Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2035/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. rt.89, art. 93
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia robót budowlanych skargę oddala


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r, znak: [...] na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), art. 39 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 17 § 2 porozumienia z dnia 1 czerwca 2005r w sprawie powierzenia miastu [...] prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewody [...] realizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ( Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] z dnia [...].06.2005r, poz [...] ), art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] – uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w części dotyczącej uzgodnienia prac polegających na dociepleniu stropu poddasza budynku przy [...] w [...] ,

- w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że budynek przy [...] w [...] znajduje się w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] stosownie zatem do art. 39 ust 3 ustawy z 7 lipca 1994r - Prawo budowlane oraz w/w porozumienia [...] Konserwator Zabytków jest uprawniony do uzgodnienia planowanych robót budowlanych.

Planowane roboty budowlane wynikające z dokumentacji projektowej polegają na dociepleniu ścian zewnętrznych budynku styropianem o grubości 13cm, dociepleniu stropu poddasza, dachu nad maszynerią dźwigu, wymianie stolarki okiennej w częściach wspólnych budynku ( piwnicach i poddaszu ), remoncie tarasów, wymianie opaski wokół budynku .

[...]Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012r, Nr [...] uzgodnił roboty budowlane polegające na dociepleniu stropu poddasza, dachu nad maszynerią dźwigu, wymianie stolarki okiennej w częściach wspólnych budynku ( piwnicach i poddaszu ), remoncie tarasów , wymianie opaski wokół budynku.

Nie uzgodnił natomiast robót budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych budynku warstwą styropianu o grubości 13cm.

[...] Konserwator Zabytków wskazał, iż przedmiotowy budynek został wzniesiony ok 1955r i posiada cechy architektury socrealizmu przejawiające się w monumentalnej skali i uproszczonym detalu architektonicznym, nawiązującym do stylistyki klasycznej, a jednocześnie harmonijnie wpisuje się w kontekst przestrzenno-architektoniczny [...].

O wartościach zabytkowych budynku świadczy forma i wystrój elewacji.

Zdaniem [...] Konserwatora Zabytków planowane docieplenie ścian zewnętrznych budynku stanowić będzie drastyczną ingerencję w jego architekturę powodując zmianę proporcji poszczególnych elementów elewacji oraz zafałszowanie wystroju.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpatrując zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] wskazał, iż przedmiotem uzgodnienia o którym mowa w art. 39 ust 3 Prawa budowlanego są wyłącznie te roboty budowlane, które mają wpływ na wartości zabytkowe obiektu reprezentowane przez jego skalę, bryłę, formę lub wystrój architektoniczny elewacji.

Uzgadnianie na podstawie tego przepisu robót budowlanych, które będą prowadzone wewnątrz budynku ujętego w gminnej ewidencji zabytków jest nieuzasadnione, o ile skutkiem tych robót nie jest ingerencja w ww. cechy i elementy takiego obiektu.

W ocenie organu odwoławczego prace budowlane polegające na dociepleniu stropu poddasza pozostają bez wpływu na wartości zabytkowe obiektu dlatego nie wymagają uzgodnienia organu konserwatorskiego.

Wobec powyższego należało uchylić w tym zakresie zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji w części dotyczącej uzgodnienia prac polegających na dociepleniu stropu poddasza.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał dopuszczalność pod względem konserwatorskim prac budowlanych polegających na dociepleniu dachu nad maszynerią dźwigu, wymianie stolarki okiennej w częściach wspólnych budynku ( piwnicach i poddaszu ), remoncie tarasów , wymianie opaski wokół budynku .

Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji o niedopuszczalności z punktu widzenia konserwatorskiego prac budowlanych polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych budynku warstwą styropianu o grubości 13cm.

Organ odwoławczy podkreślił walory naukowe budynku wynikające z autentyzmu rozwiązań elewacji i potrzebę zachowania formy zewnętrznej tego obiektu w jej historycznym kształcie.

Za niedopuszczalne uznał obłożenie ścian zewnętrznych budynku warstwą styropianu o grubości 13cm, które spowoduje zmianę proporcji podstawowych elementów elewacji oraz przyczyni się do niekorzystnego pogrubienia wystroju w postaci gzymsów, uskoków i wykuszy budujących w znacznej części wyraz architektoniczny przedmiotowego domu mieszkalnego. Do zafałszowania autentycznej formy historycznej budynku przyczyni się także wprowadzenie w ramach robót wykończeniowych boniowania pasowego w obrębie parteru, które nie miało oryginalnie zastosowania w przedmiotowym budynku.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej faktu docieplenia sąsiednich budynków przy [...], [...] wskazał, że budynki te są ujęte w gminnej ewidencji zabytków, a docieplenie ich odbyło się bez wymaganego prawa udziału organu konserwatorskiego.

Skargę na powyższe postanowienie w części dotyczącej nieuzgodnienia prac polegających na ociepleniu budynku wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. art. 8 k.p.a. , art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego.

Zdaniem skarżącej organ nie wykazał, że wykonanie projektowanego ocieplenia budynku wpłynie na jego wartości zabytkowe. Skarżąca podniosła, iż budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym co nie zostało zakwestionowane przez organ konserwatorski, a uniemożliwienie skarżącej wykonania ocieplenia budynku doprowadzi do sytuacji w której budynek naruszy ukształtowanie przestrzeni przy [...], w szczególności z punktu widzenia kompozycyjno-estetycznego bowiem znaczna część historycznej zabudowy [...] została już wyremontowana i ocieplona.

Skarżąca zarzuciła brak uwzględnienia jej słusznego interesu i brak wskazania w jaki sposób mogłaby wykonać docieplenie budynku tak aby zostało ono uzgodnione przez konserwatora. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o możliwości wykonania ocieplenia względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji rozstrzygnięcia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Sąd administracyjny nie posiada natomiast uprawnień do zastępowania organu administracyjnego w rozstrzygnięciu sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 217, dalej ppsa.)

Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o powyższe kryteria stwierdzić należy, że postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013r prawa nie narusza.

W sprawie bezspornym jest, że budynek mieszkalny położony przy [...] w [...] został ujęty w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] założonej i prowadzonej na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012r, nr [...].

Poprzez wpis budynku do gminnej ewidencji zabytków został on objęty ochroną konserwatorską gdyż jak słusznie zauważył organ odwoławczy przepis art. 19 ust 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 53 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje na ścisłe powiązanie ewidencji zabytków z formami ochrony konserwatorskiej wymienionymi w art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, którymi są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Tym samym do przedmiotowego budynku ma zastosowanie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego zgodnie z którym, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Uzgodnienia, o których mowa w powołanym przepisie dokonywane są w trybie art. 106 k.p.a. i wiążą organ administracyjny decydujący w postępowaniu głównym.

Z ustaleń organów konserwatorskich wynika, że budynek mieszkalny położony przy [...] w [...] nie posiada cech artystycznych w sposób jaskrawy wyróżniających go spośród zabudowy [...] lat 50.XX w. niemniej jednak stanowi on jeden z ostatnich przykładów architektury tego okresu w obrębie [...], który zachował pierwotną architekturę i jako taki stanowi cenny dokument kształtowania zabudowy tej części [...] w okresie bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej.

Ze względu na walory naukowe przedmiotowego budynku wynikające z autentyzmu rozwiązań elewacji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego widzi potrzebę zachowania formy zewnętrznej tego obiektu w jej historycznym kształcie.

Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wykonanie zewnętrznej warstwy ocieplenia styropianem o grubości 13 cm skutkowałoby zmianą proporcji podstawowych elementów elewacji oraz przyczyniło się do niekorzystnego pogrubienia wystroju w postaci gzymsów, uskoków i wykuszy budujących w znacznej części wyraz architektoniczny przedmiotowego domu mieszkalnego. Do zafałszowania autentycznej formy historycznej budynku przyczyni się także wprowadzenie w ramach robót wykończeniowych boniowania pasowego w obrębie parteru, które nie miało oryginalnie zastosowania w przedmiotowym budynku.

W ocenie organu ochrony zabytków wykonanie docieplenia zewnętrznego w sposób zaprojektowany przez skarżącą jest niedopuszczalne z punktu widzenia konserwatorskiego.

Należało zatem podzielić stanowisko organów, że planowany przez skarżącą sposób docieplenia pozbawi ostatni, zachowany budynek, opisanych wyżej walorów architektonicznych będących świadectwem stosowanych w dacie jego powstania trendach w architekturze i budownictwie. Wartości architektoniczne zawsze są bowiem osadzone w czasach w jakich dany obiekt powstał, a w takim aspekcie odnoszą się również do jego wartości historycznych.

Sposób docieplenia nie może wpływać na pogorszenie stanu zachowania jego oryginalnej substancji zabytkowej oraz prowadzić do naruszenia lub zniszczenia jego pierwotnych elementów rozwiązań.

Za niezasadny należy uznać zarzut braku wskazania przez organ konserwatorski w jaki sposób skarżąca mogłaby wykonać docieplenie budynku, tak aby zostało ono uzgodnione przez konserwatora.

Obowiązek taki nie należy do kompetencji organu konserwatorskiego, który nie jest organem budowlanym i jedynie wskazuje, że ocieplenie budynku nie może wpływać na formę i wystrój elewacji.

Wbrew twierdzeniom Wspólnoty, nie można także organom zarzucić złamania reguły równości podmiotów wobec prawa.

Podniesiony przez skarżącą fakt wykonania ocieplenia na sąsiednich budynkach nie oznacza, że w przypadku przedmiotowego budynku takie ocieplenie jest również dopuszczalne.

Jak wskazał organ konserwatorski ocieplenie sąsiednich budynków nastąpiło bez uzgodnienia z organem konserwatorskim, co nie oznacza, że organ takie działanie akceptuje.

Wbrew zarzutom skarżącej Wspólnoty organ konserwatorski odmawiając uzgodnienia robót budowlanych polegających na dociepleniu budynku nie przekroczył granic uznania administracyjnego, w sposób dokładny wyjaśnił stan faktyczny sprawy i trafnie uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie.

Zdaniem Sądu odmowa udzielenia uzgodnienia została przez organ uzasadniona w sposób, który spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ wywiódł w sposób przekonujący, że projektowane prace miałyby wpływ na zmianę wyglądu budynku, co groziłoby umniejszeniem wartości architektonicznych i historycznych.

Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).