Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1421/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 298
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1421/13

U Z A S A D N I E N I E

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania Miasta i Gminy C. (dalej "skarżącej") do decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. (dalej "WIOŚ") z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], wymierzającej skarżącej karę administracyjną za rok [...] z tytułu naruszenia warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, utrzymał decyzję WIOŚ w mocy.

II. Zaskarżona decyzja GIOŚ zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] WIOŚ wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną – w wysokości 172 345,00 zł - za odprowadzanie w [...] r. ścieków z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym skarżącej decyzją Starosty P. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] (dalej "pozwolenie Starosty").

2. W następstwie rozpatrzenia odwołania skarżącej od wskazanej wyżej decyzji WIOŚ, GIOŚ uchylił orzeczenie WIOŚ i przekazał sprawę WIOŚ do ponownego rozpatrzenia.

3. W wyniku przeprowadzonego na nowo postępowania w sprawie WIOŚ orzekł w sprawie ponownie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., orzekając o wymierzeniu kary.

4. Skarżąca wniosła do GIOŚ odwołanie od decyzji WIOŚ z dnia [...] stycznia 2013 r., zarzucając decyzji WIOŚ:

- naruszenie art. 281 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 pjoz. 150 z późn. zm.), dalej "Poś", w wyniku wydania decyzji ustalającej administracyjną karę pieniężną po upływie okresu przedawnienia do jej wydania, a przez to naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

- naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z dowodami i materiałami oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie,

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, 78 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej w zakresie dopuszczenia dowodu z zeznań świadków.

III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. odwołanie skarżącej od decyzji WIOŚ, GIOŚ utrzymał decyzję WIOŚ w mocy.

Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:

1. Stosownie do treści art. 281 ust.1 Poś do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Zobowiązanie podatkowe - w niniejszej sprawie administracyjna kara pieniężna za rok [...] - powstaje z dniem doręczenia stronie decyzji ustalającej tę karę.

Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe (administracyjna kara pieniężna) nie powstaje (przedawnia się), jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Obowiązek podatkowy to - w myśl art.4 Ordynacji podatkowej - wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. A zatem, w niniejszej sprawie, stosując odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, że obowiązek podatkowy powstał w momencie, w którym wystąpiło naruszenie warunków pozwolenia za rok [...], czyli po dniu [...] września [...] r., tj. gdy zakończył się okres biegu pozwolenia i gdy możliwe było dokonanie oceny spełniania warunków pozwolenia w tym okresie (czyli od [...] września [...] r. do [...] września [...] r.), którego część wchodzi w rok kalendarzowy, za który wymierzono karę. W związku z tym, że przepis nakazuje ustalenie zobowiązania podatkowego w trybie postępowania zakończonego decyzją, to zgodnie z cytowanym powyżej art.68 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja ustalająca zobowiązanie za rok [...] powinna być doręczona w ciągu trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (w którym było możliwe stwierdzenie naruszenia). Tak więc licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (czyli od początku 2011 r.) decyzję ustalającą wysokość administracyjnej kary pieniężnej należy doręczyć stronie do dnia [...] grudnia 2013 r.

Z akt sprawy wynika, że decyzja ustalająca karę za rok [...] została stronie doręczona w dniu [...] stycznia 2013 r., czyli przed upływem 3 lat od momentu powstania obowiązku podatkowego. W świetle art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe za rok [...] ustalone zaskarżoną decyzją nie przedawniło się, dlatego też bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 281 ust. 1 i 3 Poś, a w związku z tym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnia, że:

2. co prawda nie zostało skierowane do strony formalne pismo z art.10 k.p.a. lecz strona brała czynny udział w postępowaniu, miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, w tym co do zebranych dowodów przy okazji udzielania odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] Jak wynika z akt sprawy, poza złożeniem żądanych oświadczeń skarżąca nie wniosła w postępowaniu żadnych nowych dowodów. Nie bez znaczenia jest również to, że wydając zaskarżone orzeczenie, organ opierał się na dokumentach znanych stronie, przez nią przekazanych, stanowiących jej własność. Ponadto w orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia tego przepisu może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona skutecznie wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, czego w rozpatrywanym odwołaniu skarżąca nie dowiodła. Dlatego też w niniejszej sprawie, nie ma znaczenia brak formalnego wystosowania do niej pisma z art. 10 k.p.a.;

3. jak zostało to już wskazane w zaskarżonej decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska pomimo delegacji zawartej w art. art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 z późn. zm.) nie jest właściwy do oceny przestrzegania procedur wewnętrznych i polskich lub międzynarodowych norm obowiązujących w laboratoriach badawczych. Wykaz osób upoważnionych do wykonywania określonych badań i czynności (w tym pobierania próbek, wykonywania oznaczeń analitycznych, autoryzacji i podpisywania dokumentów) w laboratoriach posiadających akredytację zawarty jest w wewnętrznych dokumentach systemu zarządzania wdrożonego przez te podmioty i podlega ocenie kompetentnej jednostki podczas przeprowadzanych auditów - w tym przypadku Polskiego Centrum Akredytacji, które jest krajową jednostką akredytującą upoważnioną do akredytacji jednostek certyfikujących, kontrolujących, laboratoriów badawczych i wzorcujących oraz innych podmiotów prowadzących ocenę zgodności i weryfikację na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.). Jak wynika z informacji dostępnych na stronie internetowej PCA, które zgodnie z ustawą o systemie oceny zgodności prowadzi wykaz akredytowanych podmiotów oraz udostępnia informacje dotyczących spraw publicznych, jak też ustala zasady i tryb udostępniania tych informacji - ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), jednostka prowadząca badania na skarżącej posiada certyfikat akredytacji Nr [...] ważny do dnia [...] marca 2016 r. i brak jest informacji o zawieszeniu lub cofnięciu jej tego certyfikatu;

4. w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska bezpodstawne są zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 78 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Podczas ponownego rozpatrywania sprawy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, które mogły mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Nie uwzględnił natomiast żądania przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, gdyż wątpliwości strony w powyższej kwestii nie są okolicznością mającą znaczenie dla sprawy i wpływają na fakt, że jakość ścieków odprowadzanych z oczyszczalni w C. nie odpowiada dopuszczalnym normom, ustalonym w pozwoleniu wodnoprawnym. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, w tym art. 107 k.p.a. ani przepisów prawa materialnego.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska zauważa, iż oczyszczalnia w C. znajduje się na terenie aglomeracji C., która ujęta jest w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych, w grupie aglomeracji priorytetowych dla wypełnienia wymagań Traktatu Akcesyjnego. W związku z powyższym strona ma możliwość skorzystania z ulgi w spłacie kary w postaci odroczenia terminu jej płatności na zasadach określonych w art. 317 - 321 Poś, a organem właściwym w sprawie jest [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska - art. 316 Poś.

IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję GIOŚ, zarzucając orzeczeniu:

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polegającej na braku ponownego rozpoznania i rozpatrzenia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W. przedmiotowej sprawy administracyjnej oraz braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na etapie postępowania odwoławczego,

- naruszenie art. 10 kpa poprzez niepowiadomienie strony, przed wydaniem decyzji, o możliwości zapoznania się przez nią z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami oraz możliwością ewentualnego wypowiedzenia się w sprawie;

- naruszenie art.7, art 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych Miasta i Gminy C. w zakresie dopuszczenia dowodu z zeznań świadków.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca podniosła w szczególności, co następuje:

1. Odnośnie naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.:

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji.

Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy stwierdzi, iż decyzja ta jest prawidłowa, tj. gdy uzna, że rozstrzygnięcie organu II instancji pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji nie może być przedstawionych w odwołaniu, lecz także powinna być czyniona pod kątem przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w danej sprawie.

Organ odwoławczy instancji jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczać się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest jednak zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa.

Ze sformułowanej w przepisach k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika, iż każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją (postanowieniem) pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania (zażalenia) przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. W efekcie zatem sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, co wiąże się dla organu z obowiązkiem dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

W związku z powyższym podkreślenia wymaga fakt, iż procedując w niniejszej sprawie, Główny Inspektor Ochrony Środowiska w W. ograniczył się jedynie do kontroli decyzji WIOŚ z dnia [...] stycznia 2013 r. w zakresie zarzutów postawionych przez stronę odwołującą się w odwołaniu.

Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika jednoznacznie, że niniejsza sprawa nie została ponownie rozpoznana i rozpatrzona na etapie postępowania odwoławczego. To z kolei stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

2. Odnośnie naruszenia art.10 k.p.a.:

Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji naruszył przepis art.10 k.p.a., tzw. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Zasada ta nakłada na organ obowiązek powiadomienia strony, przed wydaniem decyzji, o możliwości zapoznania się przez nią z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami oraz możliwością ewentualnego wypowiedzenia się w sprawie.

Zgodnie z aktualnym orzecznictwem przepis art.10 k.p.a. precyzuje jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego gwarantujących stronie, przez czynny udział w każdym stadium, ochronę interesu strony. Kategoryczne brzmienie tego przepisu wyłącza uznaniowość organu. Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału, jak i obowiązek umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji zgodnie z ww. art. 10 § 1 k.p.a. jest niezmienny i obowiązuje w każdym postępowaniu w danej sprawie, niezależnie ile razy jest ono ponowione, a szczególnie gdy organ z urzędu nie zamierza przeprowadzać dowodów nowych (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 504/2007, Lex Polonica nr 1968579, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naruszenie art. 10 k.p.a. jest uznawane za kwalifikowane i nie ma znaczenia, jaki jest jego wpływ na rozstrzygnięcie (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1318/2008, Lex Polonica nr 2272539, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie zawiadomił strony skarżącej o ww. uprawnieniu przed procedowaniem. Z tego względu odwołująca się nie mogła z tego prawa skorzystać i to zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji, jak i na etapie postępowania odwoławczego.

3. Odnośnie naruszenia art.7, art.77 § 1, art.78 §1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.:

Organ odwoławczy, podobnie jak I organ instancji nie uwzględnił wniosków dowodowych, zgłoszonych przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2011 r., dotyczących przesłuchania wskazanych osób w charakterze świadków. Skarżąca nie cofnęła niniejszego wniosku dowodowego, a zatem przedmiotowy wniosek pozostawał wciąż aktualny i był zgodny z generalną zasadą, dotyczącą postępowania dowodowego wyrażoną w art.75 k.p.a. W ocenie strony skarżącej przeprowadzenie wnioskowanego dowodu mogło mieć istotne znaczenie z punktu widzenia niniejszej sprawy.

V. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska prowadzi do następujących wniosków:

Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją GIOŚ było wymierzenie skarżącej, prowadzącej oczyszczalnię ścieków, administracyjnej kary pieniężnej z tytułu odprowadzania ścieków z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

1. W kontekście tak zdefiniowanego przedmiotu postępowania administracyjnego podkreślić należy następujące uwarunkowania prawne, wynikające z przepisów Prawa ochrony środowiska:

Stosownie do art. 298 ust.1 pkt 2 Poś administracyjne kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu.

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów (art.299 ust.1 pkt 2 Poś).

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli:

1) podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji;

2) spełnione są warunki określone w art. 147a (art.305 ust.1 Poś).

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, uwzględniając zmiany stawek opłat i kar, o których mowa w art. 304, w okresie objętym karą (art.305 ust.4 Poś)

Stosownie do postanowień § 9 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 260, poz. 2177) jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji w ściekach, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, do ustalenia kary przyjmuje się wszystkie substancje, których dopuszczalna wartość została przekroczona. Jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, wymienionych w liczbie porządkowej 60-76 załącznika, to karę ustala się, przyjmując ilość tej substancji, której przekroczenie pociąga za sobą najwyższą karę.

2. Oceniając w świetle wskazanych wyżej uregulowań prawnych stan faktyczny niniejszej sprawy, ustalony przez organy w postępowaniu administracyjnym, uznać należy trafność stanowiska organów, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art.298 ust.1 pkt 2 Poś, w wysokości określonej w decyzji WIOŚ.

Trafnie przyjęły zatem organy obu instancji, że:

(2.1). Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Starosta udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do rzeki O. ścieków z komunalnej oczyszczalni w C. (eksploatacją oczyszczalni zajmuje się Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w C.).

(2.2). W pozwoleniu wodnoprawnym określono dopuszczalne stężenia poszczególnych rodzajów zanieczyszczeń, w tym wskaźnika biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5).

(2.3). Podstawą do ustalenia, czy skarżąca stosuje się do wskazanych w pozwoleniu warunków warunków odprowadzania ścieków do wód, winna być analiza sprawozdań z badań ścieków, przedłożonych przez skarżącą (uwzględnionych jako złączniki nr [...] i [...] do decyzji WIOŚ).

(2.4). Z analizy tej wynika jednoznacznie fakt przekroczenia przez skarżącą dopuszczanych warunków w zakresie składu ścieków w odniesieniu do: fosforu ogólnego, BZT5 oraz zawiesiny ogólnej.

(2.5). Z uwagi na fakt, że przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczyło więcej niż jednej substancji, wymienionych w liczbie porządkowej 60 - 76 załącznika do rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2005 r., karę w niniejszej sprawie należało wymierzyć skarżącej, kierując się dyrektywami wskazanymi w § 9 ust.1 i 2 tego rozporządzenia. W rezultacie powyższego karę administracyjną należało wymierzyć skarżącej z tytułu przekroczenia, przy wprowadzaniu ścieków do rzeki O., wskaźnika pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5).

3. Zarzuty skargi są nietrafne:

(3.1). Nie można podzielić stanowiska skargi, że wymierzenie skarżącej kary administracyjnej było prawnie niedopuszczalne racji jej przedawnienia. Ocena prawna dokonana w tym zakresie przez organy zasługuje na pełną aprobatę.

Stosownie do powyższego:

Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 281 ust.1 Poś). W świetle art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej przyjąć należy, że administracyjna kara pieniężna nie powstaje (przedawnia się), jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (w niniejszej sprawie obowiązek uiszczenia kary administracyjnej).

Trafnie uznano w zaskarżonej decyzji GIOŚ, że obowiązek podatkowy powstał w momencie, w którym wystąpiło naruszenie warunków pozwolenia za rok [...], czyli po dniu [...] września [...] r., tj. gdy zakończył się okres biegu pozwolenia i gdy możliwe było dokonanie oceny spełniania warunków pozwolenia w tym okresie (czyli od [...] września [...] r. do [...] września [...] r.), którego część wchodzi w rok kalendarzowy, za który wymierzono karę. W związku z tym, że przepis nakazuje ustalenie zobowiązania podatkowego w trybie postępowania zakończonego decyzją, to zgodnie z cytowanym powyżej art.68 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja ustalająca zobowiązanie za rok [...] powinna być doręczona w ciągu trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (w którym było możliwe stwierdzenie naruszenia). Tak więc licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (czyli od początku [...] r.) decyzję ustalającą wysokość administracyjnej kary pieniężnej należy doręczyć stronie do dnia [...] grudnia 2013 r.

Z akt sprawy wynika, że decyzja ustalająca karę za rok [...] została stronie doręczona w dniu [...] stycznia 2013 r., czyli przed upływem 3 lat od momentu powstania obowiązku podatkowego. W świetle art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe za rok 2009 ustalone zaskarżoną decyzją nie przedawniło się, dlatego też bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 281 ust. 1 i 3 Poś, a w związku z tym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

(3.2). Odnośnie zarzutu naruszenia w postępowaniu administracyjnym art.10 § 1 k.p.a. poprzez niezwiadomienie skarżącej o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, Sąd zajmuje stanowisko, że powyższe zaniechanie nie spowodowało pozbawienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Sąd podziela tym samym wykładnię dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 431/12, w świetle której zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu przywołanego orzeczenia NSA nawiązał do wcześniejszych orzeczeń tego sądu (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05; wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., II GSK 4/07; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., II OSK 1098/10 a także uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04 dotycząca naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej), konkludując że strona powinna w szczególności wykazać, że niewydanie i niedoręczenie jej zawiadomienia, o którym mowa przed wydaniem decyzji uniemożliwiło jej na przykład zgłoszenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka danej osoby.

W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała w sposób skonkretyzowany, że w sytuacji, w której w postępowaniu administracyjnym zostałaby pouczona o uprawnieniach wynikających z art.10 § 1 k.p.a., wystąpiłaby w wyznaczonym czasie z inicjatywami dowodowymi, które w realny sposób mogłyby prowadzić do zakwestionowania ustaleń faktycznych, poczynionych przez organy na podstawie dowodów z dokumentów, dostarczonych przez samą skarżącą. Podkreślić należy, że ustalenia faktyczne w sprawie były czynione wyłącznie na podstawie materiału dowodowego, nie tylko, że znanego stronie, ale również przez samą stronę przedłożonego.

(3.3). Nie można podzielić zarzutów skargi, że w postępowaniu odwoławczym ograniczono się wyłącznie do rozpatrzenia zarzutów odwołania, nie dokonując ponownego, całościowego rozpatrzenia sprawy. W pkt [...] zaskarżonej decyzji odwoławczej (str. [...]) GIOŚ organ wskazał w sposób jednoznaczny, że rozpatrzył wszystkie okoliczności faktyczne, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, całkowicie podzielając wnioski sformułowane przez WIOŚ. W ocenie GIOŚ materiał dowodowy sprawy został zgromadzony z poszanowaniem rygorów ustanowionych w art.7, 77 i art.78 § 1 k.p.a. Zasadnie przy tym podzielił GIOŚ stanowisko WIOŚ, że niecelowym było przeprowadzanie, na wniosek skarżącej, dowodu z przesłuchania świadków w sytuacji, w której wszystkie niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, wynikały w sposób bezsporny z dowodów z dokumentów.

W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.