Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 242/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit.b, art. 75 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skarg K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. K. (dalej: strona/skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 16 grudnia 2021 r. nr SKO.4Q7.KO.2713.207.202 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 9 listopada 202lr., nr KM.5430.4.38.2021.MJ o skierowaniu na badania lekarskie.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w Sandomierzu skierował do Starosty Powiatu [...] wniosek z dnia 29 lipca 2021 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania strony na badanie lekarskie dla stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Do wniosku załączony był uwierzytelniony odpis opinii sądowo - lekarskiej K. K. z dnia 18 lipca 2021 r. wydanej w postepowaniu przygotowawczym, w którym przysługiwał mu status pokrzywdzonego. W opinii tej biegły sądowy na podstawie dostępnych mu akt sprawy, oraz dokumentacji medycznej w tym orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z e wskazaniem na choroby [...] i [...] wniósł o niezwłoczną ocenę psychiatryczną i neurologiczną w/w osoby. Prokurator we wniosku wskazał, że z dokumentacji medycznej wynika, że osoba objęta wnioskiem jest leczona na [...], występują u niej [...].

Po wszczęciu i przeprowadzenia postępowania organ I instancji wzmiankowaną na wstępie decyzją z dnia 9 listopada 2021. na podstawie art. 99 ust.1 pkt. 2 lit b oraz art.75 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020r, poz.1268), orzekł o skierowaniu strony na badania lekarskie.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw do skierowania go na badania lekarskie, w szczególności dlatego, że w ostatnim czasie nie wystąpiły u niego żadne objawy choroby. Ponadto podniósł, że wykonanie skarżonej decyzji ze względu na sytuacje pandemiczną w kraju naraża go na utratę zdrowia.

Organ odwoławczy po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek wniesionego odwołania podzielił w całości stanowisko organu I instancji i utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję.

Na wstępie organ przytoczył i omówił mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa a w szczególności art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Wyjaśnił, że wynikająca z nich przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia", powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowane przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Podkreślił organ, że dla wydania decyzji niezbędna jest, a zarazem wystarczająca, wiarygodna (przynajmniej uprawdopodobniona) informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów.

Zdaniem SKO organ I instancji zasadnie uznał w niniejszej sprawie, że informacja pochodząca od Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sandomierzu oparta na dołączonej do akt sprawy opinii sądowo - lekarskiej stanowi informację wiarygodną. W ocenie także tego organu rozpoznanie stanu zaburzenia [...] strony powoduje istotne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia jako kierowcy, bowiem z pewnością może mieć to wpływ na sprawność ruchową czy intelektualną, co mogłoby mieć z kolei przełożenie na spowodowanie niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Zdaniem Kolegium argumenty strony, że w ostatnim czasie nie wystąpiły żadne objawy choroby, nie zmieniają faktu, że badaniom takim zobowiązany jest się poddać w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy.

Reasumując, organ odwoławczy skonstatował, że organ I instancji prawidłowo ocenił przesłanki wydania przedmiotowej decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu drogowego, opierając się w tym względzie na dostatecznym materiale dowodowym, który nie musiał wykazywać jednoznacznie istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, bo to w tym celu podjęta została przedmiotowa decyzja, a jedynie uprawdopodobnić występowanie zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami.

W osobistej skardze do tut. Sądu na opisaną wyżej decyzję SKO w Tarnobrzegu z dnia 16 grudnia 2021 r. skarżący podniósł co do zasady te same zarzuty co w odwołaniu. Zarzucił, że zaskarżona decyzja jest pozbawiona podstaw prawnych, bo ustawa o kierujących pojazdami jest niezgodna z dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 listopada 1939 r. o nieważności aktów prawnych władz okupacyjnych. Podniósł także skarżący, że bezpodstawnie jest wysyłany na badania skoro w ostatnim czasie nie wystąpiły u niego żadne objawy choroby, a dodatkowo jest narażany na utratę zdrowia lub życia w czasie epidemii.

Skarżący ponadto przeprowadził wywód w świetle którego jest subiektywnie przekonany, że organy administracji publicznej nie są w swych działaniach suwerenne i niezależne.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest pozbawiona uzasadnionych podstaw.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto, wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a), Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z dnia 16 grudnia 2021 r. r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] o skierowaniu strony na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Podstawą materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Powyższa regulacja pozostaje w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Z powołanych unormowań prawnych nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mowa jest w nich bowiem tylko o tym, by były one uzasadnione i poważne, co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. W orzecznictwie przyjmuje się, że przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Oczywistym zatem być musi, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach (tak np. wyroki NSA z dnia 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1170/19, z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 514/19 z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16).

Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć jako mającym wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy. Przy czym, co należy podkreślić, wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania, lecz jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek o wszczęcie postepowania w niniejszej sprawie wniósł prokurator, a więc przedstawiciel instytucji stojącej na straży praworządności (art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze [t.j. Dz. U. z 2022, poz. 1247]) odwołując się do informacji i wskazań wynikającej z opinii sądowo - lekarskiej z dnia 18 lipca 2021 r. wydanej na podstawie akt postępowania przygotowawczego, w której skarżący posiadał status pokrzywdzonego oraz dostępnej biegłemu sądowemu dokumentacji medycznej. W opinii tej biegły sądowy na podstawie dostępnych mu akt sprawy, oraz dokumentacji medycznej z leczenia w [...], stwierdził, że u skarżącego występuje umiarkowany stopień niepełnosprawności ze wskazaniem na jednostkę chorobową – [...]. Co więcej prokurator odwołał się do treści zalegającej w aktach sprawy dokumentacji centralnego Szpitala [...], w której wydano zalecenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do czasu zakończenia leczenia [...]. Wskazał także, że K. K. sam komunikował w zeznaniach w toku postepowania, że miewa przypadki omdlenia z utrata przytomności.

W ocenie Sądu, w kontekście powyższych informacji opartych na wiarygodnych dowodach, słusznie organy administracji orzekające w niniejszej sprawie uznały, że wskazane wyżej okoliczności dają podstawę do przyjęcia, że zaistniała potrzeba zweryfikowania, czy aktualny stan zdrowia skarżącego pozwala na bezpieczne kierowanie pojazdami w ruchu drogowym. Staroście uprawnienia takie nadają powołane wyżej przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Natomiast przekonanie skarżącego o tym, że jego stan zdrowia nie wymaga weryfikacji pod kątem sprawności psychofizycznej do prowadzenia pojazdów oraz deklarowanie co do epizodów [...], nie stanowi przeciwwagi dla ustaleń dokonanych w oparciu o obiektywny materiał dowodowy, zawierający m.in. opinie lekarską w oparciu o przeprowadzone jednorazowe badania.

Podkreślić należy, co słusznie też akcentuje organ odwoławczy, że dla możliwości wydania decyzji o skierowanie na badania lekarskie nie jest wymagane ustalenie, czy z materiału dowodowego wynika niezbicie brak zdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie, a orzeczenie o skierowaniu na badania to umożliwić. Zakres niezbędnych ustaleń w takiej sprawie jak niniejsza wyznaczają przesłanki skierowania na badania kierowców to jest ustalenie czy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdami. Samo badanie dopiero ma dać jednoznaczną odpowiedź czy w danym stanie zdrowia, strona jako kierujący nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Celem wprowadzonych przez ustawodawcę rozwiązań prawnych jest bowiem zapewnienie bezpieczeństwa na drogach, a oczywistym jest też i to, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, zgodnie z którym opinia lekarska wskazująca na rozpoznanie u skarżącego [...] stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust.1 pkt 2 lit.b ustawy o kierujących. Zważyć trzeba, że według definicji Światowej Organizacji Zdrowia [...] (łac. [...]) to przewlekłe, związane z różnymi przyczynami zaburzenia czynności mózgu, które cechują się nawracającymi napadami. Charakterystycznym objawem [...] są ataki silnych wstrząsów związane z utratą świadomości.

Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które może być poważnie zagrożone przez kierowcę, który dozna ataku [...] w czasie prowadzenia pojazdu, wymaga sprawdzenia rzeczywistych i aktualnych predyspozycji skarżącego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Nie można poprzestać na akceptacji twierdzeń skarżącego, że od dłuższego okresu czasu (ponad rok) nie miał objawów choroby. Okoliczność ta musi być obiektywnie zweryfikowana. Termu celowi służy właśnie instytucja skierowania na badania lekarskie, która znajduje zastosowanie, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami, lecz jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości, niewykluczone więc, że skarżący zachowa swoje uprawnienia do kierowania pojazdami a uzyska pewną wiedzę na temat stanu swego zdrowia.

Jeszcze raz należy podkreślić, że stan zdrowia kierowcy jest bezsprzecznie istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu i od dyspozycji psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo ruchu. Dla zapewnienia takiego bezpieczeństwa niezbędne jest także czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy korzystają z tych uprawnień (vide: wyrok NSA z 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1052/17). Omawiana instytucja służy bezpieczeństwu ogólnemu na drogach ale też bezpieczeństwu bezpośrednio zainteresowanego, co niekoniecznie może sobie uzmysławiać.

Poddanie skarżącego takiemu badaniu pozwala obiektywnie i szybko wyjaśnić zaistniałe wątpliwości, które, w niniejszej sprawie mają dostateczne i wiarygodne uzasadnienie.

Podkreślenia wymaga, że organy w niniejszej sprawie zajmowały się przesłankami orzeczenia o skierowaniu na badania lekarskie, natomiast skarżący przekierowuje uwagę Sądu i koncentruje się na kwestiach wykonania obowiązku określonego w skarżonej decyzji. Te podnoszone przez skarżącego kwestie nie podlegają jednak badaniu przez Sąd pod kątem legalności skarżonej decyzji, to jest jej zgodności z przepisami prawa. Na marginesie nadmienić wszak wypada, że obawy skarżącego związane z wykonaniem nałożonego obowiązku poddania się badaniom i zapewnieniem przy ich przeprowadzeniu odpowiednich warunków sanitarnych, w związku z obecną sytuacja epidemiologiczną w kraju w związku z wirusem SARS-COV-19 nieco się zdezaktualizowały.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Wbrew obawom żywionym przez skarżącego, w sprawie orzekały kompetentne organy administracji działające obiektywnie i niezależnie, w granicach obowiązującego prawa.

W tej sytuacji, mając powyższe na względzie, stosownie do art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił