Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 461/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-07-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia
Powołane przepisy: article: art. 87  par. 1, art. 88
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej na skutek wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku postanawia: odrzucić wniosek.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 461/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 czerwca 2014 r., nr [...], uchylającą rozstrzygnięcie Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu (działającego w imieniu Prezydenta Miasta Opola) i umarzającą postępowanie organu I instancji, o skierowaniu skarżącego do domu pomocy społecznej.

Powyższy wyrok został ogłoszony na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014 r., przez odczytanie sentencji i ustne podanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia. Orzeczenie stało się prawomocne od dnia 22 stycznia 2015 r.

Skarżący w dniu 6 maja 2015 r. złożył w tut. Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, a referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r. przychylił się do wniosku skarżącego. Na skutek powyższego, na pełnomocnika z urzędu został wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Opolu, radca prawny M. B.

Pełnomocnik ten, pismem procesowym z dnia 29 maja 2015 r. (nadanym przesyłką pocztową w dniu 29 maja 2015 r. – data stempla) złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, a także wniósł o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności. Uzasadniając żądanie wskazał na zły stan zdrowia skarżącego, który utrudnia mu normalne funkcjonowanie w życiu codziennym, co ma znaczenie przy czynnościach wymagających fachowości i terminowości. Pełnomocnik podniósł, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymagało zaprotokołowania jej przez zaskarżony organ, gdyż skarżący jest osobą niewidomą, nie ma zatem możliwości pisania i czytania podań. Ponadto, skarżący mieszka sam, co wiąże się z brakiem osobistego zaznajomienia się z treścią korespondencji pocztowej kierowanej do niego w formie listów, w tym korespondencji z sądów i innych instytucji. Dalej pełnomocnik zarzucił, że treść zawiadomienia o rozprawie jest niewystarczająca do realizacji ogólnej zasady udzielania pomocy stronom. Na poparcie swojego poglądu przytoczył orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., w którym Sąd ten stwierdził: "[...] pouczenie strony zawarte w zawiadomieniu o terminie rozprawy, poprzez wskazanie alternatywnego biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, bez jednoczesnego precyzyjnego wskazania, w jakich sytuacjach doręcza się stronie odpis sentencji wyroku z urzędu, mogło być dla strony mylące i okoliczność ta pozwalała na przyjęcie, że strona w tym przypadku nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku" (sygn. akt II OZ 1083/12). W ocenie pełnomocnika, nawet gdyby przyjąć, że skarżący powinien tak zorganizować swoje sprawy, by przy pomocy innej osoby zapoznać się z treścią przekazanych przez Sąd pouczeń, to biorąc pod uwagę złożoność zagadnienia związanego z kwestionowaniem wyroku Sądu wydanego pod nieobecność skarżącego, nie można przypisać mu winy w braku terminowego sformułowania właściwego podania o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik zwrócił także uwagę, że przepisy procedury sądowoadministracyjnej w porównaniu z postanowieniami innych procedur sądowych (karnej), nie przewidują ułatwień dla osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z dnia 22 grudnia 2014 r., należało odrzucić.

Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 z późn. zm.) zwana dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym utrwalił się pogląd, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, LEX 1643289).

Z przepisu art. 87 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie zatem od dnia ustania przyczyny uchybienia, a więc na przykład w przypadku choroby - od dnia jej zakończenia, chyba że strona wcześniej jest zdolna do podjęcia czynności związanych z wniesieniem danego pisma. Przepis art. 88 P.p.s.a. stanowi natomiast, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Kluczowe dla wyjaśnienia niniejszej sprawy jest zatem ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, co pozwoli na rozstrzygnięcie czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie.

Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o terminie rozprawy jaka miała miejsce w dniu 22 grudnia 2014 r., na której zapadł ww. wyrok, zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 grudnia 2014 r. Zawiadomienie zawierało pouczenie kiedy Sąd doręcza z urzędu zapadły w sprawie wyrok, w szczególności zaś, że w sytuacji, gdy zapada wyrok oddalający skargę, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przesyłkę zawierającą zawiadomienie o rozprawie osobiście odebrał skarżący, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru.

W ocenie Sądu, strona skarżąca nie wskazała okoliczności ustania przyczyny uchybienia terminu do dokonania uchybionej czynności. Ani skarżący, ani jego pełnomocnik w żaden sposób nie uprawdopodobnili przyczyny, dla której skarżący dopiero po okresie ponad pięciu miesięcy od dnia oddalenia skargi przez Sąd, powziął czynności zmierzające do wzruszenia zapadłego w sprawie orzeczenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący samodzielnie odbierał korespondencję sądową, kierowaną do niego (por. k-16, k-21, k-41 akt sądowych). Posiadał zatem pełną wiedzę co do prowadzonych czynności sądowych. Jeżeli nawet, z uwagi na swoją niepełnosprawność, nie mógł odczytać treści pisma procesowego, to nie stało nic na przeszkodzie, aby o fachowe wsparcie w ramach prawa pomocy, zwrócił się wcześniej. Uczynił to jednak dopiero po upływie pięciu miesięcy, kiedy to w siedzibie tut. Sądu, przy pomocy jego pracowników, sporządził wniosek o przyznanie prawa pomocy. Nie wskazał jednakże przyczyn podjęcia tych czynności z tak dużym opóźnieniem, nie złożył wówczas także wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast, to sama strona w ramach zachowania staranności i dbałości o swoje sprawy, posiada inicjatywę w zakresie podejmowanych czynności proceduralnych, w tym uzyskania pomocy od Sądu przez ustanowienie jej profesjonalnego pełnomocnika. W przypadku strony ubiegającej się o prawo pomocy, od jej decyzji i podejmowanych przez nią działań zależy, kiedy wystąpi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a w konsekwencji kiedy pomoc ta zostanie jej przyznana. Zwłaszcza wobec faktu, że skarżący w ramach innych, toczących się przed tut. Sądem postępowań z jego skarg (np. w sprawie o sygn. akt II SA/Op 370/13, II SA/Op 372/13, II SA/Op 388/13), na skutek jego inicjatywy, otrzymywał pomoc w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, przed wyznaczeniem rozprawy w sprawie. Sam fakt niepełnosprawności, na który powołuje się pełnomocnik skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, nie stał zatem wówczas na przeszkodzie do prawidłowego prowadzenia swoich spraw przez skarżącego. Tym bardziej nie ma wpływu na określenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Również inne podane przez pełnomocnika skarżącego argumenty, jak jego zdaniem, brak w procedurze sądowoadministarcyjnej wystarczających uregulowań zapewniających właściwą pomoc osobom niepełnosprawnym, czy samotne zamieszkiwanie skarżącego, w kontekście wyżej przedstawionych wywodów, nie znajdują aprobaty. Nie wskazują one bowiem okoliczności ustania uchybienia terminu.

Z powyższych względów, Sąd uznał, że strona skarżąca nie dochowała terminu siedmiu dni do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku zapadłego w sprawie.

Wobec czego, Sąd działając na zasadzie art. 88 P.p.s.a. odrzucił wniosek, co orzekł jak w sentencji.