Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2883/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12, art. 18, art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia del. WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Natalia Narejko, po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 411/15 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 13 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 411/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. K. (dalej: skarżąca, zobowiązana) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 13 marca 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Łodzi ):

2.1. W dniu 5 lipca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. [...] wystawił na zobowiązaną tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012. Następnie, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. [...], działając jako organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności I. [...] S.A. poinformował o braku środków pieniężnych na koncie zobowiązanej.

W dniu 11 lutego 2014 r. do Urzędu Skarbowego Ł. [...] wpłynęło pismo zobowiązanej z dnia 10 lutego 2014 r. zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne". Powyższe pismo zostało przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej w Łodzi. Mając na uwadze treść otrzymanego pisma, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, pismami z dnia 28 lutego 2014 r. i 14 marca 2014 r. wezwał zobowiązaną do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 10 lutego 2014 r. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 27 marca 2014 r. oświadczyła ona, że wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniosła nadto o pozostawienie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w aktach sprawy bez rozpatrzenia oraz poinformowanie o zajętym stanowisku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, do sprawy o sygn. akt I SA/Łd 1486/13, toczącej się w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Ł. [...] pismo strony z dnia 10 lutego 2014 r. wraz z pismami precyzującymi żądanie skarżącej jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...]. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. [...] postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wskutek rozpatrzenia zażalenia zobowiązanej, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ponownym postępowaniu w dniu 18 sierpnia 2014 r. sporządzony został protokół o stanie majątkowym strony, z którego wynika, iż jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Jedynym źródłem utrzymania zobowiązanej są alimenty od byłego męża w wysokości 400 zł miesięcznie. Ponadto ustalono, że zobowiązana zamieszkuje w domu jednorodzinnym o powierzchni 75 m2, położonym na działce o powierzchni 1990 m2. Nieruchomość ta została zlicytowana przez komornika sądowego w 2013 r. Nie posiada środków transport, akcji, obligacji ani żadnych innych praw majątkowych.

Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji - stosując się do wskazań Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, zawartych w postanowieniu z dnia 15 lipca 2014 r., wyjaśnił zasadność obciążenia strony podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 2012, jak również odniósł się do stanu majątkowego skarżącej, zgodnie z powołanym wcześniej protokołem z dnia 18 sierpnia 2014 r. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, organ I instancji wskazał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia żądania zobowiązanej. Nie wystąpiły bowiem przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, określone w art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.).

2.2. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podtrzymał swoje stanowisko w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego, wniosła o umorzenie podatku, ewentualnie sprostowanie i korektę z urzędu złożonych zeznań podatkowych za rok 2010 i 2012. Strona jednocześnie zakwestionowała wysokość kwoty odliczonej po dokonaniu korekty zeznania za rok 2010.

2.3. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i utrzymał go w mocy postanowieniem z dnia 13 marca 2015 r. Powołując przepis art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. wskazał, że w jego ocenie w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia żądania skarżącej. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego zakończenie w przypadku stwierdzenia, że dalsze jego prowadzenie jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Mając na uwadze stan sprawy, jak też treść art. 59 § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w pkt 1 powołanego przepisu, tj. przesłanka wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W sprawie nie wystąpiła także przesłanka braku wymagalności obowiązku, jego umorzenia lub wygaśnięcia z innego powodu (§ 1 pkt 2), jak również przesłanka określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo przepisu prawa (§ 1 pkt 3). Dyrektor Izby Skarbowej nie stwierdził nadto, aby w niniejszej sprawie wystąpiły pozostałe przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 pkt 4-10 u.p.e.a.

Brak jest również w jego ocenie podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. W niniejszej sprawie informacje zawarte w protokole o stanie majątkowym zobowiązanej nie przesądzają w ocenie organu egzekucyjnego o zasadności uznania bezskuteczności egzekucji administracyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał bowiem, że nie zostały wyczerpane wszystkie środki egzekucyjne, określone w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Ponadto z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby zobowiązana nie była w stanie podjąć pracy zarobkowej, a jej aktualna trudna sytuacja majątkowa może mieć charakter przejściowy.

3. Stanowiska stron w postępowaniu przed WSA w Łodzi (Sądem pierwszej instancji).

3.1. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego skarżąca wskazała, że sprawa dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II FSK 3686/14. Z powyższych względów wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wniosła nadto o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

4. Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 411/15, oddalił skargę. W ocenie Sądu argumentacja strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Przy czym wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 §1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, o tyle w odniesieniu do przesłanki, o której stanowi przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny dysponuje uznaniem, co oznacza, że przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może on umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia. Przy czym uznaniowość przesłanki umorzenia, o której stanowi art. 59 § 2 u.p.e.a., nie oznacza zupełnej dowolności po stronie organu egzekucyjnego, który powinien kierować się celem postępowania egzekucyjnego, którego celem jest wykonanie egzekwowanego obowiązku.

W ocenie Sądu, organy egzekucyjne dokonując oceny zasadności wniosku skarżącej prawidłowo wywiodły, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z określonych w art. 59 § 1 pkt 1 - 10 u.p.e.a. obligatoryjnych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast, co do wystąpienia przesłanki fakultatywnego umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. wskazał Sąd pierwszej instancji, że zgodnie z treścią powołanego przepisu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształtowany został pogląd, zgodnie z którym zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, co oznacza, iż w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Zdaniem Sądu organy egzekucyjne procedujące w niniejszej sprawie uczyniły zadość powyższym wymaganiom. Rozpatrując wniosek skarżącej pod kątem wystąpienia fakultatywnej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wzięły bowiem pod uwagę sporządzony w dniu 18 sierpnia 2014 r. protokół o stanie majątkowym zobowiązanej. Zgodził się z organem, iż fakt, że skarżąca jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy, jak również okoliczność wykonywania pracy w charakterze opiekunki w Holandii, świadczy o gotowości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia w niedalekiej przyszłości, co oznacza potencjalną możliwość uzyskania przez zobowiązaną dochodów, które pozwolą na wyegzekwowanie zaległości.

Za niezasadny Sąd uznał także złożony na rozprawie wniosek pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II FSK 36836/14 dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r.

5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

Od powyższego wyroku skarżąca (zastępowany przez adwokata) wniosła skargę kasacyjną na podstawie art.174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucając naruszenie prawa procesowego tj. art. 145§1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art.77§1 i art.80 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. : Dz.U. z 2013 r. poz.267 ze zm., dalej : k.p.a.).

W uzasadnieniu wskazano, że organy egzekucyjne nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w zakresie bezskuteczności egzekucji, w tym nie sporządziły kalkulacji stanowiącej podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art.59§2 u.p.e.a. stanowiącej podstawę do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.

5.1. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej (radca prawny) wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

6.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

6.2. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez naruszenie art.,7, 77§1 i art.80 k.p.a.

Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia.

Zatem podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny związany z przesłanką umorzenia wynikającą z art. 59 § 2 u.p.e.a., z którego wynika zaistnienie bezskuteczności egzekucji. Oczywiście odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego może zachodzić także w sytuacji, gdy nie stwierdzono fakultatywnej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, jednak i w tym przypadku, aby podjąć skutecznie takie rozstrzygniecie niezbędne jest przeprowadzenie stosownego postępowania co do ustalenia istnienia przesłanki umorzenia z art. 59 § 2 u.p.e.a.

Zgodnie bowiem z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 169/10 stwierdził, że umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowości. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Co więcej, umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 169/10 podkreślił, że generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że organ egzekucyjny przed podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie 59 § 2 u.p.e.a. - regulacji przewidującej uznanie administracyjne, zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, gdyż tylko takie postępowanie pozwala na podjęcie zgodnego z prawem postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaniechanie wyjaśnienia istnienia przesłanki pozwalającej na umorzenie postępowania egzekucyjnego na dzień podejmowania postanowienia czyni wydane rozstrzygnięcie dowolnym, co implikuje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 620/11 - opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 1094430).

6.3. Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy, zauważyć należy, że w odniesieniu do zawartej we wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego argumentacji dotyczącej jej sytuacji majątkowej, organ egzekucyjny oparł się na protokole o stanie majątkowym zobowiązanej, sporządzonym w dniu 18.08.2014 r. Z ww. protokołu wynika w szczególności, że skarżąca jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku, otrzymuje alimenty od byłego męża w wysokości 400 zł miesięcznie. Zamieszkuje w 60 letnim domu jednorodzinnym, parterowym o powierzchni 75 m2, położonym na działce o powierzchni 1990 m2 . Dom ten został zlicytowany przez komornika sądowego w 2013r. Meble podstawowe, kilkudziesięcioletnie, zniszczone, telewizor kilkunastoletni - brak ruchomości o wartości licytacyjnej. Ponadto z protokołu wynika, że zobowiązana nie posiada środków transportu, nie posiada akcji, obligacji ani żadnych innych praw majątkowych. Konto bankowe w I. [...] SA zostało zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. [...]. Nie posiada majątku znajdującego się we władaniu osób trzecich. W latach 1989 - 2000 zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą (artystyczne wiązanie ze sznurka) - brak wyposażenia. Działalność została zlikwidowana z powodów ekonomicznych i zdrowotnych.

Na ustalenia wynikające z ww. protokołu o stanie majątkowym zobowiązanej, powołała się również strona skarżąca w zażaleniu z dnia 21.09.2014r. oraz w piśmie z dnia 12.01.2015r., uznanym przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi jako m.in. uzupełnienie ww. zażalenia w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu egzekucyjnego oraz Sądu pierwszej instancji, iż informacje zawarte w protokole o stanie majątkowym zobowiązanej nie przesądzały o zasadności uznania bezskuteczności egzekucji administracyjnej. Nie wyczerpano bowiem jeszcze wszystkich środków egzekucyjnych, wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., zaś z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że skarżąca nie może podjąć pracy zawodowej, przy czym trudna sytuacja zobowiązanej nie musi mieć charakteru trwałego. Tym bardziej, że sytuacja majątkowa skarżącej była przedmiotem szczegółowej analizy Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. [...] oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w toku postępowania dotyczącego wniosku strony o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. W szczególności zauważyć należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w decyzji z dnia 05.11.2013 r. Nr [...], która utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. [...] z dnia 10.09.2013r. Nr [...] o odmowie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 656 zł, wskazał co prawda na trudną sytuację majątkową zobowiązanej, jednakże okoliczności te w istotny sposób nie odróżniają się od realiów finansowych podatników, którzy również borykają się z trudnościami finansowymi, nie mają pracy, posiadają nieuregulowane zobowiązania budżetowe, kredytowe itp. Pomimo dysponowania miesięcznym budżetem w wysokości 400 zł, strona nie powoływała się na niezaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych, zadłużenie w regulowaniu stałych kosztów utrzymania, zaciąganie pożyczek w celu finansowania niezbędnych wydatków, czy też korzystanie z pomocy osób trzecich lub wsparcia ze środków pomocy społecznej. Zaznaczono przy tym, iż w toku postępowania nie podniesiono również żadnych okoliczności związanych ze stanem zdrowia podatniczki, wydatkami na leczenie, czy niemożnością z tego tytułu podjęcia pracy. Podatniczka wyraziła chęć podjęcia pracy rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy, a praca w Holandii w charakterze opiekunki jest wyrazem aktywności i mobilności zobowiązanej. W związku z tym strona nie może skutecznie powoływać się na brak ofert pracy, brak wykształcenia i inne nieusuwalne bariery, które nie mogą być zniwelowane np. poprzez szkolenia, czy przekwalifikowanie.

Mając na uwadze powyższe niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego sytuacji majątkowej skarżącej w kontekście przesłanki określonej w art.59§2 u.p.e.a.

7. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

7.1. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że przyznanie Skarżącej prawa pomocy (art. 244 § 1 p.p.s.a.) na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dotyczyło zwolnienia od kosztów sądowych (art. 211 p.p.s.a.) oraz ustanowienia adwokata. Podkreślić należy, że zwolnienie nie obejmuje natomiast zwrotu kosztów postępowania między stronami, o czym jest mowa w rozdziale 1 działu V, a przede wszystkim w art. 200–204 p.p.s.a., jak również w art. 248 p.p.s.a. Dlatego też przyznanie stronie prawa pomocy nie chroni jej przed odpowiedzialnością finansową za wynik postępowania, o której sąd administracyjny orzeka stosownie do art. 209 p.p.s.a. (zob. także postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2008 r., II FSK 259/07, LEX nr 485347). Do niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, które mogą podlegać zwrotowi od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej, należy zaliczyć również zwrot kosztów związanych z przygotowaniem odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 179 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12, Sąd, odpowiadając na pytanie prawne Prezesa NSA, wywołane rozbieżnością w orzecznictwie, stwierdził, że "Art. 204 i art. 205 § 2–4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną".

W związku z powyższym o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy i § 14 ust.2 pkt 2 lit.a) w zw. z §14 ust.2 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490).

7.2. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącej, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, należy stwierdzić, że w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny bowiem nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a).