Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 64/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Z. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Z. a Prezydentem L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. K. przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego postanawia: wskazać Burmistrza Z. jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

Działający z upoważnienia Burmistrza Miasta – Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim a Prezydentem Miasta L. – Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o właściwość miejscową do rozpoznania wniosku Z. K. w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, składek na ubezpieczenie społeczne oraz zasiłku celowego.

W dniu 9 marca 2016 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wpłynął wywiad środowiskowy wraz z kompletem dokumentów Z. K. o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku stałego i zasiłków celowych. Od 9 marca 2015 r. wnioskodawca zamieszkuje u matki M. S. w L. przy ul. D. Na podstawie rozmowy z sąsiadami w Z. ustalono, że od ubiegłego roku nie był w swoim mieszkaniu, nikt z sąsiadów go nie widział.

Organ w Z. uznał, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 25 kc, wskazują dwa czynniki: zewnętrzny fakt przebywania i wewnętrzny – zamiar stałego pobytu. O zamiarze stałego pobytu można mówić gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa. Samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Wskazano, że wnioskodawca ma w Z. do dyspozycji wraz z była żoną mieszkania komunalne, do którego chciałby wrócić, ale faktem jest, że z uwagi na stan zdrowia obecnie nie jest to możliwe, ponieważ w Z. nie ma rodziny, ani bliskiej osoby, która mogłaby mu pomóc. Wyjechał do L. do matki, gdyż sam nie był w stanie funkcjonować w środowisku. Od matki otrzymuje wsparcie i opiekę i tam koncentruje swoje czynności życiowe.

Wywiadach środowiskowych w L. ustalono, że jego centrum życiowe jest w L., gdyż tam jest pod opieką lekarską, ma swoje rzeczy osobiste i tam prowadzi gospodarstwo domowe Ostatnią pomoc w formie zasiłku celowego na zakupienie opału zrealizował w L. Po nabyciu opału rachunek przedstawił w MOPS w L.. Ośrodek ten przesłał go za pośrednictwem do MOPS w Z.

Oznacza to, że za zasadny można uznać fakt, że uczynił L. ośrodkiem swojej aktywności życiowej, gdyż tam koncentrują się jego czynności życia codziennego. Zatem powyższe wskazuje, że miejscem zamieszkania jest L. Tak więc zgodnie z art. 101. pkt 1 właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

W odpowiedzi na wniosek skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. działający z upoważnienia Prezydenta L. wskazał, że wnioskodawca jest zameldowany na pobyt stały w mieszkaniu w Z. Mimo, że obecnie przebywa czasowo u swojej matki, która pomaga mu załatwiać różne sprawy urzędowe to swojej przyszłości nie wiąże z L. W mieszkaniu w Z. posiada swoje meble, lodówkę, kuchenkę gazową, odzież i rzeczy osobiste. Ponadto twierdzi, że ma swoich znajomych w Z. i dwa razy w miesiącu przyjeżdża do Z.. Ostatni raz był w Z. w okresie od 24.04.2016r. do 26.04.2016r. Na tę okoliczność przedstawił nawet bilety przejazdu. Wnioskodawca opłaca rachunki za energię elektryczną wg wskazań licznika w mieszkaniu w Z.

Ponadto ubiegał się o zasiłek celowy na zakup opału do mieszkania w Z. Ponadto wnioskodawca wskazał, że nie może zostać na stałe w mieszkaniu w L., w którym zamieszkuje jego matka, gdyż jest to mieszkanie wnuka matki. Organ pomocy społecznej w Z. przyznał jeszcze w grudniu ubiegłego roku świadczenia z pomocy społecznej, z których w/w nadal korzysta.

Zważywszy na ustalenia, z których wynika, że stałe miejsce zamieszkania strony znajduje się w Z., gdzie jest jego centrum życiowe, a L. jest jedynie miejscem czasowego pobytu słuszna jest ocena, że to organ pomocy społecznej w Z. jest organem właściwym miejscowo w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przy uwzględnieniu definicji miejsca zamieszkania wynikającej z art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dla rozpoznania sporu o właściwość organu zobowiązanego do załatwienia postaci zasiłku celowego podstawowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie jego miejsca zamieszkania. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), właściwość miejscową gminy w sprawach o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to świadczenie. Miejsce zamieszania stanowi - zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego - miejscowość, w której określona osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest przy tym istotne, czy jest ona w tym miejscu zameldowana, gdyż meldunek stanowi tylko spełnienie administracyjnego obowiązku ewidencji ludności i nie zawsze jest zgodny z określonym wyżej miejscem zamieszkania. Na prawną konstrukcję "miejsca zamieszkania" składają się: rzeczywiste przebywanie w pewnej miejscowości w sensie fizycznym i wola, zamiar stałego pobytu. Ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o zobiektywizowane kryteria. O zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można, więc mówić wówczas, gdy występujące okoliczności pozwolą przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest obecnie głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej, w której aktualnie koncentruje się jej życiowe centrum (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2009 r. sygn. akt I OW 164/08). Jak wynika z wywiadu środowiskowego oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji miejsce zameldowania na pobyt stały Z. K. ma w Z.. Do L. z mieszkania swego i byłej żony, przeprowadził się w marcu 2015r., ponieważ niezbędna stała się pomoc osób trzecich w załatwianiu mu różnych czynności życiowych, wnioskodawca ma problemy neurologiczne. W aktach brak materiału dowodowego, by przyjąć że stan ten ma charakter trwały, tym bardziej że przeprowadzka nastąpiła dopiero około jednego roku temu, w Z. pozostawił wyposażenie mieszkania. Wnioskodawca deklaruje ponadto powrót do miejsca zameldowania. W Z. nie zamieszkują członkowie jego rodziny, konieczną opiekę mogą więc sprawować nad nim jedynie bliscy zamieszkujący w L. Wnioskodawca ponosi cały czas konieczne opłaty związane z użytkowaniem mieszkania w Z.

Z tego też względu nie sposób przyjąć, by w aktualnym stanie sprawy L. była jego miejscem zamieszkania, brak mu bowiem charakteru stałego o jakim mowa w art. 25 kodeksu cywilnego.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) jako organ właściwy do rozpoznania sprawy wskazał Burmistrza Z.