Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3117/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Właściwość sądu
Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 130, art. 232 ust. 1, art. 246 ust. 2, art. 247 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej udzielił "T." Sp. z o.o. z siedzibą w C. prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny 100 PANORAMICZNYCH nr [...], o czym ogłoszono w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" w dniu [...] października 2006 r.

W dniu [...] grudnia 2006 r. B. O.– A. z siedzibą w R. sformułowała sprzeciw wobec ww. decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny 100 PANORAMICZNYCH nr [...] w części dotyczącej "czasopism i czasopism szaradziarskich", podnosząc, że decyzja o udzieleniu ochrony została wydana z naruszeniem ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego. Jako podstawę prawną sprzeciwu powołała art. 129 ust. 2 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.).

Uprawniona ze spornego prawa "T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. w piśmie z dnia [...] stycznia 2007 r. uznała sprzeciw za bezzasadny.

Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. wnosząca sprzeciw uzupełniła argumenty i materiały na poparcie swojego stanowiska w sprawie. Sprecyzowała podstawy prawne żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak, wskazując na naruszenie art. 129 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2, art. 129 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 129 ust. 2 pkt 3 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej w zakresie dotyczącym "czasopism i czasopism szaradziarskich".

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr Sp. [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] maja 2011 r. sprawy o unieważnienie w części prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny 100 PANORAMICZNYCH nr [...], udzielonego "T. Sp. z o.o. z siedzibą w C., na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez B.O. – A. z siedzibą w R., stosując art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, a także art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) w związku z art. 256 ust. 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, oddalił wniesiony sprzeciw i przyznał "T." Sp. z o.o. z siedzibą w C. od B.O. – A. z siedzibą w R., kwotę 1600 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W motywach decyzji Urząd Patentowy RP podał, że zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, za niezdolne do zagwarantowania konsumentowi określenia pochodzenia towaru nimi oznaczonego, z wyjątkiem przypadku uzyskania dostatecznych znamion odróżniających w następstwie używania, należy uznać znaki, które pozbawione są dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do towarów, dla których wnosi się o rejestrację. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie chodzi o to, czy liczby (cyfry) jako takie mogą pełnić funkcje znaku towarowego, ale czy sporny znak towarowy w zarejestrowanej postaci posiada dostateczne znamiona odróżniające, biorąc pod uwagę rynek szaradziarski czy też rynek czasopism w ogólności. Towary objęte zakresem żądania unieważnienia prawa ochronnego, tj. "czasopisma i czasopisma szaradziarskie", są towarami ogólnodostępnymi, skierowanymi do potencjalnie nieograniczonej liczby odbiorców. Zatem oceny dostatecznych znamion odróżniających należy dokonać przy uwzględnieniu oczekiwań przeciętnego polskiego konsumenta, właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego. Dokonując tej oceny, należy mieć na uwadze znak jako całość, a więc wszystkie jego elementy.

Oceniając sporne oznaczenie, organ wskazał, że przedmiotowy znak zawiera zarówno elementy słowne, jaki i elementy graficzne. Użyte w spornym znaku towarowym elementy słowne 100 PANORAMICZNYCH nie nadają temu znakowi zdolności odróżniającej jako znakowi przeznaczonemu do oznaczania tych czasopism, które funkcjonują na rynku szaradziarskim i zawierają krzyżówki. Elementy te będą postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako wskazówka, że w danym czasopiśmie z krzyżówkami znajduje się wskazywana przez tę liczbę ilość krzyżówek panoramicznych. Takie postrzeganie określenia "100 panoramicznych" przez odbiorców wynika z faktu, że na rynku prasowym istnieje praktyka wydawania krzyżówek w formie zbiorowej, tj. czasopism, broszur lub książeczek. Jednocześnie ilość krzyżówek w takiej publikacji może stanowić kryterium decydujące o ich zakupie przez odbiorców. Odbiorca, który zamierza dokonać zakupu, np. czasopisma z krzyżówkami, jest zainteresowany tym, ile krzyżówek i/lub szarad znajduje się w tak oznaczonej publikacji. Dlatego też, będzie szukał odpowiedniej informacji na okładce pisma i w konsekwencji zinterpretuje umieszczoną tam liczbę jako istotną dla siebie informację. Słowo "panoramiczne" pochodzi od słowa "panorama", które oznacza rozległy widok, oglądany zwykle z miejsca wyżej położonego, także rysunek, fotografię przedstawiającą taki widok, obszerne przedstawienie jakiegoś zagadnienia w utworze literackim lub w filmie, ale też malowidło bardzo dużych rozmiarów, zwykle batalistyczne, rozpięte na wewnętrznej ścianie okrągłego budynku. Wskazane wyżej znaczenia słowa "panorama" nie ograniczają się wyłącznie do podanych wyżej znaczeń, stąd też istnieje powszechne zastosowanie tego słowa w różnym kontekście i różnych dziedzinach życia. Toteż – zdaniem organu – bez wątpliwości można przyjąć, że w tej konkretnej sprawie słowo "panoramicznych" odnosi się do konkretnego rodzaju krzyżówek panoramicznych.

Urząd Patentowy RP wskazał, że sporny znak towarowy jest znakiem słowno – graficznym. Znak ten składa się z liczby "100", zapisanej czcionką w kolorze białym z czerwonym konturem nad wyrazem "panoramicznych". Wyraz ten wpisany jest w czerwoną wstęgę wygiętą łukowato z zakończeniami skierowanymi na zewnątrz. Zdaniem organu, użycie jakichkolwiek elementów graficznych nie przesądza samo w sobie o zdolności odróżniającej znaku towarowego. Elementy te mogą jednak przesądzić o takiej zdolności, pomimo informacyjnego charakteru elementów słownych. Wskazanie wyraźnej linii oddzielającej te elementy graficzne, które nie mogą zmienić postrzegania oznaczenia jako ogólnoinformacyjnego od tych, które czynią znak zdolny do odróżniania towarów różnych przedsiębiorców, jest – w ocenie organu – szczególnie kłopotliwe. Elementy graficzne nie mogą wpłynąć na "uzyskanie" zdolności odróżniającej znaku zawierającego ogólnoinformacyjne elementy słowne, jeżeli badane oddzielnie także takiej zdolności nie posiadają lub gdy wzajemne oddziaływanie wszystkich elementów nadal nie pozwala na odróżnianie towarów jednego przedsiębiorcy od towarów konkurencji. W ocenie organu, dotyczy to sytuacji, w której grafika oznaczenia sprowadza się do zastosowania jednokolorowego lub ubogiego tła, prostego obramowania elementów słownych lub mało fantazyjnej czcionki zwiększającej jedynie (zazwyczaj dzięki odpowiedniej kolorystyce lub pogrubieniu tej czcionki) wyeksponowanie elementów słownych. Zdaniem Urzędu Patentowego, znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH, zawierający wskazane elementy i rozpatrywany jako całość, pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do takich towarów jak czasopisma szaradziarskie. Oznaczenie to będzie postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako wskazówka, że w danym czasopiśmie z krzyżówkami znajduje się wskazywana przez tę liczbę ilość krzyżówek określonego rodzaju. Natomiast elementy graficzne służą w niniejszym przypadku jedynie do podkreślenia elementów słownych i sprowadzają się w zasadzie do sposobu zapisu liczby "100" oraz przedstawienia wyrazu "panoramicznych" na określonym tle, powodującym wyłącznie jego łatwiejszą czytelność. W ocenie organu, elementy te są zbyt ubogie, by uznać pierwotną zdolność odróżniającą spornego znaku towarowego. W ogólnym wrażeniu wywoływanym przez sporny znak dominuje liczba "100" oraz słowo "panoramicznych", zaś skromna grafika nie nadaje całości oznaczenia fantazyjnego charakteru, lecz sprzyja jedynie uwydatnieniu liczby i wspomnianego słowa. Zastosowane w znaku obramowanie sugeruje jedynie kontury czasopisma i także nie nadaje oznaczeniu charakteru odróżniającego. Elementy graficzne w powyższym układzie znaku towarowego nie mogą wpływać na sposób postrzegania całego znaku i nie utrwalą się w pamięci bez długotrwałego używania.

Następnie, powołując art. 130 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, Urząd Patentowy wskazał, że przy ocenie, czy oznaczenie ma dostateczne znamiona odróżniające, należy uwzględnić wszystkie okoliczności związane z oznaczaniem nim towarów w obrocie. Odmowa udzielenia prawa ochronnego (a zatem także unieważnienia prawa ochronnego) na podstawie przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej nie może nastąpić w szczególności, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP znak ten nabrał, w następstwie używania, charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu. Zatem oznaczenie niemające pierwotnej zdolności odróżniającej może, przy spełnieniu określonych warunków, nabyć wtórną zdolność odróżniającą. Aby ustalić, czy dany znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania, należy dokonać całościowej oceny elementów, które mogą dowieść, że znak ten stał się zdolny do określania towarów lub usług jako pochodzących z konkretnego przedsiębiorstwa i w związku z tym – także zdolny do odróżniania tych towarów i usług od towarów i usług innych przedsiębiorstw. W tym zakresie należy wziąć pod uwagę w szczególności takie czynniki, jak udział tego znaku w rynku, intensywność, zasięg geograficzny i długość okresu używania tego znaku towarowego, wysokość nakładów przedsiębiorstwa związanych z jego promocją, odsetek zainteresowanego kręgu odbiorców, który dzięki temu znakowi rozpoznaje towar jako pochodzący z określonego przedsiębiorstwa, etc. Charakter odróżniający znaku towarowego należy również oceniać w odniesieniu do towarów i usług, dla których znak ten został zgłoszony, przy uwzględnieniu przypuszczalnego sposobu postrzegania go przez właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego przeciętnego konsumenta omawianej kategorii towarów lub usług.

Urząd Patentowy podniósł, że fakt używania elementów opisowych (w szczególności liczb) przez konkurencyjne podmioty przed datą zgłoszenia znaku towarowego do ochrony uniemożliwia przyjęcie, że elementy te mogą mieć wpływ na uznanie wtórnej zdolności odróżniającej. Jednakże sporny znak towarowy zawiera również elementy graficzne i dopiero całościowa ocena tego znaku pozwala na stwierdzenie, czy znak ten nabrał wtórnej zdolności odróżniającej. Nie ma bowiem przeszkód, by nawet w sytuacji używania przez konkurentów oznaczeń opisowych, znak zawierający te elementy w określonym układzie i wykorzystujący elementy graficzne nie mógł – co do zasady – w przeciwieństwie do znaku słownego, nabyć wtórnej zdolności odróżniającej.

Zdaniem organu, proste elementy graficzne, nacechowane pewną minimalną oryginalnością we wzajemnym układzie z elementami opisowymi, mogą wskutek używania utrwalić się w świadomości odbiorców i pozwalać tym ostatnim na odróżnianie takiego oznaczenia spośród innych. W opinii Urzędu Patentowego, sporny znak towarowy oceniany pod tym kątem uzyskał wtórną zdolność odróżniającą. Znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP, celem uzyskania ochrony w dniu [...] marca 2003 r. Uprawniona podniosła natomiast, co nie zostało zakwestionowane przez stronę przeciwną, że znak ten wykorzystywany jest w obrocie do oznaczania czasopism krzyżówkowych od roku 1994. Uprawniona załączyła wydruki przedstawiające okładki tych czasopism, w tym z lat 1994-2004. Zgodnie z zestawieniem nakładów, czasopismo oznaczane znakiem towarowym 100 PANORAMICZNYCH sprzedawane było odpowiednio: w roku 1994 w nakładzie 948 700 egz., w roku 1995 w nakładzie 7849 575 egz., w roku 1996 w nakładzie 7 079 053 egz., w roku 1997 w nakładzie 4 988 169 egz., w roku 1998 w nakładzie 4 452 776 egz., w roku 1999 w nakładzie 4 789 849 egz., w roku 2000 w nakładzie 5 064 483 egz., w roku 2001 w nakładzie 4 762 930 egz., w roku 2002 w nakładzie 4 688 690 egz., w roku 2003 (rok zgłoszenia spornego znaku do ochrony w UP RP) w nakładzie 4 705 560 egz. Powyższe liczby znalazły również przełożenie na ilość sprzedawanych czasopism oraz wysokie miejsce tak oznaczanego czasopisma w rankingu prowadzonym przez największego dystrybutora prasy, a mianowicie [...] S.A. w W. Zgodnie z informacjami dotyczącymi miejsca w rankingu tytułów krzyżówkowych z lat 2000-2004, miesięcznik krzyżówkowy 100 PANORAMICZNYCH zajmował wyłącznie pierwsze miejsce w rankingu tytułów krzyżówkowych tego dystrybutora. Z kolei w rankingu tytułów ze względu na sprzedaż wszystkich czasopism krzyżówkowych rozprowadzanych przez K. S.A. z K., obejmujący okres od grudnia 2002 r. do lutego 2003 r., tytuł 100 PANORAMICZNYCH zajął także pierwsze miejsce. Uprawniona przedstawiła także zestawienie kosztów reklamy w prasie, radiu, telewizji i na bilbordach, poniesionych przez "T" Sp. z o.o. z siedzibą w C. w latach 1997-2008, cyfrowej serii: "100 Panoramicznych", "200 Panoramicznych", "300 Panoramicznych", "400 Panoramicznych", "500 Panoramicznych" i "1000 Panoramicznych". Wprawdzie powyższe zestawienie zawiera kilka tytułów bez wskazania kosztów poniesionych na jeden konkretny tytuł, to jednak – zdaniem organu – należy stwierdzić, że uprawniony traktuje powyższe tytuły jako serię, która mogła być reklamowana łącznie. Nawet jeśli koszty reklamy dotyczą czasopisma oznaczanego spornym znakiem w proporcjonalnej części, to należy mieć na uwadze, że towar ten przez wiele lat reklamowany był w różnych środkach przekazu. Zestawienie to wskazuje między innymi na reklamę w oddziale Telewizji Publicznej w S., stacji TVN, w punktach dystrybutorów prasy R.S.A. oraz K. S.A. oraz firmie A. Z kolei z załączonych do akt sprawy ogólnopolskich badań sondażowych pt. "Czytelnictwo pism krzyżówkowych" z lat 2001-2004 wynika, że czasopismo "100 Panoramicznych" jest czytane przez ponad 15% badanych każdego wskazanego roku.

Zdaniem Urzędu Patentowego, fakt wieloletniej obecności na rynku czasopisma opatrywanego znakiem towarowym 100 PANORAMICZNYCH przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, wysokie miejsce w przeprowadzanych rankingach (uwzględniających kilkadziesiąt tytułów o tej samej tematyce) oraz poniesione nakłady pozwalają stwierdzić, że znak ten w formie zarejestrowanej mógł utrwalić się potencjalnym odbiorcom, a zatem uzyskał wtórną zdolność odróżniającą. Z uwagi na uzyskanie wtórnej zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego Urząd Patentowy RP uznał za niezasadny zarzut sformułowany na podstawie art. 129 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, bowiem – w jego ocenie – nie sposób przyjąć, że znak ten, rozpatrywany jako całość, jest oznaczeniem, które weszło do języka potocznego lub jest zwyczajowo używane w uczciwych praktykach handlowych.

Urząd Patentowy RP wyjaśnił także, że nie rozpatrywał wskazanych przez wnoszącą sprzeciw w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. dodatkowych podstaw prawnych sprzeciwu (art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej), gdyż przepisy te zostały powołane już po upływie terminu sześciu miesięcy, w którym można złożyć sprzeciw. Natomiast w zgłoszonym sprzeciwie należy wskazać wszystkie podstawy unieważnienia prawa wyłącznego na znak towarowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP B. O.– A. z siedzibą w R.wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, a także sprzeczne i wykluczające się ustalenia, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej - w zakresie, w jakim Urząd Patentowy RP przyjął, że znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH nabył wtórną zdolność odróżniającą;

- art. 255 ust. 4 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej w związku z art. 107 § 1 kpa, poprzez nierozpatrzenie wszystkich podstaw unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak – w zakresie, w jakim organ administracji nie rozpoznał podstawy prawnej unieważnienia opartej na przepisie art. 131 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej.

Ponadto, strona skarżąca podniosła także zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym:

- art. 130 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, polegającą na przyjęciu błędnej metodyki oceny wtórnej zdolności odróżniającej znaku towarowego, a w konsekwencji uznanie, że znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH nabył wtórną zdolność odróżniającą, podczas gdy prawidłowa ocena normatywna prowadzi do wniosku, że wymieniony znak nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej;

- art. 129 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że art. 129 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej dotyczy tylko takich oznaczeń, które jako całość (we wszystkich swoich elementach) weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych, podczas gdy ten przepis dotyczy także takich oznaczeń, których wszystkie istotne elementy weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych, a w konsekwencji błędne uznanie, że znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH nie jest oznaczeniem zwyczajowo używanym w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych;

- art. 131 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, poprzez niezastosowanie tego przepisu w sprawie niniejszej, podczas gdy przepis ten znajduje w niej zastosowanie, jako że sporny znak towarowy został zgłoszony dla "czasopism i czasopism szaradziarskich" w złej wierze, bowiem zgłoszenie do rejestracji tego znaku, dla wskazanych towarów, wypełniało znamiona zachowania nieuczciwego.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze i poparła przedstawione w niej zarzuty.

"T." Sp. z o.o. z siedzibą w C., będąca uczestnikiem postępowania, w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. zawarła odpowiedź na skargę, wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1937/12 uwzględnił skargę B. O., uchylając zaskarżoną decyzję. W motywach wyroku Sąd wyjaśnił, że podziela stanowisko Urzędu Patentowego RP, iż znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH pozbawiony jest zdolności odróżniającej ze względu na swój opisowy charakter i ubogą nienadającą zdolności odróżniającej grafikę. Jednakże Sąd zakwestionował ocenę organu, że sporny znak towarowy nabył wtórną zdolność odróżniającą w następstwie jego używania. Zdaniem WSA w Warszawie, w rozważaniach organu zabrakło wskazania, na jakiej podstawie przyjął, że konsumenci na skutek intensywności używania przedmiotowego oznaczenia identyfikują towar jako pochodzący od konkretnego przedsiębiorcy. Liczne materiały przedłożone przez uprawnioną nie zostały poddane analizie organu w tym zakresie. Tym samym – w ocenie Sądu – Urząd Patentowy RP naruszył przepis art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, toteż z tego względu decyzja w zakresie, w jakim odnosi się do nabycia przez zgłoszone oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej, nie poddaje się jego kontroli, co musi skutkować uwzględnieniem skargi. Sąd uznał także, że organ bezzasadnie pominął zawarte w piśmie z dnia 5 lutego 2009 r. dodatkowe podstawy prawne sprzeciwu, tj. art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, do których – w ocenie Sądu – powinien się odnieść, bowiem z treści art. 255 ust. 4 tej ustawy nie wynika, że strona nie może ich zmieniać bądź uzupełniać w trakcie postępowania spornego.

Powyższy wyrok "T." Sp. z o.o. z siedzibą w C. uczyniła przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 592/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. NSA podniósł, że wniosek Sądu I instancji o niewykazaniu utrwalenia się u odbiorców powiązania oznaczenia z towarem pochodzącym od konkretnego przedsiębiorcy wymaga precyzyjnego wyjaśnienia, zaś bez tego wyjaśnienia jest niezrozumiały. Sąd I instancji nie wyjaśnił bowiem, dlaczego uważa, że mimo niespornych okoliczności, nabywcy nie łączą oznaczenia z przedsiębiorcą, który przez tyle lat i tak intensywnie go używa. Zdaniem NSA, powyższe przyczyny uzasadniają uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Natomiast, rozpoznając sprawę ponownie, Sąd I instancji powinien przeanalizować po raz wtóry zgromadzony materiał dowodowy i skonfrontować go z ustaleniami dokonanymi przez organ w zaskarżonej decyzji w przedmiocie uzyskania przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej. WSA powinien w szczególności wziąć pod uwagę wykładnię art. 130 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, przedstawioną przez NSA, i ocenić, czy łatwe w percepcji oznaczenie, o prostej, ale wyrazistej szacie graficznej, zawierające przekaz informacyjny skierowany wprost do klienta, powielone w 28 milionach egzemplarzy, prezentowane niezmiennie przez 6 lat na okładkach jako tytuł prasowy czasopisma szaradziarskiego, a także w telewizji i na billboardach mogło nie utrwalić się w świadomości odbiorców, czy też musiało utrwalić się w tej świadomości i powodować, że przeciętny, zorientowany czytelnik łączył oznaczenie zawsze z tym samym przedsiębiorcą.

Naczelny Sąd Administracyjny również za błędne uznał stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie dopuszczalne jest rozszerzanie granic sprzeciwu w toku postępowania spornego. W tym zakresie NSA przedstawił własną, odmienną ocenę prawną, wskazując, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd I instancji powinien ocenić działanie Urzędu Patentowego w kwestii dopuszczalności rozszerzenia podstaw sprzeciwu, mając na względzie zaprezentowaną ocenę prawną.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2014 r. B.O. – A. z siedzibą w R. podtrzymała swoje zarzuty , twierdzenia i wnioski, jakie zawarła w skardze.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r. "T" Sp. z o.o. z siedzibą w C.podtrzymała swoje stanowisko procesowe, wnosząc o oddalenie skargi, jako nieuzasadnionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 592/13, mocą którego niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. W wyroku tym NSA podniósł, że Sąd I instancji powinien przeanalizować zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i skonfrontować go z ustaleniami dokonanymi przez organ w zaskarżonej decyzji w przedmiocie uzyskania przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej. Zdaniem NSA, WSA w Warszawie powinien w szczególności wziąć pod uwagę wykładnię art. 130 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), przedstawioną przez NSA we wskazanym wyroku, i ocenić, czy łatwe w percepcji oznaczenie o prostej, ale wyrazistej szacie graficznej, zawierające przekaz informacyjny skierowany wprost do klienta, powielone w 28 milionach egzemplarzy, prezentowane niezmiennie przez 6 lat na okładkach jako tytuł prasowy czasopisma szaradziarskiego, a także w telewizji i na billboardach, mogło nie utrwalić się w świadomości odbiorców, czy też musiało utrwalić się w tej świadomości i powodować, że przeciętny, zorientowany czytelnik łączył oznaczenie zawsze z tym samym przedsiębiorcą. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że Sąd I instancji powinien ocenić działanie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w kwestii dopuszczalności rozszerzenia podstaw sprzeciwu, mając na względzie zaprezentowaną w nim ocenę prawną.

Zgodnie z brzmieniem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że odstąpić od niej wojewódzki sąd administracyjny może wyłącznie, jeżeli po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, a przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez sąd I instancji, któremu została ona przekazana do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), miała miejsce zasadnicza zmiana oceny stanu faktycznego sprawy, lub zmienił się istotnie stan prawny albo w tym czasie, w innej sprawie, została podjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwała zawierająca odmienną wykładnię prawa, niż dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w jego wiążącym wyroku, albo gdy takiej odmiennej wykładni dokonał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. o sygn. akt II OSK 1023/11, publ. LEX nr 1234032; B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, wyd. 3, s. 566; H. Filipczyk, Granice związania sądu I instancji wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny – uwagi na tle orzecznictwa w sprawach podatkowych, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2012, nr 2, s. 40-41). Żadna z tych okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie, zatem rozpoznający niniejszą sprawę Sąd pozostaje w pełni związany wytycznymi i wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w sprawie wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 592/13. Zastosowanie się do tych wskazań służy w szczególności zapewnieniu jednolitości orzecznictwa, a przez to poszanowaniu praworządności i równości wobec prawa (por. A. Skoczylas, Glosa do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r. o sygn. akt I FPS 1/08, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2009, nr 1, poz. 4, s. 24).

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, rozpoznając sprawę w granicach podstaw zawartych w sprzeciwie, trafnie uznał go za bezzasadny, bowiem istotnie sporny znak towarowy uzyskał wtórną zdolność odróżniającą.

W świetle art. 129 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, z zastrzeżeniem art. 130 nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (pkt 2); weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych (pkt 3).

Z kolei w myśl art. 130 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, przy ocenie, czy oznaczenie ma dostateczne znamiona odróżniające, należy uwzględnić wszystkie okoliczności związane z oznaczaniem nim towarów w obrocie. Odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 (nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających) może nastąpić w szczególności, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, prawidłowa wykładnia art. 130 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej daje odpowiedź na pytanie, co należy ustalać w toku postępowania dotyczącego nabycia przez znak towarowy wtórnej zdolności odróżniającej oraz jakie okoliczności – co do zasady – pozwalają wnioskować, że znak nabył wtórną zdolność odróżniającą. Przepis ten należy bowiem odczytywać w ścisłym powiązaniu z art. 129 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz art. 129 ust. 2 tej ustawy. Ten ostatni przepis wyjaśnia, jakie oznaczenia nie mają dostatecznych znamion odróżniających. Są to te oznaczenia, które: 1) nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone, 2) składają się wyłącznie z elementów służących do określenia rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności, 3) weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w utrwalonych praktykach handlowych. Co do zasady więc, oznaczenia, które powinny funkcjonować w przestrzeni publicznej, jako dostępne dla wszystkich jej użytkowników, nie mogą być przedmiotem praw ochronnych udzielonych jednemu tylko użytkownikowi. Od tej zasady art. 130 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej ustanawia wyjątek. Nie można odmówić udzielenia praw ochronnych z powodu braku dostatecznych znamion odróżniających, jeżeli przed datą zgłoszenia, w następstwie używania, znak nabrał charakteru odróżniającego. Powołany przepis odnosi się zatem do oznaczeń, które nie mogłyby być przedmiotem praw ochronnych z powodu posiadania cech określonych w art. 129 ust. 2 przedmiotowej ustawy, a jednak mimo tych cech, na skutek używania przed zgłoszeniem do ochrony, nabrały charakteru odróżniającego i z tego powodu mogą jednak uzyskać ochronę. Zatem w sytuacji, gdy podstawą nabycia prawa ochronnego ma być uzyskanie przez znak towarowy wtórnej zdolności odróżniającej, przedmiotem ustaleń i oceny musi być z jednej strony występowanie okoliczności powodujących brak pierwotnej zdolności odróżniającej z art. 129 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej w związku z art. 129 ust. 2 tej ustawy, a z drugiej strony – występowanie okoliczności potwierdzających używanie oznaczenia przed zgłoszeniem oraz wskazujących, że skutkiem tego używania stało się nabycie charakteru odróżniającego przez oznaczenie, które pierwotnie takiego charakteru nie miało. Doktryna i orzecznictwo wypracowały zestaw okoliczności, z których wysnuć można logiczny wniosek o nabyciu przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej (por. np. Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vall, Prawo własności przemysłowej, LexisNexis Warszawa 2003, s. 192, wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 maja 1999 r. o sygn. akt C-108/97 w sprawie Windsurfing Chiemsee, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2011 r. o sygn. akt II GSK 1033/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Te okoliczności to: okres używania, ilość towaru oznakowanego wprowadzonego do obrotu, sposób dystrybucji, intensywność reklamy. Od tego, jak kształtują się powyższe okoliczności, zależy ustalenie jednoznacznego związku między znakiem a przedsiębiorcą, który go używał, który to związek stanowi o powstaniu wtórnej zdolności odróżniającej oznaczenia, czyli możliwości odróżniania towarów nim opatrywanych od towarów pochodzących od innych przedsiębiorców. Jest oczywiste, że długotrwałość używania znaku przed zgłoszeniem do rejestracji, duża intensywność reklamy towarów opatrzonych znakiem potwierdzona wydatkami w kolejnych latach, wielka ilość towarów opatrzonych znakiem wprowadzonych do obrotu i powszechny sposób dystrybucji są okolicznościami, z których można wyprowadzić wniosek o powstaniu wtórnej zdolności odróżniającej oznaczenia, które pierwotnie nie mogłoby uzyskać ochrony jako znak towarowy.

Tak więc wszystkie okoliczności, w rozumieniu art. 130 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, które powinien oceniać organ, rozstrzygając o znamionach odróżniających oznaczenie, to te okoliczności, które pozwalają na ustalenie, że w świadomości odbiorców (klienteli) powstała tego rodzaju więź między oznaczeniem a towarem pochodzącym od konkretnego przedsiębiorcy, która pozwala na świadomy wybór towaru opatrzonego właśnie tym oznaczeniem. Jak wskazano wyżej, więź oznaczenia z towarem pochodzącym od konkretnego przedsiębiorcy może być nieuchronnym skutkiem długotrwałości, intensywności i powszechności nakładania oznaczenia na towarach masowych. Więź ta powstaje w szczególności wtedy, kiedy zostaje ustalone, że żaden inny uczestnik obrotu nie opatrywał swoich towarów takim samym oznaczeniem słowno – graficznym w okresie przed zgłoszeniem oznaczenia do ochrony. Wniosek o powstaniu więzi między oznaczeniem a towarem pochodzącym od konkretnego przedsiębiorcy może być wynikiem logicznych operacji myślowych, opartych o wyżej opisane kryterium "wszystkich okoliczności". Do ustalenia więzi między oznaczeniem a konkretnym przedsiębiorcą mogą być przydatne dowody w postaci badań opinii publicznej, ale nie są one konieczne w sytuacji, kiedy dowiedziona zostaje długotrwałość i intensywność używania, w połączeniu z wyłącznością używania oznaczenia w określonym kształcie. W takiej sytuacji oznaczenie w swoim całokształcie utrwala się w świadomości klienteli i nabywa wtórną zdolność odróżniającą, mimo iż posiada cechy, które nie pozwoliłyby mu na uzyskanie ochrony z uwagi na brak dostatecznych znamion odróżniających. Brak znamion odróżniających poszczególnych elementów oznaczenia nie ma tu żadnego znaczenia, bowiem chodzi o stan zaistniały na skutek zmian w świadomości nabywców, spowodowany funkcjonowaniem oznaczenia przed jego zgłoszeniem. Przedmiotem postępowania przy badaniu uzyskania wtórnej zdolności odróżniającej musi być zatem ustalenie istnienia przesłanek powodujących zmiany w świadomości nabywców, polegające na połączeniu oznaczenia z towarem konkretnego przedsiębiorcy.

Konfrontując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z twierdzeniami organu, należy w kontekście poczynionych wyżej rozważań stwierdzić, iż Urząd Patentowy RP w pełni zasadnie uznał, że sporny znak towarowy nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, ale – mimo tego – uzyskał, wskutek używania, wtórną zdolność odróżniającą. Argumentacja organu przedstawiona w tym względzie jest prawidłowa i zasługuje na aprobatę.

Sporny znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH jest znakiem słowno – graficznym. Znak ten składa się z liczby "100", zapisanej czcionką w kolorze białym z czerwonym konturem nad wyrazem "panoramicznych". Wyraz ten z kolei wpisany jest w czerwoną wstęgę wygiętą łukowato z zakończeniami skierowanymi na zewnątrz. Liczba "100" jako taka nie ma zdolności odróżniającej, natomiast słowo "panoramicznych", z uwagi na rodzaj czasopism opatrywanych tego rodzaju oznaczeniem, sugeruje, że chodzi tu o krzyżówki, a zatem słowo to niewątpliwie ma charakter opisowy względem towaru oznaczanego spornym znakiem towarowym. Oczywiście w takim przypadku użycie elementów graficznych samo w sobie nie przyda takiemu oznaczeniu zdolności odróżniającej, skoro jego zasadnicza treść takiej zdolności nie posiada. Niemniej jednak oznaczenie oceniane jako całość, na skutek wieloletniego funkcjonowania w obrocie, mogło utrwalić się w świadomości odbiorców, jako pochodzące od strony uprawnionej, i z pewnością się utrwaliło, biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w aktach, który potwierdza 6-letni okres używania przed zgłoszeniem oznaczenia słowno – graficznego 100 PANORAMICZNYCH w niezmienionym kształcie i kolorystyce, pierwsze miejsca w rankingach prowadzonych przez dystrybutora prasy w latach 2000-2003, znaczące wydatki na reklamę prowadzoną intensywnie w różnych środkach masowego przekazu, potwierdzone czytelnictwo przez 15% badanych, nakłady liczące w sumie 28 milionów egzemplarzy czasopism opatrzonych spornym znakiem. Na te okoliczności zwraca również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym wyżej wyroku.

Zdaniem Sądu, powiązanie spornego oznaczenia z towarem pochodzącym od strony uprawnionej jako przedsiębiorcy, przy uwzględnieniu powyższych faktów, pozwala na jednoznaczny wniosek, że nabywcy łączą sporne oznaczenie właśnie z tym przedsiębiorcą, który przez wiele lat i z dużą intensywnością go używa. O tym, że tak jest, świadczą podane przez organ w motywach zaskarżonej decyzji konkretne dane, które korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP, celem uzyskania ochrony w dniu [...] marca 2003 r. Strona uprawniona podniosła, co nie zostało zakwestionowane przez stronę skarżącą, że znak ten wykorzystywany jest w obrocie do oznaczania czasopism krzyżówkowych od roku 1994. Strona uprawniona załączyła wydruki przedstawiające okładki tych czasopism, w tym z lat 1994-2004. Zgodnie z zestawieniem nakładów, czasopismo oznaczane znakiem towarowym 100 PANORAMICZNYCH sprzedawane było odpowiednio: w roku 1994 w nakładzie 948 700 egz., w roku 1995 w nakładzie 7849 575 egz., w roku 1996 w nakładzie 7 079 053 egz., w roku 1997 w nakładzie 4 988 169 egz., w roku 1998 w nakładzie 4 452 776 egz., w roku 1999 w nakładzie 4 789 849 egz., w roku 2000 w nakładzie 5 064 483 egz., w roku 2001 w nakładzie 4 762 930 egz., w roku 2002 w nakładzie 4 688 690 egz., w roku 2003 (rok zgłoszenia spornego znaku do ochrony w UP RP) w nakładzie 4 705 560 egz. Powyższe liczby znalazły również przełożenie na ilość sprzedawanych czasopism oraz wysokie miejsce tak oznaczanego czasopisma w rankingu prowadzonym przez największego dystrybutora prasy, a mianowicie R. S.A. w W. Zgodnie z informacjami dotyczącymi miejsca w rankingu tytułów krzyżówkowych z lat 2000-2004, miesięcznik krzyżówkowy 100 PANORAMICZNYCH zajmował wyłącznie pierwsze miejsce w rankingu tytułów krzyżówkowych tego dystrybutora prasy. Z kolei w rankingu tytułów ze względu na sprzedaż wszystkich czasopism krzyżówkowych rozprowadzanych przez K. S.A. z K., obejmujący okres od grudnia 2002 r. do lutego 2003 r., tytuł 100 PANORAMICZNYCH zajął także pierwsze miejsce. Strona uprawniona przedstawiła także zestawienie kosztów reklamy w prasie, radiu, telewizji i na bilbordach. Z załączonych do akt sprawy ogólnopolskich badań sondażowych pt. "Czytelnictwo pism krzyżówkowych" z lat 2001-2004 wynika, że czasopismo "100 Panoramicznych" jest czytane przez ponad 15% badanych każdego wskazanego roku.

W ocenie Sądu, fakt wieloletniej obecności na rynku czasopisma opatrywanego spornym znakiem towarowym 100 PANORAMICZNYCH przed datą zgłoszenia oznaczenia do ochrony, wysokie miejsca w przeprowadzanych rankingach (uwzględniających kilkadziesiąt tytułów o tej samej tematyce) oraz poniesione nakłady pozwalają stwierdzić, że znak ten w formie zarejestrowanej utrwalił się w świadomości potencjalnych odbiorców, a zatem uzyskał wtórną zdolność odróżniającą. Łatwe w percepcji oznaczenie o prostej, ale wyrazistej szacie graficznej, zawierające przekaz informacyjny skierowany wprost do klienta, powielone w 28 milionach egzemplarzy, prezentowane niezmiennie przez 6 lat na okładkach jako tytuł prasowy czasopisma szaradziarskiego, a także w telewizji i na billboardach, musiało utrwalić się w świadomości odbiorców, co oznacza, że przeciętny, zorientowany czytelnik łączy oznaczenie zawsze z tym samym przedsiębiorcą. Ocena organu w tym zakresie jest więc prawidłowa, toteż za bezzasadne należy uznać zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Z uwagi na uzyskanie wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak towarowy, również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie są trafne. Urząd Patentowy RP zasadnie przy tym uznał, że sporne oznaczenie nie mogło wejść do języka potocznego i nie jest zwyczajowo używane w uczciwych praktykach handlowych, w rozumieniu art. 129 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej. Przede wszystkim sporny znak towarowy musi być w kontekście tego przepisu oceniany jako całość, a nie tylko pod kątem danego słowa czy liczby, które wespół tworzą jego treść. Oceniany zatem pod względem słownym i graficznym sporny znak nie pozwala na wniosek, że wszedł on do języka potocznego lub jest zwyczajowo używany w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych. W każdym razie strona skarżąca nie wykazała, by tak było. Dla przyznania jej racji sporne oznaczenie musiałoby funkcjonować w obrocie w takim kształcie zarówno przed początkową datą jego używania, zgłoszenia i rejestracji, by w następstwie tego móc przyjąć, że weszło do języka potocznego, ewentualnie, że jest zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 592/13 wyraził także wiążącą ocenę prawną co do dopuszczalności rozszerzenia podstaw prawnych sprzeciwu w postępowaniu spornym, uznając, że nie ma takiej możliwości na gruncie przepisów ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej.

Zgodnie z art. 232 ust. 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" ogłasza się m.in. o udzielonych prawach ochronnych na znak towarowy. W myśl art. 246 ust. 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu 6 miesięcy od wskazanej publikacji. Sprzeciw jest więc akcją służącą każdemu, bez potrzeby wykazywania się interesem prawnym do jego wniesienia. Zatem każdy swoim działaniem może spowodować wzruszenie prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP. Jest oczywiste, że przy takim uregulowaniu, mając na względzie zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa), przepisy dotyczące sprzeciwu muszą być wykładane i stosowane ściśle.

Stosownie do art. 246 ust. 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, podstawę sprzeciwu od udzielenia prawa ochronnego stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa ochronnego, czyli brak spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa (art. 164 tej ustawy). Przesłanki udzielenia prawa ochronnego oraz przeszkody bezwzględne i względne do uzyskania tego prawa określają odpowiednio art. 120 ust. 1 i art. 130 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz art. 129 ust. 1 tej ustawy oraz art. 131 ust. 1, 2, 4, a także art. 132 ust. 1 i 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej. Zatem, skoro sprzeciw ma być "umotywowany", zgłaszający powinien już w sprzeciwie wskazać te okoliczności, które mogą stanowić określone w ustawie przyczyny unieważnienia prawa ochronnego.

Zgodnie z treścią art. 247 ust. 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, o wniesieniu sprzeciwu Urząd Patentowy zawiadamia uprawnionego, wyznaczając mu termin na ustosunkowanie się do sprzeciwu. Uprawniony zapoznaje się zatem z zarzutami, jakie sprzeciwiający się skierował przeciwko udzieleniu prawa ochronnego, i znając te zarzuty, zajmuje brzemienne w skutki procesowe stanowisko wobec sprzeciwu.

W świetle art. 246 ust. 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, jeżeli uprawniony uznaje sprzeciw za zasadny lub milczy (nie zajmuje stanowiska w terminie), Urząd Patentowy uchyla decyzję o udzieleniu prawa i umarza postępowanie (z wniosku o udzielnie prawa). Jeżeli natomiast uprawniony uznaje sprzeciw za bezzasadny (czyli dochodzi do sporu między uprawnionym a wnoszącym sprzeciw), Urząd Patentowy przekazuje sprawę do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego rozstrzyga m.in. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na skutek złożonego sprzeciwu, uznanego przez uprawionego za bezzasadny. Już z tego uregulowania wynika, że sprawa, o której mowa w art. 246 ust. 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, to "sprawa o unieważnienie prawa ochronnego na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny". Zatem jej granice wyznaczone są granicami sprzeciwu, czyli wskazanymi w sprzeciwie okolicznościami uzasadniającymi unieważnienie prawa, z którymi to okolicznościami zapoznał się uprawniony. Ponieważ na wniesienie sprzeciwu ustawodawca wyznaczył 6-miesięczny termin, to brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla poglądu, że po upływie tego terminu i wypowiedzeniu się uprawnionego co do zasadności sprzeciwu o określonej treści, autor sprzeciwu może, w dowolnym czasie, poszerzyć swój sprzeciw, wskazując dodatkowe, nowe podstawy unieważnienia udzielonego prawa.

Postępowanie sporne może być zapoczątkowane w dwojaki sposób:

1) złożeniem wniosku o unieważnienie prawa przez podmiot legitymujący się interesem prawnym, który to wniosek może być wniesiony w każdym czasie, z uwzględnieniem jedynie ograniczeń wynikających z art. 165 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej,

2) przekazaniem przez Urząd Patentowy sprzeciwu (uznanego przez uprawnionego za bezzasadny), do którego wniesienia wykazanie interesu prawnego jest zbędne, i na którego wniesie ustawodawca zastrzegł 6-miesięczny termin.

W sytuacji pierwszej wskazanie w postępowaniu spornym nowych podstaw prawnych unieważnienia prawa jest dopuszczalne, bo brak jakichkolwiek podstaw do ograniczeń w tym względzie, zaś zmianę, rozszerzenie lub ograniczenie wniosku (a nie sprzeciwu) przewiduje wprost art. 2556 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej. Natomiast rozszerzenie granic sprzeciwu w postępowaniu spornym, toczącym się na skutek jego wniesienia, prowadzi wprost do przekroczenia (ominięcia) terminu do wniesienia umotywowanego sprzeciwu i pozbawia uprawnionego możliwości ustosunkowania się do sprzeciwu przed skierowaniem sprawy do postępowania spornego. Wskazanie zatem nowych podstaw prawnych sprzeciwu w toku postępowania spornego jest niedopuszczalne i nowe podstawy sprzeciwu nie podlegają rozpatrzeniu przez Urząd Patentowy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Nawet jeżeli przyjąć, iż umotywowanie sprzeciwu nie wiąże się z koniecznością wskazania jego podstawy prawnej (powołania konkretnego przepisu prawa), to musi się jednak wiązać ze wskazaniem przyczyn (okoliczności), z powodu których sprzeciwiający się uważa, że udzielone prawo powinno zostać unieważnione. W tych granicach toczy się bowiem postępowanie sporne i brak jest podstaw prawnych, które uzasadniałyby pogląd, że po upływie terminu 6 miesięcy wnoszący sprzeciw może wskazywać jego nowe podstawy faktyczne i prawne, poszerzając tym samym zakres postępowania spornego.

Urząd Patentowy w pełni zasadnie więc nie odnosił się do rozszerzonych podstaw sprzeciwu, zawartych w piśmie strony skarżącej z dnia [...] lutego 2009 r., jako że ww. ustawa – Prawo własności przemysłowej nie wprowadza takiej możliwości.

W takim stanie rzeczy, decyzję oddalającą sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego, udzielonego "T." Sp. z o.o. z siedzibą w C. na znak towarowy słowno – graficzny 100 PANORAMICZNYCH nr [...], należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.