Wyrok NSA, sygn. akt II SA 3103/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 646  Prawo własności przemysłowej
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 315 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 9 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz. 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
Teza: W postępowaniu o unieważnienie znaku towarowego, w razie istniejącego w tym przedmiocie sporu, Urząd Patentowy nie może bez przeprowadzenia dowodu, z powołaniem się na art. 77 par. 4 Kpa przyjąć, że powszechnie znany znak innego przedsiębiorcy stanowił przeszkodę dla rejestracji znaku towarowego dla oznaczania podobnych towarów i tylko na tej podstawie unieważnić wcześniej zarejestrowany znak towarowy.

TEZY

W postępowaniu o unieważnienie znaku towarowego, w razie istniejącego w tym przedmiocie sporu, Urząd Patentowy nie może bez przeprowadzenia dowodu, z powołaniem się na art. 77 par. 4 Kpa przyjąć, że powszechnie znany znak innego przedsiębiorcy stanowił przeszkodę dla rejestracji znaku towarowego dla oznaczania podobnych towarów i tylko na tej podstawie unieważnić wcześniej zarejestrowany znak towarowy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "JJW" Jerzy W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z 5 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia 17 stycznia 1997 r. (...) dokonano na rzecz "JJW" Jerzy W., zwany dalej "skarżącym", z pierwszeństwem od dnia 28 kwietnia 1994 r., rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "JJW" dla oznaczania m.in. następujących towarów: transmisja i reprodukcja obrazu i dźwięku, RTV, wynajem studiów filmowych i telewizyjnych oraz kabin lektorskich do dubbingu, montaż programów telewizyjnych. W świetle opisu znaku towarowego zawartego w podaniu o zarejestrowanie znaku towarowego, znak stanowi zestaw liter "JJW" w kolorze czarnym napisanych dużymi literami pisma technicznego. Pod częścią ostatniego członu litery "W" umieszczona jest w pewnej odległości od niego czarna linia łamana, dublująca ten człon. Od dolnego końca tej linii odchodzą w lewo -podkreślając litery "JJW", zaś od górnego końca w prawo -trzy nie stykające się ciągłe linie poziome w kolorach czerwonym, zielonym i niebieskim. Linia czerwona jest zewnętrzną, zaś niebieska - wewnętrzną.

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia 1 kwietnia 1998 r. (...), stosownie do zgłoszenia dokonanego w dniu 30 sierpnia 1996 r., zarejestrowano na rzecz Telewizji Polskiej Spółka Akcyjna, zwanej dalej "uczestnikiem postępowania", znak słowno-graficzny TVP dla oznaczania m.in. następujących towarów: rozpowszechnianie programów telewizyjnych lub radiowych, urządzenia i przyrządy do nagrywania transmisji, reprodukcji lub obrazu, produkcja filmów, usługi związane z emitowaniem programów dla telewizji. W świetle podania o zarejestrowanie wspomnianego znaku towarowego stanowi on znak powszechnie znany - logo Telewizji Polskiej. Litery TVP wkomponowane są w kolorowe paski. Litera T - zielony, V - czerwona, P - niebieska. Paski poprzedzające i kończące litery TVP od góry: czerwone, zielone, niebieskie. Kolejną decyzją z dnia 1 kwietnia 1998 r. (...), stosownie do zgłoszenia dokonanego także w dniu 30 sierpnia 1996 r., zarejestrowano na rzecz uczestnika postępowania znak graficzny dla oznaczania analogicznych towarów. Stosownie do opisu zawartego w podaniu o zarejestrowanie znaku towarowego przedmiotem rejestracji jest znak powszechnie znany, stanowiący trójkolorowe paski: górny w kolorze czerwonym, środkowy w kolorze zielonym, dolny w kolorze niebieskim.

Pismem z dnia 22 grudnia 2000 r. uczestnik postępowania złożył do Urzędu Patentowego wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "JJW" (...), udzielonego na rzecz skarżącego Jerzego Józefa W. W świetle tego pisma powyższy znak towarowy stanowi naśladownictwo powszechnie znanych znaków towarowych używanych przez Telewizję Polską S.A. od około 30 lat. W rejestracji na rzecz skarżącego znaku słowno-graficznego "JJW" nr (...) uczestnik postępowania upatruje naruszenie art. 8 pkt 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./, zwanej dalej ustawą o znakach towarowych. Stosownie do art. 8 pkt 1 cytowanej ustawy niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. W świetle zaś art. 8 pkt 2 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Natomiast stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce jako znaku dla towarów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Decyzją Urzędu Patentowego działającego w trybie spornym z dnia 5 lipca 2001 r. nr (...) unieważniono prawo z rejestracji znaku towarowego za numerem R. (...) udzielone na rzecz skarżącego. Jako podstawę prawną wskazano cytowany już przepis art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych Zdaniem Urzędu Patentowego uczestnik postępowania co najmniej od 1992 r. używa znaku towarowego, którego elementem są trzykolorowe czerwone, zielone i niebieskie paski znajdujące się na znaku zarejestrowanym na rzecz skarżącego. Jako dowód na tę okoliczność uznano wydany przez niego w 1992 r. okolicznościowy folder "40 lat TVP". Masowy zaś charakter imprez organizowanych przez uczestnika postępowania oraz jego pozycja rynkowa uzasadnia przyjęcie stanowiska, bez przeprowadzenia dowodu, stosownie do art. 77 par. 4 Kpa, że znaki towarowe stosowane przez Telewizję mają walor powszechnie znanych. Ponadto Urząd Patentowy zaakcentował współpracę obu podmiotów. W tej sytuacji naśladownictwo przez skarżącego znaku towarowego uczestnika postępowania jest sprzeczne ze standardem uczciwości kupieckiej, zaś sporna rejestracja narusza przepis art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzuca naruszenie art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Według skarżącego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie stanowiska, aby w dacie zgłoszenia przez niego do rejestracji spornego znaku towarowego /28 kwietnia 1994 r./ znak towarowy stosowany przez Telewizję miał walor znaku powszechnie znanego. Co więcej, zdaniem skarżącego, brak jest w ogóle dowodu, aby przed wspomnianą datą uczestnik postępowania używał znaku towarowego zawierającego o-mawiane trzykolorowe paski. Jako dowód na tę okoliczność nie może bowiem służyć folder "40 lat TVP", gdyż nie ma on daty wydania ani daty rozpowszechniania. Wskazuje także na wpisanie uczestnika postępowania do rejestru handlowego w dniu 31 grudnia 1993 r., a zatem nie mógł on używać znaku TVP przed tą datą. Ponadto uczestnik postępowania nie wykazał, iż jest następcą prawnym podmiotu używającego sporne trzykolorowe paski przed dniem 31 grudnia 1993 r. Zaprzecza ponadto, aby współpracował z uczestnikiem postępowania. Niezależnie od powyższego kwestionuje podobieństwo znaków stosowanych przez strony. Skarżący do swego znaku wprowadził bowiem czwarty kolor - czarny. Inny jest także rodzaj czcionki, a także skarżący użył wyrazu "JJW".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Innymi słowy, NSA nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizując pod tym kątem skargę, zasługuje ona na uwzględnienie.

Zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej /Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508/, zwanej Prawem własności przemysłowej, a zatem przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Stosownie do art. 315 ust. 1 Prawa własności przemysłowej prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy, W świetle zaś ust. 3 cytowanego artykułu ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem, ocena zdolności ochronnej spornego znaku towarowego podlega przepisom ustawy o znakach towarowych.

Skarżący i uczestnik postępowania używają znaki towarowe dla oznaczania działalności /towarów/ o podobnym charakterze. W takiej sytuacji zasadą jest niedopuszczalność rejestracji znaku, który jest podobny do znaku towarowego wcześniej zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów /por. art. 9 pkt 1 ustawy o znakach towarowych/. Wychodząc z tego punktu widzenia skarżący korzysta z wcześniejszego pierwszeństwa do używania spornego znaku towarowego. Wprawdzie powyższa zasada nie ma bezwzględnego charakteru i prawo z rejestracji takiego znaku może być unieważnione, m.in. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, niemniej zasadniczo ciężar dowodu spoczywa tutaj na stronie wnoszącej o unieważnienie znaku towarowego wcześniej zarejestrowanego. W orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się, że ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne /por. wyroki NSA z dnia: 15 listopada 2000 r. III SA 2431/99 - Przegląd Podatkowy 2001 nr 4 str. 60, 16 lutego 1999 r. III SA 2322/98 i 22 października 1997 r. III SA 634/96 - nie publ./. Natomiast zaskarżona decyzja idzie dalej. W ogóle bowiem zrezygnowano z przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu na okoliczność powszechnej znajomości znaku towarowego uczestnika postępowania. Innymi słowy, a priori założono, że znaki towarowe Telewizji mają charakter powszechnie znany. Ponadto, co może budzić wątpliwości. Urząd Patentowy z perspektywy daty wydania tej decyzji /5 lipca 2001 r./ przesądził o stanie wiedzy w tym przedmiocie ze strony znaczącej części populacji ludności Polski na dzień zgłoszenia wspomnianego znaku do rejestracji, to jest na dzień 28 kwietnia 1994 r.

W rezultacie, pomimo kwestionowania przez skarżącego charakteru znaku uczestnika postępowania, jako znaku powszechnie znanego, i wskazywania na brak w tym względzie dowodów w materiale sprawy, w zaskarżonej decyzji doszło do oparcia rozstrzygnięcia na domniemanej okoliczności faktycznej, nie ustalonej w postępowaniu administracyjnym, której wykazanie nie obciążało skarżącego i której prawdziwości on przeczył. Odstąpienie Urzędu Patentowego od przeprowadzenia postępowania dowodowego dla ustalenia tej tak istotnej dla sprawy okoliczności stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 par. 1 i par. 4 Kpa, mające wpływ na wynik sprawy. Reasumując, w postępowaniu o unieważnienie znaku towarowego, w razie istniejącego w tym przedmiocie sporu. Urząd Patentowy nie może bez przeprowadzenia dowodu, z powołaniem się na przepis art. 77 par. 4 Kpa przyjąć, że powszechnie znany znak innego przedsiębiorcy stanowił przeszkodę dla rejestracji znaku towarowego dla oznaczania podobnych towarów i tylko na tej podstawie unieważnić wcześniej zarejestrowany znak towarowy.

Nie można także odmówić zasadności pozostałym zarzutom zawartym w skardze, co do których brak jest ustosunkowania się w zaskarżonej lub stosownych dowodów w materiale sprawy. Dotyczy to w szczególności takich zagadnień, jak: kwestia następstwa prawnego uczestnika postępowania w zakresie znaków towarowych stosowanych przez Telewizję przed dniem 31 grudnia 1993 r., współpracy skarżącego z Telewizją przed dniem zgłoszenia spornego znaku do rejestracji /28 kwietnia 1994 r./, a także podobieństwa znaków stosowanych przez strony w kontekście możliwości wprowadzenia w błąd potencjalnych nabywców co do pochodzenia towarów.

W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.