Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1785/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części , w pozostałym zakresie skargę oddalono

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel- Ziaja / spr. / Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska AWSA Beata Cieloch Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] w części dotyczącej działki nr B o pow. [...] m2 obr. [...] jedn. ewid. [...] II. oddala skargę w pozostałej części, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej D. Z. [...] / [...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2002 r. [...] , na podstawie art 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2000 r. Nr 46, póz 543 -tekst jednolity/ oraz art 138 § l pkt l k p.a. - po rozpatrzeniu odwołania D. Z., od decyzji Prezydenta Miasta [...] - miasta na prawach powiatu, z dnia [...]2002 roku, znak: [...] orzekającej o odmowie zwrotu części działek nr A o pow. [...] m2 i nr [...] B. ob. pow. [...] m2, obr. [...] jedn. ewid. [...], w granicach wywłaszczonej części "działki" nr C Obr [...]mały b. gm. kat. [...] o pow. [...] m2 na rzecz poprzedniego właściciela utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, co następuje:

Decyzją administracyjną z dnia [...] 2002 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, po rozpoznaniu Pani D. Z. o zwrot b parceli gruntowej [...] kat. C b.gm. kat [...] orzekł o odmowie zwrotu części działki nr A o pow. [...] m i nr B o pow. [...] m2 położonej w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...] na rzecz poprzedniej właścicielki.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że orzeczeniem o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] 1968 r. Nr; [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele realizacji "budowy [...] dla osiedla [...]", nieruchomość oznaczoną jako parcela gruntowa [...] kat. C b. gm. kat [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] 1968 r. Nr; [...]. Właścicielem tej nieruchomości w dacie wywłaszczenia była D. Z.

W trakcie postępowania ustalono, iż wnioskowana do zwrotu parcela katastralna [...] kat. C o pow [...] ha obr. [...][...] odpowiada w aktualnej ewidencji gruntów, części działek nr: A i B obr. [...] jedn. ewid. [...] , a działka nr A obr. [...] jedn. ewid. [...] obj. Kw [...] stanowi obecnie własność Gminy [...], na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...]1992 r. Nr [...] i pozostaje w użytkowaniu wieczystym Miejskiego Przedsiębiorstwa [...]. Prawo użytkowania wieczystego powstało na podstawie decyzji Zarządu Miasta [...] z dnia [...]1994 r. Nr; [...]

W tym stanie faktycznym i prawnym organ pierwszej instancji powołał się na treść art. 229 powołanej na wstępie ustawy o gospodarce nieruchomościami i stwierdził, że ze względu na jego dyspozycję działka nr A nie może być zwrócona.

W odniesieniu natomiast do działki nr B obr. [...] jedn ewid [...], organ I instancji ustalił, że działka ta, zgodnie z wpisem ujawnionym w Kw [...] stanowi własność Gminy [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...]1995 r. Nr [...] Na podstawie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] 2001 r. oraz opinii z dnia [...] 2001 r. [...] uzyskanej od użytkownika wieczystego sąsiedniej działki nr A zabudowanej nieczynną kotłownią Prezydent Miasta [...] stwierdził, że przedmiotowa działka w granicach wywłaszczonej parceli gruntowej l kat C obr [...][...] stanowi urządzoną drogę utwardzoną kostką, która to droga była wybudowana i pozostawała w użytkowaniu Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] oraz funkcjonowała jako dojazd do [...]. Ponadto organ I instancji stwierdza, że wybudowanie drogi zgodne jest z planem zagospodarowania terenu będącego załącznikiem do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...]. 68 Mając na uwadze wskazany stan faktyczny Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej powołując się na treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami orzekł o odmowie zwrotu opisanej wyżej działki, albowiem uznał, że zostały wykonane na niej prace związane z realizacją celu wywłaszczenia

Od decyzji Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej odwołanie wniosła D. Z., domagając się uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia zwrotu parceli gruntowej [...]. kat. C. Odwołująca podniosła, że nie zgadza się z poczynionymi w uzasadnieniu decyzji organu I instancji ustaleniami, że cel wywłaszczenia opisany w decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...]z dnia [...]1968 r. został zrealizowany. Działki stały się zbędne dla Gminy w związku z likwidacją w 1980 r. wybudowanej wcześniej [...] i są wykorzystywane są na cele komercyjne, a więc niezgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Nie powiadomienie jej o fakcie likwidacji [...], a tym samym o zbędności działki na cele związane z wywłaszczeniem, uniemożliwiło jej odzyskanie przedmiotowej działki. Na końcu skarżąca opisuje szeroko swoją sytuację mieszkaniowa i rodzinną prosząc jednocześnie o zadośćuczynienie za poniesione krzywdy.

Wojewoda [...] po zapoznaniu się z wniesionym odwołaniem oraz całością sprawy stwierdził, że organ I instancji podjął prawidłowa decyzję Stosownie bowiem do art.- 136 ust. 3 u.g.n. zwrot nieruchomości jest możliwy w wypadku, gdy spełnione zostaną równocześnie dwie przesłanki prawne: po pierwsze - nieruchomość okazała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu oraz po drugie - aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości nie stanowi przeszkody dla jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca .

Zdefiniowanie przez ustawodawcę przesłanek warunkujących zwrot nieruchomości wywłaszczonych oznacza, że w każdej innej sytuacji ustawodawca uznaje nieruchomość za normatywnie niezbędną na cel wywłaszczenia. W szczególności, z zestawienia treści art. 136 ust l i 3 oraz art. 137 wynika, że zrealizowanie celu wywłaszczeniowego po wywłaszczeniu nieruchomości wyłącza ostatecznie na przyszłość możliwość skorzystania przez poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców z uprawnienia żądania zwrotu tej nieruchomości, chociażby po zrealizowaniu celu wywłaszczenia zmieniono przeznaczenie lub sposób korzystania z tej nieruchomości.

Ustawodawca w sposób jednoznaczny bowiem stwierdził w art 136 ust. 3 u.g.n., że uprawnienie o zwrot nie przysługuje tylko po spełnieniu jednej z przesłanek zbędności. Wykorzystanie nieruchomości na cel zgodny z decyzją o wywłaszczeniu uniemożliwia zatem zaistnienie w przyszłości przesłanek określonych w art. 137 ust. l u.g.n W niniejszej sprawie przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości /Dz U. Nr 18, poz. 94 -tekst jednolity.z 1961 r.) - orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z dnia [...]1968 r. Nr [...]

Zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. [...] Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...]1968 r. [...] powołana w wyżej opisanym orzeczeniu, niniejsza nieruchomość przeznaczona została na cele "budowy [...] dla osiedla [...]". Z treści w/w decyzji wynika, że budynek [...] miał być wybudowany jako prowizorium na okres 4-ch lat

Przeprowadzone przez organ I instancji w dniu [...] 2001 r. z udziałem stron oględziny nieruchomości wykazały, że na działce nr B o pow [...] ha, stanowiącej część wywłaszczonej parceli gruntowej lkat.C obr. [...][...] została wykonana droga dojazdowa z kostki brukowej o szerokości około 3,5 metra, trawnik, lampa oświetleniowa, od strony wschodniej ogrodzenie z siatki metalowej na słupach metalowych na trwałej betonowej podmurówce a od strony zachodniej ogrodzenie z siatki metalowej na słupach bez podmurówki.

Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej zgromadził w aktach sprawy także załączniki graficzne do w/w decyzji o lokalizacji szczegółowej oraz pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] SA. w [...] z dnia [...] 2001 r. z którego to pisma wynika, iż przedmiotowa działka wykorzystywana była jako jedna z dwóch dróg dojazdowych do obiektu [...]

Zrealizowanie celu wywłaszczenia na działce nr B potwierdza również w swych pismach (z dnia [...] 2001 r. i z dnia [...].2002 r.) sama odwołująca się D. Z.

W piśmie z dnia [...] 2001 r. skierowanym do Wydziału Architektury, Geodezji i Budownictwa Urzędu Miasta [...] D. Z. pisze: "W odpowiedzi na pismo [...] stwierdzam z całą odpowiedzialnością, że w czasie istnienia [...] droga ta była wybudowana dla jej potrzeb i była przez nią użytkowana jako droga dojazdowa. Po zlikwidowaniu [...] droga ta stała się zbędna."

W analizowanej sprawie okolicznością niekwestionowaną jest więc fakt, iż wnioskowana do zwrotu część nieruchomości była w przeszłości wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia tj. jako droga dojazdowa do budynku [...][...] Za trafny należy więc uznać pogląd Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, iż taki sposób zagospodarowania wyżej opisanej działki po dacie wywłaszczenia zgodny jest z celem, na jaki nieruchomość została wywłaszczona, a w szczególności z zamierzeniami inwestycyjnymi, określonymi w załączniku graficznym do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...]

W świetle powyższych ustaleń na podkreślenie zasługuje znajdujący oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego pogląd, według którego, obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie powstaje, jeżeli nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, choćby następnie była wykorzystana na inne cele. Wbrew twierdzeniom odwołującej się nie można bowiem utożsamiać normatywnego, zdefiniowanego w art 137 u.g n., pojęcia "zbędności" nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu z potocznym tj funkcjonującym w języku codziennym, rozumieniem tego terminu.

Oznacza to, iż użycie wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia powoduje taki skutek, iż ustaje ostatecznie więź prawna pomiędzy poprzednim właścicielem wywłaszczonej nieruchomości a Skarbem Państwa (jednostką samorządu terytorialnego), który może odtąd korzystać z nieruchomości i nią rozporządzać bez jakichkolwiek ograniczeń mających swe źródło w nabyciu własności w drodze wywłaszczenia, W sytuacji więc, gdy nieruchomość została użyta na cel jej przejęcia, a w późniejszym czasie zmienił się sposób jej użytkownika, to nie powstaje obowiązek jej zwrotu, zaś Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego może odtąd korzystać z tej nieruchomości bez ograniczeń (por. wyrok NSA z dnia 6 09.1994 r. sygn. akt. IV S.A. 1041/93).

Jeżeli zatem, jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, działka nr B obr. [...] jedn. ewid [...] - odpowiadająca części wywłaszczonej parceli [...],kat. C b gm kat. [...] w przeszłości wykorzystana była na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu, to zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o odmowie jej zwrotu na rzecz poprzedniej właścicielki

Nie można ocenić także jako zasadnego zarzutu skarżącej, iż użytkownik działki nie posiada ważnej decyzji o lokalizacji inwestycji. Należy bowiem wyjaśnić, iż ustawodawca w pkt. 2 ust. l art, 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarł koniunkcję przesłanek, które muszą zaistnieć, by można uznać nieruchomość za zbędną. Przesłankami tymi są określony stan prawny - utrata mocy decyzji administracyjnej związanej z realizacją celu wywłaszczenia (decyzji o lokalizacji inwestycji) oraz stan rzeczywisty nieruchomości

Faktyczną zbędność nieruchomości charakteryzuje stan faktyczny zaistniały na nieruchomości, natomiast przesłanka zbędności w sensie prawnym odnosi się do prawnego stanu możliwości realizacji celu wywłaszczeniowego. Zbędność w sensie prawnym występuje wówczas, gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Zbędność w sensie prawnym nie jest jednak samodzielną przesłanką do oceny stanu zbędności wywłaszczonej nieruchomości. Jej powiązanie ze stanem faktycznym realizacji inwestycji następuje poprzez wprowadzenie warunku zrealizowania celu wywłaszczenia Oznacza to, że nieruchomość nie może, być uznana za zbędną mimo utraty mocy decyzji, o których mowa w art 137 ust l pkt 2 ustawy, jeżeli cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został realizowany.

Ponadto organ odwoławczy zauważa, iż w zakresie sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją nie mieszczą się podnoszone w odwołaniu od decyzji organu. I instancji, kwestie związane ze stanem zagospodarowania terenu wokół drogi, wykorzystywania jej przez różne osoby oraz braku uwidocznienia jej w gminnych rejestrach. W związku z powyższym, okoliczności te nie mogą mieć wpływu na ocenę zbędności wywłaszczonej nieruchomości.

Odrębną kwestią jest sprawa zwrotu części działki nr A obr. [...] jedn, ewid [...] Nieruchomość ta w dniu l stycznia 1998 roku znajdowała się w użytkowaniu wieczystym Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w [...] a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu [...]1997 r. na wniosek z dnia [...]. 1995 r.

Zgodnie z postanowieniami art 229 u.g.n. , roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w art 136 ust. 3 tej ustawy, nie przysługuje, jeżeli przed dniem jej wejścia w życie nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Treść tej normy wyłącza, niezależnie od zaistnienia przesłanek zbędności, możliwość zwrotu nieruchomości objętej prawem użytkowania wieczystego, które powstało przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie tj w dniu l stycznia 1998 roku Organ pierwszej instancji był więc zobowiązany odmówić zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. Z. powtórzyła zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a w szczególności, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, bo kotłownia miała być tylko prowizorium, na okres 4 - ch lat. Po jej likwidacji obiekt ten miał być wykorzystany docelowo jako garaże zbiorcze, co miało być już uwzględnione na etapie projektowania tego obiektu. Rzeczywisty obecny stan budynku dowodzi, iż nie został zrealizowany cel wywłaszczenia Budynek nie stanowi zbiorczego garażu dla okolicznej ludności, a jest wykorzystywany na cele komercyjne Zatem nieruchomość ta powinna podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela . Skarżąca wykazuje, że nieruchomość nr A stała się również zbędna dla użytkownika wieczystego- Miejskie Przedsiębiorstwo [...] S. A. w [...], który chce ją zbyć. Na dowód tego dołączyła do skargi ofertę z ogłoszonego przez [...] S.A. przetargu ofertowego na sprzedaż działek stanowiących własność tego Przedsiębiorstwa, wśród których figuruje wywłaszczona działa nr A . W tej sytuacji skarżąca uważa , że obydwie wywłaszczone działki objęte postępowaniem zwrotowym jako zbędne na cel wywłaszczenia, kwalifikują się do zwrotu na jej rzecz jako poprzedniej ich właścicielki

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 par l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne, Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Skarga jest zasadna ale tylko w części dotyczącej działki ozn nr B o pow. [...] m2, obr. [...] jedn. ewidn [...]

I/ Zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 08 1997 r o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy I i II instancji /Dz U z 2000 r, Nr 46, poz. 543 ze zm / roszczenie poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powstaje z chwilą kiedy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu

Nie ma przy tym żadnych ograniczeń czasowych dla tego roszczenia.

Stosownie do przepisu art 136 ust. l u g n wywłaszczona nieruchomość nie może być użyta na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zakaz użycia nieruchomości na inny cel niźli określony w decyzji o wywłaszczeniu jest naczelną zasadą prawa wywłaszczeniowego i stanowi gwarancję, że instytucja wywłaszczenia nieruchomości nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jej rafio legis np do przebudowy stosunków własnościowych w społeczeństwie lub nadużywana ponad potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być zrealizowane w inny sposób, jak przez odjęcie lub ograniczenie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, /o tym Tadeusz Woś "Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości" Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis" W-wa 2004, por str. 171 i nast /

Skoro materialnoprawną przesłanką zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, to organ prowadzący postępowanie jest obowiązany ustalić , czy przesłanka ta zaistniała, a poczynione ustalenia determinują rozstrzygnięcie sprawy Pojęcie zbędności zostało zdefiniowane w przepisie art. 137 ust l u.g.n., który został przytoczony w całości w dosłownym brzmieniu w uzasadnieniach decyzji organów I i II instancji. W tej normatywnej (ustawowej) definicji ustawodawca zawarł koniunkcję przesłanek, które muszą zaistnieć aby można było uznać nieruchomość za zbędną

W odniesieniu do normy zawartej w pkt. l ust l art. 137 u.g.n. są to dwa elementy faktyczne; upływ czasu od dnia wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i stan w jakim ona się znajduje w czasie podejmowania decyzji w przedmiocie jej zwrotu, Zaś w pkt 2 ust l art. 137 tej ustawy są to kryteria prawno - faktyczne, utrata mocy obowiązującej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, i brak realizacji celu wywłaszczenia.

Punktem wyjścia więc dla oceny; czy istnieje stan zbędności będzie w pierwszym rzędzie ustalenie celu wywłaszczenia. Następnie konfrontując ów właściwy cel na jaki została ona wywłaszczona będzie można dopiero dokonać rzetelnej oceny czy nieruchomość stała się dlań zbędna.

Cel wywłaszczenia należy przy tym interpretować bardzo ściśle stosownie do treści art. 136 ust. l u g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu

II/ Bezsporne w sprawie są następujące okoliczności:

- Parcela gr [...] kat C o pow [...] m2, obj [...] stanowiła własność D. Z., kiedy to została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] 1981 r., na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy [...] dla osiedla [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] wydanej przez WBUiA Pręż. R.N. m [...] dnia [...] 1968 r, Nr [...], na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...] Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury P. R. N. m [...] z dnia [...]1968 r., Nr [...], na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...]

Wywłaszczona parcela weszła wraz z innymi działkami skład działki nr A1, która uległa następnie podziałowi i w obecnej ewidencji gruntów odpowiada części działek ozn. nr A i nr B obr [...] jedn. ewid. [...] m [...] stanowiących własność Gminy [...] na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...]1992 r. Działka nr A została oddana w użytkowanie wieczyste na podstawie decyzji Zarządu Miasta [...] z dnia [...]1994 r. Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...] S.A. w [...], a prawo to zostało wpisane do Kw Nr [...] w dniu [...].1997 r.

Bezsporną jest również okoliczność, że [...] została zlikwidowana, a w dawnym jej budynku usytuowanym przy zbiegu ul [...] i [...] prowadzi działalność komercyjną podmiot nie związany z celem wywłaszczenia ([...]). Na terenie działki nr B znajduje się urządzona droga z kostki brukowej prowadząca przez jej środek od ul [...] do dawnego budynku [...] Od strony wschodniej działka ta jest ogrodzona trwałym ogrodzeniem na podmurówce.

Jak wynika z powołanej w orzeczeniu o wywłaszczeniu decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] 1968 r. [...], Prezydium Rady Narodowej m. [...] Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury ustalił lokalizację szczegółową [...] dla osiedla [...], jako prowizorium na okres 4 -ch lat na terenie położonym w [...] dziel. "[...]" w granicach obj. planem zagospodarowania [...] w skali 1:500, który stanowił integralną część decyzji. W podanych warunkach jakie miały być zachowane przy realizacji decyzji wprowadzono wpkt. 2 tej wymóg "budynek kotłowni należy zaprojektować w sposób umożliwiający jego wykorzystanie jako garaży zbiorczych po likwidacji kotłowni"./k[...]1

Na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej im [...] w [...] -użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości zgodnie z decyzją PRN m [...] Wydz. Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dn. [...] 1969 r., Nr [...] której w aktach brak - decyzją z dn. [...] 79 Miejski Zarząd Gospodarki Terenami przejął od tejże Spółdzielni m.in. wywłaszczoną działkę nr C /k: [...]/ określono wymóg budynek i inwestycji nakazując przy realizacji budynek kotłowni należy zaprojektować w sposób umożliwiający j ego wykorzystanie jako garaży zbiorczych po likwidacji [...]./k. [...]/.

III/ W świetle wyżej wskazanych okoliczności trzeba stwierdzać , ze sprawa nie została wyjaśniona w sposób wyczerpujący Przede wszystkim jednak nie ustalono w sposób jednoznaczny celu(ów) wywłaszczenia

W decyzji o wywłaszczeniu określono cel " budowa [...] /.../ zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] wydaną przez WBUiA PRN m. [...] z dnia [...] 1968 r. Nr [...]" Dla sprecyzowania celu wywłaszczenia należało zatem sięgnąć do wskazanej w decyzji wywłaszczeniowej, decyzji o lokalizacji szczegółowej Jak się okazuje [...] była planowana jako prowizorium na okres 4 lat. Docelowo budynek [...] po jej likwidacji miał być wykorzystany jako garaż zbiorczy, co wynika 2 pkt. warunków decyzji o lokalizacji szczegółowej. [...] została zlikwidowana, acz nie ustalono kiedy ten fakt miał miejsce, Cel właściwy mający być zrealizowany po likwidacji prowizorium (garaż zbiorczy) nie został zrealizowany, co jest okolicznością bezsporną. Brak w aktach ustaleń, czy Spółdzielnia im. [...] jako adresat decyzji o lokalizacji szczegółowej wymieniona w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie użytkownik wieczysty wywłaszczonego tego terenu, podejmowała jakiekolwiek działania prawne i faktyczne zmierzające do realizacji tego celu, jak chociażby na etapie projektowania zgodnie z warunkami decyzji o lokalizacji . szczegółowej wedle, których budynek kotłowni od początku miał być zaprojektowany do wykorzystania jako garaż zbiorczy. Rezygnacja przez Spółdzielnię im. [...] z użytkowania wieczystego przedmiotowego terenu może oznaczać, że stał się on zbędny dla realizacji celu wywłaszczenia definitywnego (garaże zbiorcze).

Powołany w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego pogląd oparty na opinii prawnej NSA wyrażonej w uzasadnieniu wyroku z dnia 6. 09. 1994 syg. akt IV S.A. 1041/93 o ustaniu więzi prawnej w przypadku użycia nieruchomości na cel wywłaszczania, pomiędzy poprzednim właścicielem wywłaszczonej nieruchomości a Skarbem Państwa (jednostką samorządu terytorialnego), który może odtąd korzystać z nieruchomości i nią rozporządzać bez jakichkolwiek ograniczeń mających swe źródło w nabyciu własności w drodze wywłaszczenia, nie przystaje do stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie Ponadto trzeba zważyć, że pogląd ten był wyrażony na gruncie i pod rządami ustawy z dnia 29.09 1985 r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Wprawdzie zakaz użycia nieruchomości na inne cele niż uzasadniające wywłaszczenie został wprowadzony właśnie powołaną wyżej ustawą z 29 09, 1985 r. to jednak obecnie ma zastosowanie art. 136 ust l, u.g n. formułujący swoiście zasadę zakazu użycia nieruchomości na inne cele niż dopuszczone w art. 112 ust. 3 u.g.n., a określone w decyzji o wywłaszczeniu czym była mowa wyżej w pkt. I/

Należy mieć tu na uwadze, że w trybie ustawy z dnia 12.03 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wywłaszczenie było dopuszczalne zgodnie z art 3 :

- ust. l na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych,

- ust. 2 przewidywał możliwość wywłaszczenia nieruchomości lub kompleksu nieruchomości niezbędnego dla planowanej realizacji na ich terenie budownictwa ogólno miejski ego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego,

- ust. 3 dopuszczał możliwość wywłaszczenia nieruchomości z przeznaczeniem dla organizacji spółdzielczej o ile było to uzasadnione interesem społecznym lub państwowym.

W decyzji o wywłaszczeniu powołano jako podstawę prawną tego aktu m.in. przepisy art. 1-5 ustawy o z. i t. w. n. czyli przepis art. 3 w całości, co zobowiązywało organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości do dookreślenia celów wywłaszczenia tej nieruchomości w zgodzie z powołanym wyżej przepisem.

Nie ma znaczenia dla sprawy, stan działki w przypadku zwrotu nieruchomości. Zgodnie z art 139 u.g.n. wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi w stanie , w jakim znajduje się ona w dniu jej zwrotu, a rozliczenie pomiędzy poprzednim właścicielem a Skarbem Państwa lub j. s. t następuje w trybie art 140 i nast. u.g.n. .

W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Organy nie wykazały w należyty sposób braku przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stosowanie przepisów ustawowych dotyczących instytucji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie może opierać się na dowolnej ich interpretacji. Odmawiając zwrotu nieruchomości bez dokonania niezbędnych ustaleń, co do istnienia przesłanek zwrotu naruszono przepisy art. 136 ust 3 w zw. w sposób mający wpływ na wynik sprawy

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

IV/ Prawidłowo natomiast organy I i II instancji zastosowały przepis art. 229 u. g. n. w stosunku do działki ozn. nr A . Przepis ten ustanawia wyjątek od zasady określonej w art. 136 ust. l u.g.n., że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej czesi jeśli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i ma on zastosowanie do sytuacji gdy trwale rozporządzono przedmiotem wywłaszczenia na rzecz osoby trzeciej.

Powołany przepis art. 229 u g.n. stanowi, iż: roszczenie o którym mowa w art. 136 ust, 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1.01 1998 r) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W niniejszej sprawie występują kumulatywnie ustawowe warunki konieczne, stanowiące łącznie przesłankę negatywną zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w postaci ujawnionego do niej prawa osoby trzeciej, jaką jest niewątpliwie Miejskie Przedsiębiorstwo [...] S. A. w [...] . Prawo użytkowania wieczystego zostało bowiem ustanowione na rzecz. ww. Spółki w dniu [...]1994 r. ,a ujawnione w księdze wieczystej zostało w dniu [...]1997 r., a wiec przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W tym stanie rzeczy, skoro przytoczony wyżej w dosłownym brzmieniu przepis art. 229 u.g.n. wyłącza roszenie o zwrot nieruchomości (roszczenie, nie przysługuje), w przypadku zaistnienia przesłanki negatywnej w postaci zaintabulowanego w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego, na rzecz osoby trzeciej - to w świetle powyższych bezspornych okoliczności trzeba stwierdzić, że decyzja o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości jest trafna.

W tej sytuacji prawnej podniesiony zarzut zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, nie mógł odnieść skutku

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt. I sentencji wyroku w odniesieniu do uwzględnionej skargi na podstawie art 145 par l pkt l lit "a" i "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast z zakresie oddalonej skargi (II pkt sentencji) orzeczono na mocy art. 1 51 tej ustawy.

O kosztach orzeczono na postawie art. 200 p p. s a.