Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 135/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 148 § 1, art. 149, art. 150, art. 162 § 1, art. 187 § 1, art. 223 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 07 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. określił [...] (dalej: podatnik, strona, skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok w kwocie [...]zł. Powyższa decyzja została wysłana podatnikowi na adres: [...], [...]. Przesyłka zawierająca decyzję nadana została za pośrednictwem [...] S.A. w dniu [...] czerwca 2015 r. [...] S.A. dwukrotnie awizował przesyłkę: w dniu [...] czerwca 2014 r. i w dniu [...] czerwca 2015 r. Po 14 dniach przechowywania przedmiotowej przesyłki, z racji jej nieodebrania przez podatnika, [...] S.A. zwrócił ją do nadawcy (Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w P.) w dniu [...] czerwca 2015 r. Zgodnie z przepisem art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p."), decyzja została uznana za doręczoną z upływem dnia [...] czerwca 2015 r. i pozostawiona w aktach sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2015 r. podatnik, reprezentowany przez adwokata, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wraz z wnioskiem strona złożyła odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] czerwca 2015 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok w wysokości [...] zł i stwierdził, że odwołanie od ww. decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z adnotacją sporządzoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na przesyłce, z powodu niemożności doręczenia adresatowi pozostawiono ją w dniu [...] czerwca 2015 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce [...] S.A. Powtórne awizo złożono w dniu [...] czerwca 2015 r. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie, [...] S.A. zwrócił ją nadawcy w dniu [...] czerwca 2015 r. Przesyłka skierowana była na właściwy, wskazany przez odwołującego adres. W oparciu o powyższe okoliczności organ pierwszej instancji uznał doręczenie za prawidłowe i stwierdził, że decyzja została skutecznie doręczona, w formie doręczenia awizowanego w dniu [...] czerwca 2015 r.

Organ wyjaśnił następnie, że w przedmiotowej decyzji zgodnie z art. 210 § 1 pkt 7 O.p. organ pierwszej instancji zawarł pouczenie o przysługującym podatnikowi prawie do złożenia odwołania. Ponadto wskazał, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P., w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uznał przesyłkę za doręczoną w dniu [...] czerwca 2015 r. Zatem czternastodniowy termin do złożenia odwołania od w/w decyzji rozpoczął bieg w dniu [...] czerwca 2015 r., a ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był dzień [...] lipca 2015 r.

Organ zaznaczył, że odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w P. w dniu [...] sierpnia 2015 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji [...] sierpnia 2015 r.) - to jest 49 dni po upływie terminu do złożenia odwołania. Zatem, mając na względzie postanowienia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

W ocenie organu podatnik nie uprawdopodobnił okoliczności przywrócenia terminu. Nie sposób bowiem stwierdzić braku winy podatnika jedynie w oparciu o wyjaśnienia podatnika, że domownicy posesji nr [...] w [...] oświadczyli, że nie odbierali pism do podatnika i nic nie wiedzą, aby ktoś starał się je doręczyć. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie, kwestia doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. w trybie art. 150 O.p. została wyczerpująco udowodniona, a doręczający przesyłkę uczynił zadość wszystkim wymaganiom wskazanym w ustawie Ordynacja podatkowa.

W skardze z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł m.in. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 162 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. poprzez odmówienie przez organ przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji Dyrektora UKS w P., w sytuacji gdy skarżący wypełnił obowiązki do przywrócenia tego terminu i uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy;

- przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 123 § 1 O.p. poprzez pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu przed organem II instancji, gdzie organ ten rozpoznając zasadność do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej zaskarżonej decyzji nie informował skarżącego o przeprowadzanych bieżących czynnościach, lecz tylko ograniczył się wyłącznie do powiadomienia o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i nie powiadomił o zapoznaniu się z materiałem w sprawie i możliwości wypowiedzenia się w sprawie tuż przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, czym uniemożliwił stronie czynnego brania udziału w toczącym się postępowaniu;

- naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192, art. 193 i art. 194 O.p., przez odstąpienie od gromadzenia w sprawie istotnego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów na okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, tj. o przesłuchanie domowników z domu jednorodzinnego w [...], gdzie doręczane miały być przesyłki o numerach: [...] oraz [...]: Z. K. (ojca), J. K. (matka), J. K. (brata), G. O. (babci) oraz skarżącego, na wnioskowane okoliczności "przywrócenia terminu do odwołania", a zatem podnoszone w załączonych do odwołania oświadczeniach wnioskowanych świadków, z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz związanych z doręczaniem przesyłek przez [...] S.A. pod tym adresem, czy też wcześniejszym odbieraniu przesyłek przez niektórych domowników, a z pewnością nie odebrania dwóch przesyłek czy powiadomień (tzw. awiz) o ich doręczaniu, w tym niejasności wynikających z załączonych do doręczanych decyzji "potwierdzeń odbioru przesyłek" stosowanych przy doręczaniu tych przesyłek. Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów.

W skardze pełnomocnik skarżącego poinformował także, że złożył w dniu [...] grudnia 2015 r. do [...] S.A. w K. pisemną reklamację na niedoręczenie dwóch przesyłek listowych nr [...] oraz [...], wraz potwierdzeniem nadania reklamacji listem poleconym.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem procesowym z dnia [...] marca 2016 r. skarżący, działając przez pełnomocnika, nadesłał dwie odpowiedzi z Firmy [...] S.A. w K.:

1. odpowiedź z dnia [...] stycznia 2016 r. na reklamację doręczania do skarżącego przesyłki nr [...],

2. odpowiedź z dnia [...] stycznia 2016 r. na reklamację doręczania do skarżącego przesyłki nr [...] - zgodnie ze zgłoszonym wnioskiem dowodowym złożonym w przedmiotowej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2015 r., na postawie którego organ odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok i stwierdził, że odwołanie od ww. decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Powyższe wiąże się z koniecznością zbadania w niniejszym postępowaniu sądowym zasadności odmowy przywrócenia terminu w kontekście argumentacji podnoszonej przez stronę, a mającej uzasadniać powody przekroczenia terminu. Zgodnie bowiem z art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z powyższego wynika, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia ww. przesłanek.

Odnosząc się do podjętej próby przedstawienia przez organ, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, Sąd stwierdza, że nie można jej uznać za skuteczną. Do uznania, że uchybiono terminowi do zaskarżenia decyzji, w pierwszej kolejności należy bezspornie stwierdzić, że doszło do skutecznego doręczenia tej decyzji.

Zgodnie z art. 150 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 tej ustawy operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 ustawy wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2 art. 150 O.p., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego art., a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W przedmiotowej sprawie okolicznością wskazywaną przez skarżącego, a mającą świadczyć o tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy jest niewiedza o wydanej decyzji i biegnącym terminie do złożenia odwołania, wywołana brakiem awiza w skrzynce pocztowej. Uzasadniając przyczyny uchybienia terminu, pełnomocnik podatnika wskazał, że podatnik dowiedział się o zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie dopiero w dniu [...] sierpnia 2015 r., rozpytał domowników posesji nr [...] w [...], którzy oświadczyli, że nie odbierali pism od podatnika i nic nie wiedzą, aby ktoś starał się doręczyć jakieś pisma. Na okoliczność powyższego, pełnomocnik podatnika przedłożył oświadczenia osób zamieszkujących na posesji nr [...] w [...], co uzasadnia, zdaniem strony, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

W ocenie organu odwoławczego powyższe wyjaśnienia skarżącego, nie stanowią okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie odnosząc się do tego stanowiska organu, Sąd wskazuje jednak na istotną okoliczność, mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, którą skarżący podniósł dopiero w skardze. Pełnomocnik skarżącego stwierdził w skardze, że doręczyciel nieprawidłowo doręczał przesyłki nr [...] i nr [...], a na taki wniosek wskazują niejasne i nieprecyzyjne zapisy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Skarżący twierdzi, że było to nieprawidłowo opisanie "potwierdzenie odbioru", bez obecności pod adresem doręczyciela, który nie pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej awiza.

Do pisma z dnia [...] marca 2016 r. pełnomocnik skarżącego dołączył dwie odpowiedzi z Firmy [...] S.A. w K.:

1. odpowiedź z dnia [...] stycznia 2016 r. na reklamację doręczania do skarżącego przesyłki nr [...],

2. odpowiedź z dnia [...] stycznia 2016 r. na reklamację doręczania do skarżącego przesyłki nr [...] - zgodnie ze zgłoszonym wnioskiem dowodowym złożonym w przedmiotowej skardze.

Firma doręczająca dwie przesyłki do skarżącego [...] S.A. z/s w K., w tym jedną z przedmiotową zaskarżoną decyzją organu, potwierdziła zasadność reklamacji i stwierdziła, iż usługa pocztowa w tych dwóch przypadkach doręczeń wykonana została nienależycie w myśl Regulaminu świadczenia usług [...] S.A.

W tej sytuacji konieczne jest zbadanie tej okoliczności. Organ podatkowy, ponownie rozpatrując sprawę, winien zatem odnieść się do wystosowanej przez skarżącego do [...] S.A. reklamacji celem wyjaśnienia spornej kwestii.

Skarżący bowiem nie tyle co uprawdopodobnił, ale przedstawił dowody wskazujące na okoliczność, że nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji i tym samym uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.

Stosownie do art. 162 § 1 O.p. wnioskujący o przywrócenie terminu winien jedynie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

W świetle powyższych okoliczności, kwestia doręczenia decyzji powinna zostać należycie wyjaśniona przez organ rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 162 § 2 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm. dalej w skrócie P.p.s.a.) Sąd uchyla postanowienie, jeżeli stwierdzi, że inne naruszenie przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych przyczyn Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 120 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.