Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1420/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 34
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Teza: Stosownie do art. 174 pkt 2 in fine P.p.s.a., jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy kwalifikuje do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Celem tego przepisu jest wykluczenie sytuacji, w której przeprowadzana kontrola instancyjna miałaby w istocie pozorny charakter w tym sensie, że wprawdzie prowadziłaby do usunięcia z obrotu prawnego kwestionowanego aktu, jednak po to tylko, aby powtórzyć określone działania z tym samym co poprzednio wynikiem.

TEZY

Stosownie do art. 174 pkt 2 in fine P.p.s.a., jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy kwalifikuje do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Celem tego przepisu jest wykluczenie sytuacji, w której przeprowadzana kontrola instancyjna miałaby w istocie pozorny charakter w tym sensie, że wprawdzie prowadziłaby do usunięcia z obrotu prawnego kwestionowanego aktu, jednak po to tylko, aby powtórzyć określone działania z tym samym co poprzednio wynikiem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA del. Zbigniew Romała, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "B." sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1961/10 w sprawie ze skargi "B." sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 4 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2011 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1961/10, oddalił skargę kasacyjną B. sp, z o.o. z siedzibą w O. – nazywanej dalej "Spółką", na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 4 maja 2010 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym.

Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 28 września 2009 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Spółka wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Następnie, Naczelnik Urzędu Celnego w C. postanowieniem z dnia 19 listopada 2009 r. nadał powyższej decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie to doręczono Spółce w dniu 24 listopada 2009 r. W dniu 23 listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące należności wynikające z wspomnianej decyzji.

Spółka sformułowana w oparciu o art. 33 pkt 1, 8 i art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i art. 154 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.e.a." zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 4 marca 2010 r. uznał zarzuty Spółki za niezasadne. Na postanowienie to Spółka wniosła zażalenie, powtarzając zarzuty i argumentację podniesioną wcześniej w zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Rozpoznawszy zażalenie Spółki, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 4 maja 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej. Podniesiono w niej zarzut naruszenia o art. 33 pkt 1, 8 i art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i art. 154 § 4 u.p.e.a., ponownie powtarzając argumentację sformułowaną w zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako bezzasadną, W motywach wyroku sąd pierwszej instancji szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów i przedstawionej przez Spółkę argumentacji, podzielając przy tym poglądy organu odwoławczego, którym dano wyraz w zaskarżonym postanowieniu.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Spółka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Podniesiono w niej, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzut naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej pomimo, że: zostało ono wydane z naruszeniem art. 34 u.p.e.a. i art. 269 § 1 P.p.s.a., polegającym na nieuwzględnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06 i przyjęcie, że Dyrektor Izby Celnej występuje jako wierzyciel i jako organ egzekucyjny musi wydać postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela co do zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

- art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku pomimo niekompletności akt sprawy, w których pominięto kwestię stanowiska wierzyciela wyrażonego przez Dyrektora Izby Celnej w postanowieniu;

- art. 134 § 1 w zw. z art. 106 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieustaleni stanu faktycznego sprawy, nie wyjście poza zarzuty i wnioski skargi, a w konsekwencji niezbadanie, czy Dyrektor Izby Celnej wydał postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela oraz czy jednocześnie nie występował jako organ egzekucyjny;

- art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez odstąpienie przez sąd pierwszej instancji od stanowiska wyrażonego we wskazanej powyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Spółka podniosła ponadto zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że Dyrektor Izby Celnej występujący jako wierzyciel i organ egzekucyjny musi wydać postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela co do zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, podczas gdy postanowienie takie jest bezprzedmiotowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy podkreślić, że choć zasadnie eksponuje się w nich uchybienie, którego dopuścił się Dyrektor Izby Celnej w W., w twierdzeniach i wyjaśnieniach wspierających wniosek autorki skargi kasacyjnej uchylenia zaskarżonego wyroku, brak jest najmniejszej wzmianki na temat tego, jak ów błąd przełożył się na wynik postępowania. Niewątpliwie ma ona rację wytykając wadliwość natury procesowej w postaci wydania przez Dyrektora Izby Celnej w W. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela co do zarzutów podniesionych przez zobowiązanego. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wywody w tym przedmiocie zamieszczone w skardze kasacyjnej, w tym fakt zignorowania uchwały tegoż Sądu z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06 (ONSAiWSA 2007, nr 5, poz. 112). Spostrzeżenia przedstawione w tym zakresie w skardze kasacyjnej uzupełniono uwagą, że sąd administracyjny pierwszej instancji wydał wyrok "pomimo niekompletności akt sprawy, w których pominięto kwestię stanowiska wierzyciela wyrażonego przez Dyrektora Izby Celnej, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym" (s. 2). Rzecz w tym, że stosownie do art. 174 pkt 2 in fine P.p.s.a., jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy kwalifikuje do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Celem tego przepisu jest wykluczenie sytuacji, w której przeprowadzana kontrola instancyjna miałaby w istocie pozorny charakter w tym sensie, że wprawdzie prowadziłaby do usunięcia z obrotu prawnego kwestionowanego aktu, jednak po to tylko, aby powtórzyć określone działania z tym samym co poprzednio wynikiem. W skardze kasacyjnej nie zadbano o przynajmniej zwięzłe wyjaśnienie, w jaki sposób analizowane uchybienie zaważyło lub mogło zaważyć na rezultatach postępowania. Nie odniesiono się do tego zagadnienia w pkt 6 uzasadnienia skargi, przyjmując zresztą błędnie, że art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest przepisem prawa materialnego (s. 2). W skardze kasacyjnej nie zanegowano merytorycznego rozważenia zarzutów Spółki przez organ egzekucyjny, poprzestając na powtórzeniu konkluzji, do których doszedł Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej wcześniej uchwale składu siedmiu sędziów. Tymczasem tylko argumentacja zmierzająca do wykazania, że w wyniku błędu proceduralnego doszło do uszczuplenia uprawnień zobowiązanego poprzez ograniczenie lub nawet wyeliminowanie przysługujących mu z mocy ustawy środków ochrony stwarzała szansę uwzględnienia skargi kasacyjnej. Samo wskazanie braku podstawy prawnej do wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, gdy tym wierzycielem jest organ egzekucyjny (s. 6), nie spełnia wymagań wynikających z art. 174 pkt 2 in fine P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.