Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 166/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 7,8,77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i  lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18  art. 7 ust. 1 lit. a i  lit. c
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Produkcja Sp. k. w M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. nr [...] w zakresie punktu 1.b i punktu 4.; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. (dalej organ pierwszej instancji) nakazał A w M. (dalej strona lub skarżąca) w terminie do 31 grudnia 2016 r.:

1. zapewnić informacje na opakowaniu (kartonie) naturalnej wody mineralnej [...] przeznaczonym dla produktu w butelkach o poj. 0,65 l w sposób zgodny z przepisami prawa żywnościowego poprzez:

a) zamieszczenie wszystkich niezbędnych informacji zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych (Dz. U. nr 85, poz. 466, dalej rozporządzenie);

b) usunięcie informacji dotyczących zawartości tlenu;

c) usunięcie oświadczenia [...] ułatwia łagodne odkwaszanie ustroju, intensyfikuje przemianę materii i wspomaga funkcje fizjologiczne narządów.";

d) usunięcie sformułowania "matkom karmiącym";

e) umieszczenie informacji dotyczącej daty minimalnej trwałości poprzedzonej sformułowaniem "Najlepiej spożyć przed:".

2. zapewnić informacje na opakowaniu (kartonie) naturalnej wody mineralnej [...] przeznaczonym dla produktu w butelkach o poj. 1 l w sposób zgodny z przepisami prawa żywnościowego poprzez:

a) zapewnienie przy nazwie handlowej wody określenia "naturalna woda mineralna"

w języku polskim;

b) zamieszczenie wszystkich niezbędnych informacji zgodnie z rozporządzeniem

c) umieszczenie informacji dotyczącej daty minimalnej trwałości poprzedzonej sformułowaniem "Najlepiej spożyć przed:".

3. na etykietach naturalnej wody mineralnej [...]

a) podawać konsekwentnie, zgodnie ze stanem faktycznym, jedną nazwę otworu, z którego czerpana jest woda;

b) podawać konsekwentnie, zgodnie z decyzją Głównego Inspektora Sanitarnego z[...] nr [...] zawartość charakterystycznych składników mineralnych w litrze wody;

c) datę minimalnej trwałości poprzedzać sformułowaniem "Najlepiej spożyć przed:".

4. z etykiety naturalnej wody mineralnej [...] o poj. 1 l usunąć informacje dotyczące zawartości tlenu."

Strona skarżąca nie zgadzając się z treścią wskazanej powyżej decyzji pismem z dnia 21 listopada 2016 r. odwołała się do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: organ odwoławczy).

Decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 ust. 1 lit. a) oraz lit. c) rozporządzenia nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/1 O/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (DZ. U. UE L nr 304, dalej rozporządzenie nr 1169/2011), poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że oznakowanie produktu o treści "02 13-15mg/l" oraz "zawiera dużo tlenu" wprowadza konsumenta w błąd;

2. art. 2 ust. 2 pkt 4 lit b (ii) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 20 grudnia 2006 r. nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE L 404, dalej rozporządzenie nr 1924/2006) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że informacja o treści "02 13-15 mg/l" oraz "zawiera dużo tlenu" stanowi oświadczenie żywieniowe;

3. art. 9 ust. 1 lit. f rozporządzenia 1169/2011 poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż w przypadku opakowania kartonowego przeznaczonego do transportu butelek wody [...] o pojemności 1 l wymagane jest oznakowanie daty minimalnej trwałości;

4. § 8 ust. 3 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że informacja umieszczona na kartonie przeznaczonym dla butelek 0,651 o treści [...] ułatwia łagodne odkwaszanie ustroju, intensyfikuje przemianę materii wspomaga funkcje fizjologiczne narządów" nie została potwierdzona wynikami udokumentowanych badań klinicznych;

5. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. tj. z 2017 r., poz. 1247, dalej k.p.a.) poprzez ich niezastosowanie, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego pozwalającego na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz dokonanie prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, które w efekcie doprowadziły do ustalenia przez organ, iż informacja o treści [...] ułatwia łagodne odkwaszanie ustroju, intensyfikuje przemianę materii i wspomaga funkcje fizjologiczne narządów" nie została potwierdzona wynikami udokumentowanych badań klinicznych.

W odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części i uznanie, że brak jest podstaw do zastosowania art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U.2015.1412 j.t. z dnia 17 września 2015 r., dalej ustawa), tj. nałożenia na stronę obowiązku usunięcia uchybień poprzez dokonanie prawidłowego oznakowania produktu w zaskarżonym wyżej zakresie.

W pozostałym zakresie, nie zaskarżonym niniejszym odwołaniem tj.:

1. w zakresie zapewnienia następujących informacji na kartonie zbiorczym dla butelek 0,65 I:

a) wszystkich informacji zgodnie z rozporządzeniem

b) usunięcia wyrażenia "matkom karmiącym"

c) zamieszczenia informacji o dacie minimalnej trwałości, poprzedzonej sformułowaniem: "najlepiej spożyć przed";

2. zapewnienia na kartonie zbiorczym dla butelek 1 l:

a) przy nazwie handlowej wyrażenia "naturalna woda mineralna" w j. polskim,

b) wszystkich informacji zgodnie z rozporządzeniem,

c) zamieszczenia informacji o dacie minimalnej trwałości, poprzedzonej sformułowaniem: "najlepiej spożyć przed";

3. zapewnienia na etykiecie jednostkowej butelki:

a) jednolitej nazwy otworu wydobywania wody,

b) podawania konsekwentnie, zgodnie z decyzją [...] z dnia [...] zawartości charakterystycznych składników w litrze wody,

c) poprzedzenia informacji o dacie minimalnej trwałości, sformułowaniem: "najlepiej spożyć przed";

wniosła o wydłużenie terminu dla zastosowania się do powyższych nakazów prawidłowego oznakowania do dnia 31 marca 2017 r. Wniosek umotywowała tym, że podziela stanowisko organu i dokona wskazanych zmian w oznakowaniu, jednakże realizacja tych zmian do wskazanego w decyzji terminie, tj. 31 grudnia 2016 r. wiązałaby się z bardzo wysokimi kosztami dla strony (konieczność utylizacji dotychczasowych opakowań, konieczność nowego rozlewu, konieczność produkcji nowych opakowań) i byłaby trudna do zrealizowania w tak krótkim czasie. Podniosła, że dotychczasowe oznakowanie nie narusza w sposób istotny interesów konsumenta, a wszystkie potrzebne konsumentowi informacje o produkcie są mu udostępnione.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. dnia [...] wydał decyzję o nr [...] uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu jej wykonania tj.: "do 31 grudnia 2016 r." i orzekł w tym zakresie nowy termin wykonania obowiązku: "do 31 marca 2017 r.", natomiast w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i w tym zakresie podał, że w dniach 23 września 2016 r. oraz 26 września 2016 r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. przeprowadzili kontrolę sanitarną tematyczną w zakresie znakowania oraz poboru prób w B [...] W trakcie tej kontroli ustalili, że naturalna woda mineralna [...] rozlewana do butelek poj. 0,65 l i 1 l była wprowadzana do obrotu wyłącznie w opakowaniach kartonowych, w których zgodnie ze wskazówką producenta umieszczoną na kartonie jak i na butelkach, należało przechowywać produkt do końca daty minimalnej trwałości. Produkt nie był wprowadzany do obrotu w pojedynczych butelkach. Na opakowaniach kartonowych przeznaczonych dla butelek poj. 0,65 l widniała informacja "Przechowuj butelki [...] w tym pudełku ! Specjalny ekran opakowania chroni wodę przed negatywnym wpływem zewnętrznego pola elektromagnetycznego. Otwórz opakowanie zgodnie z perforacją, a woda zachowa cenne właściwości do końca swego terminu ważności. Na zdrowie :)". Z kolei na kartonie przeznaczonym dla butelek o poj. 1 l widniała informacja "Pamiętaj, że opakowanie [...] nie jest zwykłym opakowaniem. Dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii chroni naszą wodę przed szkodliwym wpływem pól elektrycznych. Przechowuj wodę w opakowaniu, by zachować jej unikatowe właściwości". Na etykietach umieszczonych bezpośrednio na butelkach produktu przedsiębiorca zamieścił informację następującej treści: "Przechowywać w opakowaniu zbiorczym, w chłodnym i zacienionym miejscu. Opakowanie zbiorcze chroni przed niekorzystnym wpływem pól elektrycznych". Sprawozdania z badań nr [...] oraz [...] z dnia[...] . wykazały niezgodności znakowania w stosunku do § 8 ust. 3 oraz zał. 5 rozporządzenia w zakresie braku sformułowania poprzedzającego "datę minimalnej trwałości" oraz nieprawidłowo użytego określenia "data przydatności do spożycia" a także zastosowania określenia "rekomendowana w szczególności matkom karmiącym". Podniesiono także kwestię naruszenia zał. X pkt 1 a rozporządzenia 1169/2011 poprzez umieszczenie sformułowania [...] ułatwia łagodne odkwaszanie ustroju, intensyfikuje przemianę materii i wspomaga funkcje fizjologiczne narządów" - brak udokumentowanych badań klinicznych i farmakologicznych potwierdzających zasadność użycia ww. sformułowania.

W dalszej części uzasadnienia podniósł, że wody mineralne poddawane są procesowi napowietrzania w celu usunięcia z nich związków żelaza. W § 21 ust. 1 rozporządzenia zapisano, że naturalna woda mineralna i woda źródlana w stanie surowym z ujęcia mogą być poddawane m. in. procesowi usuwania składników nietrwałych, takich jak: związki żelaza, manganu i siarki (II), poprzez filtrację albo dekantację poprzedzoną ewentualnie napowietrzaniem i sedymentacją osadów. A zatem należy uznać, że proces napowietrzania jest dopuszczoną metodą, stosowaną powszechnie przez producentów naturalnych wód mineralnych i źródlanych. Podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji i uznał, że naruszony został art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1169/2011, gdyż wyraźnie zaakcentowana na opakowaniu informacja dot. zawartości tlenu w produkcie sugeruje, że środek spożywczy ma szczególne właściwości - zwłaszcza przez szczególne podkreślenie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych - podczas gdy wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości. W efekcie zastosowanie ma także art. 7 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia, który mówi, że informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd w szczególności co do właściwości środka spożywczego, jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Z uwagi na brak wątpliwości co do naruszenia ww. przepisów, za zbędną uznano dalszą analizę dotyczącą zasadności zastosowania w tym przypadku również zapisów rozporządzenia 1924/2006.

Nadto wskazał, że § 8 ust. 3 rozporządzenia umożliwia producentom znakowanie naturalnych wód mineralnych informacjami "pobudza trawienie", "stymuluje funkcje wątrobowo-żółciowe" lub oznaczeniami podobnymi pod warunkiem, że wody te spełniają odpowiednie wymagania potwierdzone wynikami udokumentowanych badań klinicznych i farmakologicznych. Strona przedstawiła badanie "Wpływ stosowania wód o odmiennym stopniu mineralizacji oraz alkalizacji na statut nawodnienia i obciążenie metaboliczne przy krótkotrwałych wysiłkach anaerobowych" przeprowadzone przy współpracy z Pracownią [...] w K. Jednakże badanie to nie spełniała wskazanych powyżej wymogów albowiem nie zostało do tej pory nigdzie opublikowane, a zatem nie zostało do tej pory ocenione przez niezależnych recenzentów. Ponadto wątpliwość może budzić przeprowadzenie go na bardzo małej grupie uczestników (36 osób podzielonych na 3 grupy), która ze względu na bardzo ograniczoną liczebność może nie być reprezentacyjna w stopniu pozwalającym na przełożenie jego wyników na ogół populacji. Ponadto wymóg przedstawienia udokumentowanych badań klinicznych i farmakologicznych dotyczy tylko sytuacji, gdy producent zamierza użyć wyrażeń "pobudza trawienie", "stymuluje funkcje wątrobowo- żółciowe" lub oznaczeń podobnych. W pozostałych przypadkach środki spożywcze mogą być znakowane oświadczeniami żywieniowymi i zdrowotnymi pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady 1924/2006. Art. 10 mówi o tym, że oświadczenia zdrowotne są zabronione, o ile nie są one zgodne z ogólnymi wymaganiami zawartymi w rozdziale II ww. rozporządzenia i wymaganiami szczególnymi, o ile nie zostało udzielone w odniesieniu do nich zezwolenie zgodne z rozporządzeniem i nie figurują w wykazie dozwolonych oświadczeń. W celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów oraz zapewnienia większej jasności i pewności prawa wydano Decyzję wykonawczą Komisji z dnia 24 stycznia 2013 r. przyjmującą wytyczne dotyczące wdrażania szczegółowych warunków dotyczących oświadczeń zdrowotnych określonych w art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. U. UE L 22). W punkcie 1 załącznika do ww. aktu uściślono, że wszelkie oświadczenia zdrowotne są zabronione, chyba że uzyskały zezwolenie Komisji oraz ich stosowanie jest zgodne z przepisami rozporządzenia. Wydanie zezwolenia na oświadczenie musi nastąpić w ramach odpowiedniej procedury przewidzianej w rozporządzeniu, a oświadczenie zdrowotne musi być wpisane do wykazów dozwolonych oświadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 13 ust 3 i art. 14 ust. 1. Zabronione są oświadczenia zdrowotne, które nie są dopuszczone (nie zostały umieszczone w jednym z wykazów dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych) oraz oświadczenia zdrowotne, które są dopuszczone (zostały umieszczone w jednym z wykazów dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych), ale których stosowanie nie jest zgodne z zasadami określonymi w rozporządzeniu. Stosowane przez stronę skarżącą oświadczenie nie figuruje we wzmiankowanych wyżej wykazach.

Organ odwoławczy przychylił się do wniosku strony skarżącej o wydłużenie terminu do zrealizowania pozostałych wymogów uznając podane przez stronę argumenty za zasadne.

Pismem z dnia 24 lutego 2017 r. strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej:

- utrzymania w mocy decyzji w zakresie nakazu usunięcia informacji dotyczącej zawartości tlenu występującej na opakowaniu (kartonie) naturalnej wody mineralnej [...]

- utrzymania decyzji w mocy w zakresie nakazu usunięcia informacji dotyczącej zawartości tlenu występującej na etykiecie naturalnej wody mineralnej [...]

Wydanej przez organ odwoławczy decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 7 ust. 1 lit a i c rozporządzenia nr 1169/2011 poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że oznakowanie produktu o treści "02 13-15 mg/l" oraz "zawiera dużo tlenu" wprowadza konsumenta w błąd i sugeruje szczególne właściwości środka spożywczego, podczas gdy wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, w sytuacji gdy przy produkcji wody [...] zastosowany został unikalny proces napowietrzania, który powoduje, iż zawiera ona więcej tlenu niż inne powszechnie dostępne na rynku wody mineralne,

2. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie materiału dowodowego, które w efekcie doprowadziły do ustalenia przez organ, iż informacje "02 13-15 mg/l" oraz "zawiera dużo tlenu" sugerują szczególne właściwości produktu, podczas gdy wszystkie inne środki spożywcze posiadają takie właściwości, w sytuacji gdy [...] obiektywnie zawiera więcej tlenu niż inne wody dostępne na rynku.

Strona skarżąca wniosła o:

1.uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nakazu usunięcia informacji dotyczącej zawartości tlenu występującej na opakowaniu (kartonie) i etykiecie naturalnej wody mineralnej;

2. uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w zaskarżonej części;

3. wstrzymanie wykonania decyzji w zaskarżonej części;

4. przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: "Opinii ekspertów na temat stosowanej w firmie A sp. z o.o. technologii produkcji wody butelkowanej [...] oraz sprawozdań z badań nr [...] i [...] z dnia 15 lutego 2017 r., przeprowadzonych przez [...] sp. z o.o. w L., gdyż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powinno spowodować nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie;

5. zwrot kosztów postępowania.

Uzasadniając te zarzuty i żądania skarżąca akcentowała okoliczność, iż organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń dotyczących procesu napowietrzania, jakiemu jest poddawana przedmiotowa woda mineralna, jak również pominął w ustaleniach faktycznych, jaka zawartość tlenu występuje w innych środkach spożywczych. Skarżąca przedstawiła wyniki badań własnych i dowody z dokumentów na okoliczność specyfiki stosowanego procesu napowietrzania.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że rozporządzenie w § 21 ust. 1 stanowi, że naturalna woda mineralna i woda źródlana w stanie surowym z ujęcia mogą być poddawane wyłącznie następującym procesom: 1) usuwania składników nietrwałych, takich jak: związki żelaza, manganu i siarki (II), poprzez filtrację albo dekantację poprzedzoną ewentualnie napowietrzaniem i sedymentacją osadów 2) usuwania związków żelaza, manganu, siarki i arsenu z niektórych wód poprzez traktowanie wody powietrzem wzbogaconym w ozon tylko w ilości niezbędnej do przeprowadzenia tego procesu 3) usuwania innych niż wymienione w pkt 1 i 2 nietrwałych składników metodami zatwierdzonymi 4) częściowego lub całkowitego usuwania z wody dwutlenku węgla wyłącznie metodami fizycznymi 5) nasycania albo ponownego nasycania wody dwutlenkiem węgla. Jak wynika z powyższego, napowietrzanie jest procesem dopuszczonym przy produkcji naturalnych wód mineralnych wyłącznie w celu usuwania składników nietrwałych, takich jak związki żelaza, manganu i siarki (II). Równocześnie § 21 ust. 7 pkt 3 wyraźnie wskazuje, że nie dopuszcza się dodawania do naturalnej wody mineralnej innych składników niż dwutlenek węgla a zatem wyraźnie wskazuje, że celowe dodawanie tlenu do naturalnej wody mineralnej nie jest dopuszczalne. Odnosząc się do uwagi skarżącego, że organ odwoławczy nie poczynił ustaleń odnoszących się do specyfiki procesu napowietrzania oraz pominął w ustaleniach faktycznych, jaka zawartość tlenu występuje w innych środkach spożywczych uznał, że nie dokonano tego nie z zaniedbania, ale z uwagi na zapis wyżej przytoczonej normy prawnej. Skoro w świetle prawa proces napowietrzania stosowany być może wyłącznie w celu usuwania składników nietrwałych a nie w celu wzbogacania wody w tlen, nie ma potrzeby ustalania jego zawartości w innych produktach dostępnych na rynku. Producentowi nie wolno wzbogacać naturalnej wody mineralnej w tlen i z tego powodu nie może w oznakowaniu stosować sformułowania "zawiera dużo tlenu", czy też "02 13-15 mg/l".

Polemizując z treścią odpowiedzi na skargę strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2017 r. wskazała, że stanowisko organu jest błędne ze względu na zaniechanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie procesów, którym poddawana jest przedmiotowa woda mineralna. Podkreślono, że skarżąca nie wzbogaca wody w tlen (nie dodaje tlenu do wody) – kontrola takiego procederu nie wykazała, tylko oznakowuje jego zawartość i nie wiadomo na jakiej podstawie organ formułuje swoje twierdzenia. Skarżąca akcentowała okoliczność, że zawartość tlenu w produkcie jest naturalnym wynikiem procesu usuwania dwutlenku węgla poprzez napowietrzanie – a taki proces jest prawnie dopuszczalny (§ 21 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Zwiększenie koncentracji tlenu rozpuszczonego w wodzie nie jest procesem sztucznym, wytworzonym przez maszyny stworzone przez człowieka, jak to sugeruje organ. Jest to proces naturalny związany z równowagą termodynamiczną pomiędzy stanem ciekłym (wodą) i stanem gazowym (tlenem), który charakteryzuje zarówno ciśnienie parcjalne gazu w otaczającej atmosferze, jak i jego rozpuszczalność w wodzie. Ingerencji człowieka wymaga natomiast utrwalenie efektów tego naturalnego procesu – co odbywa się za pomocą technologii opracowanej przez skarżącą. Skarżąca wskazała, że zwiększona zawartość tlenu w [...] jest cechą wyróżniająca produkt na rynku wód mineralnych, co potwierdzają wyniki badań porównawczych dołączonych do skargi. Strona podała, że stosuje system odgazowania (usunięcia częściowego dwutlenku węgla z wody studziennej oraz z procesu usuwania związków żelaza i siarkowodoru) oparty na specyficznej technologii, która pozwala w innych warunkach (nadciśnienie z określonymi parametrami strumienia wody i powietrza) usunąć dwutlenek węgla z wody (nie tlen). W tym stanie rzeczy skarżąca obstaje przy stanowisku, że oznakowanie nie sugeruje szczególnych właściwości produktu, bowiem przedmiotowa woda obiektywnie, w porównaniu do innych wód, posiada więcej tlenu.

Odwołano się do stanowiska Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 kwietnia 2017 r., z którego wynika między innymi, że przepisy prawa żywnościowego nie ustanawiają zamkniętego katalogu informacji, które mogą być zamieszczane w oznakowaniu między innymi naturalnych wód mineralnych, ale te dodatkowe treści muszą spełniać wymogi wynikające z przepisów prawnych.

Podkreślono, że oznakowanie, które skarżąca stosuje nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1169/2011, gdyż zawartość tlenu w produkcie wyróżnia go na rynku. Oznakowanie nie wprowadza konsumenta w błąd. Informacja o zawartości tlenu jest obiektywna, a nie wartościująca.

Skarżąca wskazała, że organ w swoim wywodzie pominął ten przepis i zignorował przedstawione wyniki badań wywodząc wadliwie, że zbędne jest ustalanie zawartości tlenu w innych produktach, gdyż proces napowietrzania może być stosowany wyłącznie w celu usuwania składników nietrwałych, a nie w celu wzbogacania wody w tlen. Podała, że napowietrzanie może być również stosowane w celu usunięcia dwutlenku węgla, producent nie wzbogaca wody w tlen, natomiast w celu zastosowania wskazanego przepisu konieczne jest ustalenie zawartości tlenu w innych produktach dostępnych na rynku.

Polemizując z tymi twierdzeniami organ odwoławczy w piśmie z dnia 26 maja 2017 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wywiódł – odnosząc się do zarzutów w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy - że zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia naturalna woda mineralna i woda źródlana w stanie surowym z ujęcia mogą być poddawane procesom nasycania albo ponownego nasycania wody dwutlenkiem węgla, wyłącznie metodami fizycznymi. Wskazał, że dokonane przez skarżącą uściślenie nie zmienia faktu, że producent przeprowadza powyższy proces aby zwiększyć stopień rozpuszczenia w wodzie tlenu. Podkreślono, że rozporządzenie w załączniku nr 5 przedstawia kryteria klasyfikacji chemicznej stosowane w znakowaniu naturalnych wód mineralnych, a wśród dozwolonych określeń nie ujęto deklaracji zawartości tlenu. Nadto wskazano, że jeżeli skarżąca chce stosować oznakowanie produktu w zakresie zawartości tlenu, to winna go kwalifikować jako suplement diety.

Postanowieniem z dnia 8 maja 2017 r. Sąd wstrzymał wykonanie decyzji organu odwoławczego w zaskarżonej części.

Na rozprawie Sąd dopuścił dowody z dokumentów dołączonych do skargi, a kwalifikowany pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał jej dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

Jak wyżej opisano strona zaskarżyła jedynie część decyzji organu odwoławczego, godząc się z pozostałymi nakazami organów inspekcji sanitarnej. Kwestionowane są wyłącznie nakazy usunięcia z kartonu i etykiety naturalnej [...] dwóch informacji dotyczących zawartości tlenu ("02 13-15 mg/l" oraz "zawiera dużo tlenu"). Spór dotyczy więc legalności nałożenia na skarżącą tych nakazów i we wskazanym przez skarżącą zakresie Sąd badał zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Przed przejściem do rozstrzygnięcia sporu poczynić przyjdzie kilka uwag natury ogólnej. Postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy: 1) ustalenie stanu faktycznego sprawy, 2) wybór przepisu prawnego, który w ocenie organu winien w sprawie znaleźć zastosowanie i dokonanie wykładni tego przepisu, 3) subsumcja faktów uznanych za udowodnione pod stosowaną normę prawną, 4) wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy prawnej.

Etap oznaczony numerem 1 obejmuje postępowanie dowodowe, którego kluczowe elementy zostały uregulowane w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a do postępowania tego stosuje się zasady ogólne postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podjęcie tych niezbędnych czynności służyć ma ustaleniu stanu faktycznego sprawy w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W myśl art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Etap drugi, to etap identyfikacji i odkodowania podstawy prawnej decyzji. Jest to etap poszukiwania w systemie prawa obowiązującego przepisu prawnego regulującego kwestię stanowiącą przedmiot postępowania. Następnie dokonuje się ustalenia treści przepisu. Organ posługuje się różnymi metodami czy rodzajami wykładni i dokonuje wyboru rezultatu wykładni, jeżeli interpretacja poczyniona za pomocą różnych rodzajów wykładni daje różne efekty. Na tym etapie dochodzi do ocen i wyborów uwarunkowanych akceptowaną hierarchią wartości.

Etap trzeci to porównanie dokonanych ustaleń faktycznych z odkodowaną normą. Chodzi o stwierdzenie, czy ustalone fakty mieszczą się w zakresie uregulowanym stosowanym przepisem (w jego hipotezie). Jedynie bowiem w przypadku pozytywnego efektu takiego porównania istnieje możliwość połączenia stanu faktycznego sprawy z konsekwencjami prawnymi uregulowanymi w wybranym przepisie prawnym. Dzieje się to na ostatnim etapie procesu stosowania prawa

Etap końcowy tego procesu (oznaczony wyżej nr 4) to etap wydania decyzji administracyjnej, której składniki wymienia art. 107 § 1 k.p.a. Pośród tych składników wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Do tych elementów decyzji prawodawca przywiązuje wielką wagę. Sposób sporządzenia uzasadnienia winien wypełniać wymogi objęte zasadą ogólną określona w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Sąd stwierdza, że proces stosowania prawa zakończony wydaniem decyzji w zaskarżonej części przebiegał wadliwie, na wszystkich wyżej wymienionych etapach postępowania.

Sąd administracyjny co do zasady nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz kontroluje prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy administracji publicznej w zakresie okoliczności relewantnych prawnie. Analizując akta sprawy, treść pism procesowych stron sporu sądowego oraz dowody dopuszczone w postępowaniu sądowym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie stan faktyczny dotyczący zaskarżonej części decyzji nie został prawidłowo ustalony, a uchybienia proceduralne organów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Już to czyni koniecznym i uzasadnionym usunięcie decyzji organu odwoławczego w zaskarżonej części z obrotu prawnego w celu umożliwienia dokonania niezbędnych ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla wydania rozstrzygnięcia. Jedynie bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

Nakaz usunięcia informacji dotyczących zawartości tlenu organy oparły na ustaleniu, że stosowany przez skarżącą proces napowietrzania jest przeprowadzany w celu usunięcia związków żelaza (§ 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), co jest procesem dopuszczalnym i powszechnie stosowanym przez producentów naturalnych wód mineralnych i źródlanych, ale efekt tego procesu nie daje podstaw do twierdzenia o szczególnych właściwościach produktu. Wywiedziono, że akcentowana na opakowaniu informacja o zawartości tlenu oznacza, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, a powyższe stanowi wprowadzenie w błąd w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit a i lit. c rozporządzenia 1169/2011.

Z taką kwalifikacją nie godziła się strona skarżąca i przedłożyła dowody w celu wykazania, że zawartość tlenu w produkcie jest naturalnym wynikiem procesu usuwania dwutlenku węgla poprzez napowietrzanie (§ 21 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Wywodziła, że zwiększenie koncentracji tlenu rozpuszczonego w wodzie jest procesem naturalnym związanym z równowagą termodynamiczną pomiędzy stanem ciekłym (wodą) i stanem gazowym (tlenem), który charakteryzuje zarówno ciśnienie parcjalne gazu w otaczającej atmosferze, jak i jego rozpuszczalność w wodzie. Ingerencji człowieka wymaga natomiast utrwalenie efektów tego naturalnego procesu – co odbywa się za pomocą technologii opracowanej przez skarżącą. Skarżąca wskazała, że zwiększona zawartość tlenu w wodzie [...] jest cechą wyróżniająca produkt na rynku wód mineralnych, co potwierdzają wyniki badań porównawczych dołączonych do skargi. Strona podała, że stosuje system odgazowania (usunięcia częściowego dwutlenku węgla z wody studziennej oraz z procesu usuwania związków żelaza i siarkowodoru) oparty na specyficznej technologii, która pozwala w innych warunkach (nadciśnienie z określonymi parametrami strumienia wody i powietrza) usunąć dwutlenek węgla z wody (nie tlen). Skarżąca podkreśliła obiektywny charakter informacji o zawartości tlenu i sprzeciwiała się kwalifikacji tej informacji jako wprowadzenia w błąd.

Sąd stwierdza, że organ odwoławczy wywodził na okoliczność możliwości wprowadzenia przez skarżącą w błąd konsumentów w opisany wyżej sposób, nie mając rzeczywistej wiedzy na temat przedmiotowej wody mineralnej w aspekcie zawartości tlenu, a w szczególności sposobu zwiększania jego zawartości. Za mogące wprowadzić w błąd uznał bowiem wykazanie na opakowaniach efektu typowego napowietrzenia przeprowadzonego w celu usunięcia związków żelaza. Jak wynika z udokumentowanego stanowiska skarżącej, podwyższonej zawartości tlenu w wodzie nie łączyła ona z tym procesem, lecz z procesem usuwania z wody dwutlenku węgla. Organ nie wykazał również, iż wszystkie podobne środki spożywcze mają takie same właściwości jak przedmiotowa woda mineralna i eksponowanie tych właściwości jako szczególnych może wprowadzać w błąd.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a i lit. c rozporządzenia nr 1169/2011 informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji; c) przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślanie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych.

W tym miejscu wskazać trzeba, że ustawodawca reglamentuje procesy, którym może być poddana woda mineralna. Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia naturalna woda mineralna i woda źródlana w stanie surowym z ujęcia mogą być poddawane wyłącznie następującym procesom: 1) usuwania składników nietrwałych, takich jak: związki żelaza, manganu i siarki (II), poprzez filtrację albo dekantację poprzedzoną ewentualnie napowietrzaniem i sedymentacją osadów; 2) usuwania związków żelaza, manganu, siarki (II) i arsenu z niektórych wód poprzez traktowanie wody powietrzem wzbogaconym w ozon tylko w ilości niezbędnej do przeprowadzenia tego procesu; 3) usuwania innych niż wymienione w pkt 1 i 2 nietrwałych składników metodami zatwierdzonymi; 4) częściowego lub całkowitego usuwania z wody dwutlenku węgla wyłącznie metodami fizycznymi; 5) nasycania albo ponownego nasycania wody dwutlenkiem węgla, zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia.

Z powyższych przepisów interpretowanych systemowo zewnętrznie – w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia – wynika, że 1) w żadnym przypadku nie jest dopuszczalne zamieszczanie na opakowaniach wody mineralnej informacji dotyczącej efektów procesów, którym woda została poddana, jeżeli to nie są procesy dopuszczone przez ustawodawcę, 2) informacje winny być prawdziwe, 3) eksponowanie szczególnych właściwości środka spożywczego jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy podobne środki spożywcze nie mają takich właściwości.

Sąd stwierdza, że organ nie dokonał żadnych ustaleń dowodowych dotyczących wskazanych wyżej okoliczności, istotnych dla stwierdzenia, czy kwestionowane informacje na opakowaniach przedmiotowej wody mineralnej mogły wprowadzać konsumentów w błąd.

Organ nie zidentyfikował procesu, któremu jest poddawana woda mineralna. Sformułowanie ferowanej tezy o związku przyczynowym pomiędzy zamieszczonymi na opakowaniach informacjami dotyczącymi zawartości tlenu a procesem napowietrzania w celu usunięcia związków żelaza nie zostało potwierdzone żadnymi dowodami; a w świetle materiału dowodowego oferowanego przez skarżącą okazało się nie przystające do rzeczywistości. Sąd nie podziela też poglądu organu odwoławczego prezentowanego w piśmie z dnia 26 maja 2017 r., że odniesienie się do innego procesu niż proces, któremu rzeczywiście została poddana przedmiotowa woda mineralna nie ma znaczenia. Organ znajdował bowiem podstawę do nałożenia nakazu, w twierdzeniu, że możliwe jest wprowadzenie w błąd konsumenta poprzez akcentowanie szczególnych właściwości środka spożywczego (w sytuacji, gdy – jak twierdził - wszystkie podobne środki spożywcze mają takie same właściwości), a właściwości te są wynikiem procesu określonego w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Wbrew przekonaniu organu stosowana technologia nie polegała również na dodawaniu tlenu, co w ocenie organu miało pozostawać w sprzeczności z art. 21 § 7 pkt 3 rozporządzenia, który dopuszcza jedynie dodawanie dwutlenku węgla.

Pominięcie rzeczywistego procesu, któremu poddawana jest przedmiotowa woda mineralna nie pozwala również na stwierdzenie, czy ten proces w pełnym zakresie odpowiada procesom dopuszczonym przez ustawodawcę. Nie sposób więc dokonać kwalifikacji kwestionowanej informacji jako efektu procesu dopuszczonego bądź niedopuszczonego przez ustawodawcę. Organ nie dokonał także ustaleń na okoliczność, czy informacja jest prawdziwa. Nie dokonał również ustaleń na okoliczność, czy podobne środki spożywcze mają takie właściwości, jak właściwości eksponowane przez skarżącą jako szczególne.

Braki dowodowe wyżej wykazane czynią rozstrzygnięcie co najmniej przedwczesnym. Wadliwość ustaleń stanu faktycznego obarcza organ odwoławczy na zasadach ogólnych, ale również z tego powodu, iż organy opierały się na ustaleniach kontroli. Miały przeto wszelkie możliwości dokonania rzetelnych ustaleń dowodowych, a z akt nie wynika, aby strona uchylała się od współpracy z organami.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organ odwoławczy naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 8 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż braki dowodowe dotyczyły podstawowych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. W ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne będzie dokonanie ustaleń stanu faktycznego we wskazanym zakresie.

Przechodząc do oceny drugiego etapu procesu stosowania prawa Sąd stwierdza, że decyzja organu pierwszej instancji wymienia w podstawie prawnej między innymi art. 27 ust. 1 ustawy. Utrzymując w mocy tę decyzję organ odwoławczy pośrednio zaakceptował ten wybór. Zarówno w decyzji organu pierwszej instancji, jak i w zaskarżonej decyzji brak jakiegokolwiek odniesienia się do tego przepisu prawnego. Przepis nie został przytoczony; nie dokonano również jakiejkolwiek wykładni tego przepisu. Organy w żaden sposób nie odniosły się do jego treści. Z brzmienia przepisu wynika natomiast, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Sąd nie znajduje podstaw do kwalifikacji zamieszczenia informacji o zawartości tlenu na opakowaniu wody mineralnej jako naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych i stwierdza, że organy nie wykazały istnienia takich naruszeń. Tym samym, w ustalonych okolicznościach sprawy przepis nie mógł stanowić podstawy prawnej nakazu (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1355/12 i WSA we Wrocławiu z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 559/14, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji wskazano również wyżej przytoczony art. 7 ust. 1 lit. a i lit. c rozporządzenia nr 1169/2011. Również ten przepis prawny nie daje podstaw do sformułowania kwestionowanego nakazu. Nadto żaden inny przepis powołany przez organy również takiej podstawy prawnej nie formułuje.

Jednakże Sąd nie stwierdził wady kwalifikowanej – wydania decyzji bez podstawy prawnej, mając na uwadze okoliczność, iż taka podstawa prawna w systemie prawa istnieje, a organy się jedynie do niej nie odniosły.

Sąd wskazuje, że zgodnie z 73 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 149) organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są organami urzędowej kontroli żywności, o których mowa w art. 4 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U.UE L z 2004 r., Nr 165, poz. 1 ze zm., dalej rozporządzenie nr 882/2004).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 882/2004 to rozporządzenie ustanawia ogólne zasady wykonywania kontroli urzędowych mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi w szczególności na: a) zapobieganie, eliminowanie lub ograniczanie dopuszczalnych poziomów zagrożenia ludzi i zwierząt, bezpośrednio lub poprzez środowisko naturalne oraz b) gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom.

Stosownie do art. 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 882/2004 w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności (ust. 1). Działanie takie zawiera, gdzie jest to stosowne, następujące środki: a) nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywności lub zgodności z prawem paszowym i żywnosciowym, zasadami dotyczącymi zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt; b) ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt; c) monitorowanie, oraz w razie konieczności, nakazanie wycofania i/lub zniszczenia paszy lub żywności; d) upoważnienie do wykorzystania paszy lub żywności do celów innych niż te, do których były początkowo przeznaczone; e) zawieszenie działania lub zamknięcie całego lub części danego przedsiębiorstwa na właściwy okres czasu; f) zawieszenie lub wycofanie zatwierdzenia zakładu; g) środki określone w art. 19 dotyczące przesyłek z państw trzecich; h) wszelkie inne środki jakie właściwy organ uznaje za właściwe.

Na gruncie tego przepisu prawnego ukształtował się pogląd o obowiązku uwzględnienia rodzaju niezgodności poprzez podjęcie adekwatnych do tego rodzaju niezgodności działań w zakresie krajowych środków wykonawczych. Art. 77 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia uznaje przytoczony art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 za podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnych, wskazując w jakich przypadkach jest im nadawany rygor natychmiastowej wykonalności.

W tym stanie rzeczy Sąd nie kwestionuje istnienia podstawy prawnej do wydania nakazu usunięcia określonych informacji z opakowań produktów w oparciu o art. 54 ust. 2 lit. h rozporządzenia nr 882/2004 ze względu na ochronę uczciwych praktyk w handlu żywnością i ochronę interesów konsumentów w przypadku wykazania, że informacje na temat żywności mogą wprowadzać w błąd w zakresie wskazanym w art. 7 ust. 1 lit. a i lit. c rozporządzenia nr 1169/2011. Tak więc podstawa prawna do wydania skarżonej decyzji istnieje, a jedynie organy się do niej nie odniosły. Opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawnych, które nie mogły być jego podstawą dopuściły się obrazy przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik.

Trzeci etap procesu stosowania prawa to etap subsumcji. Zbędne byłoby powtarzanie wywodu stwierdzającego wadliwość ustaleń faktycznych sprawy; wystarczające w tym zakresie jest odesłanie do wywodu wyżej zamieszczonego. W tym miejscu wystarczy wskazać, że jeżeli nie doszło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie wszystkich okoliczności relewantnych prawnie, to również etap subsumcji musi zostać oceniony jako wadliwy, gdyż nie jest możliwa prawidłowa ocena wypełnienia hipotezy normy w sytuacji, gdy fakty zostały ustalone błędnie lub niezgodnie prawem.

Z tych samych powodów dostrzec trzeba wadliwość ostatniego etapu procesu stosowania prawa – etapu wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy prawnej.

Jak wyżej wskazano zasadniczym powodem, dla którego Sąd uznał za konieczne usunięcie z obrotu zaskarżonej decyzji są niedostatki postępowania dowodowego i szeroko opisane wyżej uchybienia przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ przeprowadzi proces stosowania prawa w sposób wynikający z wyżej sformułowanych zaleceń, z uwzględnieniem oceny prawnej prezentowanej w niniejszym wyroku. Postępowanie dowodowe winno koncentrować się na poczynieniu ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności relewantnych prawnie z uwzględnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wynikiem czynności dowodowych powinno być stanowcze ustalenie, czy informacje dotyczące zawartości tlenu zamieszczone na opakowaniach przedmiotowej wody mineralnej mogą wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności w zakresie wskazanym w art. 7 ust. 1 lit. a i lit. c rozporządzenia nr 1169/2011, ale w kontekście procesów, którym skarżąca tę wodę poddaje. W tym aspekcie istotne będzie również ustalenie, czy proces wykazywany przez skarżącą w pełnym zakresie odpowiada dopuszczonym przez prawo procesom, którym mogą być poddawane naturalne wody mineralne i wody źródlane w stanie surowym z ujęcia, a których katalog zamknięty prawodawca sformułował w § 21 ust. 1 rozporządzenia. Jedynie bowiem pełna zgodność z procesami wymienionymi w tym katalogu pozwala na przyjęcie, że informacja na temat jednego z efektów zastosowanego procesu ma nie tylko walor prawdziwości, ale jednocześnie dotyczy efektu akceptowanego przez prawo. W przypadku ustalenia pełnej zgodności procesu i prawdziwości informacji, wyniki postępowania dowodowego winny dać również odpowiedź na pytanie, czy zasadne jest kwalifikowanie efektów procesu w kategoriach "szczególnych właściwości" w rozumieniu art. 7 rozporządzenia nr 1169/2011. Proces stosowania prawa winien być przeprowadzony w oparciu o właściwie zidentyfikowaną podstawę prawną i znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 orzeczono o kosztach postępowania, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. W kosztach postępowania Sąd nie uwzględnił opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, gdyż do dnia wyrokowania pełnomocnik strony skarżącej nie przedłożył dowodu jej poniesienia.