Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1722/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi S. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

S. i K. K. zwrócili się do Wójta Gminy w K. o nakazanie usunięcia z działki nr [...] położonej w obrębie S. nielegalnie nawiezionych i składowanych różnego rodzaju odpadów, którymi to odpadami został zasypany naturalny zbiornik wody i teren wokół niego.

Wójt Gminy K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 34 ust 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. O odpadach (Dz. U. 2007.39.251 ze zm.) w stosunku do właściciela działki nr [...] Z. S.

Po przeprowadzeniu w dniu 3 września 2009 r. oględzin przedmiotowej działki organ wydał [...] września 2009 r. decyzję orzekającą o umorzeniu postępowania w stosunku do Z. S. w sprawie składowania odpadów.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przeprowadzone oględziny działki wykazały, że na działce znajdują się dwie pryzmy ziemi zmieszanej z niewielką ilością tłucznia i gruzu budowlanego. Właściciel działki posiada ostateczną decyzję Wójta Gminy K. zatwierdzającą pisemną ugodę wyrażającą zgodę na zmianę stosunków wodnych na gruncie, obejmującą również przedmiotową działkę. Zgodnie z umową działka może być podwyższona masą ziemną do poziomu działek sąsiednich. Powołując się na ewidencję gruntów organ wskazał, że działka [...] stanowi grunty orne klasy RIVb o pow. 071 ha oraz pastwiska trwałe Ps V o pow. 0,15 ha. Podczas oględzin na działce nie stwierdzono składowania odpadów, co powoduje zdaniem organu bezprzedmiotowość postępowania.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli S. i K. K.

W odwołaniu podnoszą, że na działce [...] nadal trwają prace polegające na zasypywaniu różnego rodzaju materiałami naturalnego zbiornika wodnego i terenu wokół niego. Żądają wstrzymania wszelkich prac i udzielenia pomocy w dochodzeniu krzywdy i poniesionych strat.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lipca 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji stwierdziło co następuje:

Postępowanie administracyjne na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach wszczyna z urzędu wójt, burmistrz lub prezydent miasta i w drodze decyzji nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Podmiot dokonujący zawiadomienia organu, obojętnie – jakby pismo zostało nazwane (podanie, wniosek, skarga) nie staje się automatycznie stroną postępowania prowadzonego wyłącznie z urzędu.

Zawiadomienie stanowi jedynie informację dla właściwego organu, która to informacja może być podstawą do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych SKO podniosło, że w sprawie w przedmiocie nałożenia opłaty lub kary za nielegalne składowanie lub magazynowanie odpadów stroną postępowania jest wyłącznie podmiot będący wytwórcą lub posiadaczem odpadu. Właściciel nieruchomości, na której odpad został wytworzony i wbrew przepisom pozostawiony, nie ma interesu prawnego strony, aczkolwiek w pewnych sytuacjach może mieć interes faktyczny (organ wskazał na wyrok WSA w Szczecinie z 26 marca 2009 r. sygn. II SA/Sz 54/09).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy SKO stwierdziło, że wbrew zarzutom skarżących właściciel nie składuje odpadów na działce [...]. Posiada natomiast prawomocną decyzję Wójta Gminy K. zezwalającą na podniesienie masami ziemi poziomu działki do poziomu działek sąsiednich. Skarżący w ocenie SKO nie wykazali swojego interesu prawnego w tym postępowaniu zatem nie spełnili przesłanki wynikającej z art. 28 kpa i nie są stroną tego postępowania. Według SKO w przypadku stwierdzenia, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, rozstrzygnięcie następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. i K. K.

W skardze podnoszą, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zbadało sprawy dogłębnie i rzetelnie. Wydane rozstrzygnięcie jest w ich ocenie niezgodne z prawem a ustalenie faktyczne nie odpowiada rzeczywistemu stanowi na działce. Czują się pokrzywdzeni wydaną decyzją, która według nich jest niesprawiedliwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym przez organ z urzędu na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach w sprawie składowania odpadów na działce nr [...] w obrębie S. K.

Pismo skarżących skierowane do wójta gminy, w którym domagają się usunięcia odpadów z działki i przywrócenia stanu poprzedniego nie czyni ich automatycznie stronami postępowania. Przesłana im do wiadomości decyzja kończąca postępowanie administracyjne również nie oznacza, że są stronami postępowania.

Ustawa o odpadach nie określa stron postępowania w tego rodzaju sprawach. Dla uznania określonego podmiotu za stronę postępowania koniecznym staje się odniesienie do dyspozycji art. 28 Kpa. Według tego przepisu przymiot strony przysługuje każdemu czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie – albo temu, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu o ile w wyniku postępowania organ wydaje decyzję, która dotyczy praw i obowiązków tego podmiotu lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu (patrz A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego Kraków 2005 s. 258).

Skarżący sąsiadują z działką nr [...], na którą według ich twierdzeń przywożone są różnego rodzaju odpady wykorzystywane do zasypywania naturalnego zbiornika wodnego i terenu wokół niego.

Za stronę postępowania wszczętego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach nie można uznać podmiotu tylko z tej przyczyny, że jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości. Taki podmiot jest stroną postępowania tylko wtedy jeżeli wykaże swój interes prawny wynikający z odpowiedniej normy prawa materialnego.

Skarżący nie wykazali swojego interesu prawnego, nie uczynił tego także ich pełnomocnik na rozprawie przed sądem. Nie przedstawiono bowiem żadnych dowodów ani okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić, że zaistniały na sąsiedniej nieruchomości stan rzeczy stanowi źródło potencjalnego zagrożenia dla środowiska biorąc pod uwagę rodzaj odpadów, które były użyte do podwyższenia terenu działki, i że oddziałuje negatywnie na teren działki sąsiedniej.

Przeprowadzone w toku postępowania wyjaśniającego oględziny działki wykazały, że na działce znajdują się dwie pryzmy ziemi zmieszane z niewielką ilością tłucznia i gruzu budowlanego. Z informacji Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. wynika, że na terenie działki nr [...] nie znajdował się i nie znajduje się żaden zbiornik wodny. Pojawiały się natomiast wiosenne podtopienia na obszarze obniżonego terenu działki. Działka stanowi użytki rolne, tj. grunty rolne i pastwisko stałe. Właściciel działki uzyskał decyzję orzekającą zgodę na zmianę stosunków wodnych na gruncie poprzez podwyższenie terenu działki do poziomu działek sąsiednich.

Należy wskazać, że ustawa o odpadach zdefiniowała pojęcie odpadu w art. 3 ust. 1. Według tego przepisu odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć lub do ich pozbycia się jest zobowiązany. Definicja nie odwołuje się do cech substancji lub przedmiotów lecz do wzorca wskazanego w załączniku oraz do faktycznego, zamierzonego lub nakazanego postępowania.

Znajdujący się na działce podczas oględzin w niewielkiej ilości tłuczeń oraz gruz betonowy zmieszany z ziemią stanowi odpad w rozumieniu ustawy. Według katalogu odpadów (rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1206) nie jest to odpad niebezpieczny. Może być przekazywany osobom fizycznym do wykorzystywania w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy odpadów, które posiadacz odpadów może przekazać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorstwami (Dz. U. z 2006 r. nr 75, poz. 527). Oznacza to, że odpad ten nie zawiera substancji mogących potencjalnie zagrozić środowisku. Takie zagrożenie nie zachodzi zatem w odniesieniu do działki skarżących. Art. 34 ust.1 ustawy o odpadach stanowiący podstawę prawną wszczętego przez organ postępowania, służy ochronie dobra wspólnego, którym jest środowisko. Stroną takiego postępowania jest z reguły podmiot, na który organ nakłada obowiązki zmierzające do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Nie wyklucza to jednak udziału innych podmiotów w postępowaniu o ile wykażą swój interes prawny.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości stanowisko organu, że skarżący nie wykazali swojego interesu prawnego i nie są stronami postępowania w sprawie.

Oznacza to, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy K. umarzającej postępowanie z powodu bezprzedmiotowości zostało wniesione przez podmiot, który nie posiadał przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Organ odwoławczy z urzędu bada, czy odwołanie zostało wniesione przez podmiot mający do tego legitymację procesową. W przypadku wniesienia odwołania przez podmiot nie mający przymiotu strony organ umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa.

Uznając rozstrzygnięcie organu odwoławczego za prawidłowe należy stwierdzić, że argumentacja przytoczona w uzasadnieniu decyzji jest częściowo błędna. Organ błędnie odwołał się do stanowiska Sądu wyrażonego w odniesieniu do sytuacji nałożenia opłaty lub kary za nielegalne składowanie lub magazynowanie odpadów. W postępowaniu wszczętym na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach organ nakazuje podmiotowi jedynie usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do jego składowania i magazynowania wskazując sposób wykonania tej decyzji. Wadliwość ta mająca charakter naruszenia prawa procesowego pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalono skargę.