Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1388/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 109, art.66, art. 69
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. W., od decyzji wydanej przez Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] czerwca 2008 r., znak: [...] w sprawie orzeczenia, iż S. W. jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 września 2000 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., pismem z dnia 20 maja 2008 r. znak: [...] , zwrócił się do Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego S. W. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 września 2000 r.

Rozpatrując ww. wniosek, Dyrektor W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] czerwca 2008 r., wydał decyzję znak:[...] w sprawie orzeczenia, iż S. W. jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 września 2000 r.

Od tej decyzji S. W. wniósł odwołanie.

W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja

W jej uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn.zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Ponadto, podobne unormowania zawierał: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.), w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz.1178 z póżn. zm.) i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095).W wyżej opisanych regulacjach prawa dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną, dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np- wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 października 2006r." sygn. akt II GSK 179/06) wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. W tym kontekście organ wskazał, że z przedstawionych dokumentów - Zaświadczenia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...] wynika, że S. W. figurował w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta K., pod numerem [...] od dnia [...] marca 1998 r. do dnia [...] lutego 2004 r. Wpis został wykreślony na wniosek o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, z dniem [...] lutego 2004 r., decyzją numer [...]. Ponadto z pisma Urzędu Skarbowego z dnia 1 kwietnia 2008 r., znak: [...] wynika, iż S. W. figurował w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą w okresie od [...] kwietnia 1998 r. do [...] marca 2004 r., (forma opodatkowania - zasady ogólne), zawieszenie prowadzonej działalności od [...] października 2000r. Jednocześnie Urząd Skarbowy w K., pismem z dnia 9 maja 2008 r., znak: [...] poinformował, iż S. W. wykazał w złożonych zeznaniach podatkowych w latach 1999 -2000 przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto S. W. stwierdził, że prowadzoną od 1998 r., pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia

[...] października 2000r., z przyczyn losowych "zawiesił", informując o powyższym ZUS

i Urząd Skarbowy.

Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie ustalone prawo do świadczenia emerytalno-rentowego, nie wyłączyło podlegania przez S. W. z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie, bowiem z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust 1 obowiązującej ustawy (art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. oraz art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.) składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Ponadto zgodnie z art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. (Dz.U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) - składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowne nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia (zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - najniższego wynagrodzenia), od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c (prowadzenie działalności gospodarczej), w przypadku, gdy osoba ta: 1) uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu (z działalności gospodarczej) w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub 2) opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej. Oznacza to, iż organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla S. W. jest organ ubezpieczeń społecznych.

Organ II instancji wskazał ponadto, że przedawnieniu ulegają tylko roszczenia majątkowe, a stwierdzenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu stanowi ustalenie istniejącego stanu faktycznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

Zdaniem skarżącego jego zobowiązania uległy przedawnieniu. Ponadto w okresie, kiedy prowadził działalność gospodarczą obowiązywała odmienna interpretacja przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i nią właśnie kierowałem się przy podejmowaniu decyzji o niepłaceniu składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wiedzę na ten temat zaczerpnąłem m. in. z artykułu w Gazecie Prawnej nr 55 (358) z dnia 7-8 lipca 2000r. pt.: .Ubezpieczenie zdrowotne - kto nie płaci składki"

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja, organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji z dnia [...] lipca 2008r., nr [...] , którą Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. W., od decyzji wydanej przez Dyrektora W. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] czerwca 2008 r., znak: [...] w sprawie orzeczenia, iż S. W. jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 września 2000 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 109 ust. 3, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r., o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. 04.210.2135) wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1 tej ustawy, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.

Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c i pkt 10 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

W niniejszej sprawie zasadne jest twierdzenie organu drugiej instancji, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

W okolicznościach niniejszej sprawy organy zasadnie oparły ustalenie, w zakresie okresu prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej na poglądzie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok z dnia 21 czerwca 2007r., sygn.akt IIGSK 70/07) - zgodnie, z którym, zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. Uprawdopodobnienie przez stronę faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia dowodów przeciwnych dla nieuwzględnienia twierdzeń strony.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że ustalone prawo do świadczenia emerytalno-rentowego przez odwołującego, nie wyłączyło podlegania przez niego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Organ drugiej instancji zasadnie wskazał, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września, 2004 r. oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust 1 obowiązującej ustawy (art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. oraz art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.) składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Ponadto należy zauważyć, iż zgodnie z art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach oraz art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. (Dz.U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) - składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowne nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia (zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - najniższego wynagrodzenia), od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c (prowadzenie działalności gospodarczej), w przypadku, gdy osoba ta: 1) uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu (z działalności gospodarczej) w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub 2) opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Wskazać należy, że organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla skarżącego jest organ ubezpieczeń społecznych i to on będzie właściwy do podjęcia czynności związanych z wymierzeniem należności z ustalonego w zaskarżonej decyzji zobowiązania.

Bezzasadny jest w niniejszej sprawie, podnoszony przez skarżącego, zarzut przedawnienia.

Zgodnie z przepisem art. 117- z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba, że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Opisana wyżej instytucja przedawnienia ma odniesienie do roszczeń majątkowych. Tymczasem przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jest ustalenie prawa podmiotowego, stwierdzenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Powyższe ustalenie będzie podstawą do formułowania wobec skarżącego roszczeń, w odrębnym postępowaniu, przez właściwy organ. Dopiero na tym etapie skarżący będzie mógł zgłaszać zarzut przedawnienia, przy czym ocena ich trafności będzie przedmiotem badania w postępowaniu wówczas prowadzonym,

Mając na uwadze powyższa argumentacje, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę, jako nieuzasadnioną oddalił.