Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 652/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.58 par. 1 , art. 129 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Ewa Woźniak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. .


UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2012 roku A. M. (zw. dalej: Wnioskodawczynią) w Biurze Powiatu Ł., złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2012. Powyższy wniosek został przekazany do rozpatrzenia właściwemu miejscowo Kierownikowi Biura Powiatu K. ARiMR w S..

W dniach 4, 11 i 13 czerwca 2012 roku, Wnioskodawczyni złożyła kolejne zmiany do wniosku o przyznanie pomocy finansowej.

W wyniku weryfikacji powyższego wniosku i wszystkich złożonych zmian, Organ I instancji wystosował do Wnioskodawczyni wezwanie - w trybie art.64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071 ze zm., zw. dalej: k.p.a.) do usunięcia braków formalnych wniosku. W wezwaniu zawarto pouczenie o skutkach nieusunięcia braków w zakreślonym siedmiodniowym terminie. Powyższe wezwanie zostało doręczone Wnioskodawczyni w dniu 26 czerwca 2012 r. Termin do uzupełnienia braków upływał z dniem 03 lipca 2012r.

W dniu 27 lipca 2012 roku, Wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika złożyła pismo w którym zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków. Do wniosku załączył korektę wniosku, zaświadczenie lekarskie z dnia 9 lipca 2012 r. potwierdzające niezdolność do pracy w dniach [...]r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 12 czerwca 2012r. potwierdzając niezdolność do pracy w dniach [...]r. Dołączono również kopię pisma z dnia 12 czerwca 2012 roku, zaadresowanego do Sądu Rejonowego w S. o odroczenie terminu rozprawy ze względu na stan zdrowia.

W dniu 20 sierpnia 2012 roku, P. M. (pełnomocnik Strony) złożył w Biurze Powiatowym kolejne wyjaśnienia w przedmiocie nieusunięcia braków w wyznaczonym terminie. Jako powód niestawienia się w terminie podał swój zły stan zdrowia oraz zły stan zdrowia Strony, która wymagała szczególnej opieki i stałej kontroli lekarza prowadzącego. Na dowód czego w dniu 23 sierpnia 2012 roku, dostarczył do Biura Powiatowego zwolnienie lekarskie A.M. o niezdolności do pracy w dniach [...]r. do [...]r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., Kierownik Biura Powiatowego odmówił przywrócenia A. M., terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności za 2012 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pełnomocnik Strony, wniósł od powyższego postanowienia odwołanie.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S..

W dniu [...] r., Kierownik Biura Powiatowego w S. wydał A. M. decyzję nr [...], w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której odmówił przyznania Jednolitej, Uzupełniającej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Pełnomocnik Strony w dniu wydania decyzji zapoznał się z jej treścią po czym odmówił jej przyjęcia i podpisania uznawszy, że należy ją nadać przesyłką pocztową. Kierownik Biura Powiatowego w S., w tym samym dniu wysłał do Strony decyzję, która została skutecznie doręczona 19 czerwca 2013 roku.

W dniu 10 czerwca 2013 roku, Wnioskodawczyni złożyła zmianę do wniosku polegającą na zmniejszeniu powierzchni do płatności.

Z uwagi na wydaną w dniu [...] roku decyzję, Kierownik Biura Powiatowego, wezwaniem z dnia 10 lipca 2013 roku wezwał Wnioskodawczynię do określenie zakresu swego żądania. Na powyższe wezwanie Wnioskodawczyni nie złożyła stosownych wyjaśnień.

Nie zgadzając się z treścią decyzji z dnia [...] r. nr [...], Wnioskodawczyni reprezentowana przez P. M. w dniu 4 lipca 2013 roku (data nadania w UP), złożyła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S., odwołanie od powyższej decyzji.

Wraz z pismem odwoławczym, pełnomocnik Strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uzasadniając opóźnienie nagłą chorobą dotkniętą poza miejscem zamieszkania. Na potwierdzenie swych racji dołączone zostało zaświadczenie lekarskie z treści, którego wynikało, że w dniach [...] roku, rozpoznano u P. M. stan: "[...]". Dodatkowo wyjaśniono, że w dniu 4 lipca 2013 roku, udało się P.M. zorganizować pomoc brata w celu wysłania korespondencji.

W dniu 30 września 2013 roku, do [...] Oddziału Regionalnego wpłynęło nadane w urzędzie pocztowym (data stempla pocztowego 28-09-2013 r.) zażalenie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) na postanowienie nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku, Prezes ARiMR stwierdził niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie wskazując, że w pouczeniu błędnie wskazano, że na przedmiotowe postanowienie przysługuje zażalenie do Prezesa ARiMR w W. w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, podczas gdy zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, postanawia organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zatem na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S., przysługiwało zatem prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S., dokonał sprostowania oczywistej pomyłki w postanowieniu nr [...] z dnia [...] roku, prostując pouczenie zawarte w postanowieniu.

Kolejno, wezwaniem z dnia 26 listopada 2013 roku, Dyrektor wezwał Wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień dotyczących wskazania czy złożone w dniu 30 września 2013 roku zażalenie, na postanowienia nr [...] skierowane do Prezesa ARiMR, należy traktować jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wezwanie wraz z postanowieniem o sprostowaniu oczywistej omyłki, doręczone zostało w dniu 30 listopada 2013 roku. Wnioskodawczyni nie odpowiedziała na powyższe wezwanie, zgodnie zatem z pouczeniem w nim zawartym uznano, iż zażalenie Wnioskodawczyni z dnia 30 września 2013 roku, stanowi skargę i przekazano ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2014 roku o sygn. akt I SA/Sz 1544/13, uchylił postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. nr [...] z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania wskazując, że Organ II instancji nie zbadał czy rodzaj i charakter choroby, uniemożliwił podjęcie działań przez osobę składającą wniosek o przywrócenie terminu.

Mając na uwadze powyższy wyrok, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające, kierując do pełnomocnika Strony - P.M., wezwanie z dnia 13 lutego 2015 roku, do złożenia wyjaśnień czy sytuacja osobista i rodzinna pozwalała na ewentualne wyręczenie się innymi osobami w celu wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...]roku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego oraz do przestawienia dokumentacji medycznej, która w pełni odzwierciedlałaby stan chorobowy z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] roku oraz możliwość kierowania swoim postępowaniem w tym do podjęcia czynności procesowych do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania.

W dniu 26 lutego 2015 roku, do [...] Oddziału Regionalnego w S., wpłynęły nadane przesyłką w dniu 23 lutego 2015 roku wyjaśnienia pełnomocnika Strony w których wskazał, że jego sytuacja osobista i rodzinna nie pozwalała na wyręczenie się innymi osobami w celu wniesienia odwołania. Odwołanie wraz z niezbędną dokumentacją znajdowało się w miejscu zamieszkania, oddalonym [...] km od miejsca, w którym zapadł na chorobę a dostęp do mieszkania, w którym znajdowała się dokumentacja, nie miał nikt poza pełnomocnikiem.

P. M. wypowiadając się w sprawie dokumentacji medycznej stanął na stanowisku, że żądanie dokumentacji medycznej jest zbędne, gdyż zaświadczenie lekarskie wskazuje wszystkie okoliczności choroby: rozpoznanie, okres niedyspozycji. Dodatkowo nadmienił, że termin wyznaczony na przedstawienie dokumentacji medycznej jest zbyt krótki, jednakże jeśli będzie to konieczne uzupełni dokumentację.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez A.M. od decyzji [...] z dnia [...]roku, w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatu K. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S..

Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż okoliczności podawane przez pełnomocnika Strony nie spełniają przesłanek, które umożliwiają Organowi powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy po stronie zainteresowanego. Powołując treść przepisu art. 58 § 1 i 2 k.p.a., Organ wskazał, iż warunkiem wstępnym wniosku o przywrócenie terminu jest jego uchybienie, a kolejnym uprawdopodobnienie braku winy. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca ww. decyzję adresowana do pełnomocnika Skarżącej, została w dniu 19 czerwca 2013 r. odebrana przez P. M. Faktu doręczenia decyzji, Skarżąca nie kwestionuje. W kontekście powyższego zakreślony przepisem art. 129 § 2 k.p.a., 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, rozpoczął swój bieg dnia 20 czerwca 2013 r. i upłynął 3 lipca 2013 r., czego również Strona nie kwestionuje.

W związku z powyższym rozstrzygnięcie wymaga, czy w sprawie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy Skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ wskazał przy tym, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, Strona nie uprawdopodobniła, że naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Organ zwrócił uwagę na fakt, że pełnomocnik Skarżącej miał pełną świadomość daty doręczenia mu decyzji Organu I instancji, w dniu 19 czerwca 2013 roku. Nadto, zaakcentował fakt, że sporządzone odwołanie opatrzone zostało datą 2 lipca 2013 r. i podpisane przez pełnomocnika Skarżącej, a zatem odwołanie gotowe było do dostarczenia do siedziby Organu lub nadania w placówce pocztowej jeszcze w okresie biegu terminu do jego wniesienia.

Zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w S. argumentacja pozyskana w postępowaniu wyjaśniającym, jakoby Pełnomocnik przebywał [...] km poza miejscem zamieszkania, w którym znajdowało się napisane odwołanie wraz z pozostałą dokumentacją i przedstawione dokumenty, nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia podania, lecz wskazują że Skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy.

Organ zauważył, że nawet jeśli uznać, iż rozpoznanie któremu uległ P. M. w dniu 3 lipca 2013 roku, uniemożliwiało mu dokonanie czynności przed Organem administracji, to w tym samym dniu udał się do lekarza o udzielenie pomocy na skutek czego otrzymał zaświadczenie o rozpoznaniu choroby "[...]" (tł. [..]- źródło wikipedia) w dniach [...] roku. Nic nie stało zatem na przeszkodzie - w opinii Organu - aby już w tym dniu, kiedy korzystał z porady lekarskiej udać się do placówki pocztowej w celu nadania przesyłki z uwagi na przebywanie poza miejscem zamieszkania. Co więcej, podanie mogło zostać również złożone osobiście w Biurze Powiatu K., które zgodnie z właściwością miejscową, zostałoby w drodze zawiadomienia przekazane do właściwego miejscowo Biura Powiatowego. Czynności tej dokonał jednak dopiero 4 lipca 2013 roku.

Jednocześnie Organ zwrócił uwagę, iż - zgodnie z literą art. 128 k.p.a. - odwołanie od decyzji administracyjnej nie musi mieć szczególnej formy ani zawierać szczegółowych zarzutów pod adresem tego rozstrzygnięcia, lecz wystarczy, aby wyrażało niezadowolenie Strony. Pismo tego rodzaju mogło więc zostać sporządzone i wysłane z miejsca czasowego pobytu Wnioskodawcy, dlatego też argumentacja pełnomocnika Strony w aspekcie posiadania sporządzonego pisma odwoławczego poza miejscem zamieszkania nie zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Organu, Pełnomocnik w przedmiotowej sprawie nie wykazał się należytą starannością w prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy. Pełnomocnik mógł wyręczyć się w nadaniu przesyłki inną osobą w tym – A. M., która zamieszkuje w K., czyli w miejscu czasowego pobytu Pełnomocnika.

W ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, strona skarżąca nie uprawdopodobniła zatem braku swojego zawinienia w dochowaniu terminu na wniesienie odwołania. Organ zauważył przy tym, iż z opisu zdarzeń pełnomocnika Skarżącej wynika, że nie był on pozbawiony możliwości poruszania się (albowiem nie wymagał hospitalizowania) więc nic nie stało na przeszkodzie aby wysłał list np. w drodze powrotnej do domu, nawet odczuwając fizyczny dyskomfort z powodu stwierdzonej dolegliwości.

Reasumując zdaniem Organu, podnoszone w pismach fakty świadczą tylko o niedbałości strony, nie zaś o wystąpieniu niezależnych od niej przeszkód.

Na powyższe postanowienie, Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wskutek bezpodstawnego przyjęcia , że nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatu K. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S., nastąpiło bez jej winy.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, iż Organ bezzasadnie uznał, że nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu oraz, że nie wykazała, iż nie mogła posłużyć się innymi osobami w złożeniu odwołania w terminie zawitym.

Zdaniem Skarżącej, warunkiem koniecznym odmowy przywrócenia tego terminu jest wykazanie przez Organ zawinienia po stronie Skarżącej. W realiach tej sprawy Organ administracyjny zawinienia Skarżącej nie wykazał. Pełnomocnik Skarżącej - P. M. mając świadomość końcowej daty zawitego terminu w związku ze stanem jego zdrowia, niezależnie od konieczności skorzystania z pomocy lekarskiej, wykazał staranność w udokumentowaniu zaświadczeniem lekarskim, stanu jego zdrowia i braku możliwości wykonania czynności w postępowaniu administracyjnym. W typowych sytuacjach zaświadczenie lekarskie nie byłoby potrzebne, natomiast w tym przypadku, prośba P.M. do lekarza o wydanie zaświadczenia po stwierdzeniu stanu jego zdrowia było wyrazem staranności w czynnościach jego - jako pełnomocnika.

W ocenie Skarżącej, zaświadczenie lekarskie jest nie tylko uprawdopodobnieniem braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. , ale dowodem braku winy. W przedłożonym zaświadczeniu lekarskim dotyczącym stanu zdrowia P. M., został wyraźnie zaznaczony zwrot " ... w urzędzie". Użycie tego zwrotu jest w pełni zrozumiałe jeżeli zważyć, że P. M. jest rolnikiem i z tej przyczyny zbędne było korzystanie przez niego ze zwolnienia lekarskiego w celu przedłożenia pracodawcy. Skorzystanie z pomocy brata P.M., w celu wysłania korespondencji było konsekwencją stanu zdrowia P.M. w dacie nadania obu pism w Urzędzie Pocztowym. Ewentualne wykonanie czynności przy pomocy innego pełnomocnika lub osobiście przez Skarżącą, w ciągu jednego dnia i nadania przesyłki w tym samym dniu przekraczało możliwości zarówno Skarżącej jak również ewentualnego pełnomocnika nawet w przypadku, gdyby pełnomocnik był profesjonalistą.

Zdaniem Skarżącej, w realiach tej sprawy ona (a także jej pełnomocnik) nie dopuściła się nawet lekkiego niedbalstwa (niestaranności najmniejszego stopnia). P. M. zachował niezbędne minimum staranności, gdyż w dniu 4 lipca 2015 r., pomimo trwającej nadal choroby zorganizował pomoc brata w nadaniu przesyłki zawierającej m.in. odwołanie w terminie najszybszym jak to było możliwe (nie było możliwe zorganizowanie pomocy brata lub innej osoby w dniu [...] r.).

Skarżąca podniosła, że Organ nie był uprawniony do kwestionowania ustaleń lekarza wystawiającego zaświadczenie lekarskie oraz pominął następujące fakty: P. M. przebywając w K. udał się o udzielenie pomocy lekarskiej w K., przebywając w K. w dniu wizyty u lekarza i w dniach następnych, nie miał przy sobie sporządzonego w dniu 2 lipca 2013 r. odwołania ani dokumentacji powierzonej mu przez Skarżącą, bez której nie byłoby możliwe zachowanie wymogów formalnych odwołania. Wyłącznie ze względu na stan zdrowia P. M. w dniu [...] r. i nie przebywanie w tym dniu w miejscu zamieszkania w S., nie było możliwe wysłanie sporządzonego już w przeddzień, odwołania przez P.M. lub ewentualnie przez inną osobę. Dokonanie czynności stało się możliwe w dniu 4 lipca 2013 r. wskutek skorzystania przez P. M. z pomocy jego brata.

Nadto, Organ pominął fakt, że w K. nie ma siedziby Biura Powiatowego K. ARiMR (siedziba tego Biura znajduje się w S. - odległym od K. około 20 kilometrów) a wszelkie dokumenty w oparciu o które należałoby sporządzić ponowne odwołanie, znajdowały się w odległym o około [...] kilometrów S.. Jak wskazała Skarżąca, odwołanie powinno nie tylko wyrażać niezadowolenie, ale ponadto zawierać minimum formalnych wymogów wynikających z art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. oraz w art. 64 § 1 k.p.a. Powinno zatem wskazywać sygnatury i daty zakończonych decyzji, których P. M. nie miał zachowanych w pamięci.

Skarżąca podniosła, iż wbrew twierdzeniu Organu, nie przebywała w tym czasie w K.. P. M. nie miał także możliwości skontaktowania się telefonicznego ze Skarżącą, gdyż nie miał zapisanego jej numeru telefonicznego. Na marginesie dodała, że nie jest żoną P.M.

W ocenie Skarżącej, Organ pominął fakt, że odwołanie nie znajdowało się fizycznie w K. i w konsekwencji nie było możliwe nadanie przesyłki w K. przez żadną z osób, a w szczególności przez Skarżącą.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lipca 2014 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1544/13 aktualna weryfikacja poprawności zaskarżonego aktu ma przede wszystkim na celu sprawdzenie, czy organy administracji wypełniły wskazania sądu zawarte w uzasadnieniu tegoż wyroku. Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Orzeczenie sądu wywiera bowiem skutki nie tylko w odniesieniu do postępowania sądowoadministracyjnego, czy postępowania administracyjnego, ale również w odniesieniu do ewentualnego, przyszłego postępowania administracyjnego i sądowego w danej sprawie. Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest bowiem zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania te nie mają i nie mogą przesądzać sposobu rozstrzygnięcia, nie nakazują organom by wydały konkretny rodzaj aktu prawnego, mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności.

Rozstrzygając złożoną skargę, Sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez Sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się przez Organ administracji do wskazań w zakresie dalszego postępowania (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 401/05 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2014 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1544/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 września 2013 r. gdyż uznał, że Organ przedwcześnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie dokonując wcześniej ustaleń, czy wystąpiła sytuacja (zdarzenie) uniemożliwiająca pełnomocnikowi Strony, podjęcie działań procesowych w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, za pośrednictwem osób trzecich. W opinii Sądu, niedokonanie przez Organ ustaleń we wskazanym wyżej zakresie stanowiło uchybienie mające wpływ na wynik sprawy, gdyż doszło do naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 58 § 1 k.p.a.

Należy zwrócić przy tym uwagę, że Sąd w wydanym wyroku, jednocześnie nie przesądził, czy w niniejszej sprawie faktycznie zachodzi przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, polegająca na wykazaniu przez zainteresowanego braku jego winy w dotrzymaniu terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Sąd wskazał natomiast, iż Organ, rozpatrując ponownie wniosek, powinien podjąć działania, mające na celu wyjaśnienie spornych okoliczności. W szczególności, jeżeli Organ uznaje treść zaświadczenia lekarskiego za zbyt ogólną, powinien zobowiązać zainteresowanego do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub przedłożenia takiej dokumentacji medycznej, która w pełni odzwierciedli jego stan chorobowy oraz możliwość kierowania swoim postępowaniem, w tym do podejmowania czynności procesowych do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania. Nadto, Organ winien również ustalić i dokonać faktycznej oceny sytuacji zainteresowanego, czy jego sytuacja osobista i rodzinna pozwalała mu na ewentualne wyręczenie się innymi osobami w celu terminowego wniesienia odwołania.

W ocenie Sądu w składzie obecnie rozpoznającym sprawę, Organ uwzględnił wytyczne Sądu. Mając na uwadze ww. wyrok, Organ przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Wezwaniem z dnia 13 lutego 2015 r., nr [...] wezwał pełnomocnika Strony tj: P.M., do złożenia wyjaśnień czy Jego sytuacja osobista i rodzinna pozwalała, na ewentualne wyręczenie się innymi osobami w celu wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] roku, w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz do przestawienia dokumentacji medycznej, która w pełni odzwierciedlałaby stan chorobowy z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] roku oraz możliwość kierowania swoim postępowaniem, w tym do podjęcia czynności procesowych do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania.

Odpowiadając na powyższe wezwanie, pełnomocnik Strony pismem z dnia 21 lutego 2015 r. złożył wyjaśnienia wskazując, że jego sytuacja osobista i rodzinna nie pozwalała na wyręczenie się innymi osobami w celu wniesienia odwołania. Odwołanie wraz z niezbędną dokumentacją znajdowało się w miejscu zamieszkania oddalonym [...] km od miejsca, w którym zapadł na chorobę, a dostęp do mieszkania, w którym znajdowała się dokumentacja, nie miał nikt poza pełnomocnikiem. Odnośnie dokumentacji medycznej pełnomocnik wskazał, że termin wyznaczony na przedstawienie dokumentacji medycznej jest zbyt krótki, jednakże jeśli będzie to konieczne uzupełni dokumentację. Stanął przy tym na stanowisku, że żądanie dokumentacji medycznej jest zbędne, gdyż zaświadczenie lekarskie wskazuje wszystkie okoliczności choroby: rozpoznanie, okres niedyspozycji.

Oceniając zatem wniosek o przywrócenie terminu z punktu widzenia jego zasadności, Organ stwierdził, iż okoliczności podawane przez pełnomocnika Strony nie spełniają przesłanek, które umożliwiają Organowi powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy po stronie zainteresowanego.

Przypomnieć wypada, że instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku.

W sprawie bezspornym jest, że przesyłka zawierająca decyzję Kierownika Biura Powiatowego w S. nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, została skutecznie doręczona w dniu 19 czerwca 2013 r. W kontekście powyższego zakreślony przepisem art. 129 § 2 k.p.a., 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, rozpoczął swój bieg dnia 20 czerwca 2013 r. i upłynął 3 lipca 2013 r., czego również Strona nie kwestionuje. W dniu 4 lipca 2013 r. pełnomocnik Strony złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy zainteresowany dochował przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu do złożenia odwołania.

Wskazać należy, że uchybienie przez Skarżącą terminowi do wniesienia odwołania, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą Jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Jednakże dokonując oceny istnienia przesłanki w postaci braku winy, trzeba oceniać zaistniałe okoliczności dotyczące pełnomocnika.

Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Zatem o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, takiej jak np. nagły atak zimy, przerwa w komunikacji, nagła choroba, powódź, pożar itp. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2179/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie uzależnia bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania, wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).

Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08, CBOSA).

We wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie wyjaśniono, iż okoliczność uchybienia terminowi do złożenia odwołania, jest związana z nagłą chorobą pełnomocnika, dotkniętą poza miejscem zamieszkania. Na potwierdzenie powyższego, dołączono zaświadczenie lekarskie z treści którego wyczytać można, że w dniach [...] roku, rozpoznano u P. M. stan: "[...]".

Sąd podziela stanowisko Organu, iż tak przedstawione okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wykazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r. II GSK 744/10, postanowienie SN z 11 grudnia 2008 r., IV CZ 102/08 oraz z dnia SN z 29 maja 2007 r., II UZ 9/07, wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., I FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II OSK 144/09, wyrok NSA z 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, wyrok NSA z 12 lutego 2008 r., II FSK 1145/07, wyrok NSA z 5 września 2002 r., I SA/Ka 1313/01, wyrok NSA z 11 marca 1998 r., I SA/Po 865/97, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., V SA/Wa 1366/09, wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2008 r., I SA/Łd 1441/07, wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Sąd podkreśla, że nawet choroba wymagająca leczenia nie uzasadnia sama przez się, przyjęcia braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Sąd nie neguje problemów zdrowotnych pełnomocnika Skarżącej, jednakże, jak wskazano wyżej, nie wykazał On by choroba, na którą cierpiał uniemożliwiła mu zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik nie wykazał również by stan jego zdrowia uniemożliwiał skorzystanie z pomocy osób trzecich. Przedłożone lakoniczne zaświadczenie lekarskie potwierdza fakt choroby pełnomocnika Skarżącej we wskazanym w nim okresie ([...] r.), jednakże ponad wszelką wątpliwość nie dokumentuje, że nie był on w stanie przez czas jej trwania dokonać potrzebnej czynności procesowej i nadać pismo na poczcie, w miejscu swojego pobytu, osobiście lub przez osobę trzecią.

Rację ma Organ, że zgodnie z art. 128 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej nie musi mieć szczególnej formy ani zawierać szczegółowych zarzutów pod adresem tego rozstrzygnięcia, lecz wystarczy, aby wyrażało niezadowolenie Strony. Należy również pamiętać, że z instytucji pełnomocnictwa wynika obowiązek pełnomocnika powiadomienia mocodawcy o przeszkodach, które uniemożliwiają mu podejmowanie czynności wynikających z umocowania. Pełnomocnik w przedmiotowej sprawie nie wykazał się w tym zakresie należytą starannością w prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy.

Argumentacja zawarta w treści skargi, że pełnomocnik Strony, nie miał możliwości skontaktowania się telefonicznego ze skarżącą, gdyż nie miał zapisanego jej numeru telefonicznego przy uwzględnieniu, że Skarżąca jest szwagierką dla P. M. (pełnomocnika), budzi uzasadnione wątpliwości. Podkreślenia wymaga, że istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa, po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. (niepublikowany wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96).

W ocenie Sądu, Organ dokonał zatem prawidłowych ustaleń faktycznych i prawidłowej kwalifikacji prawnej stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku Sądu z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1544/13, co znalazło odzwierciedlenie w treści zaskarżonego postanowienia.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę