Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2021/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. i G. K. oraz L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności. skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 - z późn. zm.) oraz art. 103 ust. 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz. 1118 - z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 - z późn. zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie dobudowanego tarasu - nakazał W. B. wykonanie robót budowlanych polegających na montażu nieprzezroczystej (szklanej lub z PCV) osłony tarasu samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego na terenie posesji przy ul. L. w W. w linii rozgraniczającej obie działki. Osłona powinna posiadać konstrukcję metalową o wysokości 200 cm od poziomu "zerowego" budynku i długość graniczną tarasu tj. 400 cm, zgodnie z rysunkami zawartymi w opinii technicznej sporządzonej przez inż. A. B .

Organ I instancji wyjaśnił, iż na terenie posesji przy ul. L. stanowiącej własność W. B. w budynku mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej właściciel wybudował w 1994r. samowolnie taras o wymiarach 5,90 x 4,00m, wysunięty poza obrys budynku, posadowiony na sześciu słupach stanowiący przedłużenie loggii.

W związku z tym nakazano inwestorowi wykonanie nieprzeźroczystej przepuszczającej światło przegrody pomiędzy budynkami przy ul. L.i ul. L. nr [...]. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 1999r. nałożył na W. B. obowiązek dostarczenia dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej dobudowanego tarasu do budynku mieszkalnego oraz oceny stanu technicznego elementów konstrukcyjnych w/w tarasu. W związku z tym, iż Inwestor nie przedłożył nałożonych w/w postanowieniem dokumentów decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004r. nakazano rozbiórkę samowolnie rozbudowanego tarasu. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2000r.

W. B. na wymienioną decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wyrokiem Sądu z dnia 29 czerwca 2001r. została uchylona. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż brak jest podstaw do uznania, iż wybudowanie tarasu powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. Nr [...] z dnia [...] marca 2000r.

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2003r. zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji ponownie została uchylona. Sąd stwierdził, iż samo przedłużenie loggii w tak zwartej, szeregowej zabudowie nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych właściciela sąsiedniej nieruchomości.

W związku z tym, iż taras powstał przed 1995r., w sprawie tej zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.). W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce w przypadku, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub zgodnie z pkt 2 przytoczonego artykułu powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organ wskazał, iż w omawianym przypadku przesłanka zawarta w pkt 1 nie występuje. Ponadto taras usytuowany jest od strony południowej, natomiast loggia i pokój dzienny skarżących znajduje się od strony południowo-zachodniej, dlatego też zacienianie posesji skarżących w związku z dokonaną rozbudową tarasu nie ma miejsca. Taras stanowi część obiektu sezonowego, który nie jest wykorzystywany w sposób ciągły, dlatego jego usytuowanie nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych.

Kwestia sporna stanu technicznego tarasu została wyjaśniona w trakcie prowadzonego postępowania. W ekspertyzie technicznej przedłożonej przez inwestora stwierdzono, iż "roboty przy realizacji tarasu zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami, nie stanowią zagrożenia dla ludzi i mienia,; natomiast obiekt spełnia wymogi użytkowe".

W związku z tym, iż wątpliwości dotyczące stanu technicznego tarasu zostały wyjaśnione i nie znaleziono podstaw do nakazania wykonania zmian lub przeróbek decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. Nr [...] z dnia [...].11.2004r. umorzono postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie.

Od w/w decyzji złożył odwołanie J.K., po którego rozpatrzeniu decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...]02.2006r. uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż należy zbadać zasadność i możliwość zastosowania art. 40 Prawa budowlanego w celu zapewnienia skarżącym intymności niezbędnej do nieskrępowanego korzystania z własnej nieruchomości.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. mając na względzie treść zawartą w uzasadnieniu decyzji organu II instancji postanowieniem Nr I [...] z dnia [...].01.2008r. nałożył obowiązek dostarczenia opinii technicznej określającej rodzaj robót niezbędnych do wykonania, celem doprowadzenia samowolnie dobudowanego tarasu do budynku mieszkalnego na terenie posesji przy ul. L. w W. do stanu zgodnego z przepisami, w celu zapewnienia mieszkańcom nieruchomości sąsiedniej przy ul. L.w W. intymności niezbędnej do nieskrępowanego korzystania z własnej nieruchomości.

Przedłożona opinia techniczna określiła wykonanie robót niezbędnych w celu zapewnienia intymności mieszkańców nieruchomości sąsiedniej, poprzez: "wykonanie nieprzezroczystej (szklanej lub z PCV) osłony tarasu w linii rozgraniczającej obie działki. Osłona o konstrukcji metalowej do wys. 200 cm poziomu "zerowego" budynku i na długości granicznej tarasu tj. 400 cm.

Na podstawie złożonej opinii technicznej, korzystając z uprawnień wynikających z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. organ nadzoru nakazał W. i B. wykonanie w/w robót budowlanych.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.

W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że organ I instancji winien rozważyć zastosowanie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.

Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w decyzji z dnia [...] lutego 2006r. organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej.

Przedłożona opinia techniczna wskazała na wykonanie nieprzezroczystej osłony tarasu w linii rozgraniczającej obie działki. Zdaniem organu odwoławczego wykonanie powyższych robót pozwoli doprowadzić samowolnie wykonany obiekt do stanu zgodnego z powszechnie obowiązującym prawem i pozwolić na swobodne i nieskrępowane korzystanie z nieruchomości przez obie strony niniejszego postępowania.

W ocenie organu II instancji wykonanie osłony przedmiotowego tarasu nie będzie stanowić "dodatkowej samowoli", gdyż obowiązek jej wykonania wynika z stosownej decyzji organu nadzoru budowlanego.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. K., G. K., L. K. wnosząc o jej uchylenie.

W skardze wyjaśniono, iż budynek skarżącego oraz inwestora stanowią zabudowę bliźniaczą i są połączone ze sobą wspólną ścianą. Przedmiotowy taras został zlokalizowany w ostrej granicy. Bezprawne usytuowanie tarasu spowodowało niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania nieruchomości skarżących, ponieważ umożliwiło ono bezpośredni wgląd obcym osobom w głąb pokoju dziennego i loggii, zlokalizowanych na parterze budynku oraz spowodowało zacienianie części posesji. W ocenie skarżących organy I i II stopnia celowo pomijają zasady sytuowania obiektów budowlanych, zawarte w §12 i § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Przepisy te zapewniają sąsiadom bezpieczeństwo użytkowania, odpowiednie warunki higieniczne i zdrowotne oraz ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

Skarżący nie zgadzają się na odgrodzenie tarasu nieprzezroczystą szybą zlokalizowaną wzdłuż granicy, gdyż nadal miałoby miejsce niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania nieruchomości. W opisanej sytuacji bezwzględnie zastosowanie powinien mieć art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazujący przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i powodującego niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji pominął fakt, że samowolne dobudowanie tarasu zburzyło harmonię i ład przestrzenny całego budynku bliźniaczego, czego organ I stopnia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w ogóle nie wziął pod uwagę. W tym zakresie obydwa organy postąpiły niezgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakładającym na organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego obowiązek nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo dokonano ustaleń faktycznych i zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego. Okolicznością niekwestionowaną jest fakt wybudowania przez inwestora tarasu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powstanie samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995r., powodowało, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).

Przepisy powołanej ustawy nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 ww. ustawy. Stosownie do treści powołanego przepisu obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Podkreślić trzeba, iż organy administracji orzekające w niniejszej sprawie przeprowadziły postępowanie zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2003r. sygn. akt IV SA 1859/02. Związanie oceną prawną oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę stosując się do tej oceny, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przedmiotowa ocena w sposób jednoznaczny wyznaczyła kierunek postępowania organu administracji, który nie posiadał swobody w zakresie stosowania prawa, jak również nie mógł odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.

W powołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania, iż wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., a która uzasadniałaby rozbiórkę spornego obiektu. Ponadto Sąd wskazał, iż w przypadku stwierdzenia ewentualnych braków technicznych tarasu, które miałyby wpływ na użytkowanie obiektu organ winien rozważyć konieczność wydania nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Ponadto wskazać należy, iż kolejnym zapadłym w niniejszym postępowaniu wyrokiem z dnia 29 września 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 810/06 oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006r., którą uchylono decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne, wskazując, iż organ administracji winien rozważyć zasadność zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. w celu zapewnienia skarżącym intymności niezbędnej do nieskrępowanego korzystania z własnej nieruchomości.

Biorąc powyższe wskazania pod uwagę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. działając na podstawie art. 53 ust. 1 i art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia opinii technicznej określającej zakres robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia samowolnie dobudowanego tarasu do stanu zgodnego z przepisami.

Inwestor przedłożył wymaganą opinię techniczną w oparciu, o którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. działając na podstawie art. 40 ww., ustawy nakazał inwestorowi wykonanie robót budowlanych polegających na montażu nieprzezroczystej (szklanej lub z PCV) osłony tarasu samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego na terenie posesji przy ul. L. w W. w linii rozgraniczającej obie działki.

W ocenie Sądu prawidłowo orzeczono nakaz wykonania przedmiotowych robót. Zgodnie bowiem z treścią art. 40 w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Ustalony przez organ zakres robót budowlanych zapewni możliwość swobodnego korzystania strony skarżącej z własnej nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę za niezasadne uznać należy zarzuty skargi, iż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające rozbiórkę tarasu. Przymusowa rozbiórka była nakazywana tylko wówczas, gdy nie istniała możliwość zalegalizowania budowy. Nakaz rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jako środek bardzo dla inwestora dolegliwy, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak było możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że nie zachodziły okoliczności wskazane w art. 37 Prawa budowlanego i właściwą formą doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem była procedura określona art. 40 tej ustawy.

Nie zasługuje ponadto na uwzględnienie stanowisko skarżących zgodnie z którym, wykonane roboty budowlane wynikające z zaskarżonej decyzji stanowić będą kolejną samowolę budowlaną. Zakres robót wynika z decyzji organu administracji, zatem nie może stanowić samowoli budowlanej, co też zasadnie wskazał organ w zaskarżonym orzeczeniu.

Z tych względów Sąd uznał, iż przeprowadzone postępowanie o legalizację tego budynku było prawidłowe. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o wszystkie okoliczności sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 kpa.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).