Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1601/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1601/21

UZASADNIENIE

W dniu [...].10.2018 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. wpłynął wniosek W. W. z dnia [...].09.2018 r., o wszczęcie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - postępowania w sprawie usunięcia zagrażających zdrowiu i życiu nieprawidłowości polegających na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji z lokalu przy ul. [...]. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że w wyniku nieprawidłowości budowlanych w sąsiednich budynkach zatruciu ulegają członkowie jej rodziny (mieszkający w budynku nr [...]), u których ujawniono we krwi związki, które mogą powodować zakwaszenie organizmu. W związku z powyższym, strona wniosła żądanie sprawdzenia prawidłowości podłączeń do kominów budynku nr [...], a także dokonanie analizy poprawności pobudowania rzeczonego obiektu.

Strona wnioskująca wskazała na brak ogniomuru na budynku nr 5 oraz usytuowanie komina budynku nr [...] przy ogniomurze należącym do budynku nr [...]. Strona podniosła także sprawę daszku budynku nr [...] od strony ulicy, który zachodzi na budynek nr [...], a także ingerencję od strony ogrodu w obszar balkonu budynku nr [...]. W ocenie wnioskodawcy, ww. okoliczności mogą wskazywać na nieprawidłowe i niezgodne z projektem wykonanie budynku nr [...], a co za tym idzie na możliwość przenikania wyziewów od strony budynku nr [...].

Po wymianie pism PINB w Ś. wskazał, że nie przedłożono organowi I instancji żadnych dokumentów, ani dowodów potwierdzających zasadność złożonego podania. Strona wniosła o udostępnienie protokołu z kontroli przeprowadzonej w budynku nr [...] przy ul. [...], ustaleń pokontrolnych oraz o szczegółowe ustosunkowanie się PINB do pisma z dnia [...].12.2018 r. i przekazanych przy nim zdjęć.

W dniu [...].01.2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w Ś.. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, że obiekt nie stwarza zagrożenia życia i zdrowia, jest w odpowiednim stanie technicznym. Dokonano porównania stanu faktycznego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę stwierdzając, że: zmieniono układ ścian wewnętrznych na parterze i I piętrze; nie wykonano od strony budynku nr [...] jednego komina sześciokanałowego, w narożniku od strony ul. [...] wykonano odpowietrzenie instalacji kanalizacyjnej; nie wykonano komina trzykanałowego od strony budynku nr [...]; zamiast projektowanego komina trzykanałowego, wykonano komin ośmiokanałowy; nie wykonano projektowanego ogniomuru; zamiast tarasu głębokości 1,5 m wykonano taras o głębokości 1,7 m; zmieniono lokalizację schodów zewnętrznych od strony ogrodu; na tarasie zamiast ścian nośnych wykonano dwa słupy podpierające balkon; przed wejściem do budynku od ul. [...] wykonano nieprojektowane zadaszenie oparte na czterech słupach drewnianych; przed wejściem do budynku zabudowano podcień wejściowy, wysuwając ścianę zewnętrzną w kierunku ul. [...] o 1,25 m, przesunięto schody zewnętrzne; rozbudowano piwnicę o pomieszczenie pod schodami zewnętrznymi od strony ul. [...]. Obecny w czasie kontroli właściciel przedmiotowego budynku - J. B. oświadczył, że wszystkie opisane zmiany zostały wykonane podczas budowy, przed zgłoszeniem zakończenia budowy w Urzędzie M.. Ponadto, właściciel ww. budynku przedłożył protokoły z okresowych kontroli, projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę, decyzję o pozwoleniu na budowę oraz protokół oględzin obiektu budowlanego w celu stwierdzenia jego zdatności do użytkowania z dnia [...].04.1997 r.

W czasie kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego. Stwierdzono zmiany w stosunku do projektu budowlanego (objęte innym postępowaniem PINB dotyczącym istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego).

PINB w Ś. dołączył do akt kopię protokołu z kontroli budynku nr [...] przeprowadzonej w dniu [...].01.2018 r. Z protokołu wynika, że budynek przy ul. [...] w Ś. jest w odpowiednim stanie technicznym i nie występuje zagrożenie życia i zdrowia dla osób w nim przebywających. Z ww. protokołu wynika również, że w budynku nr [...] zmieniono ilość kanałów kominowych. W ścianie od strony budynku nr [...] wykonano komin z czterema kanałami wentylacyjnymi oraz od strony ul. [...] jeden kanał wentylacyjny.

W oparciu o powyższy materiał dowodowy PINB w Ś. w dniu [...].03.2019 r. wydał decyzję znak: [...], którą umorzył postępowanie wszczęte na wniosek W. W. w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] na ul. [...] w Ś. polegającego na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji do budynku nr [...].

K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., w związku z odwołaniem W. W. z dnia [...].03.2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji (decyzja z dnia [...].06.2019 r., znak: [...]). Ww. decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, na skutek skargi została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (wyrok z dnia [...].12.2019 r., sygn. akt II SA/Bd 686/19).

W związku z wyrokiem, PINB w Ś. w dniu [...].03.2020 r. przeprowadził ponowną kontrolę budynku przy ul. [...] w Ś. w celu uzupełnienia materiału dowodowego. W czasie czynności dokonano pomiarów przepływu powietrza w kratkach wentylacyjnych w piwnicy, na parterze i na I piętrze. Ponadto stwierdzono, że w ścianie pomiędzy budynkami nr [...] są dwa przewody wentylacyjne, jeden z łazienki na parterze, a drugi z pralni z poziomu piwnicy. W ścianie nie ma żadnych przewodów dymowych, czy spalinowych, kocioł gazowy podłączony jest do komina środkowego. W protokole z kontroli znalazła się również informacja o tym, że PSP Ś. dokonała pomiarów i nie stwierdziła zanieczyszczeń. Uczestniczący w kontroli Pan Bąk oświadczył, że w ciągu 14 dni przedłoży inwentaryzację budynku.

Ponadto, w dniu [...].03.2020 r. organ I instancji włączył do akt niniejszej sprawy pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Ś. z dnia [...].05.2016r., w którym poinformowano, że podczas interwencji w Ś. przy ul. [...] w dniach [...].01.2015 r., [...].10.2015 r., [...].11.2015 r., [...].02.2016 r. nie odnotowano zadymienia oraz stężeń zagrażających życiu lub zdrowiu mieszkańców. Pomiarów dokonano przy użyciu detektora (...) mierzącego zawartość tlenu, siarkowodoru, tlenku węgla oraz określającego stężenie wybuchowe. Do akt sprawy włączono także dokumentację fotograficzną z niezapowiedzianej kontroli z dnia [...].01.2016 r. w budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., podczas której udokumentowano zatykanie przewodów kominowych użytkowanych przez W. W..

W dniu [...].03.2020 r. J. B. przedłożył organowi I instancji inwentaryzację budowlaną budynku przy ul. [...] w Ś., opracowaną przez inż. J. G., posiadającego wymagane uprawnienia budowlane.

Pismem z dnia [...].03.2020 r. W. W. zwrócił się do PINB w Ś. o przeprowadzenie oględzin na okoliczność usytuowania i ilości podłączonych przewodów kominowych, umiejscowienia ogniomuru, celem wykazania, że kominy znajdują się w innej lokalizacji niż zatwierdzona w projekcie, a także celem wykazania, że nieprawidłowości te mogą mieć wpływ na przenikanie substancji szkodliwych do sąsiadującej nieruchomości przy ul. [...]. Wniesiono również o przeprowadzenie pomiarów w zakresie występowania szkodliwych immisji, a także zobowiązanie właściciela budynku nr [...] do sporządzenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych w zakresie ilości i sposobu użytkowania przewodów kominowych, umiejscowienia krat wentylacyjnych, stanu technicznego ogniomuru oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej w zakresie ilości ułożonych przewodów wentylacyjnych i kominowych przewodów dymowych oraz instalacji kominowej urządzenia grzewczego.

W odpowiedzi, organ I instancji pismem z dnia [...].04.2020 r. wyjaśnił, że w czasie pomiarów przeprowadzonych w dniu [...].03.2020 r. w budynku nr [...] nie stwierdzono żadnych zanieczyszczeń i szkodliwych substancji, zaś Pan Bąk przedłożył do PINB inwentaryzację budynku nr [...].

P. z dnia [...].05.2020 r. W. W. wniósł o dopuszczenie przeprowadzenia kolejnych dowodów, tj. eksperymentu polegającego na spalaniu ekogroszku w budynku nr [...], opinii biegłego z zakresu immisji oraz wykonaniu pomiarów stężenia gazu CO2 w budynku nr [...].

Postanowieniem z dnia [...].07.2020 r., znak: [...] PINB w Ś. odmówił uwzględnienia żądania dowodowego strony, jakie zostały zawarte w pismach z dnia [...].03.2020 r. oraz z dnia [...].05.2020 r.

P. z dnia [...].07.2020 r. pełnomocnik W. W. zwrócił się do PINB w Ś. o uzupełnienie informacji w zakresie rodzaju paliwa, jakim był kiedyś i jest obecnie ogrzewany budynek przy ul. [...] w Ś.. W dniu [...].07.2020 r. z aktami sprawy zapoznał się J. B.. Właściciel budynku nr [...] przedłożył również kopię umowy sprzedaży gazu ziemnego z dnia [...].05.2001 r. i oświadczył, że od tego czasu swój budynek ogrzewa gazem, a wcześniej ogrzewał go paliwem stałym (węglem).

W dniu [...].08.2020 r. przesłuchano W. W., pełnomocnika - J. L., adwokata M. I.-P. (odmowa odpowiedzi na pytania), J. B. oraz J. P..

W dniu [...].10.2020 do organu I instancji wpłynął wniosek pełnomocnika W. W. o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków J. L. oraz A. R., a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność zmian dokonanych w budynku nr [...].

W dniu [...].11.2020 r. do PINB wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika W. W., w którym poinformował, że podtrzymuje swoje dotychczasowe wnioski dowodowe oraz przekazał pismo Straży Pożarnej z dnia [...].09.2020r. dotyczące użytkowania dużego grilla na tarasie budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., a także dokumentację medyczną, o której w swoich zeznaniach wspominała Pani L. . Pełnomocnik wniósł również o zobowiązanie J. B. do przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku nr [...] zawierającej w swej treści ocenę stanu technicznego wraz z inwentaryzacją budynku nr [...] w zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi (...).

Postanowieniem z dnia [...].02.2021 r. PINB w Ś., nakazał J. B. przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku nr [...] zawierającą w swej treści:

1. ocenę stanu technicznego budynku nr [...] (branżę budowlaną) w zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi w tym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.),

2. ustalenia dotyczące rodzaju materiałów budowlanych, z których został wybudowany budynek nr [...],

3. czy występują nieprawidłowości w budynku nr [...], które oddziaływają na sąsiednią nieruchomość (budynek nr [...]),

4. czy przewody kominowe są szczelne,

5. sposób likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości,

w terminie do dnia [...].05.2021 r.

W dniu [...].03.2021 r. do akt sprawy włączono również kopię protokołu z kontroli budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś. z dnia [...].03.2021 r. wraz z protokołami z okresowych kontroli (z przeglądu 5-cio letniego budynku, kominiarskich, instalacji elektrycznej i gazowej). Z ww. protokołu kontroli przeprowadzonej przez PINB wynikało, że w dniu [...].03.2021 r. dokonano pomiarów zanieczyszczeń miernikiem gazów, miernik nie stwierdził zanieczyszczeń. Podczas przeprowadzonych oględzin pomieszczeń nie stwierdzono nieodpowiedniego stanu technicznego, nie stwierdzono również zagrożenia życia i zdrowia dla osób użytkujących budynek nr [...], zaś z protokołu kontroli kominiarskiej (w szczególności z jego załącznika) przeprowadzonej w dniu [...].03.2021 r. wynika, że przewody kominowe spalinowe w budynku nr [...] są drożne, szczelne i nadają się do dalszego użytkowania.

Następnie, w dniu [...].05.2021 r. J. B. przedłożył organowi I instancji ekspertyzę budowlaną dotyczącą budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., autorstwa inż. J. G. i mgr inż. M. K..

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, pismem z dnia [...].07.2021 r. (data wpływu do PINB [...].07.2021 r.), pełnomocnik W. W. poinformował organ I instancji, że podtrzymuje dotychczas złożone wnioski dowodowe, tj. o przesłuchanie A. R., dokonanie oględzin i eksperymentu, dokonanie dodatkowych pomiarów w zakresie występowania szkodliwych immisji z budynku nr [...], opinii biegłego, kontroli niewłaściwie użytkowanego grilla, pomiaru miernikiem C02 w budynku nr 7 oraz wykonanie ekspertyzy technicznej.

Po analizie ww. dokumentów, organ I instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji, a wykonanie zaleceń z kontroli kominiarskiej oraz zawartych w ekspertyzie budowlanej, pozwoli doprowadzić budynek nr [...] do właściwego stanu technicznego.

W oparciu o ww. materiał dowodowy PINB w Ś. w dniu [...].07.2021 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane, wydał decyzję znak: [...], którą nakazał J. B. wykonać roboty budowlane w budynku mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w Ś. w terminie do dnia [...] października 2021 roku obejmujące:

. wykonanie wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu WC na parterze oraz wyprowadzić nad dach przewód wentylacyjny,

. wykonanie nawiewników okiennych z uwagi na niewystarczającą wymianę powietrza przy stolarce zamkniętej i rozszczelnionej,

. montaż balustrady na schodach wewnętrznych (...).

Analizując zgromadzony materiał dowodowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. uznał za udowodniony fakt niewłaściwie działającej wentylacji w budynku nr [...]. Organ dał wiarę ustaleniom mistrza kominiarskiego B. P. oraz J. G. i M. K. wskazującym, że:

. wentylacja wywiewna w pomieszczeniu WC na parterze nie jest wyprowadzona nad dach (w przewodzie wentylacyjnym wykonano odpowietrzenie instalacji kanalizacyjnej) co stanowi naruszenie § 147 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...].04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowiącym, że wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu, przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu;

. niewystarczająca wymiana powietrza w pomieszczeniu kuchni wymaga zamontowania nawiewników, co stanowi naruszenie § 155 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowiącym, że w przypadku zastosowania w pomieszczeniach innego rodzaju wentylacji niż wentylacja mechaniczna nawiewna lub nawiewno-wywiewna, dopływ powietrza zewnętrznego, w ilości niezbędnej dla potrzeb wentylacyjnych, należy zapewnić przez urządzenia nawiewne umieszczane w oknach, drzwiach balkonowych lub w innych częściach przegród zewnętrznych;

. wymóg montażu barierek na schodach wewnętrznych, stanowi naruszenie § 296 pkt.1 ww. rozporządzenia, który stanowi, że schody wewnętrzne służące do pokonywania wysokości przekraczającej 0,5 metra powinny być zaopatrzone w balustrady lub inne zabezpieczenia od strony przestrzeni otwartej, powinny mieć zabezpieczenia przed upadkiem z wysokości.

Autorzy ekspertyzy technicznej stwierdzili, że lokalizacja budynku na granicy z działkami oddziałuje na nieruchomości sąsiednie. Wszelkie uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich wynikają ze zwykłego korzystania z nieruchomości i mieszczą się w granicach dopuszczonych przepisami. Ponadto ściany oddzielające segmenty budynków jednorodzinnych szeregowych, posiadają klasę odporności ogniowej co najmniej REI60 (§ 217 pkt. 2) - nie ma więc konieczności wykonania ich jako ścian oddzielenia pożarowego.

Odnosząc się do uwag zgłoszonych przez pełnomocnika W. W. w piśmie z dnia [...].07.2021 r. (data wpływu [...].07.2021 r.) organ I instancji wyjaśnił, że obowiązek nałożenia ekspertyzy został wykonany. Pomiar szkodliwych substancji również był wykonywany. W związku z powyższym, nie ma obowiązku nakazywania powtórnej opinii biegłego, dokonywania eksperymentu czy dokonywania dodatkowych pomiarów w kierunku występowania szkodliwych immisji. Zgromadzony materiał pozwala na wydanie decyzji, w związku z czym, nie ma konieczności przesłuchania świadka A. R.. Zgromadzony materiał nie wskazuje na niewłaściwe użytkowanie grilla. Wnioskodawca oraz jego pełnomocnicy nie przedstawili dowodów potwierdzających występowanie szkodliwych substancji (immisji).

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik W. W. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (m. in. art. 7, 77, 75, 78), poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, odmowę uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodów i nieprzesłuchanie świadków, a także pominiecie istotnych faktów. Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, tj. przesłuchanie świadka J. L. i świadka A. R.. Ponadto, pełnomocnik zwrócił się o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa m.in. na okoliczność, czy i w jakim stopniu dochodzi do możliwości przenikania substancji szkodliwych z budynku nr [...] do budynku nr [...] z uwagi na stwierdzone odstępstwa od projektu budowlanego oraz z uwagi na inne roboty budowlane (...).

K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].10.2021 r., [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania nakazanych obowiązków i w tym zakresie określił termin wykonania obowiązków: "do dnia [...].12.2021 r.", utrzymując w mocy pozostałą część zaskarżonej decyzji.

W ocenie organu odwoławczego, PINB w Ś. w sposób prawidłowy i zasadny zastosował w niniejszej sprawie przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, nakazując J. B. wykonanie określonych robót. Zastrzeżenia do stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś. dotyczą nieprawidłowego funkcjonowania instalacji wentylacji oraz braku balustrady schodów wewnętrznych. Budynek nr [...] został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].09.1985 r., znak: [...], przeniesionej na rzecz J. B., decyzją z dnia [...].04.1993r. i dopuszczony do użytkowania w dniu [...].04.1997 r.

[...], w dniu [...].10.2018 r. W. W., zgłosił do PINB w Ś., że do należącego do niego budynku nr [...] mogą przedostawać się szkodliwe substancję z budynku nr [...] (sąsiadujący budynek w zabudowie szeregowej). Powyższa okoliczność nie została potwierdzona w toku analizowanego postępowania. Zarówno pomiary PINB, jak i Państwowej Straży Pożarnej w Ś. nie wykazały przenikania szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...] należącego do Pana Walczaka. Wnioskujący (pomimo wezwań) nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdziłyby zgłaszany problem. Skarżący ograniczył się jedynie do składania wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie przez PINB lub właściciela budynku nr [...]. licznych dowodów, mających wykazać istnienie zgłaszanego przez Pana Walczaka i jego pełnomocników problemu.

Wobec powyższego, organ I instancji oprócz kilkukrotnego przeprowadzenia pomiarów zgłaszanych zanieczyszczeń, postanowieniem z dnia [...].02.2021 r. nałożył na właściciela budynku nr [...] obowiązek sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego ww. budynku. Ww. ekspertyza została przedłożona organowi I instancji w dniu [...].05.2021 r. Ponadto w dniu [...].03.2021 r. przeprowadzono, na zlecenie PINB, kontrolę przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych oraz podłączeń w budynkach nr [...] przy ul. [...] w Ś..

Z przeprowadzonej przez mistrza kominiarskiego inż. B. P. w dniu [...].03.2021r. kontroli kominiarskiej w budynku nr 5 i nr [...] wynikało, że wentylacja wywiewna w pomieszczeniu WC na parterze budynku nr [...] nie jest wyprowadzona nad dach budynku, zalecono jej wyprowadzenie nad dach, zaś w pomieszczeniu kuchni, z uwagi na niewystarczającą wymianę powietrza przy stolarce okiennej zamkniętej i rozszczelnionej, zalecono zamontowanie nawiewników okiennych. Natomiast w budynku nr [...] stwierdzono m. in., że przewody kominowe nr [...] i 13 są nieszczelne oraz, że wentylacje wywiewne nr [...] były zaślepione papierem toaletowym i folią. Z uwagi na nawiewanie wentylacji lub brak ciągu, zalecono wykonanie wentylacji nawiewnych we wszystkich pomieszczeniach, w których znajdują się wentylacje wywiewne lub zamontowanie nawiewników okiennych w stolarce okiennej i drzwiowej.

Z ekspertyzy budowlanej budynku nr [...], autorstwa inż. J. G. i mgr inż. M. K. wynikało, że stan techniczny rzeczonego budynku jest dobry. Autorzy ww. opracowania wymienili podobne zalecenia do wskazanych w protokole z kontroli kominiarskiej oraz wyjaśnili, że wszelkie uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich wynikają ze zwykłego korzystania z nieruchomości i mieszczą się w granicach dopuszczonych przepisami.

W związku z powyższym, PINB w Ś. zaskarżoną decyzją z dnia [...].07.2021 r. nakazał wykonanie określonych robót, w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji w pomieszczeniu WC na parterze budynku nr [...]. Powyższe wynika z § 147 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...].04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

PINB w Ś. uznał także, że z uwagi na niewystarczającą wymianę powietrza przy stolarce zamkniętej i rozszczelnionej konieczne jest zamontowanie nawiewników okiennych, co wynika z § 155 ust. 3 ww. rozporządzenia.

Ponadto, zaskarżoną decyzją nakazano montaż balustrady na schodach wewnętrznych w budynku nr [...], co wynika z § 296 ust. 1 rozporządzenia.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w Ś. w zakresie nałożenia na J. B. wskazanych w decyzji obowiązków, jednakże z uwagi na upływ wyznaczonego przez organ I instancji terminu ich wykonania, w toku postępowania odwoławczego, K-P WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych obowiązków, wskazując nowy termin, tj. do dnia [...].12.2021 r., zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu W. W., organ II instancji wyjaśnił, że PINB w Ś. na przestrzeni ostatnich lat wykonał kilka kontroli budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś., m. in. w sprawie możliwości przenikania szkodliwych substancji z ww. budynku do budynku nr [...] będącego własnością Pana Walczaka. W czasie ww. czynności kontrolnych dokonywano pomiarów zanieczyszczeń, jednakże żadna z ww. kontroli nie potwierdziła zgłaszanego przez mieszkańców budynku nr [...] faktu przenikania szkodliwych substancji z sąsiedniego budynku nr [...]. Również wnioskodawca, pomimo wezwań, nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego zgłaszany przez niego problem. W związku z powyższym należało uznać, że nie dochodzi do przenikania szkodliwych substancji z budynku nr [...] do będącego własnością Pana Walczaka budynku nr [...]. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, m. in. ekspertyza budowlana autorstwa inż. J. G. i mgr inż. M. K., a także protokoły z kontroli kominiarskich i protokoły z kontroli PINB w sposób wystarczający odzwierciedlają stan faktyczny w sprawie i są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia. W sprawie zostali przesłuchani świadkowie, w tym J. L. i W. W., którzy nie przedłożyli żadnych dowodów potwierdzających w sposób niebudzący wątpliwości, że zachodzi przenikanie szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...]. Pan Walczak i jego pełnomocnicy ograniczyli się tylko do składania licznych wniosków o przeprowadzenie przez PINB w Ś. lub właściciela budynku nr [...] oczekiwanych przez nich badań i ekspertyz, podczas gdy również i ww. osoby mogły dostarczyć do PINB w Ś. materiał dowodowy, czego nie uczyniły. W myśl art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy nadzoru budowlanego mogą nie uwzględnić żądania dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli jego przedmiotem jest okoliczność już stwierdzona innymi dowodami.

Kwestie sposobu wybudowania budynku nr 5 i odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego są przedmiotem innego postępowania prowadzonego przez PINB w Ś., a mianowicie w zakresie budowy budynku nr [...], w sposób niezgodny z zatwierdzonym decyzją pozwoleniu na budowę, projektem budowlanym.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również, że nie wyjaśnia, dlaczego grill gazowy znajdujący się na balkonie budynku nr [...] jest nieprawidłowo użytkowany, a opary spalonego gazu rozprzestrzeniają się w stronę okien budynku nr [...]. Odnosząc się do powyższego zarzutu organ odwoławczy wyjaśnił, że ruchomy grill nie jest obiektem budowlanym, ani budowlą i w związku z powyższym nie podlega regulacjom prawa budowlanego.

W uzasadnieniu wniesionego odwołania wskazano także na problem odgłosów dobiegających z sąsiedniego budynku nr [...], które w ocenie autora odwołania stanowią poważną niedogodność. Odnosząc się do powyższego wyjaśniono, że w ekspertyzie budowlanej budynku nr [...] z maja 2021 r., autorstwa inż. J. G. i mgr inż. M. K. wskazano, iż wszelkie uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich wynikają ze zwykłego korzystania z nieruchomości i mieszczą się w granicach dopuszczonych przepisami.

W związku z powyższym organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia odgłosów z eksploatacji budynku nr [...] dobiegających do budynku sąsiedniego (nr [...]) pozostaje poza dyspozycją art. 66 Prawa budowlanego, który dotyczy złego stanu technicznego obiektu i nie jest zagrożeniem dla życia i zdrowia ludzi. [...], właściciel budynku nr [...] może dochodzić swoich praw (jeżeli uważa, że zostały naruszone) w postępowaniu cywilnym, w związku z art. 144 Kodeksu cywilnego.

W skardze do Sądu W. W. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego według norm przepisanych, zarzucając:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowalne poprzez jego niezastosowanie do szeregu wad i nieprawidłowości rzutujących na niewłaściwy stan techniczny budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Ś. i ograniczenie się wyłącznie do zaleceń sporządzonej przez projektantów J. G. i M. K. ekspertyzy technicznej pozostającej co do zakresu i poczynionych ustaleń w sprzeczności z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] grudnia 2019r. (sygn. akt II SA/Bd 686/19) oraz do uwag zawartych w protokole kominiarskim z dnia [...] marca 2021 r. sporządzonym przez mistrza kominiarskiego B. P.,

2. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowalne poprzez jego niezastosowanie do szeregu wad i nieprawidłowości rzutujących na niewłaściwy stan techniczny budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Ś., co stoi wprost w sprzeczności z wszechstronnym oraz dogłębnym rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy,

3. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i nałożenie na stronę obowiązku wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w Ś. w terminie do dnia [...] października 2021 r. (zgodnie z decyzją K-PWINB w B. do dnia [...] grudnia 2021 r.) obejmujących wyłącznie: wykonanie wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu WC na parterze oraz wyprowadzić nad dach przewód wentylacyjny; wykonanie nawiewników okiennych z uwagi na niewystarczającą wymianę powietrza przy stolarce zamkniętej i rozszczelnionej; montaż balustrady na schodach wewnętrznych, w sytuacji gdy pozostało do wyjaśnienia jeszcze wiele kwestii, pośród których pierwszorzędną jest kwestia wybudowania, w tym sposobu wybudowania ściany budynku nr [...] od strony budynku nr [...], czy też kwestia kominów w przedmiotowym budynku z uwagi na ich brak bądź niewłaściwe wykonanie, kwestia przekroczenia granicy działki [...] przez budynek nr 5 i usytuowanie częściowe budynku na działce [...] w kontekście wpływu tych nieprawidłowości na możliwe przedostawanie się szkodliwych substancji do budynku nr [...]. W tym stanie rzeczy nałożony obowiązek wykonania wskazanych prac budowlanych w omówionym zakresie jest co najmniej przedwczesny i winien zostać nakazany w sytuacji, gdy organ przeprowadzi dogłębne i szczegółowe postępowanie w niniejszej sprawie i poczyni ustalenia we wszelkich, wskazywanych jako konkretne nieprawidłowości (odstępstwa) kwestiach potwierdzających nieodpowiedni stan techniczny budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Ś., mogący skutkować przedostawaniem się szkodliwych substancji do budynku nr [...] z budynku nr [...].

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.:

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia kwestii czy i w jakim stopniu dochodzi do możliwości przenikania substancji szkodliwych z budynku nr [...] do budynku nr [...], z uwagi na zaistnienie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie budynku nr 5 oraz z uwagi na inne roboty budowlane; wpływu niewykonania od strony budynku nr [...] komina sześciokanałowego, a z kolei wewnątrz budynku nr [...], wykonania komina ośmiokanałowego (sposób jego użytkowania) na możliwość przenikania substancji szkodliwych do nieruchomości sąsiednich; wpływu kwestii konstrukcji budynku nr [...] (kwestia ściany od strony budynku nr [...], ławy fundamentowej od strony budynku nr [...]), ingerencji w konstrukcję budynku nr [...], wadliwej budowy budynku nr [...], ingerencji do których doszło już po wybudowaniu budynku nr [...] (zmiana ilości i sposobu użytkowania poszczególnych pomieszczeń) w kontekście wpływu tychże zmian/nieprawidłowości na możliwość przedostawania się szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...] a zlecenie przedłożenia przez stronę ekspertyzy technicznej wyłącznie w zakresie wskazanym w treści postanowienia z dnia [...] lutego 2021 r., nie czyniącym zadość rozpoznaniu istoty sprawy,

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pomimo składanych w tym zakresie przez stronę wniosków a dotyczących wprost kwestii czy stwierdzone nieprawidłowości/odstępstwa tj. niewykonanie od strony budynku nr [...] komina sześciokanałowego, a od strony budynku nr [...] komina trzykanałowego (tj. konstrukcja i ilość przewodów kominowych), a z kolei wewnątrz budynku nr [...] wykonanie komina ośmiokanałowego (sposób jego użytkowania) może wpływać na przenikanie substancji szkodliwych do nieruchomości sąsiednich,

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a przez to istoty sprawy pomimo składanych w tym zakresie wniosków a dotyczących wprost kwestii konstrukcji budynku nr [...] (kwestia ściany od strony budynku nr [...], wyburzenie ściany wewnątrz budynku nr [...]), istniejących odstępstw i ich charakteru w budynku nr [...], ingerencji w konstrukcję budynku nr [...], wadliwej budowy budynku nr [...], ingerencji do których doszło już po wybudowaniu budynku nr [...] (zmiana ilości i sposobu użytkowania poszczególnych pomieszczeń) w kontekście wpływu tychże zmian/nieprawidłowości/odstępstw na możliwość przedostawania się szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...],

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przez to istoty sprawy w zakresie ustalonych nieprawidłowości/odstępstw tj. zmiany wymiarów tarasu; zmiany lokalizacji schodów prowadzących na taras; wykonania słupów podpierających płytę tarasową na parterze i I piętrze; wysunięcie ściany zewnętrznej w kierunku ul. [...]; wykonania zadaszenia przed głównym wejściem do budynku podpartego na słupach drewnianych; wykonania dodatkowego pomieszczenia gospodarczego w piwnicy, pod płytą spocznikową schodów wejściowych; odwrócenie układu schodów z piwnicy na parter i z parteru na piętro; połączenie funkcjonalne i konstrukcyjne pomieszczeń piwnicznych 01.1, pierwotnie zaprojektowano tu garaż i pomieszczenie gospodarcze; połączenie funkcjonalne i konstrukcyjne pomieszczeń na parterze 1.3, pierwotnie zaprojektowano tu osobne pomieszczenia kuchni, aneksu jadalnego i pokoi; wykonanie stropu nad piwnicą na jednym poziomie oraz wykonanie dodatkowych podciągów żelbetowych w stropie nad parterem i piętrem w kontekście wpływu tychże zmian/nieprawidłowości/odstępstw na możliwość przedostawania się szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...],

. poprzez niezweryfikowowanie zgodnie z wnioskiem odwołującego się

czy dochodzi do przenikania substancji szkodliwych z budynku nr [...] do

budynku nr [...] przy użyciu pomiarów dokonanych przez

wyspecjalizowanych pracowników oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu immisji a oparcie się wyłącznie na własnych pomiarach,

. poprzez niewyjaśnienie przez organ w decyzji zgodnie z wnioskiem

skarżącego (nie podjęcie nawet próby w tym zakresie) w jakim stopniu

dochodzi do możliwości przenikania substancji szkodliwych z budynku

nr [...] do budynku nr [...] z uwagi na zaistniałe odstępstwa od

zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie budynku nr [...] oraz

z uwagi na inne roboty budowlane, warto podnieść, iż decyzja

Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu

budowlanego przy budowie budynku nr [...] została uchylona przez

K.-P. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego z uwagi na szereg jeszcze kwestii pozostałych do wyjaśnienia w tym

zakresie, stąd decyzja organu II instancji w niniejszej sprawie jawi się w tym stanie rzeczy jako przedwczesna,

. poprzez nie zweryfikowowanie i niewyjaśnienie przez organ w decyzji zgodnie z wnioskiem odwołującego się, jakie nieprawidłowości występują w użytkowaniu budynku nr [...], podłączeniu urządzeń pod kątem możliwego przenikania szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...],

. poprzez niezweryfikowowanie i niewyjaśnienie przez organ w decyzji zgodnie z wnioskiem odwołującego się, do jakich zmian doszło w użytkowaniu budynku od zakończenia budowy do chwili obecnej, które mogą powodować szkodliwe oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią,

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rezultatu skutecznego zakwestionowania opinii geodety Lewandowskiego na opinię biegłego Anklewicza w kontekście jej analizy i znaczenia i przydatności dla przedmiotowej sprawy,

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia usytuowania budynku nr [...] położonego przy ulicy [...] w Ś. tj. zlecenia prac geodezyjnych pomimo uznawania pierwotnie ważkości tego zagadnienia dla rozstrzygnięcia istoty przedmiotowego postępowania (pismo organu z dnia [...] sierpnia 2020 r.) i posiadania wiedzy o skutecznym zakwestionowaniu opinii geodety Lewandowskiego,

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia kwestii i uwag podnoszonych przez stronę w pismach załączonych do akt niniejszego postępowania z dnia [...] kwietnia 2021 r., [...] kwietnia 2021 r., [...] kwietnia 2021 r., [...] kwietnia 2021 r.,

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia kwestii i uwag podnoszonych przez stronę w trakcie zapoznania z aktami w dniu [...] lutego 2019r. (protokół z dnia [...] lutego 2019 r.),

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia kwestii i uwag podnoszonych przez stronę w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r.,

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia kwestii ile powinno być prawidłowo przewodów kominowych w budynku nr 5 i o jakich wymiarach, a posiłkowanie się przez organ przy wydaniu decyzji w zakresie kwestii sposobu wybudowania i ewentualnych nieprawidłowości co do kominów, protokołem mistrza kominiarskiego B. P., który zauważa w kwestii nieprawidłowości w tym zakresie jedynie kwestię wadliwej wentylacji i konieczność zamontowania nawiewników.

. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia kwestii i uwag podnoszonych przez stronę w zakresie nieprawidłowo funkcjonującego grilla.

Skarżący zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych autorów ekspertyzy polegający na przyjęciu, iż:

. w przedmiotowej sprawie wszelkie uciążliwości dla budynku nr [...] wynikają ze zwykłego korzystania z nieruchomości i mieszczą się w granicach dopuszczonych prawem w sytuacji, gdy jednocześnie autorzy nie odnoszą się w ogóle do możliwego wpływu m. in. braku wybudowania kominów i postawienia komina ośmiokanałowego, braku ogniomuru, zmian w balkonie, istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu itd. na przedostawanie się szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...],

. w oparciu o ogólnobudowlany przegląd 5-cio letni stanu technicznego niniejszego budynku, iż w budynku nr [...] wszystko jest w porządku w sytuacji gdy brak jest w nim odpowiedzi na szczegółowe kwestie istotne z punktu widzenia istoty przedmiotowego postępowania a wskazywane przez skarżącego i co najistotniejsze przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy,

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.:

1. przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., 78 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. poprzez odmówienie uwzględnienia żądania dowodowego strony dotyczącego dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z badania przez wyspecjalizowanych pracowników organu nadzoru budowlanego pomiarów w zakresie występowania szkodliwych immisji z nieruchomości położonej przy ul. [...] nr [...] do budynku nr [...]; dowodu z opinii biegłego z zakresu immisji na okoliczność przenikania szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...] immisji; dowodu z ekspertyzy technicznej ale na okoliczność ustalenia usytuowania i ilości przewodów kominowych, umiejscowienia ogniomuru, kwestii domurowania komina do ogniomuru budynku nr [...], daszku budynku nr [...] zachodzącego na budynek nr [...], ingerencji w obszar balkonu budynku nr [...] w kontekście wpływu tychże na możliwość przedostawania się szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...]; dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na identyczne do powyższych okoliczności oraz innych dowodów wskazanych w pismach strony, a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia istoty sprawy,

2. przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., 78 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. poprzez odmówienie uwzględnienia żądania dowodowego strony dotyczącego dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z uzupełniającego przesłuchania w charakterze świadka J. L. na okoliczności dotyczące istoty niniejszego postępowania tj. nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Ś. (polegającego na niebezpieczeństwie przedostawania się szkodliwych substancji),

3. przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., 78 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie A. R. pomimo istnienia ku temu podstaw faktycznych tj. posiadaniu przez świadka wiedzy istotnej dla rozstrzygnięcia istoty sprawy, co znalazło już potwierdzenie w treści pisma, które przedłożyła ona do organu (pismo z dnia [...] sierpnia 2020 r.),

4. przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., 78 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ istotnych faktów wynikających z zeznań złożonych przez świadka J. L., W. W. w dniu [...] sierpnia 2020 r. ( w tym zeznań pisemnych W. W.) i dokonanie w tym zakresie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

5. przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., 78 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ istotnych faktów wynikających z zeznań złożonych przez świadka J. B. w dniu [...] sierpnia 2020 r. co do dokonanych zmian w budynku nr 5 i ich wpływu na stan techniczny budynku i dokonanie w tym zakresie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

6. przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., 78 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ istotnych faktów wynikających z przedłożonej przez stronę dokumentacji fotograficznej i dokonanie w tym zakresie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

7. przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a., 78 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ istotnych faktów wynikających z przedłożonej przez stronę dokumentacji medycznej oraz opinii Straży Pożarnej w sprawie użytkowania grilla i dokonanie w tym zakresie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

8. przepisu art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustalenie, iż nałożony obowiązek wykonania robót budowlanych dotyczyć ma tylko kwestii wentylacji, nawiewników, czy montażu balustrad w sytuacji gdy inne ważkie kwestie nie zostały wyjaśnione a mają pierwszorzędne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] w kontekście możliwości przedostawania szkodliwych substancji do budynku nr [...] (m.in. przewody kominowe, ściana miedzy budynkami).

Ponadto, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego tj. z uwagi na zakres zleconej ekspertyzy technicznej oraz brak odpowiedzi przez nią na pierwszoplanowe zagadnienia niniejszego postępowania, jak również z uwagi na stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...] grudnia 2019 r. (sygn. akt II SA/Bd 686/19) tj. o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność czy i w jakim stopniu dochodzi do możliwości przenikania substancji szkodliwych z budynku nr [...] do budynku nr [...] z uwagi na zaistniałe odstępstwa od projektu budowlanego oraz z uwagi na inne roboty budowlane; wpływu niewykonania od strony budynku nr [...] komina sześciokanałowego, a z kolei wewnątrz budynku nr [...] wykonania komina ośmiokanałowego (sposób jego użytkowania) na możliwość przenikania substancji szkodliwych do nieruchomości sąsiednich; wpływu konstrukcji budynku nr [...] (m. in. kwestia ściany od strony budynku nr [...]), ingerencji w konstrukcję budynku nr [...], wadliwej budowy budynku nr [...], ingerencji do których doszło już po wybudowaniu budynku nr [...] (zmiana ilości i sposobu użytkowania poszczególnych pomieszczeń), odstępstw budynku nr 5 i ich charakteru w kontekście wpływu tychże zmian/nieprawidłowości/odstępstw na możliwość przedostawania się szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...].

Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego tj. przesłuchanie świadka J. L. na okoliczności dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Ś. mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi (polegającego na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji oraz świadka A. R. na okoliczności dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Ś. mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, polegającego na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji.

Przedmiotowe uzupełniające postępowanie dowodowe w ocenie skarżącego jawi się jako niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości powstałych w przedmiotowym postępowaniu i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek utrzymać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Ten ostatni stanowi, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Jeżeli zostanie stwierdzone, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym oraz może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia, to na właściwym organie spoczywa obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie - art. 66 Prawa budowlanego.

Podstawę materialnoprawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo /pkt 1/, jest w nieodpowiednim stanie technicznym /pkt 3/ - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Organ nadzoru budowlanego wydając decyzję na podstawie art. 66 Pr.bud. i wyznaczając termin wykonania obowiązku powinien brać pod uwagę cel, któremu ten przepis służy. Zadaniem przepisu art. 66 Pr.bud. jest utrzymanie obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym.

Skarżący wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - postępowania w sprawie usunięcia zagrażających zdrowiu i życiu nieprawidłowości polegających na prawdopodobieństwie przedostawania się szkodliwych substancji z lokalu przy ul. [...].

Postępowanie dowodowe opierało się na przeprowadzeniu badań w odniesieniu do przedostawania się szkodliwych substancji z lokalu przy ul. [...] do lokalu nr 7 i stanu technicznego obiektu.

W wyniku kontroli w dniu [...].01.2019 r. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w Ś. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. stwierdził, że budynek jest w odpowiednim stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia, co zostało poparte dowodami.

Także wyniki wcześniejszej kontroli przeprowadzonej w dniu [...].01.2018 r. potwierdziły, że budynek przy ul. [...] w Ś. jest w odpowiednim stanie technicznym i nie występuje zagrożenie życia i zdrowia dla osób w nim przebywających.

Po wyroku z dnia [...].12.2019 r., sygn. akt II SA/Bd 686/19 PINB w Ś., w dniu [...].03.2020 r. kolejny raz przeprowadził kontrolę budynku przy ul. [...] w celu uzupełnienia materiału dowodowego. W czasie czynności stwierdzono, że w ścianie pomiędzy budynkami nr [...] są dwa przewody wentylacyjne, jeden z łazienki na parterze, a drugi z pralni z poziomu piwnicy. Dokonano pomiarów przepływu powietrza w kratkach wentylacyjnych w piwnicy, na parterze i na I piętrze. W ścianie nie ma żadnych przewodów dymowych, czy spalinowych, kocioł gazowy podłączony jest do komina środkowego. W protokole z kontroli znalazła się również informacja o tym, że PSP Ś. dokonała pomiarów i nie stwierdziła zanieczyszczeń.

Wyniki interwencji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w przy ul. [...] w dniach [...].01.2015 r., [...].10.2015 r., [...].11.2015 r., [...].02.2016 r. potwierdzają, że nie odnotowano zadymienia oraz stężeń zagrażających życiu lub zdrowiu mieszkańców. Pomiarów dokonano przy użyciu detektora mierzącego zawartość tlenu, siarkowodoru, tlenku węgla oraz określającego stężenia wybuchowe.

Z protokołu kontroli przeprowadzonej przez PINB w budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś. z dnia [...].03.2021 r. wynikało, że dokonano pomiarów zanieczyszczeń miernikiem gazów. Miernik nie stwierdził zanieczyszczeń. Podczas przeprowadzonych oględzin pomieszczeń nie stwierdzono nieodpowiedniego stanu technicznego, nie stwierdzono również zagrożenia życia i zdrowia dla osób użytkujących budynek nr [...]. Z protokołu kontroli kominiarskiej przeprowadzonej w dniu [...].03.2021 r. wynika, że przewody kominowe spalinowe w budynku nr [...] są drożne, szczelne i nadają się do dalszego użytkowania. Nie stwierdzają nieprawidłowości protokoły z okresowych kontroli (z przeglądu 5-cio letniego budynku, kominiarskich, instalacji elektrycznej i gazowej).

W wyniku przeprowadzenia wielu kontroli budynku nr [...] przy ul. [...] w Ś. w sprawie możliwości przenikania szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...] będącego własnością skarżącego, które nie potwierdziły zgłaszanego przez mieszkańców budynku nr [...] przenikania szkodliwych substancji z sąsiedniego budynku nr [...], słusznie organy ustaliły, że nie ma podstaw do uznania, że wystąpił zgłaszany przez skarżącego problem przenikania szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...]. W czasie czynności kontrolnych dokonywano stosownych pomiarów zanieczyszczeń odpowiednimi miernikami i żadna z kontroli nie potwierdziła zagrożeń wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy. Również wnioskodawca, pomimo wezwań, nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego zgłaszany przez niego problem. Konkluzja zatem, że nie dochodzi do przenikania szkodliwych substancji z budynku nr [...] do będącego własnością Pana Walczaka budynku nr [...], ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, przez co nie ma charakteru dowolnego. Zebrany w sprawie materiał, m. in. ekspertyza budowlana autorstwa inż. J. G. i mgr inż. M. K., a także protokoły z kontroli kominiarskich i protokoły z kontroli PINB w sposób wystarczający odzwierciedlają stan faktyczny w sprawie i są wystarczające do wyprowadzenia jako uzasadnionych wniosków jakie przedstawiły organy. Ponadto, w sprawie zostali przesłuchani świadkowie, w tym J. L. i W. W., którzy nie przedłożyli żadnych dowodów potwierdzających w sposób niebudzący wątpliwości, że zachodzi przenikanie szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...].

Decyzją z dnia [...].07.2021 r. organ I instancji nakazał wykonanie określonych robót, w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji w pomieszczeniu WC na parterze budynku nr [...]. Taki nakaz wynika z konieczności stosowania § 147 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...].04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowiącego, iż wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu, przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu.

PINB w Ś. uznał także, że z uwagi na niewystarczającą wymianę powietrza przy stolarce zamkniętej i rozszczelnionej, konieczne jest zamontowanie nawiewników okiennych, co z kolei wynika z § 155 ust. 3 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku zastosowania w pomieszczeniach innego rodzaju wentylacji niż wentylacja mechaniczna nawiewna lub nawiewno-wywiewna, dopływ powietrza zewnętrznego, w ilości niezbędnej dla potrzeb wentylacyjnych, należy zapewnić przez urządzenia nawiewne umieszczane w oknach, drzwiach balkonowych lub w innych częściach przegród zewnętrznych.

Z uwagi na upływ wyznaczonego przez organ I instancji terminu wykonania nakazanych czynności, zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych obowiązków, wskazując nowy termin, tj. do dnia [...].12.2021 r.

Sprawy natomiast dotyczące sposobu wybudowania budynku nr 5 i odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, są przedmiotem innego postępowania prowadzonego przez PINB w Ś., a mianowicie w zakresie budowy budynku nr [...], w sposób niezgodny z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, projektem budowlanym.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty co do zakresu i poczynionych ustaleń jako sprzecznych z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] grudnia 2019 r. (sygn. akt II SA/Bd 686/19) oraz do uwag zawartych w protokole kominiarskim z dnia [...] marca 2021 r., sporządzonym przez mistrza kominiarskiego B. P..

Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było ustalenie czy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu, a w okolicznościach tej sprawy, czy faktycznie dochodzi do przedostawania się dymu lub innych szkodliwych dla zdrowia i życia substancji oraz oddziaływań na sąsiedni budynek mieszkalny i zamieszkujących w nim ludzi. Jeśli organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie stwierdził wystąpienia takich okoliczności to trudno uznać, że miałby badać okoliczności, które nie wystąpiły a w tym kierunku idzie interpretacja skarżącego w odniesieniu do cytowanego wyroku. Sąd w poprzednim wyroku stwierdził, że o ile dochodzi do przedostawania się dymu lub innych szkodliwych dla zdrowia i życia to należy zbadać przyczyny tego stanu. Przyczyny takie mogą mieć źródło zarówno w wadliwej budowie, konstrukcji, zastosowanych rozwiązaniach technicznych i materiałach, lecz w okolicznościach sprawy nie stwierdzono, że dochodzi do przedostawania się dymu lub innych szkodliwych dla zdrowia i życia oraz oddziaływań na sąsiedni budynek mieszkalny i zamieszkujących w nim ludzi.

Nakazane wykonanie wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu WC na parterze oraz wyprowadzenie nad dach przewodu wentylacyjnego; wykonanie nawiewników okiennych z uwagi na niewystarczającą wymianę powietrza przy stolarce zamkniętej i rozszczelnionej nie wiąże się z zagrażającym zdrowiu i życiu odziaływaniem, ale dbałością o dostosowanie kwestii wentylacyjnych do stanu zgodnego z prawem, zatem nie można stwierdzić, że jest niewystarczające tylko z tego powodu, że nie spełnia oczekiwań skarżącego co do zakresu postępowania dowodowego. Nałożony obowiązek jest adekwatny do stwierdzonej nieprawidłowości .

Zarzuty dotyczące wybudowania, w tym sposobu wybudowania ściany budynku nr [...] od strony budynku nr [...], czy też kwestia kominów w przedmiotowym budynku z uwagi na ich brak bądź niewłaściwe wykonanie, kwestia przekroczenia granicy działki [...] przez budynek nr 5 i usytuowanie częściowe budynku na działce [...], niepodjęcie czy podjęcie innych robót dotyczących kwestii konstrukcji budynku nr [...] (kwestia ściany od strony budynku nr [...], wyburzenie ściany wewnątrz budynku nr [...]), istniejących odstępstw i ich charakteru w budynku nr [...], ingerencji w konstrukcję budynku nr [...], wadliwej budowy budynku nr [...], ingerencji do których doszło już po wybudowaniu budynku nr [...] (zmiana ilości i sposobu użytkowania poszczególnych pomieszczeń), zmiany wymiarów tarasu; zmiany lokalizacji schodów prowadzących na taras; wykonania słupów podpierających płytę tarasową na parterze i I piętrze; wysunięcie ściany zewnętrznej w kierunku ul. [...]; wykonania zadaszenia przed głównym wejściem do budynku podpartego na słupach drewnianych; wykonania dodatkowego pomieszczenia gospodarczego w piwnicy, pod płytą spocznikową schodów wejściowych; odwrócenie układu schodów z piwnicy na parter i z parteru na piętro; połączenie funkcjonalne i konstrukcyjne pomieszczeń piwnicznych 01.1, pierwotnie zaprojektowano tu garaż i pomieszczenie gospodarcze; połączenie funkcjonalne i konstrukcyjne pomieszczeń na parterze 1.3, pierwotnie zaprojektowano tu osobne pomieszczenia kuchni, aneksu jadalnego i pokoi; wykonanie stropu nad piwnicą na jednym poziomie oraz wykonanie dodatkowych podciągów żelbetowych w stropie nad parterem i piętrem, niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia usytuowania budynku nr [...] położonego przy ulicy [...] w Ś. tj. zlecenia prac geodezyjnych, usytuowania i ilości przewodów kominowych, umiejscowienia ogniomuru, kwestii domurowania komina do ogniomuru budynku nr [...], daszku budynku nr [...] zachodzącego na budynek nr [...], ingerencji w obszar balkonu budynku nr [...] w kontekście wpływu tych nieprawidłowości na możliwe przedostawanie się szkodliwych substancji do budynku nr [...] nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie ma kontekstu o którym mowa w skardze, skoro nie stwierdzono przedostawania się szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...], a ponadto sprawa odstępstw od pozwolenia na budowę, jak powyżej wskazano, jest przedmiotem odrębnego postępowania.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu immisji na okoliczność przenikania szkodliwych substancji z budynku nr [...] do budynku nr [...], gdyż wielokrotne kontrole i badania właściwymi urządzeniami nie potwierdziły istnienia szkodliwych substancji, które miałyby przenikać do lokalu nr [...]. Skoro nie stwierdzono przenikania szkodliwych substancji, nie zasługuje na uwzględnienie również wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na identyczne do powyższych okoliczności w odniesieniu do wadliwości obiektu. Nie ma też podstaw do snucia wywodów na okoliczność hipotetycznych nieprawidłowości mogących być ewentualnym powodem przenikania szkodliwych substancji .

Trudno uznać za uzasadniony zarzut braku dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z uzupełniającego przesłuchania w charakterze świadka J. L. na okoliczność nieodpowiedniego stanu technicznego budynku nr [...] położonego przy ul. [...] w Ś.. Są to okoliczności, które mogą być ocenione wyłącznie przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, a są nimi pracownicy organu, odpowiednie służby i specjaliści z zakresu szczególnych, wąskich specjalności, a ponadto niektóre z nieprawidłowości mogą być wiarygodnie wykazane wyłącznie przez badanie właściwymi urządzeniami.

Nie ma też podstaw do badania dokumentacji medycznej. Nie jest to dowód, który miałby potwierdzać wystąpienie okoliczności stanowiących przesłanki wynikające z naruszenia art. 66 ustawy, skoro nie stwierdzono negatywnego oddziaływania obiektu. Także opinia Straży Pożarnej w sprawie użytkowania grilla nie pozostaje w związku z przesłankami wynikającymi z zacytowanego przepisu. Jak słusznie wskazał organ, grill nie jest obiektem budowalnym.

W ocenie Sądu, w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu nie stwierdzono, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym oraz, że może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia, zatem zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. W odniesieniu natomiast do właściwego działania instalacji wentylacyjnej, podjęto stosowne zalecenia.

Organ nadzoru budowlanego dokonał właściwego ustalenia stanu faktycznego, a stanowisko skarżącego było gołosłowne, nie poparte jakimkolwiek dowodem skutecznie kwestionującym wyniki ustaleń i oceny dokonanej przez organ.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Po myśli art. 8 § 1 k.p.a. organy zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Zgodnie z art. 77 § 1 organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić następnie, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że organy sprostały tym obowiązkom.

Jak wskazał Sąd w poprzednim wyroku, nie jest prawnie uzasadnione oczekiwanie tego, że wobec wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego rolą i obowiązkiem organu administracji publicznej jest prowadzenie wszelkich możliwych czynności i działań dla wyjaśnienia jedynie przypuszczeń co do przyczyn stwierdzonego przez skarżącego zadymienia jego domu mieszkalnego, powodowanego przez nieprawidłowości sąsiednich budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Organ administracji jest zobligowany poszukiwać zgodnie z przepisami dowodów w zakresie niezbędnym dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, niezbędnego dla jej rozstrzygnięcia co do istoty. Nie jest jego zadaniem rozwiewanie wątpliwości skarżącego w zakresie zwykłych immisji. Nadto strona postępowania administracyjnego, wnioskując o podjęcie przez organ nadzoru budowlanego szeregu działań winna również czynnie przyczynić się do wyjaśnienia zgłaszanych zarzutów np. poprzez przedkładanie dowodów, a nie tylko ponawianie żądań i polemikę z materiałem dowodowym.

Organ wypełnił zalecenia wynikające z poprzedniego wyroku.

Stwierdzone nieprawidłowości odnoszące się do wentylacji nie powodowały zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi.

Z podanych powyżej względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.