Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 226/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Stanisław Nowakowski sędzia NSA Jolanta Rajewska Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 827/06 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 827/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...], stwierdzająca nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1960 nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości w G. przy ul. [...], stanowiącej własność M. G..

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił:

Zarzut skargi, że nie zostało wyjaśnione w postępowaniu nadzorczym czy decyzja z [...] lipca 1960 r. o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie jest trafny, dlatego że art. 156 nie mówi o tym, iż stwierdzeniu nieważności podlegają tylko decyzje ostateczne, zatem nie było konieczne czynienie tego rodzaju ustaleń. Pogląd organu, że z zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 17 listopada 1949 r. wynika, iż wezwanie skierowane do właściciela o odstąpienie nieruchomości, poprzedzające jej wywłaszczenie, nie zawierało w tym wypadku również konkretnie ustalonej ceny jest błędny, ale nie ma znaczenia w sprawie, bowiem wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu jest naruszenie art. 18 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) polegające na tym, iż właściciel nieruchomości nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego przed wywieszeniem zawiadomienia o tym na tablicy ogłoszeń rady narodowej.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Prezydent Miasta G., domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ wywłaszczeniowy rażąco naruszył art. 18 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, gdyż nie zawiadomił właściciela wywłaszczanej nieruchomości o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do stanowiącej jego własność nieruchomości poprzez doręczenie mu zawiadomienia, ograniczając się do wywieszenia tego zawiadomienia na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G.;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy,

– art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sformułowanie w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia błędnej oceny prawnej, która miała wpływ na nieprawidłowe rozstrzygnięcie Sądu,

– art. 133 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy, poprzez podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozpoznał bowiem sprawę na podstawie jej materiału dowodowego, zgromadzonego w aktach i wyraził ocenę prawną dotyczącą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu, z którą należy się zgodzić. Zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd przepisów postępowania są niezasadne.

Jeśli idzie o zarzut naruszenia prawa materialnego, to jako charakter naruszenia tego prawa wskazano błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ wywłaszczeniowy naruszył art. 18 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 21). Przepisy te miały zastosowanie w sprawie, zatem zarzut co do charakteru naruszenia postawiony jest trafnie tylko w połowie i można rozważać naruszenie wskazanych podstaw tylko co do błędnej wykładni tych przepisów. Nadto jako przepis prawa materialnego wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co nie jest trafne, bowiem jest to przepis prawa procesowego, w świetle którego Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniał zaskarżone rozstrzygnięcie organu. Jednak wobec tego, że naruszenie tego przepisu skarżący upatruje poprzez błąd organu w świetle art. 18 ust. 1 dekretu, to zarzut naruszenia prawa materialnego należy rozpatrzyć pod kątem błędnej wykładni tego przepisu.

Stanowił on, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej zawiadamia właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Odpis zawiadomienia wywiesza się na tablicy ogłoszeń właściwej gminnej (miejskiej) rady narodowej. Nakładał on zatem określony obowiązek na organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe, a dotyczący zabezpieczenia prawa właściciela nieruchomości. Właściciel musiał być zawiadomiony przez organ o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, a odpis tego zawiadomienia musiał być wywieszony na tablicy ogłoszeń. Z dopełnienia tego obowiązku zwalniało organ tylko brak wiedzy co do miejsca zamieszkania właściciela nieruchomości. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania musiało zawierać określone elementy, które wskazywał ust. 4 art. 18. Przestrzeganie tych przepisów było obowiązkiem organu wywłaszczeniowego, a ich naruszenie należało kwalifikować jako rażące.

W niniejszej sprawie organ i Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzyły się naruszenia w postępowaniu wywłaszczeniowym art. 18 ust. 1 dekretu, polegającego na niezawiadomieniu M. G. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego nieruchomości stanowiącej jego własność. Brak tego zawiadomienia, a tylko dokonanie tego poprzez obwieszczenie, naruszało także ust. 2 tego artykułu, który zezwalał na dokonanie zawiadomienia poprzez obwieszczenie gdy adresat był nieznany. W aktach sprawy wywłaszczeniowej znajduje się adres M. G., pod który skierowane zostało, przez wnioskodawcę wywłaszczenia, pismo z propozycją nabycia nieruchomości, zatem miejsce zamieszkania nie było nieznane.

W sprawie wywłaszczenia M. G. organ wywłaszczeniowy rażąco naruszył prawo, a zatem organ nadzoru miał pełne podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył prawa oddalając skargę.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).