Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1933/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Mazur, sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] lipca 2005 r. - działając na podstawie art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.; dalej jako "uosus") oraz art. 107 i art.115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 31 uosus uznał Panią L. P. zwaną dalej Skarżącą odpowiedzialną za zobowiązania Spółki cywilnej Z. z siedzibą w P. z tytułu niezapłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i zobowiązał ją do zapłaty kwoty 80.248,83 zł.

Skarżąca, pismem z 5 lipca 2005 r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej Zakładem) z wnioskiem o umorzenie zadłużenia wobec Zakładu lub rozważenie możliwości zaspokojenia tychże należności w drodze egzekucji z nieruchomości stanowiącej własność drugiego wspólnika spółki cywilnej Z. L. B. Swój wniosek Skarżąca umotywowała trudną sytuacją życiową oraz niskimi dochodami. W tym względzie wskazała, że po śmierci jej wspólnika L. B. została pozbawiona jakichkolwiek środków do życia. Straciła wszystko łącznie "z dachem nad głową." Jedynym majątkiem jaki pozostał jest samochód marki F. (rok prod. 1992), którego Skarżąca jest współwłaścicielem, jednakże dzieci L. B. nie wyrażają zgody na jego zbycie. Skarżąca wskazała, że w chwili obecnej nie posiada żadnego innego majątku. Jej rodzina, zamieszkując w wynajętym mieszkaniu, utrzymuje się z renty rodzinnej przyznanej po zmarłym ojcu jej córce i niewielkiej pensji Skarżącej. W ocenie Skarżącej ściągnięcie zadłużenia może spowodować po raz kolejny utratę "dachu nad głową", ponieważ obawia się utraty pracy.

Pismem z 9 sierpnia 2005 r. Zakład poinformował Skarżącą, że warunkiem rozpatrzenia jej wniosku jest:

- opłacenie kosztów upomnień w kwocie 123,20 zł;

- opłacenie składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w wysokości 18,71 % podstawy wymiaru składek wraz z kwotą uzupełniającą w wysokości 0,81 % podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień zapłaty włącznie,

- dostarczenie korekty deklaracji rozliczeniowej DRA wraz z raportami oraz dokumentów wyrejestrowujących i zgłoszeniowych według załączonego pisma,

- złożenie oświadczenia płatnika- przedsiębiorcy o nie korzystaniu z pomocy publicznej,

- złożenia kwestionariusza o możliwościach płatniczych płatnika składek.

Organ zaznaczył, że w przypadku niespełnienia ww. warunków w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma zgodnie z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako "Kpa") wniosek nie będzie rozpatrzony.

Pismem z 25 sierpnia 2005 r., z dochowaniem zakreślonego terminu, Skarżąca poinformowała organ, że wypełniła ww. warunki i dołączyła wymagane dokumenty.

Pismem z 23 września 2005 r. Zakład poinformował Skarżącą, że jej wniosek wskutek nie spełnienia wymaganych warunków został pozostawiony bez rozpatrzenia.

Pismem z 3 października 2005 r. Skarżąca ponownie zwróciła się do Zakładu o rozpatrzenie jej wniosku.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Zakład decyzją z [...] stycznia 2006 r. - działając na podstawie art. 83 ust.1 pkt 3, art. 28 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.; dalej jako "uosus") - odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na:

- ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych (FUS, FUZ) w łącznej kwocie 45.070,93 zł;

- ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez płatnika (FUS, FUZ, FP i FGŚP) w łącznej kwocie 37.288,74 zł;

- ubezpieczenia własne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (FUS, FUZ, FP) w łącznej Kwocie 25.200,93 zł.

W uzasadnieniu decyzji Zakład stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw prawnych do umorzenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez pracowników. Ponadto wskazał, że nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalność składek. Skarżąca osiąga bowiem określone dochody z tytułu wynagrodzenia, zaś należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zakład nie znalazł też podstaw do umorzenia zadłużenia na podstawie art. 28 ust. 3a uosus w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 z 2003r., poz.1365, powoływanego dalej jako rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.). W tym względzie Zakład stwierdził, że Skarżąca nie przedstawiła dostatecznych dowodów potwierdzających ubóstwo, albo że padła ofiarą klęski żywiołowej, albo też ona bądź jej córka była przewlekle chora i skonkludował, że choć obecna sytuacja finansowa Skarżącej nie jest łatwa, to jednak umożliwia zaspakajanie podstawowych potrzeb życiowych.

We wniosku z 21 stycznia 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca po raz kolejny wskazała na swoją trudną sytuacją życiową i obawę utraty pracy. Dodatkowo podniosła, że na spłatę zadłużenia wobec Zakładu zaciągnęła kredyt i spłaciła część zobowiązań dotyczących składek finansowane przez ubezpieczonych. Stwierdziła również, że zamierza zaległe składki z tytułu ubezpieczenia pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych i wystąpić do Zakładu o zawarcie układu ratalnego, ale nie jest to możliwe chwili obecnej. Z tej przyczyny zwróciła się o zwłokę w zapłacie tych zobowiązań do października 2006 r., kiedy to skończy spłatę zaciągniętego kredytu.

Decyzją z [...] marca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej Prezesem Zakładu) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - utrzymał w mocy decyzję Zakładu z [...] stycznia 2006 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że brak jest podstaw prawnych do umorzenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez pracowników. Po przytoczeniu przepisów uosus i rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. organ odwoławczy stwierdził, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie stwierdzono przesłanek umożliwiających umorzenie zadłużenia w części finansowanej przez płatnika. Zaznaczył, że umorzenie należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy i jest instytucją nadzwyczajną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2006 r. Skarżąca wniosła o uchylenie wyżej wymienionej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając jej niepełne i niezgodne z jej wolą rozpoznanie wniosku, jak również niezgodność merytorycznej decyzji w zakresie wyliczenia należności. W tym względzie Skarżąca wskazała, że jej wniosek z 5 lipca 2005 r. był szeroko umotywowany i dotyczył:

1) spłaty należności ze sprzedaży nieruchomości położonej w P. przy Ulicy T. lub

2) umorzenie zadłużenia,

3) rozłożenia spłaty zadłużenia w ratach.

Zdaniem Skarżącej, organ miał obowiązek pełnego rozpoznania wniosku i nie mógł dowolnie decydować, w przypadku żądania alternatywnego, które zadanie będzie rozpoznawał. Organy miały zatem obowiązek wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania żądania. W ocenie Skarżącej decyzje organów dotyczące umorzenia powinny zawierać daty, terminy i kwoty zadłużenia. W zaskarżonej decyzji brak ww. elementów.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie i to nie tylko z tych powodów, które zostały w niej podniesione.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi. Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku z 5 lipca 2005 r. wszczynającym postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz odsetek.

Sąd oceniając legalności zaskarżonej decyzji, wydanej we wskazanym wyżej przedmiocie, brał pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili jej wydania. Rozpoznając tę sprawę dopatrzył się naruszeń prawa procesowego o takim znaczeniu, które skutkowały wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Stan prawny, mający znaczenie dla dokonania takiej właśnie oceny, oraz wnioski z niego wynikające przedstawiają się następująco.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 uosus należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 uosus), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a uosus przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 uosus). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a uosus. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 uosus).

Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy Kpa, o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż Kodeksu. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 uosus do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kpa.

Podkreślenia wymaga, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, rozumianych jak wyżej, podejmowane przez Zakład na podstawie art. 28 uosus oraz § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi, umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.

Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy Kpa, o czym już była mowa. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu (art. 83 ust. 4 uosus).

Oznacza to, że organ wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc wydający decyzję o charakterze odwoławczym, obowiązany jest ponownie rozpatrzeć i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji - Zakład.

Warunkiem wydania poprawnej decyzji jest poprzedzenie jej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Wymóg taki wynika wprost z art. 6 Kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Taki stan oznacza konieczność prawidłowego zastosowanie przy rozpatrywaniu i rozstrzygnięciu sprawy przez każdy organ prowadzący postępowanie administracyjne, przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego.

W tej sytuacji decyzję wydaną przez Prezesa Zakładu oceniać należy także w kategoriach obowiązków procesowych nałożonych przez Kpa. Oceniając zatem zaskarżoną decyzję w tym kontekście, Sąd stwierdza, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga uzasadnienie tej decyzji, gdyż jest ono jednym ze wskazanych w art. 107 Kpa integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej, rozumianej jako akt procesowy stosowania prawa. Prezes Zakładu w zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do przytoczenia przepisów prawa i konkluzji, iż analizując ponownie wniosek o umorzenie nie stwierdził przesłanek umożliwiających umorzenie zadłużenia w części finansowanej prze płatnika. Takiego stanowiska jednakże nie uzasadnił w żaden sposób. W tym zakresie poprzestał na gołosłownym stwierdzeniu. W zaskarżonej decyzji na próżno także szukać uzasadnienia faktycznego.

Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne, co wynika z art. 107 § 1 Kpa. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 tego artykułu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji realizuje wymóg uzasadnienia prawnego, ale tylko częściowo - poprzestaje bowiem wyłącznie na przytoczeniu przepisów prawa, natomiast spełnia wymogów określonych w powyższym przepisie w zakresie uzasadnienia faktycznego. Brak w nim jakichkolwiek informacji na temat wniosku wszczynającego postępowanie, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakresu tych pism i żądań w nich zawartych. Na próżno szukać tez informacji w zakresie poczynionych przez organ ustaleń. W tym miejscu warto wskazać na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), że obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście wyrażonej w art. 11 Kpa zasady przekonywania, wedle której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia jest zatem uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie więc zrealizowana, gdy organ milczeniem twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.

Uzasadnienie ograniczające się w istocie do zdawkowo wyrażonego poglądu, iż nie znaleziono podstaw umożliwiających umorzenie zadłużenia w części finansowanej przez płatnika, nie może być uznane za spełniające powyższe wymogi, a w szczególności za wyczerpujące. Skarżąca w toku postępowania podniosła istotne jej zdaniem określone okoliczności. Prezes Zakładu nie odniósł się jednak w żaden sposób do indywidualnej sytuacji Skarżącej, opisanej przez nią w składanych wnioskach i dokumentach. Za zdecydowanie niewystarczające w tym zakresie należy uznać formułowanie w oparciu o przepisy prawa jedynie ogólnikowych twierdzeń, bez jednoczesnego wskazania na dowodowe ich uzasadnienie.

Sąd zwraca uwagę, że fakt nie powołania się w toku postępowania odwoławczego na nowe okoliczności, czy też nie przedstawienia nowych dowodów nie może być z góry postrzegany jako uniemożliwiający wydanie odmiennego niż poprzednio rozstrzygnięcia. W żadnym razie nie zwalnia też organu odwoławczego z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w konkretnym stanie faktycznym. Organ odwoławczy musi zatem ocenić, czy w tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Może przy tym prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne.

Organ orzekający, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 77 § 1 i art. 80 Kpa ma bowiem obowiązek ponownie rozpatrzyć i ocenić całokształt zebranego materiału dowodowego, bez względu na to, czy zakres tego materiału uległ zmianie na etapie postępowania toczącego się po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, czy też w tym względzie pozostał bez zmian.

Sąd zważył również, iż organ I instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwił Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 10 § 1 Kpa.

W myśl powołanego już art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 Kpa. Żadna z nich nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Obowiązek ten ciąży na każdym organie administracji - także na organie wydającym organie wydającym rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie został on dopełniony. Oznacza to, że Skarżąca nie tylko nie miała możliwości dokonania i przedstawienia swojej oceny kompletności zebranego materiału dowodowego, ale i zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Wypowiedzenie się w kwestii materiału dowodowego wymaga bowiem uprzedniego zapoznania się z nim. Przepisy Kpa nie precyzują obowiązków organów administracji poprzez wskazanie, iż stronie należy wyznaczyć termin, w którym może ona zrealizować swoje prawo. Jednakże, zdaniem Sądu z przepisu tego wynika obowiązek organu poinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w związku z tym co do okoliczności wskazanych w art. 10 § 1 Kpa, a są to przecież okoliczności, które będą stanowić podstawę faktyczną decyzji. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się uzasadnione jest koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji oczekiwać powinien na jej stanowisko w tym względzie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa zależy wyłącznie od jej woli. Rzeczą organu jest umożliwienie jej skorzystania z tego prawa.

Zważyć należało również i to, że niewywiązanie się przez organ z obowiązków nałożonych art. 10 § 1 Kpa ma wpływ na możliwość uznania podnoszonych przez stronę okoliczności faktycznych za udowodnione i oparcie na nich rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 81 Kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 Kpa.

Zdaniem Sądu, jeżeli nawet organ prowadzący postępowanie może przypuszczać, że okoliczności, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a ustalone w toku postępowania dowodowego, znane są stronie, to nie jest to równoznaczne z jej świadomością, iż będą one uwzględniane przy podejmowaniu decyzji. Także z tego względu istotne jest umożliwienie jej zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Niewykonanie przez organ obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 Kpa stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może skutkować uchyleniem decyzji. Rzeczą Sądu jest ocena, czy w konkretnej sprawie takie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. inne niż dające postawę wznowienia naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem decyzji lub postanowienia organu administracji tylko wtedy, gdy wpływ taki mieć mogło.

Jednakże możliwość dokonania takiej oceny przez Sąd w żadnym razie nie zwalnia organu orzekającego z obowiązku wypełnienia dyspozycji art. 10 § 1 Kpa.

Wskazane już istotne uchybienia procesowe przedwczesnym czynią badanie, czy w sprawie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zarzuty skargi w tym zakresie nie mogą zatem być wzięte pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że sprawa administracyjna w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek została zainicjowana wnioskiem Skarżącej z 5 lipca 2005 r., a nie jak przyjęto w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji - pismem z 3 października 2005 r. (k. 71 akt administracyjnych). W tym miejscu należy zaznaczyć również, że w świetle obowiązujących przepisów brak było podstaw prawnych do uzależnienia rozpoznania wniosku Skarżącej z 5 lipca 2005 r. od opłacenia kosztów upomnień czy też opłacenia składek w części finansowanej przez ubezpieczonych wraz z odsetkami, jak uczyniono to w piśmie z 9 sierpnia 2005 r. (k. 5 akt administracyjnych).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 10 § 1, art. 11 i art. 107 § 1 i 3 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, o czym stanowi art. 152 p.p.s.a. Stosownie zatem do art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Sąd wziął także pod uwagę, że Skarżąca, która na rozprawie się nie stawiła, a w skardze nie wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania, kosztów sądowych nie poniosła, gdyż z mocy prawa była z nich zwolniona na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a.