Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1108/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 3  ust. 3,  art. 7  ust. 1 i  ust. 2,  art. 19
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: par. 4  ust. 1  pkt 1 i  pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Asesor WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 2. nakazuje ściągnąć od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem wpisu, którego nie uiściła strona skarżąca.


UZASADNIENIE

Skargą z dnia [...] sierpnia 2008 r. B. F. oraz A. F. zaskarżyli decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwany dalej w skrócie Kpa, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634) oraz art. 7 ust. 1 i 2 i art. 19 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051), zwanej dalej w skrócie ustawą.

Decyzją pierwszoinstancyjną Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. przyznał B. F. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości [...] zł, jednocześnie odmawiając przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Obie decyzje zostały skierowane do B. F.

Uzasadniając decyzję z dnia [...] r. [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. stwierdził, że skarżąca ubiegając się o płatności do gruntów rolnych na rok 2007 złożyła [...] kwietnia 2007 r. wniosek o "przyznanie płatności do gruntów rolnych, o przyznanie płatności cukrowej i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007" w których zadeklarowała cztery działki rolne oznaczone odpowiednio symbolami A,B,C,D o łącznej powierzchni 3,08 ha, położone na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] (powiat m., gmina Z, obręb ewidencyjny Z.) oraz [...] (powiat m., gmina Z., obręb ewidencyjny J.). Do wniosku załączono jeden załącznik graficzny ze szkicem działek rolnych, o których mowa we wniosku. Wnioskodawczyni ubiegała się o jednolitą płatność obszarową (JPO) do łącznej powierzchni 3,08 ha (działki rolne A,B,C,D,F,H,I), o płatność uzupełniającą do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych - "płatności zwierzęce" do powierzchni 2,98 ha (działka rolna A,B,C,D,F,I).

W toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2008 r. z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli) wspomagającego proces obsługi wniosku wykryto nieprawidłowości m.in. w zakresie powierzchni zadeklarowanych działek, w związku z czym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. na podstawie art. 50 § 1 Kpa wezwał do złożenia wyjaśnień w przedmiocie wskazanych nieprawidłowości.

W odpowiedzi skarżąca w dniu [...] lutego 2008 r. przedłożyła formularz "korekty do wniosku", wraz z oświadczeniem z dnia [...] lutego 2008 r. Formularzem korekty uzupełnione zostały m.in. brakujące zapisy w zakresie powierzchni działki [...], odnośnie powierzchni niezgłoszonej działki [...]. Ponadto skarżąca oświadczeniem podtrzymała dotychczasową deklarację działki [...], użytkowanej na powierzchni 1 ha. Dodatkowo dnia [...] kwietnia 2008 r. skarżąca dostarczyła zaświadczenie Okręgowego Związku Hodowców Koni w K. z dnia [...] kwietnia 2008 r. zaświadczające o posiadaniu jednej sztuki konia nr identyfikacyjny [...] w okresie od [...] kwietnia 2004 r. do [...] kwietnia 2008 r. - przez jej syna – A. F. Przeprowadzona weryfikacja w systemie informatycznym IRZ w zakresie zwierząt wykazała brak ich posiadania (tj. bydła, owiec, kóz, koni) przez skarżącą.

W związku z powyższym organ I instancji przyjął, że w okresie referencyjnym, tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., na podstawie którego określa się prawo do "płatności zwierzęcej" w roku 2007 skarżąca nie posiadała zarejestrowanych zwierząt w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych. W toku postępowania przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w P. na podstawie ww. wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz wyjaśnień skarżącej ustalono, że powierzchnia, do której skarżąca ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2007 wynosiła 3,08 ha. Kontrola administracyjna nie zakwestionowała wielkości tej powierzchni. Ponadto ustalono, że powierzchnia, do której Strona wnioskowała o płatność uzupełniającą do roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych – "płatności zwierzęce" wynosiła 2,98 ha. Powierzchnia stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej wynosiła 2,98 ha (pozytywnie zweryfikowana). Z uwagi jednak na brak posiadania przez skarżącą bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. byłyby wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych organ uznał, że liczba dużych jednostek przeliczeniowych w okresie referencyjnym wynosi zero.

W związku z powyższymi ustaleniami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] r. nr [...]:

1) przyznał skarżącej jednolitą płatność obszarową do powierzchni 3,08 ha uwzględniając i w tym zakresie w całości żądanie Strony zawarte we wniosku, w łącznej wysokości [...] zł,

2) odmówił przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych - płatności zwierzęcej.

Kwestionując pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie skarżąca wniosła w odwołaniu o przyznanie płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, ze względu na fakt, iż gospodarstwo rolne prowadzone jest wspólnie z A. F. od roku 1997 r., a koń stanowi integralną część gospodarstwa. Poza tym, zgodnie z wymogami wniosku o wpis do ewidencji producentów, A. F. złożył podpis na wniosku w sekcji XII. Skarżąca w odwołaniu wniosła o wskazanie, który fragment ustawy z dnia 13 marca 2007 r. (rozporządzenia), dyskryminuje zwierzęta współposiadacza gospodarstwa rolnego. Skarżąca wyjaśnia ponadto, że dane osobowe A. F. udostępnione zostały jednorazowo OZHK K. tylko i wyłącznie na potrzeby wystawienia paszportu dla konia i nie przesadzają o prawie własności do zwierzęcia osoby, na którą wystawiono paszport.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. nie uznał zarzutów odwołania za mogące przełożyć się na uchylenie decyzji pierwszej instancji i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu podkreślił, że zasady przyznawania płatności uzupełniających i warunki jakie należy spełnić, aby otrzymać płatności zwierzęce reguluje szczegółowo § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r., w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. z 2007 r., Nr 46, póz. 309 z późn. zm.), przywoływanego dalej w skrócie jako rozporządzenie wykonawcze, zgodnie z którym płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:

1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1 tego aktu (tj. bydła lub owiec, kóz, lub koni), które w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych i których rolnik był posiadaczem w tym okresie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w ślad za organem I instancji argumentował, że o ile w roku 2006 przyznana została płatność do trwałych użytków zielonych na rzecz skarżącej, co wypełnia jeden z obligatoryjnych warunków uzyskania płatności zwierzęcej, o tyle Wnioskodawczyni nie posiadała bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w okresie referencyjnym były wpisane lub zostały przez nią zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Wobec faktu, iż Strona nie posiadała w okresie referencyjnym zwierząt zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych – zdaniem organu II instancji - stwierdzona DJP ma wartość 0,00, co stało się przyczyną do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła organowi błędną interpretację przepisów zawartych w rozporządzeniu wykonawczym.

Skarżąca podniosła, iż w przedmiotowej decyzji organ nie wskazał treści aktu, który dyskryminował by zwierzęta współposiadacza gospodarstwa rolnego, jak również, że organ nie podał innego aktu w tym zakresie. Wskazała, że z relacji między punktami § 4 ust. 1 pkt 1 oraz § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie wynika w żaden sposób, że mowa jest o tej samej osobie z imienia i nazwiska czy numeru identyfikacyjnego.

Skarżąca nadmienia również, iż współposiadacz gospodarstwa A. F. stał się rolnikiem na podstawie zakupionego aktem notarialnym gruntu rolnego od 1997 r., natomiast ona sama od roku 2004 z chwilą uzyskania numeru identyfikacyjnego.

Motywując odpowiedź na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację w sprawie twierdząc, iż bezzasadnym jest zarzut Strony dotyczący nie wykazania podstawy prawnej odmowy przyznania "płatności zwierzęcych". Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy w wydanych decyzjach wskazały jako podstawę rozporządzenie wykonawcze, konkretyzujące warunki uzyskania prawa do płatności uzupełniających z tytułu roślin uprawnianych na paszę (płatności zwierzęcych). Biorąc pod uwagę treść § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego płatność może być przyznana przy uwzględnieniu zwierząt (w tym koni), które były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru. Przepis wskazuje osobę rolnika ubiegającego się o płatności, którym w rozpatrywanej sprawie jest skarżąca. W sytuacji, gdy ten rolnik nie posiada zwierząt zarejestrowanych przez siebie, lecz wpisane na małżonka tego rolnika, wówczas na mocy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) można za jego zgodą uwzględnić zwierzęta zarejestrowane na rzecz drugiego małżonka i zaliczyć do wspólnego; majątku wspólnego. Zarząd majątkiem wspólnym małżonków polega m.in. na dokonywaniu różnego rodzaju działań faktycznych, jak np. naprawa, remont lub modernizacja rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, pobieranie z tych rzeczy pożytków naturalnych, zmiana ich przeznaczenia, a nawet całkowite zużycie, uprawa ziemi i hodowla zwierząt domowych. Chodzi tu o działania niezbędne do racjonalnego gospodarowania składnikami majątku wspólnego, prowadzące do uzyskania efektów pozwalających na zaspokojenie potrzeb rodziny. Celem tych działań może być nie tylko zachowanie substancji majątku wspólnego, ale także jego powiększanie.

Organ podniósł również, że płatności mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki ściśle określone przez prawo. Przepisy regulujące warunki przyznawania płatności, mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego stanowią rażące naruszenie prawa.

Dnia 16 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem o sygn. akt III SA/GI 1108/08 odrzucił skargę A. F.

W dniu 28 kwietnia 2009 r. na rozprawie A. F. - pełnomocnik skarżącej podkreślił, że razem ze skarżącą wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne, jako współwłaściciele; skarżąca zajmuje się sprawami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej P.p.s.a.), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że na gruncie przepisów materialnoprawnych istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia jakie wymogi odnoszą się do rejestracji zwierzęcia, które uprawniony podmiot, występując z wnioskiem o przyznanie płatności uzupełniających do roślin przeznaczonych na paszę, winien posiadać.

Wobec zasady pierwszeństwa stosowania prawa wspólnotowego w stosunku do prawa krajowego należy wskazać, że rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., ustanawiające wspólne zasady dla stosowania wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U.UE.L.03.270.1) w dacie wydania zaskarżonej decyzji zawierało w art. 2a) definicję pojęcia "rolnik". Według tego przepisu rolnik oznaczał osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Na marginesie należy zaznaczyć, że definicja ta została powtórzona w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej, ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE.L.09.30.16). W obu unormowaniach wspólnotowych akcent położony został zatem na faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, z którym immanentnie związane jest posiadanie warunkujące przyznanie płatności bezpośrednich.

Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) "producent rolny" jest definiowany jako osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej (...) lub posiadaczem zwierzęcia.

Z kolei przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143 b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) chmielu,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin

- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (art. 7 ust. 2 ustawy).

Z powyższych unormowań bezsprzecznie wynika, że płatność uzależniona została od spełnienia kilku warunków mających zarówno charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy.

Jeśli chodzi o pierwszą kategorię to płatność może być przyznana wyłącznie tej osobie, której został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ponadto niezbędne jest faktyczne posiadanie gospodarstwa rolnego.

Skarżąca spełnia powyższe warunki wynikające zarówno z aktów prawa wspólnotowego, jaki z ustawy, a organ tej okoliczności nie kwestionuje.

Sporne między stronami jest natomiast spełnienie kolejnego wymogu, jakim jest zarejestrowanie zwierzęcia oraz znaczenie tego wymogu dla skuteczności wnioskowania o przyznanie płatności.

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1 tego aktu bydła lub owiec, kóz, lub koni, które w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych i których rolnik był posiadaczem w tym okresie.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 204, poz. 1281) przez posiadacza zwierzęcia w odniesieniu do koniowatych rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, władającą zwierzęciem, nawet tymczasowo. Obowiązki rejestracyjne i zgłoszeniowe wynikające z tej ustawy ciążą na posiadaczu.

Z akt sprawy wynika, że rejestracji konia dokonał A. F. – współposiadacz i współwłaściciel gospodarstwa rolnego, a koń ten stanowi integralną cześć tego gospodarstwa (m.in. treść odwołania złożonego przez skarżącą). Można zatem wnioskować, że współposiadaczem konia jest skarżąca.

Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża rolnika, który wnioskował o przyznanie płatności (art. 3 ust. 3 ustawy). Wydając decyzję w sprawie przyznania płatności kierownik biura powiatowego ARiMR opiera się przede wszystkim na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, że spełnia on ustawowe warunki do przyznania płatności. W razie braku sporu, oświadczenie wnioskodawcy – co do zasady – uznaje się za dowód, w oparciu o który zostanie wydana decyzja.

Mimo, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, nie oznacza to dowolności oceny materiału dowodowego sprawy, pomijania oświadczeń stron, czy rezygnacji z przewidzianych przez normodawcę prawnych instrumentów służących jej wyjaśnieniu. W aspekcie pierwszego elementu należy negatywnie ocenić przyjęcie przez organy, że wyłącznym posiadaczem konia jest A. F. Jeżeli chodzi o prawne instrumenty, to wypada zauważyć, że dane zawarte w rejestrach podlegają weryfikacji, zmianie czy sprostowaniu. Stosownie do art. 30 ust. 3 i 4 wyżej powoływanej ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, a informacjami uzyskanymi od posiadaczy tych zwierząt Agencja RiMR może przeprowadzić kontrolę w siedzibie stada oraz w miejscach gromadzenia zwierząt, na wystawach, pastwiskach, w miejscach unieszkodliwiania zwłok zwierząt i w rzeźniach. Ponadto w sytuacji stwierdzenia rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w rejestrze koniowatych a informacjami uzyskanymi od posiadaczy tych zwierząt podmiot, o którym mowa w art. 5 ustawy, może wystąpić do organów Inspekcji Weterynaryjnej z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli mającej na celu wyjaśnienie tych rozbieżności.

Ustosunkowując się do zgłoszenia rejestracyjnego należy ponadto podnieść, że z akt sprawy nie wynika, czy rejestracja konia została dokonana wyłącznie w imieniu własnym, czy również w imieniu skarżącej, która jest współposiadaczem gospodarstwa. Analiza oświadczeń składanych przy rejestracji konia powinna uwzględniać reżim cywilnoprawny.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. interpretując wskazany wyżej wymóg rejestracji konia przez posiadacza odniósł się do współwłasności gospodarstwa rolnego wyłącznie na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), w odniesieniu do współwłasności małżeńskiej. Pominął jednak inne przepisy dotyczące współwłasności, tj. np. art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako K.c.

Należy wskazać, że własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (art. 195 K.c.). Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli (art. 199 K.c.). W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności (art. 201 K.c.). Argumentując a contrario - do czynności nie przekraczających zwykłego zarządu, a takimi są czynności mające na celu zachowanie majątku wspólnego czy zgodne z prawem nim gospodarowanie, zgoda wszystkich współwłaścicieli nie jest konieczna. Regulację posiadającą pierwszeństwo w stosunku do przedstawionych w aspekcie składania wniosku zawiera ustawa stanowiąc, że "w przypadku gdy działka rolna jest przedmiotem współposiadania, płatności obszarowe przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę" (art. 7 ust. 7 ustawy). Przepisów szczególnych dotyczących rejestracji zwierząt nie ma, a zatem – abstrahując od aspektu administracyjnego - z zastosowaniem przepisów Kodeksu cywilnego, a nie kodeksu rodzinno-opiekuńczego organ powinien interpretować znaczenie oświadczenia dokonanego w sprawie rejestracji konia.

Należy dodać, że wykładnia formalnych wymogów wynikających z aktu podustawowego powinna uwzględniać cel ustawy, zbieżny z celem obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., ustanawiającego wspólne zasady dla stosowania wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej (...).

Systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodowe mające na celu, w szczególności zapewnienie odpowiedniego standardu życia dla społeczności rolniczej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać niewłaściwemu rozdysponowaniu środków wspólnotowych, rozporządzenie wymaga, by przekazywać płatności wspierające tym rolnikom, którzy istotnie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takich płatności (argument a contario z uwagi 20 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej ...).

W związku z tym organ, badając spełnienie wymogów wynikających z ustawy powinien wziąć pod uwagę, że celem tego przepisu jest ograniczenie sytuacji uzyskiwania płatności uzupełniających przez osoby, które faktycznie nie użytkują gruntów czy sztucznie stworzyły warunki, by płatności te uzyskać. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.

Bezsprzecznym jest bowiem, że skarżąca spełniła wszystkie wymagane prawem wymogi warunkujące przyznanie płatności obszarowych, a w odniesieniu do płatności uzupełniających oświadczyła, że współposiada gospodarstwo, którego integralną częścią jest zarejestrowany koń. Nie zachodzi zatem sytuacja domagania się dopłat uzupełniających przez rolnika, który nie posiada zarejestrowanych zwierząt i nie służą mu one do prowadzenia gospodarstwa.

Konieczności niesprzecznego z celem ustawy jej stosowania nie znosi charakter ustawy (tj. oderwanie jej wymogów od stanu własności i przyznanie znaczenia kryterium rozstrzygającego stanowi posiadanie). O ile bowiem samo przyznanie płatności związane jest z kryterium posiadania, bez potrzeby sięgania przez organ decydujący o przyznaniu płatności do zależności związanych z prawami majątkowymi, o tyle interpretacja oświadczeń woli nie powinna odbyć się bez analizy tego oświadczenia pod wskazanym wyżej kątem cywilnoprawnym.

Reasumując należy wskazać, że ponownie rozpatrując sprawę organ powinien przeanalizować po pierwsze rejestrację konia w aspekcie ewentualnego zastosowania przepisów K.c. dotyczących współwłasności, po drugie wziąć pod uwagę spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich wymogów dotyczących płatności obszarowych, po trzecie wreszcie uwzględnić fakt, że zarejestrowany koń wg. oświadczenia skarżącej stanowi integralną część gospodarstwa, nie ma zatem mowy o stanie faktycznym przedmiotowej sprawy o sztucznym stwarzaniu warunków do uzyskania płatności.

Wszechstronne rozważenie materiału dowodowego wiąże się z koniecznością uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności (art. 80 Kpa). Przy wskazywaniu na istnienie lub nieistnienie określonej okoliczności wynikającej ze zgromadzonych faktów organ winien posługiwać się zasadami logicznego rozumowania. Odzwierciedleniem dokonania właściwej oceny dowodów jest uzasadnienie faktyczne decyzji, w której organ powinien wskazać fakty istotne dla sprawy, które uznał za udowodnione dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Dokonana przez Sąd analiza przeprowadzonego postępowania dała podstawę do stwierdzenia, że organy nie wywiązały się z wyżej przedstawionych wymogów dotyczących sposobu oceny materiałów dowodowych.

Reasumując Sąd stwierdza, że wskazane mankamenty przyjętej przez organ argumentacji oraz braki uzasadnienia decyzji zaważyły na rozstrzygnięciu Sądu, bowiem taki stan rzeczy – w powiązaniu z niewyjaśnieniem wszystkich przesłanek – należy uznać za spełnienie hipotezy art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a., obligujące Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Ze względu na nieuiszczenie wpisu przez skarżącą i zgodnie z art. 223 § 2 P.p.s.a., stanowiącym, że jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę, Sąd zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. kwotę [...] zł tytułem wpisu, którego nie uiściła strona skarżąca.