Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1108/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6c ust. 1 w związku z art. 6a ust. 6
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 21 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ch. z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 sierpnia 2013 roku nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749), art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.), dalej u.p.o.l., art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania z dnia 09.06.2013r. A. O. od decyzji nr [...] Burmistrza z dnia 27.05.2013r., którą odmówiono zwolnienia budynków pozostałych z podatku od nieruchomości za okres od 01.01.2013r. do 31.12.2013r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Zasadnicze ustalenia fatyczne przedstawiają się następująco:

Burmistrz decyzją z dnia 27.05.2013r. odmówił zwolnienia budynków pozostałych z podatku od nieruchomości za okres od 01.01.2013r. do 31.12.2013r., w uzasadnieniu wskazał, że w dniu 15 kwietnia 2013 r. wpłynęła do Urzędu "IN-1 Informacja w sprawie podatku od nieruchomości", w której A. O. wskazała, że budynki pozostałe położone w gospodarstwie rolnym służą wyłącznie działalności rolniczej. Do tej informacji załączono umowę użyczenia z dnia 31 grudnia 2012 r. pomiędzy A. O. a K. O. dotyczącą nieruchomości gruntowej o pow. [...] ha zabudowanej budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi położonymi w miejscowości [...].

Organ pierwszej instancji wskazał na regulację zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych dotyczącą określenia, kto jest podatnikiem, i wskazał, że biorący nieruchomości w użyczenie w myśl tego przepisu, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Zdaniem Burmistrza w sytuacji gdy nieruchomość jest własnością osoby fizycznej wyłącznie na niej ciąży obowiązek podatkowy, niezależnie od zawartej umowy użyczenia.

Następnie organ podatkowy wskazał na treść art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b u.p.o.p.l., regulującego zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej, oraz na treść art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, zawierającego definicję gospodarstwa rolnego.

Następnie organ wyjaśnił, że podatniczka jest właścicielką działek nr [...] i nr [...] o łącznym obszarze [...] ha obręb [...], grunty te nie spełniają normy obszarowej gospodarstwa rolnego stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym.

Odnosząc się do zawartej w dniu 10 sierpnia 2012 r. przez K. O. ze S. i B. M. umowy dzierżawy działki nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...], organ wskazał, że stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym, dzierżawca jest podatnikiem podatku rolnego, jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskania rent strukturalnych. W sytuacji, gdy umowa dzierżawy zawarta została pomiędzy właścicielami gruntów a dzierżawcą nie przenosi obowiązku podatkowego w podatku rolnym na dzierżawcę, a wydzierżawione grunty nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego.

Rozpoznając odwołanie A. O. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło argumentację prawną organu pierwszej instancji i wskazało, że K. O. nie można uznać za posiadacza gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów podatkowych. Nie jest on podatnikiem podatku rolnego ani od gruntów działki nr [...] położonej w miejscowości [...], gdyż jest ona własnością B. i S. M., tj. osób prywatnych, ani działek nr [...] i [...] położonych w miejscowości [...], które są własnością A. O.. Dzierżawa i użyczenie nie stanowią podstawy do uznania K. O. za podatnika podatku rolnego i podatku od nieruchomości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła A. O., zarzucając jej:

1) naruszenie prawa, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez naruszenie przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, nie uznając K. O. za posiadacza gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów podatkowych,

2) naruszenie prawa, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uznając, że budynki należące do niej nie spełniają warunku zwolnienia z opodatkowania na podstawie powołanego przepisu.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym nie jest napisane, z czego posiadanie wskazane w tym przepisie ma wynikać, czy jest to przykładowo zwykła umowa cywilnoprawna pomiędzy osobami fizycznymi (właścicielem a dzierżawcą) nie przenosząca obowiązku podatkowego czy też umowa przenosząca obowiązek podatkowy (zawarta np. z A.). Zdaniem skarżącej, jeżeli jej wnuczek (K. O.) dzierżawi grunt rolny, o łącznej powierzchni ponad [...] ha, to z przepisu tego wynika, że jest w posiadaniu gospodarstwa rolnego.

Dalej skarżąca wskazała, że od momentu podpisania umowy z K. O. - posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym na budynki gospodarcze oraz grunt pod tymi budynkami, przedmiotowe budynki położone są na gruntach gospodarstw rolnych i służą wyłącznie działalności rolniczej, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się skuteczna, choć nie ze względu na podniesione w niej zarzuty.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy.)

Sprawując kontrolę w powyżej wskazanym zakresie sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, jaki miał wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej oraz art. 6c ust. 1 w zw. z art. 6a ust. 6 tej ustawy oraz w zw. z art. 6 ust. 7 u.p.o.l.

Zgodnie z treścią art. 21 § 1 ust. 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Zobowiązanie podatkowe zarówno w podatku rolnym jak i w podatku od nieruchomości od osób fizycznych jest kształtowane w drodze konstytutywnej decyzji organu podatkowego i w tej decyzji organ powinien także uwzględnić opodatkowanie budynków, czyli między innymi ocenić czy zostały spełnione przesłanki zwolnienia podatkowego wskazywanego przez podatniczkę.

Stosownie do treści art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym, podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 10, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Zastrzeżenie z ust. 10 nie dotyczy rozpoznawanej sprawy, gdyż w rozpoznawanym stanie faktycznym nie mamy do czynienia ze współwłasnością lub posiadaniem z osobą prawną, jednostką organizacyjną, czy spółką.

Zgodnie zaś z treścią art. 6 ust. 7 ustawy podatkach i opłatach lokalnych, podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podobnie jak w przypadku podatku rolnego zastrzeżenie z ust. 11 nie znajdzie zastosowania, jako że przedmioty opodatkowania w rozpoznawanej sprawie nie stanowią współwłasności i nie są we współposiadaniu z osobami prawnymi, jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej lub spółkami.

Skarżąca złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2013 rok,, w której wskazała powierzchnię budynków mieszkalnych – kondygnacji o wysokości 1.40 do 2,20m – [...] m2, do z tej informacji podatniczka załączyła formularz – dane o zwolnieniach podatkowych w podatku od nieruchomości, gdzie wskazała podlegające zwolnieniu budynki gospodarcze o powierzchni [...] m2. Jednocześnie A. O. złożyła informację w sprawie podatku rolnego, w której wskazała ogólną powierzchnię użytków rolnych niepodlegających zwolnieniu – [...] ha.

Skarżąca zatem jest podatnikiem zarówno podatku rolnego, jak i podatku od nieruchomości, tym samym zastosowanie znajduje art. 6c ustawy o podatku rolnym zgodnie z którym, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie zawarte w ust. 2 nie dotyczy rozpoznawanej sprawy, gdyż przedmioty opodatkowania nie stanowią współwłasności, ani nie są przedmiotem współposiadania.

Stosownie zatem do cytowanego powyżej przepisu organ podatkowy powinien był wydać decyzję ustalającą dla podatniczki łączne zobowiązanie pieniężne w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości. Wydając tę decyzję, organ powinien był przesłankowo ocenić, czy budynki gospodarcze wskazane przez podatniczkę jako zwolnione od podatku od nieruchomości podlegają zwolnieniu o jakim mowa w art. 7 ust. 1pkt 1 litera b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Decyzja jednak powinna być wydana w przedmiocie łącznego zobowiązania w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości. Za niezasadne i bezpodstawne w ocenie sądu należy uznać wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej zwolnienia budynków pozostałych od podatku od nieruchomości i wydawanie decyzji tylko w tym przedmiocie.

Mając powyżej przedstawione względy na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, uznając że doszło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji wyda decyzję o jakiej mowa w cytowanym powyżej art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości, oceniając także w tej decyzji, czy wskazane przez podatniczkę budynki gospodarcze podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa procesowego i konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z tego powodu, za przedwczesną należało uznać ocenę tejże decyzji pod względem merytorycznym.

Podstawę prawną orzeczenia o kosztach stanowi art. 200 p.p.s.a., a na wysokość zasądzonych na rzez skarżącej kosztów złożyła się opłata od skargi.