Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3619/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty subwencji oświatowej: 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. L. kwotę 29144 zł (dwadzieścia dziewięć tysięcy sto czterdzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat [...] jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...], uchylająca w całości decyzję własną z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] oraz zobowiązująca Powiat [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 2 194 309, 50 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W związku z wynikami kontroli skarbowej przeprowadzonej w Powiecie [...] (dalej: "Powiat", "Strona", "Skarżący") w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2010 r. (Wynik kontroli z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...]) – Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez Powiat [...] nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 2 245 676, 26 zł w wyniku zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 514, 5448 (pismo z dnia [...] listopada 2014 r.).

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...], Minister Finansów zawiadomił Powiat [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010.

Następnie decyzją z [...] grudnia 2014 r. Nr [...], Minister Finansów zobowiązał Stronę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 2 245 676, 26 zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 poz. 1115 ze zm.), dalej: "ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego" oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a.". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że część oświatowa subwencji ogólnej na 2010 r. dla Powiatu [...] została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 514, 5448 uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2014 r. Powiat zarzucił ww. decyzji Ministra Finansów naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości uwzględniającej prawidłowe zakwalifikowanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, Minister Finansów uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz zobowiązał Powiat [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 2 194 309, 50 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, o której Powiat [...] został powiadomiony pismem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o 502,7753 uczniów i wynosiła 41 520 890 zł. Natomiast część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 502,7753 uczniów przeliczeniowych wynosi 39 326 580,50 zł.

W postępowaniu odwoławczym, w wyniku stwierdzenia przez Ministerstwo Edukacji Narodowej prawidłowości trzech orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, organ uznał, iż kwota zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w stosunku do wcześniejszych ustaleń (2 245 676, 26 zł) uległa zmianie i wynosi 2 194 309,50 zł z tytułu zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 502,7753 uczniów. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Finansów wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, podzielił część oświatową subwencji ogólnej na rok 2010 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222 poz. 1756), dalej: "rozporządzenie MEN z 22 grudnia 2008 r.". Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi P2, P4, P5, Pg i P38, przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień [...] września 2009 r. posiadający orzeczenia poradni psychologiczno – pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego.

Minister Finansów wyjaśnił, że liczba uczniów (wychowanków) szkół i placówek uwzględniona przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu, została ustalona na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2009 r. i na dzień [...] października 2009 r. Organ wskazał na błędne dane w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września i [...] października 2009 r., tj. :

1. w Specjalnej Szkole Podstawowej nr [...] im. [...] dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim w L. zawyżono o 2 liczbę uczniów w wadze P38; zawyżono o 1 liczbę uczniów w wadze P5, przy jednoczesnym zaniżeniu w wadze P2,

2. w [...] Szkole Podstawowej dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym zawyżono o 2 liczbę uczniów w wadze P5 (w tym 1 uczeń powinien zostać wykazany jednocześnie w wadze P2 i P4, a 1 uczeń w wadze P4),

3. w [...] Gimnazjum dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim zawyżono o 1 liczbę uczniów w wadze P5, przy jednoczesnym zaniżeniu w wadze P2; zawyżono o 1 liczbę uczniów w wadze P2,

4. w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy zawyżono o 2 liczbę uczniów statystycznych w wadze P40 oraz w wagach P7 i P8; zawyżono o 1 liczbę uczniów w wadze P4 i o 1 liczbę uczniów w wadze P5,

5. w Szkole Podstawowej [...] w S. zawyżono o 4 liczbę uczniów statystycznych w wadze P40 i jednocześnie w wadze P1; zawyżono o 9 liczbę uczniów w wadze P5, przy jednoczesnym zaniżeniu o 5 uczniów w wadze P4 i o 2 w wadze P2, zawyżono o 5 liczbę uczniów w wadze P4,

6. w Gimnazjum [...] w S. zawyżono o 3 liczbę uczniów statystycznych w wadze P40 i jednocześnie w wagach PI i P26; zawyżono o 8 liczbę uczniów w wadze P5, zawyżono o 6 liczbę uczniów w wadze P4,

7. w Zasadniczej Szkole Zawodowej w S. zawyżono o 1 liczbę uczniów statystycznych w wadze P40 i jednocześnie w wagach P7 i P8; zawyżono o 5 liczbę uczniów w wadze P5, przy jednoczesnym zaniżeniu w wadze P2; zawyżono o 5 liczbę uczniów w wadze P2; zaniżono o 2 liczbę uczniów w wadze P4,

8. w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w S. zawyżono o 1 liczbę uczniów statystycznych w wadze P40 i jednocześnie w wagach P7 i P8; zawyżono o 2 liczbę uczniów w wadze P5 przy jednoczesnym zaniżeniu w wadze P4; zawyżono o 2 liczbę uczniów w wadze P4,

9. w internacie w S. zawyżono o 35 liczbę wychowanków przeliczanych wagą P33.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 71 b ust. 3 ww. ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 256 poz. 2572 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie oświaty", orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych. Jedyną podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, stanowiły zatem orzeczenia i opinie publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego, przy czym uczniowie ci powinni zostać wykazani w systemie informacji oświatowej zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Natomiast w myśl art. 71b ust. 1 ustawy o systemie oświaty kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a ww. ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych (art. 71b ust. 3 ww. ustawy). Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego (art. 71 b ust. 3 ww. ustawy), nie stwierdza natomiast u ucznia niepełnosprawności. Orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wydawane są przez Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.

Zgodnie z art. 71 b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, na wniosek rodziców, odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności zapewnia starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Przepisy ustawy o systemie oświaty uzależniają zatem objęcie ucznia wymagającego stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy kształceniem specjalnym od posiadania przez niego orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego.

Organ podkreślił, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, zatem warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej, a następnie do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu [...] na rok 2010 przy wagach: P2, P4, P5, Pg i P38 nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2009 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Organ zakwestionował zasadność zakwalifikowania części uczniów do wagi P5 (niepełnosprawności sprzężone) podnosząc, że wskazane zaburzenia percepcji wzrokowej, słuchowej, ruchowej, wady wymowy itp. nie stanowią niepełnosprawności.

Ponadto, wskazując na treść § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U Nr 19, poz. 166), organ podkreślił, że kształcenie dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w szkołach specjalnych i oddziałach specjalnych w szkołach ogólnodostępnych może być prowadzone nie dłużej niż do ukończenia 24-go roku życia w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej lub dotychczasowej szkoły podstawowej. W związku z powyższym w przedstawionych przez Powiat [...] przypadkach uczniowie Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy w wieku powyżej 24-go roku życia nie spełniali warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej.

Minister Finansów podkreślił, że z przepisów ustawy o systemie oświaty wynika zalecenie ścisłej współpracy pomiędzy szkołami i ośrodkami, a poradniami psychologiczno-pedagogicznymi na rzecz dzieci i młodzieży uczęszczających do jednostek systemu oświaty działających w rejonie działania poradni. Współpraca ta powinna również obejmować monitorowanie potrzeb w zakresie wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego bowiem nieprawidłowości w zakresie organizacji kształcenia specjalnego stanowią nie tylko ryzyko nieprawidłowości w finansowaniu zadań oświatowych, ale przede wszystkim mogą skutkować w niewłaściwych oddziaływaniach edukacyjnych, dlatego powinny być niezwłocznie korygowane w trybie nadzoru pedagogicznego.

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 została ustalona na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2009 r., brak jest również podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych po dniu 30 września 2009 r.

Jednocześnie organ wskazał, że przekazane pismem Powiatu z dnia [...] grudnia 2014 r. wyjaśnienia dotyczące orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego zostały poddane analizie. W wyniku stwierdzenia przez Ministerstwo Edukacji Narodowej prawidłowości trzech orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, tj. orzeczenia nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., z którego wynika upośledzenie umysłowe umiarkowanego stopnia i mózgowe porażenie dziecięce wydane dla ucznia nr [...] Szkoły Podstawowej [...] w S., orzeczenia nr [...] przyporządkowującego ucznia do wagi właściwej dla niepełnosprawności sprzężonych, która została wskazana w sentencji orzeczenia i opisana w jego treści, orzeczenia nr [...] wydanego na czas dalszego kształcenia objętego obowiązkiem szkolnym, co należy traktować jako orzeczenie wydane na czas nieokreślony, kwota zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. uległa zmianie. Po ponownej kalkulacji kwota zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. dla Powiatu [...] wynosi 2 194 309,50 zł z tytułu zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 502,7753 uczniów.

Jednocześnie Minister za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podnosząc, że w przedmiotowej sprawie dokonano ustaleń stanu faktycznego w oparciu o ustalenia Urzędu Kontroli Skarbowej we W., uzyskano również stanowisko Ministra Edukacji Narodowej, a także przeanalizowano stanowisko Powiatu [...].

W skardze wniesionej pismem z dnia [...] lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Powiat wystąpił o uchylenie decyzji Ministra Finansów oraz poprzedzającej ją decyzji organu, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucając, że decyzja wydana została:

1. z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w sprawie oraz brak możliwości wypowiedzenia się Strony przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, art. 6 i 7 w związku z art. 107 K.p.a. poprzez brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz oparcie się w postępowaniu dowodowym na wynikach kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej we W. i wyjaśnieniach Ministra Edukacji Narodowej czego skutkiem było uznanie, iż uczniowie wskazani w materiale dowodowym nie spełnili warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej subwencji ogólnej przy wagach uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli,

2. z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego polegające na niewłaściwym ustaleniu kwoty subwencji należnej za rok 2010 oraz błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie określenia warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach poprzez przyjęcie, że w kategorii "niepełnosprawności" nie mieści się "niedostosowanie społeczne'', co uniemożliwia zakwalifikowanie niedostosowania społecznego i niepełnosprawności jako niepełnosprawności sprzężonej.

W motywach skargi Powiat zarzucił, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Minister Finansów, oprócz wskazania ustawowej delegacji do wydania decyzji w sprawie zwrotu subwencji, nie wskazał przepisu prawa, który stanowiłby podstawę rozstrzygnięcia, tj. uznania, że Powiat otrzymał subwencję oświatową w zawyżonej wysokości. Takiej podstawy prawnej organ również nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co powoduje, że decyzja wydana została bez uzasadnienia prawnego. Ponadto zdaniem Skarżącego uzasadnienie decyzji ogranicza się wyłącznie do stwierdzeń o niepoprawnym zakwalifikowaniu w poszczególnych szkołach pewnej liczby uczniów do poszczególnych wag, przez co doszło do zawyżenia lub zaniżenia liczby tych uczniów w poszczególnych wagach natomiast organ nie wykazał dlaczego uznał, że podane ilości uczniów zakwalifikowane zostały przez Skarżącego nieprawidłowo. Skarżący stwierdził, że w sytuacji kiedy organ decyzją nakłada na Stronę obowiązek zwrotu otrzymanej części subwencji oświatowej, powinien szczegółowo wyjaśnić motywy, jakimi kierował się przy rozstrzygnięciu sprawy. Powyższych obowiązków organu nie można uznać za wypełnione poprzez przywołanie przez Ministra Finansów w uzasadnieniu decyzji poszczególnych pism zebranych w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą ustalenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przypadającej do zwrotu powinno być prawidłowe ustalenie kwoty części subwencji ogólnej, którą powinien otrzymać Powiat, a następnie ustalenie różnicy między kwotą otrzymaną, a kwotą należną. Podstawę do wyliczenia wysokości części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2010 r. stanowiły m. in. dane zawarte w systemie informacji oświatowej, którego organizację i zasady działania regulowała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49 poz. 463 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie informacji oświatowej". Natomiast algorytm podziału ww. subwencji na 2010 r. szczegółowo określał załącznik do rozporządzenia MEN z dnia 22 grudnia 2009 r. W zbiorach danych systemu informacji oświatowej zawarte są m. in. informacje o liczbie uczniów oraz o specjalnych potrzebach edukacyjnych wynikających z orzeczeń wydanych przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia MEN z dnia 22 grudnia 2009 r. uczniom wykazanym w SIO przysługuje m.in. kwota bazowa części oświatowej według finansowego standardu A podziału części oświatowej na realizację zadań szkolnych – SOA oraz kwota uzupełniająca części oświatowej wg wag P zwiększających finansowy standard A na realizację zadań szkolnych, m. in. następujące wagi:

P1 = 0,38 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży

zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców

P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia),

P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia),

P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia),

P7 = 0,08 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych,

P8 = 0,17 dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych i szkół ponadpodstawowych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi,

P26 = 0,04 dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży,

P33 = 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P33 wyklucza się z wagami P29 i P30),

P38 = 0,840 dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych, poradniach psychologiczno-pedagogicznych (na podstawie opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia),

P40 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie i-tego powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej – jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej (art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego).

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że Powiat otrzymał na 2010 r. część oświatowej subwencji ogólnej w kwocie 41 520 890 zł.

W wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w Powiecie [...] Dyrektor UKS we W. (Wynik kontroli z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...]) ustalił, że na skutek rozbieżności pomiędzy danymi wykazanymi w SIO przez kontrolowane placówki oświatowe, a danymi wynikającymi z dokumentów źródłowych Powiat [...] otrzymał część oświatową subwencji ogólnej zawyżoną o kwotę 2 244 239, 67 zł.

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej, odwołując się do ww. Wyniku kontroli UKS, poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez Powiat [...] nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 2 245 676, 26 zł.

Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów zobowiązał Stronę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 2 245 676, 26 zł.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiadając na pismo Ministerstwa Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. wyjaśniło, że nienależnie pobrana kwota części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 przez Powiat [...] ulega zmianie i po ponownej kalkulacji wynosi 2 194 309, 50 z tytułu zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 502, 7753. Powyższe stanowisko Ministra Edukacji Narodowej zostało zaakceptowane przez Ministra Finansów, który zaskarżoną decyzją uchylił własną decyzję i zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 2 194 309, 50 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Minister Finansów uwzględnił przy wyliczeniu kwoty nienależnie uzyskanej przez Powiat [...] oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. przywołane powyżej wyjaśnienia Ministra Edukacji Narodowej oraz wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W.

Należy zatem zauważyć, że w ww. Wyniku kontroli, sporządzonym na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 41 poz. 214 ze zm.); dalej: "ustawa o kontroli skarbowej", ustalono, że Powiat otrzymał część oświatową subwencji ogólnej na 2010 r. zawyżoną o kwotę 2 244 239, 67 zł. Zwraca uwagę rozbieżność między kwotą zawyżenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2010 r. ustaloną w ww. Wyniku kontroli, a kwotą ustaloną pierwotnie przez Ministra Edukacji Narodowej w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r., tj. 2 245 676, 26 zł.

Minister Finansów wydając zaskarżoną decyzję nie odniósł się do wartości wskazanych w Wyniku kontroli, który jest dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., tj. sporządzonym w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy. W zakresie wyliczenia kwoty oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. uzyskanej nienależnie przez Powiat organ oparł się na stanowisku wyrażonym przez Ministra Edukacji Narodowej w pismach z dnia [...] listopada 2014 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie wyjaśniając, pomimo rozbieżności w materiale dowodowym, powodów dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ww. Wynikowi kontroli w zakresie prawidłowości zawartych tam wyliczeń.

Minister Edukacji Narodowej, na etapie kontrolowanego w rozpatrywanej sprawie postępowania administracyjnego, zmienił stanowisko w spornej kwestii, które - bez oceny jego zasadności na gruncie zebranego materiału dowodowego – zostało w całości zaakceptowane przez Ministra Finansów w zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że również z treści powyższych pism Ministra Edukacji Narodowej kierowanych do Ministra Finansów, nie wynikają powody zanegowania ustaleń kontroli skarbowej przeprowadzonej w Powiecie [...] w zakresie wysokości kwoty nienależnie uzyskanej oświatowej subwencji ogólnej.

W skardze Powiat szczegółowo odnosi się do ustaleń zawartych w Wyniku kontroli, kwestionując zasadność poczynionych przez Dyrektora UKS ustaleń, jednocześnie podnosząc, że organ pominął uwagi i zastrzeżenia do materiału dowodowego wniesione pismem z dnia [...] grudnia 2014 r.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli, co do wysokości przyjętej przez organ nienależnie uzyskanej przez Powiat [...] oświatowej subwencji ogólnej.

Zaskarżona decyzja Ministra Finansów wydana została z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., które zobowiązują organy administracji publicznej do podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Minister Finansów naruszył ponadto art. 80 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz art. 107 § 3 K.p.a. nakazujący by uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu którym innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi samodzielną podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego Sąd stwierdza, że z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na niedostateczne ustalenie stanu faktycznego, zarzut ten jest przedwczesny. Merytoryczne rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego będzie możliwe jedynie na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Ponownie rozpatrując wniosek Powiatu [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Finansów uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i przeprowadzi postępowanie w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Organ będzie miał na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Analiza dowodów i wnioski z niej płynące powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które zgodnie z art. 107 § K.p.a. powinno wskazywać na podstawie jakich dowodów organ wydał rozstrzygnięcie oraz powody, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom nieuwzględnionym. Uzasadnienie decyzji powinno wyjaśniać, w sposób czytelny i możliwy do weryfikacji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jaka jest wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r., otrzymanej nienależnie przez Powiat.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p. p. s. a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.