Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 786/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487  art. 29, art. 63, art. 64 ust. 5
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
article: art. 4, art. 27, art. 45 ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: par. 2, par. 4 ust. 1, par. 6, par. 9, par. 32
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017r. sprawy ze skargi D. P. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

D. P. (dalej jako skarżąca, strona, wnioskodawczyni), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) z dnia "[...]", nr "[...]"utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na rok 2016.

Z akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek strony o przyznanie płatności na rok 2016, w którym zadeklarowano do objęcia płatnością ekologiczną powierzchnię 17,50 ha w ramach wariantu 11.1 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji.

Odmawiając stronie przyznania płatności organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że wnioskodawczyni podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe (PROW 2007-2013) min. w pakiecie 2 - rolnictwo ekologiczne, na podstawie wniosku złożonego na rok 2014 do powierzchni 17,42 ha. W roku

2015 natomiast złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PRO W 2014-2020), przy czym oświadczyła, że dostosowuje podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe do zasad i warunków określonych w ramach działania rolnictwo ekologiczne. Postępowanie z roku 2015 zostało zakończone w dniu "[...]" decyzją o odmowie przyznania płatności do wnioskowanego wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji. Powyższa decyzja została przez stronę zaskarżona, a następnie utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Tym samym w ocenie organu strona nie dokonała skutecznego przekształcenia zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) na zobowiązanie ekologiczne (PROW 2014-20120), gdyż w zakresie płatności ekologicznej za rok 2015 otrzymała decyzję odmowną, co skutkuje brakiem spełnienia podstawowego warunku do przyznania płatności ekologicznej, określonego w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r., poz. 370, ze zm.).

Nie godząc się z powyższą decyzją strona wniosła odwołanie, w którym wskazała na brak wezwań - do uzupełnienia złożonych wniosków za 2015 i 2016 rok. Agencja nie poinformowała jej, że już w lipcu 2015r., czyli ponad miesiąc od złożenia wniosku, ARiMR wprowadził nowy obowiązek dla beneficjentów takich jako ona, tj. przesłania do ARiMR zaświadczenia o ilości koni (stan na wrzesień) wystawionego przez Okręgowy Związek Hodowców Koni. Nie została o tym poinformowana również ani przez OZHK ani przez ODR. Takiej informacji nie było w prasie czy też w telewizji. Wskazała, że nie wniosła skargi do sądu od decyzji za rok 2015 z uwagi na zły stan zdrowia po przebytej ciężkiej chorobie. W 2016r. nikt nie wzywał jej do uzupełnienia wniosku, złożyła w terminie zaświadczenie o ilości sztuk koni, wielokrotnie była w siedzibie biura powiatowego nikt nie poinformował jej, że nie otrzyma płatności za rok 2016. Powodem nieotrzymania dopłat na okres 4 lat ma być, zdaniem ARiMR to, że w 2015r. nie dostarczyła dokumentu, o którego konieczności złożenia nie została poinformowana.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że ustalenia stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawnych poczynione przez organ I instancji należy uznać za prawidłowe.

W dniu "[...]" roku w Biurze Powiatowym ARiMR złożony został

wniosek o przyznanie płatności na rok 2016, następnie, w dniu "[...]" złożony został formularz wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 z celem złożenia "Korekta wniosku" wraz z zaświadczeniem o liczbie koni. W dniu "[...]" do strony wystosowano wezwanie do doręczenia min. kopii pierwszej i trzeciej strony planu działalności ekologicznej zawierających podpis doradcy rolnośrodowiskowego w terminie 7 dni od doręczenia przedmiotowego wezwania. Żądane dokumenty wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR dnia "[...]".

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, iż warunki do przyznania wnioskowanej płatności ekologicznej określone zostały w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Rolnictwo ekologiczne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 roku, poz. 370, ze zm.). Wskazał, że w sprawie wystąpiła sytuacja szczególna, w której należy mieć na względzie rozstrzygnięcie wydane na podstawie wniosku o przyznanie płatności ekologicznej za rok 2015. Strona korzystając z uprawnienia, jakie dał jej § 32 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, stanowiącego, że rolnikowi, który od dnia 15 marca 2014 r. realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, może zostać przyznana płatność ekologiczna, jeżeli od dnia 15 marca 2015 r. kontynuuje podjęte zobowiązanie, jako zobowiązanie ekologiczne w ramach pakietu 11, w przypadku, gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, złożyła na rok 2015 wniosek deklarując przekształcenie podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013, na zobowiązanie ekologiczne w ramach PROW 2014-2020. Jednak w związku z brakiem złożenia stosownego zaświadczenia o liczbie koni w postępowaniu za rok 2015, wnioskodawczyni nie spełniła w roku 2015 warunku

przyznania płatności ekologicznej dla wariantu 11.1, określonego w ust. 3 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego który stanowi: płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej

w ramach niektórych pakietów, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi, co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach wszystkich realizowanych pakietów.

Mając na uwadze fakt, że decyzja z dnia "[...]" odmawiająca stronie przyznania płatności ekologicznej za rok 2015, była przedmiotem postępowania odwoławczego i po utrzymaniu jej w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR stała się prawomocna, a więc wiążąca dla organów ARiMR, kierownik BP ARiMR był

zobligowany do zastosowania przepisów § 32 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, który stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 (przekształcenie zobowiązania rolnośrodowiskowego pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne, na zobowiązanie ekologiczne, wariant 11, do ustalenia obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym stosuje się § 6 ust. 1, z tym, że za rok, w którym została przyznana pierwsza płatność ekologiczna, uznaje się rok 2015. W

związku z tym, że w roku 2015 płatność została stronie odmówiona, zobowiązanie ekologiczne nie zostało podjęte.

Odnosząc się do treści odwołania, zarzucającego brak informacji o konieczności złożenia w 2015 r. zaświadczenia o liczbie koni, organ odwoławczy, powołując się na art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wyjaśnił, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. W zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest bowiem jakichkolwiek śladów zgłaszania przez stronę żądań, co do informowania jej o przebiegu toczącego się postępowania lub wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Podkreślono również, że rolnik składając wniosek o przyznanie płatności, podpisuje się na formularzu w polu 22, akceptując jednocześnie część IX wniosku "Oświadczenia i zobowiązania", gdzie w punkcie 3 zapisano: "znane mi są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności".

Zdaniem organu odwoławczego w przypadku, gdy rolnik nie jest zainteresowany przepisami, zasadami przyznawania płatności i innymi aspektami związanymi ze składanymi przez niego wnioskami, lub z takich czy innych względów nie zna przepisów, może powierzyć tą kwestię podmiotowi doradczemu, który w ramach swoich obowiązków, biorąc odpowiedzialność za poczynione ustalenia pokieruje danym producentem rolnym, aby otrzymał w pełni wnioskowane płatności.

Jest to ważne szczególnie w przypadku wniosków o przyznanie płatności

rolno środowiskowych/ekologicznych, gdzie przepisy są bardzo szczegółowe, następuje częsta nowelizacja rozporządzeń, a podjęte zobowiązanie obowiązuje wnioskodawcę przez okres aż 5 lat.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora ARiMR w całości wraz z decyzją organu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:

1. § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca

2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz.U. poz. 370 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię,

2. art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 562 ze zm.), poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady praworządności oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, poprzez pominięcie dokumentów prowadzonych kontroli znanych organowi z urzędu, co miało wpływ na wynik sprawy.

3. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu

rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 562 ze zm.), poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że organy administracji w toku postępowania prowadzącego do wydania skarżonej decyzji mylnie utożsamiają płatność rolnośrodowiskową/ekologiczną z realizacją zobowiązania rolnośrodowiskowego lub ekologicznego. Są to dwa odrębne pojęcia. Zobowiązanie stanowi deklarację rolnika do wykonywania działalności rolniczej, której

standardy wykraczają poza odpowiednie obowiązkowe normy ustanowione zgodnie

z przepisami odrębnymi. Ma prowadzić do zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, poprzez wdrażanie praktyk rolnych zgodnych z ochroną i poprawą stanu środowiska, stanowiąc formę realizowania polityki Unii Europejskiej w obszarze rolnictwa. Płatność nie stanowi natomiast elementu zobowiązania. Wnioskowanie o płatność jest jedynie prawem rolnika i konsekwencją (następstwem) zaciągniętego zobowiązania. Zobowiązanie musi zostać zrealizowane, żeby powstało prawo do uzyskania płatności.

Okoliczność, że odmówiono jej płatności z uwagi na brak formalny wniosku o płatność (niezłożenie zaświadczenia w sprawie listy koni, który to wymóg powstał po złożeniu przez nią wniosku i który nie został jej przez organ zakomunikowany, przy czym informacja w tym przedmiocie była znana organowi z urzędu w związku z przeprowadzoną kontrolą) nie przekreśla i nie podważa w konsekwencji faktu, iż realizuje zobowiązanie ekologiczne zgodnie ze złożoną deklaracją na tym samym obszarze, co nota bene zostało potwierdzone czynnościami urzędowymi organu.

W ocenie skarżącej płatności powinny jedynie przyczyniać się do pokrycia dodatkowych poniesionych kosztów i utraconych dochodów wynikających z podjętego przez rolnika zobowiązania, nie każda natomiast odmowa płatności równa się negacji realizacji tegoż zobowiązania. W chwili wnioskowania o przyznanie płatności w 2015 i 2016 r. skarżąca realizowała i nadal realizuje zobowiązanie ekologiczne na tych samych obszarach, które objęte były wnioskiem o przyznanie płatności w latach ubiegłych i stanowiły przedmiot deklarowanego przez nią zobowiązania. Spełnione zostały zatem wszystkie przesłanki konwersji tego zobowiązania.

Organy administracji rolnej wydając decyzję dokonały błędnej wykładni przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 marca 2015 r., uznając że dla spełnienia warunku uzyskania płatności ekologicznej za 2016 r. konieczne jest przyznanie płatności ekologicznej za rok 2015 r. Przepis ten stanowi, że warunkiem uzyskania płatności jest m.in. realizowanie 5-letniego zobowiązania ekologicznego. Nie wskazuje wbrew stanowisku organów administracji, że przez realizację zobowiązania ekologicznego należy rozumieć pobieranie z tego tytułu płatności ekologicznych. Sposób interpretacji, prezentowany

przez organy administracji rolnej, sprzeczny jest z brzmieniem cytowanego przepisu, jak również celem określonym w przepisach Unii Europejskiej, a przy tym jest dla skarżącej krzywdzący.

Z treści preambuły Rozporządzenia 1305/2013 wynika, że celem regulacji jest promowanie rolnictwa ekologicznego poprzez konwersję (wspieranie przechodzenia na rolnictwo ekologiczne dotychczasowych gospodarstw konwencjonalnych) oraz kontynuację (zachęcanie dotychczasowych gospodarstw ekologicznych do dalszego trwania w takiej formie). W sytuacji, w której rolnik faktycznie kontynuuje zobowiązanie ekologiczne na obszarze objętym wnioskiem o przyznanie płatności i spełnia warunki przyznania płatności w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, powinien uzyskać prawo do płatności niezależnie od tego, że płatności takiej mu odmówiono w roku poprzednim. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do wniosku, że rolnik nie uzyska takiej płatności do końca okresu objętego bieżącą perspektywą finansową Unii Europejskiej, co stawiałoby pod znakiem zapytania powodzenie realizacji unijnych celów środowiskowych

i skutecznie zniechęcało rolników do utrzymywania wysokich standardów praktyk rolnych, zamiast skłaniać do zmiany sposobu gospodarowania lub kontynuacji podjętych zobowiązań.

Skarżąca wskazała także, że nie zgadza się z przyjętą interpretacją § 32 rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r., zgodnie z którą nie doszło do skutecznego przekształcenia zobowiązania. Przepis ten w jej ocenie odnosi się, tak jak wcześniej cytowany § 2, do warunków uzyskania płatności a nie przekształcenia zobowiązania

ekologicznego. Przekształcenie to zależne jest od deklaracji rolnika i faktycznie

podejmowanych przez niego czynności związanych z produkcją rolną. Deklaracja

przekształcenia została złożona przez nią we wniosku o przyznanie płatności za 2015 r., a prowadzona działalność w pełni odpowiada wymogom dla obranego wariantu.

Organy w toku postępowania administracyjnego naruszyły zasady wyrażone w art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Uchylając się od zbadania istoty sprawy oraz merytorycznej oceny działalności skarżącej pod kątem spełniania warunków uzyskania płatności, organy za podstawę odmowy płatności przyjęły kryterium formalne, związane z wydaniem w ubiegłym roku decyzji odmawiającej płatności ekologicznej za 2015 r. Organy poprzestały na przytoczeniu przepisu prawa stanowiącego w ich ocenie podstawę odmowy przyznania płatności nie formułując przy tym szczegółowego ich uzasadnienia w kontekście okoliczności sprawy. Pomimo dysponowania z urzędu informacjami dotyczącymi charakteru prowadzonej działalności rolniczej, protokołami z kontroli właściwych instytucji weryfikujących prawidłowości prowadzenia zobowiązań podjętych przeze stronę w latach ubiegłych, dowody te nie zostały wykorzystane przez organy do oceny czy zobowiązanie jest przez skarżącą realizowane i czy spełnia ona warunki dla danego pakietu lub wariantu.

Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu, że był on zwolniony z obowiązku informowania stron co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, ponieważ brak było takiego żądania ze strony skarżącej. Za takie żądanie można bowiem uznać wielokrotne wizyty w siedzibie organu wskazujące na jej zaangażowanie w proces uzyskiwania płatności środowiskowej i bieżące kontakty z pracownikami organu, w tym te przywołane w odwołaniu

od decyzji. Sam fakt, że nie złożyła do akt sprawy pisemnego żądania udzielenia informacji nie stanowi podstawy do zwolnienia organu z nałożonego ustawą obowiązku, ustawa nie wprowadza także takiego skrajnie formalnego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu "[...]" za stronę skarżącą stawił się pełnomocnik - radca prawny, podtrzymując w całości argumentację skargi wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie wszystkie zarzuty i argumenty są uzasadnione.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią powołane przez organy przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwane " rozporządzeniem ekologicznym". Zostało ono wydane z upoważnienia zawartego w art. 45 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Ustawa reguluje ogólnie zadania organów oraz zasady, warunki, tryb przyznawania i zwrotu m.in. płatności dla rolników w zakresie nieuregulowanym w powołanych w art.1 pkt.1 lit a i b rozporządzeniach unijnych.

Stanowi ona w art. 4 , że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 14, 22 i 26 pomoc jest przyznawana ( m. in. na działania określone w art.3 pkt.11 – rolnictwo ekologiczne) na wniosek , jeżeli są spełnione warunki określone w przepisach prawa unijnego, tej ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust.1 pkt.1. Wskazać należy, że w art. 25 nałożono na kierownika biura powiatowego Agencji obowiązek niezwłocznego poinformowania o brakach wniosku o przyznanie pomocy i skutkach ich nieusunięcia w terminie. Jednak można tego dokonać tylko w terminie, jaki został przewidziany w art.13 ust.3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Natomiast art. 27 ustawy wprowadza pewne odstępstwa od reguł ogólnych postępowania administracyjnego. Niewątpliwie z art.27 ust.2 wynika, że ciężar dowodzenia spełnienia warunków do przyznania płatności spoczywa na wnioskodawcy. Organy Agencji nie są zobowiązane do udzielania z urzędu innej pomocy niż wynikająca z faktu udostępniania formularzy wniosków zawierających stosowne pouczenia co do ich wypełnienia i dostarczania materiałów graficznych będących w posiadaniu Agencji. W szczególności organy nie były zobowiązane do informowania w roku 2015 i 2016 skarżącej o obowiązku złożenia stosowanego zaświadczenia o ilości posiadanych zwierząt, skoro tego zaświadczenia nie trzeba było składać wraz z wnioskiem a dopiero w późniejszym okresie. Niemniej zauważyć należy, że od 2015 zmieniły się zasady składania wniosków w odniesieniu do różnych rodzajów płatności, zatem rzeczywiście rolnikowi wnioskującemu o ich przyznanie trudno przypisywać winę za nieznajomość wszystkich zmienionych reguł.

Nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 4 art.27 ustawy i art. 80 k.p.a., w zakresie, w jakim odnoszą się do okoliczności, w jakich doszło do wydania negatywnej dla strony decyzji za 2015r. Sąd nie może w postępowaniu dotyczącym decyzji dotyczącej płatności za dany rok badać okoliczności i prawidłowości działań organu w postępowaniu dotyczącym płatności za poprzedni rok. Nie może też wpłynąć na zmianę takiej decyzji, nawet gdyby uznał, że nie jest ona prawidłowa.

Uzasadnione są natomiast zarzuty dotyczące naruszenia wyżej wskazanych przepisów procedury administracyjnej w zakresie , w jakim odnoszą się do niezbadania czy skarżąca spełniła warunki do przyznania płatności za rok 2016, związku z powołaniem się na decyzję dotyczącą roku 2015.

Oczywiście prawomocna decyzja, zgodnie z art. 16 k.p.a. wiąże organ i stronę. Fakt istnienia takiej decyzji, jako dokumentu urzędowego Sąd bierze pod uwagę z urzędu. Nie negując zatem powyższego faktu należy stwierdzić, że dla oceny zasadności przyznania skarżącej płatności ekologicznej w 2016r. nie ma znaczenia decyzja za rok 2015r. W decyzji tej stwierdzono, że skarżąca nie spełniła jednego z warunków płatności ekologicznej, jakim było udokumentowanie posiadania zwierząt w wymaganej ilości na ha gruntów zadeklarowanych do płatności ekologicznej, zatem nie przyznano płatności.

Natomiast wniosek, że nie przyznanie płatności ekologicznej za rok 2015 oznacza, że rolniczka nie realizuje zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w art. 29 ust.2 rozporządzenia 1305/2013, został sformułowany w decyzji dotyczącej płatności za rok 2016, wynika z wykładni przepisów rozporządzenia ekologicznego, i jest zagadnieniem z zakresu prawa materialnego stosowanego przez organy przy rozpoznawaniu zasadności przyznania płatności za ten rok.

Jak już wyżej Sąd stwierdził, rozporządzenie ekologiczne, na mocy którego rolnik może otrzymywać płatności ze środków EFR ROW w ramach programu realizowanego w latach 2014-2020, ma swoją pierwotną podstawę w przepisach art.29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013, który w ust.3 przewiduje możliwość ustanawiania przez państwa członkowskie krótszych lub dłuższych okresów zobowiązań w zakresie rolnictwa ekologicznego w okresie konwersji oraz utrzymania tego rolnictwa po okresie początkowym. Podkreślić należy, że zgodnie z ust. 1 art.29 wsparcia udziela się na hektar użytków rolnych.

Co do zasady zatem, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt.21 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 jest to środek wsparcia obszarowego. Według definicji z art.2 pkt 23 lit. b rozporządzenia "obszar zatwierdzony" to – w przypadku środków wsparcia obszarowego – obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu"

Zdaniem Sądu trzeba mieć powyższe na uwadze przy wykładni przepisów § 2 w związku z przepisami § 32 oraz innych przepisów rozporządzenia ekologicznego. W szczególności stwierdzić należy, że : 1) wskazanie w § 6 ust.1 , że zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne, zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub wariantu objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust.1 akapit drugi pkt 23 lit b rozporządzenia Nr 640/14, nie oznacza , jak to przyjęły organy, że są to grunty, do których przyznano płatności – a powierzchnia działek, którą rolnik zgłosił we wniosku o przyznanie płatności i której nie zakwestionowano. 2) Ponadto Minister Rolnictwa, wymieniając w § 9 rozporządzenia szereg wymogów w zakresie prowadzenia produkcji ekologicznej, w tym w odniesieniu do niektórych pakietów i wariantów warunek posiadania odpowiedniej ilości zwierząt - 0,3 DJP na hektar użytków rolnych, jednocześnie przewiduje odstępstwa od tego wymogu (vide ust.14, a w roku 2016 także - ust 14a, 14b i 14c § 9). Zatem nie posiadanie, a w szczególności nie udokumentowanie posiadania zwierząt nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem nierealizowania zobowiązania ekologicznego. Posiadanie zwierząt jest tylko jednym z warunków płatności ekologicznej.

Niewątpliwie przepisy § 32 rozporządzenia są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów regulujących warunki i tryb przyznawania płatności w odniesieniu do zobowiązań ekologicznych podjętych w roku 2015. Z ust.1 §32 wynika, że rolnik, który od 15 marca 2014r. realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 2.Rolnictwo ekologiczne mógł w 2015 kontynuować to zobowiązanie jako zobowiązanie ekologiczne w ramach jednego z pakietów wymienionych w § 4 ust.1 rozporządzenia ekologicznego, jeżeli spełniał warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach tych pakietów lub wariantów oraz realizował to zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne.

W ust.2 §32 wskazano, że w 2015r. rolnik może zwiększyć wielkość obszaru, na którym dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne, podjąć nowe zobowiązanie ekologiczne, także w 2016r. może podjąć nowe zobowiązanie ekologiczne. W myśl ust.3 § 32 rolnik kontynuujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe jako zobowiązanie ekologiczne realizuje je do dnia 14 marca 2019r. Z powyższego jasno wynika , że chodzi o pięcioletnie zobowiązanie podjęte w 2014r. i przekształcone w 2015r.

Zatem ust.4 § 32 rozporządzenia ekologicznego, w którym przyjmuje się, że dla celów ustalenia obszaru użytków rolnych objętych zobowiązaniem, pierwsza płatność została przyznana w 2015r. dotyczy obszaru, który mógł ulec zmianie w 2015r., a nie tego, że wobec nieprzyznania płatności ekologicznej za 2015r. zobowiązanie nie zostało podjęte. Zważywszy w szczególności, że rolnik mógł także w 2016r. podjąć nowe zobowiązanie ekologiczne, przyjęcie, że skarżąca nie realizuje 5-letniego zobowiązania ekologicznego w rozumieniu § 2 ust.1 pkt 3 rozporządzenia jest niezgodne z treścią wyżej przytoczonych przepisów szczególnych oraz z rzeczywistym stanem, wynikającym z działań przez nią podjętych.

Trzeba wskazać, że rolniczka , stosownie do §32 ust.1, deklarując we wniosku, który złożyła "[...]" "przejście" z Pakietu 2 wariant pierwszy zobowiązania rolnośrodowiskowego na pakiet 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji zobowiązania ekologicznego musiała w tym okresie ocenić, że spełnia warunki określone w rozporządzeniu. Zatem składając wniosek pośrednio deklarowała, że posiada zwierzęta w przewidzianej ilości na hektar deklarowanego do płatności gruntu, wpisane do odpowiedniego rejestru. Rzecz w tym, że dalszym warunkiem było posiadanie tych zwierząt w okresie od 15 marca do 30 września i udokumentowanie tego posiadania zaświadczeniem. Jak wiadomo, skarżąca w roku 2015 roku nie złożyła w terminie do do dnia 31 października, zaświadczenia o posiadaniu zwierząt. Ponieważ Sądowi przedłożono akta administracyjne, w których znajdują się decyzje oraz dokumenty składane przez stronę za lata poprzednie, m.in. dotyczące roku 2014, należy zauważyć, że z deklaracji dotyczącej jej gospodarstwa ekologicznego wynika, że posiadała ona w owym czasie konie w łącznej ilości 21 sztuk. Ze znajdującego się w aktach sprawy dotyczących płatności za 2016r., zaświadczenia wynika bezspornie, że skarżąca spełniła wymóg posiadania zwierząt w odniesieniu do gruntów zgłoszonych do płatności ekologicznej.

Co do zasady, w przypadku zobowiązań wieloletnich niespełnienie warunków w danym roku może mieć wpływ na płatności przyszłe jak i za lata poprzednie, z uwagi na stosowanie kar administracyjnych polegających na zmniejszaniu płatności czy wykluczeniu. Jednak przepisy prawa unijnego nakazują, przy stosowaniu kar administracyjnych, branie pod uwagę charakteru nieprawidłowości czy niezgodności oraz ich trwałości i wpływu na "całość operacji" i określają zasady stosowania oraz wysokości kar ( vide art.63 i art.64ust.5 rozporządzenia Nr 1306/2013 oraz art. 35 rozporządzenia Nr 640/2014) Kary administracyjne - w przypadku zobowiązań podejmowanych m.in. na podstawie art.29 rozporządzenia 1305/2013 – muszą być proporcjonalne i zróżnicowane stosownie do dotkliwości, zasięgu, trwałości i powtarzalności stwierdzonej niezgodności.

Reasumując Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że czym innym jest podjęcie zobowiązania, a czym innym niewypełnienie niektórych warunków kwalifikowalności do płatności, powodujących , że w danym roku, mimo istnienia zobowiązania, płatności te zostają pomniejszone bądź nie przyznaje się ich. Powyższe pozostaje bez wpływu na płatności w następnym roku, gdy uchybienie nie jest trwałe i zostanie usunięte, albo gdy w istocie nieprawidłowości nie było, a jedynie strona nie dostarczyła w odpowiednim czasie stosownego dokumentu, potwierdzającego stan posiadania.

Tak więc opierając się wyłącznie na decyzji wydanej za rok 2015 i uznając, że skutkiem tej decyzji jest stwierdzenie "niepodjęcia zobowiązania ekologicznego" organy Agencji naruszyły przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy oraz § 14 ust.1 pkt 1) lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015r. poz. 1804 ,ze zm.). Na zasądzoną na rzecz skarżącej kwotę składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł i wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł. oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.