Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 273/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 394 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w A. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia wodnoprawnego na postój statków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję z dnia [...] stycznia 2019 roku Kierownika Nadzoru Wodnego A. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w punkcie pierwszym; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w A. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej M. M. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

M. M. prowadząca przedsiębiorstwo "M." z siedzibą w A., zwróciła się do Kierownika Nadzoru Wodnego w A. z wnioskiem o przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego na postój na wodach płynących, statków przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub usługowe na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy przystani portowej w A. przy ul. [...] oraz ul. [...]. Zgłoszenie obejmowało postój 3 statków bez napędu mechanicznego o nr rej.: [...], "ponton nr 3"- który wg zgłaszającej jest w trakcie uzyskania dokumentu rejestracyjnego statku żeglugi śródlądowej oraz 5 statków z napędem mechanicznym o nr rej. [...].

Organ decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] wniósł sprzeciw w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z treści decyzji powodem sprzeciwu był fakt, że statki bez napędu mechanicznego nie są przeznaczone na cele mieszkaniowe ani usługowe, ponieważ dokumenty rejestracyjne tych statków wskazują ich przeznaczenie jako przystań pływająca, która zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. i ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) jest urządzeniem wodnym i zgodnie z art. 389 pkt 6 na jej wykonanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Z kolei dokumenty rejestracyjne statków z napędem mechanicznym wskazują ich przeznaczenie do zarobkowego przewozu osób. Zdaniem organu pierwszej instancji, na ich postój nie jest wymagane zgłoszenie wodnoprawne, gdyż statki takie mogą mieć miejsce postoju (cumowania) w przystaniach lub portach.

Od decyzji tej odwołanie wniosła M. M. i zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów ustawy - Prawo wodne, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie traktując statki bez napędu mechanicznego jako urządzenia wodne oraz dokonanie przez organ pierwszej instancji wykładni przepisu art. 394 ust. 1 pkt 2 - Prawa wodnego na niekorzyść strony zakładając, że na statkach bez napędu mechanicznego nie będzie prowadzona żadna usługa np.: sprzedaż i kontrola biletów.

Dyrektor Zarządu Zlewni w A. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu zgłoszenia Kierownik Nadzoru Wodnego w A. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., w której wniósł sprzeciw na postój statków żeglugi śródlądowej bez napędu mechanicznego o nr: [...] ponton nr 1, [...] ponton nr 2, i ponton nr 3, bez nr rejestracyjnego i jednocześnie umorzył postępowanie w części dotyczącej postoju statków żeglugi śródlądowej z napędem mechanicznym o nr [...]. Organ sprzeciw w tej sprawie uzasadnił tym, że przeznaczenia statków bez napędu mechanicznego nie można zakwalifikować na cele mieszkaniowe ani usługowe, ponieważ dokumenty rejestracyjne tych statków wskazują ich przeznaczenie jako przystań pływająca, która może być samodzielną przystanią dla statków pływających lub może stanowić wyposażenie przystani i która zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. i ustawy jest urządzeniem wodnym i zgodnie z art. 389 pkt 6 na jej wykonanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Z kolei przeznaczenie statków z napędem mechanicznym określono jako służące do zarobkowego przewozu osób, które tylko chwilowo będą odbywać postój na terenie wskazanym w zgłoszeniu wodnoprawnym. Wskazują to dokumenty rejestracyjne tych statków oraz określony w zgłoszeniu wodnoprawnym cel ich przeznaczenia. W opinii organu pierwszej instancji, takiego przeznaczenia statków nie można zakwalifikować jako postój na wodach płynących statków przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub usługowe zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ statki takie mogą mieć miejsce postoju czasowego w przystaniach lub portach. W związku z tym zgłoszenie w tej części umorzono jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie organ swoje stanowisko uzasadnił tym, że dołączona do zgłoszenia wodnoprawnego kserokopia umów na dzierżawę gruntu przy ul. [...] oraz gruntu nr [...] jednoznacznie wskazują przeznaczenie dzierżawy odpowiednio "na obsługę przystani jednostek pływających" i "do cumowania jednostek pływających do przewozu osób".

Od decyzji tej odwołanie wniosła M. M. i zarzuciła organowi pierwszej instancji:

- naruszenie przepisów ustawy - Prawo wodne, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie traktując statki bez napędu mechanicznego jako urządzenia wodne;

- dokonanie przez organ pierwszej instancji wykładni przepisu art. 394 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne na niekorzyść strony, z góry zakładając, że na statkach bez napędu mechanicznego nie będzie prowadzona żadna usługa, ponieważ art. 394 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne nie wymaga określenia rodzaju usługi jaka ma być świadczona na statku;

- naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. g i h ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1694), przez zakwalifikowanie statków bez napędu mechanicznego jako urządzenia techniczne - urządzenie wodne w myśl art. 16 ust. 1 pkt 65 lit. i ustawy - Prawo wodne;

- nieuwzględnienie przez organ różnicy między definicją przystani wynikającą z ustawy - Prawo wodne a definicją przystani wynikającą z ustawy o żegludze śródlądowej;

- brak odniesienia organu pierwszej instancji do podstawowej roli definicji urządzenia wodnego, na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, ponieważ nie wskazał w jaki sposób statki bez napędu mechanicznego stanowią urządzenia lub budowle, które służą kształtowaniu zasobów wodnych lub korzystania z nich;

- nadinterpretację brzmienia art. 394 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne w kwestii statków z napędem mechanicznym, które w ocenie organu pierwszej instancji nie wymagają zgłoszenia wodnoprawnego, bowiem służą do zarobkowego przewozu osób i mogą mieć postój w przystaniach lub portach;

- nadinterpretację przepisów ustawy - Prawo wodne, bowiem wniosek dotyczył postoju statków, a nie uprawiania żeglugi na śródlądowych drogach wodnych;

- nadinterpretację zapisów w umowach użytkowania gruntu;

- nie zastosowanie organu się do zaleceń Dyrektora Zarządu Zlewni w A. i nie wezwanie zgłaszającej do ustosunkowania się w kwestii dotyczącej postoju statków.

Wskazując na powyższe naruszenia odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie zgłoszenia na postój na wodach płynących statków przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub usługowe na rzece N., działka [...], obręb [...].

Dyrektor Zarządu Zlewni w A. decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, zgłoszenia wodnoprawnego wymaga postój na wodach płynących statków przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub usługowe.

Przeznaczenie statków ujętych w przedmiotowym zgłoszeniu określają załączone do zgłoszenia dokumenty rejestracyjne statku żeglugi śródlądowej wydane przez Urząd Żeglugi Śródlądowej w G.:

- dla statku N. (katamaran o napędzie mechanicznym) dokument rejestracyjny o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., przeznaczenie statku - zarobkowy przewóz osób;

- dla statku R. (katamaran o napędzie mechanicznym) dokument rejestracyjny o nr [...] z dnia [...] września 2017 r., przeznaczenie statku - zarobkowy przewóz osób;

- dla statku Z. (statek pasażerski) dokument rejestracyjny o nr [...] z dnia [...] września 2017 r., przeznaczenie statku - przewóz pasażerów;

- dla statku N. (katamaran o napędzie mechanicznym) dokument rejestracyjny o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., przeznaczenie statku - zarobkowy przewóz osób;

- dla statku J. (statek pasażerski) dokument rejestracyjny o nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., przeznaczenie statku - przewóz pasażerów;

- dla statku Ponton nr 1 [...] (statek bez napędu mechanicznego) dokument rejestracyjny o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., przeznaczenie statku - przystań pływająca;

- dla statku Ponton nr 2 [...] (statek bez napędu mechanicznego) dokument rejestracyjny o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., przeznaczenie statku - przystań pływająca;

- dla statku Ponton nr 3 - brak (w trakcie rejestracji).

Organ odwoławczy podniósł, że o ile przewóz pasażerów bez wątpienia jest usługą to, w przypadku statków z napędem mechanicznym, postoju tych statków nie można realizować w oparciu o zgłoszenie wodnoprawne, ponieważ czynności opisane w zgłoszeniu jednoznacznie wskazują, że w terminie wskazanym w zgłoszeniu statki nie będą pozostawały na postoju tylko wielokrotnie w ciągu dnia cumowały w celu wchodzenia i wychodzenia pasażerów, które to czynności są elementem prowadzonej przez zgłaszającą działalności gospodarczej.

Podzielono stanowisko organu pierwszej instancji, że statki bez napędu mechanicznego, powinny być traktowane jako samodzielne przystanie pływające lub jako elementy mogące wchodzić w skład przystani. Świadczy o tym wskazane w dokumentach rejestracyjnych przeznaczenie tych statków jako przystań pływająca. Nadto w uzupełnieniu do zgłoszenia z dnia [...] września 2018 r. wnioskodawczyni podała, że statki bez napędu mechanicznego "pontony" będą służyły do przewozu osób lub jako przystanie pływające. To, że na pontonach może być świadczona również usługa, np.: sprzedaży i kontroli biletów może być ich dodatkową funkcją. Przeznaczenie statku na cele inne niż wpisane w dokumencie rejestracyjnym wymaga zgłoszenia przez armatora do organu rejestrującego statek zmiany danych zgodnie z ustawą o żegludze śródlądowej.

Podniesiono, że przedmiot wniosku powinien być tożsamy z zamierzonymi do wykonania czynnościami. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, kiedy wniosek dotyczy przyjęcia zgłoszenia na postój na wodach płynących statków przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub usługowe, jednak zebrana w toku postępowania dokumentacja wskazuje, że planowane do wykonania czynności będą polegały na wykonywaniu zarobkowego przewozu pasażerów statkami z napędem mechanicznym i wielokrotnego w ciągu dnia ich cumowania do statków bez napędu mechanicznego, których przeznaczeniem jest przystań pływająca w celu wchodzenia i wychodzenia pasażerów. Organ podniósł, że to nie treść wniosku decyduje o rozstrzygnięciu tylko planowane do wykonania czynności. Pomimo że wniosek nie dotyczył uprawiania żeglugi na śródlądowych drogach wodnych ani udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przystani, postępowanie administracyjne w części dotyczącej statków z napędem mechanicznym należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, a w części dotyczącej statków bez napędu mechanicznego wnieść sprzeciw w drodze decyzji.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła M. M. i zarzuciła naruszenie:

- art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3, art. 7 i art. 9 K.p.a., przez zaniechanie rozważenia w sprawie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przejawiający się w szczególności w nieustosunkowaniu się do wszystkich wyjaśnień, argumentów i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji a dotyczących zasadniczej w sprawie kwestii, czy uprawnione jest w świetle obowiązujących przepisów prawa przyjęcie przez organ, że zarejestrowany statek żeglugi śródlądowej typu przystań pływająca jest na gruncie ustawy – Prawo wodne uznawany jako urządzenie wodne podlegające pozwoleniu wodnoprawnemu, oraz niewskazanie, z jakich przyczyn organ odmówił wiarygodności wyjaśnieniom przedłożonym przez stronę,

- art. 7a § 1 K.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku strony (odmowę przyznania jej uprawnienia) w sytuacji, gdy w sprawie istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, oraz wbrew temu przepisowi rozstrzygnięcie zaistniałych wątpliwości na niekorzyść strony,

- art. 8 i art. 11 K.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej;

- art. 16 pkt 65 lit i, art. 388 ust. 1 pkt 2, art. 389 pkt 6 i 394 ust 1 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, przez ich błędną wykładnię i w jej wyniku niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że w sprawie objętej wnioskiem strony postępowania statki żeglugi śródlądowej - pontony bez napędu mechanicznego - zgłoszone do zgody na postój na wodach płynących stanowią urządzenia podlegające procedurze uzyskiwania pozwolenia wodnoprawnego, zamiast procedurze zgody na postój na wodach płynących statków przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub usługowe (wyrażanej przez niewniesienie sprzeciwu na postój).

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej i przekazanie sprawy właściwemu organowi do ponownego jej rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ zarejestrowane statki żeglugi śródlądowej uznał za elementy przystani podlegające procedurze uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i na tej podstawie wniósł sprzeciw do zgłoszenia na postój. Skarżąca podniosła, że ustawa - Prawo wodne nie zawiera definicji "statku" mimo że używa takiego pojęcia. W związku z tym, mając na względzie zasady wykładni systemowej, uzasadniona jest w ocenie skarżącej wykładnia pojęcia statku w ustawie - Prawo wodne dokonana w oparciu o przepisy ustawy o żegludze śródlądowej. Wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy statek to "urządzenie pływające o napędzie mechanicznym lub bez napędu mechanicznego, w tym również prom, wodolot i poduszkowiec, przeznaczone lub używane na śródlądowych drogach wodnych do: (...) h) celów mieszkalnych, biurowych, gastronomicznych, hotelowych lub warsztatowych, a także jako przystanie pływające, doki lub zakłady kąpielowe;". Skarżąca podkreśliła, że ustawa - Prawo wodne w art. 394 ust. 1 pkt 2 używa wyrażenia "cele mieszkaniowe lub usługowe", zaś ustawa o żegludze śródlądowej nie używa w definicji statku jako przedmiotu przeznaczenia lub używania wyrażenia "cele usługowe". Jednak używa wyrażenia "celów mieszkalnych, biurowych, gastronomicznych, hotelowych lub warsztatowych, a także jako przystanie pływające, doki lub zakłady kąpielowe. " W ocenie skarżącej wyrażenia użyte w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o żegludze śródlądowej, wymienione w sposób kazuistyczny, są tożsame pojęciowo z użytym w ustawie - Prawo wodne pojęciem "cele usługowe", także w zakresie wyrażeń jako przystanie pływające, doki lub zakłady kąpielowe. Skarżąca podkreśliła, że pojęcie usługa jest pojęciem bardzo pojemnym. Zgodnie z definicją określoną w internetowym słowniku języka polskiego usługa to "działalność gospodarcza służąca do zaspokajania potrzeb ludzi". W przekonaniu skarżącej każdy z wymienionych w przywołanym przepisie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o żegludze śródlądowej określeń wskazujących przeznaczenie statku mieści się w pojęciu zaspokajania potrzeb ludzi. Zdaniem skarżącej w zakresie pojemnego pojęcia działalności usługowej mieści się także działalność polegająca na świadczeniu usługi przewozu osób, lub działania będące elementem tej usługi, w postaci sprzedaży i kontroli biletów pasażerów wsiadających na statek, a także jakiekolwiek inne usługi, bez konieczności ich konkretyzowania, bo ustawa Prawo wodne tego nie wymaga. W ocenie skarżącej w zakresie zgodnego z ustawą Prawo wodne korzystania z wód objętego zakresem sprawy byłaby każda usługa, także gastronomiczna, lub pozwalająca na wykorzystanie statku typu przystań pływająca do odpłatnej usługi zabierania na pokład i wysadzania pasażerów przez innych niż skarżąca przedsiębiorców. To również byłaby działalność usługowa. Oba organy odmawiając skarżącej uprawnienia wydają się skupiać wyłącznie na tym aspekcie sprawy, że statek typu przystań pływająca, zarejestrowany przez Urząd Żeglugi Śródlądowej w G. w dokumencie rejestracyjnym ma w pkt 3 wskazane jako rodzaj i przeznaczenie statku "bez napędu mechanicznego - przystań pływająca". Skarżąca podniosła, że określenie w dokumencie rejestracyjnym przeznaczenia statku jako funkcji przystani pływającej nie wyklucza świadczenia na nim działalności usługowej. Dokument rejestracyjny wskazuje podstawowe przeznaczenie statku, co powinno być rozumiane jako podstawowy sposób jego używania. Nie wyklucza to wykorzystywania statku zgodnie z jego przeznaczeniem do świadczenia szeroko pojętej działalności usługowej. Tym samym błędne jest stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że "przeznaczenie statku na cele inne niż wpisane w dokumencie rejestracyjnym wymaga zgłoszenia przez armatora do organu rejestracyjnego zmiany danych zgodnie z ustawą o żegludze śródlądowej." Skarżąca podniosła, że kierując się wykładnią przepisów forsowaną przez organy administracji należałoby dojść do wniosku, że skoro ustawa - Prawo wodne w art. 394 ust. 1 pkt 2 używa wyrażeń "cele mieszkaniowe lub usługowe" zaś statek w rozumieniu ustawy o żegludze śródlądowej może być przeznaczony lub używany do "celów mieszkalnych biurowych gastronomicznych hotelowych lub warsztatowych a także jako przystanie pływające, doki lub zakłady kąpielowe", ale nie do celów usługowych, to konsekwentnie należałoby uznać, że niemożliwe na gruncie obowiązujących przepisów Prawa wodnego jest uzyskanie zezwolenia na postój w trybie art. 394 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego statku przeznaczonego do celów usługowych, skoro statki nie mogą być przeznaczone lub używane do celów usługowych na gruncie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o żegludze śródlądowej. Tymczasem wiadomym jest, że statki są przeznaczone i używane do świadczenia szeroko pojętej działalności usługowej. Rezultat takiej wykładni czyni przepis Prawa wodnego w zakresie w jakim dotyczy postoju statków przeznaczonych na cele usługowe martwym. Taka wykładnia jest nie do zaakceptowania na gruncie zasady racjonalnego ustawodawcy, zwłaszcza mając na względzie naczelne zasady ustawy Prawo przedsiębiorców.

Ponadto zdaniem skarżącej, przeznaczenie statku wskazane w dokumencie rejestracyjnym nie jest przeznaczeniem określonym w sposób wyłączny, lecz określa podstawowy sposób używania statku, albowiem w tejże ustawie w przypadku gdy zamiarem ustawodawcy było ograniczenie używania statku wyłącznie w jednym tylko celu, to uczynił to w sposób jednoznaczny; np. w art. 18 ust. 2 ustawy o żegludze śródlądowej ustawodawca stwierdza: "Statek polski, używany wyłącznie do uprawiania sportu lub rekreacji, z wyjątkiem jednostek napędzanych wyłącznie siłą ludzkich mięśni, o długości kadłuba powyżej 12 m lub o napędzie mechanicznym o mocy silników większej niż 15kW podlega obowiązkowi wpisu do rejestru statków używanych wyłącznie do celów sportowych lub rekreacyjnych".

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. podał, że zaskarża całą decyzję w tym i w zakresie umorzenia postępowania, ponieważ jeżeli będzie przyjęte zgłoszenie na postój statków z napędem mechanicznym to będzie sprawa jasna, że mają one prawo tam cumować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga w części zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja na podstawie której:

- wniesiono sprzeciw na postój statków żeglugi śródlądowej bez napędu mechanicznego z tego powodu, że statki te nie są przeznaczone na cele mieszkaniowe ani usługowe. Z dokumentów rejestracyjnych wynika, że ich przeznaczenie określono jako przystań pływająca, która jest urządzeniem wodnym i wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (pkt 1);

- umorzono postępowanie w części dotyczącej postoju statków żeglugi śródlądowej z napędem mechanicznym, które zdaniem organu nie wymagają zgłoszenia wodnoprawnego. Służą do zarobkowego przewozu osób i tylko chwilo będą odbywać postój na ternie wskazanym w zgłoszeniu. Takiego przeznaczenia statków nie można zakwalifikować jako postój na wodach płynących statków przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub usługowe, gdyż statki takie mogą mieć miejsce postoju czasowego w przystaniach lub portach (pkt 2).

Zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) zgłoszenia wodnoprawnego wymaga postój na wodach płynących statków przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub usługowe.

Skarżącą w sprawie niniejszej wniosła o przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego na postój na wodach płynących 3 statków bez napędu mechanicznego i 5 statków z napędem mechanicznym. Wszystkie wnioskowane statki (oprócz jednego bez napędu mechanicznego – Ponton nr 3) zostały zarejestrowane przez Urząd Żeglugi Śródlądowej w G. (w stosunku do Pontonu nr 3, zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni procedura rejestracji jest w toku). W dokumentach rejestracyjnych odnoście statków bez napędu mechanicznego wskazano ich rodzaj i przeznaczenie jako przystań pływająca. Natomiast odnośnie statków z napędem mechanicznym rodzaj i przeznaczenie określono jako zarobkowy przewóz osób.

Sąd w sprawie niniejszej przede wszystkim nie podziela stanowiska organów zgodnie z którym statki bez napędu mechanicznego, których przeznaczenie określono jako przystań pływająca stanowią urządzenie wodne na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.

Zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. 1 ustawy – Prawo wodne, urządzenie wodne to urządzenie lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym mury oporowe, bulwary, nadbrzeża, mola, pomosty i przystanie.

Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2128 ze zm.) statek to urządzenie pływające o napędzie mechanicznym lub bez napędu mechanicznego, w tym również prom, wodolot i poduszkowiec, przeznaczone lub używane na śródlądowych drogach wodnych do celów mieszkalnych, biurowych, gastronomicznych, hotelowych lub warsztatowych, a także jako przystanie pływające, doki lub zakłady kąpielowe. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 tej ustawy port lub przystań to akwen i grunt oraz związana z nimi infrastruktura, znajdująca się w granicach portu lub przystani.

Z powyższego wynika, że ustawodawca na gruncie ustawy o żegludze śródlądowej rozróżnia pojęcia przystani pływającej i przystani. Przystań pływająca to statek a przystań to akwen i grunt oraz związana z nimi infrastruktura. W ocenie sądu pojęcie urządzenie wodne zdefiniowane na gruncie ustawy – Prawo wodne nie obejmuje przystani pływających czyli statków. Zdaniem sądu w przepisie tym mowa jest o przystani, która związana jest trwale z gruntem. Powyższe uzasadnia także treść przepisu art. 403 ust. 2 pkt 12 ustawy – Prawo wodne, który stanowi o tym co się ustala w pozwoleniu wodnoprawnym. Zgodnie z tym przepisem w pozwoleniu wodnoprawnym zawiera się opis urządzenia wodnego, w tym podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie, i warunki jego wykonania oraz jego lokalizację za pomocą informacji o nazwie lub numerze obrębu ewidencyjnego z numerem lub numerami działek ewidencyjnych oraz współrzędnych. W przypadku przystani pływającej nie jest możliwy opis jej lokalizacji.

Z powyższego wynika, że odmowa przyjęcia zgłoszenia postoju statków bez napędu mechanicznego nie mogła być uzasadniona tym, że są one urządzeniami wodnymi na które należy uzyskać pozwolenie wodnoprawne. Przystań pływająca jest bowiem statkiem a nie urządzeniem wodnym.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) uchylił decyzje organów obu instancji w pkt 1. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy ocenią czy w stosunku do statków – przystani pływających spełnione są przesłanki z art. 394 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo wodne, uzasadniające przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego. Odnośnie pkt 2 decyzji sąd podzielił stanowisko organów, że zarobkowy przewóz osób oznacza obywanie chwilowego postoju i nie może być zakwalifikowany jako postój na wodach płynących statków przeznaczonych na cele usługowe i oddalił skargę w tym zakresie. Słusznie organy stwierdziły, że czynności opisane w zgłoszeniu jednoznacznie wskazują, że statki nie będą pozostawały na postoju tylko wielokrotnie w ciągu dnia będą cumowały w celu wchodzenia i wychodzenia pasażerów. Statki takie nie wymagają zgłoszenia wodnoprawnego, albowiem mogą mieć miejsce postoju w przystaniach i portach. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją w której skarżąca zgłosiła na postój na wodach płynących 8 odrębnych statków. Faktycznie jednak, jak zasadnie ustaliły organy, planowane przez skarżącą czynności mają polegać na wykonywaniu zarobkowego przewozu pasażerów statkami z napędem mechanicznym i wielokrotnego w ciągu dnia ich cumowania do statków bez napędu mechanicznego, których przeznaczeniem jest przystań pływająca w celu wychodzenia i wchodzenia pasażerów. Cel który chce osiągnąć skarżąca tłumaczy jej stanowisko w sprawie. A mianowicie kwestionuje ona umorzenie postępowania z zakresie zgłoszenia na postój statków z napędem mechanicznym, pomimo tego że jest to obiektywnie rozstrzygnięcie korzystne dla niej. Statki takie mogą bowiem mieć miejsce postoju w każdej przystani czy też porcie. Skarżącej jednak chodzi o konkretne miejsce cumowania, tj. przy przystaniach pływających stanowiących jej własność. Ponowne prowadzone postepowanie będzie dotyczyć przyjęcia zgłoszenia na statki bez napędu mechanicznego – przystani pływających. W przypadku przyjęcia takiego zgłoszenia statki z napędem mechanicznym będą mogły cumować przy tych przystaniach bez odrębnego zgłoszenia.

Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do kosztów zaliczono wpis sądowy (300 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł) - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).