Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 92/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Magdalena Durzyńska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 92/19 UZASADNIENIE

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Hutę "[...]" w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...], KW nr [...] oraz prawa własności zabudowań posadowionych w granicach ww. gruntu.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.), decyzją z [...] czerwca 2016 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Hutę "[...]" w [...] prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu oraz prawa własności zabudowań posadowionych w granicach ww. gruntu.

"Huta [...]" S.A. z siedzibą w [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że dołączona do wniosku decyzja o ustaleniu opłat za zarząd przedmiotowym gruntem, oznaczonym jako działki nr [...], potwierdza, że grunt ten w dniu 5 grudnia 1990 r. był w zarządzie wnioskodawcy.

Minister Inwestycji i Rozwoju rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy, a w szczególności z odpisu z księgi wieczystej Tom [...] [...] wykaz [...] oraz z treści księgi wieczystej nr [...], aktualnie prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że działki nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z [...] czerwca 1948 r., protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] marca 1953 r. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] marca 1967 r. Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości i nie zostały przez skarżącą zakwestionowane.

Kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest natomiast to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie Huty "[...]" w [...] (obecnie "Huty [...]" S.A. z siedzibą w [...]) w okresie przed dniem 5 grudnia 1990 r. Minister podkreślił, że zarząd, to prawna forma władania nieruchomością i obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r., Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek.

Tym samym zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać. W orzecznictwie przyjmuje się również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej.

Organ zaznaczył, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.).

Minister przytoczył treść powyższego przepisu i podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż do wniosku z [...] stycznia 2007 r. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu i własności znajdujących się na nim zabudowań wnioskodawca załączył kopię decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1987 r. nr [...] o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd gruntami, zmienionej decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] marca 1990 r. nr [...], oświadczenie Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] lipca 1992 r., znak [...] o aktualizacji ceny gruntu, wypis z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] (zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] z [...] czerwca 2006 r. nr [...]), odpis z księgi wieczystej Tom [...] [...] wykaz [...] z [...] stycznia 2007 r., wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] maja 2006 r. przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], dodatek do księgi parcel za rok 1993. Ponadto do wniosku dołączono pismo z Urzędu Miasta [...] z [...] stycznia 2006 r. dotyczące opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] maja 2005 r. i [...] czerwca 2005 r.

Do wniosku dołączono również akt przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego Huta "[...]" w [...] w spółkę akcyjną z [...] grudnia 1991 r., Rep A Nr [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 1991 r. o wpisie "Huty [...]" S.A. z siedzibą w [...] do rejestru handlowego.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2.

Minister wskazał, że pismem z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewoda [...] wystąpił do Prezydenta [...] z prośbą o wyrażenie stanowiska m.in. w sprawie, czy grunt objęty wnioskiem o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego, oznaczony jako działki nr [...], pozostawał w tej dacie w zarządzie wnioskodawcy. W odpowiedzi Prezydent [...] poinformował (w piśmie z [...] sierpnia 2007 r.), że zarząd Huty "[...]" w [...] wynika z ww. decyzji z [...] stycznia 1987 r. o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd gruntami, zmienionej decyzją z dnia [...] marca 1990 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. Wojewoda [...] wystąpił do Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...] w [...] czy PZD miał w użytkowaniu grunt oznaczony jako działki nr [...] przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1981 r., nr 12 poz. 58), tj. przed dniem 12 maja 1981 r. W odpowiedzi poinformowano, że ww. grunt był w użytkowaniu Polskiego Związku Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" w [...], przed dniem 12 maja 1981 r., a Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" istnieje od 1946 r. Wojewoda [...] wystąpił ponadto pismem z [...] sierpnia 2015 r. do wnioskodawcy o udzielenie informacji w sprawie dokumentów świadczących o przekazaniu przedmiotowego gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej. W odpowiedzi wskazano, że dokumentami potwierdzającymi prawo zarządu ww. nieruchomością jest ww. decyzja z [...] stycznia 1987 r. o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd gruntami, zmieniona decyzją z [...] marca 1990 r.

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego Hucie "[...]" w [...] do przedmiotowej nieruchomości. Organ zaznaczył, że decyzja z [...] stycznia 1987 r. o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd gruntami, zmieniona decyzją z [...] marca 1990 r. nie może zostać uznana za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do działek nr [...], w rozumieniu powołanych powyżej przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Mimo, że decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością została wymieniona wśród dokumentów stanowiących dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu (§ 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia), to jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie zgodnie z przywołanymi wcześniej art. 38 ust. 2 oraz art 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Oznacza to, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister podkreślił, że decyzja z [...] stycznia 1987 r., na którą powołuje się skarżący, została wydana na podstawie art. 44, art. 45, art. 46, art. 47, art. 101 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, § 2, § 7 ust. 1, § 9 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów, a także na podstawie uchwały Nr [...] z [...] grudnia 1985 r. Wojewódzkiej Narodowej w [...] w sprawie ustalenia zasad określania ceny gruntów państwowych zabudowanych i niezabudowanych, położonych na terenie województwa [...].

Przepisy, na podstawie których wydana została przedmiotowa decyzja regulują wyłącznie kwestie związane z ustalaniem cen nieruchomości państwowych, opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania oraz innych opłat. Natomiast materialnoprawną podstawą przekazania gruntu państwowego w zarząd stanowi ww. art. 38 ust. 2 ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zdaniem Ministra stwierdzenie zawarte w pkt 1 decyzji z [...] stycznia 1987 r., że Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] uznaje tereny będące w użytkowaniu Huty "[...]" w [...] jako tereny oddane w zarząd, w istocie nie ustanawia prawa zarządu na rzecz Huty "[...]" w [...], gdyż jak wskazano uzyskanie przez państwową jednostkę organizacyjną tytułu prawnego do gruntu w postaci zarządu mogło powstać jedynie w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r, a istnienia prawa zarządu nie można domniemywać. Natomiast decyzja z [...] stycznia 1987 r. o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd gruntami stwarza właśnie jedynie domniemanie, iż taki zarząd został ustanowiony na rzecz Huty "[...]" w [...].

Tym samym organ odwoławczy uznał, że decyzja organ pierwszej instancji jest zgodna z prawem.

"Huta [...]" S.A. w [...] wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji:

rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w postaci wszczęcia postępowania w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych postępowania dotyczącego wydania decyzji oddającej w zarząd skarżącej grunt położony w [...], obręb [...], oznaczonego na k.m. [...] jako działki nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...], dla której KW nr [...] prowadzi Sąd Rejonowy w [...] oraz prawa własności zabudowań posadowionych w granicach ww. gruntu oraz art. 81 a kpa, poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść skarżącej i przysługiwania jej zarządu nieruchomości, co skutkuje, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) w zw. z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżąca nabyła z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego w/w gruntu położonego w [...] oraz prawa własności zabudowań posadowionych w granicach ww. gruntu z uwagi na fakt, że w ocenie organu decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z [...] stycznia 1987 r., zmieniona decyzją z [...] marca 1990 r., dotycząca ustalenia opłat za zarząd nie może zostać uznana za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do działki nr [...], podczas, gdy przesłanki do uwłaszczenia nieruchomości niewątpliwie zostały spełnione, a ww. decyzja jednoznacznie wskazuje, że nieruchomość znajdowała się w zarządzie skarżącej.

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 3, poz. 19) poprzez ich zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż skarżąca winna legitymować się odrębną decyzją właściwego organu administracji państwowej o oddanie gruntu państwowego w użytkowanie, podczas gdy przepisy te nie mają znaczenia dla oceny czy skarżąca spełniła przesłanki do nabycia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości z mocy prawa.

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez bezzasadne uznanie, że decyzja z [...] stycznia 1987 r., zmieniona decyzją z [...] marca 1990 r., dotycząca ustalenia opłat za zarząd nie może zostać uznana za dowód jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do działki nr [...], w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), podczas, gdy z ww. decyzji jednoznacznie wynika, iż nieruchomość była w zarządzie skarżącej.

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania odwoławczego dokumentów jednoznacznie wskazujących na to, że działki nr [...] znajdowały się w zarządzie skarżącej według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu jednoznacznie wynika, że ww. działki znajdowały się w zarządzie skarżącej na dzień 5 grudnia 1990 r. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zdaniem Sądu , wszystkie poczynione przez organy administracji ustalenia faktyczne i ich ocena są prawidłowe, a tym samym skarga podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 200 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady: nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych; nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy; w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2. W dniu 10 lutego 1998 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie wykonawcze dotyczące uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Zgodnie z § 4 i § 5 tego rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów: decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985r., umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985r., uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985r., umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa wyżej, może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (ust. 2 § 4 rozporządzenia). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (ust. 3 § 4 rozporządzenia).

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, oceniony w kontekście przywołanych wyżej przepisów uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżona decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają prawa.

Należy zgodzić się z organami obu instancji, że dokumenty przedstawione przez Skarżącą nie potwierdziły istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługującego jej prawa zarządu do przedmiotowych nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu uwłaszczeniowym, mimo wezwania, skarżąca Spółka nie wylegitymowała się w stosunku do przedmiotowego gruntu jednym z dokumentów, o których mowa w § 4 ust.1 wskazanego wyżej rozporządzenia. Na dowód przysługiwania jej prawa zarządu do spornej nieruchomości Skarżąca powołała się w szczególności na kopię decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] stycznia 1987r. o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd gruntami, zmienionej decyzją tego organu z dnia [...] marca 1990r. argumentując , że jej treść oraz pozostałe dokumenty ( aktualizacja ceny gruntu, wypis z planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, , odpis z KW, wyrys z mapy ewidencyjnej oraz pismo dotyczące opłaty za użytkowanie wieczyste) dają wystarczającą podstawę do stwierdzenia istnienia prawa zarządu po stronie Spółki.

Organ I instancji oraz organ II instancji stanęły natomiast na stanowisku, że legitymowanie się przez skarżącą Spółkę jedynie decyzjami o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie tego uprawnienia, jeżeli w treści takiej decyzji nie ma żadnej informacji o ustanowieniu prawa zarządu na rzecz danego podmiotu, brak jest również decyzji wydanej przed dniem 1 sierpnia 1985r. o przekazaniu spornej nieruchomości w użytkowanie. Na istnienie takiej decyzji nie wskazują również powołane przez skarżącą Spółkę decyzje w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej za zarząd nieruchomością. Sąd przychyla się do argumentacji organów administracji, jednocześnie wskazując, że jest to pogląd ugruntowany zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (pub. w OTK 1999 r., nr 7, poz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (pub. w OTK 2001 r., nr 3, poz. 55) stwierdził, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008r. sygn. akt I OSK 570/07 uznał, że pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99, który dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni, należy odnieść jako prawidłowy także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych. Oznacza to, że ponieważ decyzje z 1986 r. ustalające opłatę roczną za zarząd - użytkowanie nieruchomości w żaden sposób nie powołują się ani nie nawiązują do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie mogą one stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu (wyroki NSA z dnia: 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 651/11, 10 września 2014 r. sygn. akt I OSK 204/13 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 7 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1288/10, 1 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2098/05, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczeniansa.gov.pl).

W odniesieniu do zawartego w skardze zarzutu , że organy administracji odstąpiły od ustalenia istnienia objętego wnioskiem prawa zarządu w drodze wszczęcia postępowania o odtworzenie akt lub ustalenia treści umowy o oddaniu stanowiących przedmiot sprawy nieruchomości w zarząd, wskazać należy , że nie ulega wątpliwości, iż przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wszczęcia odrębnej sprawy administracyjnej celem odtworzenia określonego dokumentu. W postanowieniu NSA z dnia 8 maja 2018r. sygn. akt II OW 9/18, jednoznacznie wskazano, że odtworzenie akt postępowania administracyjnego lub niektórych dokumentów, stanowiących część takich akt, nie jest sprawą administracyjną, gdyż brak jest przepisu prawa, który stanowiłby, że takie odtworzenie następuje poprzez wydanie decyzji lub postanowienia. Nie jest to także działanie organów administracji podejmowane poprzez wydanie innego aktu lub dokonanie innej czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż także brak jest przepisu prawa, który by tak stanowił. Sąd wskazał, że ustalenie treści danego dokumentu powinno nastąpić w konkretnej sprawie administracyjnej, w której dany dokument jest częścią akt administracyjnych i jest niezbędny jako istotny dowód w tej sprawie. Jak podkreślił NSA w w/w orzeczeniu ustalenia takiego dokonuje się w postępowaniu dowodowym przy użyciu dopuszczalnych środków dowodowych przewidzianych w k.p.a. Właściwym do dokonania tych czynności jest natomiast ten organ administracji, który jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej, w której zaginiony dokument ma istotne znaczenie.

W odniesieniu do powyższego zauważyć natomiast należy, że złożone przez Skarżącą Spółkę pozostałe dowody wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji mogłyby potwierdzić istnienie wnioskowanego prawa zarządu - w przypadku, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998r. - jedynie wówczas gdyby wnioskodawca uwłaszczenia wykazał, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd, użytkowanie), które później zaginęły czy uległy zniszczeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 207/09, publ. CBOSA). Spółka nie podniosła w toku postępowania i nie wskazała na zagubienie dokumentów potwierdzających istnienie prawa zarządu. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego faktu istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Wskazać należy, że Spółka nie przedstawiła żadnego dokumentu, który potwierdzałby istnienie tego rodzaju informacji pozwalających na ustalenie treści decyzji o przekazaniu przedmiotowych nieruchomości w zarząd w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości .

W ocenie Sądu zatem , zarzut naruszenia przez organ powołanych w skardze przepisów uznać należy za chybiony. W ocenie Sądu organy administracji z urzędu podjęły wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia, czy zachowała się jakakolwiek decyzja ustanawiająca prawo zarządu dla Skarżącej. Dokonały ustaleń także w pozostałym zakresie sprawy i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania ich prawidłowości . Przeprowadzona przez organy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma cech dowolności i nie narusza zasad zawartych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przyjęte przez organy stanowisko zostało należycie uzasadnione poprzez wskazanie dowodów, na których oparły swoje rozstrzygnięcie, oraz przyczyn, dla których nie podzieliły podnoszonej przez Skarżącą Spółkę argumentacji, wyjaśniając również przy tym podstawę prawną wydanych decyzji.

Mając to na uwadze Sąd , na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

-----------------------

1