Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1602/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 2; art. 152 ust. 3; art. 127 ust. 2; art. 151 ust. 1 i 2; art. 67; art. 60 pkt 1; art. 68
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 16 ust. 1; art. 15 ust. 1 pkt 4; art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 234 poz 1536
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak(spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Aeroklubu [...] na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa oddala skargę;


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 4 czerwca 2013r. Stowarzyszenia - Aeroklub [...] (zwanego dalej Areoklubem, stowarzyszeniem lub skarżącym) jest decyzja Ministra Obrony Narodowej z [...] kwietnia 2013r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] marca 2013r., Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa oraz daty od której nalicza się odsetki.

Aeroklub w wyniku pozytywnie zaakceptowanej przez Ministra oferty na zadanie publiczne pn. "[...]" zawarł w dniu [...] kwietnia 2012 r. umowę Nr [...] z Minister Obrony Narodowej (zwany dalej Ministrem lub organem) w terminie od dnia 13 kwietnia do dnia 10 sierpnia 2012 r., (zwaną dalej: "Umową"). Umowa ta była aneksowana w [...] sierpnia 2012r. Na podstawie Umowy Aeroklub otrzymał od organu dotację w wysokości 50.000 zł. Strony ustaliły, że przy łącznej kwocie zadania publicznego w wysokości 223.250 zł, Aeroklub przekaże kwotę 168.650 zł, pochodzącą jak to określono w Umowie ze "środków z innych źródeł", które w szczególności miały pochodzić ze środków finansowych z innych źródeł publicznych, w wysokości 100.000 zł, oraz ze środków pozostałych w wysokości 68.650 zł. Skarżący zobowiązał się także do wkładu osobowego o wartości 4.600 zł. Ponadto Aeroklub w § 4 Umowy zobowiązał się do zachowania procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego w wysokości nie większej niż 23%, zaś w § 10 ust. 6 Umowy strony ustaliły, że Aeroklub ma prawo do zwiększenia tego udziału, maksymalnie do wysokości 5%, co w sumie stanowi 28%.

Po złożeniu przez stowarzyszenie sprawozdania z realizacji zadania publicznego Minister, na podstawie § 4 ust.1 i ust. 2 i § 10 ust. 6 Umowy, zakwestionował wydatki poniesione przez Aeroklub jako niezgodnie z Umową (kosztorysem) w kwocie 2.482 zł oraz wydatki poniesione przez inne podmioty, a zakwalifikowane przez Aeroklub jako wydatki własne w kwocie 248.815,56 zł. Organ ustalił, że Aeroklub przekazał na realizację zadania publicznego zgodnie z § 3 ust. 3 Umowy kwotę 42.814,08 zł. O stwierdzonych nieprawidłowościach w rozliczeniu zadania Minister poinformował skarżącego pismem z [...] grudnia 2012 r. oraz wystawił notę obciążeniową nr 54 z 11 grudnia 2012 r. na kwotę 34.315,30 zł.

Pismem z 4 stycznia 2013r. Aeroklub stwierdził, że przekazane środki przez inne podmioty należy traktować jako środki przekazane na realizację zadania bezpośrednio przez Aeroklub, a w odniesieniu do zakwestionowanej przez organ kwoty 2.482 zł pochodzącej ze środków własnych Aeroklubu uznał jedynie jako niekwalifikowaną kwotę 492,00 zł z dokumentu księgowego o numerze [...] z [...] marca 2012 r.

W dniu 11 stycznia 2013r. Minister wszczął postępowanie administracyjne mające na celu określenie kwoty przypadającej do zwrotu do budżetu państwa i terminu, od którego nalicza się odsetki. Decyzją z [...] maca 2013r. Minister Obrony Narodowej określił skarżącemu wysokość dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa na kwotę 34.315,30 zł oraz określił datę 6 grudnia 2012r. od której nalicza odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący przekazał na realizację zadania publicznego jedynie kwotę 42.814,08 zł, z czego zakwestionowano wydatki w kwocie 2.482 zł będące wydatkami poniesionymi niezgodnie z umową (kosztorysem), tj. w: 1) Poz. 1.1 kosztorysu - Pozwolenie z Urzędu Gminy błędnie rozliczono i opłacono kwoty: 250 złotych za opinię na temat zabezpieczenia medycznego oraz 100 zł za przeprowadzenie konsultacji z Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną w [...]. Zdaniem organu w tej pozycji kosztorysu strony umowy w sposób jasny i zwięzły ustaliły jakiego rodzaju kosztu ta pozycja może dotyczyć, tj. wyłącznie Pozwolenia z Urzędu Gminy. Faktycznie wydatek taki nie został poniesiony. Poniesione wydatki nie mają charakteru pozwolenia i nie zostały pozyskane z Urzędu Gminy, co czyni je, zdaniem Ministra, wydatkami niekwalifikowanymi; 2) Poz. 1.7 kosztorysu - Zabezpieczenie służb medycznych oraz straży pożarnych błędnie rozliczono kwotę 1.440 zł z tytułu darowizny na działalność statutową OSP [...]. W opinii organu świadczenie dotyczące zabezpieczenia przeciwpożarowego jest de facto usługą, która ma charakter komercyjny i winna być związana z obowiązkiem dokonania opłaty przez klienta na rzecz usługodawcy za jej wykonanie. Sama opłata za wykonaną usługę winna być udokumentowana za pomocą dokumentu księgowego. Natomiast przekazanie przez stowarzyszenie środków finansowych na działalność statutową organizacji nie ma charakteru zapłaty za usługę i jest de facto darowizną. Ponadto samo pojęcie "działalności statutowej organizacji pozarządowej" jest bardzo szerokie i zawiera w sobie wiele kierunków i celów działań organizacji, które winny być wymienione w statucie organizacji wraz ze sposobami ich realizacji. Tym samym przekazanie środków finansowych na działalność statutową OSP nie stanowi zapłaty za wykonaną usługę zabezpieczenia przeciwpożarowego, co czyni ją kosztem niekwalifikowanym; 3) Poz. II.2 kosztorysu - Obsługa zadania publicznego - Inne koszty, takie jak: księgowość (...), błędnie rozliczono i opłacono dokument z 30 marca 2012r. na kwotę 492 zł dotyczący obsługi księgowej; 4) Poz. III.1 kosztorysu - Inne koszty, błędnie rozliczono i opłacono dokument z 1 września 2012r. na kwotę 200 zł dotyczący opłaty za billboardy. Organ wyjaśnił, że podstawą zakwestionowania wydatków w pozycji II.2 w kwocie 492 zł i w poz. III.1 kosztorysu w kwocie 200 zł był fakt ich opłacenia prze Aeroklub na podstawie dokumentów księgowych, których data wystawienia nie mieści się w terminie realizacji zadania określonego zawartą umową, co czyni je wydatkami niekwalifikowanymi. Minister wskazał, że wszelkie wydatki ponoszone w ramach zadania są kwalifikowane jedynie w okresie zgodnym z terminami rozpoczęcia i zakończenia zadania, zawartym w harmonogramie i określonym w umowie.

Ponadto organ wyjaśnił, że Aeroklub nie mógł przekazać środków finansowych innych podmiotów będących jego partnerami przy wykonaniu zadania publicznego, gdyż nigdy nimi nie dysponował. Zawarty Aneks nr 1 i dokonane w nim zmiany źródeł finansowania nie zwalniały skarżącego z obowiązku przekazania zadeklarowanych w Umowie środków finansowych, ponieważ źródło pochodzenia środków finansowych należy rozumieć jako miejsce, z którego one pochodzą, a nie jak to interpretuje Aeroklub płatnika bądź bezpośredniego wykonawcę. Ponadto organ stwierdził, że Umowa zawiera precyzyjne postanowienia zobowiązujące skarżącego do przekazania określonej kwoty środków finansowych, przy jednoczesnym zachowaniu procentowego udziału dotacji w kosztach całkowitych zadania publicznego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2013r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2013r. W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasowe ustalenia. Wyjaśnił, że Umowa wskazywała na zobowiązanie stowarzyszenia do przekazania na realizację zadania kwoty 168.650 zł. Zmiana która została dokonana Aneksem Nr 1 dotyczyła jedynie zmiany "źródła" finansowania ze środków własnych Aeroklubu na środki finansowe z innych źródeł. Zdaniem Ministra pojęcie "źródła" należy odczytać w sposób literalny, tzn. skąd środki finansowe będą pozyskane, przy czym niezmiennym pozostał fakt, że obowiązek ich wydatkowania i rozliczenia spoczywał na Aeroklubie jako podmiocie odpowiedzialnym za realizację zadania. Minister stanął na stanowisku, że koszty innych podmiotów nie stanowią wydatku Aeroklubu, tj. fakt wydatkowania przez [...] Sp. z o.o. kwoty 216.495,56 zł oraz przez pozostałych partnerów i kontrahentów Aeroklubu kwoty 32.320 zł nie stanowi o wypełnieniu zobowiązania Aeroklubu, o którym mowa w § 3 ust. 3 Umowy.

Organ stwierdził również, że skarżący nie wypełnił zapisów zawartych w Umowie, co stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r., Nr 234, poz. 1536 ze zm., dalej ustawa o wolontariacie), zgodnie z którym organizacje pozarządowe, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w Umowie, odpowiednio o wspieranie lub o powierzenie realizacji zadania publicznego. Zobowiązanie Aeroklubu do przekazania na realizację zadania wskazanych w Umowie środków finansowych nie zostało zrealizowane. Podkreślił, że Aeroklub jako strona Umowy był zobowiązany do przestrzegania wszystkich zapisów umownych, w tym również § 4 ust. 1 i ust. 2 i § 10 ust. 6 stanowiących podstawę do zakwestionowania prawidłowości wydatkowania środków finansowych z przyznanej dotacji.

Uchybienie Aeroklubu polegało na nie zachowaniu przez stowarzyszenie procentowego udziału dotacji przyznanej przez Ministra w całkowitych kosztach zadania publicznego. Aeroklub nie miał podstaw do przedstawienia w sprawozdaniu z realizacji zadania publicznego wydatków innych podmiotów, ponieważ stanowią one zobowiązania finansowe tych podmiotów, a nie zobowiązania Aeroklubu.

Niemożność udokumentowania jako własnych wydatków poniesionych przez inne podmioty oraz zakwestionowanie przez organ kwoty 2.482 zł wpłynęło bezpośrednio na brak zachowania 28,0 % procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach realizacji zadania publicznego. Aeroklub nie wydatkował faktycznie zadeklarowanych przez siebie w Umowie środków finansowych, jednocześnie wykorzystując w całości przyznaną dotację. Oznacza to, że kwota dotacji udzielona przez Ministra Obrony Narodowej była nadmierna w stosunku do potrzeb Aeroklubu. Przy określeniu wysokości dotacji podlegającej do zwrotu, organ uwzględnił faktycznie poniesiony przez Aeroklub kwalifikowany wkład własny w realizację zadania publicznego w kwocie 40.332,08 zł. Dlatego też zdaniem Ministra rozliczeniu podlegała dotacja w wysokości 50.000 zł. Przy uwzględnieniu 72% obowiązkowego wkładu (finansowego i niefinansowego) Aeroklubu przypadającego na kwotę 40.332,08 zł, kwota dotacji w wysokości 28% kosztów całkowitych realizacji zadania publicznego wynosiłaby 15.684,70 zł. Tym samym kwota stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą dotacji (50.000,00 zł), a kwotą 28% kwalifikowanych kosztów całkowitych realizacji zadania publicznego (15.684,70 zł), przy faktycznie poniesionym i kwalifikowanym wkładzie własnym Aeroklubu (40.332,08 zł) stanowi część dotacji podlegającą zwrotowi do budżetu państwa, tj. 34.315,30 zł.

Pismem z 4 czerwca 2013r. Aeroklub złożył skargę na decyzję z [...] kwietnia 2013r. wnosząc o jej uchylenie jako nieznajdującej podstawy formalno-prawnej i będącej w sprzeczności ze stanem faktycznym.

Stowarzyszenie podkreśliło, że na podstawie § 20 Umowy ewentualne spory powstałe w związku z zawarciem i wykonywaniem umowy miały być rozstrzygane polubownie, a w przypadku braku porozumienia spór zostanie poddany pod rozstrzygnięcie właściwego ze względu na siedzibę Zleceniodawcy sądu powszechnego. Aeroklub podkreślił, że nie było działań polubownych, nie było skierowania do ewentualnego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, wdrożono natomiast postępowanie w trybie administracyjnym. Naruszono także intencje oraz art. 67 i 68 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2013r., poz. 267, dalej: "k.p.a.").

Zdaniem skarżącego zrealizował on merytorycznie i finansowo zadanie, zgodnie z zawartą Umową a nawet ze znacznie szerszym zakresem programu. Ponadto rozliczył kwotę celową 50.000 zł dotacji MON (wyłącznie) na paliwo lotnicze (a więc zgodnie z dyspozycją - założeniem określonym przez Ministra w załączonej do umowy kalkulacji) przedstawiając stosowną i nie kwestionowaną przez Ministra fakturę.

Zdaniem skarżącego nie znajduje uzasadnienia ingerencja Ministra w sposób zaangażowania własnych środków Aeroklubu na realizacje zadań w kwocie 2.482 zł. Wyjaśnił, że np. wydatki w wysokościach 250 zł oraz 100 zł dotyczyły opinii na temat zabezpieczenia medycznego oraz konsultacji z PSSE w [...]. Te działania były wymaganymi kosztami przy realizacji imprezy, wręcz bez ich sporządzenia taka impreza nie mogłaby się nawet odbyć. Aeroklub nie zgodził się także z zakwestionowaniem jako kosztu niekwalifikowanego wydatku w kwocie 1.440 zł na zabezpieczenie przeciwpożarowo – ratownicze. Zabezpieczenie przeciwpożarowe nie stanowiło usługi o charakterze komercyjnym. Wykonanie zabezpieczenia skarżący zlecił Ochotniczej Straży Pożarnej. OSP nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu kodeksu cywilnego czy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Prowadzona działalność statutowa nie może mieć charakteru komercyjnego, co oznacza, że nie może być nastawiona na zysk, związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań, tak jak to się dzieje w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą. Dlatego wyświadczone przez OSP zabezpieczenie przeciwpożarowe nie mogło mieć charakteru zapłaty za usługę a jedynie finansowym wsparciem przez Aeroklub działalności statutowej OSP.

Skarżący podkreślił, że nie ma dokładnie i czytelnie zdefiniowanego pojęcia "środki finansowe z innych źródeł". Brak wykładni przepisów w tej sprawie oraz interpretacja dokonana przez Aeroklub nie mogą stanowić naruszenia prawa i być zasadniczym, decydującym elementem rozstrzygającym w negatywny sposób na rozliczenie otrzymanej dotacji. Poprawność wydatkowania dotacji winna być rozważona kompleksowo, z analizą jej rozliczenia, ze złożonym sprawozdaniem i oceną realizacji jej celu oraz przepisami ustawy o finansach publicznych, w tym w szczególności art. 144 ust. 4 i 145 ust. 2.

Otrzymana przez Aeroklub dotacja w ocenie skarżącego nie była ani wyższa niż określona w umowie, ani nie była wyższa niż kwota niezbędna na dofinansowanie zadania. Środki finansowe z innych źródeł - nie były środkami wydanymi bez -uzgodnienia z Aeroklubem, nie stanowiły odrębnej organizacji przedsięwzięcia przez inny podmiot, ale były z nim ściśle, nierozerwalnie powiązane i wydatkowane w celu wsparcia poprzez "środki finansowe z innych źródeł" tych działań, których ze względu na brak możliwości ich bezpośredniego sfinansowania przez skarżącego, zrealizował partner (podwykonawca) zadania w imieniu skarżącego na podstawie zawartej Umowy. Skarżący podkreślił, że przedstawiona Ministrowi umowa dot. wyłącznie przedsięwzięcia pn. [...] jednoznacznie obligowała jego partnera (podwykonawcę) do wsparcia materialnego Aeroklubu środkami finansowymi wykazanymi w sprawozdaniu jako środki finansowe z innych źródeł.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.

Pismem procesowym z 12 listopada 2013r. skarżący uzupełnił skargę oraz wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra z [...] kwietnia 2013 r. i z [...] marca 2013 r. z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1) i 2) k.p.a. lub ewentualnie, o uchylenie powyższej decyzji w całości, z uwagi na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mające istotne wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1) art. 1 ust. 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o wolontariacie oraz art. 152 ust. 3 w zw. art. 169 ust. 1 pkt 2) oraz ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej: "u.f.p.") poprzez wydanie decyzji administracyjnej o zwrocie części przyznanej dotacji ze względu na rzekome niewykazanie przez skarżącego spełnienia wymogu zapewnienia środków finansowych własnych lub pochodzących z innych źródeł na realizację zadania publicznego, podczas gdy zgodnie z art. 152 ust. 3 u.f.p. możliwość wydania decyzji o zwrocie dotacji zawężona została jedynie do przypadku wykorzystania dotacji w części lub w całości niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrania w nadmiernej wysokości, co w sprawie niniejszej oczywiście nie miało miejsca, zaś prawidłowość wykonania umowy przez strony w pozostałym zakresie podlega przepisom prawa cywilnego;

2) art. 15 ust. 1 pkt 4) i art. 16 ust. 1 ustawy o wolontariacie z uwzględnieniem art. 151 ust. 1 i 2 u.f.p. oraz postanowień rozdziału I pkt 2 zasad przyznawania i rozliczania przez Ministerstwo Obrony Narodowej dotacji na realizację zadań publicznych z zakresu obronności w 2012 roku i aneksowanego § 3 pkt. 3 Umowy z 6 kwietnia 2012 r., poprzez uznanie, iż nie są środkami pochodzącymi z innych źródeł środki pozyskane przez skarżącego od innego podmiotu na podstawie umowy cywilnoprawnej dotyczącej finansowania [...];

3) art. 5 ust. 3 ustawy o wolontariacie, przez rażące naruszenie - wyrażonych w tym przepisie - zasad pomocniczości, suwerenności stron oraz partnerstwa;

4) art. 7 i 8 k.p.a. przez wydanie decyzji będącej w istocie wypaczeniem zasad praworządności, zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz niezgodnej z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew stanowisku skarżącego zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Sąd jest zdania, że organ prawidłowo uznał w świetle ustalonego stanu faktycznego, że skarżący zobowiązany był do zwrotu nadmiernie pobranej dotacji. Zasadnie organy uznały, że dla oceny prawidłowości wydatkowania przyznanych Aeroklubowi środków z tego tytułu zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wskazane w wydanych przez te organy decyzjach. Treść art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stanowi, że dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Natomiast dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 169 ust. 2 u.f.p.).

Art. 152 ust. 3 u.f.p. stanowi, że w przypadku stwierdzenia na podstawie rozliczenia, o którym mowa w ust. 2, że dotacja wykorzystana została w części lub całości niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrana w nadmiernej wysokości, dysponent części budżetowej lub dysponent środków, o których mowa w art. 127 ust. 2, określa, w drodze decyzji, wysokość kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu państwa.

W tym miejscu trzeba podkreślić, że Aeroklub podpisując Umowę z [...] kwietnia 2012r., zmienioną aneksem w dniu [...] sierpnia 2012r. zobowiązał się w § 1 ust. 2 wykonać zadanie publiczne w zakresie i na warunkach określonych w Umowie. Co więcej strony uzgodniły w § 1 ust. 4 obowiązek stosowania przy realizacji Umowy Zasad przyznawana i rozliczania dotacji przez Ministra Obrony Narodowej na realizację zadań publicznych z zakresu obronności w 2012r. (zwanych dalej Zasadami).

Ponadto w § 3 ust. 3 Umowy określono sposób finansowania zadania przez skarżącego. W pierwotnej umowie stowarzyszenie zobowiązało się sfinansować zadanie własnymi środkami w wysokości 168.650 zł. Następnie zmieniono ten punkt i wskazano, że Zleceniobiorca zobowiązuje się do przekazania na realizację zadania środków finansowych z innych źródeł w wysokości 168.650 zł, w tym środków finansowych z innych źródeł publicznych 100.000 zł oraz pozostałych środków 68.650 zł. Całkowity koszt zadania publicznego (§3 ust. 4) określono na 223.250 zł, w tym 168.650 zł i 4.600 zł (odpowiednio środki finansowe i wkład osobowy skarżącego), 50.000 zł (dotacja).

Istotnym na tym etapie jest także § 4 ust. 1 i 2 Umowy, które wskazują, (ust. 1) zleceniobiorca jest zobowiązany zachować procentowy udział dotacji, o którym mowa w ust. 2, w całkowitych kosztach zadania publicznego, o którym mowa w § 3 ust.4. Natomiast ust. 2 § 4 Umowy stwierdza, że procentowy udział dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego wynosi nie więcej niż 23 %. Umowa przewidziała również możliwość zwiększenia udziału dotacji w całkowitym koszcie zadania publicznego, jednakże nie więcej niż 5% (§ 10 ust. 6 Umowy).

W myśl Zasad, Rozdział II "Otwarty konkurs ofert", ust. 4 "Sposób wypełniania oferty", pkt 16 "Przewidywane źródła finansowania zadania" – należy rozpisać wkład własny Oferenta, w tym środki finansowe z innych źródeł wpłaty i opłaty adresatów zadania publicznego, środki finansowe z innych źródeł publicznych (w szczególności: dotacje z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, funduszy celowych, funduszy strukturalnych), pozostałe (inne źródła) oraz wkład osobowy (w tym świadczenia wolontariuszy i praca społeczna członków). Z kolei pkt 17 Zasad określa, że w pozycji "Finansowe środki z innych źródeł publicznych" należy podać kwoty dotacji otrzymane lub o które organizacja wystąpiła, finansowane z innych źródeł publicznych. Należy podać nazwy poszczególnych organów i kwoty uzyskanych środków.

Ponadto w Rozdziale III "Kryteria wyboru oferty", ust. 3 "Dopuszczalność zwiększenia w kategoriach kosztów" Zasad wyjaśniono, że zleceniobiorca realizując zadanie musi dokonywać wydatków zgodnie z umową i kosztorysem stanowiącym załącznik do umowy. W toku realizacji zadania dopuszcza się zwiększenie wydatków w danej kategorii kosztów do 10% wartości tej kategorii z wyłączeniem wydatków dotyczących kosztów administracyjnych i kosztów związanych z działaniami promocyjnymi zadania, jak również z wyłączeniem kosztów niefinansowanych w postaci wolontariatu.

Zgodnie natomiast z § 11 ust. 5 Umowy w przypadku niewykorzystania na realizację zadania deklarowanych własnych oraz z innych źródeł, o których mowa w § 3 ust. 3, Zleceniobiorca zobowiązany jest do zwrotu dotacji proporcjonalnie w takiej części, w jakiej nie zostały wykorzystane środki finansowe Zleceniobiorcy na rachunek bankowy Zleceniodawcy (...).

Mając powyższe na względzie należy podzielić stanowisko Ministra, że skarżący winien dysponować środkami finansowymi, które zadeklarował i to on winien pokrywać koszty realizowanego zadania. To skarżący był stroną umowy o dotację, to on w pkt 3 § 3 Umowy zobowiązał się przekazać na realizację zadania wskazanej kwoty, a nie żaden inny podmiot trzeci. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący mylnie stawia znak równości między terminem "środki finansowane z innych źródeł" z terminem środki finansowe płacone przez podmiot trzeci. Ponownie należy podkreślić, że § 3 ust. 3 Umowy wyraźnie wskazuje, że wszystkie środki finansowe winny być w dyspozycji strony skarżącej (zleceniobiorcy), paragraf ten jedynie wskazuje na źródła tych środków i mówi o własnych środkach, bądź też powierzonych, ale będących w dyspozycji skarżącego, z których to środków sam skarżący porywa wydatki, o czym stanowi m.in. rozdział 3, ust. 3 Zasad, § 11 ust. 5 Umowy. Brak jest innej możliwości interpretacyjnej zawartej Umowy, skoro to stroną umowy jest tylko skarżący i organ, a nie inny dodatkowy podmiot trzeci, który w żaden sposób, a przynajmniej bezpośrednio (a nie na zasadzie np. regresu) nie odpowiada za realizację Umowy, zawartej między stowarzyszeniem i Ministrem.

Słusznie zatem Minister zakwestionował wydatki w wysokości 248.815,56 zł jako wydatki poniesione przez inne podmioty niż skarżący. Dlatego też prawidłowo Minister wskazał, że Aeroklub poniósł jedynie wydatek z własnego budżetu w wysokości 42.814,08 zł. Wykładnia Umowy i obowiązków skarżącego dokonana przez Ministra jest wykładnią prawidłową.

Reasumując należy podkreślić, że stowarzyszenie zobowiązało się do przekazania środków finansowych na realizację zadania publicznego w określonej wysokości. Od tego zobowiązania Minister uzależnił również wysokość przyznanej dotacji. Innymi słowy w wypadku braku zobowiązania ze strony skarżącej do przekazania środków finansowych, skarżący nie otrzymałby dotacji lub otrzymałby w innej wysokości. Tym samym więc Aeroklub nie mógł przekazać środków finansowych pochodzących od innych podmiotów będących jego partnerami przy wykonaniu zadania publicznego, gdyż nigdy nimi nie dysponował. Nie mógł również rozliczyć tych środków jako własnych (w sensie pochodzących z własnego budżetu), co w sprawie uczynił. Wskazywany aneks nr 1 do Umowy w tym zakresie nic nie zmienił, bowiem dotyczył jedynie źródeł finansowania i nie zwalniał skarżącego z obowiązku przekazania zadeklarowanych w Umowie środków finansowych. Słusznie zatem przyjął Minister, że termin źródło pochodzenia tych środków należy rozumieć jako miejsce, z którego one pochodzą, a nie - jak to interpretuje Aeroklub - płatnika bądź bezpośredniego wykonawcę.

Mając powyższe na względzie bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 4 i art. 16 ust. 1 ustawy o wolontariacie z uwzględnieniem art. 151 ust. 1 i 2 u.f.p. oraz postanowień rozdziału I pkt 2 Zasad. Ponadto należy zauważyć, że w myśl art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o wolontariacie organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu ofert w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 2, uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 udział środków finansowych własnych lub środków pochodzących z innych źródeł na realizację zadania publicznego. Natomiast art. 16 ust. 1 ustawy o wolontariacie stanowi, iż organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybie określonym w art. 11 ust. 2, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie, odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 u.f.p. oraz przepisów ustawy, a organ administracji publicznej zobowiązuje się do przekazania na realizację zadania dotacji. Natomiast powoływany przez skarżącego art. 152 u.f.p. dotyczy możliwości zawierania umów oraz elementów jakie winna posiadać umowa. Zdaniem Sądu w żaden sposób Minister nie naruszył powoływanych przepisów. Wyżej jasno wyłożono co należy rozumieć przez pojęcie źródła finansowania i wskazano, że zleceniobiorca zobowiązał się do przekazania środków finansowych. A więc to zleceniobiorca winien regulować wszelkie płatności, aby w sposób prawidłowy wykonać zawartą umowę i rozliczyć uzyskaną dotację.

Bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 34 ust. 1 ustawy o wolontariacie oraz art. 152 ust. 3 i 169 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 u.f.p., gdyż przepisy te zostały zastosowane prawidłowo. Dotacje udzielone w nadmiernej wysokości podlegają dochodzeniu na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, o czym stanowi art. 60 pkt 1 u.f.p., gdyż środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie, do których to spraw stosuje się również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 67 u.f.p.). Z kolei art. 34 ust. 1 ustawy o wolontariacie stanowi, iż w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą, do nadzoru i kontroli wydatkowania środków publicznych stosuje się odpowiednio przepisy o finansach publicznych. Zatem prawidłowo Minister dochodzi zwrotu dotacji na podstawie cytowanych wyżej przepisów ustawy o finansach publicznych w związku z właściwymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przechodząc natomiast do analizy sprawy w zakresie zakwestionowania pięciu wydatków jako niekwalifikowanych, trzeba także potwierdzić zasadność w tym zakresie decyzji Ministra. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że wydatki w wysokości 250 zł za opinie na temat zabezpieczenia medycznego i 100 zł za przeprowadzenie konsultacji z Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną w [...] były wydatkami poniesionymi niezgodnie z umową (kosztorysem). Aeroklub przy rozliczeniu wskazał te wydatki w pozycji 1.1 kosztorysu. Natomiast zgodnie z kosztorysem stanowiącym załącznik nr 2 do Umowy strony umowy wskazały, że ta pozycja dotyczy tylko i wyłącznie Pozwolenia z Urzędu Gminy. Mimo, że wskazywane wydatki mogły być bezpośrednio związane z zadaniem i mogły być niezbędne, to jednak skarżący nie wystąpił w trybie do tego przewidzianym do Ministra o zmianę kosztorysu, co taki przypadek przewiduje Rozdział V "Zawarcie umowy", ust. 4 "Zmiana treści umowy" Zasad. Słusznie zatem Minister zakwestionował te wydatki, gdyż nie miały one charakteru pozwolenia i nie zostały pozyskane z Urzędu Gminy. Dlatego też były wydatkami niekwalifikowanymi.

Prawidłowo także organ zakwestionował wydatek na kwotę 1.440 zł potwierdzający dokonanie płatności na działalność statutową OSP [...]. Słusznie w tym zakresie organ zauważył, że zabezpieczenie przeciwpożarowe jest usługą, która ma charakter komercyjny i winna być związana z obowiązkiem dokonania opłaty za tę usługę. Opłata za wykonaną usługę winna być udokumentowana za pomocą dokumentu księgowego, o których jest mowa w Rozdziale VI "Rozliczenie dotacji" Zasad. Natomiast dokonana opłata na działalność statutową OSP w żadnym wypadku nie może być dokumentem potwierdzającym wykonanie usługi i co jak słusznie wskazał organ winna być traktowana jako darowizna. Natomiast z istoty darowizny wynika, że nie ma charakteru zapłaty za usługę, gdyż w myśl art. 888 § 1 kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Tym samym słusznie organ wskazał, że przekazanie środków finansowych na działalność statutową Ochotniczej Straży Pożarnej nie stanowi zapłaty za wykonaną usługę zabezpieczenia przeciwpożarowego, co czyni ją kosztem niekwalifikowanym.

Pozostałe dwa wydatki zostały wydatkowane poza terminem realizacji zadania publicznego. Pierwszy wydatek w wysokości 492 zł, dotyczący obsługi księgowej, został rozliczony i opłacony na podstawie dokumentu z 30 marca 2012r., natomiast w myśl § 2 ust. 1 Umowy termin realizacji zadania publicznego ustalono od 13 kwietnia 2012r. do 10 sierpnia 2012r. Podobnie wydatek na kwotę 200 zł, za bilbordy, poniesiony na podstawie dowodu z 1 września 2012r. na kwotę 200,00 zł. Trzeba bowiem wskazać, że zgodnie z Zasadami (rozdział I, ust. 4 pkt 2) wydatkowanie środków przed terminem realizacji zadania oraz po upływie terminu 14 dni od daty jego zakończenia (zarówno z dotacji, jak i środków własnych) uznaje się również za wydatek niekwalifikowany. Podobny zapis znajduje się w ust. 3, Rozdziału VI "Rozliczenie dotacji" Zasad, w którym wskazano, że środki przyznane na realizację zadania mogą być wydatkowane wyłącznie w terminie realizacji zadania określonym oraz po upływie 14 dni od daty zakończenia realizacji zadania określonej w umowie, przy czym data wystawienia dokumentu księgowego musi zawierać się w terminie realizacji zadania. Słusznie zatem Minister wskazał, że daty wystawienia tych dokumentów nie mieszczą się w terminie realizacji zadania określonego zawartą Umową, co czyni je za wydatki niekwalifikowalne.

Nie uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy o wolontariacie, który wskazuje, że współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności. Sąd w żaden sposób nie dopatrzył się naruszenia tego przepisu, to skarżący swoimi działaniami doprowadził do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Na etapie postępowania administracyjnego przepisy te nie są stosowane, gdyż reguły tego postępowania wyznacza ustawa o finansach publicznych i kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast na etapie realizacji umowy z akt sprawy nie wynika, aby powyższe zasady były łamane. Co więcej na prośbę skarżącego organ zaakceptował zmianę umowy, co świadczy o przestrzeganiu tych zasad.

Brak jest także jakichkolwiek argumentów potwierdzających naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Organy bowiem w żaden sposób nie naruszył zasady praworządności oraz zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W sprawie to skarżący na skutek nie zastosowania się do umowy oraz Zasad doprowadził do pobrania dotacji w wysokości wyższej niż należna. Obecna próba przerzucenia odpowiedzialności za własne błędy na organ w żaden sposób nie uprawnia do podnoszenia zarzutu naruszenia art. 7 i 8 k.p.a.

W sprawie także nie naruszono art. 67 i 68 k.p.a., gdyż brak było powodów do sporządzania protokołów z czynności, bowiem to strona dostarczyła sprawozdanie, które zostało zakwestionowane. To właśnie sprawozdanie skarżącego jest głównym dokumentem, który w myśl art. 67 § 1 k.p.a. został utrwalony na piśmie. Na podstawie tego sprawozdania i załączonych dokumentów organ wzywał skarżącego do dodatkowych wyjaśnień i po ich uzyskaniu poinformował stronę o zaistniałych nieprawidłowościach.

Bezzasadne są także twierdzenia wskazujące, że w latach poprzednich również w ten sam sposób była finansowana impreza w 2011r. i Minister nie kwestionował sprawozdania. Organ zasadnie w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że uprzednio obowiązujący druk sprawozdania nie zobowiązywał Aeroklubu do przedstawienia w sprawozdaniu w "Zestawieniu faktur" dokumentów księgowych z wydatków poniesionych ze środków innych niż pochodzące z dotacji. Dlatego też Minister mógł uznać, również na podstawie oświadczenia skarżącego o zgodności danych, że wszystkie informacje podane w sprawozdaniu są zgodne z aktualnym stanem prawnym i faktycznym. Dlatego też nie miał obowiązku kwestionować sprawozdania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.