Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 880/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 63 par.2, art. 64 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 148, art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 roku sprawy ze skargi J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P. B. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia J. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 148 § 1 i § 2, art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną ostateczną decyzją z dnia 29 sierpnia 2006 r. Nr [...].

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 29 sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wyposażonego w wewnętrzną instalację wod-kan, c.o., elektryczną, gazową wraz z przyłączami oraz zbiornikiem na gaz płynny, bezodpływowym zbiornikiem na ścieki na okres czasowy do realizacji kanalizacji miejskiej i wjazdem zlokalizowanym w Ł. ul. A 74.

W dniu 27 lutego 2013 r. do organu I instancji wpłynął wniosek J. B. o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z okolicznościami faktycznymi, które zaistniały w dacie zezwolenia na użytkowanie opisanego obiektu i pozyskaniem informacji, że inwestycja nie została zrealizowana zgodnie z prawem. Uzasadniając wnioskodawca wskazał, iż z pisma z dnia 29 czerwca 2012 r. dowiedział się, że "tutejszy Organ nie stwierdził niezgodności budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, czemu dał wyraz w decyzji rozstrzygającej sprawę". Nadto wskazał, iż decyzji na użytkowanie nie otrzymał, zatem został pozbawiony przymiotu strony i prawa dostępu do akt z odbioru inwestycji.

W odpowiedzi na wezwanie organu o sprecyzowanie podstawy wniosku, J. B. wyjaśnił, iż "wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. złożył w terminie tj. 1 miesiąca po dowiedzeniu się o nieprawidłowościach" oraz "PINB wielokrotnie wyjaśniał od 2009 r. a również w ostatnim piśmie z dnia 29 czerwca 2012 r., iż inwestycja p. S. w Ł. ul. A 74 jest odebrana do użytkowania". Dodał, iż obiór inwestycji uniemożliwia realizację wjazdu na nieruchomość wnioskodawcy wraz z przepustem pod nim oraz rowu przydrożnego zgodnie z przepisami budowlanymi.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 149 § 3, art. 150 § 1 k.p.a. odmówił J. B. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 29 sierpnia 2006 r.

W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił charakterystykę postępowania z wniosku opartego na art. 145 § 1 k.p.a. i jego specyfikę. Koncentrując się na wniosku J. B. stwierdził, iż wnioskodawca działa w charakterze osoby trzeciej występującej ze skargą powszechną, w myśl art. 235 k.p.a. Z analizy treści złożonych pism wynika bowiem, że żądanie wznowienia postępowania pochodzi od podmiotu, któremu w jego subiektywnym przekonaniu przysługuje przymiot strony. Okoliczności faktyczne podnoszone przez wnioskodawcę odpowiadają podstawie wznowienia opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., niemniej jednak wnioskodawca expressis verbis nie przywołuje tej podstawy. Wskazuje na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aczkolwiek nie wskazuje jakie nowe okoliczności faktyczne lub dowody o istotnym znaczeniu dla sprawy, istniejące w dacie wydania decyzji i nie znane organowi orzekającemu wyszły na jaw po jej wydaniu. Natomiast podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności takie jak uniemożliwienie realizacji wjazdu z przepustem i rowu przydrożnego nie odpowiadają przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, iż stosownie do art. 147 k.p.a., z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić strona, to jest osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jak wynika zaś z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. I co ważne przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Reasumując organ stwierdził, że z całokształtu materiałów sprawy, w szczególności decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę, wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i z protokołu kontroli obowiązkowej jednoznacznie wynika, że wnioskodawca nie był inwestorem przedmiotowych robót budowlanych. Zdaniem organu, brak przymiotu strony ma w tym przypadku charakter oczywisty i nie wymaga dodatkowego badania, ani czynienia dodatkowych ustaleń. Na marginesie organ wskazał, iż wbrew twierdzeniu wnioskodawcy nie zachował on terminu jednego miesiąca do wystąpienie o wznowienie, gdyż chociażby w piśmie z dnia 9 lutego 2011 r. organ poinformował wnioskodawcę, że obiekty budowlane przy ul. A 74 zostały odebrane przez organ a inwestor uzyskał pozwolenie na ich użytkowanie.

W terminie prawem przewidzianym J. B. złożył zażalenie zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie decyzji z dnia 20 czerwca 2002 r. o pozwoleniu na budowę wjazdu bramowego na działkę przy ul. A 74. Wyjaśnił, iż decyzją z dnia 12 lipca 2002 r. zatwierdzony został projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę dla Z. S., która jednak nie wykonała robót jak przewiduje to zezwolenie, niemniej pomimo zgłaszanych zastrzeżeń organy nic nie zrobiły, wręcz przeciwnie wydały decyzję zezwalającą na użytkowanie obiektu.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ przypomniał ustalony w sprawie stan faktyczny dodając, iż z przepisów k.p.a. wynika, że wznowienie postępowania na wniosek strony jest obligatoryjne jedynie w przypadku spełnienia łącznie przesłanek:

- wnoszącemu podanie przysługuje przymiot strony;

- jako podstawę wznowienia strona wskazała na którąkolwiek z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.

- wniosek złożony został w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a z przyczyny opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 k.p.a.).

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podzielił argumenty wywiedzione przez organ stopnia powiatowego i podtrzymał stanowisko, że J. B. nie przysługuje przymiot strony postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia 29 sierpnia 2006 r. Stosownie bowiem do art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na użytkowanie poza inwestorem nie biorą udziału żadne inne strony i co ważne uregulowanie to wyklucza zastosowanie art. 28 k.p.a., zatem skoro wnioskodawca nie był inwestorem nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania w tej sprawie. Organ odwoławczy podzielił także ustalenie poczynione w pierwszej instancji, iż wnioskodawca nie zachował terminu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. B. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, które miały istotny wpływ na wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz bezprawne wskazywanie na fakt niezachowania terminu do wystąpienia o wznowienie i odmówienie przymiotu strony.

Uzasadniając skarżący zwrócił uwagę, iż obecnie ma problem z zalewaniem i zatapianiem działki przez wody opadowe i gruntowe, co przewidział Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w Ł. w piśmie z dnia 4 kwietnia 2002 r. Dzieje się tak na skutek nie wykonania przez Z. S. wjazdu bramowego z przepustem zgodnie z przedłożonym i zatwierdzonym projektem budowlanym z lipca 2002 r. oraz decyzji z dnia 20 czerwca 2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie został także odtworzony rów przydrożny na co bezwzględnie wskazywał organ ochrony środowiska. Wobec braku realizacji inwestycji w podnoszonym zakresie skarżący zapytuje na podstawie jakiego prawa inwestor otrzymał pozwolenia na użytkowanie budynku. Skarżący dodał, iż decyzji z dnia 29 sierpnia 2006 r. zarzuca, iż organ nie widział o istotnym dla sprawy fakcie, który został ujawniony w trakcie przesłuchania inspektor B. M.-W. przez prokuraturę w dniu 26 czerwca 2007 r., w którym zeznała, że "przepust zostanie odebrany ostatecznie zgodnie z zawiadomieniem o zakończeniu robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę" tj. decyzji z dnia 12 lipca 2002 r. Zdaniem skarżącego oznacza to, iż 10 miesięcy po wdaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pracownik organu stwierdził, że wjazd i przepust oraz rów nie zostały odebrane o czym organ nie mógł wiedzieć w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący zwrócił uwagę na różnice w nazewnictwie i znaczeniu pomiędzy pojęciami wjazd i zjazd. Pierwszy – wjazd bramowy zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę winien być odebrany przez organ nadzoru budowlanego, co nie zostało dokonane, drugi – zjazd czyli wykonanie przez inwestora nawierzchni został odebrany przez Zarząd Dróg i Transportu.

Wskazując na zachowanie terminu do wystąpienia o wznowienie skarżący wyjaśnił, iż o pozwoleniu na użytkowanie dowiedział się z pisma organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego otrzymanego w dniu 17 lipca 2012 r., zatem wniosek złożony w dniu 23 lipca 2012 r. jest złożony z zachowaniem terminu. Z kolei w kwestii przymiotu strony postępowania skarżący wskazał, iż z definicji wynika, że strona to osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swojego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadniającego jej udział. W świetle powyższego w ocenie skarżącego trudno odmówić mu przymiotu strony, gdyż posiada interes prawny oraz był stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę spornej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z dnia 6 lutego 2014 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał twierdzenia i wnioski skargi oraz wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów I i II instancji. Dodatkowo zarzucił naruszenie: art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyrażające się w utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody istniejące w dacie wydawania decyzji i uzasadniające wznowienie postępowania; nadto art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia w sytuacji, gdy skarżący będący stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. pozbawiony został możliwości udziału w postępowaniu w tym w szczególności możliwości zaskarżenia decyzji z dnia 28 sierpnia 2006 r.; art. 148 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący po terminie złożył wniosek o wznowienie, w sytuacji gdy wykazał, iż wniosek złożony został w terminie jednego miesiąca, od dnia w którym dowiedział się o decyzji z dnia 28 sierpnia 2006 r.; nadto naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez wydanie aktów godzących w zaufanie skarżącego do organów państwa, polegające na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na rzekome nie wykazanie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie, mimo braku wcześniejszego wezwania skarżącego do wskazania zachowania terminu oraz naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez pozostawienie wniosku z dnia 23 lipca 2012 r. bez rozpoznania z uwagi na niewykazanie, iż skarżący zachował termin do wystąpienia o wznowienie.

Na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wszystkie wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie procesowym z dnia 6 lutego 2014 r. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej w całości, ani w części pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W ocenie sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], jak również poprzedzającemu go postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...].

Przypomnieć wypada, iż zaskarżone akty administracyjne wydane zostały w następstwie wniosku J. B. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 28 sierpnia 2006 r., którą udzielono Z. S. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wyposażonego w wewnętrzną instalację wod-kan, c.o., elektryczną, gazową wraz z przyłączami oraz zbiornikiem na gaz płynny, bezodpływowym zbiornikiem na ścieki na okres czasowy do realizacji kanalizacji miejskiej i wjazdem zlokalizowanym w Ł. ul. A 74.

Intencją strony było zatem wszczęcie trybu nadzwyczajnego, który dotyczy kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Kontrola taka przeprowadzana jest wyłącznie w zakresie enumeratywnie określonych przez ustawodawcę przesłanek, wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a i 145b k.p.a. a ponadto jest trybem obwarowanym szeregiem wymogów formalnoprawnych. I co istotne, wniosek o wznowienie postępowania nie może zostać złożony w dowolnie wybranym przez wnioskodawcę terminie. W przepisie art. 148 k.p.a. ustawodawca wyraźnie wskazał, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Żeby jednak do takich ocen mogło dojść, organ, do którego podanie wpłynęło, musi wcześniej podjąć szereg czynności właściwych dla każdego postępowania administracyjnego (poczynając od badania wymagań formalnych pisma, dalej, ustalających czy wniosek dotyczy w ogóle sprawy administracyjnej, jaki jest jego przedmiot, następnie zbadać właściwość rzeczową i miejscową, ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, itd.). Wynik tych wstępnych badań daje dopiero możliwość formułowania dalszych wniosków procesowych. Zaznaczyć trzeba, iż organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Jednocześnie, ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Obowiązek badania, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, spoczywa na organach obu instancji. Poprzez badanie należy rozumieć swobodną ocenę przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność dochowania przez nią terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 12 lutego 2013 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1901/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 489/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 714/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności zgodzić należy się ze skarżącym w tej części, iż nie można wykluczyć a priori, że był on uprawniony do wystąpienia o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 29 sierpnia 2006 r. Sąd zgadza się z organem nadzoru budowlanego, iż owszem jak wynika jednoznacznie z art. 59 ust. 7 ustawy, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Niemniej jednak przepis ten dotyczy postępowania zwykłego, zmierzającego do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W kontrolowanej zaś sprawie skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w tym przedmiocie. Postępowanie z wniosku o wznowienie postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, nowym postępowaniem, do którego mają zastosowanie przepisy art. 145 i następne k.p.a. Przymiot strony w takim postępowaniu przysługuje zatem podmiotom wymienionym w art. 28 k.p.a. tj. każdemu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W odniesieniu do postępowania o pozwolenie na użytkowanie w orzecznictwie sądowo administracyjnym reprezentowany jest pogląd, że przepis art. 59 ust. 7 ustawy dotyczy tylko postępowania zwykłego. Ograniczenia tego nie można przenosić na postępowanie o stwierdzenie nieważności. Wprawdzie stanowisko to zostało wyrażone w stosunku do postępowania nieważnościowego jednakże – w ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - ma ono w pełni zastosowanie do postępowania wznowieniowego jako innego rodzaju postępowania nadzwyczajnego (orzeczenia WSA w Warszawie: z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 746/07; z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1765/09; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 703/10; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 574/09 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niemniej jednak podkreślić trzeba, iż podzielenie co do zasady przez sąd stanowiska strony skarżącej co do przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym nie mogło skutkować uwzględnieniem zarzutów skargi w pozostałym zakresie i doprowadzić do zakwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Okolicznością nie budzącą wątpliwości sądu jest bowiem ustalenie organu, znajdujące odzwierciedlenie w materiale dowodowym, iż skarżący nie zachował terminu określonego wyraźnie w art. 148 k.p.a. do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Merytoryczne rozważania w tym zakresie czynią koniecznym wyjaśnienie, iż wniosek o wszczęcie postępowania w trybie wznowienia, stosownie do art. 145 k.p.a., musi w pierwszej kolejności odpowiadać ogólnym zasadom wynikającym chociażby z art. 63 § 2 k.p.a. Co oznacza, że w sytuacji gdy żądanie strony jest sformułowane nieczytelnie, nie wynika z niego czego właściwie dotyczy, to wówczas organ obowiązany jest wezwać wnoszącego do usunięcia tych niejasności. Takie działanie organu jest w pełni zasadne, gdyż w przeciwnym razie mogłoby dojść do rozpatrzenia żądania niezgodnego z rzeczywistą intencją i wolą strony. Wniosek wszczynający danego rodzaju postępowanie musi zawierać wszystkie elementy umożliwiające wyznaczenie przyszłego kierunku działania organu, ustalenie podstawy prawnej takiego działania. Musi być sformułowany w sposób umożliwiający ocenę jego dopuszczalności, zachowanie terminu do jego złożenia i intencję wnoszącego. Brak któregokolwiek z elementów obliguje organ do zastosowania przepisu art. 64 § 2 k.p.a., a w przypadku nieusunięcia wskazanych braków, do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, gdyż nieusunięcie ich nie pozwala na nadanie temu pismu biegu.

Powracając do istoty sprawy, sąd stwierdził, iż po pierwsze, wbrew wywodom pełnomocnika strony zawartym w piśmie procesowym z dnia 6 lutego 2014 r., strona skarżąca od pierwszego wniosku, który wpłynął do organu w dniu 23 lipca 2012 r. poprzez kolejne wnioski i pisma wyjaśniające stała na stanowisku, iż wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. We wniosku, który zainicjował kontrolowane postępowanie wyraźnie skarżący oświadczył, iż wnosi o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z okolicznościami faktycznymi, które zaistniały w dacie zezwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Wobec jednoznacznego stanowiska skarżącego, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje tym samym argumentacja pełnomocnika strony oparta na wywodzie, iż skarżący wnosił w istocie o wznowienie postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Po wtóre wyjaśnić trzeba, iż kontrolowane przez sąd postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem strony skarżącej z dnia 26 lutego 2013 r. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony i pełnomocnika, iż jest to postępowanie wszczęte na pierwotnie złożony wniosek z dnia 22 lipca 2012 r., który wpłynął do organu w dniu 23 lipca 2012 r. Sąd nie podważa faktu, iż taki wniosek został przez stronę złożony. Jednakże jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowy wniosek został pozostawiony bez rozpoznania w dniu 12 października 2012 r. Pozostawienie pisma bez rozpoznania oznacza natomiast, iż nie wywołuje ono żadnych skutków prawnych, w szczególności oczekiwanego przez stronę wszczęcia postępowania, a skoro tak, w pełni uprawnione było przyjęcie przez organ, iż wniosek z dnia 26 lutego 2013 r. jest nowym wnioskiem o wznowienie postępowania, inicjującym wszczęcie czynności wyjaśniających jego prawidłowość. Ocena tak była tym bardziej uprawniona, że w piśmie z dnia 26 lutego 2013 r. skarżący sprecyzował, o wznowienie którego postępowania wnosi, na jakiej podstawie, jak i wskazał okoliczności umożliwiające zbadanie zachowania terminu do wystąpienia o wznowienie. Ustalenia takie nie były natomiast możliwe po lekturze wniosku z dnia 22 lipca 2012 r., jak i jego doprecyzowaniu w piśmie z dnia 18 września 2012 r., gdzie strona nieprecyzyjnie wskazywała na kilka różnych postępowań, których przedmioty były różnie opisane. W następstwie, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. organ orzekł o pozostawieniu pisma z dnia 22 lipca 2012 r. bez rozpoznania. Reasumując, prawidłowe było przyjęcie przez organ administracji, iż kolejny wniosek skarżącego z dnia 26 lutego 2013 r. jest pierwszym, który mógł skutecznie zainicjować czynności wyjaśniające w kierunku ustalenia, wznowienia którego postępowania administracyjnego i w jakim zakresie domaga się strona, na jakiej podstawie i czy zachowany został termin opisany w art. 148 k.p.a. Lektura wszystkich wniosków i pism procesowych skarżącego bezsprzecznie wskazuje, iż właśnie wniosek z dnia 26 lutego 2013 r. jest wnioskiem, w stosunku do którego organ nie miał podstaw aby orzec, iż jest niekompletny pod względem formalno-prawnym. Nie było zatem konieczne wezwanie organu do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a., co czynił w odniesieniu do wcześniejszych pism. Uwagi powyższe były niezbędne, aby ostatecznie wyjaśnić przesłanki jakimi kierował się organ kilkukrotnie wzywając stronę do uzupełniania składanych wniosków. W piśmie z dnia 26 lutego 2013 r. strona jednoznacznie wskazała, iż wnosi o "wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z okolicznościami faktycznymi, które zaistniały w dacie zezwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączem elektrycznym i wodociągowym, bezodpływowym zbiornikiem na ścieki i wjazdem przy ul. A 74 w związku z niemożnością realizacji mojej inwestycji tj. mojego wjazdu bramowego i pozyskaniem informacji, że inwestycja sąsiadki nie została zrealizowana zgodnie z prawem" precyzując dalej, iż przedmiotem wniosku nie jest budynek jednorodzinny, lecz zjazd bramowy na posesji przy ul. A 74 w Ł. Wobec powyższego, sąd podziela stanowisko organu, iż wniosek z dnia 26 lutego 2013 r. jako wniosek kompletny od strony formalno-prawnej mógł potencjalnie wszcząć postępowanie wznowieniowe, gdyby został złożony w terminie. I w tym bowiem zakresie sąd podziela stanowisko organu, iż strona skarżąca uchybiła terminowi jednoznacznie wskazanemu w art. 148 k.p.a.

We wniosku z dnia 26 lutego 2013 r. skarżący w pierwszych słowach oświadcza, iż jest w posiadaniu koperty z odbioru w dniu 17 lipca 2012 r. pisma organu nadzoru budowlanego z dnia 29 czerwca 2012 r., w ustawowym terminie złożył zatem wniosek o wznowienie postępowania w dniu 23 lipca 2012 r. Strona wyjaśniła, iż z pisma z dnia 29 czerwca 2012 r. dowiedziała się, że tutejszy organ nie stwierdził niezgodności budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, czemu dał wyraz w decyzji rozstrzygającej sprawę. Załączył kserokopię koperty i skonkretyzował zakres wniosku wskazując, iż jego przedmiotem nie jest pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego, lecz zjazdu bramowego na posesji przy ul. A 74 w Ł. To sprecyzowanie strony jest o tyle istotne, iż wcześniej strona wnosiła ogólnie o wznowienie postępowania nie zakreślając, czy w stosunku do całego zamierzenia inwestycyjnego, czy jego części, i wreszcie czy wnosi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, pozwoleniu na budowę czy pozwoleniu na użytkowanie. Takim nieprecyzyjnym był chociażby wniosek z dnia 22 lipca 2012 r. Powyższe dodatkowo przemawia za prawidłową oceną organu, iż wniosek z dnia 26 lutego 2013 r. jest kompletny. Nie powielając jednakże rozważań w tym zakresie, stwierdzić trzeba, iż skoro jak oświadczył skarżący, o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia dowiedział się z pisma organu z dnia 29 czerwca 2012 r. to występując o wznowienie wnioskiem z dnia 26 lutego 2013 r. niewątpliwie nie zachował terminu jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, jak wymaga art. 148 § 1 k.p.a. Dodatkowo, w ślad za organem zauważyć trzeba, iż skarżący już w piśmie z dnia 20 kwietnia 2013 r. oświadczył, iż z pisma z dnia 29 czerwca 2012 r. dowiedział się, że inwestycja przy ul. A 74 jest odebrana do użytkowania i organ nadzoru budowlanego nie stwierdził żadnych uchybień. Podobnie z pisma organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego z dnia 24 maja 2010 r. adresowanego do Urzędu Miasta Ł. wynika, iż "Pismem z dnia 7.04.2010 r. Pan J. B. złożył w [...] WINB w Ł. skargę w której domagał się podjęcia czynności nadzorczych względem PINB w Ł. a także wniósł o zbadanie, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. A 74, albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu". Sam skarżący w piśmie z dnia 19 kwietnia 2013 r., złożonym do organu I instancji stwierdził, iż "PINB wielokrotnie wyjaśniał od 2009r. a również ostatnim pismem z dn. 29 czerwca 2012 r. iż inwestycja p. S. w Ł. ul. A 74 jest odebrana do użytkowania". Uzasadnione jest tym samym stwierdzenie, iż już wówczas strona skarżąca dysponowała wiedzą w zakresie wydanego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, która to decyzja dotyczyła także spornego wjazdu.

Dodatkowo już wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć, że intencją strony było odwołanie się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to niewątpliwie przywołane okoliczności, znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych wskazują, że strona uchybiła również terminowi wynikającemu z art. 148 § 2 k.p.a.

Na marginesie wyjaśnić także trzeba, iż z uwagi na zakres kontrolowanego postępowania administracyjnego, sąd nie bada zarzutów merytorycznych skierowanych do samej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 28 sierpnia 2006 r. Nie jest także uprawnione analizowanie zasadności argumentacji o zalewaniu i zatapianiu działki skarżącego oraz zgodności z prawem zrealizowanej inwestycji. Argumentacja taka mogłaby odnieść oczekiwany przez stronę skutek ewentualnie po wznowieniu postępowania, ale również wyłącznie w zakresie zarzutów dotyczących stricte decyzji z dnia 28 sierpnia 2006 r.

Reasumując, w ocenie sądu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów w pełni zasługują na uwzględnienie. Podnoszone w skardze zastrzeżenia strony nie stanowią naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

W tej sytuacji sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Po myśli art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 461), rozstrzygnięto zaś o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu żądanego wynagrodzenia, powiększonego o należny podatek od towarów i usług, wobec złożonego przezeń oświadczenia, iż koszty pomocy prawnej, udzielonej w urzędu nie zostały opłacone nawet w części.

d.r.