłych, co skutkuje brakiem wartości dowodowej tej opinii, Sąd stwierdza, że zarzuty te są niezasadne.

Sąd podziela stanowisko organu w zakresie braku zasadności kwestionowania opinii z powodu nie wykonania pomiarów geodezyjnych będących podstawą wniosków opinii, przez osoby z kwalifikacjami geodezyjnymi, Sąd nie dostrzegł także zasadności zarzutów kwestionujących ww. opinię biegłych z powodu jej sprzeczności, niekompletności., czy też faktu że opinia została wykonana przez osoby spoza listy biegłych Sądu Okręgowego w R..

Sąd z powodów wskazanych wyżej uznał dowód z opinii przeprowadzony

w niniejszej sprawie jako kompletny, logiczny, zawierający niezbędne dane na podstawie których dokonano wnioskowania i przez to w ocenie Sądu wiarygodny.

Natomiast w odniesieniu do zarzutu braku wyjaśnienia w sprawie wszystkich okoliczności, które wpłynęły na zakłócenie stosunków wodnych na działkach sąsiednich, Sąd uznając ten zarzut za niezasadny miał na względzie ugruntowane stanowisko orzecznicze w odniesieniu do zagadnienia zakresu postępowania

w przedmiocie stosunków wodnych. Zgodnie z tym stanowiskiem przepis art. 29 u.p.w. nie zobowiązuje organu orzekającego w sprawie do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie. Postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 29 u.p.w. ma wykazać jedynie zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, a nie badanie stanu wody na całym terenie obejmującym nieruchomość wnioskodawcy (vide wyrok WSA w Krakowie z dn. 25.04.2019r. sygn. akt II SA/Kr 165/19).

Powyższe uzasadnia zakwalifikowanie wskazanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 kpa w sposób określony w skardze jako niezasadnych.

Sąd nie dostrzegł także w ramach kontroli sądowej przeprowadzonej z urzędu, innych naruszeń, czy wadliwości kontrolowanej decyzji.

Mając powyższe na względzie uznając, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niezasadna Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.