Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2866/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 r. sprawy ze skargi C. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów oddala skargę


UZASADNIENIE

W decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Zarząd W. zezwolił C. R. na usunięcie z działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] przy ul. [...] w W. przez wycięcie drzewa – świerku kłującego, przesadzenie dwóch jodeł koreańskich i żywotnika zachodniego oraz umorzył postępowanie w sprawie zezwolenia na usunięcie cisa pospolitego. Organ ustalił opłatę za wycięcie świerku kłującego w kwocie 5125,78 złotych i wskazał, że ponieważ drzewo koliduje z realizacją miejsc postojowych przy nowo wznoszonym budynku, to nie zaistniała żadna okoliczność skutkująca odstąpieniem przez organ od naliczenia opłaty. Za przesadzenie pozostałych drzew organ ustalił opłatę w kwocie 25043,98 złotych, która podlega odroczeniu na trzy lata od daty dokonania przesadzenia i może zostać po tym okresie umorzona, jeżeli przesadzone drzewa zachowają żywotność.

Po rozpatrzeniu odwołania C. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w decyzji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. Kolegium wskazało, że C. R. zamierza wznieść budynek mieszkalny z częścią usługową do 30%, a zatem inwestycja ta ma również cel gospodarczy. W tej sytuacji nie znajduje zastosowanie zwolnienia z opłaty za usunięcie drzew. Bez znaczenia pozostaje kwestia nieprowadzenia przez C. R. działalności gospodarczej, ponieważ zabudowa jest przeznaczona na cel gospodarczy, a to jedyne kryterium uniemożliwiające w tym przypadku zwolnienie z opłaty.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] października 2013 r. wniósł C. R., zarzucając jej naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) poprzez przyjęcie, że uzyskanie zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów nastąpił w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. C. R. nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, a sam fakt realizacji budynku z częścią usługową nie świadczy o ty, że taką działalność podejmie. Skarżący zarzucił również decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) zwanego dalej "k.p.a." poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną oceną prowadzącą do błędnego stwierdzenia, że skarżący uzyskał przedmiotowe zezwolenie w z związku z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej. Gdyby Sąd uznał, że skarżący nie powinien zostać zwolniony z całości opłat, to, w opinii skarżącego, należy rozważyć możliwości proporcjonalnego uiszczenia przez niego opłaty, ponieważ 70% powierzchni budynku jest przeznaczona wyłącznie na cele mieszkaniowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o ochrony przyrody, ochrona przyrody polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym m.in. zadrzewień (pkt 9). Z treści art. 5 pkt 27 powołanej ustawy wynika, że drzewa, wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu, jako roślinne elementy przyrody spełniają cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe. Ustawodawca sformułował szereg norm prawnych, których celem jest ochrona drzew. Nadto z uregulowań aktu wykonawczego - rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. z 2004 r., nr 228, poz. 2306 ze zm.) wynika, że ustawodawca, obejmując drzewa ochroną zróżnicował ją w zależności od wieku drzewa oraz gatunku drzewa, co do zasady, obejmując zwiększoną ochroną drzewa starsze oraz drzewa uznane za bardziej gatunkowo wartościowe.

Postulat zachowania substancji drzew, określony w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, przewiduje konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa. Zgodnie z treścią tego przepisu usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. W art. 83 ust. 4 powołanej ustawy wskazano elementy, które należy zawrzeć we wniosku o wydanie zezwolenia. Osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na usunięcie drzew musi m. in. jednoznacznie wskazać przyczynę usunięcia drzew, zaś jeżeli tą przyczyną jest zamiar zabudowy działki budowlanej musi wskazać miejsce i rodzaj planowanej zabudowy, tak aby organ administracji mógł także ocenić czy istnienie drzew koliduje z zamiarem zabudowy.

W art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wprowadzono ogólny obowiązek ponoszenia przez posiadacza nieruchomości opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody nie pobiera się opłaty w przypadku, gdy osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wymóg zawarcia we wniosku o wydanie zezwolenia przyczyny usunięcia drzew lub krzewów wskazany w art. 83 ust. 4 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody pozwala organowi ocenić, czy przedmiotowa sprawa objęta jest zwolnieniem z opłaty.

W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ocenił wniosek skarżącego w odniesieniu do przyczyny usunięcia drzew i krzewów. Planowany budynek mieszkalny ma zostać w części przeznaczony na prowadzenie działalności usługowej. Pojęcie celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, którego występowanie wyklucza zwolnienie z opłaty za usunięcie drzew i krzewów, należy rozumieć szeroko. Sam ustawodawca wskazuje, że jest to nie tylko prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów z ustawy dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), ale także inne działania związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie zawsze realizacja celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej będzie równoznaczna z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumianej jako działalność zawodowa i sformalizowana. Prowadzenie działalności gospodarczej można potraktować jako jeden, ale nie jedyny z przejawów ustawowej przesłanki uzyskania zezwolenia na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Należy również zwrócić uwagę, że w rozpatrywanej sytuacji badaniu podlega samo przeznaczenie na cel związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie faktyczna realizacja tego celu. Jest to jedyny czynnik prawnie relewantny przy rozpatrywaniu możliwości zwolnienia z opłaty na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Przyszłe możliwe wykorzystanie części budynku mieszkalnego na cele usługowe, co potwierdza również sam skarżący i na żadnym etapie postępowania nie była to też okoliczność sporna, wyklucza zastosowanie art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Tym samym niezasadny jest zarzut jego naruszenia w przedmiotowej sprawie.

W odniesieniu do argumentu, że w przypadku zasadności nałożenia opłaty, powinna być ona nałożona proporcjonalnie do wielkości części przeznaczonej na celu usługowy, również nie może on zostać uwzględniony. Zarówno ustawa o ochronie przyrody, jak i rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) wskazują na szereg czynników, od których uzależniona jest wysokość nakładanej opłaty za usunięcie drzew i krzewów. Katalog ten nie przewiduje badania, czy jakiś czynnik spoza wymienionych może mieć wpływ na obniżenie opłaty. Zwolnienie z opłaty na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody ma charakter alternatywy rozłącznej. Jeżeli osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to jest zwolniona z opłaty. A contrario, jeżeli uzyskano zezwolenie na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to dana osoba fizyczna nie jest zwolniona z opłaty. Nie przewiduje się w tym zakresie miarkowania opłaty, ponieważ jeżeli cel związany z prowadzeniem działalności gospodarczej występuje, to nie stosuje się zwolnienia z opłaty.

Występowanie celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej w stosunku co do części planowanego budynku nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Usunięcie drzew wiąże się z posadowieniem bryły budynku na działce, na której te drzewa rosną. Z punktu widzenia usunięcia drzew nieistotne jest, w jakim stopniu budynek będzie przeznaczony na cele usługowe. Jeżeli planowany budynek w założeniu skarżącego ma przeznaczenie zarówno mieszkalne, jak i usługowe, to ocenie podlega jako całość. Badając realizację inwestycji pod kątem zmian wprowadzanych na działce, które wiążą się ze wzniesieniem budynku, nie można przecież rozdzielić funkcji mieszkalnej i usługowej. Jeżeli w celu wykonania budynku konieczne jest usunięcie drzew, to nie ma znaczenia, jaka cześć budynku jest przeznaczona na cel usługowy, istotne jest tylko jego występowanie choćby dla części budynku.

Nie mogą także zostać uwzględnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. W przeprowadzonym postępowaniu prawidłowo organ nie tylko rozpoznał wniosek o udzielenie zezwolenia na wycięcie drzew, ale odniósł się także do przyczyny ich usunięcia, a także do opłaty za usunięcie drzew i krzewów oraz kwestii, kiedy możliwe jest zwolnieni z tej opłaty. Organ zatem wyczerpująco zebrał i rozpatrzył całokształt materiału dowodowego, szczegółowo ustalił stan faktyczny sprawy, prawidłowo go ocenił, a wywiedzione wnioski są tożsame z przedstawioną wyżej argumentacją Sądu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)