Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 419/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 292, art. 276
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 138
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 lit. a, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skarg S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...); (...) w przedmiocie wymierzenia opłaty za pobór wód 1. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa W. z dnia (...) nr(...), 2. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z (...) r. nr (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa W. z dnia (...) r. nr (...), 3. określa, że zaskarżone decyzje opisane w pkt 1 i 2 wyroku nie podlegają wykonaniu, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz S. Sp. z siedzibą w K. kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia (...) r. nr (...) i (...) Marszałek Województwa K. na podstawie art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 274 ust. 1 pkt 2, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1, art. 281 ust. 1 i ust. 2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i ust. 2, art. 286 ust. 1, ust. 1 c, art. 287 ust. 1 pkt 2, art. 288 ust. 1 pkt 2 - ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, ze zm., dalej Poś), art. 53 § 1, § 3 i § 4, art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 196, poz. 1217), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2010 (M.P. z 2009 r. Nr 57, poz. 780) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, alej K.p.a.) wymierzył S. H. Polska sp. z o.o. opłaty za pobór wód stanowiące różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za okres I półrocza (...) r. w kwocie (...) zł i za okres II półrocza (...) r. w kwocie (...) zł.

W uzasadnieniach obu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska podmioty korzystające ze środowiska ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska (art. 275 Poś), które uiszczane są za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, pobór wód i składowanie odpadów (art. 273 ust. 1 Poś). Opłaty te ustalane są według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 Poś) i uiszczane w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (art. 285 ust 2 Poś - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r.). W tym samym terminie przedstawiają również marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska.

W sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu (art. 288 ust. 1 pkt 2 Poś ). Zgodnie z art. 4 ust. 2 Poś korzystanie ze środowiska wykraczające poza ramy korzystania powszechnego, może być obwarowane obowiązkiem uzyskania pozwolenia wydanego przez właściwy organ ochrony środowiska. W świetle art. 276 ust. 1 Poś opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska ponosi podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania pozwolenia lub innej decyzji. Podwyższenie opłat należnych od podmiotu działającego bez wymaganej decyzji ma na celu stworzenie finansowego bodźca do podjęcia przez niego działań zmierzających do zalegalizowania korzystania ze środowiska ww. formie. Opłaty podwyższone są ponoszone w takim trybie jak opłaty podstawowe. Zgodnie z art. 292 pkt 2 Poś podmiot korzystający ze środowiska w przypadku braku wymaganego pozwolenia za pobór wód ponosi opłaty podwyższone o 500 %.

S.H. sp. z o.o. powstała w wyniku przejęcia przez S.A. K. S.A. w K., oraz przekształcenia S. A. S.A. w S. A. sp. z o.o., a następnie połączenia ze spółką S. V. sp. z o.o.

S.A. sp. z o.o. pismem z dnia (...) r. i (...) r. złożyła wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, dotyczący poboru wód podziemnych za I i II półrocze (...) r.

W złożonym wykazie jako podstawę prawną poboru wody Spółka wskazała decyzję Starosty K. znak: (...) z dnia (...) r. udzielającą S. A. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych. Wcześniej Spółka posługiwała się decyzją Starosty Kolskiego znak: (...) z dnia (...) r. udzielającą K. S.A. w K. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych, ważnego do (...) r.

Wobec powyższego, zgodnie z art. 292 Poś Spółka pobierając wodę bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego powinna naliczyć opłatę podwyższoną za I i II półrocze (...) r. , tj. od (...) r. do (...) r.

Pismem z dnia 18 stycznia 2012 r. wezwano S. A. sp. z o.o. m.in. do przedłożenia prawidłowo sporządzonego wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, dotyczącego poboru wód podziemnych za I i II półrocze (...) r. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Spółka w dniu (...) r. przesłała korekty wykazów za okres od II półrocza (...) r. do I półrocza (...) r. Nie uwzględniono w nich opłat podwyższonych za brak pozwolenia w I i II półroczu (...) r.

Marszałek Województwa K. pismem z dnia (...) r. wezwał Spółkę do uzupełnienia wykazów, w tym naliczenia opłaty podwyższonej za brak pozwolenia wodnoprawnego od (...) r. do (...) r. Strona odpowiadając na przedmiotowe wezwanie zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu do złożenia przedmiotowych dokumentów. Pismem z dnia (...) r. poinformowano Stronę, iż zgodnie z art. 286 ust. 1 w zw. z art. 285 ust. 2 Poś wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat należało przedłożyć marszałkowi województwa do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. Jest to termin ustawowy i organ nie ma kompetencji do jego zmiany. Jednocześnie, rozumiejąc zaistniałe przeszkody, wezwano Stronę o przedłożenie ww. dokumentów w możliwie najkrótszym czasie. Do dnia dzisiejszego Strona nie przesłała prawidłowo sporządzonych wykazów.

Wobec powyższego Marszałek Województwa K. w dniu (...) r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości opłat za korzystanie ze środowiska, za okres i II półrocza (...) r.

W oparciu o przedłożony przez S. A. Sp. z o.o. wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat ustalono prawidłową wysokość opłat podwyższonych za pobór wód w I półroczu (...) r. w kwocie (...) i w II półroczu (...) r. w kwocie (...) zł, którą Strona zobowiązana była wnieść w terminie do dnia (...) r.

Na poczet przedmiotowych opłat zaliczono kwotę w wysokości (...) zł i kwotę (...) zł (wpłata w określonym ustawowo terminie z dnia (...) r., (...) r. i (...) r.

W związku z powyższym do dnia wydania niniejszych decyzji określających różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu ((...) zł (...) zł) za okres I i II półrocza (...) r. należne zobowiązania Spółki wynoszą (...) zł i (...) zł.

W odwołaniach, złożonych z zachowaniem terminu S. H. Sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie zgromadzonych dokumentów w celu ustalenia stanu faktycznego. Wydanie decyzji w sprawie naliczenia opłat dodatkowych za pobór wód podziemnych za okres I i II półrocza (...) wymaga zdaniem Skarżącej bardziej wnikliwej analizy zgormadzonych dokumentów i samego sposobu naliczania tychże opłat. W tym czasie bowiem nastąpiła kilkukrotna zmiana osób odpowiedzialnych za gromadzenie danych dotyczących poboru wielkości wód podziemnych (likwidacja stanowisk pracy wynikających ze zwolnień grupowych), zamknięcie jednego z zakładów wchodzących w struktury przedmiotowego przedsiębiorstwa i wpływ na przedmiot badanej sprawy, błędów formalnych w naliczaniu prawidłowego współczynnika uzdatniania wody a co za tym idzie opłat za wodę, błędów formalnych przy składaniu wniosku o wydanie pozwolenia na pobór wód podziemnych.

Decyzjami z dnia (...) r. nr (...) r. i nr (...) r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpoznania.

W motywach uzasadnień organ odwoławczy wskazał, że zaskarżonymi decyzjami wymierzono opłaty za pobór wód stanowiące różnicę między opłatami należnymi, a wynikającymi z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, za okres I i II półrocza (...) r. w kwocie: (...) zł i (...) zł.

Dalej SKO przywołując treść art. 288 ust. 1 pkt 2, art. 273 ust. 1 pkt 2, art. 276 ust. 1, art. 285 ust. 1, art. 292 Poś wskazało, że najistotniejsze znaczenie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy ma określenie, czy decyzje organu I instancji wymierzające Skarżącej opłaty za pobór wód są zasadne, w szczególności czy S. H. sp. z o.o. w okresie I i II półrocza (...) r. była podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu Prawa ochrony środowiska i jest zobowiązana do zapłaty opłaty podwyższonej z tytułu poboru wód bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego oraz czy wysokość opłaty została ustalona w prawidłowy sposób.

W ocenie tutejszego Kolegium odwołanie zasługuje na uwzględnienie ponieważ meritum rozstrzygnięcia jest nieprawidłowe ze względu na niepełne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy.

W aktach brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ustalenia poczynione przez organ I instancji w zakresie sposobu powstania skarżącej Spółki. Ponadto organ I instancji nie podjął nawet próby wyjaśnienia dlaczego w okresie I i II półrocze (...) r. , tj. od (...) r. do (...) r. Skarżąca nie posiadała wymaganego prawem zezwolenia.

Zdaniem Kolegium niejasny jest sposób określenia opłat podwyższonych. Organ w przypadku gdy podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia, ma dwie drogi nałożenia opłaty: na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Organ winien wskazać w uzasadnieniu decyzji na jakich danych technicznych i technologicznych się oparł oraz wyjaśnić dokładnie sposób obliczenia opłaty, nie ograniczając się do zamieszczenia tabeli w załączniku do decyzji. Organ jest zobowiązany do szczegółowego opisania metodologii którą stosował przy wymierzaniu opłaty. Zdaniem Kolegium zarówno na podstawie akt sprawy jak i uzasadnienia obu decyzji nie sposób ocenić czy opłaty zostały naliczone w sposób prawidłowy. W uzasadnieniach decyzji wyjaśnienia są nazbyt skoncentrowane na przepisach ogólnych, a nie zawierają szczegółowej analizy sytuacji Skarżącej. Ponadto, zebrany w sprawie materiał dowodowy zawiera luki, które wymagają uzupełnienia, a przynajmniej zajęcia stanowiska przez organ I instancji.

W skargach na powyższe decyzje Spółka zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt 2 Poś poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego przyjęcia, że w okresie I i II półrocza (...) r. Skarżąca dokonywała poboru wód bez wymaganego pozwolenia, podczas gdy Skarżąca dysponowała w tym okresie pozwoleniem wodnoprawnym z dnia (...) r. wydanym przez Starostę K. (znak (...)); art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny, podczas gdy z tego przepisu wynika, iż wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego następuje dopiero w wyniku wydania decyzji konstytutywnej przez organ, który je wydal, co nastąpiło w niniejszej sprawie w decyzji Starosty K. z dnia (...) r. (znak (...)) oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, chociaż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a., a zebrany materiał dowodowy uzasadniał wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie pierwszej instancji w całości wobec braku przesłanek do naliczenia opłaty podwyższonej; art. 7, 77 § 1, 80 w zw, z art. 140 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia przez organ II instancji na niepełnym materiale dowodowym, przede wszystkim z pominięciem pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 20 września 2013 r., co skutkowało uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, zamiast uchyleniem powyższej decyzji i umorzeniem postępowania w pierwszej instancji w całości; art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzeń i wniosków Skarżącej, podniesionych w pismach z dnia (...) r. oraz (...) r., jak również poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej zaskarżonej decyzji; art. 7, 8, 9 i 10 § 1 k.p.a. poprzez brak dostatecznego informowania Skarżącej o postępowaniu oraz zaniechanie zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co uniemożliwiło Skarżącej m.in. zwrócenie uwagi organowi II instancji na twierdzenia i okoliczności podniesione w pismach z dnia (...) r. i (...) r., które z niewiadomych dla Skarżącej przyczyn, zostały pominięte w toku postępowania przed organem II instancji; art. 8, 9, 12 § 1, 35 § 1 i 3 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie odwołania skarżącej z dnia (...) r. przez organ II instancji w ustawowym terminie i w sposób określony w ww. przepisami, a także przez nie zawiadomienie Skarżącej o nieuzasadnionym przedłużeniu czasu na rozpoznanie jej odwołania z podaniem przyczyn zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, co doprowadziło m.in. do nieuwzględnienia pisma skarżącej z dnia 20 stycznia 2014 r. i wydania wadliwego rozstrzygnięcia; art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji bezpośrednio Skarżącej i pominięcie przy jej doręczeniu pełnomocnika prawidłowo ustanowionego przez Skarżącą.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz uchylenie decyzji wydanych przez organ I instancji w trybie art. 135 p.p.s.a.,

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że organ II instancji błędnie zastosował przepisy art. 276 ust. 1 w zw. Z art. 292 pkt 2 Poś oraz art. 138 ust. 1 Prawa wodnego, co zostało spowodowane przez niewłaściwe przyjęcie, że w okresie I i II półrocza 2010 r. skarżąca dokonywała poboru wód bez wymaganego pozwolenia, podczas gdy skarżąca dysponowała w tym okresie wydanym przez Starostę K. pozwoleniem wodnoprawnym z dnia (...) r. (znak (...)).

Zgodnie z art. 138 ust. 1 Prawa wodnego stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji.

Na podstawie powyższego przepisu w decyzji z dnia (...) r. (znak( ...)) Starosta K. jednocześnie: wygasił dotychczasową decyzję z dnia (...) r. oraz udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na okres do dnia (...) r.

Organ II instancji, nie odnosząc się w ogóle do regulacji art. 138 ust. 1 Prawa wodnego, błędnie przyjął, że z upływem dnia, do którego zostało udzielone poprzednie pozwolenie wodnoprawne, została w stosunku do Skarżącej spełniona przesłanka "braku wymaganego pozwolenia" z art. 292 ust. 2 Poś.

Tymczasem w Prawie wodnym przyjęto odrębne zasady obowiązywania pozwoleń na korzystanie ze środowiska, niż te uregulowane w Poś. Pozwolenie wodnoprawne wydane na czas określony nie wygasa, dopóki organ, który je wydał, nie stwierdzi wygaśnięcia pozwolenia w drodze decyzji. Art. 138 ust. 1 Prawa wodnego wyraźnie stanowi, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. Tak właśnie stało się w niniejszych sprawach - Starosta K. wygasił poprzednie pozwolenie w decyzji z dnia (...) r.

Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma zatem charakter konstytutywny, przejawiający się w tym, że decyzja taka tworzy nowy stan prawny. Zatem pozwolenie wodnoprawne wydane na rzecz Skarżącej obowiązywało do dnia (...) r., tj. aż do wydania decyzji stwierdzającej jego wygaśnięcie.

Decyzje organu II instancji winny zostać zatem uchylone, bowiem Skarżąca nie dokonywała poboru wody bez wymaganego pozwolenia w rozumieniu art. 292 ust. 2 i art. 276 ust. 1 Poś w zw. z art. 138 ust. 1 Prawa wodnego.

W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowiska wyrażone w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi okazały się zasadne.

Istota rozstrzygnięcia kontrolowanych spraw sprowadza się do ustalenia, czy organ zasadnie twierdził, że okres ważności pozwolenia wodnoprawnego, którym legitymowała się Spółka wygasł, co spowodowało, że spełniły się warunki z art. 292 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.) i skarżąca Spółka pobierała wodę w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 25 sierpnia 2010 r. bez wymaganego pozwolenia i za ten okres powinna naliczyć opłaty podwyższone za dokonywanie poboru wody bez wymaganego pozwolenia. Jest niespornym, że aktem notarialnym Rep. A nr (...) sporządzonym (...) r. podjęto uchwałę w sprawie zmiany § 1 ust. 1 i 2 Statutu Spółki Fabryki "K." S.A. w ten sposób, że nadano nowe brzmienie : Firma Spółki brzmi "S.A. S.A." Następnie aktem notarialnym Rep. A nr (...) z dnia (...) r. podęto uchwałę nr 1 w sprawie przekształcenia Spółki S.A. S.A. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i sporządzono umowę Spółki S.A. Sp. z o.o. oraz podjęto uchwałę nr 2 w sprawie wyrażenia zgody na połączenia Spółki ze Spółką S.D. P Sp. z o.o. (k. 80-104 akt sąd).

Z powyższego wynika, że Spółka S. H. Sp. z o.o. z siedzibą w K. jest podmiotem tożsamym ze Spółką "K" S.A. z siedzibą w K.

Zatem w dacie nabycia przez skarżącą Spółkę majątku od Fabryki "K" S.A. i przekształcenia Spółki w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Skarżąca legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych, ważnym do (...) r., wydanym przez Starostę K. decyzją z dnia (...) r. nr (...) i pozwoleniem wodnoprawnym z dnia (...) r. nr (...).

Toteż nie można podzielić stanowiska organu II instancji zaprezentowanego w zaskarżonych decyzjach, iż skarżąca Spółka powinna naliczyć opłatę podwyższoną za I i II półrocze (...) r. tj. od (...) r. do (...) r. ponieważ pobierała opłatę bez wymaganego zezwolenia, lecz ze względu na niejasny sposób określenia tej opłaty należało uchylić decyzję organu I instancji.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę opowiada się za stanowiskiem w myśl, którego aby twierdzić, że strona nie posiada pozwolenia wodnoprawnego konieczne jest ustalenie, że wydano decyzję stwierdzającą wygaśniecie takiego pozwolenia, która ma charakter decyzji konstytutywnej. Oznacza to, że takie pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 marca 2009 r., II SA/Kr 1224/08; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 kwietnia 2007 r., II SA/Bk 832/06; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2010 r., II SA/Wr 463/10; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 maja 2010 r., II SA/Gd 219/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r., II SA/Łd 422/11 orzeczenia z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http:orzeczenia.nsa.gov.pl)

Twierdzenie, że organ winien wydać decyzję stwierdzającą wygaśniecie pozwolenia wodnoprawnego wynika zdaniem Sądu z brzmienia przepisu art. 138 Prawa wodnego. Art. 138 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne stanowi, że "stwierdzenie wygaśnięcia, cofniecie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji".

Toteż przy zastosowaniu wykładni systemowej jak i celowościowej stosowanej zarówno w doktrynie jak i w przytoczonym orzecznictwie art. 292 Ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.) dekodowany łącznie z przepisem art. 276 ust. 1 ustawy środowiskowej oraz przepisami art. 138 Prawo wodne powinien być interpretowany w ten sposób, że użyte w nim określenie "bez wymaganego pozwolenia" odnosi się do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano wprawdzie w przeszłości pozwolenie ale w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia .

Upływ terminu, na jaki wydane zostało pozwolenie, w niniejszej sprawie do dnia (...) r. (decyzja Starosty K. z dnia (...) r.) powoduje, z mocy prawa, wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzenia. Natomiast samo wygaśnięcia uprawnienia wypływającego z uprzednio udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie wyczerpuje jeszcze hipotezy przepisu art. 292 p.o.ś. "bez wymaganego pozwolenia", a skoro zwrot ten swym znaczeniem obejmuje zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia), jak i procesowy (brak decyzji o pozwoleniu), to ziszczenie się jednego tylko elementu tej hipotezy jest jeszcze niewystarczające do nałożenia przez organ opłat podwyższonych.

Reasumując, samo wygaśnięcie uprawnienia z uwagi na upływ okresu obowiązywania pozwolenia, nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, gdyż istnieje ona nadal w sensie procesowym. Takie wyeliminowanie ma miejsce dopiero na podstawie art. 138 ustawy Prawo wodne, wówczas następuje potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Podkreślić trzeba, iż do czasu aż taka decyzja potwierdzająca wygaśnięcie nie zostanie wydana, nie można skutecznie powoływać się na to, że uprawnienie wynikające z pozwolenia wodnoprawnego wygasło, dopiero taka ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia powoduje de facto wyeliminowanie tego pozwolenia z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że dopiero decyzją z dnia (...) r. nr (...) Starosta K. wygasił decyzję nr (...) z dnia (...) r. dotyczącą udzielonego pozwolenia wodnoprawnego Zakładowi K. S.A. w K. w sprawie poboru wód podziemnych do dnia (...) r. i udzielił pozwolenia wodnoprawnego Zakładowi S.A. Sp. z o.o. na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że w spornym okresie skarżąca Spółka posiadała ważne pozwolenie wodnoprawne do (...) r. zatem błędnie zastosowano w niniejszej sprawie art. 276 ust. 1 w zw. 292 pkt 2 Poś co skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji i decyzji je poprzedzających.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania, w tym art. 35 i 36 K.p.a., które wyznaczają organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu sprawy, stwierdzić należy, że jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów to zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji strona powinna skorzystać ze środków przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego oraz w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) tj. może wnieść skargę na bezczynność bądź przewlekłość organu w załatwieniu sprawy po uprzednim wyczerpaniu trybu przewidzianego w K.p.a.

Z kolei odnosząc się zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 40 § 2 K.p.a. stwierdzić należy, że doręczenie decyzji bezpośrednio stronie z pominięciem pełnomocnika nie może być utożsamiane z brakiem doręczenia. Fakt doręczenia decyzji organu II instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając mimo to wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez pełnomocnika strony skarżącej, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 40 § 2 K.p.a., to nie takim, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., to jest mającym wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organy zobligowane będą do uwzględnienia wyrażonej przez Sąd oceny prawnej i poczynionych uwag.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.