Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 55/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi J.-P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia 4 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej płatności na zazielenienie ; 2. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 200( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 24 maja 2019 roku "A" Spółka z o.o. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: "Kierownik") za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego udostępnionego na stronie internetowej ARiMR - aplikacja eWniosekPlus z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej (dodatkowej), deklarując działki rolne o łącznej powierzchni 951,20 ha, płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych do powierzchni 34,99 ha, płatności do bydła do 44 sztuk zwierząt i płatności do krów do 61 sztuk zwierząt. Do wniosku Spółka dołączyła materiał graficzny z zaznaczonym położeniem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, 2 oświadczenia o zwierzętach deklarowanych do płatności, oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych oraz umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] zawartą w dniu 12 lutego 2019 r. pomiędzy "A" sp. z o.o. a "B" S.A. z siedzibą w T.

W dniu 4 lipca 2020 r. Spółka złożyła zmianę do wniosku, w której zmieniła oznaczenie literowe kilku działek podrzędnych oraz dodała nową działkę podrzędną L10, a także wystąpiła o przyznanie płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych do powierzchni 35,00 ha. Powierzchnia deklarowana do pozostałych płatności, jak również liczba deklarowanych zwierząt oraz deklaracja obszarów proekologicznych nie uległy zmianie.

W dniu 9 sierpnia 2019 r. Spółka złożyła oświadczenie o terminie wysiewu międzyplonu ścierniskowego na siedmiu działkach ewidencyjnych:

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...].

W dniu 3 lutego 2020 r. w gospodarstwie Spółki została przeprowadzona przez pracowników Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni w zakresie powierzchni elementów proekologicznych, z której sporządzano protokół nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że:

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 5219,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 1566,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2.

Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 53348,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 16004,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2

Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 51748,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 15525,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2

Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 12637,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 3791,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2 Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 46129,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 13839,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2

Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 37435,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 11231,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2

Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 40228,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 12068,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2

Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 3530,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 1059,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2

Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu

- Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 52904,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 15871,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 0,00 m2

Stwierdzono pole po zastosowaniu zabiegów agrotechnicznych - talerzowaniu.

Dla wszystkich w/w działek zastosowano kod E15: Brak spełnienia wymogów w zakresie prowadzenia obszarów z międzyplonami lub okrywą zieloną.

Dla działki ewidencyjnej [...] na której zadeklarowano element proekologiczny oznaczony jako [...] (obszary z międzyplonami lub okrywą zieloną - międzyplon ozimy), z deklarowaną wielkością elementu proekologicznego 1285083,00 m2 gdzie powierzchnia po zastosowaniu współczynnika wyniosła 385525,00 m2, stwierdzono element [...] o wielkości 358047,00 m2 i powierzchni po zastosowaniu współczynnika 107414,10 m2. kod: E1+ : Deklarowana powierzchnia elementu [...] jest większa od stwierdzonej.

Na części stwierdzono pole po zabiegach agrotechnicznych- talerzowaniu oraz część pod nowym zasiewem, część przygotowana pod zasiew. Zgodnie z ustnym oświadczeniem producenta rolnego stwierdzono rzodkiew oleistą z jęczmieniem jarym.

Do raportu zostało dołączone oświadczenie z dnia 3 lutego 2020 r., w którym Spółka wyjaśniła, że w dniu 9 sierpnia 2020 r. złożyła oświadczenie do Oddziału ARiMR o terminie wysiewu międzyplonu ścierniskowego (data zakończenia wysiewu 03-04.08.2020 r.) i że zarówno na oświadczeniu, jak i na wniosku omyłkowo zostało wpisane [...] zamiast [...].

Kierownik decyzją z dnia 11 maja 2020 r. przyznał wnioskodawcy płatności na rok 2019 z tytułu:

1. Jednolita Płatność Obszarowa - 2019 w wysokości 428 689,76 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 19 585,19 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia

- zastosowanie współczynnika korygującego

2. Płatność za zazielenienie - 2019 w wysokości 117 000,15 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 80 559,93 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia

- zastosowanie współczynnika korygującego

3. Płatność redystrybucyjna - 2019 w wysokości 4 776,25 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 218,21 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia

- zastosowanie współczynnika korygującego

4. Płatności do bydła - 2019 w wysokości 5 790,84 zł (słownie: pięć tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt złotych osiemdziesiąt cztery grosze), wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 264,56 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia

- zastosowanie współczynnika korygującego

5. Płatności do krów - 2019 w wysokości 7 407,39 zł (słownie: siedem tysięcy czterysta siedem złotych trzydzieści dziewięć groszy), wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 338,41 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia

- zastosowanie współczynnika korygującego

6. kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 7 762,54 zł wynikającej z pomniejszenia o kwotę w wysokości 240,08 zł ze względu na stwierdzone niezgodności,

umorzył postępowanie w części dotyczącej powierzchni wycofanej w dniu 04.07.2019 r.,

oraz odmówił stronie przyznania płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca nie zgodziła się z wydaną decyzją w części dotyczącej płatności za zazielenienie. Spółka wyjaśniła, że omyłkowo w złożonej deklaracji wskazała [...] zamiast [...], i że położenie jej gospodarstwa nie pozwala na uprawę międzyplonu ozimego. Spółka wskazała, że w zeszłym roku również deklarowała międzyplon ścierniskowy, co można sprawdzić.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: "Dyrektor"), decyzją z dnia 4 listopada 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając w całości stanowisko Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Odnosząc się do kwestii spornej, dotyczącej pomniejszenia płatności na zazielenienie, organ odwoławczy wyjaśnił, że warunkiem przyznania płatności na zazielenienie w pełnej wysokości jest utrzymanie deklarowanej powierzchni obszarów ekologicznych.

Kontrola na miejscu przeprowadzona przez pracowników Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu 3 lutego 2020 r. w gospodarstwie Spółki w zakresie kwalifikowalności powierzchni, z której sporządzano protokół nr [...], wykazała brak występowania większości zadeklarowanego obszaru proekologicznego - międzyplonu ozimego. Takie ustalenie było podstawą nałożenia sankcji na wnioskowaną płatność za zazielenienie.

Odnosząc się do wyjaśnień Spółki, że międzyplonu ozimego na kontrolowanych działkach nie stwierdzono, gdyż Spółka zadeklarowała go omyłkowo, a jej prawdziwą intencją było zadeklarowanie międzyplonu ścierniskowego, Dyrektor zauważył, że zgodnie z metodyką wypełniania wniosku, po wyborze obszaru [...], w celu utworzenia w ramach [...] Obszaru z międzyplonami lub okrywą zieloną lub Wsiewki traw lub roślin bobowatych drobnonasiennych w plon główny, pokazują się trzy możliwe do zaznaczenia checkboxy: [...] - Międzyplon ścierniskowy

[...] - Międzyplon ozimy

[...] - Wsiewki trawy w plon gł.,

po wyborze których następnie należy wybrać przycisk zatwierdź.

Zatem wyjaśnienia Spółki, że błędne zadeklarowanie [...] zamiast [...] jest w zasadzie błędem pisarskim, bowiem została pomylona tylko litera a i b, nie odpowiadają prawdzie, gdyż przy wypełnianiu wniosku oznaczenia [...] wskazanych powyżej występują wraz z opisem konkretnego elementu.

Przy czym we wniosku, który można wydrukować zarówno jako wersję roboczą oraz jako wydruk wysłanego formularza, po określenie [...] zawsze następuje rozwinięcie rodzaju [...], czy jest to międzyplon ścierniskowy czy też międzyplon ozimy.

Dyrektor zauważył, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem nr 809/2014"., wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze.

Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.

W ocenie Dyrektora, nawet oceniając treść wniosku łącznie z oświadczeniem złożonym w dniu 9 sierpnia 2019 r. (a zatem 2,5 miesiąca po złożeniu deklaracji dotyczącej elementów proekologicznych) nie można uznać deklaracji [...] jako błąd oczywisty. Wniosek Spółki nie zawiera bowiem żadnej niespójności, która pozwoliłaby na powzięcie podejrzenia co do zaistnienia błędu deklaracji. Niespójność wynika dopiero po zestawianiu treści wniosku z treścią późniejszego oświadczenia. Nie można jednak stwierdzić, że organ weryfikując oba dokumenty miał jednoznaczne przekonanie co do zakresu żądania strony oraz błędnego określenia [...] we wniosku. Oświadczenie strony z dnia 9 sierpnia 2019 r. nadal zwierało oznaczenie [...], a ponadto rolnik mógł wyrazić chęć zmiany elementu proekologicznego w ramach deklarowanego procentu w stosunku do powierzchni gruntów ornych, co jest prawnie dopuszczalne z zachowaniem wymogów formalnych. Brak tutaj wymaganej prawem "oczywistości".

Z przyczyn wskazanych powyżej zarówno organ I, jak i II instancji nie mogły uznać błędu oczywistego zawartego we wniosku o przyznanie płatności.

Odnosząc się do oświadczenia Spółki, że na deklarowanych działkach znajdował się międzyplon ścierniskowy, co potwierdzają zdjęcia satelitarne wykonane przez podmiot "C", Dyrektor wyjaśnił, że we własnym zakresie zweryfikował zdjęcia satelitarne wykonane przez "D" na spornej powierzchni, m.in. w miesiącu czerwcu i październiku, i nie miał wątpliwości, że była ona w miesiącu październiku porośnięta roślinnością, która została następnie zebrana lub zaorana.

Jednak płatności przyznawane są na wniosek producenta, a wniosek podlega stosownym kontrolom administracyjnym i na miejscu, mającym na celu ustalenie zgodności złożonego wniosku ze stanem faktycznym. Rolnik zgodnie z obowiązującym wzorem wniosku jest zobligowany do wskazania konkretnego elementu [...], a przy międzyplonie wskazania również roślin, które będą uprawiane. Treść rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz.U. z 2015 r., poz. 354), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 11 marca 2015 r." wskazuje, że musi to być mieszanka składająca się z co najmniej dwóch gatunków z dwóch rożnych gatunków wskazanych w rozporządzeniu. Dodatkowo nie może to być roślina która następnie będzie uprawiana w plonie głównym.

A zatem wskazanie konkretnych roślin stanowiących mieszankę w międzyplonie jest niezbędne celem otrzymania płatności, a rolnik wysyłając wniosek poprzez stosowną aplikację bierze na siebie odpowiedzialność za złożoną deklarację.

Dyrektor podniósł nadto, że Spółka złożyła oświadczenie dotyczące innej uprawy ([...]) dopiero w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, a co ważniejsze po rozpoczęciu w dniu 3 lutego 2020 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie strony, w której strona brała udział (co wynika z treści raportu i odwołania) a zatem posiadała o niej wiedzę.

Strona nie mogła zatem złożyć skutecznej zmiany w zakresie elementu, co do którego stwierdzono nieprawidłowości w takcie kontroli na miejscu.

W odniesieniu do pozostałych płatności wnioskowanych przez producenta, organ odwoławczy wskazał, że po przeprowadzeniu ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należał uznać, że organ I instancji prawidłowo ustalił powierzchnie działek rolnych oraz zwierząt kwalifikowanych do płatności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora w części odmawiającej przyznania płatności za zazielenienie w pełnej wysokości, podnosząc zarzuty naruszenia:

a) przepisów prawa materialnego tj. art. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31) poprzez zaniechanie wnikliwej oceny stanu fatycznego sprawy, w związku z przyjęciem przez organ, iż we wniosku z dnia 24 maja 2019 r. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) złożonym przez "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożonym do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, nie nastąpiła oczywista omyłka pisarska.

b) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci tj. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w 2019 r. nie był utrzymany obszar proekologiczny zgodnie z oznaczeniem [...], a zgodnie z oznaczeniem [...], podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że na wyżej wskazanym obszarze był utrzymany obszar proekologiczny zgodnie z oczeniem [...].

Mając na uwadze podniesiona zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 listopada 2020 r. w całości oraz o zmianę Decyzji organu I instancji z dnia 11 maja 2020 r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakresie płatności za zazielenienie poprzez przyznanie tej płatności w pełnej wysokości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Stwierdzenie przez sąd, że zaskarżony akt wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, musi skutkować jego uchyleniem - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c.

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn.zm.) i § 1pkt 2 zarządzenia nr 49 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem wirusem SARS-CoV-2 sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR z dnia 4 listopada 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia 11 maja 2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Przy czym decyzja Dyrektora ARiMR została zaskarżona w części odmawiającej przyznania płatności za zazielenienie w pełnej wysokości.

Skarżąca składając wniosek (poprzez aplikację eWniosekPlus) o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, w tym płatności za zazielenienie, złożyła oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych.

W złożonym oświadczeniu zadeklarowane zostały elementy proekologiczne EFA8 (rowy), EFA5 (zagajniki śródpolne obejmujące drzewa, krzewy lub kamienie) oraz [...] (międzyplony lub okrywa zielona, międzyplon ozimy). Zadeklarowane rośliny w międzyplonie ozimym to mieszanka koniczyny i traw jednorocznych na gruntach ornych.

W dniu 9 sierpnia 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie Skarżącej o terminie wysiewu międzyplonu ścierniskowego. W oświadczeniu w kolumnie "nazwa i oznaczenie elementu proekologicznego wskazanego we wniosku" Skarżąca zadeklarowała:

[...] mieszanki w międzyplonie wskazane na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] [...], [...].

W trakcie kontroli obejmującej elementy [...], przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2020 r. nie stwierdzono międzyplonu ozimego na działce ewidencyjnej nr [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...] [...]. Na działce ewidencyjnej [...] na części stwierdzono międzyplon ozimy natomiast na pozostałej części stwierdzono pole po zabiegach agrotechnicznych oraz część pod nowym zasiewem.

W wyniku tych ustaleń organy stwierdziły, że Skarżącej nie przysługuje pełna płatność za zazielenienie. Zadeklarowany przez Skarżącą element proekologiczny [...] (międzyplon ozimy), zgodnie z zapisami § 8 ust. 2 pkt 2 a) rozporządzenia z dnia 11 marca 2015 r. powinien być bowiem utrzymywany do dnia 15 lutego.

Organy obu instancji stwierdziły również, że nie mogły uznać błędu oczywistego w złożonym wniosku o przyznanie płatności.

Z takim stanowiskiem organów nie można się zgodzić.

W treści art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 mowa jest o "oczywistym błędzie wniosku" nie zaś np. o "oczywistej omyłce pisarskiej lub rachunkowej". Istota problemu tkwi zatem w łatwości wykrycia błędu, która decyduje o jego oczywistym charakterze. Błąd jest oczywisty, jeśli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Wykrycie przez organ oczywistego błędu dotyczy przypadkowego przeoczenia lub innej niedokładności, która nasuwa się sama, widoczna jest dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej analizy, a przez dokonanie poprawki tej omyłki, właściwy sens oświadczenia pozostaje, co tym samym oznacza, że jej poprawienie nie wywołuje zmiany treści oświadczenia woli wykonawcy w znaczeniu merytorycznym. Organ odwoławczy uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy błędem oczywistym nie może być zadeklarowanie w złożonym wniosku o przyznanie płatności elementu proekologicznego [...] zamiast [...].

Skarżąca konsekwentnie twierdziła w toku postępowania, że składając wniosek o przyznanie płatności, jak i w oświadczeniu o terminie wysiewu omyłkowo wpisała oznaczenie [...] zamiast [...] , gdy tymczasem jej zamiarem było zadeklarowanie międzyplonu ścierniskowego. Co więcej Skarżąca wyjaśniała, że położenie jej gospodarstwa nie pozwala na uprawę międzyplonu ozimego, a międzyplon ścierniskowy deklarowała również w poprzednim roku.

Przypomnieć należy, że stosownie do art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. 2014.227.69 ze zm.), wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.

Pojęcie "oczywistego błędu" zawiera w sobie zarówno możliwość popełnienia go wskutek "oczywistej omyłki pisarskiej, jak i "oczywistej omyłki rachunkowej".

Nie można się również zgodzić z organem, że błąd jest oczywisty, jeśli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Stwierdzenie oczywistego błędu najczęściej wiąże się z porównaniem dokumentu nim obarczonego z dokumentem wolnym od błędu albo z danymi błędem takim nie obarczonymi. Aby stwierdzić błąd pisarski, np. w nazwisku należy porównać je z prawidłowym zapisem nazwiska. Identycznie należy postąpić w przypadku stwierdzenia błędu rachunkowego.

W rozpoznawanej sprawie umknęło organowi, że zgodnie z zapisami § 8 ust. 2 pkt 2 a) rozporządzenia z dnia 11 marca 2015 r. realizacja zobowiązania proekologicznego może następować poprzez uprawę międzyplonów dwojakiego rodzaju – międzyplon ścierniskowy, bądź międzyplon ozimy. Przy czym jedynie realizacja międzyplonu ścierniskowego umożliwia stosowanie tzw. "podejścia indywidualnego" związanego ze złożeniem oświadczenia o terminie wysiewu mieszanki. Przepis nie przewiduje natomiast możliwości "indywidualnego podejścia" w przypadku realizacji międzyplonu ozimego.

W ocenie Sądu, złożenie przez Skarżącą w dniu 9 sierpnia 2019 r. oświadczenia o terminie wysiewu międzyplonu ścierniskowego wskazuje zatem, że wybrała ona "indywidualne podejście" do realizacji zadeklarowanego wymogu proekologicznego, co potwierdza jej twierdzenie, że oznaczenie międzyplonu w złożonym wniosku oraz oświadczeniu o terminie wysiewu [...] wynikało z oczywistego błędu.

W ocenie Sądu trudno jest przyjąć, że Skarżąca świadomie zadeklarowała wariant [...], zamiast wariantu [...], ponieważ musiałaby założyć i zdawać sobie z tego sprawę, że naraża się tym samym na odmowę przyznania płatności w tym zakresie, pomimo realizacji międzyplonu ścierniskowego, który był wystarczający do stwierdzenia, że zadeklarowany obszar jest obszarem proekologicznym w rozumieniu § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2015 r.

Powyższe okoliczności powinny doprowadzić organ do rozważenia, czy w sprawie nie wystąpił oczywisty błąd, polegający właśnie na błędnym wpisaniu numeru elementu proekologicznego [...], zamiast [...].

Z tych też przyczyn w zaskarżonej części decyzja Dyrektora została przez Sąd uchylona. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni stanowisko Sądu.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił decyzję w zaskarżonej części. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.