Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 189/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 5, art. 30, art. 54 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 24 grudnia 2021 r. nr 308/2021 znak WOP.7721.0409.2021.KD w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego z pozwoleniem na budowę oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 grudnia 2021 r., nr 308/2021, znak: WOP.7721.0409.2021.KD Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania J.T., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z dnia 19 kwietnia 2021 r., nr 36/2021, znak: PINB.7355/26/AC/2016, którą na postawie art. 104 i 105 § 1 k.p.a., umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obr. [...] w m. R..

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. J.T. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z prośbą o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie oceny zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], J.T., wykonanego przez P.G., z uzyskanym przez inwestora pozwoleniem na budowę oraz sprawdzenie, czy pozwolenie to nie wygasło.

W dniu 31 maja 2016 r. organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości zlokalizowanej w R. przy ul. [...] stwierdzając, że na działce znajduje się m.in. budynek mieszkalny, który został rozbudowany na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Radomsku z dnia 19 lipca 2002 r., nr 321/2002, znak: WB.7351/110/2002 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P.G. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego znajdującego się na działce przy ul. [...] w R. (nr ewid. gruntów [...] obręb [...]) w granicach objętych projektem zagospodarowania działki – terenu. Według informacji uzyskanej od inwestora ostatnio wykonano roboty budowlane polegające na wykonaniu wylewek na poddaszu budynku i ułożeniu wykładziny (panele podłogowe). Roboty te wykonane zostały w 2014 r., lecz nie było wpisu dotyczącego ww. robót w dzienniku budowy. W trakcie budowy inwestor dokonał odstępstwa od zatwierdzonego projektu polegającego na wykonaniu drzwi zewnętrznych do pomieszczenia kotłowni od strony południowej oraz zmianie ilości stopni schodów wewnętrznych z 16 na 17. Ponadto, w pomieszczeniu kotłowni zaniżono podłogę o ok. 60 cm. Inwestor nie wykonał studni zbiorczej wód opadowych.

Pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...] w R. Pismem z dnia 27 czerwca 2016 r., poinformowano P.G., o treści art. 42 ust. 1 ustawy. Prawo budowlane

Decyzją nr 153/2016 z dnia 19 lipca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. R.. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, decyzją nr 356/2016 z dnia 23 września 2016 r., uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że organ naruszył reguły postępowania dowodowego wynikające z zasady prawdy obiektywnej, bowiem nie pozyskał dziennika budowy prowadzonego dla przedmiotowej inwestycji, przez co nie wyjaśnił spornej kwestii dotyczącej faktu przerwania przez inwestora rozbudowy budynku mieszkalnego na czas dłuższy niż 3 lata. Zwrócił też uwagę, że organ I instancji wykonując czynności kontrolne rozbudowanego budynku mieszkalnego sporządził protokół, natomiast nie wykonał żadnego szkicu, przedstawiającego usytuowanie tego budynku i jego wymiarów, a także dokumentacji fotograficznej. Dodatkowo w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji, czy budynek został oddany do użytkowania.

W dniu 5 grudnia 2016r. organ I instancji ponownie przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości zlokalizowanej w R. przy ul. [...] podczas których inwestor przedłożył dziennik budowy. Ponadto inwestor poinformował, że ok. 2014-2015 r. wykonano wylewki "na górze" (piętro), w 2014 r. wykonano wykładziny podłogowe. W 2016 r. wykonano płytki na balkonie. Stwierdzono, że obiekt jest użytkowany. Inwestor nie przedłożył zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy. Do protokołu dołączono szkic budynku, dokumentację fotograficzną oraz kserokopię dziennika budowy.

W wyniku przeprowadzonej kwerendy w archiwum organu I instancji, nie odnaleziono dokumentacji potwierdzającej złożenie zawiadomienia przez inwestora – P.G., o zakończeniu rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. (działka nr ewid. [...]).

W związku ze śmiercią P. G., spadek po zmarłym przejęli D.G. i M.G.. Pismem z dnia 28 sierpnia 2017r. D.G. oświadczył, że prace budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. nadal trwają. W sierpniu 2017 r. zostało wykonane gipsowanie ścian na parterze, na klatce schodowej oraz na poddaszu. Prace te wykonał M.O. jako wykonawca robót budowlanych.

Postanowieniem nr 434/1/2017 z dnia 11 października 2017r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpoznaniu zażalenia J.T. na bezczynność organu I instancji, wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Radomsku dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 15 grudnia 2017 r. i stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Podczas przesłuchania w dniu 5 grudnia 2017 r. M.G. poinformował, że w 2014 r. wykonywał w rozbudowanej części budynku mieszkalnego roboty wykończeniowe polegające na gipsowaniu klatki schodowej, pokoju na parterze i na piętrze, następnie wykonał malowanie omawianych pomieszczeń. Ponadto poinformował, że w 2016 r. dostarczył płytki, ale już nie był wykonawcą prac związanych z ich układaniem.

Pismem z dnia 5 grudnia 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Następnie decyzją Nr 188/2017 z dnia 29 grudnia 2017 r. organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obr. [...] w m. R.. Pismem z dnia 19 stycznia 2018 r. D.G. przedłożył kserokopię oświadczenia o podjęciu obowiązków kierownika budowy przez Z. G. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją nr 62/2018 z dnia 22 lutego 2018 r. uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, że przy omawianej inwestycji prowadzone były roboty budowlane bez przerwania ich na okres nie dłuższy niż 3 lata, pomimo braku zapisów w dzienniku budowy, a także że organ I instancji winien rozważyć wystąpienie do Starosty Radomszczańskiego z wnioskiem o wygaśnięcie decyzji nr 321/2002 z dnia 19 lipca 2002 r., znak: WB.7351/1 10/2002 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P.G. pozwolenia na rozbudowę, a następnie podjąć działania zmierzające do przeprowadzenia postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Ponadto zwrócono uwagę, że organ stopnia powiatowego winien rozważyć, czy nie doszło w analizowanej sprawie do nielegalnego przystąpienia do użytkowania rozbudowanej część spornego budynku.

Prowadząc ponownie postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku dołączył do akt własną decyzję nr 230/2015 z dnia 9 września 2015 r., którą umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności użytkowania części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obr. [...] w m. R., a następnie pismem z dnia 5 kwietnia 2018 r. wezwał M. G. i D. G. do przedłożenia w organie I instancji dziennika budowy nr [...] wydanego w dniu 3 września 2002 r. przez Starostę Radomszczańskiego oraz wskazania, kto był wykonawcą robót budowlanych polegających na montażu płytek na balkonie. Ponadto, pismem z dnia 5 kwietnia 2018r. wezwał M. O. do osobistego stawiennictwa, celem złożenia wyjaśnień w zakresie wykonanych robót budowlanych w budynku. W dniu 24 kwietnia 2018 r. do organu stopnia powiatowego wpłynęło pismo D.G., w którym wskazał, że przy rozbudowie budynku mieszkalnego wykonano: w połowie 2014 r. gipsowanie ścian, malowanie w 2 pokojach i na klatce schodowej, pod koniec 2014 r. w pokojach położono wykładziny podłogowe (panele), w drugim kwartał 2016 r. położono płytki na balkonie, w marcu 2017 r. malowanie w całym rozbudowanym budynku, w sierpniu 2017 r. malowanie, pokrycie dachu papą.

Następnie pismami z dnia 30 kwietnia 2018r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku wezwał M.O., K.M. oraz Z.G., do osobistego stawiennictwa w organie celem złożenia wyjaśnień w charakterze świadka, w zakresie wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku. W dniu 21 maja 2018 r. D.G. przedłożył w organie stopnia powiatowego kserokopię dziennika budowy nr [...] wydanego w dniu 3 września 2002r. przez Starostę Radomszczańskiego. Ponadto, przesłuchano M.O., który zeznał, że wykonywał prace budowlane w 2014 r. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ewid. [...] polegające na malowaniu i gipsowaniu klatki schodowej oraz pokojów na górze i na dole budynku. Prace wykonywane były na zlecenie P.G.. Na górze w pokojach były wówczas sufity-karton-gips, w pokojach na dole prawdopodobnie tylko tynki cementowo wapienne. Roboty wykonywane przez M.O. były robione po raz pierwszy, tzn. pierwsze malowanie. Były to prace jednorazowe, trwające około dwóch tygodni. W trakcie trwania tych prac, podłogi nie były wykończone, jedynie wylewka bez wykładzin, schody także nie były obłożone płytkami. W 2016 r. M.G. przywoził jedynie płytki z przeznaczeniem na podłogi. M.G. nie był zatrudniony przez P.G., jedynie mu pomagał. Materiały budowlane były wówczas zakupione przez P.G., a M.G. nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających ich zakup. Z kolei Z. G. i poinformował, że przed podjęciem obowiązków kierownika budowy był na budowie prawdopodobnie w listopadzie 2017 r. W 2018 r. był tam ponownie. W dniu 18 stycznia 2018 r. podjął obowiązki kierownika budowy. Nie zauważył, żeby w czasie ostatniej wizyty wykonywane były jakiekolwiek roboty budowlane. Pismem z dnia 4 czerwca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Decyzją nr 115/2018 z dnia 26 lipca 2018 r. organ stopnia powiatowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obr. [...] w m. R.. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, decyzją nr 317/2018 z dnia 3 października 2018 r. uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że organ szczebla podstawowego w żaden sposób nie uwzględnił zaleceń organu wyższego stopnia, co skutkuje dalszym prowadzeniem postępowania z naruszeniem prawa. Ponownie zwrócono uwagę, że organ II instancji, aprobuje twierdzenia organu I instancji, że przy omawianej inwestycji prowadzone były roboty budowlane bez przerwania ich na okres nie dłuższy niż 3 lata, pomimo braku zapisów w dzienniku budowy. W związku z czym organ I instancji winien rozważyć, czy nie doszło do nielegalnego przystąpienia do użytkowania rozbudowanej część tego budynku. Nadto wskazano, że organ stopnia powiatowego oparł się wyłącznie na zeznaniach osób, które wykonały roboty wykończeniowe w spornym budynku, odmawiając jednocześnie wiarygodności i mocy dowodowej dziennikowi budowy Nr [...] z dnia 3 września 2002 r. prowadzonemu dla tej inwestycji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku dołączył do akt brakujący protokół z dnia 16 stycznia 2015 r. z przeprowadzonej kontroli legalności użytkowania rozbudowanej części budynku, w którym stwierdzono, że w części budynku objętym pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia 19.07.2002r. wydanym przez Starostę Radomszczańskiego przystąpiono do jej użytkowania. Budynek użytkowany jest w całości jako mieszkalny. P.G. - inwestor, nie wyraził zgody na wykonanie fotografii we wszystkich pomieszczeniach, stwierdził jedynie, że pomieszczenia są użytkowane. Pismem z dnia 16 listopada 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Decyzją nr 223/2018 z dnia 28 grudnia 2018r. organ stopnia powiatowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obr. [...] w m. R.. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, postanowieniem Nr 70/1/2019 z dnia 27. Lutego 2019r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Radomsku uzupełnienie materiału dowodowego poprzez: przeprowadzenie kontroli budowy inwestycji polegającej na wykonaniu rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...], działka nr ewid. [...], w R. i zbadanie, czy jest ona zrealizowana zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Radomsku Nr 321/2002 z dnia 19 lipca 2002 r., wskazanie, jakie roboty budowlane związane z rozbudową ww. budynku mieszkalnego zostały wykonane przez inwestora w okresie od dnia 12 listopada 2002 r., tj. po ostatnim wpisie kierownika budowy W.S., do chwili obecnej, dokonanie oceny, czy wykonane przez inwestora w ww. okresie roboty budowlane zostały zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo budowlane, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz pozyskanie decyzji o przyznaniu M.M. uprawnień nr ewid. [...] i ustalenie, czy w latach 2004-2012 posiadał on uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanym obiektów budowlanych.

Pismem z dnia 29 marca 2019 r. organ stopnia powiatowego przekazał protokół z oględzin przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego z dnia 29 marca 2019 r. w którym odnotowano, że rozbudowa przedmiotowego budynku zrealizowana jest zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Radomsku Nr 321/2002 z dnia 19 lipca 2002 r. Brak jest istotnych odstępstw. Odstępstwa nieistotne polegają na zwiększeniu ilości stopni schodów wewnętrznych, ponadto pomieszczenie kotłowni zostało zaniżone ok. 0,7m. Nadto stwierdzono, że drzwi zewnętrzne do pomieszczenia kotłowni zostały zamurowane. Według informacji od D. G. zamurowane zostały pustakiem, fragment ściany ocieplono. Budynek posiada orynnowanie, wymiary zewn. ok 7,28m x 5,05m, wysokość w okapie 5,12m. Ponadto z oświadczenia D. G. wynika, że od dnia 12 listopada 2002 r. wykonano następujące roboty budowlane: konstrukcja dachu wraz z pokryciem, ułożenie wełny mineralnej (12.10.2004 r.), zabudowanie dachu płytą gips-karton, - rozprowadzenie przewodów ogrzewania co. (04.10.2006 r.), ułożenie styropianu, folii, wylanie posadzek cementowych na poddaszu, rozprowadzenie przewodów elektrycznych (18.09.2008 r.), wykonanie warstw posadzki przyziemnej (15.09.2010 r.), ułożenie styropianu i folii oraz wylanie posadzki cementowej pod terakotę (05.02.2012 r.), wykonanie gipsowania i malowania ścian w pokoju na dole i u góry oraz na klatce schodowej (połowa 2014 r.), położenie wykładzin podłogowych w pokojach (koniec 2014 r.), położenie płytek na balkonie (II kwartał 2016 r.), malowanie całkowite ścian w budynku wraz z futrynami (marzec 2017 r.), smarowanie dachu pokrytego papą (sierpień 2017 r.), montaż pieca (sierpień 2018 r.), zamurowanie drzwi do kotłowni (koniec stycznia 2019 r.).

Dodatkowo przy piśmie z dnia 29 marca 2019 r. przekazano kserokopię decyzji Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 10 marca 1975 r. o przyznaniu M.M. uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-inżynieryjnej oraz uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi obiektów budowlanych z wyłączeniem obiektów o skomplikowanej konstrukcji oraz sporządzania projektów architektonicznych i konstrukcyjnych obiektów budowlanych o prostej architekturze z wyjątkiem obiektów o skomplikowanej konstrukcji, a także kopię wydruku z wyszukiwarki Łódzkiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa potwierdzającego, że M. M. był członkiem ww. Izby i posiadał ubezpieczenie OC od 1 stycznia 2007r. oraz od 31 grudnia 2012r.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2019 r. organ stopnia wojewódzkiego zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie. W dniu 18 września 2019 r. do organu wpłynął wniosek J.T. o przeprowadzenie dowodu z treści dokumentu, tj. decyzji Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia 10 marca 1975 r. o przyznaniu M. M. uprawnień budowlanych. Wnioskodawca wskazał, że jest to niezbędne ze względu na okoliczność wykazania, że M. M. w chwili wykonywania wpisów w dzienniku budowy na nieruchomości o nr ewid. [...] w R., nie posiadał ważnych uprawnień zawodowych, bowiem nie były one odnawiane, co powoduje, że wpisy są nieważne.

W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym, organ II instancji wydał w dniu 19 lutego 2020 r. decyzję nr 33/2020 znak: WOP.7721.0092.2019.RK, którą w całości uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku nr 223/2018 z dnia 28 grudnia 2018 r., znak: PINB.7355/26/AC/2016 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie ŁWINB w Łodzi, organ I instancji umorzył postępowanie co najmniej przedwcześnie. Jak wynika z akt sprawy część wykonanych robót budowlanych nie została wpisana do dziennika budowy przez osobę do tego uprawnioną, ani też przez nią skontrolowana pod względem zgodności z przepisami, zatem organ I instancji winien ustalić, czy ww. roboty są wykonane zgodne z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz przepisami techniczno-budowlanymi.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 181/2020 z dnia 2 listopada 2020 r. umorzył na podstawie art. 105 k.p.a. postępowanie w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obr. [...] w m. R.. W ocenie organu I instancji rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na ww. działce zrealizowana jest zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Radomsku Nr 321/2002 z dnia 19 lipca 2002 r. Brak jest istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Odstępstwa nieistotne polegają na zwiększeniu ilości stopni schodów wewnętrznych, pomieszczenie kotłowni obniżone o ok. 0,7 m. Nadto stwierdzono, że drzwi zewnętrzne do pomieszczenia kotłowni zostały zamurowane pustakiem. Dodatkowo stwierdzono w wyniku analizy oraz przeprowadzonych oględzin, że roboty budowlane wykonane przez inwestora w przedziale czasu od 12 listopada 2002 r. do chwili obecnej wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo budowlane, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie.

Decyzją z dnia 5 stycznia 2021 r., nr 3/2021 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu 1 lutego 2021 r. załączono do akt postępowania: protokół odbioru końcowego instalacji wodno-kanalizacyjnej i co. z dnia 10 lutego 2019 r. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w R., działka nr ewid. [...], obr. [...], protokół odbioru instalacji elektrycznej z dnia 19 grudnia 2018 r.- instalacja elektryczna wewnętrzna oraz protokół sprawozdawczo-opiniodawczy z dnia 17 stycznia 2019 r. z dokonanej kontroli i oględzin przewodów kominowych w przedmiotowym budynku. Powyższe dokumenty zostały załączone do zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego przez D.G. oraz M.G. i stanowią uzupełnienie materiału dowodowego.

W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku wydał w dniu 19 kwietnia 2021 r. decyzję nr 36/2021, którą umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. R.. W ocenie organu stopnia podstawowego, zachodzi brak zasadności kontynuowania przedmiotowego postępowania, albowiem wszystkie okoliczności będące jego przedmiotem zostały wyjaśnione, zaś przesłanki zastosowania trybu naprawczego z art. 50-51 ustawy Prawo budowlane zostały wykluczone. Roboty budowlane polegające na: wykonaniu gipsowania i malowania ścian w pokoju na dole i u góry oraz na klatce schodowej, położenie wykładzin podłogowych w pokojach, położenie płytek na balkonie, malowanie ścian w budynku wraz z futrynami, smarowania dachu pokrytego papą, montaż pieca, zamurowanie drzwi do kotłowni, stanowiły kontynuację inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obr. [...], m. R. zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Nie stwierdzono żadnych wad, które uniemożliwiałyby właściwe użytkowanie obiektu. Z kolei roboty budowlane dot. konstrukcji dachu płytą gips-karton, rozprowadzenie przewodów ogrzewania co., ułożenie styropianu, folii, wylanie posadzek cementowych na poddaszu, rozprowadzenie przewodów elektrycznych, wykonanie warstw posadzki przyziemia, ułożenie styropianu, folii oraz wylanie posadzki cementowej pod terakotę – wykonane zostały pod nadzorem kierownika budowy M. M., który w dzienniku budowy nie odnotował żadnych uwag co do jakości oraz prawidłowości ich wykonania. Dowodem na powyższe stwierdzenia są załączone do akt sprawy protokoły odbioru instalacji wewnętrznych, sporządzone przez osoby z uprawnieniami budowlanymi, w których stwierdzono, że wykonane są zgodnie z projektem i sztuką budowlaną oraz normami. Jakość wykonanych robót budowlanych jest dobra, brak usterek oraz zauważonych wad. Wobec, powyższego brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania dot. legalności rozbudowy przedmiotowego budynku, co skutkowało umorzeniem przez organ stopnia powiatowego całości postępowania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.T., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Skarżący zarzucił organowi szczebla podstawowego naruszenie: przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenia całości materiału dowodowego; art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; art. 104 i 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowaniu, gdy nie zostały wyczerpane przesłanki o bezprzedmiotowości postępowania; przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego błędną wykładnię i błędnym przyjęciu, że inwestor udowodnił, że w spornym obiekcie budowlanym roboty budowlane były dokonywane w okresie ostatnich 3 lat, podczas gdy inwestor nie przedstawił na te twierdzenia żadnych miarodajnych dowodów z wyjątkiem pisemnego oświadczenia, które mija się z prawdą i zeznaniami świadka będącego członkiem jego rodziny; błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na przyjęciu, że w latach 2012-2016 na spornej nieruchomości były kontynuowane roboty budowlane, podczas gdy we wskazanym okresie inwestor nie prowadził żadnych prac budowlanych, który to błąd miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W dniu 13 grudnia 2021 r. wpłynęło pismo od organu I instancji w załączeniu którego przekazano dodatkową dokumentację znak: [...] dot. zakończenia rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlok. na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. R. przy ul. [...], o przekazanie której wystąpił organ szczebla wojewódzkiego.

Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji, po przywołaniu treści art. 105 § 1 k.p.a., wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa, wtedy gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. Następnie organ wskazał, że na gruncie przepisów prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego, prowadzące postępowanie, nie znajdują podstaw do wydania określonych nakazów lub zakazów.

Następnie ŁWINB w Łodzi wyjaśnił, że postępowanie administracyjne dotyczyło zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. R. z uzyskaną uprzednio decyzją o pozwoleniu na budowę Starosty Powiatu Radomskiego Nr 321/2002 z dnia 19 lipca 2002 r., znak: WB.7351/110/2002. Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Radomsku zatwierdził projekt budowlany i udzielił P.G. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] w R. (nr ewid. gruntów [...], obręb [...]) w granicach objętych projektem zagospodarowania działki - terenu. W toku postępowania odwoławczego, Kierownik Delegatury w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 30 sierpnia 2002 r., znak: DG/PT.III-7111-11106/ł 144.593/RS/02 utrzymał w mocy ww. decyzję.

Zdaniem organu II instancji wyliczone w oświadczeniu D.G. roboty budowlane, co prawda, nie zostały wpisane przez kierownika budowy do dziennika budowy, to jednak zdaniem organu I instancji świadczą o fakcie kontynuowania przez zstępnych inwestora, tj. zmarłego P.G., robót związanych z rozbudową przedmiotowego budynku. Sama okoliczność nieodnotowania danej czynności w dzienniku budowy, nie może być równoznaczna z obiektywnym niezaistnieniem takiego faktu w rzeczywistości. Wobec powyżej wskazanych okoliczności, w ocenie organu II instancji, nie można uznać, że proces budowlany związany z budową ww. inwestycji został przerwany na czas dłuższy niż 3 lata, a przed 23 sierpnia 2008 r., zanim weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane wydłużająca ten okres (Dz. U. z 2008 r. poz. 145 Nr 914), na czas dłuższy niż 2 lata, a co za tym idzie nie mogło dojść do wygaśnięcia pozwolenia na budowę na podstawie art. 37 Prawa budowlanego. Również wcześniejsze sporne kwestie pojawiające w się w niniejszej sprawie: m. in. legalność użytkowania rozbudowanej części budynku mieszkalnego, odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz działania oraz uprawnienia kolejnych, następujących po sobie kierowników budowy zostały szczegółowo wyjaśnione we wcześniejszych decyzji organu.

Poza spektrum oceny tutejszego organu nie może pozostać fakt, że w toku postępowania odwoławczego, organ II instancji pozyskał dodatkową dokumentację budowlaną w sprawie, z której wynika, że w dniu 28 stycznia 2019 r. D.G. oraz M.G. złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku zawiadomienie o zakończeniu budowy w oparciu o wydaną przez Starostwo Powiatowe w Radomsku decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 19 lipca 2002 r. nr 321/2002. Powyższe zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało przyjęte bez sprzeciwu organu stopnia powiatowego. W dniu 13 lutego 2019 r. PINB w Radomsku wydał zaświadczenie, którym na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zaświadczył o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.

Kolejno organ wyjaśnił, że kwestią wymagającą dodatkowych ustaleń był sam charakter robót budowlanych wykonywanych między 2004 a 2019/2020 r. Wszystkie roboty budowlane muszą być wykonywane zgodne z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz przepisami techniczno[?]budowlanymi. W ocenie ŁWINB w Łodzi, organ I instancji przekonująco uzasadnił, że powyższe roboty budowlane były wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz przepisami prawa. Ich dokonanie potwierdzają zgromadzone przez organ I instancji wszystkie protokoły z oględzin rozbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego oraz protokoły końcowego odbioru instalacji: elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej, co., przewodów kominowych. Ponadto część z nich była wykonywana pod nadzorem osób posiadających uprawnienia budowlane, a zatem osób posiadających wiedzę specjalistyczną w zakresie sztuki budowlanej. Tak przeprowadzona analiza organu stopnia powiatowego wskazuje, że w niniejszej sprawie inwestor wykonując roboty budowlane w związku z prowadzoną rozbudową budynku mieszkalnego, nie naruszył przepisów prawa budowlanego. Zatem nie można uznać, że zachodzi niezgodność całej dokonanej rozbudowy z przepisami prawa bądź udzieloną decyzją o pozwoleniu na budowę Starosty Radomszczańskiego z dnia nr 321/2002 z dnia 19 lipca 2002 r. znak: WB.7351/110/2002. Niemniej podstawowe znaczenie dla umorzenia postępowania w niniejszej sprawie powinien mieć fakt, że dokumentacja budowlana związana z zawiadomieniem inwestora o zakończeniu budowy, której organ I instancji nie załączył do akt sprawy, wskazuje, że rozbudowa budynku mieszkalnego została sfinalizowana, a organy nadzoru budowlanego nie wniosły żadnego sprzeciwu do powyższego zawiadomienia inwestora, wyrażając tym samym zgodę na jego użytkowanie.

Powołując się na orzecznictwo administracyjne, organ stwierdził, że skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 stawy Prawo budowlane. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, dalsze prowadzenie postępowania wobec zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. R. stało się bezprzedmiotowe. W ocenie organu odwoławczego postępowanie organu stopnia podstawowego w omawianej sprawie, zostało prawidłowo zakończone wydaniem decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Organ nie podzielił jednocześnie argumentacji zawartej w odwołaniu,. Część podniesionych kwestii była już przedmiotem oceny organu w wydawanych wcześniejszych rozstrzygnięciach. Odnosząc się jednak do sprawy studni do odprowadzania wód opadowych z rur spustowych i dachu budynku z części należącej do inwestora, który od 2002 r. nie rozpoczął nawet prac związanych z jej budową, organ wskazał, że inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu przedmiotowej rozbudowy, które zostało przyjęte bez sprzeciwu organu nadzoru budowlanego. Co prawda, wskazanie jaką metodą będą doprowadzane wody opadowe z projektowanego budynku było określone w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, to jednak z zawiadomienia o zakończeniu budowy wynika, że budynek wyposażony jest w szereg prawidłowo wykonanych instalacji, w tym w instalację wodociągową. W ocenie tutejszego organu ewentualne odstąpienie w tej materii może mieć co najwyżej charakter odstąpienia nieistotnego, które nie obliguje do dalszego prowadzenia postępowania naprawczego w sprawie, a tylko odstąpienia istotne warunkują taki kierunek postępowania.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, J.T., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżył w całości decyzję organu II instancji, zarzucając:

A. naruszenie przepisów postępowania: naruszenie prawa procesowego:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

3. art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku, podczas gdy przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wskazuje, iż nie zostały wyczerpane przesłanki o bezprzedmiotowości postępowania

które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy;

B. naruszenie prawa materialnego:

1. art. 5 § 1 pkt 2 lit. b oraz pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej prowadzenie robót budowlanych w sposób niezgodny z zasadami wiedzy technicznej oraz niezapewniający poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich;

2. art. 37 § 1 ustawy Prawo budowlane; poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż inwestor udowodnił, że w przedmiotowym budynku były wykonywane prace budowlane w okresie spornych trzech lat (2012-2016), podczas gdy inwestor nie przedstawił żadnych miarodajnych dowodów na poparcie swoich tez

które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy;

C. błąd w ustaleniach faktycznych:

1. polegający na przyjęciu, iż w okresie lat 2012-2016 na spornej nieruchomości były kontynuowane prace budowlane, podczas gdy we wskazanym czasookresie inwestor nie podejmował żadnych prac budowlanych;

2. polegający na przyjęciu, iż rozbudowa spornego budynku mieszkalnego nastąpiła zgodnie z ze sztuką budowlaną oraz przepisami prawa, podczas gdy budynek został rozbudowany z licznymi naruszeniami, w tym z naruszeniem zasad wiedzy technicznej, bez zapewnienia warunków użytkowych zgodnie z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie usuwania wody opadowej;

które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu w postaci załączonych do pisma zdjęć, o uchylenie w całości skarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz w przypadku uznania, iż podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego jest zasadny, o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji zobowiązującej inwestora do doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego w zakreślonym terminie do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego oraz z zatwierdzonym projektem budowlanym, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego stwierdził, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego i procesowego, jak również interes prawny skarżącego będącego współwłaścicielem nieruchomości, gdzie w jego ocenie organ dopuścił do sytuacji, gdzie budynek został rozbudowany w sposób niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi oraz niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Do naruszeń tych przyczyniło się nierozpatrzenie przez organ całości materiału dowodowego bez uprzedniego przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania w tym zakresie, jak również błędne uznanie, że pewne odstępstwa w rozbudowie są nieistotne, co przełożyło się na wydanie decyzji z tak licznymi naruszeniami.

W pierwszej kolejności pełnomocnik skarżącego wskazał, iż postępowanie dowodowe prowadzone przez organy administracji było w sposób wybiórczy i dowolny, co spowodowało znaczną przewlekłość postępowania. Pomimo, iż do czasu wydania ostatecznej decyzji w sprawie upłynęło prawie 6 lat, zarówno organ I instancji, jak również organ II instancji nie zweryfikowali należycie udzielanych przez pierwotnego inwestora, a następnie jego spadkobierców informacji, jak również nie ustalili, czy kierownik budowy w spornym okresie, M.M. posiadał stosowane uprawnienia do kierowania i nadzoru budowlanego.

W ocenie skarżącego organy administracji poczyniły błędne ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę skarżonej decyzji. Inwestor nie udowodnił, iż w spornym okresie wykonywał jakiekolwiek prace budowlane, a przedstawione przez niego dowody w postaci źródeł osobowych są ze sobą niespójne, a ponadto nieudowodnione żadnymi dokumentami, które potwierdzałyby zeznania tych osób. Dodatkowo, organ nie odniósł się w żaden sposób do podniesionego przez niego zarzutu, iż M.G. jest osobą pozostającą w bliskich rodzinnych relacjach z inwestorem, co miało istotny wpływ na jego zeznania. Organ prowadząc postępowanie nie zweryfikował, czy w/w świadek prowadzi działalność gospodarczą trudniącą się wykończeniem wnętrz, ani nie ustalił, czy świadek posiada jakiekolwiek predyspozycje, wiedzę by móc rzeczywiście wykonać wskazane przez siebie prace. Jedynym dokumentem w sprawie jest przedłożone przez inwestora oświadczenie o rzekomych robotach budowlanych ze wskazaniem, w jakim okresie były one wykonane, przy czym nie załączył on do niego jakiegokolwiek dowodu, choćby z zakupu materiału, który wskazałby, że rzeczywiście doszło do kontynuowania prac budowlanych. Złożenie oświadczenia w takiej formie jest zgodne z interesem prawnym inwestora, któremu zależało, by nie dopuścić do wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na rozbudowę.

Na rozbieżność materiału dowodowego z poczynionym ustaleniami faktycznymi w ramach prowadzonego postępowania wskazują również zeznania Z.G., który przed przystąpieniem do objęcia obowiązków kierownika budowy, dokonał oględzin nieruchomości. Z jego zeznań jednoznacznie wynika, iż w budynku nie były wykonywane jakiekolwiek roboty budowlane. Powyższe okoliczności, w ocenie skarżącego ewidentnie wskazują iż prace budowlane zostały przerwane, a okres ich niewykonywania wynosił ponad 3 lata.

Zważywszy na powyższe okoliczności oraz na treść art. 37 § 1 ustawy Prawo budowlane, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że do 2012 r. inwestor systematycznie wykonywał prace budowlane, w późniejszym okresie zostały one przerwane co najmniej na 3 lata. Zważywszy, iż przez okres ponad trzech lat (2012- 2016) na nieruchomości nie były wykonywane żadne prace, w tym prace związane z rozbudową budynku, decyzja pozwalająca na ich wykonanie wygasła, a wszelkie prace wykonane po 2016 r., tj. po wygaśnięciu decyzji w ocenie skarżącego winny być kwalifikowane jako samowola budowlana

Ponadto po śmierci kierownika budowy, nowym ustanowiony został M.M., który w dzienniku budowy nie dokonał żadnych wpisów, w tym wpisu potwierdzającego objęcie przez niego tego stanowiska, czym naruszył podstawowe obowiązki wynikające z przepisów prawa budowlanego. zdaniem skarżącego, organ administracji do dnia wniesienia niniejszego pisma nie ustalił, czy M.M. posiadał wymagane uprawnienia budowlane, a tym samym nie ustalił, czy mógł objąć stanowisko kierownika budowy.

Odnosząc się do kwestii odprowadzania wód opadowych z rur spustowych i dachu budynku z części należącej do inwestora, pełnomocnik skarżącego wskazał, że inwestor by uzyskać pozwolenie na rozbudowę budynku musiał przedstawić stosowne dokumenty zapewniające prawidłowe odprowadzenie wód opadowych z terenu swojej nieruchomości. Zobowiązał się on do wybudowania studni, która nie powstała do dnia wniesienia niniejszego pisma, a organ administracji uznał, iż ewentualne odstąpienie w tej materii może mieć co najwyżej charakter odstąpienia nieistotnego, które nie obliguje do dalszego prowadzenia postępowania naprawczego w sprawie, a tylko odstąpienia istotne warunkują taki kierunek postępowania. Dodatkowo, organ w skarżonej decyzji wskazał, iż budynek wyposażony jest w szereg prawidłowo wykonanych instalacji, w tym w instalację wodociągową które to instalacje zostały wykonane pod nadzorem osób posiadających stosowne uprawnienia. Jednakże, zdaniem pełnomocnika, żadna z instalacji znajdujących się w budynku nie jest instalacją służącą do odprowadzania wód opadowych. Oznacza to, iż rozbudowa była prowadzona niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz z zasadami wiedzy technicznej, a nierzetelne prowadzenie postępowania przez organy administracji pozwoliło na takie działanie inwestora. Wody opadowe spływające z rur spustowych i dachu spornego budynku uniemożliwiają korzystanie z części wspólnej nieruchomości skarżącemu oraz powodują zniszczenia chodnika prowadzącego do wspólnego wejścia.

W odpowiedzi na skargę, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".

Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 11 maja 2022r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 6 kwietnia 2022r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnicy postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 11 maja 2022r.

Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 6 kwietnia 2022r.).

Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 329), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Posłużenie się przez ustawodawcę w cytowanym przepisie sformułowaniem "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne w razie stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Przedstawione uwagi znajdują swoje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 9 maja 2013 r., II SA/Gl 1474/12; WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2013 r., II SA/Kr 177/13; WSA we Wrocławiu z dnia 4 marca 2013 r., II SA/Wr 776/12; WSA w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2013 r., II SA/Rz 833/12; WSA w Lublinie z dnia 8 listopada 2012 r., II SA/Lu 725/12; WSA w Warszawie z dnia 18 października 2012 r., II SA/Wa 442/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, przywoływanej dalej jako: "CBOSA").

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że decyzją nr 36/2021 z dnia 19 kwietnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. R.. Powyższa decyzja, po rozpatrzeniu odwołania J.T., została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 24 grudnia 2021 r., nr 308/2021, znak: WOP.7721.0409.2021.KD, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), przywoływanej dalej jako "ustawa zmieniająca" zmieniona została ustawa z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 25 ustawy zmieniającej, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1. tj. ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przywołana ustawa weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., a zatem w rozpoznawanej sprawie zastosowanie będą miały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji, albowiem wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 27 czerwca 2016 r.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), przywoływanej dalej jako: "prawo budowlane", w brzmieniu sprzed nowelizacji, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 5 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Ponadto art. 30 prawa budowlanego nie przewiduje obowiązku dokonywania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej robót budowlanych określonych w art. 29 ust. 2 pkt 5 prawa budowlanego. Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z działką o charakterze budowlanym.

Postępowanie administracyjne dotyczyło zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. R. z uzyskaną uprzednio decyzją o pozwoleniu na budowę Starosty Powiatu Radomskiego Nr 321/2002 z dnia 19 lipca 2002 r., znak: WB.7351/110/2002. Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w R. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P.G. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] w R. (nr ewid. gruntów [...], obręb [...]) w granicach objętych projektem zagospodarowania działki - terenu. W toku postępowania odwoławczego, Kierownik Delegatury w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 30 sierpnia 2002 r., znak: DG/PT.III-7111-11106/ł 144.593/RS/02 utrzymał w mocy ww. decyzję.

Wskazane w oświadczeniu D. G. (przywołane wyżej) roboty budowlane, nie zostały wprawdzie wszystkie wpisane przez kierownika budowy do dziennika budowy, to jednak dowody przeprowadzone na tę okoliczność (osobowe źródła osobowe i oględziny potwierdzone protokołami) świadczą o fakcie kontynuowania przez zstępnych inwestora, zmarłego P.G., robót związanych z rozbudową przedmiotowego budynku. Sama okoliczność nieodnotowania danej czynności w dzienniku budowy, nie może być równoznaczna z obiektywnym niezaistnieniem takiego faktu w rzeczywistości.

Nadto to organy administracji winny wykazać inwestorowi, iż w toku realizacji procesu inwestycji doszło do jej przerwania, zaniechania prac na okres dłuższy niż trzy lata dający podstawę organowi do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozbieżność w zeznaniach świadków w tym zakresie została zanalizowana przez organy i oceniona oraz uzasadniona co do przyjęcia jednaj z wersji, tej potwierdzającej podstawy do umorzenia postępowania.

W dniu 29 marca 2019 r. organ stopnia powiatowego przekazał protokół z oględzin przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego, które odbyły się w tym samym dniu. Odnotowano w nim, że rozbudowa przedmiotowego budynku zrealizowana jest zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Radomsku Nr 321/2002 z dnia 19 lipca 2002 r. Brak jest istotnych odstępstw. Odstępstwa nieistotne polegają na zwiększeniu ilości stopni schodów wewnętrznych, ponadto pomieszczenie kotłowni zostało zaniżone ok. 0,7m. Nadto stwierdzono, że drzwi zewnętrzne do pomieszczenia kotłowni zostały zamurowane. Według informacji uzyskanych od D. G. zamurowane zostały pustakiem, fragment ściany ocieplono. Budynek posiada orynnowanie, wymiary zewn. ok 7,28m x 5,05m, wysokość w okapie 5,12m. Ponadto z przywołanego oświadczenia D. G. wynika, że od dnia 12 listopada 2002 r. wykonano następujące roboty budowlane: konstrukcja dachu wraz z pokryciem, ułożenie wełny mineralnej (12.10.2004 r.), zabudowanie dachu płytą gips-karton, - rozprowadzenie przewodów ogrzewania co. (04.10.2006 r.), ułożenie styropianu, folii, wylanie posadzek cementowych na poddaszu, rozprowadzenie przewodów elektrycznych (18.09.2008 r.), wykonanie warstw posadzki przyziemnej (15.09.2010 r.), ułożenie styropianu i folii oraz wylanie posadzki cementowej pod terakotę (05.02.2012 r.), wykonanie gipsowania i malowania ścian w pokoju na dole i u góry oraz na klatce schodowej (połowa 2014 r.), położenie wykładzin podłogowych w pokojach (koniec 2014 r.), położenie płytek na balkonie (II kwartał 2016 r.), malowanie całkowite ścian w budynku wraz z futrynami (marzec 2017 r.), smarowanie dachu pokrytego papą (sierpień 2017 r.), montaż pieca (sierpień 2018 r.), zamurowanie drzwi do kotłowni (koniec stycznia 2019 r.). Nie stwierdzono w trakcie oględzin żadnych wad, które uniemożliwiałyby właściwe użytkowanie obiektu. Z kolei roboty budowlane dotyczące konstrukcji dachu płytą gips-karton, rozprowadzenie przewodów ogrzewania co., ułożenie styropianu, folii, wylanie posadzek cementowych na poddaszu, rozprowadzenie przewodów elektrycznych, wykonanie warstw posadzki przyziemia, ułożenie styropianu, folii oraz wylanie posadzki cementowej pod terakotę – wykonane zostały pod nadzorem kierownika budowy M.M., który w dzienniku budowy nie odnotował żadnych uwag co do jakości oraz prawidłowości ich wykonania. Dowodem na powyższe stwierdzenia są załączone do akt sprawy protokoły odbioru instalacji wewnętrznych, sporządzone przez osoby z uprawnieniami budowlanymi, w których stwierdzono, że wykonane są zgodnie z projektem i sztuką budowlaną oraz normami. Jakość wykonanych robót budowlanych jest dobra, brak usterek oraz zauważonych wad.

Należy również wskazać, że przekazana przy piśmie z dnia 29 marca 2019 r. przez organ kserokopia decyzji Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 10 marca 1975 r. o przyznaniu M.M. uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-inżynieryjnej oraz uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi obiektów budowlanych z wyłączeniem obiektów o skomplikowanej konstrukcji oraz sporządzania projektów architektonicznych i konstrukcyjnych obiektów budowlanych o prostej architekturze z wyjątkiem obiektów o skomplikowanej konstrukcji, a także kopię wydruku z wyszukiwarki Łódzkiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa potwierdzającego, że M.M. był członkiem ww. Izby i posiadał ubezpieczenie OC od 1 stycznia 2007r. oraz od 31 grudnia 2012r.. wyjaśnia w ocenie Sądu uprawnienia tej osoby jako kierownika budowy.

Odnosząc się do zarzutów formalnych dotyczących dalszego potwierdzenia uprawnień Pana M.M., to w istocie dalsze ich badanie nie będzie miało żadnego wpływu na ocenę prawidłowości wydanych decyzji. Skoro organy, ale również i Sąd dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego przyjęły, że fakt braku wpisu w dzienniku budowy nie oznacza niezaistnienia wykonania określonych robót budowlanych, a świadczy o wadliwości działań w zakresie nadzoru kierownika budowy to istotne jest wykazanie, iż roboty te zostały wykonane i w jakim czasie na podstawie wszelkich innych dowodów a to potwierdzają też te wpisy.

Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy nie można pominąć, że w toku postępowania odwoławczego, organ II instancji pozyskał dodatkową dokumentację budowlaną w sprawie, z której wynika, że w dniu 28 stycznia 2019 r. D.G. oraz M.G. złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku zawiadomienie o zakończeniu budowy w oparciu o wydaną przez Starostwo Powiatowe w Radomsku decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 19 lipca 2002 r. nr 321/2002. Powyższe zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało przyjęte bez sprzeciwu organu stopnia powiatowego. W dniu 13 lutego 2019 r. PINB w Radomsku wydał zaświadczenie, którym na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zaświadczył o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.

Ten etap postępowania kończący w istocie proces inwestycyjny na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 19 lipca 2002 r. nr 321/2002. a jego wynik koreluje z ustaleniami organów nadzoru budowlanego w sprawie niniejszej. Skoro organ nadzoru budowlanego może z urzędu przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1 art. 54, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu to wydanie takiego zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia użytkowania obiektu. Powyższe potwierdza zgodność inwestycji z projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę.

Skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu, w tym samym zakresie (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 stawy Prawo budowlane.

W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze należy uznać też, że proces budowlany związany z budową ww. inwestycji nie został przerwany na czas dłuższy niż 3 lata, a przed 23 sierpnia 2008 r., zanim weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane wydłużająca ten okres, na czas dłuższy niż 2 lata, tak więc nie mogło dojść do wygaśnięcia pozwolenia na budowę na podstawie art. 37 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu zgodzić przyjdzie się w tej sytuacji z wywodami organów administracji o braku podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane a dalsze prowadzenie postępowania wobec zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. R. stało się bezprzedmiotowe.

Odnosząc się do sprawy studni do odprowadzania wód opadowych z rur spustowych i dachu budynku z części należącej do inwestora, który od 2002 r. nie rozpoczął prac związanych z jej budową, w tym zakresie Sąd podziela argumentację organu, że inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu przedmiotowej rozbudowy, które zostało przyjęte bez sprzeciwu organu nadzoru budowlanego, to znaczy, że organ nie miał zastrzeżeń do innego sposobu odprowadzania wody a nie zastosowanie rozwiązań z projektu uznał za odstępstwo nieistotne.

Sąd nie stwierdził również w kontrolowanym postępowaniu uchybień w zakresie naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Skarżący przez pięć lat postępowania administracyjnego był informowany o stanie sprawy i nie sposób uznać, aby którykolwiek organ uniemożliwił mu czynny udział w postępowaniu i składanie wniosków dowodowych celem ustalenia stanu faktycznego. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się do zebranych dowodów.

W ocenie Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone w sposób rzetelny i dokładny, co znalazło swoje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych i w uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Chybione są tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia norm prawa procesowego i prawa materialnego. Natomiast sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami Skarżącego, nie oznacza automatycznie jej wadliwości.

Mając powyższe okoliczności na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja okazała się prawidłowa, zaś podnoszone przez skarżącą zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

dc