Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 96/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 3 pkt 1 lit a, pkt 2, pkt 23, pkt 24, art 4 ust 2, art 5 ust 1, 4, 4a, art 6, 23 ust 1 i 5, art 25 ust 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art 7, 8, 11, 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par 17 i par 18
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skarg A. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego I. uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. II. uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. III. określić, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. /-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski


UZASADNIENIE

A.J. złożył (data wpływu do Organu – [...] r.) wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na syna B. – ur. [...] na okres zasiłkowy [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Świadczeń Rodzinny Urzędu Miejskiego w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., uwzględniając wniosek Skarżącego A.J. o przyznanie zasiłku rodzinnego, przyznał rzeczone świadczenie na okres od [...] do [...], a to z uwagi na spełnienie kryterium dochodowego.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Inspektora Biura Świadczeń Rodzinnych, uchylono "w całości" decyzję z [...] r. i odmówiono przyznania prawa do zasiłku z dniem [...] r., z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego będącego następstwem utraty, a następnie uzyskania przez Skarżącego dochodu, co spowodowało efekt w postaci przekroczenia kryterium dochodowego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący pismem z dnia [...] r. kwestionując sposób obliczenia dochodu rodziny i wskazując, iż dochody Skarżącego są na tyle niskie, iż nie zostało przekroczone kryterium dochodowe.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej – Samorządowe Kolegium Odwoławcze) utrzymało w mocy decyzję z [...] uchylającą "w całości" decyzję z [...] i odmawiającą przyznania prawa do zasiłku z dniem [...] podzielając argumenty organu I instancji.

Skarżący złożył (data wpływu do Organu – [...] r.) wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na syna B. – ur. [...] na okres zasiłkowy [...].

Decyzja z dnia [...] nr [...] uchylono wydana w tym przedmiocie decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą przyznania żądanego świadczenia i skierowano sprawę do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Świadczeń Rodzinny Urzędu Miejskiego w K., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., ponownie rozpoznając sprawę i nie uwzględniając wniosku Skarżącego A.J. o przyznanie zasiłku rodzinnego, postanowił nie przyznać rzeczonego świadczenia, a to z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Wskazano, iż z załączonych do wniosku dokumentów wynika, iż Skarżący utracił częściowo dochód w roku [...], natomiast na skutek podjęcia pracy od [...] r. dochód uzyskał. Powołując się na § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.05.105.881, dalej - rozporządzenie) dochód ten należy dodać do dochodu rodziny, co spowodowało efekt w postaci przekroczenia kryterium dochodowego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący pismem z dnia [...] r. kwestionując sposób obliczenia dochodu rodziny i wskazując, iż dochody Skarżącego są na tyle niskie, iż nie zostało przekroczone kryterium dochodowe.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymał w mocy decyzję z [...] odmawiającą przyznania prawa do zasiłku podzielając argumenty organu I instancji.

Skargę z dnia [...] r. wniósł Skarżący, zaskarżając trzy decyzję: decyzje z dnia [...], decyzję z dnia [...] oraz decyzję z dnia [...].

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] r. połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod wspólną sygnaturą IV SA/Po 96/08 sprawy ze skarg na obie decyzje z dnia [...], dla których założono osobne akta pod sygn. IV SA/Po 96/08 oraz IV SA/Po 97/08, zaś postanowieniem z dnia [...] r. wyłączono do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargę A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. – sygn. akt IV SA/Po 550/08.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Zgodnie z art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

2. W niniejszych sprawach, prowadzonych na skutek wniesienia skarg na dwie decyzje drugoinstancyjne Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r., należy stwierdzić, że stan faktyczny jest skomplikowany, z uwagi na utratę i uzyskanie dochodu przez Skarżącego w [...] r., a przepisy normujące ustalanie prawa do zasiłku rodzinnego nie są w sposób jasny zredagowane. Sąd uznał za wskazane, w pierwszej kolejności, zinterpretować przepisy prawne, które w związku z danym stanem faktycznym, winny być zastosowane.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.06.139.992 j.t. ze zm., dalej - ustawa o świadczeniach rodzinnych albo ustawa, uśr) zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, faktycznemu opiekunowi dziecka oraz osobie uczącej się (art. 4 ust. 2 ustawy), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.

Ustalenie dochodu rodziny wymaga zastosowania reguł określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne(Dz.U.05.105.881 ze zm. – dalej rozporządzenie z 2 czerwca 2005). Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzających okres zasiłkowy. Dochód oznacza między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy). Dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlega korektom w związku ze zdarzeniami, jakie miały miejsce w tym roku oraz później (do czasu złożenia wniosku). Zdarzenia te mogą powodować pomniejszenie albo powiększenie ustalonego dochodu rodziny. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostającej pod opieką opiekuna prawnego, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód (art. 5 ust. 4a ustawy).

Utrata dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych następuje w przypadku utraty przez członka rodziny dotychczasowych, regularnych wpływów finansowych. Może być to spowodowane w szczególności utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 23 ustawy). Powiększenie ustalonego dochodu rodziny (uzyskanie dochodu) powoduje natomiast m.in. uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 24 ustawy).

Uregulowanie szczegółowych kwestii dotyczących ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych ustawodawca przekazał ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 23 ust. 5 ustawy). Określono je w § 15-18 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r.

Zgodnie z § 17 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia, w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu, a prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Jednakże nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (§ 17 ust. 2 rozporządzenia).

Natomiast w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu (§ 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia).

Istotne dopełnienie przytoczonych przepisów prawnych stanowią normy zawarte w art. 25 ust. 1 ustawy: W przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Ust. 3: Osoby otrzymujące świadczenia rodzinne, instytucje publiczne i organizacje pozarządowe są obowiązane do udzielania, na żądanie organu właściwego, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.

Z powyższych unormowań wynika obowiązek organów uwzględniania zmian w sytuacji dochodowej rodziny, powstałych na skutek utraty bądź uzyskania dochodu. Przy czym, także w związku z wcześniej przytoczonymi przepisami ustawy, uprawnione są następujące wnioski. Dokonania korekt dochodu ustawodawca nie uzależnił od czasu wystąpienia utraty czy uzyskania dochodu. Skoro przesłanką przyznania określonego świadczenia jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, to nie można wysokości tego dochodu ustalać nie uwzględniając rzeczywistej wysokości tego dochodu. Zatem, dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlega korektom w związku ze zdarzeniami, jakie miały miejsce do końca okresu zasiłkowego.

Z powyższego, w stosunku do obu spraw będących przedmiotem niniejszego postępowania, należy wyciągnąć wniosek, iż ustalenie w toku postępowania dowodowego "utraty dochodu" oraz "uzyskania dowodu", w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przywołanego rozporządzenia ma znaczenie zasadnicze i dlatego ustalenia w tym zakresie powinny być przeprowadzone w sposób staranny i przejrzysty, ze wskazaniem kiedy utrata i uzyskanie dochodu nastąpiły, na skutek jakich zdarzeń, w jakiej wysokości dochód utracono bądź uzyskano, wreszcie jaki miało to wpływ na dochód rodziny, a w konsekwencji na prawo do świadczenia. Tylko taki sposób postępowania organu należy uznać za prawidłowe stosowanie prawa.

3. Przechodząc do analizy sprawy dotyczącej zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy [...], tj. sprawy ze skargi na decyzję nr [...] (dalej - sprawa pierwsza) należy wskazać, iż decyzja ta i poprzedzająca decyzja nie mogą się ostać, i podlegają uchyleniu z kilku względów.

Odnosząc się do wcześniejszych wywodów Sąd stwierdza, iż Organy jako podstawy prawne decyzji słusznie przywołują przepisy: art. 3, art. 5, art. 20, art. 25, art. 32 uśr oraz §17 pkt 1 i §18 pkt 1 i 3 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. Należy jednak zwrócić uwagę, iż sposób wyliczenia dochodu rodziny Skarżącego, w oparciu o wskazane przepisy, przedstawia wiele do życzenia – jest nieczytelny, zaś dane wpisane do wniosku w cz. VI przez urzędnika są odmienne, aniżeli wynika z zaświadczeń z Urzędu Skarbowego. Utrzymana w mocy decyzja pierwszoinstancyjna wydana została w związku z zaistnieniem zmian w dochodzie rodziny, stanowiącym kategorię wyjściową w ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Zmiany, jak wskazuje organ, polegały na utracie i uzyskaniu dochodu. Organy jednak ogólnie powołują się na te kategorie i dokonują obliczeń bez wyjaśnień.

I tak w decyzji z dnia [...] Organ podaje finalne kwoty obliczeń, nie wskazując skąd się wzięły poszczególne wielkości np. stwierdzając: "od miesięcznego dochodu rodziny w wysokości [...] zł odliczono udokumentowany dochód utracony w miesięcznej wysokości [...]". Dodać należy, że w przepisie mowa o przeciętnej miesięcznej kwocie utraconego dochodu, czego już organ nie uwzględnia oraz, że z zestawienia kwot wskazanych w zaświadczeniu wynika kwota [...] zł jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. W decyzji drugoinstancyjnej znajdujemy konstatację, iż "z przedłożonych zaświadczeń z Urzędu Skarbowego wynika, że dochód trzyosobowej rodziny w [...] r. wyniósł [...]zł", czego nie można uznać za wyliczenie, ale za stwierdzenie. Wydaje się również, że i w tym przypadku Organ popełnił omyłki rachunkowe, podliczając kwoty wskazane w zaświadczeniach (z ich zestawienia wynika, iż dochód obojga małżonków wyniósł [...] zł).

Wszystko to powoduje nie tylko, iż decyzje nie są w pełni zrozumiałe dla adresata, ale też uniemożliwia kontrolę sądową decyzji. A zatem nie mogą się ostać.

Zasadniczym powodem uchylenia obu decyzji w tej sprawie jest jednak to, iż decyzja pierwszej instancji jest błędnie sformułowana pod względem językowym, co spowodowało jej nieprawidłowość merytoryczną. Organ II instancji nieprawidłowości tych nie wyeliminował, co dyskredytuje również decyzję drugoinstancyjną.

Chodzi o to, że decyzją I instancji uchylono "w całości" wcześniejszą decyzję z [...] r., przyznającą świadczenie na [...] r. do [...] r. i odmówiono przyznania prawa do zasiłku z dniem [...] r. Pierwsza część sentencji nie jest spójna z drugą częścią i jak się wydaje z intencją Organu. Stwierdzenie "uchyla się w całości" decyzję z [...] r., oznacza, że znosi się skutki całej wymienionej decyzji; w efekcie Skarżącemu odmawia się przyznania zasiłku w całym okresie zasiłkowym. Ubocznie należy dodać, iż w realiach niniejszej sprawy uchylenie decyzji w całości daje Organom podstawę do żądania wypłaconych już świadczeń za okres 12 miesięcy – [...] r. do [...] r., jako świadczeń nienależnie pobranych. Z pierwszą częścią omawianej sentencji pozostaje w sprzeczności druga część, w której organ stwierdza, iż odmawia przyznania prawa do zasiłku z dniem [...] r. Jeżeli, jak się wydaje, intencją Organu było orzeczenie pozytywne o zasiłku w okresie 11-tu miesięcy i negatywne o zasiłku na 12-ty miesiąc okresu zasiłkowego, to powinien precyzyjnie tę wolę w sentencji wyrazić. Taką formułą mogłoby być uchylenie wcześniejszej decyzji w zakresie przyznającej zasiłek w od [...] r. do [...] r. oraz odmówienie przyznania zasiłku na ten okres, a pozostawienie w mocy wcześniejszego orzeczenia w zakresie wcześniejszych 11-tu miesięcy ([...] r. do [...] r.) .

Ponownie rozpoznając sprawę, Organ winien uwzględnić powyższe, jak również poniżej wskazane uwagi dotyczące kwestii materialnoprawnych i poprawności obliczeń.

4. Na gruncie zaś sprawy ze skargi na decyzję nr [...] (dalej - sprawa druga) należy stwierdzić, iż popełnione zostały przez organy obu instancji analogiczne jak wskazane powyżej w stosunku do pierwszej sprawy, błędy dotyczące obliczeń – tak kwotowe, jak i polegające na niewyjaśnieni toku obliczeń. Przykładowo tylko należy wskazać, iż w decyzji I instancji organ przywołał, bez żadnych wyliczeń, kwotę [...] jako "dochód za rok [...]", oraz [...] zł jako "dochód utracony za rok [...] r." W decyzji drugoinstancyjnej również znajdujemy konstatację, iż "z przedłożonych zaświadczeń z Urzędu Skarbowego i innych dokumentów wynika, że dochód trzyosobowej rodziny w [...] r. wyniósł [...] zł". Organ I instancji wskazuje również m.in., iż "z dokumentów [...] wynika, iż osiągnięte w [...] r. (mylnie oznaczono rok) zostały [...] częściowo utracone" bez wskazania w jakim zakresie. Następnie zaś w dalszej części tej decyzji wskazuje się już konkretną kwotę [...] zł jako "dochód utracony za rok [...] (mylnie oznaczony) wynikający z utraty zatrudnienia w Firmie [...]".

Podanie finalnych kwot obliczeń, bez wykazania toku rozumowania organów, powoduje niejasność decyzji, czyni je niezrozumiałymi dla adresata i uniemożliwia kontrolę sądową. Chodzi o to, że utrzymana w mocy negatywna decyzja pierwszoinstancyjna wydana została w związku z przekroczeniem przez Skarżącego kryterium dochodowego, to zaś było skutkiem utraty oraz uzyskania przez Skarżącego dochodu. Podobnie jak w pierwszej sprawie w związku z zaistnieniem zmian w dochodzie koniecznym było wykazanie, że one zaistniały (utrata i uzyskanie dochodu), na podstawie jakich dowodów organy wyciągnęły takie wnioski oraz wyliczenie w jakiej wysokości, w jakim czasie oraz jaki miało to wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego, a konkretnie dochód rodziny. Stąd w pełni znajdują odpowiednie zastosowanie wskazania Sądu co do prawidłowości przeprowadzenia obliczeń i uwzględnienia tego w treści decyzji.

Należy również zwrócić uwagę, iż w decyzji pierwszoinstancyjnej (utrzymanej w mocy) organ konsekwentnie pisze o "utracie dochodów w [...] r." powołując się nawet na świadectwo pracy, z którego (jak i z innych dokumentów) jasno wynika, iż utrata zatrudnienia nastąpiła w [...] roku.

Nadto w związku z utratą i uzyskaniem przez Skarżącego dochodu w jednym roku kalendarzowym nie rozważono zastosowania § 17 ust. 2 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r.

Kolejnym uchybieniem jest to, iż organ II instancji stwierdza zastosowanie się organu I instancji do wskazówek Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartych wcześniejszej decyzji uchylającej decyzję pierwszoinstancyjną i kierującej sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu, stwierdzenie to nie jest słuszne, albowiem jednym ze wskazań Samorządowego Kolegium Odwoławczego było przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie sprawdzenia, czy twierdzenia Skarżącego o "wyjątkowo wysokich zarobkach w miesiącu lipcu w stosunku do innych miesięcy" jest prawdziwe i powinno być uwzględnione przy ustalaniu faktycznego dochodu. Organ I instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii, a organ II instancji uchybienia tego nie wyeliminował, ale decyzję utrzymał w mocy, stwierdzając jedynie (bez podania uzasadnienia w tej mierze), iż nie jest trafnym zarzut nieuwzględnienia przez organ I instancji wskazówek Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Takie zachowanie organu godzi w zasadę dwuinstancyjności, która zakłada dwukrotne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organy administracji, ale również w inne zasady postępowania, w tym dotyczące wymogów uzasadnienia decyzji.

Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe znajduje swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 kpa). Nadto Organy stoją w toku prowadzenia postępowania na straży praworządności, obowiązane są uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa), a jednocześnie prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną (art. 8 kpa). Powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 kpa).

Przechodząc do wskazówek Sąd wskazuje, że oparcie się na przepisie art. 5 ust. 1 powoduje konieczność odniesienia się również do art. 3 pkt 1 uśr, a w niniejszej sprawie również do art. 5 ust. 3, 4 i 4a i w związku z nimi - art. 3 pkt 23 i 24 uśr oraz § 17 i § 18 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. oraz art. 6 ust. 2 uśr i w związku z nim § 1 rozporządzenia RM z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U.06.130.903) – oraz ustalenia w odniesieniu do danego stanu faktycznego w szczególności: dochodu, dochodu rodziny, kryterium dochodowego, okresu zasiłkowego, utraty dochodu, uzyskania dochodu. Dopiero następnie należało dokonać prawidłowo obliczeń matematycznych. Właściwe zatem stosowanie prawa wymaga dokonania bezpośredniego odniesienia powołanych przez organy przepisów do konkretnego stanu faktycznego w sprawie.

Sąd, w zaistniałych okolicznościach, uznał za stosowne pouczyć organy o konieczności przedstawiania w uzasadnieniach decyzji klarownych wyliczeń odzwierciedlających treść zastosowanych przepisów prawnych.

Z uwagi na wszystkie podniesione uchybienia decyzje tak pierwszo- jak i drugoinstancyjne w obu sprawach nie mogły się ostać i z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ Bożena Popowska /-/ Izabela Kucznerowicz /-/ Maciej Dybowski

AT