Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 33/96
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1996-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: Przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ nie uzależnia jego stosowania od tego, czy w ogólnym rozrachunku wystąpił niedobór podatku. Brak jest normatywnej definicji pojęcia "warunków rażąco korzystnych".

Jednakże nic nie uzasadnia odniesienia tego pojęcia do postanowień ustawy o cenach.

TEZY

Przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ nie uzależnia jego stosowania od tego, czy w ogólnym rozrachunku wystąpił niedobór podatku. Brak jest normatywnej definicji pojęcia "warunków rażąco korzystnych".

Jednakże nic nie uzasadnia odniesienia tego pojęcia do postanowień ustawy o cenach.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych dochód podatnika ustala się bez uwzględnienia obciążeń szczególnych, wynikających ze związku gospodarczego, gdy podatnik wykorzystuje swój związek gospodarczy z osobą, której przysługują szczególne ulgi w podatku dochodowym, albo też wykonując świadczenia dla innego podatnika na warunkach rażąco korzystniejszych i odbiegających od ogólnie stosowanych norm w czasie i miejscu wykonywania świadczenia, przerzuca całość lub część swego dochodu na osobę korzystającą z ulg bądź innego podatnika i wskutek tego nie wykazuje dochodu w takiej wysokości, jakiej należałoby oczekiwać gdyby wymieniony związek nie istniał lub gdyby wymienione świadczenie zostało wykonane.

Przepis ten nie uzależnia jego stosowania od tego, czy w ogólnym rozrachunku wystąpił niedobór podatku. Tej przesłanki nie zawiera. Konieczne jest bowiem wykazanie, że umowa między stronami określa dla jednej z nich warunki rażąco korzystniejsze i odbiegające od ogólnie stosowanych norm w czasie i miejscu wykonywania świadczenia. Efektem tych czynności musi być przeniesienie całości lub części dochodu.

Celem tego przepisu jest przeciwdziałanie wykorzystywania umów cywilnoprawnych kształtujących prawa i obowiązki podatnika, do obejścia prawa podatkowego, należącego do sfery prawa publicznego. Trafnie zarzuca skarżący, że brak jest normatywnej definicji pojęcia "warunków rażąco korzystnych".

Jednakże nic nie uzasadnia odniesienia tego pojęcia do postanowień ustawy o cenach.

Pojęcia nieostre występują powszechnie w aktach normatywnych i ustawodawca daje prawo ich interpretowania organom stosującym te akty. Dowolności ich interpretacji zapobiega w przypadku prawa administracyjnego sądowa kontrola aktów administracyjnych. Za brakiem odniesienia do ustawy o cenach przemawia nie tylko brak pozytywnego przepisu odsyłającego do tej ustawy, ale również brak tożsamości pojęć oraz autonomiczny charakter prawa podatkowego. Skarżący jest niekonsekwentny. Z jednej strony odwołuje się do przepisów o cenach, z drugiej zarzuca organom uczynieniem z ceny głównego elementu "warunków" o jakich mowa w art. 11 ust. 2. To prawda, że "warunki" są pojęciem szerszym od "ceny".

Jednakże pojęcia tego nie można interpretować tak, by wszystkie elementy wchodzące w pojęcie warunków /m.in. termin zapłaty, sposób zapłaty, zabezpieczenie płatności, bonifikata, opusty/ musiały być rażąco korzystniejsze i odbiegać od ogólnie stosowanych norm.

W pojęciu tym chodzi o przeciętną normę przyjętą w stosunkach gospodarczych, mogących się składać z różnych kombinacji elementów wchodzących w skład pojęcia warunki.

Jednakże rażące odstępstwo chociażby w jednym elemencie daje podstawę do uznania, iż zachodzą przesłanki z art. 11 ust. 2. A taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jałowe są rozważania na temat warunków, jeżeli towar sprzedany został po cenie o 57 procent niższej niż minimalne ceny stosowane wobec innych kupujących.

Rażąca korzyść jest oczywista. I ta oczywistość pozwala przyjąć, iż były to warunki rażąco odbiegające od norm stosowanych w czasie i miejscu wykonywania świadczenia. Subiektywne motywy takiego postępowania nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie legalności decyzji, bowiem żaden przepis nie odwołuje się do nich. Dlatego brak jest podstaw do przyjęcia, iż naruszone zostały art. 77 i art. 80 Kpa.

Także bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 8 i art. 9 Kpa, skoro pismo Izby Skarbowej, na które powołuje się skarżący nie jest związane z interpretacją art. 11 ust. 2.

Z tych powodów Sąd nie dopatrzył się niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem materialnym, jak również nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec niestwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.