Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1872/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 223 ust. 3 pkt. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 753/11 w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia 2 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie aktu mianowania w Służbie Celnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Szefa Służby Celnej na rzecz Czesława Kargóla kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 753/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia 2 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie aktu mianowania w Służbie Celnej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z 2 lutego 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie nr [...] z 23 listopada 2009 r. o mianowaniu C. K. (dalej jako skarżący) na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: 23 listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w Krakowie, działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował skarżącego z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Pismem z 8 grudnia 2009 r. skarżący odwołał się od ww. aktu mianowania do Szefa Służby Celnej, zarzucając organowi I instancji naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego, w tym praworządności wyrażonej w art. 6 kpa oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach nr [...]. oraz [...], a także przepisu art. 7 kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez odwołującego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

2. przepisu prawa materialnego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w Krakowie i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez mianowanie go na stopień służbowy komisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że w trakcie pełnienia służby zajmował stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. W związku z powyższym spełniał warunki określone w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do mianowania do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej. Zdaniem odwołującego pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy", użyte w tym przepisie, powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy, tj. dowolny okres trwający co najmniej do dnia wejścia w życie ustawy.

Szef Służby Celnej, w odpowiedzi na powyższe odwołanie, w piśmie z 8 stycznia 2010 r. poinformował skarżącego, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym.

W związku z powyższym skarżący w piśmie z 25 stycznia 2010 r. zawarł żądanie wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na powyższe Szef Służby Celnej, pismem z 10 lutego 2010 r., podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 961/08 zawierające pogląd odnośnie rozgraniczenia właściwości roszczeń funkcjonariuszy celnych, które zachowało aktualność co do obecnie obowiązujących przepisów art. 188 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 189 ustawy o Służbie Celnej.

15 marca 2010 r. skarżący wniósł zażalenie do Ministra Finansów na niezałatwienie sprawy przez Szefa Służby Celnej w terminie określonym w art. 35 kpa. Pismem z 13 kwietnia 2010 r. Minister Finansów poinformował skarżącego, że mianowanie na stopień służbowy nie jest decyzją administracyjną, a zatem Szef Służby Celnej nie jest organem odwoławczym w sprawach dotyczących mianowania na stopień służbowy i nie jest w związku z tym podmiotem właściwym do rozpatrywania tego rodzaju spraw. Ocenił, iż brak jest podstaw do twierdzenia, że doszło do zwłoki w załatwieniu sprawy, o której mowa w przepisie art. 35 kpa.

W zaistniałych okolicznościach skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Szefa Służby Celnej, na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania z 8 grudnia 2009 r. od aktu mianowania w Służbie Celnej, wnosząc o zobowiązanie Szefa Służby Celnej do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 180/10 zobowiązał Szefa Służby Celnej do rozpoznania odwołania C. K. od aktu mianowania z 23 listopada 2009 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż od aktu mianowania wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego, funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, w tym przypadku do Szefa Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu Służby Celnej. Natomiast od wydanej w tej sprawie przez organ celny drugiej instancji decyzji – przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Szef Służby Celnej, realizując wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2010 r., 2 lutego 2011 r. wydał decyzję, którą, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z 23 listopada 2009 r. o mianowaniu skarżącego na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został w ust. 2–6 art. 223 tej ustawy. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska, bądź pełnionych obowiązków.

Badając zasadność mianowania skarżącego na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej, Szef Służby Celnej stwierdził, że w przypadku skarżącego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. dzień 31 października 2009 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika natomiast jednoznacznie, że w dacie tej skarżący zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego, nie pełniąc przy tym obowiązków na żadnym ze stanowisk związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Stanowisko inspektora celnego nie zostało natomiast zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Również posiadany przez skarżącego stopień służbowy nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Wobec powyższego, obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w Krakowie było mianowanie skarżącego na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r.

Organ podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje faktu pełnienia w przeszłości przez skarżącego obowiązków na stanowisku związanym z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Z akt osobowych skarżącego wynika bowiem, iż od 1 września 1998 r. pełnił obowiązki kierownika Referatu Operacyjnego w Tarnowie, zaś z dniem 20 września 1999 r., w związku z likwidacją ww. referatu, powierzono skarżącemu pełnienie obowiązków kierownika Referatu Powtórnej Kontroli Celnej w Tarnowie. Z dniem 1 czerwca 2000 r. skarżący mianowany został do służby stałej w Urzędzie Celnym w Krakowie na stanowisko inspektora celnego i nadano mu stopień dyspozytora celnego. Z tym dniem powierzono skarżącemu pełnienie obowiązków kierownika Referatu Powtórnej Kontroli Celnej w Tarnowie. W okresie od 7 sierpnia 2000 r. do 6 grudnia 2000 r. skarżący przebywał na urlopie bezpłatnym. Po powrocie z urlopu skarżący pełnił służbę na stanowisku merytorycznym - inspektora celnego w Referacie Powtórnej Kontroli Celnej w Tarnowie, a zatem na stanowisku niewiążącym się z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia jednak od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku.

Organ zaznaczył, że przepis art. 223 ustawy umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Umiejscowienie ww. przepisu w tym, a nie innym rozdziale oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje zaś potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych, a w szczególności rozstrzyga się w nich:

1. czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;

2. czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się je zmienić albo też, gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;

3. czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o których mowa w pkt 2.

Powyższe wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 generalnie miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy stanowiło awans.

Odmienna interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", prowadziłaby zaś do skutków niedających się pogodzić z zasadami logiki. Na takie rozumienie tego wyrażenia wskazuje również jego wykładnia językowa. Należy bowiem zwrócić uwagę, że gdyby uznać, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a nie wyłącznie do stanu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań, które nie dają się pogodzić z zasadami logiki, zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności prawodawcy. Organ podkreślił jednocześnie, że przywołane przez skarżącego orzeczenia dotyczące interpretacji użytego w ustawie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" wydane zostały w odniesieniu do spraw, w których występowały zupełnie inne okoliczności faktyczne i prawne niż w niniejszej sprawie. Z tych względów brak jest uzasadnienia do przyjęcia analogicznej interpretacji tego określenia w odniesieniu do ustawy o Służbie Celnej.

Zdaniem organu wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji i określenie stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej nie mogły mieć również argumenty skarżącego wskazujące na doświadczenie i kwalifikacje zawodowe, wysokie oceny okresowe czy wnioski o awans. W procesie przypisywania funkcjonariusza do określonego korpusu ustawodawca nie pozostawił bowiem organowi "luzu decyzyjnego", wskazując mechanizm mianowania do konkretnego korpusu.

Organ odwoławczy uznał zatem, że obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej było mianowanie C. K. na podstawie art. 223 ust. 4 ustawy na określony stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych skarżącego wynika bowiem, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej, pełnił on służbę na stanowisku inspektora celnego w stopniu starszego dyspozytora celnego.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, C. K. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy,

2. przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa,

3. art. 6 kpa, tj. wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...]. oraz [...] oraz o pisemne polecenie [...]

4. art. 7 i art. 77 § 1 kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

5. art. 138 § 1 kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w tym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego.

W związku z powyższym, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w trakcie pełnienia służby był mianowany na stopień służbowy starszego dyspozytora celnego. W czasie pełnienia służby zajmował stanowisko służbowe inspektora celnego i starszego specjalisty Służby Celnej do chwili obecnej. Podał także, że w trakcie pełnienia służby zajmował następujące stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników: kierownika referatu operacyjnego, kierownika referatu powtórnej kontroli celnej oraz dyspozytora w sekcji weryfikacji zgłoszeń celnych. W dalszej kolejności skarżący przypomniał, że 30 listopada 2009 r., na mocy aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w Krakowie, został mianowany na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej i podkreślił, że akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w Krakowie w najmniejszym stopniu nie uwzględnia przepisów art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Zdaniem skarżącego, rażącym naruszeniem w zakresie prawa materialnego jest to, iż Szef Służby Celnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie w przedmiocie mianowania go z pominięciem przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Oba organy naruszyły tym samym wskazany przepis. Skarżący wskazał, że obowiązek uwzględnienia powyższego przepisu, jako podstawy prawnej mianowania, wynika wprost ze stanu faktycznego sprawy. Skarżący podał, że w okresie od 1 września 1998 r. do 30 kwietnia 2004 r. zajmował stanowiska, które były związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. W związku z tym, że powyższa okoliczność miała miejsce przed 31 października 2009 r. tj. przed datą wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zdaniem skarżącego, mianowanie go na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. Zdaniem skarżącego pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Zastosowanie wykładni przyjętej przez Dyrektora Izby Celnej, opartej na pisemnych wskazówkach Szefa Służby Celnej, prowadzi – w ocenie skarżącego - do interpretacji rozszerzającej pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy". Literalna wykładnia użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 o Służbie Celnej zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" jednoznacznie prowadzi do wniosku, że chodzi o czas istniejący przed wejściem w życie ustawy. Jeśliby bowiem wolą racjonalnego ustawodawcy było, aby stan opisany w przepisie istniał wyłącznie do dnia wejścia w życie tej ustawy, to dałby temu wyraz zamieszczając zamiast zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zwrot "do dnia wejścia w życie ustawy" lub "w dniu wejścia w życie ustawy". Skarżący wskazał przy tym, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" został użyty przez ustawodawcę w tym samym akcie w art. 222. Powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, zgodnie z którym brak jest podstaw do innego niż literalne odczytanie treści zapisu "przed dniem wejścia w życie ustawy" w sytuacji, gdy w tej samej ustawie ustawodawca posługuje się jednocześnie określeniem "w dniu wejścia w życie ustawy", dla odróżnienia odmiennych stanów faktycznych.

Skarżący zarzucił ponadto, że Szef Służby Celnej, wydając zaskarżoną decyzję, rozstrzygnął sprawę w zakresie określenia korpusu, a nie wypowiedział się co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego. Zdaniem skarżącego organ II instancji nie może ograniczać się w sentencji wyłącznie do korpusu, skoro decyzja Dyrektora Izby Celnej dotyczyła dwóch elementów, tj. korpusu i stopnia służbowego. Zdaniem skarżącego decyzja organu odwoławczego, która swoim rozstrzygnięciem wykracza poza zakres kompetencji wyznaczony przepisem art. 138 kpa, wydana jest z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym powinna zostać uchylona.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej winien być interpretowany wyłącznie w oparciu o wykładnię językową. Nawet bowiem potoczne, powszechnie przyjęte znaczenie przyimka "przed" w nawiązaniu do określonego zdarzenia lub daty może być rozumiane jako wskazujące na czas bezpośrednio poprzedzający to zdarzenie czy datę. Wykładnia językowa, na którą wskazuje skarżący, nie jest zatem wystarczająca do jednoznacznego ustalenia znaczenia normy prawnej zawartej w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Stąd też konieczne jest w tym przypadku oparcie się również na wykładni systemowej i funkcjonalnej. Z kolei wykładnia systemowa i celowościowa prowadzi do wniosku, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy celnych, którzy w momencie utraty mocy obowiązującej ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej zajmowali stanowisko wiążące się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na tym stanowisku oraz pełnili służbę w służbie stałej w stopniu innym, niż wymieniony w art. 223 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy.

Przeciwny pogląd w rozumieniu spornego przepisu ustawy spowodowałby, że podobną wykładnię należałoby także zastosować do pozostałych jednostek redakcyjnych zawartych w art. 223, tj. ust. 2, ust. 4 i ust. 5 tej ustawy, które również zawierają zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy", a dotyczą funkcjonariuszy celnych pełniących służbę w służbie stałej w stopniach innych niż wymienione w ust. 3 przepisu. W kontekście powyższego należałoby przyjąć, iż również funkcjonariuszy celnych, którzy pełnili kiedykolwiek służbę w stopniu aspiranta celnego, starszego aspiranta celnego, podkomisarza celnego, natomiast w chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej pełnili służbę w stopniu niższym, dyrektor izby celnej powinien mianować na odpowiedni stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Ponadto, gdyby założyć, że ustawodawca posługując się na gruncie art. 223 ustawy pojęciem "przed dniem wejścia w życie ustawy" dążył do uregulowania stanu, który zaistniał kiedykolwiek w przeszłości, ale niekoniecznie trwał do chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, to niniejszy przepis byłby wewnętrznie sprzeczny i niewykonalny. Organ zauważył, że za wyjątkiem ust. 3 pkt 2 ustawodawca uzależnia w art. 223 ustawy mianowanie do określonego korpusu od stopnia, w którym funkcjonariusz celny pełnił służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy". W takim przypadku należałoby przyjąć, że funkcjonariusz celny pełniący służbę np. w stopniu komisarza celnego w chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę dotychczasową, zaś wcześniej w niższych stopniach służbowych, winien być mianowany do kilku różnych korpusów, o których mowa w tym przepisie. Artykuł 223 ustawy nie kreuje bowiem reguły, na mocy której funkcjonariusza celnego należy mianować do korpusu najwyższego, tj. oficerów starszych Służby Celnej.

Wobec powyższego, w ocenie Szefa Służby Celnej, interpretacja art. 223 ustawy przy uwzględnieniu zarówno wykładni językowej, jak i wykładni systemowej oraz wykładni celowościowej prowadzi do odmiennego stanowiska, niż to, które zaprezentował skarżący. Tym samym zarzut polegający na niezastosowaniu przez organ przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy należy – zdaniem organu - uznać za nieuzasadniony.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie korpusu, organ podniósł, że zgodnie orzecznictwem sądów administracyjnych oraz uchwałą Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10 art. 223 ustawy o Służbie Celnej stanowi lex specialis do pozostałych przepisów ustawy o Służbie Celnej, w związku z czym akt mianowania dokonany na tej podstawie wymaga decyzji administracyjnej i podlega kontroli przez organ wyższego stopnia, a w dalszej konsekwencji przez sądy administracyjne w zakresie przypisania funkcjonariuszowi przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej. Odnośnie mianowania na wyższy stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi w ogóle nie przysługuje natomiast roszczenie. W związku z powyższym, Szef Służby Celnej był zobligowany do rozpatrzenia odwołania skarżącego tylko w zakresie przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej.

W piśmie procesowym z 15 czerwca 2011 r. skarżący podkreślił, iż wykładnia przepisu art. 223 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej jest jasna, klarowna i nie powinna budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie przepisów ustawy.

Jeśliby bowiem wolą racjonalnego ustawodawcy było, aby stan opisany w przepisie istniał do dnia wejścia w życie tej ustawy, to dałby temu wyraz zamieszczając zamiast zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zwrot "do dnia wejścia w życie ustawy". Zdaniem skarżącego traktowanie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" jako synonimu zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy" jest niezgodne z zasadami techniki prawodawczej. Istnienie w jednym akcie prawnym dwóch zwrotów określających tą samą sytuację działa myląco na adresata norm prawnych.

W ocenie skarżącego nawet przy zastosowaniu wykładni celowościowej wynika, iż ustawodawca dyspozycją przepisu art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej objął okresy poprzedzające wejście w życie ustawy, a więc takie, które nie zazębiały się z tym dniem. Ustawodawca na tle nowych przepisów ustawy o Służbie Celnej zobligował organy celne do tworzenia wykształconej i doświadczonej administracji celnej, w której funkcjonariusze celni z dużym stażem przekazują swoje doświadczenia młodszym kolegom. Gdyby przedmiotowy przepis był rozumiany zgodnie ze stanowiskiem Szefa Służby Celnej, to prowadziłoby to do nieracjonalnych konsekwencji. Według bowiem takiej wykładni, funkcjonariusz pełniący służbę na stanowisku kierowniczym przez okres 5 lat i z ogromnym doświadczeniem, przeniesiony na stanowisko niekierownicze pół roku przed wejściem w życie ustawy, nie mógłby być mianowany do korpusu oficerów młodszych w odróżnieniu od funkcjonariusza, który na stanowisko kierownicze został mianowany po raz pierwszy miesiąc przed wejściem ustawy w życie bez większego doświadczenia w Służbie Celnej.

W kolejnym piśmie procesowym z 20 czerwca 2011 r. skarżący ponownie przedstawił swoje stanowisko odnoszące się do wykładni przepisu art. 223 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie stan faktyczny jest niesporny. Kwestią sporną jest natomiast wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wykładnia językowa użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko" nie prowadzi do jasnego i jednoznacznego rezultatu. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.

W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie można na niej poprzestać, lecz należy odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalają uzasadnić wybór między różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu czy przepisu.

Sąd podał, że ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m.in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.

Artykuł 223 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zawarty został w jej Rozdziale 14 "Przepisy przejściowe".

W przepisach art. 223 ust. 2-6 tej ustawy określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641), zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów.

Przypisania funkcjonariuszy do określonych korpusów ustawodawca nie uzależnił od okresu ich służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy", a zatem regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z zasadami wykładni systemowej, przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.

Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2–6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów przejściowych, w których został użyty w tym artykule.

Sąd wojewódzki podkreślił, że skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego, jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.

W ocenie Sądu, taki sposób rozumienia tego zwrotu nie prowadzi do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych zawartych w innych artykułach tej ustawy, w których został on użyty i tak np. zgodnie z art. 226 ust. 1 ustawy do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do 30 października 2009 r.) rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej, stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 227 ustawy do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do 30 października 2009 r.) stosuje się przepisy rozdziału 11 ustawy.

Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 222 ust. 1 ustawy zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" jest uzasadnione tym, że tylko funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Jest bowiem kwestią niebudzącą wątpliwości, że funkcjonariusz celny, który przed wejściem w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, ale w dniu wejścia w życie ustawy już jej nie pełnił, nie mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy.

Dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową.

W ocenie Sądu, zasadnym jest także zwrócenie uwagi, że interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącego oznaczałaby w praktyce, że każdy funkcjonariusz celny, który nawet incydentalnie i to na wiele lat przed wejściem w życie ustawy z 2009 r. zajmował stanowisko, które wiązało się podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, powinien być mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się, że skarżący istotnie zajmował stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników w okresie od 1 września 1998 r. do 30 kwietnia 2004 r., jednakże miało to miejsce w okresie znacznie poprzedzającym wejście w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Tym samy nie spełniał wymogów z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący, w dacie wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego, a więc w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Powyższe rozważania, w ocenie Sądu, prowadzą do wniosku, że organ nie naruszył, wskazanych w skardze i w pismach procesowych skarżącego, przepisów postępowania, jak również przepisów Konstytucji RP. Organ ustalił bowiem w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy i dokonał jego subsumcji pod właściwą normę prawną. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie może być rozumiana jako wartość bezwzględna. Jej granice wyznaczają też inne zasady konstytucyjne oraz przepisy szczególne. O naruszeniu konstytucyjnej zasady równości można mówić, gdy w tożsamej sytuacji różnicuje się prawa jednostki. W rozpoznawanej sprawie do takiego zróżnicowania nie doszło. Tylko funkcjonariuszom, którzy w dniu wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym określono stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Pozostałym funkcjonariuszom, którzy w tej dacie nie spełniali warunku określonego w przepisie art. 223 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, a więc znajdowali się w innym stanie faktycznym, stopni w tym korpusie nie określono.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez nieprawidłowe sformułowanie sentencji decyzji, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w zakresie określenia korpusu, Sąd wojewódzki podkreślił, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, które zostało w pełni zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, od aktu mianowania wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, w tym przypadku do Szefa Służby Celnej, tylko w zakresie określenia korpusu Służby Celnej, gdyż tych kwestii ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu kierownika urzędu (art. 223 ust. 2–6 ustawy). Odnośnie natomiast mianowania na stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie, gdyż te kwestie dotyczące relacji między przełożonym i podwładnym, należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu (art. 223 ust. 7 ustawy).

Szef Służby Celnej poddał zatem akt mianowania, wydany przez Dyrektora Izby Celnej w Krakowie, kontroli instancyjnej w takim zakresie, w jakim było to dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc w zakresie określenia korpusu i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy w całości zaskarżoną decyzję.

Ponadto Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Szef Służby Celnej związany był stanowiskiem wyrażonym w wyroku o sygnaturze akt II SAB/Wa 180/10 z 8 listopada 2010 r., w którym Sąd zobowiązał Szefa Służby Celnej do rozpoznania odwołania skarżącego, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie określenia korpusu Służby Celnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł C. K., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji

Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., dalej "Konstytucja RP", poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że działanie organu nie stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego, a także zasadą działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa oraz art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej "kpa", tj. wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...]. oraz [...] oraz o pisemne polecenie Szefa Służby Celnej [...];

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 kpa poprzez błędne jego zastosowanie przez brak uchylenia decyzji mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania art. 7 i 77 kpa i w efekcie niewyjaśnienie całokształtu stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 kpa poprzez jego błędne zastosowanie, przez nieuchylenie decyzji pomimo, iż organ wydał rozstrzygnięcie nieprzewidziane w art. 138 § 1 kpa i rozstrzygnął sprawę tylko w zakresie mianowania do korpusu, nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, przez jego błędną wykładnię i uznanie, iż pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" odnosi się tylko do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy oraz niezastosowanie tego przepisu przy rozstrzygnięciu sprawy.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w myśl art. 223 ust. 3 pkt 2 o Służbie Celnej "funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem, wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej". Pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostawia wątpliwości, co do rozumienia przedmiotowego pojęcia. W uchwale z dnia 13 stycznia 1995. r., III CZP 174/94, OSN 1995, Nr 4, poz. 67, Sąd Najwyższy stwierdził, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" prowadzi do wniosku, iż chodzi o czas istniejący przed wejściem w życie ustawy, a niekoniecznie istniejący do dnia wejścia w życie tej ustawy.

Podkreślono, że absurdalnym jest również, by racjonalny ustawodawca stosował w tej samej ustawie i do określenia tego samego stanu faktycznego zarówno wyrażenia "przed dniem wejścia w życie ustawy", jak i "w dniu wejścia w życie ustawy". Jeżeli ustawodawca chce, aby z mocy samej ustawy określone skutki prawne wynikały ze stanu faktycznego istniejącego w dniu wejścia w życie ustawy, wprost wskazuje na taką datę w ustawie. Ustawodawca w przepisach przejściowych np. art. 226, 227, 228, 230, 231 posługuje się sformułowaniem "przed dniem wejścia w życie ustawy". Natomiast w art. 222, 232, 233, 234 ustawy ustawodawca użył sformułowania "w dniu wejścia w życie ustawy". Tym samym wskazać należy, iż zwrotom "przed dniem wejścia w życie ustawy" i "w dniu wejścia w życie ustawy" nadaje odmienne znaczenie i rozgranicza czas obowiązywania ustawy do zdarzeń wskazanych w ww. artykułach. Skoro zatem ustawodawca w jednym akcie prawnym, w przepisach przejściowych, regulujących wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy dotychczasowej, posłużył się dwoma odmiennymi pojęciami, należy przypisać im odmienne znaczenie. Technika prawodawcza wymaga bowiem, by tym samym terminom nadawał on to samo znaczenie.

Z tego względu, w ocenie skarżącego, nawet jeżeli przyjmiemy, że ustawodawca dyspozycją przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej chciał objąć także stany faktyczne trwające w dniu wejścia w życie ustawy, to przede wszystkim objął nim okresy poprzedzające wejście w życie ustawy, a więc takie, które nie zazębiały się z tym dniem. Gdyby nawet można było przyjąć, że w niniejszej sprawie należy odwołać się do reguł wykładni celowościowej, tak jak czyni to Sąd I instancji, to w żadnej mierze nie jest uprawnione wyciąganie takich wniosków, jakie zostały zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Podkreślono, że brak przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w podstawie prawnej aktu mianowania wskazuje na pominięcie przez Dyrektora Izby Celnej przepisu prawa materialnego, którego zastosowanie było obowiązkowe. Brak taki może zostać de facto uznany, zgodnie z obowiązującymi przepisami kpa, za istotną wadę decyzji powodującą przesłankę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 kpa).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zasada ta -poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a. oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia określonymi przez skarżącego kasacyjnie. Determinują one kierunek działalności sądu drugiej instancji, który nie może zastępować strony i z własnej inicjatywy korygować czy uzupełniać postawionych przez nią zarzutów kasacyjnych. Jeżeli zatem- tak jak w rozpoznawanej sprawie- nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest skoncentrować swoją uwagę wyłącznie na ocenie zarzutów sformułowanych przez skarżącego.

Zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut dotyczący błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wytyk ten nie jest zasadny. Powołany przepis stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Istota sporu w sprawie, co słusznie dostrzegły to wypowiadające się w sprawie organy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i strony, sprowadza się do ustalenia znaczenia zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" użytego w przywołanym przepisie, a także w art.223 ust.1 stanowiącym podstawę materialną decyzji podjętych w sprawie funkcjonariusza celnego. Rozumienie omawianego sformułowania stanowi przejaw (konsekwencję) dokonania wykładni normy prawnej. Wykładnia to określenie rzeczywistej treści przepisu prawnego (czy zakodowanej w nim normy prawnej), która jest rezultatem procesu interpretacyjnego zachodzącego wówczas, gdy istnieje konieczność zastosowania danego przepisu. Procesowi wykładni należy poddać każdy przepis prawny (tekst prawny) w celu zrozumienia go (ustalenia jego treści), niezależnie od stopnia jego rozumienia prima facie (tak Maciej Zieliński w: Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. Warszawa 2008, str. 320). Nie można więc przyjąć, że dokonanie wykładni jest zbędne wówczas, gdy przepis jest jasny (clara non sunt interpretanda), bowiem samo tylko ustalenie tego faktu (jednoznaczności przepisu) następuje właśnie w procesie interpretacyjnym. Nie chodzi bowiem tylko o to, aby rozumieć przepis, ale o to, aby zrozumieć go zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (op. cit., str. 61). Wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł i kryteriów. Jakkolwiek przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni językowej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi, szczególnie gdy reguły językowe nie doprowadziły do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danego zwrotu (op. cit., str. 60 i 244).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne. Stan taki nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, bowiem pojawiły się w niej różne wersje rozumienia omawianego zwrotu. Jest tak przede wszystkim z tego powodu że sformułowanie "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie precyzuje konkretnej daty, z jaką wiąże się dalej uregulowany skutek. Może więc chodzić zarówno o czas bezpośrednio (który to zwrot także nie jest pojęciem "ostrym", zatem oznaczać może zarówno dzień wejścia w życie ustawy, jak i dni bardziej odległe w przeszłości) poprzedzający dzień, w którym ustawa wchodzi w życie, jak też wcześniejszy - dzień, dwa i dalej, przedtem. Owa wieloznaczność tej konstrukcji gramatycznej wskazuje, że zwrot ten jest na tyle nieprecyzyjny, iż wykładnia językowa jest niewystarczająca dla ustalenia jego sensu i znaczenia. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął, że w tym zakresie należy odwołać się do innych metod wykładni. Stąd argumentacja skarżącego kasacyjnie odnosząca się do zagadnień natury językoznawczej nie wymaga szerszego omówienia. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że twierdzenia o racjonalności i logice ustawodawcy oraz dyrektywie stanowienia przezeń jasnych przepisów nie zwalnia z obowiązku dokonania ich wykładni, zwłaszcza że w praktyce przepisy nie zawsze są formułowane poprawnie językowo, co potwierdza orzecznictwo sądowe i Trybunału Konstytucyjnego. Występujące na gruncie niniejszej sprawy wątpliwości nie należą zatem do odosobnionych. Dlatego rolą sądów jest ustalenie znaczenia normy prawnej stosownie do woli ustawodawcy w świetle przepisów Konstytucji, w zgodzie z regulacjami prawa międzynarodowego i adekwatnie do istniejących w dacie jej dokonywania warunków (wykładnia dynamiczna). Doktryna i orzecznictwo wypracowały stanowiska na wypadek niedających się usunąć wątpliwości co do językowego znaczenia normy prawnej.

Odnosząc te rozważania do niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że z uwagi na brak wykładni autentycznej (dokonywanej przez podmiot, który przepis prawny stworzył), jak i wykładni oficjalnej (dokonywanej przez organ powołany do określenia wiążącej interpretacji prawa), należy zastosować inne metody. Pewną wskazówkę może tu stanowić uzasadnienie projektu omawianego aktu prawnego. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji w projekcie ustawy o Służbie Celnej zaakcentowano konieczność uregulowania w przepisach przejściowych zagadnienia dostosowania dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych do nowych rozwiązań prawnych. Zatem przepisy art. 222 i art. 223 omawianej ustawy miały pełnić rolę dostosowawczą. Ich zadaniem jest przeniesienie dotychczasowych stanów w zakresie stopnia służbowego funkcjonariuszy celnych pod uregulowania nowej ustawy, odmienne od dotychczasowych. Dlatego interpretując zamieszczone w nich zwroty, niezbędne jest odwołanie się do tego celu, jak również do reguł wykładni systemowej. Zauważyć zatem trzeba, że przywołane przepisy znalazły się w rozdziale "Przepisy przejściowe". Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej i mają na celu specjalne uregulowanie tych stosunków prawnych w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa (tak m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 544/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy przejściowe zawierają reguły intertemporalne, czyli reguły prawne służące rozgraniczeniu czasowych zakresów zastosowania i normowania reżimów dawnego i nowego prawa oraz określaniu wpływu nowej regulacji na stany faktyczne, stosunki prawne oraz skutki powstałe i trwające pod rządami dotychczasowej regulacji (Marcin Kamiński w: Prawo administracyjne intertemporalne. Warszawa 2011 r., str. 563). Generalnie ich rolą jest więc uporządkowanie zastanych w dniu wejścia w życie nowej ustawy stosunków prawnych i wprowadzenie ich pod rządy nowego aktu prawnego, w szczególności określenie sposobu i trybu załatwienia spraw niezakończonych dotąd, ewentualne utrzymanie dotychczasowych instytucji prawnych zniesionych przez nowe przepisy, zachowanie uprawnień i obowiązków oraz utrzymanie w mocy dotychczasowych przepisów wykonawczych (§ 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Z uwagi na praktyczne trudności (brak niespornych reguł interpretacyjnych) oraz możliwości wieloznacznej interpretacji, formułuje się postulat do ustawodawcy rozstrzygania tych kwestii (i to w sposób jednoznaczny), bowiem nieuczynienie tego skutkuje rozwiązaniem problemu przez organy i podmioty stosujące prawo, w tym zwłaszcza sądy. (Sławomira Wronkowska, Komentarz do zasad techniki prawodawczej. Warszawa, 2004 r., str. 81). W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego badając sporną materię, należy mieć na względzie systematykę i przepisy danej ustawy, gdyż interpretacja zależna jest od każdorazowej specyfiki konkretnej regulacji prawnej. Co więcej, trzeba uwzględnić indywidualizację danego stosunku prawnego – tu administracyjnoprawnego, do której to kategorii zaliczane są stosunki służbowe celników.

Proces interpretacji trzeba rozpocząć od wyłożenia normy zawartej w art. 222 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Wyraża ona regułę, że celnicy pełniący służbę w dniu wejścia w życie nowej ustawy stają się funkcjonariuszami w rozumieniu tej nowej ustawy. Art. 222 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej jest zatem przepisem nadrzędnym w tej części ustawy, zaś dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu uszczegółowienie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych. Posłużenie się w art. 222 ust. 1 tej ustawy zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" nie przesądza o celowym znaczeniowym odróżnieniu go od zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zastosowanym w dalszych przepisach. Po pierwsze nie można było w tym przepisie zastosować innego sformułowania, gdyż tylko funkcjonariusz celny pełniący służbę w dniu 31 października 2009 r. mógł być nadal tym funkcjonariuszem pod rządami nowej ustawy. Po wtóre użycie zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy" w art. 223 ustawy o Służbie Celnej nie miałoby uzasadnienia, skoro w tej dacie wykreowany już został stosunek służbowy o nowej treści. Dlatego przepis ten mógł obejmować tylko stany sprzed tej daty. Po trzecie w art. 222 ust. 3 tej ustawy, rozwijając tę kwestię, powiada się o propozycji miejsca pełnienia służby, stanowiska i uposażenia, tym funkcjonariuszom, o których mowa w ust.1. Te ostatnie zagadnienia nie są tożsame z nadaniem nowego stopnia i określeniem korpusu, toteż nie może być poczytane a priori za wadę użycie innego sformułowania w przepisach dotyczących obu tych materii. Podobnie zresztą jak specyfika regulacji uzasadnia zastosowanie przyjętego zwrotu przykładowo w przepisach art. 226 ust. 1-3, art. 227, art. 228, art. 231 ust. 1. W art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej zakreślono miesięczny termin do dokonania mianowania na stopnie służbowe, wedle reguł zawartych w ust. 7 tego przepisu. Przy czym określony stopień generalnie implikuje przydział do danego korpusu. Nadanie nowych stopni oraz pierwszy przydział do korpusu dokonany miał być w oparciu o przepisy przejściowe, a więc na zasadzie szczególnej regulacji, wedle ściśle określonych zasad zawartych w ust. 2, 3, 4, 5 i 6 tego przepisu. Ustalając treść stosunku służbowego w tym przedmiocie, niepodobna zgodzić się, aby rolą kierowników urzędów było poszukiwanie w całej karierze funkcjonariuszy okresów służby uprawniających do nadania nowych stopni przypisanych do określonego korpusu. Nie takie było ratio legis przywołanych przepisów. Intencją ustawodawcy było bowiem wydanie decyzji porządkującej zastany stan rzeczy na dzień wejścia w życie nowej regulacji.

Ustosunkowując się do wywodów skargi kasacyjnej, w szczególności do obaw przed pokrzywdzeniem celników, którzy legitymują się dużym doświadczeniem zawodowym, lecz krótko przed wejściem w życie ustawy zostali odwołani z dotychczasowych stanowisk kierowniczych, należy wskazać, że można przeciwstawić im obawy przed mianowaniem na wyższe stopnie służbowe funkcjonariuszy, którzy w przeszłości piastowali funkcje związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy i pracowników, ale- choćby ze względu na swą nieprzydatność- zostali odwołani z takich stanowisk na długo przed wejściem w życie ustawy. Dlatego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dbałość o brak pokrzywdzenia czy wykorzystania doświadczenia funkcjonariuszy nie może przemawiać za przyjęciem wykładni prezentowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Podobnie rzecz się ma z argumentami natury faktycznej (chodzi tu o kwestie uposażeniowe, szkoleniowe i inne wymogi, od których zależny jest przydział do wyższego korpusu). Skutki indywidualne decyzji o mianowaniu nie mogą przesądzać kierunku interpretacji przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega w tym zakresie przerzucania niekorzystnych skutków wadliwej legislacji na obywatela, bo ta niewątpliwie nieprecyzyjna regulacja pozwala jednak na wydobycie sensu normy prawnej zgodnego z wolą ustawodawcy. Wreszcie godzi się wskazać, że na przyjętą w tej sprawie przez sądy administracyjne obu instancji interpretację spornych przepisów nie mogły mieć wpływu wcześniejsze orzeczenia sądów powszechnych, odmiennie wykładające sporne normy, gdyż sądy w Polsce są niezawisłe i mają prawo do odmiennej oceny faktów i prawa. Stan taki nie jest oczywiście pożądany, aczkolwiek w sytuacji stanowienia prawa wymagającego szczególnych zabiegów interpretacyjnych, taki skutek jest łatwy do przewidzenia. Orzeczenia sądów powszechnych nie mają w sprawie niniejszej przesądzającego znaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny z przedstawionych wyżej powodów nie podziela zajętego przez sądy powszechne odmiennego stanowiska w tym przedmiocie. Tym bardziej, gdy przykładowo Sąd Okręgowy w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt VIII Pa 24/11, wskazując na prymat wykładni językowej, sam potwierdza niejasność regulacji i brak sprecyzowania co należy rozumieć pod pojęciem "przed dniem wejścia w życie ustawy", dopuszczając więc możliwość różnorodnego jego rozumienia, lecz nie poddając omawianego zwrotu dogłębnej ocenie. Podobnie żadnego znaczenia dla wyniku sprawy nie mają publiczne wypowiedzi Szefa Służby Celnej. Wprawdzie w świetle zapadłych decyzji o odmiennej treści podważają one zasadę zaufania obywateli do organów państwa, jednakże takie wypowiedzi nie wiążą sądów w zakresie wykładni prawa i nie wpływają na ocenę legalności kontrolowanych przez sądy decyzji.

Z tych przyczyn zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego uznać należy za chybiony, gdyż Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował i właściwe zastosował tą normę.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego brak też powodów do zadania pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, gdyż w drodze wykładni możliwe jest ustalenie znaczenie kwestionowanego przepisu, a jego zgodność z Konstytucją nie nasuwa istotnych zastrzeżeń.

Przechodząc do oceny podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów o charakterze procesowym, to w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego są one częściowo uzasadnione, co musiało skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

Powyższa ocena dotyczy zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art.145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, poprzez oddalenie skargi na decyzję Szefa Służby Celnej, która nie rozstrzygała o całości sprawy.

Trzeba przypomnieć, że akt mianowania skarżącego przez Dyrektora Izby Celnej w Krakowie dotyczył " mianowania na stopień służbowy w korpusie", a więc zawierał jedno rozstrzygnięcie obejmujące stopień i korpus. Wynika to jednoznacznie z samego aktu mianowania oraz z przepisów ustawy o Służbie Celnej.

Zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy w Służbie Celnej obowiązują następujące korpusy i stopnie służbowe:

1) korpus szeregowych Służby Celnej:

a) aplikant celny,

b) starszy aplikant celny;

2) korpus podoficerów Służby Celnej:

a) młodszy rewident celny,

b) rewident celny,

c) starszy rewident celny,

d) młodszy rachmistrz celny,

e) rachmistrz celny,

f) starszy rachmistrz celny;

3) korpus aspirantów Służby Celnej:

a) młodszy aspirant celny,

b) aspirant celny,

c) starszy aspirant celny;

4) korpus oficerów młodszych Służby Celnej:

a) podkomisarz celny,

b) komisarz celny,

c) nadkomisarz celny;

5) korpus oficerów starszych Służby Celnej:

a) podinspektor celny,

b) młodszy inspektor celny,

c) inspektor celny;

6) korpus generałów Służby Celnej,

a) nadinspektor celny,

b) generał Służby Celnej.

Z przytoczonego przepisu wynika, że stopień funkcjonariusza celnego uzależniony jest od korpusu, zatem mianowanie do określonego korpusu wiąże się zawsze z mianowaniem na jeden ze stopni przypisanych do tego korpusu. Oznacza to, że mianowanie na stopień służbowy w korpusie stanowi w sensie materialnym jedną sprawę administracyjną, załatwianą w drodze jednego rozstrzygnięcia tj. mianowania na określony stopień służbowy w danym korpusie.

Wniosek taki wynika również z analizy art. 223 ust. 2 – 6 ustawy o Służbie Celnej, w którym w związku z wejściem w życie nowej ustawy określone zostały zasady określania stopni służbowych funkcjonariuszy celnych w korpusach wprowadzonych nową ustawą.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej, którą utrzymano w mocy akt mianowania w zakresie dotyczącym wyłącznie korpusu, nie rozstrzyga o całości sprawy. Brak jest bowiem w tej decyzji rozstrzygnięcia co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego określonego w akcie mianowania, a zakwestionowanego przez skarżącego w odwołaniu do Szefa Służby Celnej. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji pomija tą kwestię, ograniczając się do stwierdzenia, że przypisanie danemu funkcjonariuszowi nowego stopnia służbowego w danym korpusie uzależnione jest zgodnie z art. 223 ust. 7 ustawy od okresu służby w Służbie Celnej albo od zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej. Rozpatrując odwołanie Szef Służby Celnej nie poczynił żadnych ustaleń i nie dokonał oceny zarzutów odwołania dotyczących mianowania skarżącego na stopień służbowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wprawdzie odniósł się do zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, uznał jednak , że sprawa w tym zakresie nie podlega kognicji sądu, ponieważ funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o mianowanie na określony stopień w korpusie, gdyż te kwestie dotyczące relacji miedzy przełożonym, a podwładnym należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu. Sąd I instancji powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010r. II PZP 5/10, w której stwierdzono, że w sprawie dotyczącej mianowania funkcjonariusza celnego na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej droga sądowa jest niedopuszczalna.

Cytowana uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu, czy dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem pracy w sprawie o roszczenie dotyczące zmiany gradacji korpusu i mianowanie na stopień służbowy, o którym mowa w art. 223 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Wymieniona uchwała dotyczy zatem wyłącznie zagadnienia braku właściwości sądu pracy do rozpoznawania spraw wynikłych na gruncie przepisów przejściowych zawartych w nowej ustawie o Służbie Celnej.

W myśl art. 188 ust. 1 ustawy w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Stosownie zaś do ust. 2 art. 188 ustawy w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Służby Celnej.

Wymieniona regulacja prawna nie wymienia rozstrzygnięcia w sprawie mianowania na stopień służbowy w określonym korpusie w trybie art. 223 ust. 2 - 6. Niewątpliwie mianowanie to ma istotne znaczenie dla stosunku służbowego funkcjonariusza, prowadzi bowiem w drodze jednostronnego rozstrzygnięcia organu administracji do zmiany jego dotychczasowej treści. Wywołuje skutki dotykające bezpośrednio praw i obowiązków funkcjonariusza celnego, wyrażające się np. w możliwości awansu, czy obowiązku odbywania szkoleń i składania egzaminów. Te cechy mianowania funkcjonariusza celnego na stopień służbowy w określonym korpusie stanowią o tym, iż mianowanie to jest decyzją administracyjną, modyfikującą w istotny sposób stosunek służbowy funkcjonariusza , gdyż w istocie prowadzi ono do przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe w rozumieniu art. 188 § 1 ustawy o Służbie Celnej. Rozstrzygnięcie w zakresie mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy w określonym korpusie na podstawie art. 223 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Służbie Celnej podlega więc kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie ( również co do stopnia służbowego ), jako że stanowi jedną decyzję administracyjną.

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 listopada 2010r. I OSK 949/10.

Ponieważ Szef Służby Celnej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ocenił decyzji w zakresie mianowania skarżącego na stopień służbowy w danym korpusie, co stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 Ppsa uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Nie ma natomiast usprawiedliwionej podstawy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt. 1 lit a Ppsa w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie.

Szczegółowe rozważania prawne poświęcone wykładni przepisu art. 223 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Służbie Celnej zostały przedstawione we wstępnej części niniejszego uzasadnienia i wynika z nich, że dokonana zaskarżonym wyrokiem wykładnia w/wym przepisu jest poprawna, a tym samym art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a nie mógł w sprawie znaleźć zastosowania.

W rozpoznawanej sprawie nie został również naruszony art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Powołane przepisy zostałyby naruszone w sytuacji gdyby organy administracji publicznej działały bez upoważnienia wynikającego z obowiązujących przepisów prawa. Jak wynika z powołanej w akcie mianowania jego podstawy prawnej – art. 223 ust. 3 pkt. 2 ustawy o Służbie Celnej, działanie organów administracji publicznej znajdowało oparcie w przepisach ustawy i stanowiło realizację nałożonego na organy obowiązku dostosowania sytuacji prawnej funkcjonariuszy celnych do nowych uregulowań prawnych. Oznacza to, iż w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Konstytucji RP, gdyż działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Admnistracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt. 1 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt.2 lit.a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie ponoszenia prze Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. ( Dz. U. Nr. 163, poz.1348 ze zm.).