Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1400/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: § 15 ust. 4, § 19 ust. 1, § 20 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013
article: art. 16, art. 107 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3231/14 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. F. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3231/14, oddalił skargę M. F. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r., w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Dyrektor Kujawsko – Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. przyznał M. F. pomoc finansową z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w kwocie 75.000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Jednym z nich było przedłożenie Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od wypłaty pomocy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Prezes ARiMR ustalił M. F. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 11.250 zł, wskutek niespełnienia warunku, którego okres został skrócony do roku na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 września 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich za lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 209, poz. 1247). W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z aktualnym brzmieniem § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom", objętego PROW 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 ze zm.; powoływanego dalej jako: rozporządzenie z 2007 r.), zaświadczenie, o którym mowa beneficjent powinien przedłożyć w Agencji w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od wypłaty pomocy. Ponieważ wypłata środków nastąpiła w dniu [...] lutego 2011 r., termin na dostarczenie tego dokumentu upłynął [...] kwietnia 2012 r. Niedopełnienie przez beneficjenta warunku spowodowało zatem zastosowanie sankcji w postaci zwrotu 15% pomocy, zgodnie z § 20 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezes ARiMR, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji pierwszoinstancyjnej.

W skardze na powyższą decyzję M. F. wniósł o uchylenie decyzji administracyjnych obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., o sygn. akt V SA/Wa 2449/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa ARiMR, stwierdzając, że decydujące znaczenie w sprawie miała zasada trwałości decyzji administracyjnej wyrażona w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.). W ocenie WSA, zmiana decyzji z [...] listopada 2010 r. ze względu na walor ostateczności może być dokonana tylko w trybie art. 163 k.p.a. Nie jest dopuszczalna "automatyczna" modyfikacja istotnych warunków tego aktu poprzez regulacje zawarte w akcie normatywnym, zwłaszcza poprzez rozporządzenie MRiRW z 27 września 2011 r. Sąd I instancji stwierdził, że nie można zgodzić się z praktyką, aby zasada trwałości decyzji z art. 16 § 1 k.p.a. została uchylona z naruszeniem treści art. 163 k.p.a. przez akt niżej stojący w hierarchii aktów normatywnych, tj. przez powołane rozporządzenie z 27 września 2011 r. Sąd podniósł, że aby zrealizować zapisy rozporządzenia należało z urzędu wszcząć postępowanie, o czym trzeba powiadomić stronę (art. 61 k.p.a.), a następnie wydać decyzję modyfikującą obowiązki nałożone decyzją z [...] listopada 2010 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 864/13, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezesa ARiMR uchylił powyższy wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu NSA, mając na uwadze treść art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, iż modyfikacja decyzji ostatecznej z [...] listopada 2010 r., w której skarżący uzyskał pomoc finansową w ramach programu "Ułatwienie startu młodym rolnikom", winna odbywać się tylko poprzez zastosowanie art. 163 k.p.a. Za uzasadniony NSA uznał zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie § 20 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r. Zdaniem sądu kasacyjnego, WSA nie dostrzegł, że w skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. i nie przedłożył stosownego zaświadczenia z KRUS w zakreślonym terminie.

Wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 3231/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, oddalił skargę M. R. na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Sąd I instancji wskazał na treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) i stwierdził, że jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 864/13.

Sąd I instancji stwierdził, iż w sprawie poza sporem jest, że decyzją ostateczną z [...] listopada 2010 r. skarżącemu przyznano pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w kwocie 75.000 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków, przy czym jednym z nich było przedłożenie Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Obowiązek złożenia zaświadczenia został określony w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, a termin jego złożenia oraz konsekwencje niezłożenia w terminie zaświadczenia zostały zapisane odpowiednio w punkcie 5a i 6 pouczenia zawartego w decyzji.

Sąd podkreślił, iż pomoc w rozpoznawanej sprawie została wypłacona dnia [...] lutego 2011 r. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r., zgodnie z rozporządzeniem zmieniającym, Agencja powiadomiła stronę o zmianie rozporządzenia MRiRW, tj. o skróceniu okresu obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z trzech lat do jednego roku i konieczności złożenia odpowiedniego zaświadczenia w terminie 60 dnia od upływu 12 miesięcy od daty wypłaty pomocy. Skarżący został również poinformowany, że w przypadku nieprzedłożenia zaświadczenia w terminie, 15 % otrzymanej pomocy będzie podlegać zwrotowi. WSA wskazał, że po skróceniu okresu podlegania ubezpieczeniu KRUS, termin złożenia zaświadczenia upływał w dniu [...] kwietnia 2012 r., zaś skarżący złożył zaświadczenie dnia [...] maja 2012 r., a więc po upływie terminu. Przywołując treść § 20 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MRiRW, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, Sąd stwierdził, że w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentu, o którym mowa w § 19 pkt 1, 2, 3, 6 lub 7, zwrotowi podlega 15 % kwoty pomocy.

WSA wskazał na stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 15 lipca 2014 r., w którym sąd kasacyjny przesądził, że beneficjent nie dopełnił wymaganego warunku i nie przedłożył stosownego zaświadczenia z KRUS w zakreślonym terminie. Z tego stanowiska NSA wynika również, że beneficjent miał obowiązek przedłożenia takiego zaświadczenia w terminie wynikającym z § 19 pkt 1 rozporządzenia MRiRW w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 października 2011 r. W świetle powyższego Sąd I instancji za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów procesowych oraz zarzut naruszenia § 19 pkt 1 w brzmieniu sprzed nowelizacji, poprzez jego niezastosowanie.

Sąd stwierdził, iż znane mu jest odmienne stanowisko NSA w sprawie o podobnym stanie faktycznym i prawnym, wyrażone w wyroku z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1237/13, jednakże w rozpoznanej sprawie jest on związany wyrokiem NSA o sygn. akt II GSK 864/13.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd I instancji zauważył, że procentowa wysokość przypadającej do zwrotu kwoty w przypadku niezłożenia w terminie zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu KRUS uległa zmianie z 15% do 3%. Zmiana ta nastąpiła jednakże dopiero z dniem 1 czerwca 2013 r. (mocą rozporządzenia zmieniającego z dnia 22 maja 2013 r. Dz. U. 2013 r. poz. 626). Ponieważ sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, zaś przedstawiona zmiana rozporządzenia MRiRW nastąpiła już po wydaniu zaskarżonej decyzji, określona kwota przypadająca do zwrotu, odpowiadała prawu.

II

Skargę kasacyjną złożył M. F.

Wyrok zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Na podstawie art. 174 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

A. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 190 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., poprzez uznanie, że WSA związany jest wykładnią prawa wynikającą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2014 r., wydanego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II GSK 864/13 podczas, gdy w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonał wykładni prawa w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., a w efekcie uchylenie się przez WSA od dokonania kontroli działalności administracji publicznej poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów skargi do WSA i nierozpoznanie sprawy w jej granicach na podstawie akt sprawy;

B. przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji nr [...] wydanej przez Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2012 r., a także poprzedzającej ją decyzji tego organu nr [...] z [...] lipca 2012 r. pomimo tego, że decyzje te naruszają przepisy postępowania, w sposób który miał wpływ na wynik sprawy, tj. § 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 16 k.p.a., albowiem skutkują nałożeniem na skarżącego sankcji w postaci obowiązku zwrotu 15% przyznanej mu pomocy z powodu uchybienia terminu do przedłożenia zaświadczenia o okresach podlegania ubezpieczeniu, pomimo tego, że nie zmieniono w przypisanym trybie pouczenia zawartego w decyzji o przyznaniu skarżącemu pomocy, zgodnie z którym skarżący zachował termin do przedłożenia właściwemu organowi zaświadczenia o okresach podlegania ubezpieczeniu i, w efekcie, nie powinien być zobowiązany do zwrotu tej pomocy;

C. przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji nr [...] wydanej przez Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2012 r., a także poprzedzającej ją decyzji tego organu nr [...] z [...] lipca 2012 r. pomimo tego, że decyzje te naruszają prawo materialne, w sposób który miał wpływ na wynik sprawy, tj. § 3, § 2 i § 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia MRiRW z 22 maja 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 626, dalej jako: rozporządzenie zmieniające) i § 19 w zw. z § 20 ust. 4 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 ze zm.) znowelizowanego mocą rozporządzenia zmieniającego, albowiem nie uwzględniają, że w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, których dotyczy sprawa, zwrotowi podlega 3% pomocy, a nie, jak wynika z przywołanych decyzji, 15% pomocy;

D. prawa materialnego, poprzez niezastosowanie § 19 w zw. z § 20 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r. w brzmieniu po znowelizowaniu mocą rozporządzenia zmieniającego;

- które to uchybienia w konsekwencji skutkowały również:

E. uchybieniem przepisowi postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na przywołane decyzje podczas, gdy powinny one zostać uchylone w całości.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarówno podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. jak i przepisów prawa materialnego tj. art. 190 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., a także § 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 16 k.p.a oraz art. 145 § 1 pkt 1) lit. a p.p.s.a. w zw. z § 3, § 2 i § 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 maja 2013 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i § 19 w zw. z § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Związanie wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji w praktyce oznacza, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może jej pominąć. Nie jest również uprawniony do podejmowania próby jej podważania i kontestowania (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 38/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd pierwszej instancji może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w następujących przypadkach: zmiany stanu faktycznego, zmiany stanu prawnego oraz w przypadku podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 75).

W rozpoznawanej sprawie żaden z powołanych przypadków nie wystąpił. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz że nie można było oprzeć skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej został poddany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wydany na skutek ponownego rozpoznania sprawy przekazanej temu Sądowi w oparciu o przepis art. 185 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 864/13 zaznaczył, "Skarżący otrzymał pomoc finansową z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w kwocie 75.000,00 zł z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków. Jednym z tych warunków było przedłożenie Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik-w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Okres w którym należało dopełnić tego warunku, został skrócony do 12 miesięcy mocą rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 września 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich za lata 2007-2013".

NSA we wskazanym orzeczeniu podkreślił, że zgodnie z §19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom", objętego PROW 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 ze zm.) beneficjent powinien przedłożyć w Agencji w/w zaświadczenie w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy.

NSA wyraźnie również dodał, że z uwagi na fakt, iż wypłata środków nastąpiła [...] lutego 2011 r. termin na dostarczenie tego dokumentu upłynął [...] kwietnia 2012 r. W związku z tym, że beneficjent nie dopełnił warunku zgodnie z §20 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2007r. zastosowano sankcję polegającą na zwrocie 15% pomocy czyli kwotę 11.250,00 zł.

Należy podkreślić, że sąd kasacyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 864/13 przesądził, że "w przedmiotowej sprawie Skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z decyzji z [...] listopada 2010 r. i nie przedłożył stosownego zaświadczenia z KRUS w zakreślonym terminie".

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności, w świetle zaprezentowanej powyżej wykładni wskazał, że beneficjent nie dopełnił warunku zgodnie z § 20 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MRiRW i nie przedłożył stosownego zaświadczenia z KRUS w zakreślonym terminie. WSA zaznaczył, że znane jest mu odmienne stanowisko NSA w sprawie o podobnym stanie faktycznym i prawnym, wyrażone w wyroku z dnia 24.09.2014 r. sygn. akt II GSK 1237/13, jednak w rozpoznanej sprawie WSA jest związany wyrokiem NSA wydanym w sprawie w sprawie o sygn. akt II GSK 864/13. Sąd I instancji dodał również, że procentowa wysokość przypadającej do zwrotu kwoty w przypadku niezłożenia w terminie zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu KRUS uległa zmianie z 15% do 3%, jednak zmiana ta nastąpiła dopiero z dniem 1 czerwca 2013 r., a sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Ta zmiana rozporządzenia MRiRW nastąpiła po wydaniu zaskarżonej decyzji, a więc w dacie wydania decyzji wysokość kwoty przypadającej do zwrotu odpowiadała prawu.

Powyższe wskazuje również na niezasadność zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego tj. § 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 16 k.p.a. oraz § 19 w zw. z § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ponieważ NSA przesądził, że beneficjent nie dopełnił warunku zgodnie z § 20 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MRiRW i nie przedłożył stosownego zaświadczenia z KRUS w zakreślonym terminie. Z tego stanowiska NSA wynika również, że Beneficjent miał obowiązek przedłożenia takiego zaświadczenia w terminie wynikającym z § 19 pkt 1 rozporządzenia MRiRW.

Zacytowany wyżej fragment uzasadnienia wyroku NSA z 15 lipca 2014 r. (sygn. akt II GSK 864/13) wyraźnie wskazuje również, że niezasadny jest pogląd zawarty w punkcie A petitum skargi kasacyjnej, iż NSA w tym wyroku nie dokonał wykładni prawa w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw powołany w tym punkcie zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.

Odnośnie tych zarzutów należy dodatkowo zauważyć, że art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. mają charakter norm ustrojowych i kompetencyjnych, nie stanowiąc tym samym samodzielnie skutecznej podstawy kasacyjnej.

Przepis art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ma charakter normy ustrojowej. W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga kasacyjna nawet nie twierdzi, aby omawiana sprawa nie podlegała właściwości sądu administracyjnego. Również skarga kasacyjna nie wykazała, aby kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji uczynił to według innych kryteriów niż zgodność z prawem. Przepis art. 1 powołanej ustawy nie stanowi podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy (por. wyrok NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Również Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć przepisów art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., które określają katalog spraw objętych właściwością sądu administracyjnego, czego skarga kasacyjna nie podważyła w odniesieniu do omawianej sprawy.

Podobnie odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. należy zaznaczyć, że charakter normy kompetencyjnej ma również przepis art. 151 p.p.s.a., nie stanowiąc samoistnej podstawy dla skutecznego zakwestionowania niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia (zob. uzasadnienie wyroku NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie jest zatem zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 190 p.p.s.a. Należy podkreślić, że jedynie nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, może stanowić istotne uchybienie procesowe i w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia art. 190 p.p.s.a., doprowadzić do ponownego uchylenia zaskarżonego wyroku.

Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu przepisu art. 190 p.p.s.a. oznacza bowiem, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, ocenę zagadnienia dopuszczalności i prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji lub postanowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 maja 2004 r., sygn. akt II SA 1221/03 oraz wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1602/12, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 1498/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu należy podkreślić, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 864/13 dotyczyła zarówno wykładni przepisów prawa, jak i oceny w ich kontekście okoliczności faktycznych sprawy. Zaprezentowana w tym orzeczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia prawa wiązała w tej sprawie Sąd pierwszej instancji i wiązała również strony postępowania, które stosownie do zakazu określonego w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. nie mogły oprzeć skargi kasacyjnej na podstawach z nią sprzecznych. Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej analiza zarzutów obejmujących naruszenie § 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. i art. 16 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1) lit. a p.p.s.a. w zw. z § 3, § 2 i § 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 maja 2013 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i § 19 w zw. z § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, prowadzi do konstatacji, że stanowią one polemikę z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, co w świetle art. 190 in fine p.p.s.a. uznać należy za niedopuszczalne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.