Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1130/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Żadne z wyżej wymienionych
Powołane przepisy: article: art 145 i 146
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2014r. sprawy ze skargi M.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2013r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] lipca 2013r. nr [...] 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2013r. nr [...], a także postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2013r. nr [...], 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego M. C. kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania M. Ch. ( dalej skarżącego) od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2009 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej w skrócie: Ordynacja podatkowa.

Z uzasadnienia postanowienia i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił M. Ch. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2009 r. w wysokości 135.234,00 zł. Decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 lipca 2013 r.

W dniu 23 lipca 2013 r. do Izby Skarbowej wpłynęło odwołanie sporządzone i podpisane przez pełnomocnika skarżącego.

Z uwagi na to, że znajdujące się w aktach pełnomocnictwo, obejmowało umocowanie do działania w sprawie przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej, wezwał skarżącego o dołączenie do odwołania oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do działania przed organem I instancji lub o podpisanie odwołania przez skarżącego. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi oraz skarżącemu na adres B. 84, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania.

Wobec bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., Nr [...], pozostawił odwołanie bez rozpoznania.

W przewidzianym do tego terminie, pełnomocnik złożył zażalenie na postanowienie, dołączając równocześnie pełnomocnictwo.

Wnosząc o uchylenie postanowienia i rozpoznanie odwołania zarzucił naruszenie art. 145 i 146 Ordynacji podatkowej, przez doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych na inny adres aniżeli wskazany przez skarżącego. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że wezwanie zostało skierowane do skarżącego na adres B. 84 podczas gdy skarżący, na pouczeniu z dnia 11 czerwca 2012 r., dotyczącym informowania organu o zmianie adresu do doręczeń, jako adres do korespondencji wskazał 37-125 C. 546. Nigdy w toku postępowania nie zmienił tego adresu, w związku z tym organ prowadzący postępowanie powinien był kierować korespondencję na ten adres. Pod adresem B. 84 mieszka jego ojciec – T. Ch., on nie jest tam zameldowany i od wielu lat tam nie mieszka, w związku z tym nie można mówić o skutecznym doręczeniu postanowienia na ten adres.

Powyższych zarzutów nie podzielił Dyrektor Izby Skarbowej, który wspomnianym na wstępie postanowieniem utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W pierwszej kolejności organ wskazał, że pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu kontrolnym nie może rozciągać się na postępowanie podatkowe, co uzasadniało skierowanie wezwania o nadesłanie stosownego pełnomocnictwa. Organ wskazał również, że informacje odnośnie adresu do korespondencji, wskazane w postępowaniu kontrolnym nie będą skuteczne w postępowaniu podatkowym, w którym zostaną wskazane inne dane adresowe. Tymczasem w dniu 6 sierpnia 2013 r. zainicjowano postępowanie odwoławcze, w odwołaniu, jako stronę postępowania wskazano M. Ch., B. 84, w związku z tym ten adres należało przyjąć za aktualny.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionego odwołania.

Przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2013 r. w sprawie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Skarżący domaga się uchylenia tego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podobnie jak w odwołaniu, zarzucił organom naruszenie art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na nieprawidłowym doręczeniu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia ( art. 135 P.p.s.a.)

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia prawidłowości doręczenia postanowienia o uzupełnienie braków formalnych wniesionego odwołania. Od rozstrzygnięcia tej kwestii zależy ustalenie rozpoczęcia wyznaczonego w tym postanowieniu terminu i jego ewentualne uchybienie, które było podstawą wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, a następnie postanowienia o odmowie jego przywrócenia.

W ocenie organu termin ten rozpoczął swój bieg w dniu 12 sierpnia 2013 r. tj. w dniu doręczenia postanowienia o uzupełnieniu braków formalnych ojcu skarżącego – T. Ch. a także pełnomocnikowi skarżącego– radcy prawnemu I. O., a zakończył w dniu 19 sierpnia 2013 r., tj. z upływem ostatniego z wyznaczonego siedmiodniowego terminu. Tym samym za spóźnione organ uznał podpisanie przez skarżącego odwołania w dniu 22 sierpnia 2013 r. oraz potwierdzenie, także w tym dniu, udzielonego pełnomocnictwa, przy czym wezwanie o uzupełnienie braków organ skierował na wskazany przez pełnomocnika w odwołaniu adres skarżącego B. 84, podczas gdy skarżący zarzucał, że pod tym adresem nie jest zameldowany, od wielu lat tam nie zamieszkuje, o czym organ został powiadomiony podczas pouczenia skarżącego o obowiązku powiadomienia organu o każdej zmianie miejsca zamieszkania w postępowaniu kontrolnym. Tymczasem organ podnosi, że informacje udzielone przez skarżącego w postępowaniu kontrolnym, nie będą miały znaczenia w przypadku podania w odwołaniu nowego adresu.

W sporze tym rację należy przyznać skarżącemu.

Zgodnie z art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej: pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi ( §2).

Zgodnie z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej na stronie spoczywa obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o każdej zmianie swojego adresu.

W niniejszej sprawie odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika umocowanego wyłącznie do działania przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej.

W sprawie bezsporne w zasadzie jest, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego obejmowało wyłącznie postępowanie przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej, w związku z czym pełnomocnik nie był umocowany do wniesienia odwołania.

W związku z tym, że odwołanie zostało sporządzone i wniesione przez pełnomocnika, zadaniem organu było w pierwszej kolejności zwrócić się do niego, zgodnie a art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, o nadesłanie stosownego pełnomocnictwa, a dopiero po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu wezwać skarżącego o podpisanie odwołania.

Ponadto w ocenie Sądu postanowienie o wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków formalnych odwołania powinno było zostać skierowane na adres C. 546, wskazany przez skarżącego jako adres do korespondencji.

Powyższego stanowiska nie zmienia fakt, że adres ten został wskazany przez skarżącego w postępowaniu kontrolnym ani też fakt, że pełnomocnik skarżącego w nagłówku odwołania, obok strony: M. Ch., wskazał adres: B. 84.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew twierdzeniom organu, brak jest podstaw do tego by uzyskane w tym postępowaniu informacje nie miały znaczenia w postępowaniu podatkowym. Odwołanie zostało wniesione od decyzji wydanej w wyniku postępowania kontrolnego w związku z powyższym skarżący miał prawo sądzić, że wskazane przez niego w tym postępowaniu informacje dotyczące adresu do korespondencji, zostaną wzięte pod uwagę, zwłaszcza, że w toku postępowania nie zmieniał tego adresu.

Brak jest również podstaw do tego by przyjąć, że wskazany przez pełnomocnika adres strony jest jej aktualnym adresem do korespondencji, Wręcz przeciwnie, okoliczności sprawy wskazują na to, że wskazany adres był wynikiem błędu.

Do czasu wydania decyzji przez organ I instancji skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, któremu prawidłowo doręczane były wszystkie pisma. Wobec powyższego kwestia adresu skarżącego nie miała większego znaczenia. Bez wpływu na wynik sprawy pozostawało także błędne podanie przez organ adresu skarżącego, gdyż jak wskazano, pisma były skutecznie doręczane pełnomocnikowi skarżącego. Mogło to jednak zaważyć na pomyłce pełnomocnika, który za organem, wskazał w nagłówku odwołania, adres: B. 84.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że podanie przez pełnomocnika adresu skarżącego nie niweczyło wskazania adresu do korespondencji, ewentualnie mogło wywołać wątpliwości co do jego prawidłowości, zwłaszcza że wobec braku pełnomocnictwa organ kwestionował wniesienie odwołania przez pełnomocnika.

Nie usuwając tych wątpliwości i przesyłając postanowienie pod podany przez pełnomocnika adres, organ naruszył zasady doręczania i nie mógł w związku z tym skorzystać z domniemań prawnych związanych wyłącznie z prawidłowym doręczeniem.

W świetle powyższego należało przyjąć, że termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania nie rozpoczął biec, tym samym postanowienie o pozostawieniu odwołania z powodu uchybienia temu terminowi, jak również postanowienie o odmowie jego przywrócenia są nieuzasadnione.

Zadaniem organu w ponownie przeprowadzonym postępowaniu będzie rozpoznanie odwołania.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. i art. 135 P.p.s.a. w przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.