Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 207/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.134,art.135,art.145 par.1 pkt 1 lit. c,art.152,art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.8,art.10 par.1,art.81,art.142
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.59 ust.2,art.96 ust.1 i 3,art.97 ust.1,art.98 ust.1,2,3 i 8,art.99,art.100
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" nr "[...]"’ w sprawie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia "[...]" J.S. zwrócił się do Wójta Gminy G. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z poddaszem użytkowym i garażem w jednej bryle na działce nr "[...]" położonej w obrębie W., gmina G.

Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy G. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia przedmiotowego wniosku Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska wraz z kartą informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną przez Starostę Powiatowego w O. kopią mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na które będzie oddziaływać przedsięwzięcie i informacją o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, iż planowane zamierzenie należy do przedsięwzięcia innego niż mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000. Analizowany obszar przynależy bowiem do obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Dolina P., jak również do specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000.

Postanowieniem z dnia "[...]" Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. wyraziła opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, określając jednocześnie zakres wymaganego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Po sporządzeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i przedłożeniu go organowi postanowieniem z dnia "[...]" Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. odmówiła uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowa inwestycja jest zlokalizowana na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Dolina P. Ponadto działka nr "[...]", na której planowana jest zabudowa, znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 Rzeka P. Przedłożony raport oddziaływania planowanej inwestycji na gatunki ptaków i ich siedliska, dla których powołano OSOP Natura 2000 "Dolina P." stwierdził obecność 6 gatunków ptaków umieszczonych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej i 2 gatunki z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej, z czego rewir trzech chronionych gatunków stwierdzono w odległości ok. 400m, jednego gatunku w odległości ok. 600m, a dla pozostałych gatunków omawiany teren stanowi fragment rewiru łowieckiego lub żerowisko. Na badanym terenie, obejmującym działkę, na której planowana jest inwestycja oraz przyległe tereny, stwierdzono obecność 3 gatunków roślin objętych ochroną częściową. Na wydzielonej działce, a także na stosunkowo niedalekich terenach stwierdzono również obecność innych gatunków, a także zaobserwowano polujące ptaki, należące do gatunków chronionych. Wskazano również, iż przy ocenie oddziaływania na obszar Natura 2000 uwzględniono także dane znajdujące się w zasobach Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w O., dotyczące występowania "naturowych" gatunków ptaków na terenie obszaru Natura 2000 Dolina P.: w odległości ok. 1km i 2,5km od przedmiotowej działki znajdują się gniazda orlika krzykliwego, natomiast w odległości ok. 700m od przedmiotowej działki odnotowano obecność derkaczy, a w odległości ok. 1km - błotniaka stawowego. Jednocześnie organ uzgadniający podniósł, iż przedstawiony raport nie analizuje i nie ocenia oddziaływań skumulowanych planowaną zabudową tego terenu, oddziaływania inwestycji na integralność obszaru oraz funkcji obszaru jako lokalnego korytarza migracyjnego. Po przeanalizowaniu przedłożonego raportu oddziaływania planowanej inwestycji na gatunki ptaków i ich siedliska, dla których powołano OSOP Natura 2000 "Dolina P." oraz danych własnych organ stwierdził, iż wskazana inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na gatunki ptaków, dla ochrony których wyznaczony został obszar Natura 2000 Dolina P. oraz na gatunki roślin, zwierząt i siedliska przyrodnicze, dla ochrony których wyznaczony został obszar Natura 2000 Rzeka P., a także naruszy spójność sieci Natura 2000. Biorąc powyższe pod uwagę organ odmówił uzgodnienia warunków realizacji tego przedsięwzięcia.

Następnie decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy G. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, wskazując, iż zgodnie z art. 100 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie uzgodnienia warunków realizacji danego przedsięwzięcia wiąże organ właściwy do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W związku z powyższym, postanowiono jak w sentencji.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł J. S., reprezentowany przez radcę prawnego, R. T.– S., kwestionując jednocześnie postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia "[...]" oraz postanowienie Wójta Gminy G. z dnia "[...]". Wskazanym rozstrzygnięciom pełnomocnik odwołującego się zarzuciła: naruszenie art. 96 ust. 1 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko przez bezpodstawne uznanie, że planowane przez odwołującego przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i wydanie postanowienia nakładającego na odwołującego obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska dokumentów dotyczących wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 97 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wyrażenie opinii, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, bowiem zgodnie z ustawą Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska powinien stwierdzić obowiązek przeprowadzenia oceny, a nie wydawać opinię; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 97 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wyrażenie opinii, że dla przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, mimo niedokonania analizy uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 97 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie postanowienia przewidzianego w art. 97 ust. 1 wskazanej ustawy w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania, mimo niestwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 97 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niezastosowanie i niewydanie postanowienia o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, mimo niestwierdzenia, że planowane przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 59 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wskazanie w uzasadnieniu, że lokalizacja przedsięwzięcia może powodować jego potencjalne oddziaływanie na obszar Natura 2000 i klasyfikować przedsięwzięcie do tzw. III grupy przedsięwzięć określonych w art. 59 ust. 2 wskazanej ustawy, podczas gdy w art. 59 ust. 2 ustawy nie ma mowy o powołanej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska klasyfikacji; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 98 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przez nieprawidłowe przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, niewzięcie pod uwagę treści sporządzonego raportu i wobec tego bezpodstawne ustalenie, że planowane przedsięwzięcie będzie miało znacząco negatywny wpływ oraz naruszy integralność obszarów Natura 2000; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 98 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przez niezastosowanie i odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, mimo braku ustalenia, że przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 98 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przez błędne zastosowanie i odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, mimo braku ustalenia, że przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000; naruszenie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niezastosowanie i niezamieszczenie w uzasadnieniu decyzji informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie warunków o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz naruszenie przez Wójta Gminy G. art. 101 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niezastosowanie i niewydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, mimo że z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Pełnomocnik strony odwołującej się wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy G. z dnia "[...]", postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" oraz postanowienia Wójta Gminy G. z dnia "[...]" i ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia. W obszernym uzasadnieniu złożonego odwołania pełnomocnik odniosła się w sposób szczegółowy do każdego z zarzucanych naruszeń. Podkreślono, iż informację o szczególnym charakterze tego terenu inwestor uzyskał dopiero, gdy podjął wstępne działania zmierzające do zagospodarowania terenu. W związku z tym, wydzielił z niej działkę o powierzchni ok. 2ha, oddaloną o kilkaset metrów od brzegu rzeki P. i jednocześnie graniczącą bezpośrednio z zabudowaną działką sąsiada. Pozostała część ośmiohektarowego terenu w zamierzeniach inwestora ma pozostać w nienaruszonym stanie. Wskazano, iż z przedłożonego przez inwestora i niekwestionowanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska raportu oddziaływania wynika, że "budowa budynku mieszkalnego, jeśli zostaną zachowane rygory podane w warunkach zabudowy, nie będzie miała negatywnego wpływu na stan ochrony gatunków ujętych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej i Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej, a także na sytuację większości gniazdujących w sąsiedztwie ptaków, związanych głównie z torfowiskiem, niskimi pastwiskami i zadrzewieniami". Raport wyraźnie zatem wskazuje, że budowa budynku jednorodzinnego, pod warunkiem odsunięcia budynku od krawędzi pradoliny w kierunku granicy południowej działki, nie będzie miała negatywnego wpływu na stan ochrony chronionych gatunków. W ocenie strony odwołującej Wójt Gminy G. nie miał podstaw do uznania, że planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jak również nie uzasadnił w sposób przekonujący swojego stanowiska. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie uwzględnił m.in. rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, z uwzględnieniem jego skali i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, jego usytuowania, a także rodzaju i skali możliwego oddziaływania. Postanowienie w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania zostało wydane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska bez podstawy faktycznej i prawnej. Mimo że w toku postępowania Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie stwierdził, że przedsięwzięcie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny nie zostało wydane. Zaznaczono, iż raport oddziaływania został sporządzony zgodnie z ustalonym przez RDOŚ zakresem i nie jest kwestionowany przez organ, zaś jego końcowy wniosek jednoznacznie wskazuje, budowa planowanego przedsięwzięcia, przy spełnieniu określonych warunków, nie będzie miała negatywnego wpływu na stan ochrony wskazywanych gatunków. Prawidłowa ocena i uwzględnienie wniosków wynikających z raportu stanowi podstawę do ustalenia, że przedsięwzięcie nie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Zaznaczono przy tym, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonał oceny oddziaływania bez przeprowadzenia wizji lokalnej w terenie, co z pewnością miało wpływ na ostateczny wynik postępowania. Podkreślono także, że teren pod projektowaną inwestycję nie leży w specjalnym obszarze ochrony siedlisk, lecz w obszarze specjalnej ochrony ptaków. Tymczasem Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na gatunki ptaków, dla ochrony których wyznaczony został obszar Natura 2000 Dolina P. oraz na gatunki roślin, zwierząt i siedliska przyrodnicze, dla ochrony których wyznaczony został obszar Natura 2000 Rzeka P. Zatem nie było podstaw do odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Tylko w sytuacji, gdy z oceny oddziaływania wynika, że przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, są spełnione przesłanki do odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, pod warunkiem, że uprzednio także prawidłowo i zgodnie z przepisami Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania. Jednak organ nie wskazał nawet, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie dotyczącym oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Wnioski wynikające z raportu zostały całkowicie pominięte przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zaś przytoczono dane znajdujące się poza materiałami niniejszej sprawy. Zarzuty organu odnośnie braku w raporcie analizy i oceny oddziaływań skumulowanych planowaną zabudową, oddziaływania inwestycji na integralność obszaru, funkcji obszaru jako lokalnego korytarza migracyjnego są bezzasadne, bowiem organ nie wskazał obowiązku ich przeprowadzenia. Poza tym, ocenę tę powinien przeprowadzić RDOŚ przed podjęciem decyzji w sprawie nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Tym samym, Wójt Gminy G. naruszył przepis art. 101 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niezastosowanie i odmowę ustalenia warunków zabudowy mimo, że z przedstawionej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oceny oddziaływania przedsięwzięcia nie wynika, że może ono znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Przedstawiona przez RDOŚ ocena nie jest tożsama z wymaganą w art. 101 ust. 4 ustawy przesłanką odmowy wydania decyzji. Zatem Wójt Gminy G. powinien ustalić warunki zabudowy, o które wnosił skarżący. Podkreślono, iż ani dyrektywa siedliskowa, ani ustalenia dotyczące obszaru Natura 2000, ani wskazana wyżej ustawa nie zabraniają budowy domów jednorodzinnych na obszarach nimi objętych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska kilkakrotnie w treści uzasadnienia wskazał, że planowane przedsięwzięcie nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z przedłożonego raportu oddziaływania wynika, że planowane przedsięwzięcie nawet potencjalnie nie może negatywnie oddziaływać na środowisko, nie ma zatem mowy o znaczącym oddziaływaniu. Zaznaczono również, iż zamiarem inwestora nie jest ingerencja w obszar Natura 2000. Planowany budynek jednorodzinny ma być zlokalizowany na skraju dużego obszaru, maksymalnie zbliżony do istniejących zabudowań i jednocześnie maksymalnie oddalony od rzeki P.

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podniesiono, iż postanowienie organu uzgadniającego z dnia "[...]" nie narusza przepisów prawa. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż planowana inwestycja zlokalizowana jest w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Dolina P., jednakże nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu jest lub może być wymagane. Tym samym, nie jest to przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jednak lokalizacja przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 może powodować jego potencjalne oddziaływanie na ten obszar i klasyfikować przedsięwzięcie do tzw. III grupy przedsięwzięć określonych w art. 59 ust. 2 wskazanej ustawy. Kolegium zgodziło się również z wnioskami organu pierwszej instancji w zakresie analizy przedłożonego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym w szczególności, iż inwestycja będzie inicjować dalszą zabudowę działki, na której ma stanąć dom lub działek sąsiednich. Niewątpliwie też urbanizacja tego obszaru przyczyni się do zajęcia terenu, a w związku z tym ograniczy teren dla ptaków – ich lęgowisk i żerowisk. W świetle powyższych rozważań, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia organu uzgadniającego, a tym samym decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

J. S., reprezentowany przez radcę prawnego, R. T.-S. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je decyzje Wójta Gmina G. z dnia "[...]", postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" oraz postanowienie Wójta Gminy G. z dnia "[...]", żądając ich uchylenia. Pełnomocnik strony skarżącej podniosła zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu podniesiono, iż Kolegium nie rozpoznało żadnego ze zgłoszonych zarzutów odwołania, jak również nie rozpoznało skargi złożonej na postanowienie Wójta Gminy G. z dnia "[...]". Tym samym Kolegium nie podjęło wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i nie rozpoznało istoty sprawy. Jednocześnie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i przywołaną w uzasadnieniu argumentację. W obszernej skardze odniosła się w sposób szczegółowy do każdego z postawionych zarzutów, podkreślając, iż organy rozpoznające niniejszą sprawę nie rozpatrzyły wyczerpująco całego materiału dowodowego, a dokonana kontrola postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" była powierzchowna i pobieżna. Pełnomocnik skarżącego zaznaczyła również, iż sprawa objęta skargą ma szczególne znaczenie, bowiem kolejne wydane w toku tej sprawy decyzje administracyjne stanowią istotne ograniczenie możliwości korzystania z prawa własności nieruchomości, będących w posiadaniu skarżącego. W ocenie strony skarżącej Wójt Gminy G. niezgodnie z treścią obowiązujących przepisów nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska dokumentów dotyczących niniejszej sprawy. Zastrzeżenia budzi także fakt niewzięcia pod uwagę treści raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, zwłaszcza, iż na terenie bezpośrednio sąsiadującym z nieruchomością skarżącego i w niedalekiej odległości od jego nieruchomości budowane są nowe domy, a ich właściciele uzyskiwali warunki zabudowy i pozytywne decyzje Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W ocenie strony skarżącej Kolegium nie uzasadniło w sposób przekonujący swojego stanowiska, powielając jedynie uzasadnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Nie ustosunkowano się także w należyty sposób do zarzutów podniesionych w złożonym odwołaniu, pozostawiając poza rozważaniami argumenty skarżącego dotyczące braku zasadności odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz braku zasadności decyzji Wójta Gminy G. Ponadto zgodnie z obowiązującym w dniu 28 stycznia 2011r., tj. w dniu rozpatrywania przez Kolegium, stanem prawnym, zamierzone przez skarżącego przedsięwzięcie nie mogło być przedmiotem oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, bowiem nie należy ono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Nadto zgodnie z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna.

Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000 regulują przepisy działu V ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) - zwanej dalej: ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku. Zgodnie z art. 59 ust. 2 tej ustawy realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 (tj. przedsięwzięcia mogącego zawsze oddziaływać na środowisko i przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony lub też obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1 (art. 59 ust. 2 cytowanej ustawy). W myśl art. 96 ust. 1 powołanej ustawy organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów dotyczących planowanego przedsięwzięcia (art. 96 ust. 3 cytowanej ustawy). Po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 1 cytowanej ustawy). W postanowieniu tym regionalny dyrektor ochrony środowiska nakłada obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu, który powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 98 ust. 1 ustawy). Regionalny dyrektor ochrony środowiska uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia, jeżeli:

1) z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar;

2) z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, i jednocześnie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 98 ust. 2).

Natomiast jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, i jeżeli nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, regionalny dyrektor ochrony środowiska odmawia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia (art. 98 ust. 3 ustawy).

Zgodnie z art. 100 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku postanowienie, o którym mowa w art. 98 ust. 1, wiąże organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia. Przy czym stosownie do art. 99 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wskazane wyżej postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 wymaga uzasadnienia, które niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, a także informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Wójta Gminy G. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z poddaszem użytkowym i garażem w jednej bryle na działce nr "[...]" położonej w obrębie W., gmina G. Jak wynika z akt sprawy wskazany we wniosku teren przynależy do obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Dolina P., jak również do specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000. W związku z powyższym organ uznał, iż przedmiotowa inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na ten obszar i w oparciu o art. 96 ust. 3 nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia przedmiotowego wniosku Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. Postanowieniem z dnia "[...]" Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia, podnosząc, iż po przeanalizowaniu przedłożonego raportu oddziaływania planowanej inwestycji na gatunki ptaków i ich siedliska, dla których powołano OSOP Natura 2000 " Dolina P." oraz danych własnych uznano, że przedmiotowa inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na chronione gatunki ptaków, roślin i siedliska przyrodnicze, a także naruszy spójność sieci Natura 2000. W związku z tym Wójt Gminy G. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało tę decyzję w mocy.

Podnieść jednak należy, iż postanowienie wydane w trybie art. 98 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku nie podlega zaskarżeniu, gdyż z mocy art. 98 ust. 8 tej ustawy do postanowień tych nie stosuje się art. 106 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym z mocy art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie takie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Przy czym wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2009r. (Sygn. akt II OSK 1886/09) stwierdził, iż postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia (które stosownie do art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji o środowisku także nie jest zaskarżalne) nie jest odrębną sprawą administracyjną, lecz elementem procedury, zmierzającym do wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Jednocześnie wskazano, iż stosownie do treści art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną. W przypadku skargi na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia sąd dokonując kontroli decyzji obowiązany jest uwzględnić również ewentualne uchybienia w zastosowaniu prawa materialnego jak i procesowego przy wydawaniu postanowienia uzgodnieniowego. Wprawdzie rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyły decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, lecz procedura w tym postępowaniu jest analogiczna do procedury obowiązującej w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym Sąd objął kontrolą nie tylko legalność zaskarżonych decyzji, ale także poprzedzającego je postanowienia uzgodnieniowego, zwłaszcza iż jest ono wiążące dla organów orzekających w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził przy tym, iż postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. odmawiające uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Należy bowiem wskazać, iż w powołanym przepisie art. 98 ust. 2 i 3 ustawy o dostępie do informacji o środowisku ustawodawca wyraźnie określił w jakich warunkach organ obowiązany jest realizację przedsięwzięcia uzgodnić, a w jakich takiego uzgodnienia odmówić. Zatem postanowienie uzgadniające ma charakter związany, co oznacza iż spełnienie przesłanek określonych w przepisie obliguje organ do wydania orzeczenia o określonej treści. Wskazać należy, iż odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 może nastąpić tylko w przypadku, gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wnika, iż przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na ten obszar. Należy przy tym podnieść, iż istotnym elementem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na ten obszar, którego zakres określa Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Nie wyklucza to oczywiście możliwości prowadzenia postępowania przez organ z wykorzystaniem innych środków dowodowych, lecz postępowanie to musi być oprowadzone w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zatem nie może powoływać się na własne dane, czy też podważać ustalenia zawarte w raporcie bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. W niniejszej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, podważając ustalenia zawarte w sporządzonym raporcie oddziaływania przedsięwzięcia, z którego wynika, iż nie będzie miało ono bezpośredniego ani pośredniego wpływu na obszar Natura 2000. Przy czym z uzasadnienia postanowienia nie wynika, aby organ prowadził w tym zakresie jakiekolwiek postępowanie dowodowe. Co więcej powołano się na bliżej nieokreślone, własne dane organu. Takie postępowanie narusza art. 8, 10 § 1 oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływa na treść rozstrzygnięcia.

Z uwagi na to, iż postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia "[...]" zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, za niezgodne z prawem należało także uznać zaskarżone decyzje organów orzekających w przedmiocie warunków zabudowy, wydane w oparciu o powołane postanowienie.

Natomiast Sąd nie podziela argumentacji skarżącego, iż w odniesieniu do planowanej inwestycji w ogóle nie powinno się toczyć postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na obszar Natura 2000r. Wskazać bowiem należy, iż postępowanie to może dotyczyć każdej inwestycji, a nie tylko takiej która w przepisach wykonawczych do ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Sądu w postanowieniu z dnia "[...]" Wójt Gminy G. uzasadnił, z jakich względów postępowanie takie jest niezbędne. Ponadto w tym zakresie zostało wydane postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. "[...]", od którego stronie służyło zażalenie. Skarżący takie zażalenie złożył, ale następnie je cofnął, co spowodowało umorzenie postępowania zażaleniowego (postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]") Nie może zatem obecnie skutecznie kwestionować konieczności prowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Biorąc powyższe pod uwagę, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.