Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 518/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 215 par 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic- Chojnacka (sprawozdawca), sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz K. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K.W. (dalej jako "Skarżąca" lub "Strona") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej również jako "SKO") z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:

Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. określił Stronie łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r. w wysokości 700 zł z tytułu podatku rolnego.

Odwołaniem z dnia 10 marca 2017 r. Strona zaskarżyła decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] lutego 2017 r.

W odwołaniu Skarżąca wskazała, iż "zwraca się o wyjaśnienie, dlaczego w roku 2015, 2016, 2017 jest inny wskaźnik hektara przeliczeniowego. Na jakiej podstawie prawnej i na czyj wniosek wzrósł tak znacznie współczynnik hektara przeliczeniowego".

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. SKO utrzymało w mocy skarżoną decyzję Wójta Gminy L.

W dniu 9 sierpnia 2017 r. do SKO wpłynęło pismo Skarżącej zatytułowane "wniosek o wydłużenie terminu" w którym wniosła o "zobligowanie urzędu na odpowiedź ponieważ musiała czekać do 31.07.2017 r. [...] z dn. 22 maja 2017 r. W dalszym ciągu nie dostała odpowiedzi dlaczego zwiększają się hektary przeliczeniowe natomiast fizyczne pozostały bez zmian. Czy moja nieruchomość została przekształcona pod infrastrukturę elektr. Bardzo proszę o wyjaśnienie".

Pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. SKO w związku z nieczytelnym wnioskiem wezwało Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego w postaci czytelnego wyartykułowania żądań pod adresem Kolegium w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono 23 sierpnia 2017 r.

W dniu 30 sierpnia 2017 r. na elektroniczną skrzynkę pocztową Kolegium wpłynął skan pisma Strony, nadanego z prywatnego konta, będący odpowiedzią na pismo z 7 sierpnia 2017 r. Skarżąca w piśmie tym, zatytułowanym "Wniosek o wydłużenie terminu", wskazała, że musiała czekać na odpowiedź od Wójta i od SKO, dlaczego na nakazach płatniczych zwiększył się hektar przeliczeniowy, mimo iż hektary fizyczne nie uległy zmianie w decyzjach z 2015, 2016 i 2017 r. Skarżąca podniosła, iż "nie chodziło mi o zobowiązania pieniężne, już na samym początku o tym wskazałam. Natomiast ani Państwo, ani Wójt Gminy L. nie udzieliliście mi odpowiedzi, dlatego pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. liczyłam, że Urząd Gminy mi odpowie. Niestety, widocznie chodzi o to, że grunty zostały zmienione na przeznaczenie np. pod infrastrukturę elektroenergetyczną (...)".

SKO postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. na podstawie art. 169 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 201 ze zm.), dalej jako "O.p.", pozostawiło bez rozpatrzenia podanie Skarżącej dotyczące wniosku o wydłużenie terminu. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż w niniejszej sprawie Organ, nie mogąc nawet w przybliżeniu stwierdzić, jakiej czynności domaga się od SKO Skarżąca, wystąpił do niej o sprecyzowanie żądań. W wyznaczonym terminie Strona nie wypełniła nałożonego nań obowiązku. Organ stwierdził, iż za jego spełnienie nie może być traktowane kolejne pismo datowane na 30 sierpnia 2017 r. wniesione drogą elektroniczną bez koniecznego podpisu kwalifikowanego.

W ocenie Organu niezależnie od tego braku, z treści pisma w dalszym ciągu nie sposób wyczytać, jakiej konkretnie czynności oczekuje Skarżąca od SKO.

Pismem z dnia 20 listopada 2018 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę lub uchylenie do ponownego rozpoznania.

Strona zarzuciła, że ani Wójt, ani SKO nie wyjaśniło jej jako Stronie, dlaczego wzrosła liczba hektarów przeliczeniowych, natomiast hektary fizyczne nie uległy zmianie. Strona podejrzewa ze prawdopodobnie jej nieruchomość zmieniła przeznaczenie i została przeznaczona pod infrastrukturę elektrowni bez poinformowania właściciela.

SKO postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] października 2017 r. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż w wyniku rozpatrzenia wniesionego zażalenia nie znalazło podstaw do zmiany postanowienia i całości podtrzymało swoje stanowisko, które szczegółowo zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.

W odniesieniu do zarzutów kierowanych pod adresem Wójta, jak i SKO o braku wyjaśnienia wzrostu liczby hektarów przeliczeniowych, Organ podniósł, iż SKO zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i w decyzji z dnia [...] maja 2017 r. o sygn. [...], skierowanej do Skarżącej, na stronie 4 decyzji wyjaśniło tę kwestię. Kolegium wskazało, że "co się zaś tyczy przyjmowanej do opodatkowania podatkiem rolnym podstawy (1,6340 ha powierzchni gruntów) to jest ona taka sama jak w ubiegłym roku 2016, zaś jej zmiana w odniesieniu do lat poprzednich (1,6080 ha) wynika z zaistniałej od dnia 01.01.2016 r. zmiany stanu prawnego tj. zapisów ustawy o podatku rolnym, a ściślej art. 4. wprowadzającej chociażby współczynnik przeliczeniowy od gruntów pod rowami (Skarżąca jest posiadaczem 0,1300 ha rowów, co przy zastosowaniu współczynnika 0,20 daje 0.0026 ha, czyli różnicę w podstawie opodatkowania między 2017-2016 rokiem a rokiem 2015)".

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż jej pierwotny wniosek, który wniosła do SKO, dotyczył sprawdzenia decyzji podatkowej w celu zweryfikowania prawidłowości obliczeń zawartych w decyzji w związku ze zmianą hektarów przeliczeniowych i hektarów fizycznych. Nie wyjaśniono Skarżącej, czy oprócz zmiany przepisów o podatku rolnym od 01.01.2016 r. miała też znaczenie inwestycja, która przechodzi przez grunt Skarżącej. Skarżąca stwierdziła, że "nawet jeśli zapisy ustawy o podatku rolnym się zmieniły, to nie jest niemożliwe, że pod infrastrukturę energetyczną nie nastąpiły zmiany albo też nie ujęto tego w decyzji. Dlatego też nie jest zrozumiałe dla niej, dlaczego nie nawiązuje się do tego, ale ten wątek spycha się".

Skarżąca podkreśliła, iż SKO w związku z jej wyjaśnieniami złożonymi drogą elektroniczną pomimo reakcji na korespondencję nie wezwało Skarżącej do usunięcia braków poprzez sformalizowanie złożenia podpisu w placówce organu.

Zdaniem Skarżącej dopełniła ona obowiązku sprecyzowania swojego żądania w związku z wezwaniem Organu doręczonym Skarżącej 23 sierpnia 2017 r. Strona podniosła, iż nie zawarto w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnień w zakresie jej prośby. Skarżąca wskazała, iż "pół zaskarżonego postanowienia niniejszego zawiera pouczenie, natomiast brak jest wyjaśnienia prośby o którą wystąpiła Skarżąca".

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wniesiona skarga w tej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Należy przy tym wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie SKO z [...] grudnia 2017 r., w którym SKO utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku Skarżącej z dnia 9 sierpnia 2017 r. dotyczącego "wniosku o przedłużenie terminu".

W tym kontekście należy przywołać art. 169 § 1 O.p., zgodnie z którym "Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia". Z kolei w myśl art. 169 § 4 O.p. "Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie".

Należy przy tym zauważyć, iż wezwanie SKO z dnia 10 sierpnia 2017 r. dotyczyło w istocie sprecyzowania żądania Strony i zawierało pouczenie. Aczkolwiek nieco błędne (o pozostawieniu wniosku "bez rozpoznania", a nie – jak powinno być – "bez rozpatrzenia"). Strona na to wezwanie odpowiedziała w zakreślonym przez organ terminie, wysyłając email z prywatnej poczty. W ocenie Sądu, z kontekstu treści całości tej odpowiedzi, jak też i całej rozpoznawanej sprawy, wynika, iż Strona wnosi o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji SKO na podstawie art. 215 § 2 O.p.

W wyroku z 10 lipca 2008 r. (I SA/Kr 575/08, LEX nr 499103) WSA w Krakowie zauważył, że "wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji, nie polega na interpretacji gramatycznej, logicznej czy celowościowej lecz jedynie na objaśnieniu, jak organ wydający decyzję rozumiał jej sens. Dokonując wyjaśnienia treści decyzji, organ podatkowy nie może wyjść jednak poza treść dokonanego rozstrzygnięcia, gdyż przez wyjaśnienie treści decyzji organ nie może doprowadzić do nowego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, ani też go uzupełniać".

W ocenie Sądu, Strona konsekwentnie wnosiła i wnosi o wyjaśnienie wątpliwości, czy decyzja SKO z dnia [...] maja 2017 r. utrzymująca w mocy skarżoną decyzję Wójta Gminy L. jest związana z inwestycją energetyczną, która przechodzi przez grunt Skarżącej. Skarżąca nie była reprezentowana w postępowaniu podatkowym przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem nie można dziwić się, iż jej wnioski nie są sformułowane w języku prawniczym. To jednak nie powoduje, iż w takich przypadkach należy stosować nadmierny formalizm. SKO winno zatem rozpoznać wniosek Skarżącej z dnia 9 sierpnia 2017 r. jako wniosek w trybie art. 215 § 2 O.p.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, nie było podstaw do wzywania Strony przez SKO pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. o sprecyzowanie żądania Strony, a tym bardziej pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Skoro jednak organ zdecydował się wezwać Stronę o sprecyzowanie wniosku, to winien był jej przytoczyć treść art. 215 § 2 O.p. i spytać się, czy żąda wyjaśnienia w tym trybie.

Za niezgodne z prawem uznać także należy działanie organu, w którym w sytuacji otrzymania e-mailem sprecyzowania wniosku, nie wzywa Strony o uzupełnienie braku tego pisma w postaci złożenia podpisu, ale wydaje postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Takie działanie uznać należy za naruszające przepis art. 169 § 1 O.p.

Niezasadny był natomiast zarzut Skarżącej wydania skarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, co miało stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżone postanowienie zawierało podstawę prawną, wskazaną w jego treści, stąd zarzut ten uznać należy za bezzasadny.

Jak podniesiono zatem powyżej, skarga jest zasadna. Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., co orzeczono w sentencji wyroku.

Rozpoznając sprawę ponownie, SKO uwzględni poczynione wyżej wywody i ocenę prawną dokonaną przez Sąd w niniejszym wyroku. SKO powinno zatem dalej prowadzić postępowanie, uwzględniając fakt, iż Strona wnosiła w swoim podaniu z dnia 9 sierpnia 2017 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji SKO z dnia [...] maja 2017 r. na podstawie art. 215 § 2 O.p.

Na wniosek Skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego (wpis w wysokości 100 zł - art. 200 i art. 209 P.p.s.a.).