Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 173/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61,  art. 66
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 28,  art. 138 par. 1 pkt 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska (spraw.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczym przy ul. [...] w T. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 1477 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania S.K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]r., Nr [...] nakładającą na J.P. i H.P. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 171 AM7 przy ul. [...] 3 w T. w bezpośredniej bliskości z działką nr 170 AM7 przy ul. [...] 1a, poprzez wykonanie remontu więźby dachowej, wzmocnienie konstrukcji dachu /krokwi dachowej/ i likwidację ugięcia dachu w sposób zgodny ze sztuką budowlaną i wiedzą techniczną w tym zakresie, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, pod nadzorem osoby uprawnionej, która fakt poprawności robót potwierdzi stosownym protokołem.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 5 września 2008r. S. i B.K. wnieśli do PINB w T. o wydanie na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane decyzji nakazującej usunięcie przez H.P., zam. w T. przy ul. [...] 3, nieprawidłowości wybudowanego garażu, przylegającego do ściany ich budynku mieszkalnego.

Przeprowadzone w dniu 9 października 2008r. oględziny przebudowanego budynku gospodarczego wykazały, że jest on usytuowany pomiędzy budynkami oznaczonymi nr 1a i 3 przy ul. [...] w T.. Budynek drewnianej konstrukcji, dach drewniany pokryty pełnym deskowaniem i papą termozgrzewczą wraz z obróbką blacharską. Spadek połaci dachu w kierunku budynku 1a. Styk połaci dachu ze ścianą budynku 1a obrobiony papą i obróbką blacharską. W miejsce styku nie zauważono nieszczelności. Nieszczelności nie wykazuje także pokrycie dachowe. Drewniane belki konstrukcyjne dachu są osadzone punktowo w ścianach budynku 1a i 3. Jedno skrzydło wrót drewnianych wymaga konserwacji. Stan techniczny belek nośnych konstrukcji dachu jest dostateczny. Od strony budynku gospodarczego na nieotynkowanej ścianie budynku nr 1a. Nie zaobserwowano również pęknięć i rys na ścianie budynku nr 3. Skarżący S.K. oświadczył, że belki konstrukcyjne przedmiotowego budynku gospodarczego oparte na ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego 1 powodują nadmierne obciążenie ściany tego budynku, co skutkuje powstaniem pęknięć i rys. Zmuszony był w związku z tym wykonać remont mieszkania i w chwili obecnej wewnątrz mieszkania nie widać rys. Podczas oględzin zauważono rysy na ścianie prostopadłej do ściany, na której oparta jest konstrukcja dachu w budynku gospodarczym. Woda z połaci dachu z budynku gospodarczego jak i z części połaci dachu budynku nr 1a odprowadzona jest na teren działki nr 171. Wiek budynku nr 3 szacuje się na 100 lat, a budynku 1a - na około 70 lat. Na długości około 10m budynku gospodarczego opartych jest 8 sztuk belek drewnianych konstrukcji dachu. Zdaniem S.K. właściciel budynku gospodarczego winien zmienić konstrukcję dachu tak by nie obciążała ścian jego budynku nr 1a, a także aby miał do niej dostęp w celu konserwacji. H.P. oświadczył zaś, że będzie dążył do zmiany konstrukcji dachu budynku gospodarczego i udostępni ścianę budynku 1a w sposób zaproponowany przez J.K. w terminie do końca kwietnia 2009r..

W dniu 13 listopada 2008r. H.P. przedłożył jako dowód w sprawie orzeczenie techniczne sporządzone przez Z.K., uprawnionego projektanta, kierownika budowy i robót, specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-budowanej, dotyczące konstrukcji dachu przedmiotowego budynku gospodarczego. Autor oceny w wynikach i zaleceniach stwierdził, że cała konstrukcja dachu pod względem technicznym nie stanowi zagrożenia dla sąsiadujących budynków. W miejscach oparcia belek brak jest jakichkolwiek śladów rys i pęknięć wskazujących na oddziaływanie konstrukcji dachu na budynki. Niemniej, z uwagi na to, że obliczenia wykazały niewystarczającą wytrzymałość i bezpieczeństwo elementów konstrukcyjnych dachu, wskazanym jest przeprowadzenie remontu dachu z doprowadzeniem konstrukcji do zgodności z obowiązującymi w tej materii przepisami i normami. Dla poprawności wykonania zamierzenia wskazane jest opracowanie projektu przez uprawnionego projektanta. Bardzo istotne jest doprowadzenie do zgodności z przepisami odprowadzenia wód opadowych z budynku 1a. Wykonane sprowadzenie rury spustowej z dachu budynku nr 1a na dach szopy i posesję sąsiada powoduje jej zalewanie wodami opadowymi, niszczenie istniejącej stolarki drzwiowej, zawilgocenie ścian własnego budynku.

W tak kształtującym się stanie faktycznym PINB w T. wydał w dniu [...]r. opisaną wyżej decyzję Nr [...], od której odwołał się S.K., wnosząc o jej zmianę poprzez zobowiązanie J.P. i H.P. do usunięcia ze ściany budynku wnioskodawcy znajdujących się tam belek oraz umożliwienie przeprowadzenia remontu, a także zmianę terminu wykonania obowiązków do dnia 30 kwietnia 2009r.

Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania, stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia celowości jak i zgodności z przepisami prawa.

Organ podkreślił, że podstawą prawną decyzji PINB jest art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ i która to decyzja została wydana w postępowaniu dotyczącym nieodpowiedniego stanu technicznego budynku gospodarczego, a którego przedmiot został wyznaczony w piśmie S. i B.K..

Organ wskazał przy tym, że przepis art. 66 Prawa budowlanego ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania ze strony właściciela lub zarządcy obiektu w odniesieniu do jego stanu technicznego. Pozostaje on w ścisłej korespondencji z art. 61 ustawy, ustanawiającym zasadę generalną obowiązku po stronie tych podmiotów utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego zmierza do przywrócenia pełnej sprawności technicznej obiektu budowlanego.

Nadto organ odwoławczy zauważył, że w postępowaniu w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, inaczej niż w postępowaniu w sprawie robót budowlanych prowadzonych na podstawie art. 48-51 Prawa budowlanego, nie bada się legalności obiektu budowlanego. Niedopuszczalne jest zdaniem organu odwoławczego połączenie dwóch odmiennych trybów postępowania – postępowania naprawczego mającego na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnych robót budowlanych i postępowania dotyczącego utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. Stąd kwestia budowy w warunkach samowoli budowlanej nie może być przedmiotem rozważań w przyjętym w niniejszej sprawie trybie postępowania. Odwołujący zaś sam zakreślił przedmiot postępowania /pismo z dnia 5 września 2008 r./, a co organ zobowiązany jest respektować.

Ponadto WINB stwierdził, że obowiązki nałożone decyzją pierwszej instancji zostały sformułowane zgodnie z zaleceniami orzeczenia technicznego sporządzonego przez Z.K., a dotyczące konstrukcji dachu przedmiotowego budynku gospodarczego. Zalecenia dotyczące odprowadzenia wód opadowych z budynku 1a nie mogły być ujęte w decyzji wydanej w niniejszym postępowaniu, gdyż postępowanie to nie obejmuje budynku nr 1a.

Odnosząc się do żądania odwołujących usunięcia ze ściany ich budynku mieszkalnego znajdujących się tam belek stropowych ze spornego budynku gospodarczego, organ odwoławczy stwierdził, że żądanie to nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W ocenie autor orzeczenia technicznego, cała konstrukcja dachu pod względem technicznym nie stanowi zagrożenia dla sąsiadujących budynków, zaś w miejscach oparcia belek brak jest jakichkolwiek śladów rys i pęknięć wskazujących na oddziaływanie konstrukcji dachu na budynki. Nadto organ II instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 66 Prawa budowlanego można nakazać wykonanie tylko takich czynności lub robót, które są niezbędne aby przywrócić należyty stan techniczny obiektu budowlanego, czyli taki, w którym budynek nie posiada żadnych uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. Nakazanie na podstawie art. 66 wykonania robót lub czynności, które wykraczają poza zakres niezbędny do doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego, w sposób rażący naruszałoby treść tego przepisu. Dlatego zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nakazał usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego poprzez wykonanie remontu więźby dachowej, nie wskazując przy tym rozwiązań technicznych, gdyż wybór konkretnego sposobu wykonania robót i użytych materiałów powinien należeć do osoby wykonującej roboty. Niemniej roboty te winny być wykonane pod nadzorem osoby uprawnionej celem zapewnienia poprawności ich wykonania. Odwołujący mogą domagać się usunięcia znajdujących się w ścianie jego budynku mieszkalnego belek stropowych budynku gospodarczego na drodze cywilnoprawnej.

Odnosząc się do żądania skrócenia terminu wykonania obowiązków, WINB stwierdził, że określając ten termin organ powinien przede wszystkim brać pod uwagę uwarunkowania techniczne i w zależności od nich określić czas niezbędny na wykonanie potrzebnych robót. Ponieważ remont więźby dachowej jest dość dużym zamierzeniem inwestycyjnym, co do którego wskazane jest opracowanie projektu budowlanego i poczynienie odpowiednich przygotowań, określenie 6-miesięcznego terminu wykonania obowiązku od dnia uprawomocnienia się decyzji jest w pełni uzasadnione.

Nadto organ odwoławczy odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania, stwierdził, że kwestia wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...] 1993r. Nr [...], nakazującej A.P. doprowadzenie garażu pomiędzy budynkami mieszkalnymi na działkach nr 1a i 3 do stanu zgodnego z przeznaczeniem i wymaganiami technicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, została ostatecznie wyjaśniona w toku postępowania skargowego prowadzonego przez WINB oraz GINB.

Skargę na opisaną wyżej decyzję z dnia [...]r. nr [...], wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S.K., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J.D., zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało niewłaściwym przyjęciem, że konstrukcja dachu pod względem technicznym nie stanowi zagrożenia dla stanu technicznego budynku skarżącego, podczas gdy zagrożenie takie realnie istnieje, co przejawia się w widocznych rysach na ścianie budynku skarżącego oraz pęknięciach na poziomie parteru jego budynku;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 61, art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 84 ust.1 i art. 84a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, co skutkowało ich niewłaściwym zastosowaniem, w następstwie nieprawidłowego przyjęcia, iż nakazanie w decyzji usunięcia ze ściany budynku mieszkalnego nr 1a znajdujących się tam /wbitych/ belek wykracza poza kompetencje organu nadzoru budowlanego i poza ramy, określone w art. 83 Prawa budowlanego, a tym samym poza ramy prowadzonego postępowania, podczas gdy żądanie takie, z uwagi na zagrożenie zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, jest konieczne i niezbędne i tym samym mieści się kognicji i właściwości rzeczowej tego organu.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WINB w celu zmiany decyzji organu I instancji poprzez zobowiązanie J.P. i H.P. do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego poprzez usunięcie ze ściany budynku mieszkalnego skarżącego znajdujących się tam - wbitych belek, oraz udostępnienie możliwości przeprowadzenia remontu. Poza tym skarżący wniósł o zmianę terminu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku do dnia 30 kwietnia 2009r., albowiem strony taki termin uzgodniły podczas oględzin, oraz stwierdzenie, że przedmiotowy garaż jest samowolą budowlaną, gdyż jest to obiekt związany z gruntem, a brak jest na jego budowę stosowego pozwolenia. Pełnomocnik wniósł także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 960 zł, opłaty od skargi w kwocie 500 zł i od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Pełnomocnik skarżącego podniósł nadto, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odbiega od rzeczywistego stanu faktycznego. Podczas oględzin w dniu 9 października 2008 r. potwierdzono, że w ścianie budynku S.K. znajdują się belki. Zauważono również w dalszym ciągu rysy na ścianie prostopadłej do ściany, na której oparta jest konstrukcja dachu w budynku gospodarczym. Pęknięcie to widoczne jest pod parapetem okna i jest pęknięciem skośnym. Pęknięcie jest widoczne na budynku wnioskodawcy nr 1a na poziomie parteru. Również w orzeczeniu technicznym stwierdza się, że "konstrukcja nośna wykazuje w części środkowej wyraźne ugięcie. Zastopowane belki o przekroju 10/10 są zbyt małe. Ponadto z uwagi na pęknięcie jednej z belek dokonane jej wzmocnienia poprzez przybicie kawałka deski od spodu zamiast z boku.". W związku z tym nie sposób podzielić – zdaniem pełnomocnika skarżącego – poglądu, że obowiązki nałożone przez PINB zostały sformułowane zgodnie z zaleceniami orzeczenia technicznego, dotyczące konstrukcji dachu przedmiotowego budynku gospodarczego.

Usunięcie belek okazuje się w pełni konieczne i celowe. Dlatego też nie ma przeszkód faktycznych i prawnych, aby organ nadzoru budowlanego I instancji zobowiązał do ich usunięcia. Skarżący nie podzielił poglądu, że żądanie usunięcia tych belek może być dochodzone w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego jako roszczenia cywilne wynikające z prawa sąsiedzkiego. Pogląd taki znajduje się w opozycji do wykładni przepisu art. 66 Prawa budowlanego, który określa, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości obiektu budowlanego, decyzja wydana w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie, a więc precyzyjnie, jednoznacznie, określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać. W świetle powyższego, skoro obiekt budowlany w dalszym ciągu zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu oraz mieniu wnioskodawcy, jak również jest w nieodpowiednim stanie technicznym, to tym samym zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego powinien nakazać, w drodze decyzji, precyzyjne wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez usunięcie ze ściany budynku mieszkalnego wnioskodawcy znajdujących się tam belek.

Ponadto skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu II instancji, że sprawa samowoli budowlanej nie może być rozpoznawana w niniejszym postępowaniu albowiem zgodnie z przepisem art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skarżący zaś wielokrotnie informował w trakcie prowadzonych postępowań administracyjnych o samowoli budowanej. Tym samym nie można mówić o braku stosownego wniosku skarżącego w tej materii.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...]r., Nr [...] - została podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. Badając pod kątem zasadności zastosowanie tego przepisu przez organ orzekający, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje, że zaskarżona decyzja podlega usunięciu z obrotu prawnego.

Otóż z akt administracyjnych niewątpliwie wynika, że na skutek żądania skarżącego S.K. i B.K. o wydanie w oparciu o przepis art.66 Prawa budowlanego decyzji względem obiektu należącego do H.P., organ I instancji wszczął postępowanie zawiadomieniem z dnia 12 września 2008r. w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 171 AM7 przy ul. [...] 3 w T., zlokalizowanego w bezpośredniej bliskości z działką nr 170 AM7 przy ul. [...] 1a.

W dniu 9 października 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. przeprowadził oględzin przedmiotowego budynku. Ponadto H.P. przedłożył w dniu 13 listopada 2008r. jako dowód w sprawie orzeczenie techniczne sporządzone przez Z.K., uprawnionego projektanta, kierownika budowy i robót, specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-budowanej, dotyczące konstrukcji dachu spornego budynku gospodarczego.

Na podstawie ustaleń dokonanych w wyniku oględzin i orzeczenia technicznego organ pierwszej instancji wydał na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1, art. 84a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ decyzję z dnia [...]r., Nr [...], którą nałożył na J.P. i H.P. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku gospodarczego poprzez wykonanie remontu więźby dachowej, wzmocnienie konstrukcji dachu /krokwi dachowej/ i likwidację ugięcia dachu w sposób zgodny ze sztuką budowlaną i wiedzą techniczną w tym zakresie, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, pod nadzorem osoby uprawnionej, która fakt poprawności robót potwierdzi stosownym protokołem.

Zważyć w tym miejscu należy, że kwestie z zakresu stanu technicznego obiektów budowlanych zostały uregulowane w rozdziale 6 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych".

I tak w myśl przepisu art. 61 Prawa budowlanego – zamieszczonym w powyższym rozdziale 6, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 art.5,

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Konsekwencją stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego – budynku gospodarczego – jest podjęcie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania opisanej wyżej decyzji – w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Z cyt. wyżej przepisów wynika zatem, że naruszenie obowiązków wynikających z art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego skutkuje m.in. sankcją w postaci nakazu określoną w art. 66 Prawa budowlanego.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że ów nakaz, powinien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na którym zgodnie z art. 61 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej /por. wyrok NSA z 21 listopada 2008r., sygn. akt IIOSK 1442/07/.

W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że J.P. i H.P. są współwłaścicielami nieruchomości i znajdującego się na niej spornego obiektu – budynku gospodarczego przy ul. [...] 3 w T..

Natomiast skarżący S.K. jest współwłaścicielem wraz z B.K. sąsiadującej nieruchomości przy ul. [...] 1a w T..

Zauważyć przy tym należy, że wprawdzie pismem z dnia 5 września 2008r. S.K. i B.K. zwrócili się do PINB w T. o wydanie decyzji w trybie art.66 Prawa budowlanego w przedmiocie usunięcia przez H.P., zam. przy ul. [...] 3 w T., nieprawidłowości wybudowanego garażu przylegającego do ściany ich budynku mieszkalnego oraz o zakazanie jego użytkowania, jednakże okoliczność ta nie uczyniła skarżącego stroną niniejszego postępowania. Niesłusznie zatem organ I instancji prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przedmiotowego obiektu, jako stronę tego postępowania, traktował także S.K. i B.K..

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Sądu zaprezentowany w wyroku z dnia 28 marca 2006r., sygn. akt II SA/Wr 697/04 /nie publikowany, treść /w:/ orzeczenia.nsa. gov.pl/, że w obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie są stronami w postępowaniu z rozdziału 6 Prawa budowlanego.

Odwołać się przy tym także należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie również przyjmuje się, że stroną postępowania w trybie art. 66 ustawy - Prawo budowlane jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego /por. wyrok NSA z 4 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 999/06 – publ. LEX nr 366267/.

Skoro tak, to w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, istotne znaczenie miało ustalenie przez organ odwoławczy, czy skarżący S.K. mają w nim przymiot strony w rozumieniu cyt. wyżej art. 28 k.p.a., czyli rozstrzygnięcie kwestii dopuszczalności wniesienia przez w/w odwołania od opisanej wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...]r., Nr [...].

Podkreślić należy, że odwołanie jest instytucją procesową tworzącą możliwości jedynie uprawnionym podmiotom zaskarżenia decyzji administracyjnej. Prawu temu odpowiada obowiązek kontroli dopuszczalności wniesionego odwołania, a która to kontrola jest pierwszą czynnością w postępowaniu wstępnym, jaką obowiązany jest podjąć organ po otrzymaniu odwołania.

Zgodnie zaś z art. 127 § 1 k.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma strona, czyli podmiot, który spełnia przesłanki określone w art. 28 k.p.a..

Dopuszczalność odwołania uzależniona jest zatem od wystąpienia aspektu przedmiotowego i podmiotowego. I tak dopuszczalność odwołania ze względów podmiotowych ma miejsce wówczas, gdy odwołanie wniosła strona /art. 127 § 1 k.p.a./. Gdy zaś odwołanie wnosi osoba powołująca się na swój interes prawny lub obowiązek prawny /art. 28 k.p.a./, organ obowiązany jest rozpoznać w postępowaniu wyjaśniającym, czy zgłoszone żądanie znajduje oparcie w przepisach prawa. Decydującym zatem kryterium uznania określonego podmiotu za stronę jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego. Jednakże stwierdzenie, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, czyli musi być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej.

Niewątpliwe jest, że odwołanie wniesione przez osobę, która uważa, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku prawnego, wszczyna postępowanie odwoławcze, konsekwencją czego jest rozpoznanie przez organ drugiej instancji tegoż odwołania.

Jeżeli jednak w wyniku rozpoznania odwołania organ ten stwierdzi, że osoba ta nie ma w przedmiotowej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a. /por. B.Adamiak i J.Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 2. wyd. C.H.BECK W-wa 1998, str. 648/.

Podobnie przyjęto w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r. /sygn. akt OPS 16/98, publ. ONSA 1999, z.4, poz.119/, która brzmi następująco: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 § 1 pkt. 3 k.p.a..

Innymi słowy, brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.

W niniejszej sprawie normą prawną stanowiącą podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego skarżącego, na mocy której S.K. mógłby legitymować się przymiotem strony w toczącym się postępowaniu w sprawie stanu technicznego przedmiotowego obiektu jest przepis art. 61 Prawa budowlanego. Zgodnie jednak z tym przepisem /jak wyżej wskazano/ stronami postępowania w tego rodzaju sprawach jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca.

W ocenie Sądu w przepisie art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego, określono krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego. Są nimi właściciel oraz zarządca nieruchomości. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego powinien zawsze brać udział właściciel nieruchomości legitymujący się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a..

Na tle art. 66 Prawa budowlanego wyrażano również pogląd, że w sytuacji, gdy osoba trzecia składa zawiadomienie informujące o złym stanie technicznym budynku, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu, bowiem postępowanie takie wszczyna się z urzędu /powołany wyżej wyrok NSA z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 999/06, publ. LEX nr 366267/.

W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że skoro odwołanie od opisanej wyżej decyzji organu I instancji z dnia [...]r., Nr [...] - wniesione zostało przez S.K., to tak jak to już wyżej Sąd podkreślił, organ odwoławczy winien był przede wszystkim przeprowadzić kontrolę dopuszczalności wniesionego odwołania.

Organ odwoławczy nie przeprowadzając w tym względzie postępowania wyjaśniającego i nie przedstawiając żadnej argumentacji w tym przedmiocie, wydając zaskarżoną decyzję naruszył nie tylko przepis art.138 § 1 pkt. 1 k.p.a., lecz także przepis art.107 § 3 k.p.a..

W konsekwencji stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu w niniejszym postępowaniu, wykazała, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w punkcie I sentencji.

W punkcie II orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy, zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy.

Na marginesie należy wskazać, że z uwagi na stwierdzone wyżej uchybienia polegające na naruszeniu w/w przepisów, przedwczesne byłoby w chwili obecnej rozpatrywanie przez Sąd zarzutów skargi, w tym kwestii merytorycznych.