Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1707/02
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2003-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Oświata
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 8
journal: Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329
law: Obwieszczenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o systemie oświaty.
article: art. 91 ust. 1, art. 91 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym.
Teza: Użyty w art. 36a ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ zwrot "w uzgodnieniu" rozumieć i trzeba w ten sposób, że organ prowadzący szkołę lub placówkę przygotowuje projekt aktu powierzającego stanowisko dyrektora na okres krótszy niż 5 lat i przesyła go kuratorowi oświaty. Jeżeli kurator podzieli argumentację tego organu, co do przyczyn powołania na krótszy okres, wtedy wyraża swoją zgodę na takie powołanie. Brak zaś takiej zgody powoduje, iż organ prowadzący szkołę może powierzyć obowiązki dyrektora wyłącznie na lat 5.

TEZY

Użyty w art. 36a ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ zwrot "w uzgodnieniu" rozumieć i trzeba w ten sposób, że organ prowadzący szkołę lub placówkę przygotowuje projekt aktu powierzającego stanowisko dyrektora na okres krótszy niż 5 lat i przesyła go kuratorowi oświaty. Jeżeli kurator podzieli argumentację tego organu, co do przyczyn powołania na krótszy okres, wtedy wyraża swoją zgodę na takie powołanie. Brak zaś takiej zgody powoduje, iż organ prowadzący szkołę może powierzyć obowiązki dyrektora wyłącznie na lat 5.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi byłego Zarządu Gminy G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ł. z dnia 7 października 2002 r. (...) w przedmiocie nieważności uchwały o powierzeniu stanowiska dyrektora w zespole Szkolno-Gimnazjalnym w P. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Ł. wydał w dniu 7 października 2002 r. na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./ rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym stwierdził nieważność par. 1 uchwały nr 9/14/02 Zarządu Gminy G. z dnia 5 sierpnia 2002 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora w Zespole Szkolno-Gimnazjalnym w P., w części dotyczącej okresu powierzenia obowiązków dyrektora. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził m.in., iż Zarząd Gminy G. w swojej uchwale powierzył Stanisławowi M. stanowisko dyrektora w Zespole Szkolno-Gimnazjalnym w P. na okres jednego roku, tj. od 1 września 2002 r. do 31 sierpnia 2003 r. Jako podstawę prawną uchwały Zarząd wskazał art. 36a ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./. Przepis ten stanowi, że stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkoli W uzasadnionych przypadkach, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty, można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny. Zarząd Gminy przed podjęciem uchwały wszczął procedurę uzgodnienia powierzenia stanowiska dyrektora i tego Zespołu na okres krótszy niż 5 lat, jednakże do uzgodnienia wspólnego stanowiska nie doszło. Wicekurator Oświaty w Ł. w piśmie z 10 czerwca 2002 r., (...) zawiadomił Zarząd Gminy, iż nie wyraża zgody na powierzenie Stanisławowi M. stanowiska dyrektora na okres krótszy niż 5 lat. W tej sytuacji uznać należy, że skoro Kurator Oświaty nie wyraził zgody na powierzenie stanowiska dyrektora na okres krótszy niż 5 lat, to Zarząd Gminy obowiązany był powierzyć Stanisławowi M. stanowisko dyrektora na okres 5 lat szkolnych. Powierzenie stanowiska dyrektora na 1 rok szkolny narusza, i to rażąco, przepis art. ust. 8 ustawy o systemie oświaty, w ocenie, bowiem organu nadzoru uzgodnienie stanowiska polega na wypracowaniu przez strony wspólnego zdania w danej sprawie. Brak uzgodnienia powoduje, że organ prowadzący szkołę powinien postąpić ściśle według dyspozycji zawartej w i powołanym przepisie. Stanowisko odmienne prowadzi do naruszenia prawa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zarząd Gminy G. wnosi o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Ł. W uzasadnieniu; skargi stwierdzono, że Zarząd Gminy G. ogłosił konkurs m.in. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Gimnazjalnego w P., do którego przystąpił Stanisław M. - dotychczasowy dyrektor tejże szkoły. Konkurs odbył się w dniu 26 kwietnia 2002 r., a wygrał go Stanisław M. Zgodnie zatem z art. 36a ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty powierzenie stanowiska dyrektora szkoły następuje na okres 5 lat. Jednakże w uzasadnionych przypadkach możliwe jest powierzenie tego stanowiska na okres krótszy, jednak nie krótszy niż 1 rok. Po rozstrzygniętym konkursie do Zarządu Gminy został złożony arkusz organizacyjny szkoły przygotowany przez dotychczasowego dyrektora, w którym nieuwzględniono stanowisk trzech nauczycieli. Zarząd Gminy, ocenił negatywnie wręczone tym nauczycielom szkoły wypowiedzenia, które były sprzeczne z obowiązującą "Kartą Nauczyciela" a także wziął pod uwagę brak współpracy z organem prowadzącym np. nieprawidłowo opracowany arkusz organizacyjny szkoły. W dniu 28 maja 2002 r. Zarząd Gminy wystąpił z wnioskiem do Kuratorium Oświaty Ł. - Delegatura w P.-T., w którym uzasadnia potrzebę powierzenia stanowiska dyrektora na okres krótszy niż 5 lat. Kurator nie wyraził zgody na powierzenie stanowiska na okres krótszy niż 5 lat. Zarząd Gminy przed powierzeniem stanowiska Stanisławowi M. wnikliwie rozważał uzasadnienie krótszego okresu powierzenia funkcji dyrektora. Ustawa nie zawiera bliższych wskazówek, co do tego jak należy pojmować "uzasadnione przypadki" pozostawiając w tym zakresie pewna, swobodę oceny organowi upoważnionemu do powołania dyrektora szkoły. Zarząd Gminy G. zlecił przeprowadzenie inwentaryzacji w Zespole Szkolno-Gimnazjalnym, w P., w wyniku, której ujawniono szereg nieprawidłowości. Powiadomiono o nich Prokuraturę Rejonowa, w R., w wyniku czego wszczęto dochodzenie o przestępstwo przewidziane w art. 271 par. 1 Kk. Postępowanie dotyczy nieprawidłowości w inwentaryzacji sprzętu znajdującego się w pracowni komputerowej. Zarząd Gminy starał się szczegółowo zbadać zaistniałe nieprawidłowości.

Zarząd ponadto wziął pod uwagę pisma członków rady pedagogicznej i rady rodziców z dnia 16 sierpnia 2002 r. i 19 czerwca 2002 r. skierowane do Wojewody Ł. odnośnie powierzenia Stanisławowi M. stanowiska dyrektora. Zarząd Gminy przed podjęciem uchwały, będącej przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego wziął pod uwagę wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1998 r. I PKN 54/98 - OSNAPU 1999 nr 8 poz. 277, w którym Sąd przyznał organowi upoważnionemu do powołania dyrektora szkoły ocenę czy zachodzi uzasadniony przypadek skrócenia powołania. Zarząd wziął pod uwagę także inne rozstrzygnięcia, a także między innymi glosę do wyrok SN z dnia 15 kwietnia 1999 r. I PKN 11/99 - OSP 2000 z. 10 poz. 154, z której wynika, że powierzeniu funkcji dyrektora szkoły organ prowadzący ma prawo wziąć pod uwagę okoliczności dotyczące samego nauczyciela - także nieprawidłowości w funkcjonowaniu wcześniej kierowanych przez niego placówkach oświatowych. Zdaniem Zarządu Gminy, przyczyny powierzenia stanowiska na krótszy okres nie muszą być przez Zarząd Gminy formułowane, ponadto organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny przedstawia się kandydata w celu ewentualnego umotywowanego zastrzeżenia. Ostateczna decyzja należy do organu prowadzącego szkołę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że przepis art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty umożliwia powierzenie w uzasadnionych przypadkach w uzgodnieniu z kuratorem oświaty stanowiska dyrektora szkoły na okres krótszy niż 5 lat, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny. Skoro, więc kurator nie wyraził zgody na powierzenie stanowiska na okres krótszy niż 5 lat, to Zarząd Gminy obowiązany był powierzyć to stanowisko na 5 lat. Powierzenia zaś tego stanowiska na okres 1 roku rażąco narusza przepis art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty. Organ nadzoru nie kwestionował prawa Zarządu Gminy do określania, jaki przypadek- należy uznać za "uzasadniony przypadek" w rozumieniu powołanego przepisu ustawy. Dlatego wyjaśnienia w tej materii zawarte w skardze nic nie wnoszą do sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ł. nie narusza, bowiem prawa.

Nadzór sprawowany nad samorządem terytorialnym przez organy nadzoru: Prezesa Rady Ministrów, wojewodę i regionalną izbę obrachunkową jest oparty o kryterium zgodności z prawem. Organ nadzoru wkracza w zakres działalności organów jednostek samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, gdy uznaje, że działalność ta - a zwłaszcza, uchwały organów tych jednostek naruszają prawo. Kontrolując zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie nadzorcze Sąd bada, czy rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem, a jednocześnie czy uchwała - będąca przyczyną i przedmiotem zarazem rozstrzygnięcia prawa nie naruszała.

Przepis art. 36a ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w dniu podejmowania uchwały Zarządu Gminy G. w sposób nie mogący budzić wątpliwości stanowił, że powierzenie stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na okres krótszy niż 5 lat, ale nie krótszy niż jeden rok szkolny może nastąpić w uzasadnionych przypadkach po uzgodnieniu z kuratorem oświaty. W swojej skardze Zarząd Gminy G. szeroko motywuje przyczyny powierzenia stanowiska dyrektora na okres jednego roku. Pominięto zaś w skardze zupełnie kwestię braku uzgodnienia takiego powierzenia stanowiska z kuratorem oświaty. Użyty w powołanym przepisie art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty zwrot "w uzgodnieniu" rozumieć i trzeba w ten sposób, że organ prowadzący szkołę lub placówkę przygotowuje projekt aktu powierzającego stanowisko dyrektora na okres krótszy niż 5 lat i przesyła go kuratorowi oświaty. Jeżeli kurator podzieli argumentację tego organu, co do przyczyn powołania na krótszy okres, wtedy wyraża swoją zgodę na takie powołanie. Brak zaś takiej zgody powoduje, iż organ prowadzący szkołę może powierzyć obowiązki dyrektora wyłącznie na lat 5. W tej sytuacji jest oczywiste, iż par. 1 uchwały nr 9/14/02 Zarządu Gminy G. z dnia 5 sierpnia 2002 r. był sprzeczny z nie budzącym wątpliwości interpretacyjnych art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty. Skoro organ nadzoru stwierdził nieważność tego par. wskazanej uchwały trudno zarzucić mu naruszenie prawa.

Na marginesie zauważyć należy, iż nie jest możliwe zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, o co wnoszono w odpowiedzi na skargę, w związku z nie budzącym wątpliwości brzmieniem art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.