Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1806/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka Zarządu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr[...], nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w W.M., działając na podstawie art. 17a, art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1 i 2, art. 109, art. 116 § 1

i 2 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.

z 2017 r., poz. 201 ze zm., zwanej dalej: "o.p.") oraz na podstawie art. 22 ustawy

z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649), orzekł o odpowiedzialności podatkowej K. B.(zwanego dalej: "Skarżącym"), jako członka Zarządu za zaległości podatkowe B. Sp. z o. o. w podatku od towarów i usług za: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2015 r., styczeń, luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2016 r. w łącznej kwocie 54 573,00 zł, w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika (PIT-4R) za grudzień 2014 r., styczeń - marzec 2015 r. w łącznej kwocie 6 874,60 zł, za odsetki za zwłokę od zaległości w łącznej kwocie 8 376,00 zł, za koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 800,02 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w B. decyzją z dnia [...]września 2017 r., nr[...]: (1) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako członka Zarządu za zaległości podatkowe B. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2015 r., styczeń, luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2016 r. w łącznej kwocie 54 573,00 zł, za odsetki za zwłokę od tych zaległości w kwocie 7 120,00 zł (na dzień wydania decyzji przez organ I instancji)

i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 527,85 zł,

(2) uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako członka Zarządu za zaległości podatkowe B. Sp. z o. o.

z tytułu podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika (PIT- 4R) za grudzień 2014 r., styczeń- marzec 2015 r. w kwocie 6.874,60 zł, za odsetki za zwłokę od tych zaległości w kwocie 1.256,00 zł (na dzień wydania decyzji przez organ I instancji) i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 272,17 zł

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 ww. ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 2016 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał również, że przepis ten znajduje zastosowanie do zaległości B. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2015 r.

i podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika (PIT-4R) za grudzień 2014 r., styczeń - marzec 2015 r. Natomiast do zaległości powstałych po 1 stycznia 2016 r. (z tytułu podatku od towarów i usług za: grudzień 2015 r., styczeń, luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2016 r.) mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na uwadze, iż decyzja organu podatkowego I instancji nie została poprzedzana decyzją o odpowiedzialności podatkowej płatnika, uchyla zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe B. Sp.

z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za grudzień 2014 r., styczeń - marzec 2015 r., za odsetki za zwłokę od tych zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego i w tej części przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dalszej kolejności organ przytoczył treść art. 116 § 1 i 2 o.p. (w brzmieniu do i po 1 stycznia 2016 r.) i uznał, że w sprawie wystąpiły pozytywne przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe B.

Sp. z o. o. Organ stwierdził, że nie doszło do złożenia rezygnacji Skarżącego

z funkcji członka Zarządu ww. Spółki oraz, że została wykazana bezskuteczność egzekucji.

W tym zakresie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że Skarżący został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu na mocy uchwały nr [...] Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] grudnia 2014 r. Wskazał, że w odwołaniu od decyzji Skarżący powołał się na fakt złożenia rezygnacji z zajmowanej funkcji [...] kwietnia 2015 r. Na dowód tego ww. przedłożył kserokopię rezygnacji skierowaną do Spółki i do wiadomości wspólników B. Sp. z o.o. Organ zaznaczył jednak, że na piśmie brak jest dowodu wpływu rezygnacji do Spółki. Z kserokopii potwierdzenia nadania przesyłki poleconej do R. Ż. wynika, że pismo zostało nadane [...] marca 2015 r., tj. miesiąc wcześniej niż data rezygnacji. Ponadto zawiera adnotację: "dekapitalizowanie spółki, rezygnacja". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w aktach sprawy (k-69/12 i k-69/11) znajduje się kopia pisma B. Sp. z o.o. z dnia [...] marca 2015 r. adresowanego do R.Ż. w sprawie dekapitalizowania Spółki. Pismo zostało nadane w UP W.M. [...] marca 2015 r. Na kserokopii potwierdzenia nadania przesyłki poleconej znajduje się odręczna adnotacja tylko o treści "dekapitalizowanie spółki". Ponadto organ odwoławczy podniósł, że na posiedzeniu Sądu Rejonowego w W. M. w dniu [...] lutego 2016 r. o wyjawienie majątku "B." Sp. z o.o. sygn. akt [...]jako reprezentant dłużnika Skarżący występował jako Prezes Zarządu. Wskazał również, że Skarżący faktu złożenia rezygnacji z funkcji członka Zarządu Skarżący nie podnosił w postępowaniu przed organem I instancji, w toku którego był przesłuchany w charakterze strony w dniu [...] marca 2017 r.

Powyższe okoliczności zdaniem organu odwoławczego dowodzą, że nie doszło do złożenia przez Skarżącego rezygnacji z funkcji członka Zarządu B.Sp. z o.o.

Odnośnie bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki, organ odwoławczy podniósł, że na nieuregulowane przez ww. Spółkę zaległości z tytułu podatku od towarów i usług zostały wystawione tytuły wykonawcze. Wskazał również, że organ egzekucyjny kilkukrotnie dokonał zajęć rachunków bankowych Spółki w S. Banku R. w S. W odpowiedzi na zajęcia SRB w S. poinformował, że na rachunku bankowym B. Sp. z o.o. brak jest środków, a ponadto doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej z Komornikiem Sądu Rejonowego w B.P. W związku ze stwierdzeniem przez Komornika Sądu Rejonowego w B. P. bezskuteczności egzekucji, Komornik przy Sądzie Rejonowym w W. M. umorzył toczące się łączne postępowanie egzekucyjne.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podniósł także, że organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 15 marca 2016 r., nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności dłużnika B. Sp. z o.o. należnych od B.-R. Sp. z o.o. z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości. W piśmie z dnia 29 marca 2016 r. B.-R.

Sp. z o.o. poinformowała, że wierzytelności B. Sp. z o.o. z tytułu umowy dzierżawy kompensują zobowiązania B.Sp. z o.o. wobec SRB w S. (nabyte na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia [...]maja 2015r.).

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ustalił, iż Spółka nie prowadzi działalności, a siedziba jest zamknięta.

Poza tym organ odwoławczy zaznaczył, że na posiedzeniu Sądu Rejonowego w W. M. [...] lutego 2016 r. o wyjawienie majątku B. Sp.

z o.o. sygn. akt I [...] Skarżący przedłożył wykaz majątku, z którego wynika m.in., że B. Sp. z o.o. ma podpisaną umowę na dzierżawę nieruchomości

z B.-R. Sp. z o. o. na kwotę 6 100 zł netto. W sprawie o wyjawienie majątku Skarżący zeznał, że nie wie jakie są ruchomości na działce wydzierżawionej B.-R. Sp. z o.o., gdyż nie został wpuszczony na tę działkę. Oświadczył, że pojazdy przejął SRB w S., reszta urządzeń i maszyn została na działce wydzierżawionej Spółce B.-R. Czynsz dzierżawny prawdopodobnie wpływa na konto SRB w S.

W dalszej kolejności organ odwoławczy nadmienił, że Komornik Sądowy przy Sadzie Rejonowym w W. M.pismem z dnia [...] października

2016 r. zawiadomił organ podatkowy I instancji, że w sprawie egzekucyjnej Km [...]wierzyciela S. Banku R. w S. przeciwko dłużnikowi B. Sp. z o.o. o dokonanej 23 czerwca 2016 r. sprzedaży w drodze licytacji prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w C. Sp. z o.o. B.-R. z siedzibą w Warszawie za cenę 1.090 395,00 zł. Z uzyskanej kwoty sprzedaży Komornik przy Sądzie Rejonowym w W. M. przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 3.553,25 zł na pokrycie kosztów egzekucyjnych.

W świetle powyższego, organ odwoławczy uznał, że bezskuteczność egzekucji z majątku B. Sp. z o. o. została wykazana.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że możliwość uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki zachodzi wówczas, gdy członek zarządu wskaże istnienie takiego majątku spółki, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa, przy czym mienie winno być realnie istniejące, wskazane wraz z jego usytuowaniem.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że skoro Skarżący nie wykazał, że mienie w postaci: prasy belującej marki [...]z 2010 r.

i sieczkarni do słomy robionej na zamówienie przez firmę R. P.Sp.

z o.o. stanowi własność Spółki i realnie istnieje w toku prowadzonego postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości B. Sp. z o.o., to nie zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2 o.p.

Organ odwoławczy stwierdził, że oświadczenie R. Ż. (zam. O. L. [...]), G. B. Dyrektora Handlowego w A.-S.w Z. oraz A.-S. DS. Sp. z o. o. Sp.k. są zgodne i jednoznacznie wskazują, ze prasa belująca marki [...]z 2010 r. nie była własnością B. Sp. z o.o., wobec czego nie może stanowić majątku Spółki,

z którego można przeprowadzić egzekucję.

Odnośnie sieczkarni do słomy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że nie została ona ujęta w majątku Spółki przedłożonym w Sądzie Rejonowym w W. M. [...]lutego 2016 r. w sprawie o wyjawienie majątku B. Sp. z o.o. sygn. akt[...]. Organ nie dał też wiary twierdzeniom Skarżącego, że sieczkarnia do słomy nie została wykazana, gdyż w jego przekonaniu stanowiła składnik linii do produkcji peletu. Organ odwoławczy podniósł, że z informacji uzyskanych od G. B. Dyrektora Handlowego w A.-S. w Z. wynikało, że B. Sp. z o.o. zakupiła linię do produkcji peletu. Natomiast sieczkarnia została zamówiona w innej firmie, tj. firmie R. P.Sp. z o.o. Jej nabycie zostało udokumentowane fakturą nr [...]z dnia [...] stycznia 2012 r. Sieczkarnia nie stanowiła przedmiotu dzierżawy. B.-R. Sp. z o.o. odpowiadając na zapytanie organu podatkowego I instancji wyjaśniła, że na dzień zawarcia umowy dzierżawy nie był sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy, a przedmiotem dzierżawy była tylko nieruchomość będąca w użytkowaniu wieczystym. Wyposażenie budynków nie stanowiło przedmiotu dzierżawy, co oznacza to, że maszynami i urządzeniami dysponowała B. Sp. z o.o. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył również, że organ I instancji podjął próbę wyjaśnienia, czy wskazana przez Skarżącego firma B. mieszcząca się przy ul. [...]w Ł. nabyła sieczkarnię do słomy od B. Sp. z o.o. lub B.-R. Sp. z o.o. Wezwanie zostało doręczone w trybie art. 150 o.p.

Poza tym organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 o.p., członek zarządu może zwolnić się z odpowiedzialności podatkowej, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, lub niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podniósł, że w przedmiotowej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości B. Sp. z o.o. nie został zgłoszony. Wskazał, że przesłanki do złożenia upadłości wystąpiły [...] lutego 2015 r. Zarząd Spółki zbyt późno podjął działania zmierzające do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, na co wskazuje pismo z dnia [...] marca 2015 r. kierowane do wspólników w celu dofinansowania Spółki w kwocie 10.000 zł.

W skardze złożonej do Sądu Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Autor skargi zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 233 § 2 o.p., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.M., w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do uchylenia przedmiotowej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, w tym w szczególności w zakresie dowodów zmierzających do ustalenia gdzie znajduje się stanowiąca własność spółki B.Sp. z o.o. sieczkarnia do słomy wykonana przez firmę R. P. Sp. z o.o., której zajęcie i sprzedaż umożliwiłby w znacznej części spłaty zobowiązań podatkowych spółki, dowodów zmierzających do wykazania, iż prasa belująca marki [...]z 2010 r. stanowiła własność spółki B. Sp. z o.o., a tym samym powinna być przeprowadzona w stosunku do niej egzekucja, jak również dowodów zmierzających do poczynienia ustaleń, co do faktu złożenia rezygnacji przez Skarżącego z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu B. Sp. z o.o., jeszcze przed powstaniem zobowiązań podatkowych, które były objęte postępowaniem prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.M.

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 o.p., poprzez jego zastosowanie przez organy w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżący złożył rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa B Sp. z o.o. z dniem [...]kwietnia 2015 r., w związku z czym w chwili powstania zobowiązań podatkowych wskazanych w decyzji nie pełnił on funkcji Prezesa Zarządu, a tym samym nie może w stosunku do niego znaleźć zastosowanie odpowiedzialność przewidziana w wyżej wymienionym artykule.

3) art. 116 § 1 pkt 2 o.p., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżący wskazał organowi podatkowemu majątek wystarczający do zaspokojenia w znacznej części dochodzonych należności, a zatem zachodziły wobec niego przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność osobistą na zasadzie art. 116 § 1 o.p.,

4) art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 188 o.p., w skutek niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym

w szczególności na odstąpieniu przez organ od wezwania do przedłożenia informacji na temat sieczkarni do słomy stanowiącej własność spółki B. Sp. z o.o. od spółki B.pod drugim wskazanym przez Skarżącego adresem, pomimo iż takie żądanie zostało złożone przez Skarżącego zarówno w postępowaniu l jak i II instancyjnym, a powyższe informacje miały kluczowe znacznie do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w skutek którego to uchybienia organ nie ustalił, gdzie znajduje się majątek spółki B.Sp. z o.o., z którego można by było dokonać skutecznej egzekucji całości zobowiązań podatkowych spółki, a także odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 116 § 1 i 2 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wskazał, że (a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo (b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Z treści art. 116 o.p. wynika, że w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organy podatkowe obowiązane są wykazać, że zaległości wynikają ze zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu oraz, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części nieskuteczna. Są to tzw. pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością. Do negatywnych przesłanek odpowiedzialności zalicza się wykazanie, że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy, ewentualnie wskazanie przez ww. podmioty mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wykazanie przesłanek, których zaistnienie wyklucza orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu jako osób trzecich, obciąża te podmioty.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że orzekając o odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, organ podatkowy jest zobowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową Spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03 publ. POP 2003/4/93, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 629/04.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały tzw. pozytywne przesłanki zawarte w art. 116 § 1 o.p., wymagane do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, tj. istnienie zaległości podatkowych B. Sp. z o.o., pełnienie przez skarżącego funkcji członka zarządu w spółce w czasie upływu terminu płatności zobowiązań objętych decyzją oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. Zaznaczyć przy tym należy, iż kwestia istnienia zaległości podatkowych spółki (wysokość zobowiązań w poszczególnych podatkach względem spółki wynikała z ostatecznych decyzji określających wysokość tychże zobowiązań) i kwestia bezskuteczności egzekucji skierowanej do majątku spółki (zarówno postępowanie prowadzone przez organ podatkowy, jak i postępowanie prowadzone przez komornika sądowego okazały się bezskuteczne) były bezsporne, skarżący podnosił natomiast zarzuty w zakresie przesłanki pozytywnej odpowiedzialności polegającej na pełnieniu przez niego funkcji członka zarządu w spółce w czasie upływu terminu płatności zobowiązań objętych decyzją.

Decyzja organu podatkowego obejmowała odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień październik, listopad grudzień 2015 roku, styczeń, luty, kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień 2016 roku oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za grudzień 2014 r. oraz styczeń- marzec 2015 roku. Skarżący wskazywał natomiast, iż złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu z dniem [...] kwietnia 2015 r., w związku z czym w chwili powstania zobowiązań podatkowych wskazanych w decyzji nie pełnił on funkcji prezesa zarządu, a tym samym nie może w stosunku do niego znaleźć zastosowania odpowiedzialność przewidziana w art. 116 § 1 o.p.

Prowadząc postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich organy podatkowe, tak jak w każdym postępowaniu podatkowym, mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 o.p.), a w myśl art. 187 § 1 ww. ustawy zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie - zgodnie z art. 191 o.p. - dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić przy tym należy, iż ocena materiału dowodowego została zastrzeżona organom w ramach swobodnej oceny dowodów uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego, reguł logicznego wnioskowania. Przy tej ocenie organ nie jest skrępowany żadnymi regułami formalnymi. Organ jako dowód może dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Natomiast zgodnie z art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, ustalono go z poszanowaniem przedstawionych powyżej reguł procesowych jak i innych zasad postępowania, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, a ocena tego materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się w związku z tym naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej normujących postępowanie dowodowe i ogólne zasady jego prowadzenia w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zarzut 1 i 4 skargi).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż w świetle zgromadzonych przez organ podatkowy i prawidłowo ocenionych dowodów oczywistym jest, że K. B. pełnił funkcję prezesa zarządu przedmiotowej spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań objętych decyzją. Świadczy o tym przede wszystkim treść wydruku z Rejestru Przedsiębiorców KRS oraz fotokopia protokołu Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] grudnia 2014 r. W ocenie Sądu w żadnym wypadku nie mogły być natomiast uznane za wiarygodne wyjaśnienia ww. zgodnie z którymi złożył on rezygnację z funkcji prezesa zarządu już z dniem [...] kwietnia 2015 roku. W tym zakresie po pierwsze wskazać należy, iż analizowana przesłanka pozytywna ma całkowicie kategoryczny charakter, tj. określona osoba w określonym czasie jest albo nie jest członkiem zarządu. Oczywistym jest w ocenie Sądu, iż brak pełnienia tego rodzaju funkcji byłby jednym z podstawowych argumentów podnoszonych przez osobę obciążoną odpowiedzialnością za długi podatkowe spółki na każdym etapie prowadzonego przeciwko niej postępowania podatkowego. Jak wynika natomiast z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie Skarżący tego rodzaju zarzut podniósł dopiero w toku postępowania odwoławczego, co zdaniem Sądu nie tylko jest całkowicie nieracjonalne, ale w rzeczywistości negatywnie rzutuje na kwestię oceny wiarygodności pisma obejmującego oświadczenie o rezygnacji - nie sposób bowiem odpowiedzieć na pytanie dlaczego tego rodzaju "linii obrony" Skarżący nie przyjął już w postępowaniu przed organem I Instancji.

Kolejnym argumentem przemawiającym jednoznacznie za pełnieniem przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki w spornym okresie jest fakt, iż wymieniony jeszcze w lutym 2016 roku występował przed organami państwowymi (Sądem Rejonowym w W.M.) jako prezes zarządu B. Sp. z o.o. Zdaniem Sądu świadczy to o tym, iż w rzeczywistości nie złożył on rezygnacji z dniem [...] kwietnia 2015 roku, skoro jeszcze prawie rok po tym okresie zajmował się sprawami spółki, przedstawiał się jako członek jej organu. Tłumaczenia, iż obawiał się on konsekwencji prawnych i w związku z tym stawił się przed Sądem Rejonowym w W. M. są wiarygodne jedynie w zakresie samego faktu stawiennictwa przed organem procesowym, natomiast nie tłumaczą w żaden sposób dlaczego ww. podawał się za prezesa zarządu, skoro w chwili obecnej kwestionuje pełnienie w tamtym okresie tej funkcji.

Ostatecznie natomiast o nierzetelności samego dokumentu obejmującego oświadczenie o złożeniu rezygnacji z funkcji świadczą okoliczności związane z jego wytworzeniem i doręczeniem, na co słusznie wskazywały w swojej ocenie orany podatkowe. Przede wszystkim podkreślić należy, iż brak jest dowodu na to, że dokument ten wpłynął do spółki, nie potwierdzają tego bowiem potwierdzenia nadania przedstawione przez Skarżącego i znajdujące się w aktach podatkowych, których treść jest sprzeczna - potwierdzenie nadania przesyłki do R.Ż.zawiera bowiem adnotację "dokapitalizowanie spółki, rezygnacja" ale pismo spółki wysłane do tej samej osoby obejmuje już tylko dopisek o "dokapitalizowaniu spółki". Wszystkie przytoczone wyżej argumenty świadczą o tym, iż zarzut braku pełnienia funkcji został w rzeczywistości wytworzony przez Skarżącego na potrzeby niniejszej sprawy i to dopiero na etapie procedury odwoławczej w postępowaniu podatkowym.

Odnośnie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku spółki, choć była to okoliczność bezsporna, wskazać jednak należy, że prowadzone były liczne czynności egzekucyjne zarówno przez organ podatkowy, jak i komornika sądowego (który z uwagi na zbieg egzekucji został wyznaczony do prowadzenie postępowania), nie przyniosły one jednak właściwych rezultatów, w związku z czym komornik umorzył postępowanie egzekucyjne.

Przechodząc do oceny przesłanek egzoneracyjnych, zgodzić się należało z organami podatkowymi obu instancji, że w przedmiotowej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym terminie.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej powoływana jako u.p.u.n.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jak stanowi art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, zaś dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 u.p.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

W doktrynie prawa upadłościowego (A. Jakubecki, F. Zedler, Komentarz do art. 11 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, LEX 2011) wskazuje się jednocześnie, że art. 11 ust. 1 u.p.u.n. określa niewypłacalność jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z istoty porządku prawnego wynika, że każdy powinien wykonywać swe wymagalne zobowiązania w terminie. Zasada ta obowiązuje wszystkich i wszystkie zobowiązania, w tym z tytułu podatków i innych danin publicznych. Tym bardziej zatem musi obowiązywać przedsiębiorców. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 u.p.u.n. Co najwyżej w takim przypadku sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 12 u.p.u.n., lecz ta okoliczność nie zwalnia dłużnika od obowiązku wynikającego z art. 21 ust. 1 u.p.u.n. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości, fundamentalne znaczenie ma wyłącznie ustalenie, czy dłużnik nie wykonuje tych zobowiązań, które są wymagalne (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 798/14 i z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt I FSK 1864/14, dostępne w CBOSA).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną na podstawie okoliczności faktycznych każdej sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ dokonał analizy okresów, w których Spółka nie regulowała należności.

Z akt sprawy wynika, że B. Sp. z o.o. zaprzestała wykonywania zobowiązań najpóźniej w dniu [...] stycznia 2015 roku (były to nie tylko zobowiązania wobec organów podatkowych ale również innych instytucji państwowych m.in. ZUS, Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego). Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być więc zgłoszony do dnia [...] lutego 2015 roku, jednak K. B. nie wystąpił we wskazanym terminie z przedmiotowym wnioskiem tłumacząc to brakiem środków finansowych (co oczywiście w żadnym wypadku nie zwalania go z odpowiedzialności).

W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości, iż Skarżący, na którym ciążył obowiązek wykazania przesłanek egzoneracyjnych nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury mienie spółki wykazywane przez członka zarządu zwalnia go od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne, rzeczywiście istniejące, nadające się do efektywnej egzekucji. Mienie to musi charakteryzować się odpowiednimi właściwościami, aby egzekucja z niego była realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. Tylko realnie istniejące mienie, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 438/16). Zdaniem Sądu przede wszystkim należy jednak mieć na uwadze podstawową cechę wskazywanego mienia, wynikającą wprost z treści przepisu i związaną z kwestią własności- tj. mienie to musi stanowi własność spółki.

W przedmiotowej sprawie K. B. powoływał się na istnienie majątku spółki w postaci: prasy belującej marki [...]z 2010 r. i sieczkarni do słomy robionej na zamówienie przez firmę R. Postępowanie przeprowadzone w sposób prawidłowy przez organy podatkowe nie pozwoliło jednak na ustalenie by wymienione składniki mienia stanowiły własność B. Sp. z.o.o.

Odnośnie prasy belującej zostało jednoznacznie ustalone, iż maszyna ta nie została nigdy zakupiona przez spółkę, była jedynie wypożyczona. W spółce brak było jakichkolwiek dokumentów wskazujących na nabycie tego rodzaju mienia, uzyskano również informację od spółki A.-S. zgodnie z którą prasa belująca była jedynie wynajmowana przez B. sp. z o.o.

W zakresie drugiego urządzenia tj. sieczkarni do słomy również należy w pełni podzielić ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy podatkowe. Ten składnik majątku nie został ujęty w wykazie majątku spółki przedłożonym w Sądzie Rejonowym w W. M. w sprawie o wyjawienie majątku spółki. Skarżący tłumaczył przedmiotowy brak tym, że sieczkarnia stanowiła składnik linii do produkcji peletu. Jak słusznie jednak wskazały organy podatkowe tłumaczenia takie były całkowicie niewiarygodne z uwagi na fakt, iż wymienione maszyny (linia do produkcji i sieczkarnia) zostały zakupione oddzielnie, zamówione od odrębnych podmiotów.

Z uwagi na powyższe uznać należało, iż w chwili wskazania przedmiotowego mienia zarówno prasa belująca jak i sieczkarnia nie stanowiły majątku spółki, a w rezultacie wskazanie tych składników majątku Skarżącego nie zwalania go w żadnym stopniu z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki.

Reasumując w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 o.p. oraz art. 116 § 1 pkt 2 o.p. (zarzuty 2 i 3 skargi). Przesłanki pozytywne odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki określone w tym przepisie zostały spełnione, nie wystąpiły natomiast jakiekolwiek przesłanki negatywne wyłączające tą odpowiedzialność.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.