Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 333/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23a ust. 6
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 120; art. 122; art. 121 par. 1; art. 139; art. 165 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi E. Spółka z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wycofania z eksploatacji automatu o niskich wygranych i umorzenie postępowania w sprawie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...) listopada 2014 r. nr (...), Naczelnik Urzędu Celnego w Ł., odmówił E. Sp. zo.o. we W. (zwanej dalej: "Spółką"), wszczęcia postępowania w sprawie wycofania z eksploatacji automatu o niskich wygranych o nazwie HOT SPOT PLATIN, nr fabryczny (...), nr poświadczenia rejestracji (...). Organ przyjął, że zostało już skutecznie wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu w trybie jego cofnięcia i z tego powodu brak jest możliwości ponownego wszczęcia na wniosek postępowania w tej samej sprawie w trybie wycofania automatu z eksploatacji

Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2015 r. nr (...) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 239 ustawy z dnia (...) sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie: "o.p."), uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w wyniku kontroli ww. automatu Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. postanowieniem z dnia (...) lutego 2010 r. nr (...) zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych. W postępowaniu tym Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. wydał w dniu (...) sierpnia 2010r. decyzję, utrzymaną następnie w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...) listopada 2010 r. nr (...). W wyniku uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 1621/11 obydwu decyzji, Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. kontynuował postępowanie i w dniu

(...) listopada 2014 r. decyzją nr (...) cofnął rejestrację automatu. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z (...) stycznia 2015 r., nr (...) z dnia (...).01.2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta jest ostateczną.

Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że z dniem wydania decyzji ostatecznej cofającej poświadczenie rejestracji automatu bezprzedmiotowym stało się postępowanie w przedmiocie wycofania z eksploatacji przedmiotowego automatu, gdyż przestał istnieć przedmiot postępowania. Zdaniem organu niemożliwym jest rozstrzyganie w kwestii wycofania z eksploatacji automatu, który nie posiada ważnego poświadczenia rejestracji.

Na powyższe postanowienie, skarżąca Spółka wywiodła skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jego uchylenie jak też poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 120 o.p. w zw. z rażącym naruszeniem art. 121 § 1, art. 139 § 1 oraz art. 165 § 1 o.p.- poprzez:

- przyjęcie wadliwej formy procesowej (odmowy) wszczęcia postępowania w sytuacji,

gdy skarżąca złożyła jedynie zgłoszenie (na urzędowym formularzu) o wycofaniu

automatu do gier o niskich wygranych z eksploatacji, z którym przepisy prawa wiążą

skutek prawny następujący z mocy prawa (tj. wygaśnięcie poświadczenia rejestracji

automatu do gier), a nadto przyjęcie ww. formy procesowej w sytuacji, gdy organ

wcześniej nigdy nie reagował w podobny sposób na ww. zgłoszenia;

- wydanie ostatecznego postanowienia w niniejszej sprawie po terminie do

rozpoznania zażalenia, w dniu 28 stycznia 2015 r., tj. w dzień po wydaniu decyzji merytorycznej w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji (w dniu

(...) stycznia 2015 r.), która w istocie była bezprzedmiotowa, lecz organ przyjął

ww. manipulację formami procesowymi w celu stworzenia pozoru, iż przedmiot decyzji istnieje;

- rażące naruszenie zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie do organu

ww.działaniami podstępnymi, kunktatorskimi a nadto prawnie wadliwymi;

2) rażące naruszenie art. 23 a ust. 6 ustawy o grach hazardowych, albowiem

ze zgłoszeniem o wycofaniu urządzenia z eksploatacji przepis ten wiąże skutek, który nastąpił z mocy prawa;

3) rażące naruszenie art. 122 w zw. z art. 121 § 1 o.p. i nieuwzględnienie

okoliczności, którą organ administracji winien uwzględnić z urzędu

(w ramach urzędowego Krajowego rejestru Automatów do Gier, tzw. rejestru KRAG), tj. fakt wyrejestrowania automatu do gier o niskich wygranych wskutek zgłoszenia na urzędowym formularzu jego wycofania z eksploatacji.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem

i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego

z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.

Odnośnie zarzutu przyjęcia wadliwej formy procesowej wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy Skarżąca złożyła jedynie zgłoszenie (na urzędowym formularzu) o wycofaniu automatu do gier o niskich wygranych z eksploatacji, uznać należy go za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 23a ust. 6 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, póz. 1540 ze zm.), rejestracja wygasa

z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania

z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier. Podmiot eksploatujący zarejestrowany automat do gier jest obowiązany informować pisemnie naczelnika urzędu celnego o wycofaniu z eksploatacji automatu lub urządzenia - w terminie

7 dni od dnia dokonania tej czynności, o czym stanowi art. 23c pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia z dnia 9 marca 2012 r.

w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. nr 312) informacje o wycofaniu z eksploatacji automatu do gier,

o których mowa w art. 23c pkt 1 i 2 ustawy, podmiot prowadzący działalność

w zakresie gier losowych lub gier na automatach może składać na formularzach udostępnionych przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w szczególności zamieszczonych na stronie internetowej tego urzędu - dokument GL-2. Należy mieć na uwadze, że istnieją sytuacje, w których zgłoszenie

o wycofanie z eksploatacji automatu do gier nie ma mocy prawnej, gdyż podmiot będący właścicielem takiego automatu nie włada tym urządzeniem. Dotyczy

to przypadków, gdy automat jest zajęty do postępowania karnego skarbowego. Wynika z tego, że nie w każdym przypadku złożenie dokumentu GL-2 z urzędu powoduje wycofanie automatu z eksploatacji, a co za tym idzie wygaśnięcie poświadczenia rejestracji tego automatu. Zatem organ podatkowy otrzymując taką informację, musi przeprowadzić postępowanie sprawdzające, czy czynność której informacja dotyczy mogła być zgodnie z przepisami prawa wykonana.

Organy obu instancji kierując się utrwalona linią orzeczniczą prezentowaną

w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 2290/11 z dnia

14 marca 2012 r. zasadnie uznały zgłoszenie wycofania z eksploatacji automatu

do gier na druku GL-2 jako wniosek, który podlega rozpoznaniu przez organ podatkowy. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza: "Uporządkowanie istotnych elementów prawnych było niezbędne, bo pokazuje

i wyodrębnia dwa różne, aczkolwiek pozostające ze sobą w związku, problemy - utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu do gier oraz wyrejestrowania automatu do gier z Krajowego Rejestru Automatu do Gier (KRAG). (...) Oceniając naturę prawną samego "poświadczenia rejestracji" uznać należy, że ma ono charakter decyzji administracyjnej o charakterze deklaratoryjnym (potwierdzającym) posiadanie uprawnienia do eksploatacji automatu. (...) Zauważa ponadto, że skoro "poświadczenie rejestracji" jest decyzją administracyjną to taką samą formę prawną powinna przybrać "utrata ważności poświadczenia rejestracji".

Z §10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MF z 2003 r., zgodnie z którym poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa

w art. 24 ust. 1b. ustawy z 1992 r., w związku z § 10 ust. 2 tego rozporządzenia, wynika bowiem, że utrata ważności poświadczenia rejestracji to utrata uprawnień określonego podmiotu do eksploatacji i użytkowania automatu do gier. Z powołanego już uprzednio § 10 ust.4 rozporządzenia MF z 2003 r. wynika, że poświadczenie rejestracji może stracić ważność także przed upływem okresu, na jaki zostało wydane, w okolicznościach określonych w powołanym przepisie. Utrata ważności "poświadczenia rejestracji", o czym już była mowa, oznacza utratę uprawnienia

do eksploatacji automatu, którego ono dotyczyło, przyznanych decyzją administracyjną. Okoliczności wymienione w § 10 ust. 4 rozporządzenia, z 2003 r. mogą być sporne, co dodatkowo wzmacnia pogląd, że okoliczności

te muszą być ustalone w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ właściwy do wydania "poświadczenia rejestracji", a stwierdzenie ich skutku w postaci utraty ważności "poświadczenia rejestracji" także musi przyjąć charakter decyzji administracyjnej. Decyzja ta w istocie stanowi jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o utracie posiadanego dotychczas uprawnienia do eksploatacji automatu.(...) Nie ma racjonalnych podstaw by uznać,

że utrata ważności poświadczenia skutkująca utratą uprawnienia do eksploatacji automatu następuje w formie decyzji tylko w razie utraty ważności tego poświadczenia w przypadku cofnięcia rejestracji. Zgodnie z § 10 ust.

5 rozporządzenia MF z 2003 r., uprawniony, którego "poświadczenie rejestracji" utraciło ważność zwraca je naczelnikowi urzędu celnego. W świetle powyższego uznać należy, że zarówno wtedy, kiedy wnioskodawca utracił uprawnienie

do prowadzenia działalności (jego zezwolenie wygasło), jak i wtedy, kiedy automat utracił właściwe cechy techniczne, organ powinien stwierdzić utratę ważności "poświadczenia rejestracji" i zobowiązać do jego zwrotu. Właściwą formą działania organu jest decyzja administracyjna, bowiem chodzi w istocie o stwierdzenie utraty uprawnienia, które to uprawnienie wiązało się z posiadaniem ważnego "poświadczenia rejestracji" automatu."

Konkludując należy stwierdzić, że skoro poświadczenie rejestracji automatu jest decyzją administracyjną, to wniosek powodujący utratę ważności takiego poświadczenia jest wszczęciem postępowania w sprawie zakończonej decyzją administracyjną.

Ponadto należy zauważyć, że informację o wycofaniu automatu z eksploatacji składa się w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności. Właściciel automatu, aby dokonać czynności wycofania, czyli wyprowadzenia fizycznego automatu z lokalu

do magazynu, w sposób nieograniczony powinien rozporządzać tym przedmiotem.

W świetle przywołanego wyżej orzeczenia sądu takim ograniczeniem zdaniem organu podatkowego jest również wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. W związku z powyższym zarzut Skarżącego dotyczący wadliwej formy procesowej odmowy wszczęcia postępowania jest bezzasadny. Skarżący ponadto nie dysponował automatem, który był zajęty na poczet postępowania karnego skarbowego.

Niezasadny jest także zarzut wydania ostatecznego postanowienia po terminie do rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa

w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast w myśl z art. 139 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego

w Ł. wpłynęło do Dyrektora Izby Celnej w B. w dniu (...).11.2014 r. Zakończenie postępowania prowadzonego w trybie zażaleniowym przez organ

II instancji nastąpiło w dniu (...).01.2015r. wydaniem postanowienia nr (...), czyli ostatniego dnia terminu wyznaczonego przepisem art. 139 § 3 przywołanej wyżej ustawy. Z tego względu zarzut Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.