Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 956/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1a i 1b, art. 92a ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 915
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej A. Sp. o.o. kwotę 320 zł /słownie: trzysta dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 956/18

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]. dotycząca nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu osób z naruszeniem przepisów o publicznym transporcie zbiorowym.

Z uzasadnienia tej decyzji i pozostałych akt administracyjnych wynika, że

[...] października 2017 r. w miejscowości D. przy ul. [...] przeprowadzona została przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego kontrola drogowa autobusu marki Volvo nr rej. [...] (jej ustalenia znalazły wyraz w oznaczonym tą samą datą protokole nr [..]).

W chwili kontroli wykonywany był nim przewóz drogowy osób w ramach komunikacji zastępczej na trasie L. – D. – L. w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa A Sp. z o.o.

W trakcie kontroli kierowca okazał m. in. dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wykresówki, zgłoszenie od przedsiębiorcy Firma Handlowo-Usługowa M.F. do Marszałka Województwa [...] wg którego w dniach [...] października – [...] listopada 2017 r. uruchomiona zostaje komunikacja zastępcza za przewozy kolejowe na pięciu trasach wskazanych w przedmiotowym dokumencie, rozkład jazdy zastępczej komunikacji autobusowej za pociągi, aneks do umowy zawartej 1 czerwca 2017 r. pomiędzy B Sp. z o.o.

a M.F. na wykonywanie autobusowej komunikacji zastępczej na trasie L. – D. – L. W trakcie kontroli kierowca nie okazał natomiast zezwolenia na wykonywanie przewozów w ramach linii regularnej bądź regularnej specjalnej.

W następstwie powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [..] stycznia 2018 r. nr [...] - na podstawie art. 93 ust. 1 w związku z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września

2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: K.p.a.) - nałożył na A Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym.

W odwołaniu A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji

i umorzenie postępowania, zarzucając jej naruszenie:

- art. 92a ust. 1 u.t.d. i lp. 2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy w związku z jej art. 18b ust. 1 pkt 2 i 7, ust. 2 pkt 5 oraz art. 20 ust. 1 i 1a poprzez ich bezpodstawne zastosowanie,

- art. 18a ust. 1a i 1b u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie oraz błędną interpretację przepisów prawa materialnego w zakresie wykonywania tymczasowej komunikacji zastępczej za przewozy kolejowe,

- art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r.,

poz. 1983, dalej: u.P.p., poprzez błędną interpretację przepisów w zakresie uznania przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. za organizatora przewozu kontrolowanego

[...] października 2017 r. w D.,

- art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego

i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego mogącego dać podstawy do uznania braku odpowiedzialności kontrolowanego podmiotu za nieprawidłowości stwierdzone w protokole kontroli, a także oparcie wydanego rozstrzygnięcia

w głównej mierze na wadliwej interpretacji przepisów a nie na udowodnionych okolicznościach,

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że przewozy zastępcze za komunikację kolejową powierzone przez C Sp. z o.o. stały się automatycznie przewozami drogowymi wymagającymi stosowania właściwego zezwolenia na regularny przewóz osób, a co za tym idzie, wydanie decyzji podczas gdy stan faktyczny sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie,

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu

w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli,

- art. 7 Konstytucji RP, poprzez złamanie generalnych zasad K.p.a.

W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, że uczestnictwo jej autobusu i kierowcy w kontrolowanym przewozie wynikało z instytucji powierzenia przewozu na podstawie art. 5 ustawy Prawo przewozowe.

Jej zdaniem żaden przepis prawa nie wymaga uzyskania jakiegokolwiek zezwolenia dla wykonawcy autobusowej komunikacji zastępczej oraz by podwykonawca musiał zostać zgłoszony do właściwego Marszałka Województwa, ponieważ takiego obowiązku nie ma. Obowiązek ten dotyczy tylko organizatorów komunikacji zastępczej, a nie podwykonawców.

GITD wskazaną na wstępie decyzją z [...] maja 2018 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4 pkt 7 i 9, art. 18 ust. 1, art. 18b, art. 20, art. 92a ust. 1

i 6 u.t.d. oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy - utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji.

W uzasadnieniu podał, że wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia o jakim mowa w art. 18 u.t.d.

Stosownie do ust. 1a pkt 1 tego artykułu, nie wymaga uzyskania zezwolenia tymczasowe wykonywanie przewozów osób w przypadku klęsk żywiołowych lub wystąpienia zakłóceń w przewozach wykonywanych przez podmioty innych gałęzi niż transport drogowy. Natomiast według ust. 1 pkt 1b, w przypadku zakłóceń o których mowa w ust. 1a, przewoźnik drogowy i podmiot w zastępstwie którego przewozy są wykonywane, obowiązani są zawrzeć pisemne porozumienie określające warunki

i termin wykonywania tych przewozów oraz zgłosić ten fakt właściwemu organowi

o którym mowa w ust. 1 pkt 1. W myśl art. 18b ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym są wykonywane zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu o którym mowa w art. 18. Stosownie do art. 20 ust. 1a u.t.d., załącznikiem do zezwolenia o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy. Nadto zgodnie z art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego,

z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.

Wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł (lp. 2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Z materiału dowodowego wg GITD jednoznacznie wynika, że kierowca w dniu kontroli wykonywał na rzecz PKS przewóz drogowy osób w ramach komunikacji zastępczej na trasie L. – D. – L. bez potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym organowi wydającemu zezwolenia.

Organ ten wyjaśnił, że przewóz regularny został zdefiniowany jako przewóz osób

i ich bagażu, który ma charakter publiczny, wykonywany jest w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w u.t.d. Publiczność przewozu regularnego oznacza jego ogólnodostępność wynikającą ze skierowania oferty usługi przewozu do nieokreślonej z góry grupy adresatów.

W efekcie oznacza to możliwość korzystania z przewozów przez potencjalnie nieograniczoną liczbę osób. Dla uznania przewozu za przewóz regularny wystarczająca jest możliwość stwierdzenia jego cykliczności i stałej trasy, po której jest wykonywany.

W ocenie organu przewóz wykonywany miał charakter przewozu regularnego. Kierowca w imieniu strony wykonywał przewóz osób na linii L. – D. – L.

w ramach komunikacji zastępczej. Skarżący wykonywał przewóz osób na tej linii na podstawie umowy powierzenia wykonania przewozu zawartej [...] października 2017 r. pomiędzy nim a M.F. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowo - Usługowa M.F., który to przedsiębiorca miał zawartą umowę nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. z przedsiębiorstwem C Sp. z o.o. o świadczenie zastępczej komunikacji autobusowej. Przewozy osób były wykonywane zgodnie z rozkładem jazdy przedsiębiorstwa C Sp. z o.o. jako zastępcza komunikacja autobusowa. Skarżący przewoził osoby które wcześniej kupiły bilet u konduktora. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że wykonuje przewozy na trasie z D. do L. i nie wydaje biletów ani nie pobiera opłaty za przejazd, ponieważ w związku z remontem trakcji kolejowej wykonuje przewozy w ramach komunikacji zastępczej.

GITD uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił wykonywanie przez odwołującego na trasie L. – D. – L. z powodu remontu trakcji kolejowej regularnego przewozu osób w ramach komunikacji zastępczej. Wykonywanie takiego przewozu nie wymaga zezwolenia (art. 18 ust. 1a pkt 1 u.t.d.), jednak przewoźnik drogowy

i podmiot w zastępstwie którego mają być wykonywane przewozy są zobowiązani zawrzeć pisemne porozumienie określające warunki i termin wykonywania tych przewozów oraz zgłosić ten fakt organowi wydającemu zezwolenia na przewozy regularne i regularne specjalne. W przedmiotowej sprawie takie porozumienie zostało zawarte pomiędzy M.F. a przedsiębiorstwem C Sp. z o.o. (umowa z [...] czerwca 2017 r. nr [...] świadczenie zastępczej komunikacji autobusowej). Natomiast M.F. [...] października 2017 r. zawarł z odwołującą się Spółką umowę powierzenia wykonywania przewozów na linii L. – D. – L. w ramach komunikacji zastępczej. By świadczenie usług przewozu w ramach komunikacji zastępczej odbywało się zgodnie z przepisami u.t.d., zarówno M.F. jak i PKS powinni byli dokonać zgłoszenia tego porozumienia organom wydającym zezwolenie na wykonywanie przewozów na linii objętej komunikacją zastępczą. Takiego zgłoszenia nie dokonano.

Prawidłowo zatem organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną określoną

w lp. 2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

Zdaniem GITD, odwołujący ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów u.t.d., gdyż to on a nie przedsiębiorca M.F. był organizatorem kontrolowanego przewozu. Bilety sprzedawane były przez A Sp. z o.o., do tego podmiotu należał pojazd i przez niego był zatrudniony kierowca. Z umowy powierzenia nie wynika podział zadań związanych z realizacją i organizacją przewozu pomiędzy przedsiębiorcą M.F. a stroną. Wręcz przeciwnie, z oświadczenia A Sp. z o.o. wynika, iż dostarczy tabor, dokumentację transportową oraz że będzie przestrzegał warunków umowy.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 7 Konstytucji RP

i przepisów K.p.a., a także art. 5 Prawa przewozowego. Podkreślił, że obowiązkiem strony było albo powiadomienie Marszałka Województwa [....] o przejęciu przewozów na podstawie art. 5 Prawa przewozowego, albo uzyskanie stosownego zezwolenia na wykonywanie przedmiotowych przewozów regularnych. To na stronie jako na przedsiębiorcy ciążył obowiązek zachowania należytej staranności

w działaniach, które podejmuje. Prowadząc działalność gospodarczą powinna ona zatem dołożyć wszelkich starań, aby związane z nią czynności wykonywać zgodnie

z prawem.

Wg GITD, postępowanie organu I instancji przeprowadzone zostało

z poszanowaniem zasad wynikających z K.p.a. Odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów mogących być podstawą do zwolnienia go z odpowiedzialności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję GITD złożyła A Sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie wraz

z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i umorzenie postępowania.

Z ostrożności procesowej strona skarżąca zawnioskowała o uchylenie decyzji

i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zwrot kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucono:

- rażące naruszenie art. 5 ustawy Prawo przewozowe poprzez błędną interpretację przepisów oraz okoliczności związanych z realizacją przewozu kontrolowanego przez funkcjonariuszy w zakresie uznania przedsiębiorstwa A. za organizatora tegoż przewozu komunikacji zastępczej;

- rażące naruszenie art. 92a ust. 1 i lp. 2.1. załącznika nr 3 w zw. z art. 18b ust. 1

pkt 2 i 7 oraz ust. 2 pkt 5, art. 20 ust. 1 i 1a u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;

- naruszenie art. 18a ust. 1a i 1b u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie oraz błędną interpretację przepisów prawa materialnego w zakresie wykonywania tymczasowej komunikacji zastępczej za przewozy kolejowe.

W dalszej części strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia art. 7,

art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. (poprzez brak podjęcia przez organy administracji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędne uznanie, że przewozy zastępcze za komunikację kolejową stały się przewozami drogowymi wymagającymi stosowania właściwego zezwolenia na regularny przewóz osób), podtrzymując w całości argumentację

i stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W jej ocenie niesłusznie została uznana za wykonawcę kontrolowanego przewozu, zobligowanego do konieczności uzyskania zezwolenia na przewozy regularne osób.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Wniesiona przez A Sp. z o.o. skarga dotyczy zasadności nałożenia na nią kary pieniężnej w związku z wykonywaniem przewozu w publicznym transporcie zbiorowym w ramach komunikacji zastępczej.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja GITD jak

i poprzedzająca ją decyzja WITD wydane zostały z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Podstawę tych decyzji stanowiły przepisy u.t.d. Zgodnie z jej art. 18 ust. 1, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia (w zależności od rodzaju przewozu, wydaje je odpowiedni, wskazany

w tym przepisie organ). Przewóz regularny i regularny specjalny zostały zdefiniowane odpowiednio w art. 4 pkt 7 i 9 tej ustawy; przewóz regularny jako publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w tej ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983), natomiast przewóz regularny specjalny jako niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób.

Wyjątek od zasady wyrażonej w art. 18 ust. 1 przewiduje ust. 1a tego artykułu, stosownie do którego nie wymaga uzyskania zezwolenia tymczasowe wykonywanie przewozów osób w przypadku klęsk żywiołowych lub wystąpienia zakłóceń

w przewozach wykonywanych przez podmioty innych gałęzi niż transport drogowy.

Stosownie jednak do ust. 1b, w przypadku zakłóceń o których mowa w ust. 1a, przewoźnik drogowy i podmiot w zastępstwie którego przewozy są wykonywane, obowiązani są zawrzeć pisemne porozumienie określające warunki i termin wykonywania tych przewozów oraz zgłosić ten fakt właściwemu organowi, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.

Jak wynika z ustaleń poczynionych przez WITD na etapie poprzedzającym wydanie przez ten organ decyzji o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej,

w związku z modernizacją linii kolejowej na odcinku L.- D., między operatorem wojewódzkich przewozów kolejowych (C Sp. z o.o. Oddział L.) a Firmą Handlowo - Usługową M.F. została zawarta [...] czerwca 2017 r. na okres [...] czerwca – [...] grudnia 2017 r. umowa dotycząca wykonywania zastępczej komunikacji autobusowej za przewozy kolejowe na trasie L. – D. – L.

Okoliczność ta została zgłoszona przez M.F. [...] czerwca 2017 r. Marszałkowi Województwa ; ze zgłoszenia tego wynikało, że komunikacja zastępcza realizowana będzie wg rozkładu jazdy i cennika ustalonego przez C Sp. z o.o.

Kolejno na mocy umowy z [...] października 2017 r. doszło do powierzenia przez M.F. wykonywania na wskazanej trasie zastępczej komunikacji autobusowej na okres [...] października – [...] listopada 2017 r. A Sp. z o.o.

Prawidłowość powyższych ustaleń nie budzi wątpliwości (podzielił jej w całości GITD wydając zaskarżoną decyzję) i nie są one kwestionowane przez stronę skarżącą, tak samo jak fakt, że powierzenie jej wykonania przewozu nie zostało właściwemu organowi administracji publicznej zgłoszone.

Ta ostatnia kwestia okazuje się najistotniejsza w sprawie, gdyż wokół niej koncentrują się podniesione zarzuty sprowadzające się do oceny stanowiska orzekających w sprawie organów, że niezależnie od zgłoszenia z [...] czerwca 2017 r., na A Sp. z o.o. jako podmiocie wykonującym przewóz w publicznym transporcie zbiorowym w ramach komunikacji zastępczej również ciążył obowiązek dokonania takiego zgłoszenia.

W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne, w związku z czym nieuzasadnione było nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 8000 zł na podstawie art. 92a oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zgodnie z art. 92a ust. 1, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie.

Wg ust. 6 tego artykułu, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy; zgodnie z jego lp. 2.1., wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego:

1) zezwolenia,

2) zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego,

3) potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym

jest sankcjonowane karami pieniężnymi w wysokości 8000 złotych.

Przede wszystkim jako niekonsekwentne należy ocenić stanowisko WITD, który w uzasadnieniu swej decyzji opisany wyżej stan faktyczny kwalifikuje z jednej strony pod brak uzyskania przez skarżącą Spółkę zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych (wywodzony z braku możliwości zastosowania art. 18 ust. 1a u.t.d., "gdyż w przedmiotowym przypadku nie wystąpiła żadna klęska żywiołowa

a zakłócenie w postaci modernizacji linii kolejowej nie ma charakteru tymczasowego"), zaś z drugiej wskazuje na naruszenie art. 18 ust. 1a i ust. 1b wynikające z braku zgłoszenia właściwemu organowi faktu powierzenia jej wykonania przewozu przez M.F.

Mimo zatem tego, że każde z tych naruszeń zagrożone jest karą w tej samej wysokości, taką niejednoznaczną kwalifikację prawną (abstrahując od jej zasadności) należy ocenić jako dokonaną z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a.), mogącą wywoływać u ukaranego podmiotu uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia.

Uchybień tych pozbawiona była zaskarżona decyzja GITD, który jako organ

II instancji rozpatrywał odwołanie A Sp. z o.o. od decyzji WITD.

W tym względzie Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, iż

w związku z czasowym wyłączeniem z użytkowania linii kolejowej L. – D., na odcinku tym w oznaczonym czasowo zakresie wykonywany był na podstawie umowy między C Sp. z o.o. Oddział [...] a FHU M.F. regularny przewóz osób w ramach zastępczej komunikacji autobusowej, związany z "wystąpieniem zakłóceń w przewozach wykonywanych przez podmioty innych gałęzi niż transport drogowy" o jakim mowa w art. 18 ust. 1a u.t.d.

Wystąpienie takiej sytuacji zwalniało przewoźnika drogowego wykonującego przewóz zastępczy z przewidzianego w ust. 1 tego artykułu wymogu uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, aktualizując jednocześnie względem niego

i podmiotu w zastępstwie którego przewozy miały być wykonywane obowiązek przewidziany w ust. 1b, polegający - oprócz zawarcia pisemnego porozumienia określającego warunki i termin wykonywania tych przewozów - zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi.

Jak wynika z akt sprawy, M.F. obowiązkowi temu uczynił zadość, dokonując [...] czerwca 2017 r. stosownego zgłoszenia Marszałkowi Województwa (w zgłoszeniu tym w sposób wyraźny została wskazana jego podstawa prawna w postaci art. 18 ust. 1a u.t.d.).

Oznacza to, że w opisanym przypadku w odniesieniu do C Sp. z o.o. Oddział [...] i FHU M.F. spełnione zostały wszystkie wymagania formalne niezbędne do zgodnego z u.t.d. wykonywania za przewozy kolejowe zastępczej komunikacji autobusowej.

Odrębną kwestię stanowi sposób wykonywania komunikacji zastępczej, której szczegółowe warunki opisane zostały w zawartej między w/w stronami (określonymi jako "Zamawiający" i "Wykonawca") umowie z [...] czerwca 2017 r.

Powierzenie na okres [...] października – [...] listopada 2017 r. przez M.F. wykonania przewozu realizującego opisaną komunikację zastępczą A Sp. z o.o. w żaden sposób nie naruszało warunków tej umowy, w szczególności nie powodowało, że to ta Spółka stała się jej stroną i podmiotem bezpośrednio odpowiedzialnym za jej realizację względem spółki C.

Powierzenie wykonania przewozu do jakiego między M.F. a A Sp. z o.o. doszło [...] października 2017 r. miało zatem skutek wyłącznie

między nimi. Świadczy o tym zawarte w nim zobowiązanie skarżącej Spółki do przestrzegania wszystkich warunków umowy z [...] czerwca 2017 r. wraz

z oświadczeniem o posiadaniu taboru i kompletu dokumentacji transportowej potrzebnej do wykonania powierzonego zlecenia, co ściśle koresponduje

z powołanym jako podstawa prawna powierzenia art. 5 u.P.p., zgodnie z którym przewoźnik może powierzać wykonanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne.

Jakkolwiek więc wykonywany przez skarżącą Spółkę przewóz w ramach komunikacji zastępczej mógłby w wyniku pobieżnej, subiektywnej oceny zostać zakwalifikowany jako wymagający uzyskania zezwolenia o jakim mowa w art. 18 ust. 1 u.t.d. przewóz regularny (dotyczący m.in. publicznego przewozu osób i ich bagażu, wg podanego do publicznej wiadomości rozkładu jazdy określającego przystanki i godziny wykonywania przewozu), nie sposób w opisanej sytuacji pominąć jego wykonywania w określonych okolicznościach faktycznych i prawnych, tj. nie tylko w ramach wykonywania zastępczej komunikacji autobusowej (w warunkach ustawowo określonych w art. 18 ust. 1a u.t.d.), ale też w trybie powierzenia wykonania przewozu (art. 5 u.P.p.), a więc jako podwykonawca podmiotu zobowiązanego do realizacji komunikacji zastępczej.

W związku z tym brak było również jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia przez GITD, że to skarżąca Spółka była organizatorem kontrolowanego przewozu,

w sytuacji gdy tak ona jak i zlecający jej przewóz w ramach powierzenia jego wykonywania w okresie [...] października – [...] listopada 2017 r. M.F. wykonywali go na warunkach ściśle określonych przez C Sp. z o.o. (m.in. na podstawie określonego przez tę Spółkę rozkładu jazdy, autobusami odpowiednio oznaczonymi nazwą Spółki, wyłącznie na podstawie biletów kolejowych, z możliwością odjazdu autobusu rozpoczynającego kurs tylko na polecenie jadącego nim kierownika pociągu lub rewizora). Jak już bowiem zostało wskazane wyżej, w umowie powierzenia przewozu z [...] października 2017 r. A Sp. z o.o. zobowiązała się do przestrzegania wszystkich warunków umowy zawartej [...] czerwca 2017 r. przez M.F. ze Spółką C.

Ubocznie należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s.5) GITD

powołał się na trafne ustalenia organu I instancji, że w związku

z wykonywaniem przez skarżącą Spółkę przewozu osób w ramach autobusowej komunikacji zastępczej wykonujący przewóz kierowca "nie wydaje biletów ani nie pobiera opłaty za przejazd", podczas gdy w tym samym uzasadnieniu (s.7) wywodząc okoliczność uznania tej Spółki za organizatora przewozu, całkowicie odmiennie wskazał na dokonywaną w związku z nim sprzedaż biletów przez A Sp. z o.o.

Zdaniem Sądu, skoro przewidziany w art. 18 ust. 1b u.t.d. wymóg

dokonania zgłoszenia właściwemu organowi faktu zawarcia porozumienia określającego warunki i termin wykonywania w przypadkach o których mowa

w ust. 1a tymczasowego przewozu osób został w sposób wyraźny odniesiony wyłącznie do przewoźnika drogowego i podmiotu w zastępstwie którego przewozy mają być wykonywane, brak jest postaw do rozszerzania tego obowiązku

względem innych podmiotów, w szczególności podwykonawców realizujących

ten obowiązek w imieniu i na rzecz przewoźnika drogowego na podstawie

art. 5 u.P.p.

Odmienne uznanie wypaczałoby sens unormowanej w tym przepisie możliwości powierzenia przez przewoźnika wykonania przewozu innym przewoźnikom

i wynikającej z tego jego pełnej odpowiedzialności za ich czynności.

W praktyce wiązałoby się to z dokonaniem powtórnego zgłoszenia co do faktów

o których mowa w art. 18 ust. 1a u.t.d., często - tak jak w rozpoznawanej sprawie - już po ich zaistnieniu, a więc w istocie poza walorem informacyjnym co do podmiotu "aktualnie" wykonującego jako podwykonawca przewóz zastępczy, nie spełniałoby to przypisanej tej regulacji funkcji (w rzeczywistości nie można wykluczyć nawet wielokrotnej zmiany tego podmiotu, co za każdym razem musiałoby skutkować dokonywaniem kolejnego zgłoszenia).

W okolicznościach sprawy orzekające w sprawie organy zarzucając skarżącej Spółce brak realizacji obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi wykonywania przewozów w ramach komunikacji zastępczej, całkowicie pominęły także pozostałe aspekty tej regulacji wynikające z ust. 1b tego artykułu.

W sytuacji obowiązywania bowiem umowy między C Sp. z o.o. Oddział [...] a FHU M.F. z [...] czerwca 2017 r., trudno oczekiwać zawarcia na ten sam okres lub jego część kolejnego porozumienia przez C Sp. z o.o. Oddział [...] a A Sp. z o.o., gdyż uwzględniając treść tego przepisu w kontekście wymogu dokonania zgłoszenia, to

właśnie te podmioty musiałyby być jego stronami (Spółka C jako podmiot w zastępstwie którego przewozy miałyby być wykonywane i Spółka A jako przewoźnik drogowy).

Wobec wynikającego z art. 18 ust. 1b u.t.d. wymogu, aby jedną ze stron porozumienia był podmiot w zastępstwie którego mają być wykonywane przewozy, zupełnie niezrozumiałe jawi się wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko GITD, wskazujące, że aby świadczenie usług przewozu w ramach komunikacji zastępczej odbywało się zgodnie z przepisami u.t.d., zarówno M.F. jak i skarżąca Spółka powinni dokonać zgłoszenia porozumienia organom wydającym zezwolenia na wykonywanie przewozów na linii objętej komunikacją zastępczą. Rzecz jednak

w tym, że oprócz ogólnikowego powołania się na zgodność takiego rozwiązania

z przepisami u.t.d., nie został wskazany żaden konkretny przepis, z którego taki obowiązek można by względem tych podmiotów wywieść (obciążający stronę obowiązek - tym bardziej jeżeli jego uchybienie zagrożone jest karą pieniężną - powinien wynikać wprost z przepisów prawa). W ocenie Sądu, ani M.F. ani skarżąca Spółka nie spełniają kryterium wynikającego z art. 18 ust. 1b, który pozostaje w ścisłym związku z regulacją zawartą w ust. 1a; ich wykładnia wskazuje wprost, że podmiotem w zastępstwie którego wykonywane są przewozy w przypadku wystąpienia zakłóceń jest podmiot wykonujący przewozy w innych obszarach niż transport drogowy.

Podsumowując, dokonanie w okolicznościach sprawy przez organy administracji wadliwej wykładni art. 18 ust. 1a i 1b u.t.d. skutkowało nieuprawnionym wymierzeniem skarżącej Spółce na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy kary pieniężnej za wykonywanie bez zgłoszenia

w ramach komunikacji autobusowej zastępczej przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym.

Rozpatrując ponownie sprawę organy ocenią zebrany w niej materiał dowodowy z uwzględnieniem przedstawionej wykładni naruszonych przepisów

i rozważą zasadność umorzenia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a.

Z opisanych wyżej względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji WITD.

O kosztach postępowania (pkt II wyroku) - obejmujących uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi - orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205

§ 1 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.