Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 281/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 123 par. 1, art. 200
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1 i 3, art. 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 września 2007r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie restrukturyzacji I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu M. K. wynagrodzenie w kwocie [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, które wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie; III. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa kwotę [...] tytułem nieuiszczonego wpisu, od którego skarżący był zwolniony.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie restrukturyzacji wymienionych we wniosku z dnia 12 listopada 2002 r. należności z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 1998 r. w łącznej kwocie 69.640 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył wszczęte wnioskiem z dnia 12 listopada 2002 r. złożonym przez Pana M. W. prowadzącego firmę - " [...]" postępowanie w sprawie restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, z uwagi na fakt, iż wobec przedsiębiorcy zostało wszczęte postępowanie upadłościowe.

Od decyzji tej M. W. złożył odwołanie, w którym zarzucił, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ została podjęta na podstawie nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział Gospodarczy z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt [...], ponadto w ocenie Strony naruszono przepis art. 216 § 1, art. 123 § 1 i art.200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, organ II instancji stwierdził brak podstaw do uchylenia skarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 z późn. zm.) restrukturyzacji podlegają znane na dzień 30 czerwca 2002r. zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Za należności znane uznaje się należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień ( art. 2 pkt 3 ustawy). Przez zaległość podatkową, zgodnie z art. 51 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, należy rozumieć podatek niezapłacony w terminie płatności.

Z materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] maja 2003 r. Urząd Skarbowy w P. wydał decyzję nr [...] o warunkach restrukturyzacji zaległości w podatku od towarów i usług znanych na dzień 30 czerwca 2002 r. tj. 69.640,00 zł kwoty głównej oraz odsetek za zwłokę w wysokości 109.918,50 zł powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą – [...].

W związku z akcesją Polski do Unii Europejskiej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiesił postępowanie w sprawie restrukturyzacji zaległości znanych na dzień 30 czerwca 2002 r. z tytułu podatku od towarów i usług do czasu wydania przez Komisję Europejską decyzji końcowej, określonej w art. 88 ust.3 Traktatu Ustanawiającego Wspólnoty Europejskie, dotyczącej udzielenia pomocy na restrukturyzację. Po otrzymaniu w przedmiotowej sprawie stanowiska Komisji Europejskiej Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie restrukturyzacyjne.

Jak ustalono w toku przeprowadzonego postępowania przed organem pierwszej instancji, Sąd Rejonowy w L. Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r. Sygn. akt [...] ogłosił upadłość M. W. właściciela firmy [...] .

Zgodnie z art. 21 ust.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155 poz.1287 z późn. zm.) organ restrukturyzacyjny umarza postępowanie restrukturyzacyjne, gdy wobec przedsiębiorcy zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe; w tym przypadku organ restrukturyzacyjny niezwłocznie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego.

Niezależnie od powyższego, M. W. nie uiścił opłaty restrukturyzacyjnej, a zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 tej powołanej ustawy - należności, o których mowa w art.6 ust. 1 pkt 1 i 2 lit.d i e objęte restrukturyzacją podlegają umorzeniu pod warunkiem, że przedsiębiorca wpłaci opłatę restrukturyzacyjną, o której mowa w art.19, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji. W rozpatrywanym przypadku decyzja o warunkach restrukturyzacji została doręczona stronie w dniu 19 maja 2003 r., a opłata powyższa nie została przez stronę w podanym terminie zapłacona.

Również to obligowało organ podatkowy do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy.

Odnosząc się do zarzutów podatnika zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty te są bezzasadne.

Twierdzenie strony, iż zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż została podjęta na podstawie nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział Gospodarczy z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt [...] - organ odwoławczy ocenia jako bezpodstawne. Wyżej powołanym postanowieniem Sąd Rejonowy w L. Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych ogłosił upadłość M. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w P., obejmującą likwidację majątku. Postanowienie to zostało ogłoszone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym Nr 145/2005 z dnia 27 lipca 2005 r. pod poz. 8818. W obwieszczeniu tym zawarto również wezwanie do wierzycieli upadłego, aby zgłosili swoje wierzytelności.

Postępowanie w sprawach upadłości normują przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawa upadłościowego i naprawczego (Dz.U. Nr 60 poz. 535 z późn.zm.). Artykuł 51 tej ustawy, stanowi: - uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym m.in. określa sposób prowadzenia postępowania. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 52 w.w. ustawy data wydania postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości. Dalej przepis art. 53 ust. 1 prawa upadłościowego stanowi, iż postanowienie o ogłoszeniu upadłości podąje się niezwłocznie do publicznej wiadomości przez obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz opublikowanie w dzienniku o zasięgu lokalnym.

Biorąc pod uwagę zaistniały stan faktyczny oraz przedstawiony powyżej stan prawny należy stwierdzić, że zastosowanie przez organ podatkowy pierwszej instancji przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców - w żaden sposób nie powinno budzić wątpliwości.

Co do postanowienia Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w L. Wydział Gospodarczy o sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania upadłościowego, na które powołuje się strona w odwołaniu, postanowienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie będące przedmiotem tego postępowania, gdzie zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o restrukturyzacji postępowanie restrukturyzacyjne umarza się, gdy wobec przedsiębiorcy zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe. W rozpatrywanym przypadku fakt wszczęcia postępowania i w rezultacie ogłoszenia upadłości nie jest tutaj kwestią sporną.

Bezzasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art.216 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis ten upoważnia organy podatkowe do wydawania postanowień w toku postępowania.

Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza również naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Postanowienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które organ podatkowy wystosował w dniu 9 września 2005 r., doręczone zostało podatnikowi w dniu 13 września 2005 r. Decyzja w sprawie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego organ wydał [...], czyli po upływie dwunastu dni od daty doręczenia postanowienia w trybie art. 200. Pismo strony stanowiące odpowiedź na w/w. postanowienie wpłynęło do organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 29 września 2005r. W piśmie tym M. W. wyraził chęć zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Z uwagi na fakt, iż stawiennictwo do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w trybie art. 200 O.p. nie jest obowiązkowe, a całość materiału dowodowego jest stronie znana, ponieważ wszystkie pisma kierowane były przez niego odbierane w areszcie śledczym i mógł się co do nich wypowiedzieć, czego nie uczynił - zatem w przedmiotowej sprawie w ocenie organu odwoławczego nie miało miejsca naruszenia przepisów art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

Na wyżej wymienioną decyzję organu odwoławczego M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jej uchylenie, wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego oraz zaliczenie ściągniętych należności od jego wierzyciela na poczet opłaty restrukturyzacyjnej.

W uzasadnieniu skargi podał, że postępowanie upadłościowe wszczęte postanowieniem Sądu Rejonowego w L. Wydział Gospodarczy z dnia 22 czerwca 2005 r. zostało umorzone postanowieniem tego sądu z dnia 16 września 2005 r., natomiast opłata restrukturyzacyjna nie mogła zostać przez niego uiszczona z powodu zajęcia przez Urząd Skarbowy jego należności w kwocie przekraczającej 200.000,00 zł od S.T.U. "E." S.A.

Ponadto skarżący zarzucił organom naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez niezapoznanie go z materiałem dowodowym zebranym w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na tym, że sąd rozpoznając sprawę bada, czy do ustalonego stanu faktycznego organy zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa normującym zasady postępowania, a jeżeli tak, to czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, a zatem nie przeprowadza postępowania dowodowego i nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznych.

Kwestie dotyczące wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji unormowane zostały w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.).

Stosownie do art. 21 ust. 3, postępowanie restrukturyzacyjne umarza się w przypadku, gdy wobec przedsiębiorcy zostało wszczęte postępowanie likwidacyjnego lub upadłościowe; w tym przypadku organ restrukturyzacyjny niezwłocznie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zostało wobec skarżącego zostało wszczęte postępowanie upadłościowe (postanowienie Sądu Rejonowego w L. Wydział Gospodarczy z dnia 22 czerwca 2005r. sygn. akt [...]).

Zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, dla umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego nie ma znaczenia sposób zakończenia wszczętego postępowania upadłościowego. Sam fakt zaistnienia określonej w powołanym przepisie przesłanki powoduje, iż organ podatkowy obligowany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.

Dodatkowo, niezależnie od wyżej wskazanej podstawy umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, na której oparł swoje rozstrzygnięcie organ I instancji, słusznie zauważył organ odwoławczy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej, po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002 r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r., organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 nie zostały spełnione. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy należności objęte restrukturyzacją podlegają umorzeniu pod warunkiem, że przedsiębiorca wpłaci opłatę restrukturyzacyjną, o której mowa w art. 19 oraz w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie posiada zaległości, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Opłata restrukturyzacyjna, o której mowa w art. 19 zgodnie z zawartą w nim regulacją powinna zostać uiszczona w ciągu 30 dni od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji. Skarżący nie uiścił w terminie tej opłaty, a powód jej nieuiszczenia pozostaje bez znaczenia dla skutków niezastosowania się do art. 19 cyt. ustawy.

Zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego.

Również Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisu art. 123 § 1 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepis ten jest kompatybilny z art. 123 określającym zasadę czynnego uczestnictwa strony w postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy skarżący został poinformowany o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, natomiast obiektywną przeszkodą w wykorzystaniu tej możliwości był fakt przebywania przez niego w Areszcie Śledczym w L.

W związku z faktem, iż organy zastosowały się do przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej i wyznaczyły stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przy czym okoliczności wskazane w tym materiale były stronie doskonale znane (fakt wszczęcia wobec niego postępowania upadłościowego i fakt nieuiszczenia przez niego opłaty restrukturyzacyjnej), zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy należy uznać za chybiony.

Z tych tez względów oraz na podstawie art. 151 oraz art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.