Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 145/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 200 a ust. 1, art. 94 b ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 lipca 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] (skarżąca) jest decyzja Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] 2014 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] 2013 r., nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014. Zaskarżona decyzja została oparta w szczególności na podstawie art. 200 a, art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), ustawa, oraz § 2 ust. 2, § 3 ust. 2, 3 i 4 Regulaminu przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W., stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] 2013 r. (Regulamin). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono: Stosownie do § 3 ust. 2 Regulaminu oraz Szczegółowych zasad przyznawania zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych ustalonych przez Dziekana Wydziału [...] z dniem 24 kwietnia 2013 r., warunkiem znalezienia się w grupie 30% najlepszych doktorantów i przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego było wyróżnienie się osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w roku akademickim 2012/2013.

W celu wyłonienia grupy 30% najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich na Wydziale [...] zastosowano następujące szczegółowe kryteria:

a) terminowa realizacja programu studiów doktoranckich (zaliczony bezwarunkowo poprzedni rok studiów doktoranckich do 30 września - decyduje data złożenia indeksu w Dziekanacie). Wymagane jest również otwarcie przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów;

b) dobre lub bardzo dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich (średnia ocen minimum 4,0) w roku akademickim poprzedzającym zwiększenie stypendium doktoranckiego w wyniku złożenia wniosku (do średniej ocen nie wlicza się oceny z lektoratu; średnia ocen musi być potwierdzona zaświadczeniem z dziekanatu);

c) zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni, popularyzowanie wyników badań;

d) postępy w pracy naukowej i terminowe przygotowanie rozprawy doktorskiej.

Listę doktorantów drugiego roku i kolejnych lat proponowanych do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego utworzono w oparciu o ranking sporządzony na podstawie liczby uzyskanych punktów przez osoby składające wnioski, w podziale na lata poszczególnych studiów doktoranckich na Wydziale [...].

Biorąc pod uwagę, że zwiększenie stypendium przysługuje doktorantom znajdującym się w grupie 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich ustalono, że na [...] roku Stacjonarnych Studiów Doktoranckich [...] studiuje 15 doktorantów. W związku z tym, maksymalnie 5 doktorantom, spełniającym powyższe kryteria, można było przyznać zwiększenie stypendium doktoranckiego.

Wniosek skarżącej został negatywnie zaopiniowany przez Wydziałową Komisję Doktorancką opiniującą wnioski o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego ze względu na niewielki dorobek naukowy i dydaktyczny w roku akademickim 2012/2013 (oceniony na 44,84 pkt.). Według Wydziałowej Komisji Doktoranckiej aktywność naukowo-dydaktyczna skarżącej wypadła słabo w porównaniu z innymi osobami z tego samego roku studiów doktoranckich.

Mając na uwadze powyższe nie przyznano Pani [...] zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014 decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...].

W dniu 16 grudnia 2013r. skarżąca zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy (...) twierdząc, że spełniła wszystkie kryteria do przyznania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego, tym bardziej, że zajęła 5 miejsce na liście rankingowej tj. miejsce w grupie 30% najlepszych doktorantów. Zgłosiła swoją uwagę co do sposobu ogłaszania list rankingowych (bez podania ilości osiągniętych punktów) i uzasadnienia decyzji.

Na wniosek Prorektora ds. Nauczania, Wydziałowa Komisja Doktorancka opiniująca wnioski o przyznanie zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego, ponownie rozpatrzyła dokumentację skarżącej w sprawie przedkładając następujące wyjaśnienia:

- zgodnie z przeprowadzonymi przez Wydziałową Komisję Doktorancką obliczeniami grupę 30% najlepszych doktorantów na [...] roku Studiów Doktoranckich [...] stanowi 4 doktorantów (po zaokrągleniu w dół);

- skarżąca, która zajęła 5 pozycję w rankingu, uzyskała jedynie 44,84 punktów za osiągnięcia naukowe w roku akademickim 2012/2013, a inne osoby z tej listy uzyskały znacznie wyższą punktację tj. od 74 do 111 punktów, dlatego Wydziałowa Komisja Doktorancka jednomyślnie przyjęła decyzję o zwiększeniu stypendium doktoranckiego jedynie 4 osobom na [...] roku Studiów Doktoranckich [...];

Wydziałowa Komisja Doktorancka podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie przekazywania doktorantom do publicznej wiadomości rankingu wszystkich osób, które wnioskowały o zwiększenie stypendium doktoranckiego, bowiem szczegółowe informacje dotyczące ilości przyznanych punktów były do wglądu doktorantów w dokumentacji na Wydziale [...]. Każdy zainteresowany miał pełny dostęp do tych informacji.

W dniu 23 grudnia 2013r. skarżąca zapoznała się ze stanowiskiem Wydziałowej Komisji Doktoranckiej i wniosła dodatkowe uwagi w sprawie. Podtrzymała swoje wcześniejsze zarzuty i wyraziła rozgoryczenie co do sposobu traktowania swoich wychowanków przez Uniwersytet W. i Wydział [...]. Jednocześnie podkreśliła, że wyliczone za Jej osiągnięcia punkty (44.86) - "wcześniej zatajone" zostały prawdopodobnie błędnie przeliczone.

Wydziałowa Komisja Doktorancka odnosząc się ponownie do uwag złożonych przez skarżącą, podtrzymała swoją poprzednią odpowiedź i dodatkowo wyjaśniła, że obliczenia punktów za działalność naukową podane były przez opiekuna naukowego w oparciu o dane dostarczone przez doktorantkę. Wydziałowa Komisja Doktorancka nie kwestionowała punktacji podanej w podaniu.

W celu dokładniejszego wyjaśnienia przyczyny odmowy przyznania skarżącej zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego, należy podkreślić, że:

- zgodnie z art. 200a ustawy zwiększenie stypendium doktoranckiego przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Oznacza to, że Wydziałowa Komisja Doktorancka na podstawie osiągnięć naukowych i dydaktycznych skarżącej, które nie były na tle innych doktorantów wyróżniającymi nie musiała zaliczyć skarżącej do grupy 30% najlepszych doktorantów. Błędne jest więc jej przekonanie, że będąc na 5 miejscu listy rankingowej (obejmujących wszystkich doktorantów, którzy złożyli wnioski o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego), należy do grupy 30% najlepszych doktorantów. Wnioski o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego składać mogą wszyscy doktoranci (niekiedy nawet składają ci doktoranci, którzy nie mają żadnego dorobku naukowego i dydaktycznego);

- wbrew poglądowi strony, stanowisko Wydziałowej Komisji Doktoranckiej jest wyrażone przez wszystkich członków Wydziałowej Komisji Doktoranckiej;

- podnoszone przez stronę uwagi (zastrzeżenia) w zakresie sposobu ustalania liczby uprawnionych doktorantów do uzyskania zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014 są nieuzasadnione. Regulamin nie określał szczegółowo sposobu wyliczania 30% najlepszych doktorantów, zwłaszcza zaokrąglania liczby do liczby naturalnej. Tym samym wydający decyzję w sprawie zwiększenia stypendium doktoranckiego był umocowany do zastosowania przyjętego w decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...] odmawiającej przyznania skarżącej zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014, sposobu ustalenia liczby uprawnionych do zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014;

- zgodnie z Regulaminem, "Listy rankingowe obejmujące wszystkich doktorantów, którzy złożyli wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium powinny być sporządzone z zachowaniem przepisów ustawy o ochronie danych osobowych i wywieszone w miejscach ogólnie dostępnych dla doktorantów." W świetle tego przepisu Wydziałowa Komisja Doktorancka uznała, że najlepszym sposobem ogłoszenia list rankingowych będzie wywieszenie listy bez punktacji, z jednoczesnym prawem każdego doktoranta wglądu do dokumentacji w sprawie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego (...).

Skarga zarzuca naruszenie art. 200 a ustawy; art. 77 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy; art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2, art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP; art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 ust. 1 i ust. 3 kpa oraz art. 2 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 3 Regulaminu. Zarzucając tak skarżąca wniosła o "zmianę decyzji".

Podniosła, iż szczegółowe zasady wyłaniania grupy 30% najlepszych doktorantów, o których mowa w art. 3 Regulaminu, zostały określone i przedstawione do wglądu doktorantom poprzez umieszczenie zapisu na stronie internetowej Wydziału [...]. Zgodnie z nim w celu wyłonienia grupy 30% najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich stosuje się następujące kryteria:

a) terminowa realizacja programu studiów doktoranckich (zaliczony bezwarunkowo poprzedni rok studiów doktoranckich do 30 września - decyduje data złożenia indeksu w Dziekanacie). Wymagane jest również otwarcie przewodu doktorskiego do końca trzeciego roku studiów.

b) dobre lub bardzo dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich (średnia ocen minimum 4,0) w roku akademickim poprzedzającym zwiększenie stypendium doktoranckiego w wyniku złożenia wniosku (do średniej ocen nie wlicza się oceny z lektoratu; średnia ocen musi być potwierdzona zaświadczeniem z dziekanatu);

c) zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni, popularyzowanie wyników badań.

d) postępy w pracy naukowej i terminowe przygotowanie rozprawy doktorskiej.

W związku z tym, iż wymienione kryteria skarżąca spełniła wyjaśnienie zawarte w zaskarżonej decyzji, że Wydziałowa Komisja Doktorancka na podstawie osiągnięć naukowych i dydaktycznych skarżącej, które nie były na tle innych doktorantów wyróżniającymi, nie musiała zaliczyć jej do grupy 30% najlepszych doktorantów", jest naruszeniem Regulaminu oraz szczegółowych zasad przyznawania zwiększenia stypendiów doktoranckich (...). Regulamin przyznawania zwiększenia stypendium ani też wspomniane szczegółowe zasady (...) nie przewidują możliwości odrzucenia wniosku doktoranta, spełniającego kryteria określone w punkcie 8 szczegółowych zasad (...).

W odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy otrzymała wyjaśnienie Wydziałowej Komisji Doktoranckiej, że po przeprowadzeniu obliczenia 30% najlepszych studentów na [...] roku Studium Doktoranckiego [...] skarżąca uzyskała wynik 4,5 osoby, co daje "możliwość przyznania liczbę po zaokrągleniu (zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami matematyki) 4 osoby".

Na błędny sposób zaokrąglenia wniosła zastrzeżenia w kolejnym piśmie, w którym zawarła swoje uwagi dotyczące cytowanego pisma. Wyjaśniła w nim, że ogólnie przyjęte zasady zaokrąglania liczb (oparte na zasadach matematycznych) nakazują aby liczbę od 5 zaokrąglać "w górę". Co więcej wskazała, iż Wydziałowa Komisja Doktorancka przy obliczaniu liczby doktorantów uprawnionych do otrzymania innego stypendium (stypendium dla najlepszych doktorantów) stosowała się już do zasad matematyki i ułamek 1,5 zaokrąglała do 2.

Zaskarżona decyzja stwierdza, iż "Regulamin przyznawania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W. nie określił szczegółowo sposobu wyliczania 30% najlepszych doktorantów, zwłaszcza zaokrąglania liczby do liczby naturalnej. Tym samym wydający decyzję w sprawie zwiększenia stypendium doktoranckiego był umocowany do zastosowania przyjętego w decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...] stanowiska odmawiającego przyznania skarżącej zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2013/2014".

Uzasadnienie to jest rażącym naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. Organ administracji publicznej nie może swobodnie (w zależności od swoich potrzeb) manipulować matematycznymi zasadami - w tym wypadku zaokrąglania liczb (...).

Regulamin ani żaden inny dokument nie przewiduje możliwości odmowy przyznania stypendium doktorantowi, który znalazł się w grupie 30% najlepszych doktorantów. W ogłoszonym przez Wydziałową Komisję Doktorancką rankingu zajęła 5 miejsce - załącznik 7. Ranking obejmował wszystkich doktorantów, którzy złożyli wniosek o zwiększenie stypendium doktoranckiego i klasyfikował ich (na miejscach rankingowych) pod względem ilości uzyskanych punktów - kolejno od osoby która uzyskała najwyższą ich ilość na miejscu 1 w dół. Obliczenia grupy 30% najlepszych doktorantów dokonywane jest spośród wszystkich doktorantów na danym roku (art. 2 ust. 2 Regulaminu oraz pkt. 1 Szczegółowych zasad (...). oraz art. 200a ustawy.

W związku z tym, że na III roku Doktoranckiego Studium [...] studiuje 15 doktorantów, miejsce piąte mieści się w grupie 30% najlepszych. Oznacza to, że spełniając kryteria formalne, została sklasyfikowana, jako jedna z najlepszych osób na tym roku studiów (30% najlepszych) - spełniła bowiem wymagania określone w ustawie oraz w Regulaminie. Powinna zatem otrzymać zwiększenie stypendium doktoranckiego, które stałoby się stypendium doktoranckim.

W zaskarżonej decyzji znajduje się następujące uzasadnienie, tego dlaczego, pomimo spełnienia wymogów, odmówiono jej przyznania zwiększenia stypendium "Błędne jest wiec przekonanie skarżącej, że będąc na 5 miejscu listy rankingowej (obejmującej wszystkich doktorantów, którzy złożyli wnioski o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego), należy do grupy 30% najlepszych doktorantów. Wnioski o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego składać mogą wszyscy doktoranci (niekiedy nawet składają ci doktoranci, którzy nie mają żadnego dorobku naukowego i dydaktycznego)". Nie jest to jednak uzasadnienie słuszne i wyczerpujące. Prawdą jest, że wszyscy doktoranci mają prawo złożenia wniosku o zwiększenie stypendium. Natomiast jedynie te osoby, które spełniają wymogi określone w punkcie 8 Szczegółowych zasad (...) mogą zostać sklasyfikowane w rankingu. Co więcej w przypadku innych konkursów stypendialnych czy edycji z lat ubiegłych, w sporządzonych rankingach fakt niespełnienia któregokolwiek z kryteriów formalnych był dodatkowo zaznaczany i wniosek taki był odrzucany - wynik doktoranta nie był już umieszczany w rankingu ostatecznym (proponowanym do zatwierdzenia przez Rektora), co w przypadku przyznawania zwiększeń stypendiów doktoranckich w roku akademickim 2013/2014 miało miejsce w przypadku doktoranta kierunku Psychologia - załącznik 9. Na roku skarżącej wniosek złożyło 6 osób, z czego każda spełniła wszystkie wymogi formalne - a więc wszystkie 6 osób zostało sklasyfikowane w ostatecznym rankingu.

Skarżąca sądzi, że powoływanie się na punktację uzyskaną przez doktorantów odnosi się do pkt. 7 Szczegółowych zasad (...) : "Zwiększenie stypendium doktoranckiego na II i kolejnych latach studiów może otrzymać doktorant, który znajdzie się w grupie 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych łatach studiów doktoranckich oraz który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku akademickim".

Jest to jedyny punkt (...), w którym dokonano rozróżnienia dwóch kryteriów: znalezienie się w grupie 30% najlepszych i wyróżnienie się osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku akademickim. Przy czym nigdzie nie określono w jaki sposób oceniane jest "drugie" kryterium. W myśl przepisów ustawy, Regulaminu (...) oraz Szczegółowych zasad przyznawania zwiększenia stypendium (...) wyróżnienie się osiągnięciami badawczo- dydaktycznymi jest równoznaczne ze spełnieniem określonych w punkcie 8 Szczegółowych zasad (...) kryteriów i osiągnięcie wyniku punktowego wystarczającego na znalezienie się w grupie 30% najlepszych doktorantów na danym roku.

Co więcej, porównanie osiągniętego przez skarżącą wyniku punktowego z wynikami innych doktorantów na roku budzi wiele wątpliwości. Regulamin w art. 4 ust. 5 i 6 nakazuje, aby Wydziałowa Komisja Doktorancka po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie zwiększenia, sporządziła listy rankingowe, odrębnie dla każdego roku studiów doktoranckich, wraz z podaniem punktacji uzyskanej przez każdego wnioskodawcę i owe listy przed przekazaniem ich Rektorowi opublikowała do wiadomości doktorantów. Kolejny ustęp art. 4 Regulaminu zaznacza, iż doktoranci po zapoznaniu się z listą rankingową mają prawo złożyć szczegółowo uzasadnione i udokumentowane zastrzeżenia do ogłoszonej listy rankingowej, do przewodniczącego komisji, w terminie 7 dni od momentu ogłoszenia list. W przypadku zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku 2013/2014 listy rankingowe ogłoszone zostały bez podania uzyskanej przez doktorantów punktacji. Doktorantom odebrano przez to możliwość zgłoszenia zastrzeżeń i weryfikacji (a także porównania) osiągniętych wyników. Nie ma możliwości zweryfikowania podnoszonego argumentu różnic punktowych. (...).

Ze względu na zatajenie przez Komisję punktacji wnioskodawców nie ma możliwości porównania swojego wyniku z wynikami innych osób - co więcej nie ma nawet pewności, że inne osoby, sklasyfikowane w rankingu na wyższych miejscach uzyskały wynik wyższy - nie ma bowiem możliwości wglądu w ich wnioski o zwiększenie stypendium. Jedyną możliwością weryfikacji podnoszonej kwestii różnic punktowych między skarżącą a pozostałymi doktorantami na roku jest porównanie wyników rankingu innego konkursu stypendiów dla najlepszych doktorantów. Wnioski w przypadku obu konkursów były niemal identyczne - brały bowiem pod uwagę dokładnie te same kryteria (osiągnięcia naukowo-dydaktyczne) przy zachowaniu niemal identycznej punktacji. Jedyną różnicą była waga punktów ze średnią ocen w minionym roku akademickim: w przypadku zwiększeń średnia ocen mnożona była razy 4, natomiast w przypadku stypendiów dla najlepszych doktorantów razy 20. Ranking sporządzony na potrzeby konkursu stypendiów dla najlepszych doktorantów, w którym sklasyfikowano wszystkich doktorantów z [...] roku (na tych samych zresztą miejscach rankingowych, co w przypadku rankingu zwiększeń stypendiów), wyraźnie pokazuje, że różnica pomiędzy skarżącą (sklasyfikowaną na 5 miejscu) a osobą zajmującą miejsce 4 jest stosunkowo niewielka i wynosi 12,8 punktu. Natomiast różnica punktowa między ową 4 osobą a osobą sklasyfikowaną na miejscu 3 jest już wyższa i wynosi 19 punktów. Powoływanie się zatem na znaczne różnice punktowe pomiędzy doktorantami jest niesprawiedliwe i krzywdzące.

Co więcej, w przypadku tego rankingu Komisja nie zastosowała się do, powoływanego w uzasadnieniu zatajenia wyników doktorantów starających się o zwiększenie stypendium doktoranckiego, Ustawy o ochronie danych osobowych - ujawniono zarówno nazwiska jak i szczegółowy rozdział punktów - również osób, które nie złożyły wniosków o stypendia.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem podobnym do zawartego w decyzji z dnia [...] 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przepis art. 200 a ust. 1 ustawy stanowi, że zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94 b ust. 1 pkt 5 przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa Regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach.

Zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu W. został wprowadzony Regulamin przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uniwersytecie W. Z § 2 ust. 2 Regulaminu wynika, że zwiększenie stypendium przysługuje doktorantom znajdującym się w grupie 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich – wyłonionych na podstawie złożonych wniosków, z uwzględnieniem przepisów, o których mowa w § 3. W § 3 Regulaminu zaś postanowiono, że: Zwiększenie stypendium na pierwszym roku studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym (ust. 2). Zwiększenie stypendium, na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich, może być przyznane doktorantowi, który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku studiów (ust. 2). Szczegółowe, przejrzyste i jednoznaczne kryteria wyłaniania grupy 30% najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich określa dziekan (dyrektor instytutu) po zasięgnięciu opinii rady wydziału (rady instytutu) i wydziałowego samorządu doktorantów, z zachowaniem następujących zasad: 1) liczba doktorantów na poszczególnych latach, którym przyznano zwiększenie stypendium nie może przekraczać 30% wszystkich doktorantów na danym roku; 2) liczbę zwiększeń stypendium doktoranckiego rozdziela się pomiędzy dyscypliny naukowe.

Do akt sprawy dołączono "Szczegółowe zasady przyznawania zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych obowiązujące na Wydziale [...] Uniwersytetu W. od roku akademickiego 2013/2014". Wynika z nich, że zwiększenie stypendium doktoranckiego może otrzymać doktorant, który znajduje się w grupie 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich oraz który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej i dydaktycznej w poprzednim roku akademickim (pkt 7). W celu wyłonienia grupy 30% najlepszych doktorantów na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich na Wydziale [...] wprowadzono następujące kryteria: a) terminowa realizacja programu studiów doktoranckich (zaliczony bezwarunkowo poprzedni rok studiów doktoranckich do 30 września – decyduje data złożenia indeksu w Dziekanacie). Wymagane jest również otwarcie przewodu doktoranckiego do końca trzeciego roku studiów; b) dobre lub bardzo dobre wyniki z egzaminów objętych programem studiów doktoranckich (średnia ocen minimum 4,0) w roku akademickim poprzedzającym zwiększenie stypendium doktoranckiego w wyniku złożenia wniosku (do średniej ocen nie wlicza się oceny z lektoratu; średnia ocen musi być potwierdzona zaświadczeniem z dziekanatu); c) zaangażowanie w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni, popularyzowanie wyników badań; d) postępy w pracy naukowej i terminowe przygotowanie rozprawy doktorskiej.

Postanowienia Regulaminu i "Szczegółowych zasad" konkretyzują zatem przepis art. 200 a ust. 1 ustawy, który ogólnie zakłada, że zwiększenie stypendium przysługuje doktorantom "wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej".

Załatwiając natomiast wniosek skarżącej o przyznanie zwiększenia stypendium przyjęto, iż skoro na roku studiuje 15 doktorantów to maksymalnie 5 z nich ono przysługuje jeśli spełniać będą powyższe warunki: w taki też sposób zostanie utworzona grupa 30% najlepszych doktorantów na roku. Przy tym listę starających się o przyznanie zwiększenia stypendium utworzono w oparciu o ranking sporządzony na podstawie liczby uzyskanych punktów przez osoby składające wnioski.

Jednakże ani Regulamin, ani "Szczegółowe zasady" nie wprowadziły progowej ilości punktów, jaką należało uzyskać by zakwalifikować się do wspomnianej grupy. To wprowadza istotną wątpliwość czy stosownie do § 3 ust. 3 Regulaminu określono "szczegółowe, przejrzyste i jednoznaczne kryteria wyłaniania grupy 30% najlepszych doktorantów". W szczególności nie wynika z nich bowiem jak traktować ułamkowe części punktu – zaokrąglać je w górę, czy w dół. Ale niezależnie od tego, miałoby to znaczenie gdyby Regulamin określił minimalną ilość punktów, jaką należało uzyskać chcąc znaleźć się w grupie 30% najlepszych doktorantów. Skoro tego nie uczyniono należało uwzględnić 5 doktorantów z największą, kolejno, ilością punktów bez względu na to czy wnioskodawcy uzyskali pełne punkty, czy także ułamkowe ich części. Nie ulega bowiem wątpliwości, że tam gdzie określone dobro jest reglamentowane, a o jego uzyskanie występuje większa ilość osób, wówczas kryteria ich wyboru nie mogą nasuwać jakichkolwiek wątpliwości.

W niniejszej sprawie spór powstał między skarżącą a organem orzekającym, który rozstrzyga go z odwołaniem się do dorobku naukowego i dydaktycznego skarżącej w roku akademickim 2012/2013. Według Wydziałowej Komisji Doktoranckiej bowiem aktywność naukowo-dydaktyczna skarżącej "wypadła słabo w porównaniu z innymi osobami z tego samego roku studiów doktoranckich. To skarżącą ostatecznie dyskwalifikuje - zdaniem organu. Ale i w tym względzie nasuwa się wątpliwość, którą trudno rozstrzygnąć po myśli orzekającego. Kiedy bowiem tworzy się listę rankingową doktorantów to bez wątpienia bierze się pod uwagę taką aktywność doktorantki. Z cytowanych "Zasad" niedwuznacznie wynika, że kryterium wyłonienia grupy 30% najlepszych doktorantów tworzy: zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni, popularyzowanie wyników badań oraz postępy w pracy naukowej i terminowe przygotowanie rozprawy doktorskiej. Skoro zatem okoliczności te uwzględniono przyznając skarżącej określoną ilość punktów (44,84), kwalifikującą ją jako piątą z rzędu osobę z największą kolejno ilością punktów, to nie można przyjmować, że osiągnięte przez nią wyniki były jednak słabe na tle grupy, a zatem w gronie 30% najlepszych doktorantów nie powinna się znajdować. Te same okoliczności – w ocenie organu, raz zostają traktowane z korzyścią dla skarżącej (w całokształcie okoliczności stanowiących kryteria wcześniej wymienione), innym razem zaś negatywnie.

Dodatkowo trzeba przy tym zauważyć, że nie do przyjęcia są użyte w decyzji oceny ogólnej natury ("słabe wyniki") bez ich należytego uzasadnienia. W szczególności brak tu wskazania czy i jak skarżąca realizuje programy badań, jakie postępy czyni w pracy naukowej, czy jej osiągnięcia są porównywalne z osiągnięciami innych doktorantów tego samego roku.

Z tych względów w sprawie doszło do naruszenia przepisów § 2 ust. 2 i § 3 Regulaminu w zw. z art. 200 a ust. 1 ustawy, a nadto art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ppsa, Sąd więc orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd odstąpił od orzekania w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne nie ma ona przymiotu wykonalności (art. 152 ppsa). Orzeczenie o kosztach opiera się na podstawie art. 200 ppsa.

H.B.7.08.2014 r.