Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1711/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ar 7, art 33 par 1 i par 2, 77 par 1, 78 par 1 i par 2, 80, 84 par 1, 85 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. C. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2012 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego [...] w G. w wyniku rewizji celnej kontenera znaleźli odpady w postaci silników samochodowych i innych części pojazdów w tym m. in. elementów karoserii pojazdów, które zakwalifikowali jako odpady o kodzie 16 01 21*. Wysyłającym odpady z Polski była G. C. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą G. C. [...] a odbiorcą w N. M. C. [...]. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego w G. przekazał Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska (zwany dalej również "Insepktorem") informację o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadów. Na tej podstawie Inspektor wszczął postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania przedmiotowymi odpadami.

W postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał G. C., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą G. C. [...], do oddania odpadów o kodzie 16 01 21* w postaci 41 sztuk silników samochodowych oraz innych części pojazdów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku tych odpadów. Organ wskazał, że przedmiotowe odpady pochodzą z demontażu pojazdów w postaci silników samochodowych oraz ciętych elementów karoserii pojazdów. Zostały one załadowane do kontenera jak złom, nasypowo w postaci wymieszanej, bez posegregowania, bez zabezpieczenia przed ewentualnymi uszkodzeniami w trakcie transportu i wyciekami płynów eksploatacyjnych. Części uległy zanieczyszczeniu substancjami niebezpiecznymi, w wyniku czego cała zawartość kontenera stała się mieszaniną odpadów niebezpiecznych, które organ uznał za odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 21*.

Po rozpatrzeniu zażalenia G. C. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. i podzielił stanowisko w nim przedstawione.

Organ podniósł również, że sposób załadunku części oraz brak wyszczególnienia na fakturze wszystkich części stanowiących zawartość kontenera wskazywał, że przedmiotowy towar nie posiadał dla G. C. walorów części nadających się do ponownego użytkowania, a jedynie walory złomu samochodowego. Ponieważ przedmiotem transakcji pomiędzy G. C. i M. C. [...] były części pojazdów osobowych i ciężarowych zmieszane ze sobą, nieposortowane oraz niezabezpieczone, to uzasadnionym było stwierdzenie przez organ I instancji, że G. C. pozbyła się tych przedmiotów jako nienadających się do ponownego użycia zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, a wobec tego zakwalifikowanie ich jako odpadu.

Inspektor uznał także, że wobec niewątpliwych okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego, przeprowadzanie dodatkowych oględzin oraz powołanie biegłego w celu wydania opinii o stanie przedmiotowych części samochodów było zbędne. Natomiast wykorzystana w sprawie opinia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska została wydana na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego w G. w oparciu o porozumienie zawarte w dniu 7 lutego 2007 r. pomiędzy Ministrem Finansów, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Komendantem Straży Granicznej w sprawie współdziałania w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów. W myśl tego porozumienia organy Inspekcji Ochrony Środowiska są zobowiązane do przeprowadzania oceny towarów mogących stanowić odpady, a zatem Wojewódzki Inspektor był uprawniony do wydania tego typu opinii.

Przeprowadzenie oględzin odbyło się w dniu [...] października 2012 r. w obecności osoby upoważnionej przez stronę postępowania do czynności związanych z prawami i obowiązkami wynikającymi z przepisów ustawy Prawo Celne oraz Wspólnotowego Kodeksu Celnego UE, dlatego zdaniem organu strona brała udział w przeprowadzeniu dowodu. Jednocześnie w okresie po wszczęciu postępowania od dnia [...] października 2012 r. organ nie przeprowadzał oględzin.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. złożyła G. C., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie:

- art. 78 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267) zwanej dalej "k.p.a.", poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin i dowodu z opinii biegłego,

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym pominięcie dowodu z dokumentów - faktur zakupu zakwestionowanych podzespołów oraz odmowę przeprowadzenia oględzin towaru,

- art. 33 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że M. L., pracownik T. Sp. z o. o., uczestniczący w oględzinach był osobą upoważnioną przez G. C. do udziału w oględzinach, mimo że skarżąca nie udzieliła takiego pełnomocnictwa,

- art. 3 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) poprzez uznanie, że zawartość skontrolowanego kontenera stanowią odpady, podczas gdy przedmiotowe podzespoły samochodowe zachowały swoją funkcjonalność i nie były wysyłane za granicę w celu wyzbycia się ich.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Inspektor podniósł, że skarżąca udzieliła stałego pełnomocnictwa bezpośredniego do podejmowania w imieniu i na rzecz skarżącej m.in. takich czynności związanych z dokonywaniem obrotu towarowego jak przygotowanie niezbędnych dokumentów i dokonywanie zgłoszenia celnego oraz wnoszenie i odbieranie odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. W pozostałym zakresie organ podtrzymał stanowisko przedstawione w postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności w celu oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia należy odnieść się do definicji odpadu sformułowanej w art. 3 ust pkt 6 ustawy o odpadach. Stanowi ona, że odpad to każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Zagadnienie odpadów było przedmiotem licznych orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej ETS). W połączonych sprawach C- 418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z dnia 15 czerwca 2000 r.). W kolejnym wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w spawie C-235/02 (ECR 2004/1 B/1-1005) Trybunał stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Odpadami według ETS są także materiały polegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C

304/94,C-330/94,C- 342/94,C-224/95 - publ. ERC 1997/6/1-03561). W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 (publ. ERC 1990/3/1-01509) ETS orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym ( por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11). Zauważyć więc należy, że jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania.

W przedmiotowej sprawie zawartość kontenera stanowiły części samochodowe załadowane jak złom, nasypowo w postaci wymieszanej, bez posegregowania, bez zabezpieczenia przed ewentualnymi uszkodzeniami w trakcie transportu i wyciekami płynów eksploatacyjnych. Już sam sposób zapakowania towaru, tj. bezładny załadunek wymieszanych części samochodowych może świadczyć o tym, że towar stanowią odpady nieprzedstawiające wartości użytkowej. Części te nie zostały oczyszczone, posortowane, ani w żaden sposób zabezpieczone przed uszkodzeniem w trakcie transportu, czy wyciekiem płynów eksploatacyjnych. Tym samym nie można podzielić stanowiska skarżącej, że przedmioty nie były wysyłane za granicę celem wyzbycia się ich oraz nie zostanie zmienione przeznaczenie tych przedmiotów. Części samochodowe transportowane i przechowywane w opisany wyżej sposób nie będą mogły być używane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Wobec tego spełniona została również przesłanka, że przeznaczeniem tych części było ich pozbycie się rozumiane jako zasadnicza zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu, odmienna od jego podstawowego przeznaczenia. Uznać zatem należy, że organ zasadnie zakwalifikował będące przedmiotem transportu części samochodowe jako odpady na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, tym samym niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia tego przepisu.

W konsekwencji wobec uznania przedmiotowych części samochodowych za odpad, a zatem stwierdzenia nielegalnego przemieszczenia odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit. f rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U.UE L z dnia 12 lipca 2006 r.) Inspektor prawidłowo wszczął postępowanie w tym przedmiocie w oparciu o art. 25 ust. pkt 1 ustawy z dnia z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz stosownie do art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach zobowiązał skarżącą jako podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia przemieszczenia odpadów, którego to skarżąca nie dokonała, do oddania odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku tych odpadów.

Zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.) w postępowaniu w sprawach celnych co do zasady przedstawicielem strony może być każda osoba, o której mowa w art. 4 pkt 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Przedstawicielem może być, w szczególności, agencja celna, spedytor, przewoźnik. Wspólnotowy Kodeks Celny, wprowadzony rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny, w art. 4 pkt 1 stanowi, że użyte w tym Kodeksie określenie "osoba" oznacza: osobę fizyczną, osobę prawną oraz o ile obowiązujące przepisy przewidują taką możliwość, stowarzyszenie osób uznane za zdolne do podejmowania czynności prawnych a nieposiadające przy tym osobowości prawnej. W przedmiotowej sprawie w dniu [...] marca 2012 r. G. C. udzieliła T. sp. z o. o. stałego pełnomocnictwa do reprezentowania jej w formie przedstawicielstwa bezpośredniego w postępowaniu celnym. W pełnomocnictwie wskazano, że prawo do wykonywania działań nim objętych przynależy do wszystkich agentów celnych Agencji Celnej T. sp. z o. o.

Pełnomocnictwo do działania w sprawie było udzielone w sposób zgodny z art. 75 Prawa celnego. T. sp. z o. o. jako osoba prawna spełnia przesłankę z art. 4 pkt 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Jednocześnie rozszerzono zakres pełnomocnictwa na wszystkich agentów celnych tej Spółki. Tym samym agent celny będący pracownikiem T. sp. z o. o. był osobą upoważnioną do udziału w oględzinach przedmiotowych części samochodowych z kontenera. W konsekwencji nie jest zasadny zarzut jakoby dokonane oględziny przeprowadzono bez udziału strony. G. C. była reprezentowana przez agenta celnego zgodnie z przepisami szczególnymi, wyłączającymi stosowanie ogólnej regulacji art. 33 § 1 i § 2 k.p.a.

Brak jest także podstaw do twierdzenia, by organ zobowiązany był zwrócić się do biegłego o wydanie opinii na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem administracji, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Organ ten posiadał zatem niezbędny do dokonania oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie zakres wiedzy specjalistycznej. Z tego samego względu Sąd podziela stanowisko Inspektora, że zgodnie z art. 85 § 1 k.p.a. nie było potrzeby przeprowadzania kolejnych oględzin części samochodowych ze skontrolowanego kontenera, ponieważ jak wywiedziono wyżej oględziny z udziałem przedstawiciela strony zostały przeprowadzone w dniu [...] października 2012 r. Dowody zebrane przez organ w sprawie były wystarczające do kwalifikacji tych części samochodowych jako odpadów, co wykazano wyżej. Inspektor ocenił całość materiału dowodowego w sposób prawidłowy. Wbrew twierdzeniu skarżącej Inspektor w szczególności odniósł się do faktury wystawionej w związku z transportem części. Brak wyszczególnienia na fakturze wszystkich części stanowiących zawartość kontenera tylko potwierdzał, że przedmioty te w zamierzeniu skarżącej nie miały utrzymać dotychczasowego przeznaczenia i potraktowane zostały jak złom.

Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że w momencie kontroli kontenera z częściami przeprowadzono oględziny. Wobec tego organ słusznie dowodzi, że zgodnie z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. wobec wystarczającego wyjaśnienia okoliczności transportu części, nie było potrzeby przeprowadzania kolejnych oględzin. Powyższe argumenty wskazują, że organ przeprowadził postępowanie prawidłowo, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów formułujących zasady postępowania dowodowego. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2, art. 80 oraz art. 84 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.