Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1276/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art.145 par. 1 pkt 1 lit.a i c, art.152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.34 par. 1, art.33 pkt 9, art.19 par.1, art. 22,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art.5 ust.9, ust.9a,ust.9b, ust.9 c, art.5 ust.6,
journal: Dz.U. 2004 nr 121 poz 1267
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych - tekst jedn.
article: par.1 i par. 2, zał nr 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2003 nr 209 poz 2027
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych
article: art. 19
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Rossa-Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] SA w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 100,00 zł (sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/S. Widłak /-/ S. Małek /-/ W. Zygmont


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W wszczął, na podstawie tytułu wykonawczego (nr [...]) wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy K., postępowanie egzekucyjne wobec spółki A w celu wyegzekwowania zaległego podatku od nieruchomości. Pismem z dnia 07 maja 2008r. zobowiązana Spółka wniosła, na podstawie art. 33 pkt 6 i 9 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej w skrócie: u.p.e.a.), zarzut m.in. niewłaściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Uzasadniając powyższy zarzut dłużnik wskazał, że jest tzw. dużym podatnikiem, czyli podmiotem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1267 ze zm.), w związku z czym odrębnie określa się dla niego właściwość miejscową organów podatkowych, co ma również odpowiednie zastosowanie co do właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Według dłużnika obecnie właściwym organem egzekucyjnym jest dla niego Naczelnik M Urzędu Skarbowego.

Burmistrz Miasta i Gminy K. postanowieniem z dnia [...]wydanym na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 17 u.p.e.a., wyrażając stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, uznał m.in. opisany powyżej zarzut za nieuzasadniony. Wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznawał się za organ właściwy do prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, o ile nawet Naczelnik Urzędu Skarbowego W. był organem niewłaściwym miejscowo, to organ ten winien, na podstawie art. 65 Kpa w związku z art. 18 u.p.e.a., przekazać tytuły wykonawcze właściwemu organowi egzekucyjnemu.

Spółka A wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia Burmistrza Mista i Gminy K., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 33 pkt 9 u.p.e.a. w związku z art. 22 § 2 u.p.e.a. oraz art. 5 ust. 6, 9a i 9b powołanej wcześniej ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 1, § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. z 2003 r., nr 209, poz. 2027 -dalej w skrócie: Rozp. z dnia 19 listopada 2003r.), poprzez przyjęcie iż właściwym miejscowo organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. nr 1 - Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r., podczas gdy organem właściwym jest Naczelnik M Urzędu Skarbowego; oraz naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 126 Kpa poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia nie na przepisach prawa, lecz na domniemaniu, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postąpił prawidłowo, nie przekazując sprawy egzekucyjnej na podstawie art. 65 § 1 Kpa.

W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według siedziby zobowiązanego lub według miejsca położenia składników majątku (art. 19 ust. 1 i art. 22 § 2 i § 3 u.p.e.a.). Właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych, określa Minister Finansów w rozporządzeniu, wydawanym na podstawie delegacji zawartej w art. 5 ust. 9c, powołanej wcześniej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych z dnia 21 czerwca 1996 r. Od dnia wejścia w życie nowelizacji tej ostatniej ustawy, dokonanej ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. nr 137, poz. 1302), tj. od dnia 1 stycznia 2004 r., uległa zmianie właściwość miejscowa naczelników urzędów skarbowych dla tzw. dużych podatników, czyli podmiotów spełniających kryteria przewidziane przez art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Strona – spółka A. jest podmiotem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych z dnia 21 czerwca 1996 r. Zdaniem Spółki zmiana właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych wpłynęła na zmianę właściwości miejscowej organów egzekucyjnych wobec podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b, gdyż ustawodawca nie wyłączył takich podmiotów z ogólnych zasad ustalania właściwości organów egzekucyjnych, określonych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisami o terytorialnym zasięgu działania naczelników urzędów skarbowych. Fakt rozróżnienia naczelników urzędów skarbowych właściwych miejscowo dla podmiotów spełniających kryteria art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. i podmiotów, które tego kryterium nie spełniają (odpowiednio zał. Nr 2 i zał. nr 1 do Rozp. z dnia z 19 listopada 2003 r.), skutkuje tym, że ustalana zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość organu egzekucyjnego, oparta na właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych (organ egzekucyjny to właściwy terytorialnie naczelnik urzędu skarbowego), także automatycznie taki podział przyjmuje. Skoro w stosunku do spółki A właściwy jest miejscowo naczelnik urzędu skarbowego, wymieniony w zał. nr 2, to zgodnie z zapisem art. 22 § 2 i § 3 u.p.e.a. organ ten jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym. Odwołująca się Spółka zaznaczyła, że w obowiązującym stanie prawnym nie istnieje przepis pozbawiający naczelników urzędów skarbowych wymienionych w zał. nr 2 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r., jakichkolwiek kompetencji przyznanych w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych z dnia 21 czerwca 1996 r., w tym zwłaszcza egzekucji należności pieniężnych w stosunku do podmiotów spełniających kryteria wymienione w art. 5 ust. 9b tej samej ustawy, w zakresie zobowiązań publicznoprawnych ciążących na tych podmiotach z tytułu podatku od nieruchomości. W konkluzji Spółka powołała się na orzeczenia wydane przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne, w których podzielono prezentowane przez nią stanowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 33 pkt 9 i art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 65 § 1 Kpa, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W motywach postanowienia wskazano, że zgodnie z treścią art. 33 pkt 9 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Organ powołał się na treść art. 65 § 1 Kpa i podał, że błędne skierowanie tytułu do niewłaściwego miejscowo organu egzekucyjnego spowodowałoby doręczenie tego tytułu organowi właściwemu. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, o właściwości miejscowej organów egzekucyjnych decydują te właśnie organy.

Spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., domagając się uchylenia powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy K. W swym piśmie Spółka powtórzyła w zarzuty i argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu. Podkreśliła ponownie, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według siedziby zobowiązanego lub według miejsca położenia składników majątku (art. 19 ust. 1 i art. 22 § 2 i 3 u.p.e.a.). Skoro w stosunku do spółki A z siedzibą w W. przy ul. S., właściwy jest miejscowo naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. nr 2 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r., to zgodnie z zapisem art. 22 § 2 i § 3 u.p.e.a. organ ten jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym. Skarżąca Spółka wskazała, że na podstawie przywołanych w skardze przepisów właściwym organem egzekucyjnym w sprawie jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca położenia siedziby/majątku zobowiązanego – spółki A. Naczelnicy urzędów skarbowych są jednocześnie organami egzekucyjnymi. W zał. nr 2 do przywołanego powyżej Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r. określono siedziby i terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych, właściwych wyłącznie w zakresie podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych. Dla spółki A właściwym miejscowo naczelnikiem urzędu skarbowego jest Naczelnik M Urzędu Skarbowego.

Według strony skarżącej w ramach ustalania właściwości miejscowej, czy też sprawdzenia swojej właściwości przez organ egzekucyjny, najpierw powinno być ustalone położenie siedziby zobowiązanego - art. 22 § 2 u.p.e.a., a następnie powinno zostać ustalone we właściwości miejscowej, którego naczelnika urzędu skarbowego miejsce to się znajduje - ustalenie takie następuje w oparciu o przepisy Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r. Ponadto skarżąca podkreśliła, że właściwość miejscową organów wskazują przepisy prawa, a nie sam organ, jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu. Jako niedopuszczalne strona skarżąca określiła przyjęcie przez organy domniemania, że przekazanie przez niewłaściwy organ egzekucyjny tytułów wykonawczych do organu, jego zdaniem właściwego, zawsze następuje w sposób prawidłowy. Zdaniem skarżącej Spółki zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego, czym narusza przepisy prawa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje i postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, nie będąc przy tym - stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie: p.p.s.a.) - związany zarzutami i wnioskami skargi, a tylko przedmiotem zaskarżenia, którym w niniejszej sprawie jest stanowisko wierzyciela wyrażone w trybie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej w skrócie: u.p.e.a.), odnośnie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego.

Zarzut, który podniósł zobowiązany, tj. spółka A, to prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Zarzut ten mieści się w katalogu podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, bowiem wymieniony jest w art. 33 pkt 9 u.p.e.a., a organ egzekucyjny może go rozpatrzeć wyłącznie po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a.). Zarzut braku właściwości organu egzekucyjnego może dotyczyć - co należy podkreślić - zarówno właściwości rzeczowej, miejscowej, jak i instancyjnej. Treść zgłoszonych zarzutów, przedmiot zaskarżonego postanowienia, jak i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalają Sądowi ocenić wyłącznie kwestię właściwości miejscowej organu egzekucyjnego.

Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z treścią art. 19 Kpa organ administracji publicznej, w tym pełniący funkcję organu egzekucyjnego, winien przestrzegać swej właściwości z urzędu. Nie oznacza to jednak, że w każdym konkretnym przypadku mamy z taką sytuacją do czynienia, tzn. że w każdej sytuacji organ administracji publicznej prawidłowo sam ustali swą właściwość. Tym bardziej nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu drugiej instancji, jakoby o właściwości miejscowej organów egzekucyjnych miały decydować te właśnie organy. Właściwość ich określają bowiem przepisy prawa i musi być ona ściśle przestrzegana.

W myśl art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych. Podkreślić należy, że w świetle przepisów u.p.e.a. każdy naczelnik urzędu skarbowego posiada kompetencję do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych. Zasady ustalania właściwości miejscowej organów egzekucyjnych reguluje art. 22 u.p.e.a., przy czym ustawa ta wprowadza odrębne zasady ustalania właściwości miejscowej w zakresie egzekucji obowiązków niepieniężnych i należności pieniężnych. Przyjęte zasady ustalania właściwości miejscowej mają przede wszystkim na celu dążenie do przyspieszenia postępowania egzekucyjnego oraz zmniejszenia kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3. Celem ustalenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, jakim jest naczelnik urzędu skarbowego, niezbędne jest ustalenie, w którego urzędu skarbowego terytorialnym zasięgu działania leży siedziba zobowiązanego. Właściwość miejscowa organów egzekucyjnych (naczelników urzędów skarbowych) wymaga bowiem uwzględnienia rozwiązań organizacyjnych przyjętych w przedmiocie terytorialnego zakresu działania tych organów oraz wyznaczenia ich siedzib.

Stosownie do treści art. 5 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1267 ze zm.), właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych określa się według terytorialnego zasięgu działania urzędu skarbowego, z uwzględnieniem ust. 9a. Zgodnie z art. 5 ust. 9a tej ustawy terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie: niektórych kategorii podatników, wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6 - może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych.

W myśl art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego, zgodnie z ust. 9a następuje w przepisach określonych na podstawie ust. 9c i może dotyczyć w szczególności: podatkowych grup kapitałowych; banków; zakładów ubezpieczeń; jednostek działających na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538) oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych; jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych; oddziałów lub przedstawicielstw przedsiębiorstw zagranicznych; osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 min euro według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego albo jako rezydenci w rozumieniu prawa dewizowego, biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwami położonymi za granicą lub w ich kontroli, albo posiadają udział w kapitale takich przedsiębiorstw albo są zarządzane bezpośrednio lub pośrednio przez nierezydenta w rozumieniu przepisów prawa dewizowego lub nierezydent dysponuje co najmniej 5 % głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, albo jako rezydenci w rozumieniu przepisów prawa dewizowego jednocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym w rozumieniu innych ustaw lub w jego kontroli albo posiadają jednocześnie udział w kapitale takich podmiotów.

W świetle przytoczonych przepisów ustawy o urzędach i izbach skarbowych terytorialny zasięg działania urzędów skarbowych, o których mowa w art. 5 ust. 9a tej ustawy, może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych. Wyznaczenie tego zasięgu następuje w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 9c powołanej ustawy i może dotyczyć w szczególności podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b tej ustawy. Terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych określony został w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027 ze zm. - dalej w skrócie: Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r.). Rozporządzenie to zostało wydane, jak wspomniano, na podstawie art. 5 ust. 9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej określa, w drodze rozporządzenia, terytorialny zasięg działania oraz siedziby naczelników urzędów i dyrektorów izb skarbowych, uwzględniając zasady określone w art. 5 ust. 9a i 9b oraz potrzeby właściwego zorganizowania wykonywania zadań, zwłaszcza z zakresu poboru podatków oraz sprawnej obsługi podatnika. Określony w powołanym rozporządzeniu terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych dotyczy wszystkich -określonych w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych - zadań (kompetencji) należących do naczelników urzędów skarbowych. A więc zarówno tych, które należą do nich jako organów podatkowych, jak również tych związanych z wykonywaniem egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

W świetle przepisów tego rozporządzenia wyróżnia się trzy rodzaje urzędów skarbowych (por. C. Kosikowski (w:) R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006). Pierwszą grupę stanowią urzędy skarbowe wymienione w załączniku nr 1 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r., których naczelnicy są właściwi miejscowo we wszystkich sprawach z wyjątkiem tych, które wyłączono do kompetencji dwóch pozostałych grup. W drugiej grupie znajdują się tzw. "specjalne" lub "duże" urzędy skarbowe, których naczelnicy są właściwi w sprawach wymienionych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, a więc ze względu na określoną grupę podatników. Urzędy te zostały wymienione w załączniku nr 2 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r. W trzeciej grupie znajdują się tzw. "małe" urzędy skarbowe (wymienione w załączniku nr 3 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r.), których naczelnicy nie mają kompetencji do wykonywania egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Tylko więc urzędy skarbowe zaliczane do tej grupy zostały utworzone jedynie dla celów podatkowych, co wynika wyraźnie z treści § 3 powołanego rozporządzenia.

Wskazać należy, że żaden przepis prawa nie stwierdza, że do zakresu działania naczelników tzw. "specjalnych" czy "dużych" urzędów skarbowych wymienionych w załączniku nr 2 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r., nie należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Tym samym naczelnicy tych urzędów skarbowych posiadają kompetencję do wykonywania egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Uprawnienie to ograniczone zostało do spraw, w których zobowiązanymi są podmioty wymienione w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Zauważyć należy, że w świetle art. 5 ust. 9a w związku z ust. 9b i ust. 9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych Minister Finansów, określając terytorialny zasięg działania urzędów skarbowych, nie ograniczył kompetencji naczelników tzw. "specjalnych" czy "dużych" urzędów skarbowych do wykonywania niektórych zadań określonych w art. 5 ust. 6 tej ustawy. Jak wynika z treści powołanego rozporządzenia z dnia 19 listopada 2003 r. oraz jego załączników siedziba zobowiązanego – spółki A mieszcząca się w W. przy ul. S., leży w terytorialnym zasięgu działania dwóch urzędów skarbowych: wymienionego w załączniku nr 1 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r. - Urzędu Skarbowego W (poprzednio Drugiego Urzędu Skarbowego W.) oraz wymienionego w załączniku nr 2 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r., tzw. "dużego" urzędu skarbowego – M. Urzędu Skarbowego w W.

W związku z tym, że siedziba zobowiązanego leży w terytorialnym zasięgu działania dwóch urzędów skarbowych, dla ustalenia właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego do wykonania egzekucji administracyjnej, konieczne jest ustalenie czy zobowiązany jest podatnikiem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Wówczas bowiem wyłączona jest właściwość miejscowa naczelnika urzędu skarbowego wymienionego w załączniku nr 1 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003r. Naczelnicy urzędów skarbowych wymienionych w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia są bowiem właściwi miejscowo we wszystkich sprawach z zastrzeżeniem tych, w których właściwi są naczelnicy urzędów skarbowych wymienionych w załącznikach nr 2 i nr 3 do tego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że zobowiązany – spółka A jest podmiotem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7a ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Skoro zatem spółka A jest podatnikiem, o którym mowa w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych wyłączona jest tym samym właściwość miejscowa Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Podzielić należy zatem pogląd, że w stosunku do zobowiązanego, tj. spółki A z siedzibą w W. doszło - w stanie prawnym sprawy - do spełnienia przesłanki zmiany właściwości organu podatkowego, na tzw. "duży urząd skargowy", tj. w realiach niniejszej sprawy na MUrząd Skarbowy. Wynika to z treści art. 5 ust. 9a pkt 1 w związku z art. 5 ust. 9b pkt 7a i art. 5 ust. 9c cytowanej ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych oraz § 2 i załącznika nr 2 do Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r.

Jak wspomniano wcześniej, zgodnie z art. 5 ust. 6 pkt 7 powołanej powyżej ustawy o urzędach i izbach skarbowych, do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Skoro zatem dla zobowiązanego właściwym organem podatkowym jest M. Urząd Skarbowy, to naczelnik tego urzędu pełni - zgodnie z art. 5 ust. 6 tej samej ustawy - funkcję organu egzekucyjnego w zakresie egzekucji należności pieniężnych.

Zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego dla podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7a ustawy o urzędach i izbach skarbowych nastąpiła z dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie egzekucyjne w analizowanej sprawie zostało wszczęte w 2007 r., czyli po tej dacie. Powyższe oznacza, że przepisy ustawy o urzędach i izbach skarbowych mają w niniejszej sprawie zastosowanie w brzmieniu wprowadzonym nowelizacją tej ustawy, dokonanej ustawą z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacją jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Wobec powyższego właściwym miejscowo do prowadzenia przedmiotowej egzekucji wobec spółki A jest Naczelnik M Urzędu Skarbowego w W.., wymieniony w załączniku nr 2 do powołanego Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia także okoliczność, że Naczelnik M. Urzędu Skarbowego, będący dla spółki A zarówno organem podatkowym, jak i egzekucyjnym, posiada z urzędu informacje niezbędne do szybkiego i efektywnego prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

Podkreślić należy, że przedstawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 1141/07, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 4294/06, Lex nr 342487).

W świetle powyższego zarzut skarżącej Spółki prowadzenia egzekucji administracyjnej przez niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny jest zasadny. W ocenie Sądu, organ II - ej instancji dokonał zatem błędnej interpretacji przepisu art. 22 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 5 ust. 9 ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 1 i § 2 Rozp. z dnia 19 listopada 2003 r., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien mieć na uwadze powyższe spostrzeżenia i rozważając ponownie zarzut spółki A w zakresie niewłaściwości miejscowej organu egzekucyjnego, jego rzeczą będzie zajęcie stanowiska zgodnego z powołanymi wyżej przepisami i uzasadnionego zgodnie z wymogami wskazanymi w art. 107 Kpa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie odpowiadają prawu i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł o ich uchyleniu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień znajduje swoje oparcie w treści art. 152 p.p.s.a. Koszty postępowania sądowego zasądzono na rzecz skarżącej Spółki stosownie do art. 200 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu przez nią wpisowi sądowemu.

Sz. Widłak S. Małek W. Zygmont