Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4121/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 2; § 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych (ONW) oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez A. P. (dalej jako Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

A. P. złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R. wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 na podstawie § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329, z p. zm.).

W dniu [...].09.2014r. w gospodarstwie rolnika przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Dokonano następujących ustaleń:

- działka rolna A (JPO): powierzchnia deklarowana - 1,50 ha, powierzchnia stwierdzona 1,30 ha. Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) - kod błędu DR22; zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej (kod błędy DR 13+); stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod błędu DR52);

- działka rolna A2 (ST): powierzchnia deklarowana 1,50 ha, powierzchnia stwierdzona 1,30 ha. Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nic sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) - kod błędu DR22; zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej (kod błędy DR 13+); stwierdzono, że przynajmniej jedna uprawa należy do innej grupy upraw niż deklarowana (kod błędu DR31); stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod błędu DR52);

- działka rolna B (JPO): powierzchnia deklarowana - 0,30 ha, powierzchnia stwierdzona 0,37 ha. Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) - kod błędu DR22;

- działka rolna B2 (ST): powierzchnia deklarowana - 0,30 ha, powierzchnia stwierdzona 0,37 ha. Działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) - kod błędu DR22;

- działka rolna C (JPO): powierzchnia deklarowana - 0,23 ha, powierzchnia stwierdzona 0,23 ha; stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod błędu DR52);

- działka rolna. C2 (ST): powierzchnia deklarowana 0,23 ha, powierzchnia stwierdzona 0,23 ha (JPO); stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (kod błędu DR52); stwierdzone uprawa należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana (kod błędu DR7).

W związku z zastrzeżeniami Skarżącej skierowanymi do organu co do ustaleń pokontrolnych, wykonawca kontroli ponownie przeanalizował wyniki kontroli i uznał uwagi rolnika za niesłuszne.

W dniu [...].02.2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją o nr [...] przyznał stronie jednolitą płatność ONW w wysokości 330,00 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 137,28 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Na skutek odwołania Skarżącej w dniu [...].03.2015r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją o nr [...]. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz ustaleń dotyczących w szczególności działki rolnej B.

W dniu [...].06.2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją o nr [...] przyznał ponownie Skarżącej płatność ONW w wysokości 432,96 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 68,64 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

A. P. wystosowała od tej decyzji odwołanie. Z treści odwołania wynika, że strona skarżąca kwestionuje ustalenia inspektorów terenowych, a także zarzuca organowi I instancji brak rozważenia okoliczności sprawy wskazanych przez stronę, pominięcie niektórych twierdzeń, brak odniesienia się do faktów istotnych dla sprawy, brak rozważenia kwestii warunków atmosferycznych. Ponadto Skarżąca wskazuje na brak w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia dlaczego przyjęta metoda kontroli wyklucza inne wyniki i jest jedyną możliwą podstawa ustaleń a także brak zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 651, ze zm.) wskazując, że niekorzystne warunki atmosferyczne w roku składania wniosku o dopłaty bezpośrednie były wiedzą powszechnie wiadomą.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] z dnia [...].08.2015r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R. z dnia [...] czerwca 2015r. w sprawie płatności ONW na rok 2014.

W uzasadnieniu organ wskazał na regulację wynikającą z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329, z p. zm.).

Wskazano, że stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna II została określona w rozporządzeniu w sprawie pomocy finansowej ONW i wynosi 264,00 zł. Powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi 2,03 ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi 1,90 ha (na działkach rolnych A i B stwierdzono nieprawidłowości opisane powyżej, co po kompensacji powierzchni dało różnicę powierzchni - 0,13 ha).

Wskazano też, że w związku z art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Początkowa kwota płatności ONW strefa nizinna II została naliczona do powierzchni stwierdzonej i wyniosła: 1,90 ha 264 zł = 501,60 zł.

Powyższa kwota została zmniejszona ze względu na stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa nizinna II zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła: (2,03 ha - 1,90 ha)/1,90 ha x 100% = 6,8421%.

Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, jeśli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3% ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

W związku z powyższym należna w roku bieżącym kwota płatności ONW strefa nizinna II została pomniejszona o kwotę: 2 x 0,13 ha x 264 zł - 68,64 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Tym samym - w ocenie organu odwoławczego - organ I instancji prawidłowo ustalił, że kwota przyznanej Skarżącej płatności do obszaru ONW strefa nizinna II po uwzględnieniu zmniejszeń wyniosła: 501,60 zł - 68,64 zł - 432,96 zł.

Organ odwoławczy - odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów - wskazał ponadto, że inspektorzy terenowi dokonali oceny całej zadeklarowanej powierzchni działki rolnej A, o czym świadczą wykonane zdjęcia o nr 776- 781 oraz 796 - 806, a także szkic nr 2, na którym wskazano numery zdjęć i miejsce ich wykonania. Na wykluczonej części działki rolnej A bezspornie rolnik nie prowadził działalności rolniczej.

Ponadto Skarżąca zarzuciła organowi I instancji brak rozważenia okoliczności sprawy wskazanych przez stronę, pominięcie niektórych twierdzeń, brak odniesienia się do faktów istotnych dla sprawy, brak rozważenia kwestii warunków atmosferycznych, przy czym nie wskazuje jakie okoliczności, fakty istotne dla sprawy ani które twierdzenia strony miałyby zostać pominięte przez organ I instancji a organ odwoławczy dokonując ponownej analizy całokształtu materiału dowodowego nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie. Odnośnie zaś zarzutu braku w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, dlaczego przyjęta metoda kontroli wyklucza inne wyniki i jest jedyną możliwą podstawa ustaleń organ zauważył, że strona nie przedstawiła na żadnym etapie dwuinstancyjnego postępowania przeciwdowodów, które mogłyby podważyć wyniki z przeprowadzonej kontroli a zatem powierzchnia stwierdzona działek rolnych została wyliczona podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego w tym raportu z czynności kontrolnych. Z kolei odnośnie zarzutu braku zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., sir. 651, ze zm.) oraz nieuwzględnieniu, że niekorzystne warunki atmosferyczne w roku składania wniosku o dopłaty bezpośrednie były wiedzą powszechnie wiadomą to wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1-2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (art. 73 ust. 1). Obniżek i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o namiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (art. 73 ust. 2). W sprawie będącej przedmiotem odwołania nie sposób uznać aby złożony wniosek był zgodny ze stanem faktycznym bądź rolnik nie był winien stwierdzonych nieprawidłowości. Skarżąca nie informowała także Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia. Tym samym zdaniem organu odwoławczego art. 73 ust. 1-2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. nie ma w sprawie zastosowania. Co się tyczy niekorzystnych warunków atmosferycznych, organ podkreślił, że w żadnym z odwołań strona skarżąca nie wskazała, jakie warunki atmosferyczne ma na myśli. Jedynie z zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych z dnia 19.01.2015r. wynika, że niekorzystne warunki atmosferyczne to zdaniem odwołującej "relatywnie długotrwała susza panująca w poprzednim sezonie wegetacyjnych 2014r. oraz okoliczności, iż działki położone były na wyższym terenie". Jednakże zgodnie z art. 75 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, które mogą mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego lub liczbę zwierząt kwalifikujących się do płatności do krów i owiec, lub rolnik nie mógł wypełnić swoich zobowiązań w zakresie przestrzegania norm i wymogów, rolnik powinien złożyć do biura powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowód potwierdzający wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności.

Przypadki działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, określone zostały w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i obejmują w szczególności:

a) śmierć rolnika;

b) długookresową niezdolność rolnika do pracy;

c) poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa;

d) zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku;

e) epidemię dotykającą część lub cały inwentarz rolnika.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z przepisu tego wynika wprost, że ustawodawca w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej art. 7 k.p.a.

Organ podkreślił przy tym, że Skarżąca nie informowała organu I instancji o wystąpieniu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności ani nie przedłożyła żadnych dowodów w tym zakresie.

Zdaniem organu obowiązujące w sprawie przepisy przenoszą inicjatywę dowodową na stronę. Skarżąca nie zgadza się z wydaną decyzją, jednakże nie przedstawia dowodów mogących stanowić podstawę do wzruszenia wyników z przeprowadzonej kontroli oraz przyznania płatności w żądanej wysokości. Organ zaznaczył przy tym, że w sytuacji, gdy strona dąży do uzyskania określonego przywileju finansowego (w tym środków unijnych) winna dołożyć wszelkiej należytej staranności w celu jednoznacznego i pełnego wykazania, iż spełnia ona wszelkie ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności, a jakiekolwiek zaniechania w tym zakresie obciążają natomiast ujemnie danego wnioskodawcę

Skarżąca skierowała na decyzję Dyrektora OR ARiMR skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Skarżąca wskazuje, że w dniu 31.05.2014r. złożyła wniosek zgodnie ze stanem faktycznym, następnie niekorzystne warunki ekonomiczne spowodowały mniejszy zbiór plonów a na miejsce upraw które wyginęły były sadzone nowe. Warunki atmosferyczne były powszechnie znane i w ocenie skarżącej nie musiał tych okoliczności w jakikolwiek sposób dowodzić. Skarżąca twierdzi, że grunty rolne były utrzymane zgodnie z normami, a wymogi były przestrzegane przez cały rok kalendarzowy a także, że czynności kontrolne wykonano jednego dnia kiedy skutki suszy były najwyraźniej widoczne. W tym okresie wskazane we wniosku rodzaje roślin zostały ponownie posadzone aby dopiero w następnych miesiącach osiągnąć właściwe rozmiary i plony.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty wyrażane wcześniej w swojej decyzji.

Dyrektor wskazał ponadto, że twierdzenia Skarżącej wzajemnie się wykluczają, bowiem z jednej strony wskazuje, że grunty rolne były utrzymane zgodnie z normami, a wymogi były przestrzegane przez cały rok kalendarzowy informując jednocześnie o trwającej w czasie czynności kontrolnych suszy i konieczności posadzenia nowych roślin. Co istotne Skarżąca nawet nie precyzuje, która działka, na jakiej powierzchni i obsiana jaką rośliną ucierpiała na skutek suszy i została ponownie obsiana. Wyjaśnić także należy, że Skarżąca nie informowała organu I instancji, że złożony wniosek jest nieprawidłowy lub nieaktualny. Dopiero po otrzymaniu raportu z czynności kontrolnych stwierdzającego nieprawidłowości rolnik stara się podważyć prawidłowość przeprowadzonych czynności nie przedstawiając jednakże żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, że wniosek został złożony zgodnie ze stanem faktycznym. Z dokumentacji pokontrolnej wynika natomiast, że inspektorzy terenowi dokonali oceny całej zadeklarowanej powierzchni działki rolnej A o czym świadczą wykonane zdjęcia o nr 776 - 781 oraz 796 - 806 a także szkic nr 2, na którym wskazano numery zdjęć i miejsce ich wykonania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R., zawarte w decyzjach z dnia [...].08.2015r. i z dnia [...] kwietnia 2015r. oraz w odpowiedzi na skargę (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe orzeczenia wskazane w uzasadnieniu dostępne tamże).

Zasadnicza kwestia sporna pomiędzy stronami sprowadzała się w niniejszej sprawie do oceny prawidłowości działań i stanowiska organów w związku z pomniejszeniem Skarżącej płatności ONW za 2014 rok.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2097-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329, ze zm.), płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 - wg pkt 2 - jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WB) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha.

Stosownie zaś do pkt 3 § 2 do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha oraz - wg pkt 4 - jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jak również - wg pkt 5 - jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21,10.2005, str. I, z p. zm.) zm.). Warunki powyższe rolnik musi spełniać łącznie.

W rozpatrywanej sprawie powierzchnia zadeklarowana przez Skarżącą na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi 2,03 ha, zaś powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa nizinna II wyniosła 1,90 ha (na działkach rolnych A i B stwierdzono nieprawidłowości opisane powyżej, co po kompensacji powierzchni dało różnicę powierzchni - 0,13 ha).

Zgodnie zaś z regulacją zawartą w art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

Skoro stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna II została określona w rozporządzeniu w sprawie pomocy finansowej ONW w wysokości 264,00 zł, początkowa kwota płatności ONW strefa nizinna II została naliczona Skarżącej do powierzchni stwierdzonej i wyniosła: 1,90 ha x 264 zł = 501,60 zł.

Powyższa kwota została zmniejszona przez organ ze względu na stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa nizinna II zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wyniosła: (2,03 ha - 1,90 ha)/1,90 ha x 100% = 6,8421%.

Zmniejszenie to organ zastosował wykonując dyspozycję art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, z której jednoznacznie wynika, że jeśli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3% ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

W związku z powyższym organ prawidłowo - zdaniem Sądu - wyliczył Skarżącej należną w 2014 roku kwotę płatności ONW strefa nizinna II, zmniejszając tę płatność o kwotę: 2 x 0,13 ha x 264 zł = 68,64 zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, zaś cała kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa nizinna II - po uwzględnieniu zmniejszeń - na 2014 rok wyniosła 501,60 zł - 68,64 zł = 432,96 zł.

W świetle przekazanych Sądowi akt sprawy, skutkiem przeprowadzonej przez właściwy administracji rolnej organ kontroli w gospodarstwie rolnym strony, było ustalenie różnicy pomiędzy powierzchnią części działek zadeklarowaną przez rolnika we wniosku, a stanem faktycznym ustalonym w trakcie kontroli. Dane odnośnie tych ustaleń zostały zawarte w dołączonej do akt dokumentacji pokontrolnej, w tym w raportach z czynności kontrolnych wraz z załącznikami zawierającymi m.in. fotografie poszczególnych działek oraz załączniki graficzne w postaci szkiców - mapy terenu, z naniesionymi granicami działek. Opis poczynionych ustaleń odnośnie deklarowanych i stwierdzonych powierzchni, organy przedstawiły w uzasadnieniach decyzji.

Z akt niniejszego postępowania wynika, że różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną działek rolnych, a zadeklarowaną we wniosku rolnika, ustalona została w ramach kontroli administracyjnej, przeprowadzenie kontroli na miejscu miało zasadniczo na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej, sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Należy przy tym podkreślić, że obowiązkiem organu jest ustalenie właściwej powierzchni danej działki. Jak już bowiem wskazano, płatność w ramach wsparcia bezpośredniego może być przyznana jedynie do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym. Nie można zatem czynić zarzutu organowi prowadzącemu postępowanie, że oparł ustalenia na wynikach kontroli administracyjnej w sytuacji, gdy dostarczyła ona wyników pozwalających w sposób niebudzący wątpliwości ustalić rzeczywistą powierzchnię działki kwalifikującą się do przyznania płatności.

Trzeba też wskazać, że z akt ponadto wynika, że Skarżąca w postępowaniu administracyjnym wnosiła uwagi do raportów z czynności kontrolnych, w których podniosła podtrzymany także w odwołaniu i skardze, zarzut wadliwego zastosowania ortofotomapy, jak również zarzut ewentualnego zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, który powinien być zastosowany z powodu zaistniałej suszy.

Tymczasem - zdaniem Sądu - w świetle przedstawionych do kontroli materiałów niniejszej sprawy zastrzeżenia Skarżącej nie znajdują potwierdzenia. Ze zdjęć wynika, że na spornych działkach nie była prowadzona odpowiednia uprawa, świadczy o tym zachwaszczenie działki, jak i fakt prowadzenia innych upraw, niż były deklarowane.

Podkreślić zaś należy, iż w celu podważenia raportu z czynności kontrolnych, czy dowodu z ortofotomapy, a co za tym idzie wykazania braku podstaw do wyeliminowania z płatności konkretnej powierzchni deklarowanych działek, beneficjent mogący na swoje żądanie brać aktywny udział w postępowaniu, powinien przedstawić dowody, bądź dawać w tym postępowaniu wyjaśnienia co do okoliczności sprawy. Trzeba też podkreślić, że uwagi składane przez Skarżącą do kontroli nie zostały uwzględnione przez kontrolujących, którzy wskazali powody, na jakich oparli swoje ustalenia.

Z powyższych względów Sąd nie uznał za zasadne zarzutów strony skarżącej odnośnie naruszenia przepisów postępowania, nie było bowiem obowiązkiem organów wezwanie strony do złożenia przed dniem wydania decyzji wyjaśnień, ani podejmowanie z urzędu wszelkich środków dowodowych. Postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej oparte jest bowiem na dowodach, które w celu podważenia ustaleń organów przedstawia strona, co wymaga jej wzmożonej aktywności.

Podkreślić w tym miejscu należy, że kontrolę legalności zaskarżonego aktu Sąd opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. W niniejszej sprawie kontrola ta obejmuje stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji w przedmiocie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r.

Należy przy tym wskazać, że w sprawie nie mogło dojść do naruszenia przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.) - albowiem najprawdopodobniej to ta ustawa została wskazana przez Skarżącą w skardze, gdyż że nie miała ona zastosowania akurat przy płatności ONW.

W tym miejscu należy podnieść, że w sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 z p. zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 3 tej ustawy ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy wskazać, że w orzecznictwie przyjęto, iż z przepisu tego wynika wprost, że ustawodawca w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Obowiązek wynikający z art. 77 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego przedłożonego przez wnioskodawcę, na którym, stosownie do art. 21 ust. 3 cyt. ustawy, ciąży wykazanie przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności.

Nie można tym samym uznać - zdaniem Sądu - że organy w rozpatrywanej sprawie działały z naruszeniem powyższych przepisów

Odnośnie zaś zarzutu (szczegółowo określonego w odwołaniu) co do braku zastosowania wobec Skarżącej regulacji art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, z p. zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009), należy wskazać, że również on nie zasługuje na uwzględnienie.

Wprawdzie prawodawca dopuszcza możliwość popełnienia błędu w treści wniosku o płatność, wprowadza jednak w tym zakresie surowe zasady.

Przepis ten określa, że zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust. 1). Ponadto wg ust. 2 zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji.

W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania, albowiem po pierwsze Skarżąca nie wykazała, że nieprawidłowości nie wynikają z jej winy, bowiem tylko gołosłownie wskazywała na niekorzystne warunki pogodowe. Po drugie zaś Skarżąca nie wypełniła obowiązku, który na niej ciążył - jak to wynika z treści cyt. regulacji - nie powiadomiła bowiem organu o zaistnieniu ewentualnej przeszkody i zdezaktualizowaniu wniosku Skarżącej.

Należy nadto podkreślić, że obowiązujące przepisy wskazują jednoznacznie, że rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą nieść tak daleko idące konsekwencje.

Trzeba przyznać słuszność organowi w zakresie, w jakim wywodzi on, że skoro płatność przyznawana jest na wniosek rolnika (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), to on odpowiada za prawidłową treść tego wniosku.

Treść cyt. przepisów tej ustawy potwierdza, że to rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowana a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole (art. 30 ust. 2 tej ustawy).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy ARiMR nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Skarżąca nie przedstawiła w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR stanowiące podstawę faktyczną wydanej w sprawie decyzji.

Nadto - odnosząc się do przesłanki zgłoszonej przez Skarżącą, a odnoszącej się do klęski suszy - należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 75 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności. Należy mieć jednak na uwadze, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Warunek ten nie został przez Skarżącą spełniony.

Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11, dostępny tamże).

Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.