Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1398/94
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-10-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 6
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ jest sformułowany jednoznacznie.

Jego interpretacja prowadzi do wniosku, że warunkiem zastosowania odliczeń podatku jest przedstawienie przez podatnika dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Dokument zaś to przedmiot stwierdzający określone okoliczności, fakty, stany /np. umowa, świadectwo, zaświadczenie/.

Powyższe uregulowanie ustawowe wyklucza więc wykazywanie poza dokumentami, przy pomocy innych środków dowodowych, że wobec treści dokumentu wydatki poniosła inna osoba, niż ta, która została w dokumencie wskazana.

TEZY

Art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ jest sformułowany jednoznacznie.

Jego interpretacja prowadzi do wniosku, że warunkiem zastosowania odliczeń podatku jest przedstawienie przez podatnika dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Dokument zaś to przedmiot stwierdzający określone okoliczności, fakty, stany /np. umowa, świadectwo, zaświadczenie/.

Powyższe uregulowanie ustawowe wyklucza więc wykazywanie poza dokumentami, przy pomocy innych środków dowodowych, że wobec treści dokumentu wydatki poniosła inna osoba, niż ta, która została w dokumencie wskazana.


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 21 marca 1994 r. po rozpatrzeniu odwołania Wiesławy D. od decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie ustalenia wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 5.318.000 zł od dochodu w kwocie 30.910.000 zł utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Izba Skarbowa ustaliła, że Wiesława D. w dniu 30 kwietnia 1993 r. złożyła w Drugim Urzędzie Skarbowym w S. zeznanie podatkowe o osiągniętych dochodach w 1992 r. PIT-30. Wykazano w nim łącznie dochody w kwocie 31.764.200 zł, wydatki związane z odpłatnym dokształcaniem i doskonaleniem zawodowym podatnika w wysokości 855.450 zł, wydatki mieszkaniowe w kwocie 19.612.000 zł, podatek należny w wysokości 1.396.000 zł i nadpłatę w kwocie 4.070.000 zł.

Decyzją z dnia 27 grudnia 1993 r. Drugi Urząd Skarbowy skorygował zeznanie podatkowe Pani D. Na podstawie art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ zakwestionował zeznane przez podatniczkę wydatki mieszkaniowe w kwocie 19.612.000 zł bowiem dokumenty stwierdzające ich poniesienie wydane były na nazwisko Arkadiusza B.

W odwołaniu złożonym przez pełnomocnika podatniczka zaskarżyła decyzję organu podatkowego I instancji. Zarzuca się w niej błędną interpretację i wykładnię przepisu zawartego w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "g" ww. ustawy, gdyż jak podnosi pełnomocnik nie jest istotne na kogo wystawiony jest rachunek, lecz kto faktycznie ponosi koszty remontu. Pełnomocnik w uzasadnieniu odwołania wyjaśnia, iż podatniczka poniosła koszty całego remontu w kwocie wymienionej w zeznaniu podatkowym i tylko rachunki na zakup pieca i jego instalację wystawione zostały na Arkadiusza B. Podnosi on również, iż w toku postępowania podatkowego naruszone zostały art. 7-9, art. 75 par. 1 i 3, art. 80, art. 107 par. 3 Kpa.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu Izba Skarbowa stwierdziła, że przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "g", art. 26 ust. 3, 4 i 6 określa kogo uważa się za osobę uprawnioną do zastosowania wydatków na cele mieszkaniowe. Są to podatnicy, którzy:

1/ w roku podatkowym ponieśli wydatki m.in. na remont i modernizację budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego,

2/ kwota tych wydatków mieści się w granicach ustawowego limitu /w 1992 limit wynosi od 4.956.000 do 49.560.000 zł/,

3/ fakt poniesienia tych wydatków potwierdzili stosownymi dokumentami.

Ustawodawca określając katalog ulg uzależnił ich stosowanie od spełnienia trzech przedstawionych warunków. Jest to wymóg ustawowy, którego udokumentowanie spoczywa na podatniku.

Podatniczka w zeznaniu podatkowym wykazała poniesione wydatki w wysokości 19.612.000 zł, w postępowaniu podatkowym przeprowadzonym przez urząd udokumentowała jedynie wydatki w kwocie 1.872.000 zł /kontrola podłączeń i wydanie opinii kominiarskiej, wydanie WTP na c.o., wykonanie planu podłączenia kotła c.o. do instalacji gazowej, odbiór pieca/. Jest to jednak kwota, która nie mieści się w limicie uprawniającym do korzystania z ulgi. Poniesienia pozostałych wydatków podatniczka nie udokumentowała, bowiem przedstawiła rachunki wystawione na Arkadiusza B., czym nie dopełniła formalnych warunków określonych w ustawie wobec czego nie mogły one zostać uwzględnione w odliczeniu od dochodu.

W skardze na powyższą decyzję Wiesława D. wniosła o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 26 ust. 1 pkt 8 oraz art. 26 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżąca twierdzi również, że wykładnia przepisów podatkowych zastosowana przez organy podatkowe pozostaje w sprzeczności z dyrektywą art. 7 Kpa o uwzględnieniu słusznego interesu obywateli. Zdaniem skarżącej, skoro organy podatkowe ustaliły, że poniosła ona udokumentowane wydatki związane z instalacją centralnego ogrzewania, to nieuznanie pozostałych wydatków na ten cel, jako poniesionych przez skarżącą, ze względów formalnych, gdyż rachunki wystawione są na Arkadiusza B. jest niezrozumiałe i wadliwe.

Skarżąca twierdzi, że Arkadiusz B. jako jej znajomy dokonywał zakupów na rzecz i za pieniądze skarżącej, działał w charakterze posłańca i jego błąd co do nazwiska faktycznie kupującego może wywołać ujemne skutki tylko co do umowy kupna sprzedaży a nie w postępowaniu podatkowym. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7-9, art. 11, 75 par. 1 i par. 3 Kpa. Nie przesłuchano bowiem jako świadka Arkadiusza B.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w S. wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "g" i art. 26 ust. 3, 4 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ ustala, że podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot wydatków poniesionych w roku podatkowym na cele mieszkaniowe podatnika przeznaczonych na remont i modernizację budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, zajmowanego na podstawie tytułu prawnego. Osobą uprawnioną do zastosowania odliczeń wydatków na cele mieszkaniowe jest więc podatnik, który:

- w roku podatkowym poniósł te wydatki,

- kwota tych wydatków mieści się w granicach ustawowego limitu.

Warunkiem zastosowania odliczenia jest to, by zgodnie z treścią art. 26 ust. 6 ustawy wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 pkt 5 ustalona była na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Przepisy je regulujące muszą więc być interpretowane ściśle, a więc przy pomocy wykładni gramatycznej. Art. 26 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest sformułowany jednoznacznie. Jego interpretacja prowadzi do wniosku, że warunkiem zastosowania odliczeń podatku jest przedstawienie przez podatnika dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Dokument zaś to przedmiot stwierdzający określone okoliczności, fakty, stany /np. umowa, świadectwo, zaświadczenie/. Powyższe uregulowanie ustawy wyklucza więc wykazywanie poza dokumentami przy pomocy innych środków dowodowych, że wbrew treści dokumentu wydatki poniosła inna osoba niż ta, która została w dokumencie wskazana.