Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1764/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, , po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium) decyzją z [...] maja 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej: u.ś.r.), po rozpatrzeniu odwołania M.B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2021 r. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem – T.W..

Kolegium wyjaśniło, że decyzją z [...] stycznia 2021 r. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w [...] - działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] - odmówiła przyznania M.B. wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego wskazując na brak spełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z przedłożonego orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność T.W. (ur. [...].09.1939 r.) powstała w 2008 r., a więc po ukończeniu wieku określonego w cytowanym art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Od decyzji odwołała się M.B. zarzucając organowi błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z [...] października 2014 r., sygn. [...] doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenia art. 7 oraz 190 ust. 1 Konstytucji RP. Podniosła również zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z tych przyczyn przepis ten nie może być stosowany w dotychczasowym brzmieniu po wejściu w życie orzeczenia Trybunału. Bez znaczenia przy tym jest fakt, iż od ponad sześciu lat ustawodawca nie zmienił tego przepisu, pozostawiając go w niezmienionej treści. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Jednak w tym przypadku przesłanką odmownej decyzji w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego jest, w ocenie Kolegium, fakt niespełnienia przez odwołującą innych ustawowych przesłanek do uzyskania wnioskowanego świadczenia.

Uzasadniając powyższe Kolegium wskazało, że we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego M.B. (ur. [...].10.1974 r.) wskazała, że jest jedyną osobą z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, która może sprawować opiekę nad zamieszkałym w [...] ojcem T.W., albowiem żona podopiecznego – B.W. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pracownik socjalny MGOPS w [...] w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] listopada 2020 r. dokonywał ustaleń w zakresie sprawowania opieki przez wnioskodawczynię nad ojcem (adres podany przez stronę we wniosku jako swój adres zamieszkania był jednocześnie adresem zamieszkania rodziców strony). W dniu przeprowadzenia wywiadu w miejscu zamieszkania zastano małżonków: T. i B.W., nie była obecna M.B.. Poinformowano, że córka M. poprzedniego dnia z wnuczką pojechała do [...], gdyż pomaga córce w remoncie mieszkania. Podczas rozmowy pracownik ustalił, że:

- córka M.B. mieszka w [...], aby sprawować opiekę nad ojcem dojeżdża w miejsce zamieszkania ojca 2-3 razy w tygodniu i w weekendy w zależności od potrzeby,

- córka sprawuje opiekę nad ojcem od bieżącego roku, gdyż jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, a małżonka ze względu na swoje problemy zdrowotne nie jest w stanie właściwie zaopiekować się mężem,

- córka pomaga głównie poprzez robienie niezbędnych zakupów, przygotowanie posiłków, sprzątanie pomieszczeń zajmowanych przez rodziców, pomaga również w utrzymaniu higieny osobistej ojca.

W aktach znajduje się również notatka służbowa pracownika socjalnego MGOPS w [...] z rozmowy przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2021 r. z T. i B.W.. Podczas rozmowy pracownik socjalny ustalił, że małżonkowie W. zamieszkują w domu jednorodzinnym, który jest ich własnością i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania są świadczenia emerytalne. Małżonkowie mają dwie dorosłe córki: K.D. zam. w [...] i M.B. zam. w [...]. Małżonkowie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. T.W. przeszedł [...], czego następstwem jest [...] oraz [...]. Przeszedł [...] jest po zabiegu [...] w [...], ma problemy z poruszaniem się. W ostatnim czasie przeszedł [...], miał [...]. Obecnie czuje się lepiej, jest jednak konieczność dotleniania 3x dziennie. Małżonkowie podali, że córka M.B. podjęła się opieki nad ojcem, gdyż jest osobą bezrobotną od dwóch lat, natomiast córka K. jest czynna zawodowo. Córka M. dotychczas przebywała u rodziców 3 razy w tygodniu i w weekendy, w razie potrzeby częściej. W sytuacji, gdy B.W. przebywała w szpitalu, wówczas była konieczność przebywania córki codziennie i całodobowo. W dniu przeprowadzania wywiadu i w dniu następnym, opiekę sprawowała córka K.D., ponieważ córka M. jest chora, ostatnio była 3 dni temu i planuje przyjazd za 2 dni. Małżonkowie podali, że córka robi niezbędne zakupy, przygotowuje posiłki, sprząta pomieszczenia mieszkalne, pierze, pomaga w toalecie ojca, ubraniu, pali w piecu, wynosi śmieci, wykonuje prace porządkowe wokół domu.

W toku prowadzonego postępowania Kolegium powzięło informacje, że osoba wymagająca opieki: T.W. zmarł dnia [...] kwietnia 2021 r.

Kolegium wezwało odwołującą do złożenia wyjaśnień. W dniu [...] maja 2021 r. Kolegium odebrało od strony zeznania w celu ustalenia, czy strona sprawowała opiekę nad ojcem w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. w okresie od [...] listopada 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r., tj. od dnia złożenia wniosku o świadczenie do dnia śmierci ojca, czy faktyczne sprawowanie opieki było niemożliwe do pogodzenia z pracą zarobkową opiekuna. Odwołująca zeznała, że mieszka w [...] przy ul. [...], gdzie wynajmuje mieszkanie. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Tata mieszkał w [...] przy ul. [...] z żoną. Dom był własnością rodziców, teraz jest własnością mamy. Mama strony również posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oprócz strony rodzice mają jeszcze jedną córkę, która zamieszkuje w [...]. Siostra prowadzi własną działalność gospodarczą w [...]. Siostra odwiedza rodziców, opiekowała się rodzicami, gdy strona nie mogła. Strona oświadczyła, że od października 2020 r. do kwietnia 2021 r. była na utrzymaniu rodziców. Podała, że jest osobą zdrową, ale nie może podjąć pracy fizycznej wymagającej dźwigania powyżej 5 kg. Nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Tata strony przeszedł [...], pierwszy w 2008 r. W 2018 r. był [...], potem tata przebywał przez okres 6 tygodni na rehabilitacji. Tata leczył się na [...], pozostawał pod kontrolą lekarza rodzinnego z [...]. Tata po domu poruszał się przy asekuracji drugiej osoby, bardzo wolno. Początkowo sam korzystał z toalety, a w kwietniu już był pampersowany. Tata przyjmował leki 2 razy dziennie. Miał też podawany tlen codziennie rano i wieczorem, a w ciągu dnia w zależności od tego jak się czuł. Strona podała, że od początku listopada 2020 r. jeździła do rodziców 2-3 razy w tygodniu i weekendy w zależności od potrzeby. Pomagała w czynnościach domowych, w razie potrzeby nocowała u rodziców. Przyjeżdżała do [...], żeby zajrzeć do mieszkania i załatwić sprawy związane z poszukiwaniem pracy. Jak nie mogła być u rodziców, wówczas tatą opiekowała się mama i siostra strony. Z [...] do [...] jest około [...] km, a z [...], gdzie mieszka siostra, również jest około [...] km. Strona ma prawo jazdy, ale nie ma samochodu. Podczas pobytu mamy w styczniu w szpitalu w [...], z tatą [...] stycznia 2021 r. była siostra i została do [...] stycznia 2021 r. W styczniu, jak strona chorowała, przebywała w [...]. Natomiast od Świąt Wielkanocnych strona była już przez cały czas u rodziców, bo stan zdrowia taty był już krytyczny.

Strona podała również, że po ukończeniu szkoły średniej w 1993 r. pracowała w sklepie [...] przez około 1,5 roku. Następnie urodziła dziecko w 1995 r. i pracowała jako dyspozytorka [...]. Potem pracowała w sklepach odzieżowych do 2018 r. Następnie zarejestrowała się w urzędzie pracy, przez 6 miesięcy pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Obecnie również jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Od tygodnia natomiast strona jest na szkoleniu w zakładzie pracy, w którym potencjalnie podejmie pracę, po wdrożeniu w obowiązki. Strona podała, że nie zrezygnowała z pracy w celu opieki nad tatą tylko pracodawca rozwiązał z nią umowę o pracę. Przez cały ten czas poszukiwała pracy, składała CV, szkoliła się.

Uwzględniając powyższe okoliczności, kierując się warunkami nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustalonymi przepisem art. 17 u.ś.r., Kolegium zaznaczyło, że w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że odwołująca - jako córka niepełnosprawnego, wymagającego opieki T.W. - jest osobą, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciążył obowiązek alimentacyjny. W niniejszej sprawie kwestą sporną jest natomiast zaistnienie przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez odwołującą w celu sprawowania osobistej opieki nad ojcem, ustalonej art. 17 ust. 1 u.ś.r. W ocenie Kolegium, odwołująca nie zalicza się do żadnej ze wskazanych wyżej grup. Nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia w celu sprawowania opieki, skoro nie pracuje już od 2018 r. Zeznała ponadto, że nie zrezygnowała z pracy w celu opieki nad tatą, tylko pracodawca rozwiązał z nią umowę o pracę. Przez cały ten czas poszukiwała pracy, składała cv, szkoliła się, a obecnie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, odbywa szkolenie w zakładzie pracy, w którym potencjalnie podejmie pracę. W ocenie Kolegium przywołane okoliczności faktyczne wskazują, że odwołująca nie podejmowała zatrudnienia nie z powodu konieczności sprawowania opieki nad ojcem, lecz z innych przyczyn: z powodu trudności w podjęciu zatrudnienia i braku odpowiednich ofert pracy. W sprawie nie zachodził zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawczyni, a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być zaś traktowane jako zastępcze źródło dochodu, w sytuacji np. braku propozycji odpowiedniej pracy. Świadczenie to nie jest też przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem - gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku dziecka względem rodzica - lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki i jej rozmiaru. Kolegium podkreśliło, że nie kwestionuje faktu, iż odwołująca opiekowała się swoim ojcem, jednak po analizie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że opieka przezeń sprawowana nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dokonując oceny wykonywanych względem ojca czynności opiekuńczych Kolegium uznało, że część czynności deklarowanych wykonywanych przez stronę wykazanych w trakcie postępowania takie jak np. sprzątanie, pranie, przygotowywanie posiłków, robienie zakupów nie mogą być uznane za czynności wymagające pełnej dyspozycyjności odwołującej i rezygnacji z tego tytułu z aktywności zawodowej. Wymienione czynności to zwykłe czynności dnia codziennego, wykonywane w każdym gospodarstwie domowym - także przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy i nie są one przeciwskazaniem do podjęcia zatrudnienia. Ponadto niektóre opisane przez stronę czynności opiekuńcze wykonywane przy tacie to typowe czynności świadczone względem rodziców, którzy wymagają pomocy ze względu na podeszły wiek i pogarszający się stan zdrowia i są niejednokrotnie wykonywane przez większość dzieci względem starszych rodziców oraz łączone z wykonywaniem pracy zawodowej. Z akt sprawy wynika ponadto, że mama i siostra strony pomagały jej w opiece nad tatą. Kolegium, nie kwestionując stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej ani też faktu, że odwołująca opiekowała się swoim ojcem, podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako "wynagrodzenie" za świadczenie pomocy przez dziecko swoim rodzicom, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku uwzględnienia wniosku odwołującej. Odwołująca z uwagi na ciążący na niej, a wynikający z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny wobec rodziców, miała obowiązek udzielenia ojcu pomocy i wsparcia, tym bardziej, że Odwołująca podczas składania zeznań w Kolegium oświadczyła, że od października 2020 r. do kwietnia 2021 r. była na utrzymaniu rodziców.

Skargę na powyższą decyzję wniosła M.B., reprezentowana przez radcę prawnego, podnosząc następujące zarzuty:

1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) błędną wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez:

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej;

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą (rezygnacją z pracy) a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje.

2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad ojcem, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por. A. Kawecka, K. Małysa-Sulińska, J.Sapeta /w:/ K. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych - komentarz do art. 17).

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Treścią obowiązku alimentacyjnego, zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Obowiązek ten obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej (art. 617 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Uwzględniając powyższe należy zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (w niniejszej sprawie ojcem), gdyż wynika ona z prawnego obowiązku alimentacyjnego, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. np. wyrok NSA z 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20 i wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, CBOSA). Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, CBOSA). Dlatego musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Organ administracji ma zatem obowiązek, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ustalić czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Zagadnienie to w niniejszej sprawie jest okolicznością podstawową. Brak spełnienia przesłanek ustalonych art. 17 ust. 1 u.ś.r. organ wywodzi bowiem z braku bezpośredniego związku utraty bądź niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym, ojcem.

Zauważyć zatem należy, a co jest w sprawie bezsporne, że M.B. jest córką T.W. (ur. [...] września 1939 r., zm. [...] kwietnia 2021 r.), który orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] października 2010 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, a orzeczenie wydano na stałe. Żona wymagającego opieki posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca nie pracuje zaś od 2018 r. W tych warunkach należało rozważyć, czy skarżąca spełnia warunki ustalone art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. czy w okresie do [...] kwietnia 2021 r. nie podejmowała pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem.

W tym zakresie, organy podjęły szereg czynności wyjaśniających, przeprowadziły wszelkie możliwe dowody pozwalające wyjaśnić powyższą kwestię, których analiza doprowadziła do słusznej konstatacji, że niepodejmowanie przez skarżącą pracy zarobkowej nie było w sposób bezpośredni związane z potrzebą sprawowania opieki nad ojcem. Skarżąca w dniu [...] maja 2021 r. wyjaśniła, że po rozwiązaniu przez pracodawcę umowy o pracę w 2018 r., zarejestrowała się w urzędzie pracy, poszukiwała pracy i odbywała szkolenia. W protokole spisanym na okoliczność wyjaśnień strony odwołującej odnotowano: (cyt.) “(n)ie zrezygnowałam z pracy w celu opieki nad tatą tylko pracodawca rozwiązał ze mną umowę o pracę. Przez cały ten czas poszukiwałam pracy, składałam cv, szkoliłam się". Z dalszej części wyjaśnień wynika, że opieką nad niepełnosprawnym ojcem dzieliła się z siostrą, która – podobnie jak skarżąca – mieszka w znacznej odległości od miejsca zamieszkania rodziców. Przeszkodą w podjęciu pracy był więc brak odpowiednich ofert, nie zaś rozmiar obowiązków opiekuńczych, jakich wymagał niepełnosprawny w stopniu znacznym jej ojciec.

Wszystkie te okoliczności pozwalają stwierdzić, że w tak ustalonym stanie faktycznym brak jest bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem. Zatem zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe czyni nieuzasadnionym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Sąd podziela również spostrzeżenia dokonane przez Kolegium związane z obowiązkami, jakie wykonywała skarżąca sprawując opiekę nad ojcem w kontekście możliwości podjęcia zajęcia zarobkowego, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ojciec skarżącej wymagał wsparcia, jednakże wskazane przez skarżącą czynności, jakie wykonywała w domu rodziców, są wykonywane w każdej rodzinie, również przez osoby pracujące, a ich zakres sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego. Pomoc skarżącej, jak sama oświadczyła, polegała na robieniu zakupów, przygotowywaniu posiłków, sprzątaniu pomieszczeń zajmowanych przez rodziców oraz utrzymaniu higieny osobistej taty. Możliwe było więc takie zorganizowanie wymaganej przez ojca skarżącej opieki, aby skarżąca dalej ją sprawując (przy współudziale innych członków rodziny), mogła podjąć zatrudnienie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Okoliczność zaś, że od Świąt Wielkanocnych ([...] kwietnia 2021 r.) do [...] kwietnia 2021 r., pogarszający się stan zdrowia ojca wymagał nieustannej opieki, nie mogła doprowadzić do odmiennych wniosków. Skarżąca oświadczyła, że od początku listopada 2020 r. jeździła do rodziców 2-3 razy w tygodniu i weekendy, w zależności od potrzeby. Jak jej nie było, opieką nad ojcem zajmowała się mama i siostra. Z uwagi na znaczną odległość od miejsca zamieszkania (skarżąca mieszka w [...]), do rodziców mieszkających w [...] dowoziła ją siostra (zamieszkała w [...]) lub też sama dojeżdżała busem, do czasu zawieszenia kursowania. Do [...] zaś przywoził ją syn siostry. Ustaleń powyższych organ dokonał na podstawie zgromadzonych dokumentów, notatek z rozmów oraz składanych przez stronę oświadczeń. W toku postępowania odwoławczego jako uzupełniający dowód przyjęto wyjaśnienia strony z [...] maja 2021 r. Powyższe czynności dowodowe pozwoliły zgromadzić pełną dokumentację obrazującą sytuację faktyczną, która pozwoliła na jej odniesienie do warunków ustalonych przepisami prawa. Nie sposób zatem zgodzić się z podniesionymi w skardze zarzutami naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a.

Prawidłowe jest zatem stanowisko Kolegium zawarte w zaskarżonej decyzji, że w ustalonym stanie faktycznym brak jest bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaną przez nią opieką nad ojcem. Zatem uzasadniona pozostaje konstatacja, że M.B. nie spełnia przesłanek do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 tej ustawy.