Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 661/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2, art. 20, art. 24
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Ewa Michna Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 31 maja 2017 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego M. L. od decyzji Starosty z [...] 2017 r. znak: [...], orzekającej o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna S w zakresie działek nr [...] i [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 15.11.2015 r. decyzją z [...] 2016 r., znak: [...], odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu l, jednostka ewidencyjna S w zakresie działek nr [...] i [...] w oparciu o mapy do celów prawnych, sporządzone przez uprawnionego geodetę mgra inż. P. U., wpisane do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 16 maja 2014 r. za numerem [...] oraz 18 marca 2014 r. za numerem [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu odwołania skarżącego decyzją z [...] 2016 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z [...] 2017 r., znak: [...], w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Starosta orzekł ponownie o odmowie aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna S, w zakresie działek nr [...] i [...], polegającej na dokonaniu sprostowania poprzez aneks do wykazu zmian do AWZ nr [...] oraz AWZ nr [...] oraz stwierdzenia, że p. gr. L kat. [...] nie weszła w skład zmodyfikowanej działki ewidencyjnej nr [...] oraz nie jest własnością S. G. i powinna powrócić do KW nr [...] w oparciu o mapy do celów prawnych sporządzone przez uprawnionego geodetę mgr inż. P. U., wpisane do ewidencji, materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 maja 2014 r. za numerem [...] oraz w dniu 18 marca 2014 r. za numerem [...]. Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do uznania wniosku skarżącego za zasadny.

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożył odwołanie skarżący, który zażądał "zwrotu nieruchomości tj. p.gr. L kat. [...], oraz wykazanie jej w mapach administracyjnych pod nowym oznaczeniem (jest to jedyna droga dojazdowa do działki [...] w S bezprawnie podzielona i rozdana przez urząd Starostwa osobą bez prawa własności do niej". Skarżący podniósł, że nie żąda podziału działek [...] i [...] i naruszenia aktów własności ich dotyczących, lecz ograniczenia ich powierzchni dla wykazania nieruchomości pgr. l kat. [...] z KW [...] pominiętej podczas reformy zarządzonej ustawą, jak to wskazał sąd administracyjny. Skarżący zarzucił, iż organ nie wykonał postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt. III SA/Kr 943/07 z 17 lipca 2008 r.

Organ odwoławczy zważył, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.; zwanej dalej ustawą) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.; zwanego dalej rozporządzeniem).

Organ stwierdził, że mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, wszczętej na wniosek skarżącego, należy stwierdzić, że w obowiązującym stanie prawnym winna ona zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy należy przede wszystkim uwzględnić te przepisy przywołanego rozporządzenia, które normują zagadnienie określenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, zatem rozważenia, wyjaśnienia i oceny wymagało, czy w świetle przepisów rozporządzenia istniały podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] i wyodrębnienie w tych działkach nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] i wpisanie w ewidencji gruntów i budynków do nowych działek prawa własności ujawnionego w KW [...].

Skarżący wnioskiem z 15.11.2015 r. domagał się aktualizacji danych ewidencyjnych działek nr [...] i [...] "na podstawie Mapy do celów prawnych nr [...] z 18 marca 2014 roku poprzez aneks do wykazu zmian do AWZ nr [...] zaewidencjonowanego z datą 17 listopada 2008 roku, który to nie uwzględnił prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 943/07 z 17 lipca 2008 r. oraz "na podstawie Mapy dla celów prawnych za nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., poprzez aneks do wykazu zmian do AWZ [...] przyjętego do zasobów Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za numerem [...] z dnia 5 grudnia 1991 r."

Pismem z 25 stycznia 2016 r. zmienił swoje żądanie w ten sposób, iż na podstawie art. 415 k.c. żądał, aby organ doprowadził do zwrotu nieruchomości tj. p.gr.l.kat. [...] oraz p.gr.l.kat. [...] w sposób, jaki sam uzna za zgodny z prawem, to jest przywrócił je w skład KW [...] będącą własnością skarżącego. W konkluzji w piśmie z 10 lipca 2016 r. domagał się natomiast, "aby w mapie ewidencyjnej, na której opiera się Urząd Starosty Powiatowego wydający swoje decyzje uwzględniono pominięte parcele gruntowe z KW [...]. Określił ich przestrzeń i nadał numery. Anulował wszystkie operaty ingerujące w prawa własności potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego sygn. akt [...] wydane po 1980 roku zgodnie z art. 415 k.c.".

Wniosek z 15 listopada 2015 r. został poparty dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...] z 16.05.2014 r. i za numerem [...] z 18 marca 2014 r., obie sporządzone przez geodetę uprawnionego mgra inż. P. U., kopią odpisu z księgi wieczystej nr [...] wydanej przez Wydział Ksiąg Wieczystych z daty 10.03.2006 r., kopią z aktu własności ziemi Nr [...] i [...], kopią postanowienia sygn. akt [...].

Organ zaznaczył, że kwestie dotyczące działek nr [...] i nr [...] były już wielokrotnie rozpoznawane, ale w innym zakresie, odmiennym stanie prawnym oraz dotyczyły innego kręgu stron postępowania, zatem nie zachodzi tożsamość postępowań.

Analizując akta spraw prowadzonych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego znak: [...], [...] oraz Starostę znak: [...] i [...] organ ustalił co następuje:

Starosta po rozpatrzeniu wniosku A. S., decyzją z [...] 2006 r., znak: [...] zatwierdził zmianę w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków dla działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...] obręb nr [...] jednostka ewidencyjna S.

Na skutek wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty przez S. G.- właścicielkę działki nr [...] - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2007r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Starosta decyzją z [...] 2007r. znak: [...] orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obręb nr [...] jednostka ewidencyjna S, polegającej na zmianie konfiguracji, powierzchni i oznaczenia działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania A. S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2007 r. znak : [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na skutek skargi wniesionej przez A. S., wyrokiem z 17 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 943/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wyjaśnił, że objęcie jedną działką ewidencyjną obszaru niejednorodnego prawnie narusza zasady prowadzenia ewidencji gruntów i może być przedmiotem żądania zmiany aktualizującej ewidencję, poprzez usunięcie stanu będącej przedmiotem powyższego uchybienia. Tym samym Sąd wskazał na tryb postępowania administracyjnego jako właściwy do rozstrzygnięcia wskazanej kwestii. Nie przesądził jednak o kierunku rozstrzygnięcia, a jedynie wyjaśnił właściwość organów administracji publicznej do rozpoznania wniosku A. S. z 2006 r.

Starosta po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. S. oraz realizując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, decyzją z 4 września 2009r., znak: [...] orzekł o odmowie aktualizacji części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna S, w przedmiocie działki ewidencyjnej zmodernizowanej nr [...].

Powyższą decyzję utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2010 r., znak: [...]. Powyższa decyzja nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Natomiast 10 lipca 2012 r. do Głównego Geodety Kraju wpłynął wniosek M. L. (następcy prawnego zmarłej A. S.) o stwierdzenie jej nieważności. Główny Geodeta Kraju decyzją z [...] 2012r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, a następnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] 2013 r., znak: [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] 2012 r. Po rozpatrzeniu skargi skarżącego na decyzję Głównego Geodety Kraju, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 522/12 oddalił ją. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny również oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego. Z uzasadnienia wyroku sygn. akt I OSK 2452/13 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż "Spór w mniejszej sprawie sprowadzał się do kwestii czy działka ewidencyjna nr [...] powstała wyłącznie z p. bud. ł. kat. [...] z LWH [...], który utracił moc prawną, czy również z p.gr.ł. kat. [...] z KW [...]". Starosta decyzją z [...] 2009 r. znak: [...] odmówił aktualizacji części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna S w zakresie działki nr [...]. W uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że działka ewidencyjna nr [...] aktualnie spełnia wymogi definicji działki określonej w § 9 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, gdyż stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym i wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Powyższe stanowisko organ zajął w oparciu o zawiadomienie z dnia 3 lutego 2009 r. Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych, zgodnie z którym w księgach wieczystych sprostowano wpisy według dokumentacji sporządzonej przez geodetę uprawnionego B. W. i tak: w KW [...] podzielono parcelę gruntową l. kat. [...] na parcele gruntowe l. kat.: [...] i [...], a następnie parcelę gruntową l. kat. [...] odpisano do księgi wieczystej KW [...]. Z kolei z treści operatu technicznego "Mapa do celów formalno-prawnych synchronizacyjny wykaz zmian dla zmodernizowanej działki nr [...] aneks do wykazu zmian sporządzonego do AWZ nr [...]" wynika, że w granicach działki nr [...] oprócz parceli budowlanej l. kat. [...] z LWH [...], który utracił moc prawną, znajduje się część parceli gruntowej l. kat. [...] z KW [...], oznaczonej jako [...], która została objęta AWZ nr [...] z dnia 28 września 1981 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku sygn. akt I OSK 2452/13 z 7 października 2014 r. stwierdził: "Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało zakończone ostatecznie decyzją z [...] 2010 r. Materiał dowodowy w tej sprawie obejmował zarówno opracowanie geodezyjne złożone przez wnioskodawczynię jak i uczestniczkę postępowania S. G. oraz inne dokumenty składające się na całokształt sprawy. Przed wydaniem decyzji z [...] 2010 r. organ dysponował określonym materiałem dowodowym, który został poddany swobodnej ocenie, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ uznał, że w dniu wydania decyzji działka zmodernizowana nr [...] nie była już niejednorodna pod względem prawnym, albowiem od dnia złożenia wniosku zmienił się stan faktyczny sprawy. Działka ta spełnia obecnie wymogi działki ewidencyjnej, a więc brak podstaw do żądania aktualizacji ewidencji zgodnie z wnioskiem z 2009 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozstrzygnięciu tym nie można dopatrzyć się rażącego naruszenia prawa, a zatem decyzje o odmowie stwierdzenia nieważności należy uznać za prawidłową".

Ponadto w odrębnym postępowaniu Starosta decyzją z [...] 2012 r. znak: [...] na wniosek skarżącego, w celu doprowadzenia do zgodności ewidencji gruntów i budynków ze stanem prawnym nieruchomości składającej się z dawnej parceli gruntowej l. kat. [...], objętej księgą wieczystą [...], orzekł o aktualizacji części opisowej i kartograficznej zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr [...], nr [...], nr [...] zgodnie z "Mapą dla celów prawnych" z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. P. U., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 21 lutego 2012 r. pod numerem [...]. Dokumentacja ta jednoznacznie określała między innymi przebieg granic nowych działek: nr [...] - wyodrębnionej ze zmodernizowanej działki nr [...], nr [...] - wyodrębnionej ze zmodernizowanej działki nr [...], nr [...] - wyodrębnionej ze zmodernizowanej działki nr [...], a powstałych z odtworzenia przebiegu granic dawnej parceli gruntowej l.kat. [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...].

Przebieg granic dawnej parceli gruntowej l. kat. [...] odtworzono w oparciu o jedyny materiał źródłowy - skalibrowany raster nieobowiązującej mapy ewidencyjnej w skali 1:2880. Decyzja Starosty z [...] 2012r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] 2012 r. znak: [...] i stanowiła podstawę ujawnienia danych w dziale I księgi wieczystej Nr [...].

Sąd Rejonowy wyrokiem sygn. akt [...] z 9 października 2014 r., w sprawie z powództwa M. L., dotyczącym między innymi wydania nieruchomości odpowiadającej działce [...] od pozwanej S. G., zakazania naruszania własności działek nr [...], [...], [...] objętych KW [...] oddalił powództwo w stosunku do S. G. oraz M. B. i B. B. Sąd ustalił, że powód M. L. na podstawie dziedziczenia po A. J. S. jest współwłaścicielem w udziale 1/4 części położonych w S działek nr [...], [...] objętych KW [...] oraz działek nr [...], [...], [...] objętych KW [...]. Działki [...], [...], [...] zostały wyodrębnione z parceli gruntowej [...], powstałej z podziału parceli [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...]. Parcela [...] powstała z podziału parceli nr [...], która stanowiła pierwotnie własność Gminy Miasto N, a na mocy umowy zamiany z 30 stycznia 1950r. (akt notarialny rep. [...]) stała się własnością J. F., który sprzedał ją S. R. 20 września 1951 r. Parcela [...] podzieliła się na parcele: [...] i [...] porównawczym wykazem zmian do aktu własności ziemi nr [...], przy czym parcela [...] weszła następnie w skład działki ewidencyjnej nr [...], którą w trybie uwłaszczenia nabył S. G., a obecnie właścicielem tej działki są pozwani M. B. i B. B. Parcela [...] figurowała nadal w księdze wieczystej nr [...], jednakże faktycznie część tej parceli wyodrębniona następnie jako parcela nr [...] weszła w skład działki nr [...], która w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych stała się własnością J. i A. G. - na podstawie AWZ nr [...]. Działka ewid. nr [...] utworzyła następnie działkę ewid. zmodernizowaną nr [...] i stanowi obecnie własność S. G., którą nabyła w roku 2002 - dowód: ustalenia ze sprawy [...]; akta KW [...]; operat z 12.11.2008 - 43-45; AWZ [...] - k.42. Sąd stwierdził: "Roszczenia dochodzone przez powoda w stosunku do S. G. w pkt II l, 3-7 oparte były na tym, że powód uważa się za właściciela parceli l. kat. [...], którą bezprawnie posiada pozwana. Roszczenia są bezzasadne, albowiem parcela [...] powstała z parceli [...] weszła w skład działki nr [...] na mocy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Nabycie na podstawie tej ustawy ma charakter pierwotny, zostało stwierdzone prawomocnym aktem własności ziemi AWZ nr [...]. Akt własności ziemi jest decyzją administracyjną, która nie podlega kontroli Sądu, stanowi natomiast podstawę nabycia własności. Na podstawie tej decyzji poprzednicy prawni S. G. nabyli własność działki ewid. nr [...], która składa się m.in. z parceli [...]. Obecnie właścicielem tej nieruchomości jest zatem S. G., co oznacza, że powód nie ma legitymacji procesowej czynnej do dochodzenia roszczeń wywodzących z prawa własności tejże działki. Skoro bowiem powód nie jest właścicielem nieruchomości stanowiącej dawniej parcelę [...], to nie może żądać jej wydania".

Aktualnie w księdze wieczystej [...] w dziale I ujawniona jest działka nr [...] o pow. 0,0492 ha, w dziale II prawo własności na rzecz M. B. i B. B. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.

W księdze wieczystej [...] w dziale I ujawniona jest działka nr [...] o pow. 0,0529 ha, powstała z parceli budowlanej l.kat. [...] z LWH [...] i z parceli gruntowej l. kat. [...] z KW [...], w dziale II prawo własności na rzecz S. G.

W księdze wieczystej [...] w dziale I ujawniona jest działka nr [...] o pow. 0,0367 ha, w dziale II prawo własności na rzecz: M. L. - 1/4 cz., J. K. - 3/16 cz., T. C. - 3/16 cz., A. K. - 2/16 cz., K. C.- 2/16 cz., A. K. 1/8 cz.

W księdze wieczystej [...] (według stanu na dzień 26.04.2017r.) w dziale I ujawnione są działki nr: [...], [...], [...] na podstawie decyzji Starosty z [...] 2012 r. znak: [...] wydanej w oparciu o mapę do celów prawnych nr [...] przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 21.02.2012r., sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. P. U., odtwarzającej przebieg granic parceli gruntowej l. kat. [...] w odniesieniu do aktualnie obowiązującej ewidencji. Decyzja Starosty z [...] 2012 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] 2012 r. znak: [...]. W dziale II prawo własności tej nieruchomości wpisane jest na rzecz: M. L. - 1/4 cz., J. K. - 3/16 cz., T. C. - 3/16 cz., A. K. 2/16 cz., K. C. - 2/16 cz., A. K. 1/8 cz.

Aktualnie w rejestrze gruntów obrębu nr l, jednostka ewidencyjna S Miasto w jednostce rejestrowej [...] wykazana jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.0492 ha objęta księgą wieczystą nr [...], stanowiąca własność B. B. i M. B. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.

W jednostce rejestrowej [...] wykazana jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.0529 ha, objęta księgą wieczystą nr [...], stanowiąca własność S. G.

W jednostce rejestrowej [...] wykazana jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.0367 ha, objęta księgą wieczystą nr [...], stanowiąca własność: T. C. w 3/16 cz., K. C. w 2/16 cz., J. K. w 3/16 cz., A. K. w 2/16 cz., A. K. w 1/8 cz. i M. L. w 1/4 cz.

W jednostce rejestrowej [...] wykazane są działki ewidencyjne nr: [...] o pow. 0.0003 ha, [...] o pow. 0.0011 ha, [...] o pow. 0.0019 ha, objęte księgą wieczystą nr [...], stanowiące własność: T. C. w 3/16 cz., K. C. w 2/16 cz., J. K. w 3/16 cz., A. K. w 2/16 cz., A. K. w 1/8 cz., M. L. w 1/4 cz.

Tak więc zarejestrowany w operacie ewidencji gruntów i budynków stan prawny działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie nr [...] w S jest zgodny ze stanem prawnym tych nieruchomości ujawnionym w księgach wieczystych.

Przepis art. 24 ust. 2a pkt l lit b) ustawy stanowi o aktualizacji z urzędu informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, czyli dokumentów, które zawierają informacje objęte ewidencją gruntów i budynków i stanowią samodzielną podstawę do ujawnienia zmiany w sposób bezsporny wynikający wprost z ich treści.

Rozpatrując niniejszą sprawę organ podniósł, że organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.

Wydzielenie nieruchomości połączonych w działce ewidencyjnej, w trybie ewidencyjnym, możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy działka ewidencyjna narusza przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym "Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych".

Odnosząc powyższą definicję na grunt rozpatrywanej sprawy organ stwierdził, że działki nr [...] i [...] położone w obrębie nr [...], jednostka ewidencyjna S, objęte niniejszym postępowaniem, w pełni ją realizują. Stanowią bowiem obszary gruntów określone liniami granicznymi, a ich stan prawny jest uregulowany i jednorodny, co potwierdzają nie tylko odpisy ksiąg wieczystych zawarte w aktach sprawy, ale przede wszystkim dla działek: nr [...] i [...] akty własności ziemi (wymienione powyżej).

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzą więc okoliczności pozwalające na wyodrębnienie dawnych parcel gruntowych l. kat. [...] i [...] wcześniej objętych księgą wieczystą nr [...], czy też całej l. kat. [...] potwierdzonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z 26 sierpnia 1977 r. i objętej wnioskiem skarżącego w trybie ewidencyjnym. Wiązałoby się to bowiem z rozstrzyganiem przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków o prawie własności do nieruchomości. Tymczasem organ ten nie posiada takich uprawnień. Ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem informacji o gruntach budynkach lokalach oraz ich właścicielach, o czym stanowi przepis art. 20 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Organ dodał, że stan ewidencyjny w zakresie działek: nr [...] (obj. Kw. [...]) i [...] (obj. Kw [...]), a także działek nr [...], [...], [...] (obj. Kw [...]), jest aktualny w rozumieniu § 44 pkt 2 rozporządzenia, tj. zgodny z dokumentami i materiałami źródłowymi dostępnymi dla organu i w związku z tym nie wymaga dokonywania zmian. Organ odwoławczy nie zaprzecza, że dawna parcela gruntowa l. kat. [...] objęta prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z 26 sierpnia 1977 r. i wnioskiem skarżącego weszła w skład działek nr: [...], [...], [...], [...] i [...], co było wynikiem założenia ewidencji gruntów i budynków i powstawania wówczas działek ewidencyjnych zgodnie ze stanem władania na gruncie. O niezgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym powstających działek ewidencyjnych (parcele objęte księgami wieczystymi) ówcześni właściciele mogli zgłaszać w trakcie zakładania operatu ewidencyjnego. Ponadto akty własności ziemi wydawane były przez organy administracyjne do kwietnia 1982 r. (po wejściu w życie ustawy z dnia 26.03.1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81), ale zainteresowane osoby dysponowały jeszcze okresem ponad 10 lat na podjęcie stosownych kroków prawnych do ich podważenia w drodze postępowania administracyjnego. Podkreślić dodatkowo należy, że pierwotny stan prawny działki nr [...] został stwierdzony w akcie własności ziemi Nr [...] z 24.06.1980 r., działki nr [...] został stwierdzony w akcie własności ziemi Nr [...] z 28.09.1981 r., według faktycznego ich użytkowania w dacie 4 listopada 1971 r., co ujawniono w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków. Pierwotny stan prawny działki nr [...] i [...] potwierdza również Sąd Rejonowy, I Wydział Cywilny w wyroku sygn. akt. [...] z 9.10.2014 r., zacytowanym powyżej. Takie stanowisko zajął również Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych odpisując z księgi wieczystej KW [...] najpierw parcelę gruntową l. kat. [...] wchodzącą w skład działki nr objętej AWZ [...], później parcelę gruntową l. kat. [...] wchodzącą w skład działki nr objętej AWZ [...].

Obecnie ani Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ani Starosta jako organ ewidencyjny nie posiadają kompetencji do przywrócenia stanu prawnego, jaki istniał przed wydaniem aktów własności ziemi.

Zgodnie z art. 63 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107 póz. 464 ze zm.), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych nie stosuje się kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia bądź decyzji. Powoduje to, że zarzuty strony skarżącej nie mogą być rozpatrywane przez organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy do spraw ewidencji gruntów.

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają bowiem ciągłej aktualizacji. Obowiązkiem starosty (§ 44 pkt 2 rozporządzenia) jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego (§ 45 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia) następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych. Te nowe dane muszą wynikać z dokumentów wskazanych w przepisach art. 23 i 24 ust. 2b ustawy i § 12 rozporządzenia, wśród których wymienione są: ostateczne decyzje administracyjne, prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, wpisy dokonane w księgach wieczystych.

Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia ani w zgromadzonym materiale dowodowym, ani w obowiązujących przepisach prawa, co wynika z przedstawionego uzasadnienia. Ponadto dołączona do wniosku dokumentacja geodezyjna w zakresie działek nr [...] i [...] w oparciu o mapy do celów prawnych sporządzonych przez uprawnionego geodetę mgr inż. P. U., wpisane do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 maja 2014 r. za numerem [...] oraz w dniu 18 marca 2014 r. za numerem [...], w ogóle nie spełnia wymaganych standardów technicznych określonych w obowiązującym prawie. Opracowanie geodezyjne jest jedynie materiałem poglądowym, informacją bądź polemiką z ujawnionym stanem prawnym w księgach wieczystych nr [...] do działki nr [...] i [...] do działki nr [...]. Nie może zatem stanowić podstawy do wprowadzenia udokumentowanej zmiany w zakresie działek nr [...] i [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie z uwagi na brak stosownych dokumentów nie zachodzą okoliczności do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem wnioskującego.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący M. L., domagając się jej podważenia, jako sprzecznej z prawem i Konstytucją RP. W ocenie skarżącego decyzja narusza art. 64 Konstytucji RP, gdyż podważa akt własności - postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia 26 sierpnia 1977 r. oraz prawomocne wyroki sądów - Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z dnia 22.09.2006 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 943/07 z 17 lipca 2008 roku.

Skarżący zarzucił, że organ przez swoje niedbalstwo, tzn. pominięcie KW [...] podczas reformy zmiany oznaczeń parcel katastralnych na działki ewidencyjne, pozbawił jego rodzinę własności, przyjmując do zasobów mapy geodezyjne (będące ordynarnymi oszustwami). Skarżący podniósł, że jest to bezpodstawna i bezprawna ingerencja w akt własności i zapisy w KW [...]. Skarżący zarzucił, że w decyzji brak jest uzasadnienia, a organy nigdy nie zweryfikowały map geodezyjnych, będących oszustwem, powstałych na zlecenie osób zainteresowanych własnością rodziny skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 maja 2017 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] 2017 r., znak: [...], orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu l, jednostka ewidencyjna S w zakresie działek nr [...] i [...].

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.g.k."), przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Przepisy p.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034) wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

W art. 20 p.g.k. ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.

Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 p.g.k. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje ww. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1 p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

W drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2).

Ewidencja gruntów to zatem zbiór gromadzący dane dotyczące zmian w zakresie oznaczania samych nieruchomości, ich powierzchni, granic, klas bonitacyjnych oraz osób władających nieruchomościami pod różnymi tytułami. Ewidencja ta służy do wpisywania zmian wynikających z innych dokumentów, a nie samodzielnego tworzenia nowego stanu prawnego dotyczącego tak samej działki jak i jej właściciela. W szczególności brak jest podstaw do wprowadzania w ewidencji gruntów zmian na podstawie twierdzenia wnioskodawcy.

Organy ewidencyjne nie mają kompetencji do badania prawidłowości wpisów w księgach wieczystych. Rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie rozstrzygają samodzielnie kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy w świetle przepisów istniały podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] i wyodrębnienie w tych działkach nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] i wpisanie w ewidencji gruntów i budynków do nowych działek prawa własności ujawnionego w KW [...].

W rozpoznawanej sprawie zamiarem skarżącego jest w istocie doprowadzenie do przyznania własności działki nieruchomości l. kat. [...] z KW [...] ha. Niemniej jednak skarżący nie przedstawił żadnego z ww. dokumentów źródłowych, niemożliwe jest zatem wprowadzenie żądanej przez niego zmiany tylko na podstawie gołosłownych twierdzeń, iż mapy geodezyjne były sfałszowane.

Sąd w całości podziela ustalenia organów, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności pozwalające na wyodrębnienie dawnych parcel gruntowych l. kat. [...] i [...] wcześniej objętych księgą wieczystą nr [...], czy też całej l. kat. [...] potwierdzonej prawomocnym postanowieniem Sadu Rejonowego, Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z 26 sierpnia 1977 r. i objętej wnioskiem skarżącego w trybie ewidencyjnym.

Wiązałoby się to bowiem z rozstrzyganiem przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków o prawie własności do nieruchomości. Tymczasem organ ten nie posiada takich uprawnień. Ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem informacji o gruntach budynkach lokalach oraz ich właścicielach, o czym stanowi przepis art. 20 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego jest nierozerwalnie związana z dokonaniem odpowiednich wpisów w zakresie prawa własności w księgach wieczystych. Póki to nie nastąpi, to wpis dokonany w ewidencji gruntów byłby sprzeczny ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych.

Działki nr [...] i [...] położone w obrębie nr l, jednostka ewidencyjna S objęte niniejszym postępowaniem stanowią obszary gruntów określone liniami granicznymi, a ich stan prawny jest uregulowany i jednorodny, co potwierdzają nie tylko odpisy ksiąg wieczystych zawarte w aktach sprawy, ale przede wszystkim dla działek nr [...] i [...] akty własności ziemi.

Obecnie ani Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ani Starosta jako organ ewidencyjny nie posiadają kompetencji do przywrócenia stanu prawnego, jaki istniał przed wydaniem aktów własności ziemi.

Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107 poz. 464 ze zm.), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia bądź decyzji. Powoduje to, że zarzuty skarżącego nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym czy sądowoadministracyjnym prowadzonym przez organy ds. ewidencji gruntów, czy też Sąd.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.