Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 980/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 96 ust.1 pkt 2 i art.98 w związku z art. 268 ust.1
journal: Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby, oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 29 lipca 2010 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego [...] z dna [...] czerwca 2010 r. zwalniającą [...] Ł. G. (dalej jako strona, skarżący) z dniem [...] lipca 2010 r. ze Służby Więziennej, z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Obie wymienione decyzje zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Po 686/10. Uzasadniając wyrok sąd napisał, że zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło w trybie art. 39 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.). Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący zgłosił pisemnie swoje wystąpienie ze służby (raport o zwolnienie ze służby z dnia [...] kwietnia 2010 r.), a następnie cofnął wniosek o zwolnienie ze służby w dniu [...] maja 2010 r. Cofnięcie wniosku miało miejsce przed zwolnieniem skarżącego ze służby, które nastąpiło decyzją organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010 r. Nie ma wątpliwości, iż to zdarzenie z dnia [...] kwietnia 2010 r., jakim było stawienie się skarżącego do służby w stanie po spożyciu alkoholu (sąd zastrzegł, że nie analizował akt sprawy pod kątem wypełnienia przez skarżącego znamion przewinienia służbowego), było powodem złożenia wniosku o zwolnienie ze służby. Nie bez znaczenia jest również fakt, że skarżący cofnął ten wniosek dopiero po wszczęciu przez Dyrektora Zakładu Karnego, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu za naruszenie dyscypliny służbowej poprzez wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadania służbowego.

Sąd ocenił, że stan faktyczny wynikający z akt sprawy wskazuje na to, iż skarżący nie cofnął skutecznie swojego oświadczenia (raportu - pisemnego żądania) z dnia [...] kwietnia 2010 r. o wystąpieniu ze służby. Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W świetle tej regulacji oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono skutecznie odwołane po tym jako doszło do wiadomości adresata tylko za jego zgodą. W tym zakresie odpowiednie zastosowanie znajdują także przepisy Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli (art. 82 - 88). Niemniej jednak okoliczności sprawy wskazują na wątpliwość co do tego, czy skarżący złożył wniosek o zwolnienie ze służby działając pod wpływem błędu i to błędu kwalifikowanego, gdyż wywołanego w przekonaniu strony podstępnie. Błąd ten miał polegać na wywołaniu u skarżącego przez Dyrektora Zakładu Karnego mylnego przeświadczenia, że jeżeli skarżący złoży raport o zwolnienie ze służby, to nie zostanie przeciwko niemu wszczęte postępowanie dyscyplinarne w związku ze zdarzeniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Faktem jest, iż postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego zostało wszczęte i to jeszcze przed wydaniem decyzji o zwolnieniu go ze służby, uwzględniającej jego raport o zwolnienie (pisemne wystąpienie ze służby). Jeżeli uznać, że faktycznie miało miejsce kilkuosobowe nieformalne spotkanie w dniu [...] kwietnia 2010 r. w gabinecie Dyrektora z udziałem kadry wyższego stopnia oraz skarżącego, jak również późniejsze pozostawienie skarżącemu względnie krótkiego czasu "do namysłu" w zakresie złożenia raportu o wystąpieniu ze służby, to okoliczności te winny zostać rozpatrzone w odniesieniu do tego, czy w dniu podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby organ dysponował ważnym oświadczeniem woli funkcjonariusza co do żądania zwolnienia ze służby.

Sąd zobowiązał organy aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego i w szczególności wyjaśniły okoliczności sprawy, to jest czy złożenie przez skarżącego wniosku o zwolnienie ze służby nastąpiło w warunkach kwalifikowanego błędu (wywołanego podstępnie) w rozumieniu przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego o oświadczeniach woli. Sąd wskazał, iż w tym celu należy ustalić czy miało miejsce, a jeśli tak to jaki miało przebieg, nieformalne spotkanie, na które powołała się strona w odwołaniu i skardze. Według Sądu pomocne w tym zakresie będzie między innymi pozyskanie oświadczeń od wszystkich osób, które miały brać udział w nieformalnym posiedzeniu w gabinecie Dyrektora Zakładu Karnego w dniu [...] kwietnia 2010 r., jak również tej osoby, w której obecności skarżący miał sporządzić raport o wstąpieniu ze służby, co do przebiegu tego domniemanego zdarzenia. Następnie organ powinien ocenić okoliczności złożenia przez skarżącego żądania zwolnienia ze służby. Dopiero po wyjaśnieniu, czy skarżący skutecznie uchylił się od skutków złożonego oświadczenia woli w rozumieniu art. 84 lub art. 86 Kodeksu cywilnego będzie możliwe orzeczenie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na jego wniosek. Sąd zaznaczył także, że prowadząc postępowanie wyjaśniające organ powinien zadbać także o należyte poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym respektować gwarancje z art. 10 k.p.a.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt II SA/Po 599/11 WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego [...] z dnia [...] marca 2011r. Nr [...], zwalniającą skarżącego ze służby. Dyrektor Zakładu Karnego działał na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 268 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79 poz. 523 z późn. zm., dalej ustawa o Służbie Więziennej). Sąd ocenił, że obie decyzje zapadły z oczywistą obrazą art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. ustanawiających zasadę ogólną postępowania administracyjnego - zasadę udziału stron w postępowaniu. Brak w aktach sprawy dowodu, by zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji przed wydaniem swoich decyzji pouczyły stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i umożliwiły stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, co uzasadnia zarzut, że organy naruszyły obowiązek ustalony w art. 10 k.p.a. Dalej sąd ocenił, że nie sposób uznać sposobu procedowania w sprawie za prawidłowe zrealizowanie wytycznych WSA w Poznaniu zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Po 686/10 r., gdzie wskazano, iż w toku postępowania w pierwszej kolejności należy ustalić stan faktyczny. Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ miał na względzie poczynione rozważania co do konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w zgodzie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego; w szczególności sąd nakazał aby przeprowadzanie dowodów z zeznań świadków nastąpiło z poszanowaniem reguł zawartych w art. 79 k.p.a. oraz w art. 83 § 3 k.p.a. Nadto sąd zastrzegł, że dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy (co obejmuje również praworządne procedowanie w sprawie) i wyjaśnieniu, czy skarżący skutecznie uchylił się od skutków oświadczenia woli możliwym będzie orzeczenie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na jego wniosek.

Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2012 r. sygn. akt II SA/Po 622/12 WSA w Poznaniu oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Zaskarżoną decyzję Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej uchylił decyzję Kierownika Działu Kadr Zakładu Karnego [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], którą to decyzją zwolniono stronę z dniem [...] lipca 2010 r. ze Służby Więziennej. Sąd ocenił, że zarzuty skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw i konieczne jest aby sprawa wróciła do organu pierwszej instancji, który jest jedynie władny do jej merytorycznego załatwienia w toku postępowania instancyjnego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (znak: [...]) Dyrektor Zakładu Karnego, wskazując na art. 96 ust. 1 pkt 2 i art. 98 w związku z art. 268 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej zwolnił stronę ze Służby Więziennej z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji opisał przebieg dotychczasowego postępowania. Dalej napisał, że czynności wyjaśniające okoliczności złożenia przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2010 r. raportu o zwolnienie ze służby przeprowadził kierownik działu kadr – na polecenie Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] grudnia 2012 r. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że w dniu [...] kwietnia 2010 r. około godziny 15:30 w gabinecie Dyrektora Zakładu Karnego odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli Dyrektor Zakładu Karnego, dwóch zastępców oraz skarżący. Rozbieżności występują co do czasu w jakim uczestniczyli w nim również mjr P. K. i kpt. M. G. Wszyscy uczestnicy spotkania potwierdzają jego przyczynę tj. stawienie się skarżącego do służby pod wpływem alkoholu. Różnice w zeznaniach dotyczą natomiast kontekstu słów Dyrektora Zakładu Karnego i uczestników całości spotkania.

Z zeznań świadków tego zdarzenia wynika, że Dyrektor przedstawił skarżącemu możliwe warianty postępowania w tej sprawie. Zgodnie § 9 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135 poz. 634 z późn. zm., dalej Rozporządzenie) postępowanie dyscyplinarne może nie zostać wszczęte między innymi, gdy sprawca przewinienia pisemnie zgłosi wystąpienie ze służby. Świadkami potwierdzającymi taki przebieg zdarzenia są Dyrektor Zakładu Karnego i obaj zastępcy. Skarżący natomiast podaje, że odebrał słowa dyrektora jako możliwość wyboru przez niego czy ma zostać wszczęte postępowanie dyscyplinarne czy napisze raport o zwolnienie ze służby. Pozostali dwaj uczestnicy spotkania zeznali, że nie uczestniczyli w tej części spotkania, w której dyrektor jednostki przedstawiał skarżącemu możliwe warianty postępowania. Skarżący twierdzi natomiast, że byli oni obecni w tym czasie, wskazując na oświadczenia złożone przez wymienionych w dniu [...] marca 2011 r. z których to wynika, że obaj byli świadkami rozmowy w gabinecie dyrektora. W swoich zeznaniach złożonych w lutym 2012 jak i lutym 2013 r. wymienieni świadkowie potwierdzają udział w części spotkania. Zapamiętali je jednak jako wydanie im polecenia przez dyrektora jednostki dotyczące dokonania kontroli funkcjonariusza oraz przejęcia dokumentacji z oddziału, w którym skarżący pełnił służbę. Oświadczenia złożone w dniu [...] marca 2011 r. potwierdzają zeznania świadków zdarzenia tj. Dyrektora Zakładu Karnego i obu zastępców, a nie słowa skarżącego. Podważanie wiarygodności dwóch spośród pięciu świadków w sytuacji, gdy raport o zwolnienie ze służby został sporządzony przez skarżącego własnoręcznie, nie jest dowodem na to, że został napisany pod wpływem wprowadzenia w błąd przez dyrektora jednostki. Trzech świadków zdarzenia potwierdza przebieg spotkania w gabinecie dyrektora i z zeznań wynika, że przedstawione zostały możliwe warianty postępowania w tej sytuacji.

Z zeznań skarżącego wynika, że raport o zwolnienie ze służby napisał własnoręcznie, a następnie przekazał go po zdaniu oddziału, w którym pełnił służbę mjr P. K. Organ pierwszej instancji ocenił, że fakt własnoręcznego napisania raportu o zwolnienie świadczy o działaniu po zastanowieniu się. Nie może więc być mowy, jak twierdzi skarżący, że raport sporządził bez możliwości zastanowienia się nad podjętą decyzją. Z zeznań skarżącego złożonych w czasie postępowania wyjaśniającego wynika, że napisanie przez niego raportu o zwolnienie ze służby w dniu [...] kwietnia 2010 r. spowodowane było przeświadczeniem, że Dyrektor Zakładu Karnego nie będzie wszczynał postępowania dyscyplinarnego w związku ze stawieniem się wymienionego do służby pod wpływem alkoholu. Z zeznań świadków wynika jednak, że taka propozycja nie padła jednak ze strony dyrektora jednostki. Zeznając w dniu [...] lutego 2013 r. skarżący stwierdził, że jak częściowo ochłonął po powrocie z komisariatu Policji i po wyjściu z gabinetu Dyrektora poprosił kierownika o czas do namysłu. Jednak taki czas nie został mu dany. W czasie dalszych zeznań wymieniony wycofał się ze stwierdzenia, że częściowo ochłonął i podał, że w całej sytuacji czuł się jakby przystawiono mu pistolet do głowy. W związku z tym organ I instancji ocenił, że zeznania strony są coraz barwniejsze, jednak faktem jest to, że stawił się do jednostki pod wpływem alkoholu; podkreślił również, że prośba o wycofanie raportu o zwolnienie nastąpiła dopiero 14 dni po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego.

Organ pierwszej instancji napisał, że biorąc powyższe pod uwagę podjął decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Służbie Więziennej uznając, że okoliczności, w jakich został złożony raport o zwolnienie ze służby wskazują na świadome działanie strony i złożenie prawidłowego oświadczenia woli w tym zakresie. Ocenił, że brak jest obiektywnych dowodów potwierdzających zmuszanie strony do napisania raportu o zwolnienie ze służby. Jako termin zwolnienia określony został dzień 14 lipca 2010 roku w związku z faktem upływu w tym dniu trzech miesięcy od dnia złożenia raportu.

Od opisanej decyzji odwołanie wniósł skarżący, domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzucił:

1. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w większości decyzji

uzasadnienia prawnego, w tym wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów,

2. brak wskazania właściwego upoważnienia do wydania decyzji przez zastępcę dyrektora, w tym kserokopii do jego zapoznania się,

3. naruszenie przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) w przedmiocie prawomocnych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o niewykonalności decyzji wydanych przez dyrektora Zakładu Karnego w [...]; ocenił, że tym samym niedopuszczalne jest wydawanie decyzji z datą wsteczną, tj, od dnia [...] lipca 2010 r.,

4. naruszenie przez dyrektora Zakładu Karnego przepisu art. 128 k.p.a. poprzez naruszenie uprawnień odwołującego się wynikających z art. 23 Kodeksu cywilnego z zakresu prawa do ochrony czci i godności poprzez podejmowanie przez Dyrektora Zakładu Karnego działań nie mieszczących się w ukształtowanej przez ustawodawcę formie i treści czynności prawnej w decyzji o zwolnieniu ze Służby Więziennej,

5. naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie przez organ I instancji zasady praworządności w związku z epitetami określonymi w decyzji w stosunku do odwołującego się: "pieniacz i roszczeniowiec" i wyrażenie w treści decyzji negatywnych emocji w stosunku do odwołującego się,

6. naruszenie art. 75 i 77 k.p.a. - poprzez dowolne zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego,

7. naruszenie art. 78 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. - poprzez pominięcie zgłoszonych na piśmie z dnia 02 marca 2012 r. uwag, wniosków dot. zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] (znak: [...]) Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że ponownie przeprowadzone postępowanie w sprawie sprawie zwolnienia ze służby potwierdzono fakty bezsporne. Skarżący w dniu [...] kwietnia 2010 r. stawił się do służby w stanie wskazującym na spożycie alkoholu. Wezwany został do dyrektora jednostki, który w obecności zastępców przeprowadził z nim krótką rozmowę. Po tej rozmowie skarżący własnoręcznie złożył raport z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. W tym samym dniu dyrektor jednostki uczynił na raporcie adnotację: zgoda - w terminie ustawowym. W dniu [...] kwietnia 2010 roku Dyrektor Zakładu Karnego wszczął wobec skarżącego postępowanie dyscyplinarne w związku z naruszeniem dyscypliny służbowej. Z faktem tym obwiniony zapoznał się w dniu [...] kwietnia 2010 r. W dniu [...] maja 2010 r. skarżący złożył pismo o wycofanie raportu o zwolnienie z dnia [...] kwietnia 2010 roku. Dyrektor jednostki odmówił uwzględnienia raportu z dnia [...] maja i następnie decyzją z [...] czerwca 2010 roku zwolnił skarżącego ze służby z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby.

Organ wyższego stopnia ocenił, że decyzja zawiera podstawę prawną zwolnienia z przytoczeniem przepisu a także przywołuje przepisy szczegółowe dotyczące poszczególnych kwestii takich jak wyłączenie pracownika, postępowań dyscyplinarnych, postępowania certyfikacyjnego wraz z uzasadnieniem. WSA w Poznaniu, uchylając obie wydane w sprawie decyzje wyrokiem z dnia 29 września 2011 r., II SA/Po 599/11 nie zakwestionował zwolnienia skarżącego ze służby z datą [...] lipca 2010 r. Występowanie zastępcy dyrektora jednostki jako organu zastosowane zostało zgodnie ze wskazaniem sądu i uregulowane jest wewnętrznym zarządzeniem. Wczytując się w treść decyzji będącej przedmiotem odwołania, można uznać że określenia "pieniacza i roszczeniowca" są porównaniem tyczącym raczej sposobu zachowania niż osobiście skarżącego. W tym kontekście organ wyższego stopnia wskazał również na sformułowania zawarte w poprzednim odwołaniu skarżącego, pod adresem oficera wówczas prowadzącego postępowanie.

Dalej organ wyższego stopnia ocenił, że postawa organu I instancji, świadków zdarzenia, dyrektora jednostki i prowadzącego postępowania jest konsekwentna i niezmienna. Rozważania skarżącego, insynuujące zmowy i tendencyjność, przy ocenie całości materiału nie znajdują rzeczowego podłoża. Doszukiwanie się bezprawności w dialogach prowadzonych [...] kwietnia 2010 r., z wielkim trudem i kontrowersjami odtwarzanych w trakcie kolejnych postępowań, nie wnosi nic istotnego do sprawy. Sformułowania dotyczące propozycji napisania raportu o zwolnienie, możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, możliwości zwolnienia dyscyplinarnego - są z punktu widzenia pragmatyki służbowej rzeczami oczywistymi, rutynowymi czy wręcz banalnymi. Są to podstawowe zapisy ustawy o Służbie Więziennej, nie zaś wyszukane konstrukcje prawnicze. Rozmowa na ten temat i nawet rozważanie scenariuszy opartych na tych przepisach nie stanowi naruszenia prawa. Dyrektor jednostki przeprowadził rozmowę z podległym sobie funkcjonariuszem po bezprecedensowym i oczywistym przewinieniu. Dał funkcjonariuszowi szansę na zwolnienie ze służby na własną prośbę. Wszczęcie arbitralnie postępowania dyscyplinarnego, które może się skończyć wymierzeniem kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby i takim zapisem na świadectwie służby młodego człowieka, wyrządziłoby skarżącemu niepomiernie większą krzywdę. Żaden ze świadków nie potwierdził wprowadzenia w błąd skarżącego ani presji do sporządzenia raportu o zwolnienie. Zeznania te od samego początku są spójne i wiarygodne w kluczowym elemencie sprawy. Drobne rozbieżności nie mają istotnego znaczenia i są następstwem upływu czasu. Kolejne przesłuchania tych samych świadków nie wnoszą nic nowego. Fakt, że skarżący nawet nie pisał raportu podczas spotkania w gabinecie dyrektora, próbował go wycofać po blisko trzech tygodniach pobytu w domu, czynią bezwartościowymi zarzuty, że nie dano mu czasu do namysłu w dniu [...] kwietnia 2010 r. Inna byłaby ocena wiarygodności argumentów skarżącego, gdyby następnego dnia, na przykład po konsultacji z rodziną czy prawnikiem, zmienił zdanie i złożył pismo wycofujące raport.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie przez sąd co do istoty sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił:

1. naruszenie przepisu art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej,

2. naruszenie art. 107 § 3 kpa,

3. naruszenie art. 82 - 88 Kodeksu Cywilnego w przedmiocie ważności oświadczenia woli,

4. naruszenie art. 78 i 80 kpa.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ocenił również, że zaskarżona decyzja uwzględnia wszystkie wskazania co do dalszego postępowania zawarte w kolejnych wyrokach WSA w Poznaniu: z dnia 07 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Po 686/10, z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt II SA/Po 599/11 oraz z dnia 04 października 2012 r. sygn. akt II SA/Po 622/12.

Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. skarżący ustanowił pełnomocnika oraz złożył do akt pismo, którego odpis został doręczony pełnomocnikowi organu administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W realiach niniejszej sprawy podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, publ. Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. Lex 146750).

W niniejszym postępowaniu Sąd rozpoznawał skargę na decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku wydaną przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] kwietnia 2013 roku wydanej przez Dyrektora Zakładu Karnego [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Podstawą prawną do wydania decyzji zaskarżonych były przepisy zawarte w art. 96 ust.1 pkt 2 i art.98 w związku z art. 268 ust.1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej (Dz.U.Nr 79 z 2010 roku poz.523 ze zm.),które do miały zastosowanie w dacie wydawanych decyzji.

Zgodnie z art. 268. 1. wyżej wskazanej ustawy sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2, prowadzone na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej , wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 96. 1.pnkt 2) Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadkach pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby.

Zgodnie z art.153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ,którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W tej konkretnie sprawie dla prawidłowej oceny wydanych decyzji znaczenie ma weryfikacja postępowania administracyjnego pod kątem wykonania wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 września 2011 roku. Przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przy rozpoznawaniu sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 29 września 2011 roku miał obowiązek sprawdzenia wykonania wytycznych zawartych we wcześniejszym wyroku tutejszego sądu z dnia 15 kwietnia 2010 roku. Przypomnieć więc należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie poprzedzającej bezpośrednio niniejsze postępowanie o sygnaturze II SA/Po 599/11 stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ winien mieć na względzie poczynione w uzasadnieniu rozważania co do konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w zgodzie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zaś przeprowadzanie dowodów z zeznań świadków winno następować z poszanowaniem reguł zawartych w art. 79 k.p.a. oraz w art. 83 § 3 k.p.a.

Sąd wówczas ocenił, że Samo oświadczenie osoby fizycznej bez pouczenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania nie jest wystarczające dla uznania go równoważnym z dowodem zeznań świadka. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że zachowanie wymogów z art. 83 § 3 k.p.a. ma wyjątkowo istotne znaczenie, gdy zważyć na fakt, że ustalenie przebiegu przedmiotowego spotkania uznane zostało w wyroku z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. II/SA/Po 686/10 za ważką dla sprawy okoliczność (którą to ocenę podziela również Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu), a skarżący konsekwentnie kwestionował wersje przebiegu tegoż spotkania przedstawianą przez organy administracji.

Następnie organ miał ocenić okoliczności złożenia przez skarżącego żądania zwolnienia ze służby. Dopiero po wyjaśnieniu, czy skarżący skutecznie uchylił się od skutków złożonego oświadczenia woli w rozumieniu art. 84 lub art. 86 Kodeksu cywilnego będzie możliwe orzeczenie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na jego wniosek.

Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W świetle tej regulacji oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono skutecznie odwołane po tym jako doszło do wiadomości adresata tylko za jego zgodą. Organy nie wyraziły zgody na cofnięcie oświadczenia . W tym zakresie odpowiednie zastosowanie znajdują także przepisy Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli (art. 82 - 88).

Jak wynika z całokształtu okoliczności sprawy, w tym z postanowienia Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 21 maja 2010 r., iż Dyrektor nie wyraził zgody na cofnięcie oświadczenia woli - żądania zwolnienia ze służby, a powód odmowy (wszczęcie postępowania dyscyplinarnego) jest w tym zakresie okolicznością obojętną. Zatem odwołanie oświadczenia o żądaniu zwolnienia ze służby nie było skuteczne. W ocenie Sądu dokonanej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 7 grudnia 2010 roku sygn.akt II SA/Po 686/10 powstała wątpliwość co do tego, czy skarżący złożył wniosek o zwolnienie ze służby działając pod wpływem błędu i to błędu kwalifikowanego, gdyż wywołanego w przekonaniu strony podstępnie. Błąd ten miał polegać na wywołaniu u skarżącego przez Dyrektora Zakładu Karnego [...] mylnego przeświadczenia, że jeżeli skarżący złoży raport o zwolnienie ze służby, to nie zostanie przeciwko niemu wszczęte postępowanie dyscyplinarne w związku ze zdarzeniem z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Podkreślić należy ,że w ocenie Sądu organy w aktualnym stanie sprawy prawidłowo wykonały wytyczne zawarte w wyroku z 29 września 2011 roku

Sąd rozpoznający aktualnie sprawę doszedł do przekonania ,że na tle prawidłowo zebranych dowodów w nowo przeprowadzonym postępowaniu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i słusznie przyjęły, że skarżący nie mógł się skutecznie uchylić od oświadczenia polegającego na złożeniu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. To ,że skarżący w dniu [...] kwietnia 2010 roku przybył na służbę w stanie wskazującym na spożycie alkoholu nie było kwestionowane. Z protokołu zeznań skarżącego pkt 8 str 38 wynika ,że za wykroczenie polegające na stawieniu się do pracy pod wpływem alkoholu D. G. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] na karę grzywny ,która to kara uległa zatarciu. Skarżący podniósł ,że przyczyną wydania takiego wyroku był jego obrońca ,który był bierny w sprawie i nie zapoznał się z dokumentacją .Podkreślić należy, że skarżący jako funkcjonariusz służby więziennej wykonywał pracę wychowawcy penitencjarnego. Przed obejmowaniem funkcji zapoznawał się z aktami prawnymi, które dotyczą wykonywanej przez niego pracy. W jego aktach osobowych znajduje się lista aktów prawnych i oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami. Na k.29 akt osobowych znajduje się oświadczenie skarżącego, że zapoznał się z treścią niżej wymienionych przepisów i zobowiązuje się do ich przestrzegania w tym z ustawą z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz.U. 2007 roku Nr 70 poz.473 ze zmianami) oraz co ważniejsze z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwośći z dnia 14 listopada 1996 roku w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U.Nr 135,poz.634 ze zmianami) Z § 9. ust 2 powyższego regulaminu wynika ,że postępowania dyscyplinarnego można nie wszczynać, a wszczęte można umorzyć, w szczególności gdy:

2) sprawca przewinienia pisemnie zgłosi wystąpienie ze służby,

Jednym słowem nie może powoływać się na to,że oświadczenie woli składał pod wpływem groźby czy też błędu. Bo zasady wszczynania postępowania dyscyplinarnego powinny być jemu z wymienionych aktów prawnych znane. Organy wydając decyzję wykazały ,że funkcjonariusz został tylko poinformowany o treści regulaminu dotyczącej postępowania dyscyplinarnego. W uznaniu Sądu z uwagi zaś na funkcję,którą wykonywał D. G. jako wychowawca penitencjarny osadzonych w zakładzie karnym należałoby przykładać do niego podwyższony wzorzec staranności. Z całą pewnością osoba taka nie powinna się znajdować w stanie wskazującym na spożycie alkoholu w miejscu pracy.

Dodatkowo przesłanki prawnej doniosłości błędu precyzuje literatura prawnicza i orzecznictwo. Przede wszystkim wskazuje się, że musi nastąpić błąd postrzegania ("widzenia"). Odróżnia się go od błędu przewidywania i wnioskowania, należącego do sfery motywacyjnej i składającego się na pobudkę, pod wpływem której wyrażone zostało oświadczenie woli, uznane następnie przez oświadczającego za dotknięte błędem, gdy okazało się, że nie osiągnie zamierzonego i przewidywanego celu. Błąd co do pobudki albo błąd polegający na mylnym przewidywaniu wyniku przedsięwzięcia, podejmowanego na podstawie umowy, pozbawiony jest doniosłości prawnej (por. wyr. SN z dnia 19 października 2000 r., III CKN 963/98, OSNC 2002, nr 5, poz. 63: niespełnienie się oczekiwań osoby dokonującej czynności prawnej co do określonego rozwoju zdarzeń nie daje podstaw do uznania oświadczenia woli za wynik błędu prawnie doniosłego). W literaturze zauważa się jednak, że ostatecznie każdy błąd co do treści czynności prawnej jest w pewnym stopniu błędem co do pobudki. Podobnie, jeżeli do treści czynności prawnej została włączona motywacja do jej zawarcia, wówczas błąd co do pobudki staje się błędem co do treści czynności prawnej (por. S. Rudnicki (w:) S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz, 2006, s. 213).

Dodatkowo należy podkreślić ,że zgodnie z treścią Art. 88. § 1 k.c . Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. W piśmie tym skarżący nie zawarł informacji, że wcześniej złożył oświadczenie pod wpływem błędu, groźby czy w stanie wyłączającym świadome wyrażanie woli.

Skarżący takiego oświadczenia nie złożył tyko złożył po trzech tygodniach pismo z dnia [...] maja 2010 roku o wycofaniu raportu z dnia [...] kwietnia 2010 roku.

Organy umożliwiły skarżącemu udział w postępowaniu administracyjnym przy dokonywaniu czynności dowodowych, dokonały też logicznej oceny przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków. To, że jest ona odmienna od oczekiwań skarżącego nie daje podstaw do jej podważania.

Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art.151 ppsa skargę oddalono