Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 617/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 165
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stefan Babiarz, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B.[...] sp. j w likwidacji z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1056/14 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi B.[...] sp. j w likwidacji z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 31 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r., VIII SA/Wa 1056/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił spółce B. sp. j. w likwidacji z siedzibą

w G. (dalej: spółka) przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał, że spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy już po raz kolejny. Z wniosku wynikało, że od dnia 25 maja 2010 r. nie dysponuje żadnym majątkiem.

Sąd odmawiając przyznania prawa pomocy wskazał, że jest to kolejny wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy i spółka nie wykazała zmiany okoliczności, które miałyby wpływ na przyznanie prawa pomocy. Likwidator spółki powtórzył jedynie po raz kolejny, że spółka nie posiada żadnego majątku i wspólnicy także nie posiadają możliwości partycypowania w kosztach sądowych. Prowadzona jest egzekucja z emerytury jednego ze wspólników (B. B.).

Sąd wskazał, że spółka jawna jest spółka osobową zatem odpowiedzialność jej wspólników ma charakter odpowiedzialności osobistej, nieograniczonej, solidarnej i subsydiarnej. Sąd zaznaczył, że spółka nie wykazała, iż wystąpiły okoliczności faktyczne lub (i) prawne uzasadniające zmianę stanowiska sądu, który już czterokrotnie odmawiał jej przyznania prawa pomocy. Zwrócił uwagę, że deklarowany brak majątku i trudności finansowe wspólników nie stanowiły przeszkody do uiszczenia zarówno wpisu od skargi (100 zł), jak i pozostałych kosztów sądowych w niniejszej sprawie (opłata kancelaryjna i kopia przelewu bankowego w wysokości 100 zł na poczet kosztów sądowych w niniejszej sprawie) pomimo tego, że spółka wskazywała na brak możliwości poniesienia jakiegokolwiek wydatku. Sąd zwrócił uwagę także, że wspólniczki spółki spłacają zobowiązania prywatnoprawne nie tylko swoje, ale także męża jednej z nich (zob. k. 216 akt sprawy). Takie działanie - w ocenie sądu - uzasadnia wniosek, że spółka nie wskazała swoich realnych możliwości płatniczych, jak również, że jej sytuacja finansowa nie jest na tyle zła, jak podnosi likwidator, bądź też wspólnicy posiadają środki finansowe, których nie ujawnili na etapie wniosku o przyznanie prawa pomocy, pochodzące przykładowo z prowadzonej uprzednio działalności gospodarczej znacznych rozmiarów. Okoliczność ta, podobnie jak i argumentacja likwidatora dotycząca pomocy finansowej udzielanej przez B. B.córce N. (wspólnicy spółki), która urodziła dziecko, świadczy o tym, że jeden ze wspólników posiada możliwość partycypowania w kosztach sądowych w niniejszej sprawie. Fakt, że spółka pozostaje w likwidacji według sądu również nie ma wpływu na wynik sprawy. Podobnie jak i urodzenie dziecka przez jednego ze wspólników, który może korzystać w związku z tym ze stosownej pomocy finansowej ze środków publicznych. Sąd powtórzył, że spółka prowadziła znacznych rozmiarów działalność gospodarczą, między innymi w zakresie obrotu paliwami. Sąd podkreślił, że jego rolą było zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA

z 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 672/14 oraz II FZ 673/14) bowiem wniosek spółki

o przyznanie prawa pomocy był rozpatrywany już wielokrotnie i za każdym razem odmownie. Zdaniem sądu skarżąca spółka nie wykazała, że wystąpiły okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska, a w konsekwencji przyznanie skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie likwidator spółki wskazał, że nadużyciem jest przywołanie wspólników do ujawnienia swoich środków finansowych i nieprawdą jest, że jedna ze wspólniczek spłaca za męża kredyt. Kredyt bowiem spłaca mąż. Druga ze wspólniczek od kilku lat nie pracuje i jest na utrzymaniu męża- rencisty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

Zasadnie wskazał sąd pierwszej instancji, że wobec złożonych wcześniej wniosków o przyznanie prawa pomocy – sąd musi wziąć pod uwagę treść art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, to prawomocne postanowienie sądu I instancji w zakresie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Jednak bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić wcześniej wydanego postanowienia. Przez zmianę okoliczności należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Zmiany te muszą być na tyle istotne by uzasadniały wydanie nowego odmiennego rozstrzygnięcia. Nowe okoliczności muszą być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. Ciężar dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nadal ciąży na wnioskodawcy.

W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z sądem I instancji, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nastąpiła na tyle istotna zmiana okoliczności, która uzasadniałaby zmianę wcześniej wydanego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Likwidator spółki powołał się w każdym wniosku w istocie na te same okoliczności, jak w poprzednio składanych wnioskach, a sąd pierwszej instancji zauważył to i jasno uzasadnił oparte na tym rozstrzygnięcie.

Podkreślić ponadto należy, że z konstrukcji przepisu art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, iż to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja ekonomiczna uzasadniania przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r.,I OZ 1227/13).

Oceniając ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy, sąd pierwszej instancji trafnie zaznaczył, że spółka nie wskazała żadnych nowych okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy poprzez zmianę rozstrzygnięcia. Brak powołania się na nowe okoliczności, które nie byłyby znane sądowi na wcześniejszym etapie postępowania skutkuje brakiem możliwości zmiany dotychczasowego stanowiska sądu w kwestii przyznania prawa pomocy i sąd pierwszej instancji prawidłowo to podniósł.

Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wynika z akt sprawy sytuacja materialna spółki była w niniejszej sprawie oceniana już wielokrotnie. Obowiązkiem skarżącego domagającego się zmiany postanowienia w tym przedmiocie było natomiast wykazanie, że nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej

w porównaniu do tej ocenianej poprzednio, czego jednak nie wykazał. Strona nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego stanowiska.

Zasadnie również sąd pierwszej instancji wyjaśnił kwestie odpowiedzialności wspólników, których to odpowiedzialność ma charakter osobisty, subsydiarny

i solidarny. To, ze spółka nie istnieje nie likwiduje odpowiedzialności wspólników spółki osobowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.