Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 64/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Zasądzono od organu sumę pieniężną z art. 149 § 2 p.p.s.a
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 6, art. 8, art. 12 § 1, art. 12 § 2, art. 35 § 1, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 37 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 § 2, art. 52 § 1, art. 119 pkt 4, art. 149 § 1, art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a, art. 120
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzs ust. 11 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2018 r., II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, ze bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]- [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, V. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości [...] złotych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody (zwanego dalej "Wojewodą") w zakresie rozpoznania wniosku D. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Do złożenia skargi doszło w następujących okolicznościach, które można ustalić na podstawie akt sprawy.

Wnioskiem datowanym na 6 września 2018 r. i w tym samym dniu złożonym D. K. wystąpił o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wraz z wypełnionym formularzem (k. 2-6 akt administracyjnych) przedłożył potwierdzenie opłaty skarbowej (k. za k. 2 akt administracyjnych)

Tego samego dnia skarżący przedłożył także szereg dalszych dokumentów (k. 7-34 akt administracyjnych).

Z akt administracyjnych wynika, że bezpośrednio po wpłynięciu wniosku zweryfikowano jego kompletność (k. 36-37 akt administracyjnych). W rubryce formularza analizy wskazano między innymi, że w odniesieniu do wniosku nie ma "braków formalnych do uzupełnienia".

Pismem z dnia [...] września 2018 r. (bez numeru) Wojewoda zawiadomił D. K., że zostało wszczęte postępowanie w sprawie pozwolenia na pobyt czasowy, a decyzja zostanie podjęta do [...] kwietnia 2019 r. (k. 35 akt administracyjnych).

Następnie z akt wynika, że organ nie podjął żadnych czynności i dopiero [...] września 2019 r., [...] poinformował D. K., że decyzja w sprawie zostanie pojęta do [...] października 2019 r. (k. 32 akt administracyjnych). Wezwał jednocześnie wnioskodawcę do przedstawienia – w terminie 14 dni – dokumentu potwierdzającego posiadanie stabilnego i regularnego dochodu, dokumentu potwierdzającego posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego, dokumentu potwierdzającego miejsce zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej oraz akt małżeństwa.

Przy piśmie z dnia [...] września 2019 r. D. K. przedłożył dokumenty poświadczające posiadanie ubezpieczenia, akt małżeństwa oraz oryginał umowę najmu mieszkania. Zarazem zwrócił się do organu o przedłużenie do [...] października 2019 r. terminu do uzupełnienia dokumentu potwierdzającego posiadanie stabilnego i regularnego dochodu. Wyjaśnił, że wykonuje pracę dla rosyjskiego pracodawcy. Niezbędna i wymagana dokumentacja będzie musiała być dosłana z [...] (k. 55 akt administracyjnych).

Dnia [...] października 2019 r. wpłynęło do akt tłumaczenie zaświadczenia o wykonywaniu przez D. K. pracy na rzecz rosyjskiego pracodawcy oraz tłumaczenie umowy świadczenia usług (k. 56-60 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. D. K. złożył w sprawie ponaglenie (k. 63 akt administracyjnych).

Dnia [...] grudnia 2019 r. Wojewoda wystąpił do Straży Granicznej o udostępnienie informacji o osobie wnioskodawcy oraz jego małżonki (k. 64 i 67 akt administracyjnych) oraz o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (k. 68 akt administracyjnych).

Tego samego dnia organ wezwał ponownie D. K. do przedstawienia dokumentu poświadczającego, że jego rodzina posiada stabilny i regularny dochód pozwalający na utrzymanie na terytorium RP. Wyjaśniono, że powinna być to kwota [...]zł miesięcznie dla osoby samotnie gospodarującej lub [...] zł dla osoby w rodzinie. Wojewoda nadmienił, że przedstawione wcześniej dokumenty dotyczyły pracy świadczonej w okresie do [...] grudnia 2019 r., a ponadto nie można na ich podstawie określić wysokości minimalnego dochodu w przyszłości.

W powyższym wezwaniu powiadomiono D. K. o przedłużeniu postępowania do 30 marca 2020 r. (k. 66 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Wcześniej złożone (opisane powyżej) ponaglenie D. K. Wojewoda przesłał Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców przy piśmie przewodnim z dnia [...] grudnia 2019 r. (k. 74 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Dnia [...] grudnia 2019 r. do akt Wojewody wpłynęło sprawozdanie z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 na podstawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm., dalej "u.c.") (k. 78 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. D. K. odpowiedział na wezwanie Wojewody dotyczące dokumentu poświadczającego posiadanie stabilnego i regularnego dochodu. Jednocześnie zwrócił się o przedłużenie terminu do [...] stycznia 2020 r. Wyjaśnił, że zgodnie z prawem [...] ma prawo podpisać nową umowę o zatrudnieniu w miejsce aktualnej. [...] umowa będzie ukazywała minimalną wysokość dochodu na przyszłość (k. 79 akt administracyjnych).

Wskazane wyżej dokumenty D. K. przedłożył [...] stycznia 2020 r. (k. 80-88 akt administracyjnych).

Dnia [...] lutego 2020 r. nadesłano informację o wnioskodawcy i jego małżonce pochodzące z bazy Straży Granicznej (k. 89-96 akt administracyjnych).

W międzyczasie, bo postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie D. K. za uzasadnione i wyznaczył Wojewodzie termin załatwienia sprawy do [...] kwietnia 2020 r. (k. 98-99 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r., [...] Wojewoda wezwał D. K. do przedłożenia rozliczeń rocznych z tytułu podatku dochodowego za lata 2018 r. i 2019 r. (k. 100 akt administracyjnych).

W piśmie z dnia [...] marca 2020 r. D. K. wyjaśnił, że z u.c. nie wynika obowiązek przedłożenia zeznania podatkowego do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Dodał, że z przepisów nie wynika także, aby stabilny i regularny dochód cudzoziemca musiał pochodzić z źródła w Polsce (k. 102 akt administracyjnych).

[...] czerwca 2020 r. D. K. złożył do akt kolejną umowę najmu mieszkania (k. 105 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., [...] Wojewoda skierował do D. K. kolejne wezwanie do nadesłania potwierdzenia otrzymywania wynagrodzenia wskazanego w umowie z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz oświadczenie, w jakim kraju wnioskodawca rozlicza dochód (k. 119 akt administracyjnych).

Na powyższym dokumencie kończy się ciąg zdarzeń udokumentowany w aktach administracyjnych.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. D. K. wniósł skargę na bezczynność, która wpłynęła do Wojewody następnego dnia. Zarzucił organowi, że ten naruszył art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "K.p.a."), poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania, art. 12 § 2 K.p.a. poprzez nie załatwienie sprawy niezwłocznie (w sytuacji, gdy nie było konieczne prowadzenie dowodów), art. 35 § 1 i 3 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i przekroczenie ustawowych terminów oraz art. 36 § 1 (ewentualnie 2) w zw. z art. 6 i 8 K.p.a. poprzez nie zawiadomienie strony o przyczynach zwłoki i nie wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy. Wskazując na powyższe skarżący zwrócił się o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie [...]zł oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ przypomniał, że w dacie złożenia wniosku, to jest [...] września 2018 r. zakreślił termin rozpoznania sprawy do [...] kwietnia 2019 r., gdyż zachodziła konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów. Następnie [...] września 2018 r. wystąpił do wskazanych w ustawie organów o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dalszej części odpowiedzi na skargę Wojewoda szczegółowo opisał przebieg postępowania i powody podejmowanych czynności. Wskazał też, że jako organ administracji jest znacząco obciążony wnioskami cudzoziemców, a zarazem ma ograniczone zasoby kadrowe. Zaznaczono, że Wojewoda intensywnie ubiega się o zwiększenie źródeł finansowania zasobów ludzkich, rzeczowych i informacyjnych.

Przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. Wojewoda nadesłał decyzję z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...] o udzieleniu D. K. zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] sierpnia 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W związku faktem zakończenia postępowania, co do którego D. K. przedstawił zarzut bezczynności, postępowanie sądowe uległo częściowemu umorzeniu w zakresie żądanego zobowiązania organu do wydania decyzji.

W pozostałym zakresie skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi podkreślić należy D. K. wyczerpał, stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), przysługujące mu środki zaskarżenia na etapie administracyjnym. Skarżący przed wniesieniem skargi złożył ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. (k. 63 akt administracyjnych).

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Alternatywnie do powyższego Sąd może orzec o stwierdzeniu, czy organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście zaistniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

Na wstępie należy zaznaczyć, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż [...] sierpnia 2020 r. Wojewoda wydał decyzję adresowaną do D. K., której dotyczyła skarga na bezczynność. W tym stanie rzeczy postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. W tej części podlegało ono więc umorzeniu w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (punkt I sentencji wyroku). Nie oznacza to jednak, że nie było podstaw do wyrokowania, gdyż zgodnie z cytowanym wyżej art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., nawet, gdy sprawa przed wydaniem orzeczenia przez sąd administracyjny zostanie zakończona, sąd pozostaje uprawniony i zobligowany do stwierdzenia, czy organ dopuścił się bezczynności.

W ocenie Sądu bez najmniejszych wątpliwości można stwierdzić, że Wojewoda na dzień wniesienia skargi dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej D. K..

Jak wyłuszczono już części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy małoletniego złożono [...] września 2018 r., a do dnia wniesienia skargi nie został on rozpatrzony w formie decyzji administracyjnej. Decyzję wydano dopiero [...] sierpnia 2020 r. (k. 23 akt sądowych).

Analiza akt sprawy wskazuje, że w okresie od [...] września 2018 r. (patrz pisma na k. 1-35 i 37 akt administracyjnych) do [...] września 2019 r. (pierwsze merytoryczne wezwanie w sprawie [...] dotyczącej D. K. to pismo z dnia [...] września 2019 r. na k. 43 akt administracyjnych) Wojewoda nie podjął jakiejkolwiek urzędowo utrwalonej czynności zmierzającej do rozstrzygnięcia sprawy. Jedyne co uczyniono, to w dacie złożenia wniosku zweryfikowano go formalnie (k. 37 akt administracyjnych), skądinąd nie dopatrując się braków formalnych, oraz pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. (dzień złożenia wniosku) na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. przedłużono termin do załatwienia sprawy, co zresztą uczyniono na wstępie z naruszeniem art. 35 § 3 K.p.a., gdyż termin określano "awansem" na od razu na [...] kwietnia 2019 r. (k. 35 akt administracyjnych). Od 2 kwietnia 2019 r. organ pozostawał w bezczynności kwalifikowanej, gdyż następowała ona w warunkach naruszenia własnego zawiadomienia o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy (dokładnie 5 miesięcy – od 2 kwietnia do 2 września 2019 r.).

W tym miejscu Sąd wskazuje, że do terminu rozpoznania sprawy w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy stosuje się reguły określone w K.p.a. Przepis art. 35 § 3 K.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Sąd podziela stanowisko, iż swojej bezczynności organ nie może tłumaczyć trudnościami kadrowymi, brakiem etatów, czy też dużą ilością wniosków. Zauważyć należy, iż trudności organizacyjne wskazane przez Wojewodę nie mają charakteru nagłego, wynikającego z niespodziewanych i bardzo trudnych do przewidzenia i przezwyciężenia okoliczności powodujących paraliż lub utrudnienia w funkcjonowaniu instytucji państwowych. Obowiązkiem organów państwowych jest takie zorganizowanie pracy, a także przeznaczenie takich sił i środków, by sprawnie realizować nałożone na nie zadania. Sąd ma świadomość, że istniejący, a nawet niedopuszczalny stan rzeczy, nie jest zapewne zawiniony przez poszczególnych pracowników organu, lecz jest skutkiem braku adekwatnego wzmocnienia komórek organizacyjnych zajmujących się rozpatrywaniem wniosków cudzoziemców o udzielenie im prawa pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. To zadanie ciąży na Wojewodzie, a ewentualnie także na organach decydujących o wysokości budżetu [...] Urzędu Wojewódzkiego. Strona postępowania administracyjnego nie może jednak ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organów państwowych.

Skarga była zatem usprawiedliwiona w zakresie zarzutu bezczynności, bowiem organ do dnia wniesienia skargi, ale i nadto do dnia jej rozpoznania, nie rozpoznał wniosku D. K..

W tym miejscu konieczne jest jednak uzupełnienie powyższego wywodu. Sąd zaznacza, że zestawienie przepisów K.p.a. o terminach załatwiania spraw (art. 35 i nast. K.p.a.) oraz przepisów P.p.s.a. o orzekaniu w sprawach ze skarg na bezczynność ujawnia pewne mankamenty regulacji prawnej.

Otóż zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynnością jest stan, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 [K.p.a.]". Sąd zwraca uwagę na ten przepis, gdyż nie można nie dostrzegać, że Wojewoda kolejnymi pismami, począwszy [...] września 2018 r. informował D. K. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy – najpierw do [...] kwietnia 2019 r. (zob. zawiadomienie z dnia [...] września 2018 r. na k. 35 akt administracyjnych), następnie do [...] października 2019 r. (zob. pismo z dnia [...] września 2019 r. na k. 43 akt administracyjnych), do [...] marca 2020 r. (zob. pismo z dnia [...] grudnia 2019 r. na k. 66 akt administracyjnych) i wreszcie nowy termin do załatwienia sprawy do [...] kwietnia 2020 r. określił względem Wojewody Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zob. postanowienie z dnia [...] stycznia 2020 r., [...] – k. 99 akt administracyjnych). Ostatnie zawiadomienie wystosowano także [...] czerwca 2020 r., gdzie przedłużono termin do załatwienia sprawy do [...] lipca 2020 r. (k. 119 akt sądowych). To wszystko – z oceniając z pozycji formalnej – nakazywałoby zastanowić się, czy organ przez kolejne zawiadomienia nie konwalidował swojego stanu bezczynności. Takie spostrzeżenie zostanie jednak zweryfikowane, gdy dokona się dokładnej analizy akt sprawy.

Pierwsze zawiadomienie wystosowane na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. zawarte zostało w piśmie z dnia 6 września 2018 r. i wskazywało na termin załatwienia sprawy do [...] kwietnia 2019 r. (k. 35 akt administracyjnych). Terminu tego nie dochowano, a nawet go rażąco naruszono, gdyż dopiero po upływie 5 miesięcy wystosowano kolejne zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 K.p.a. (pismo z dnia [...] września 2019 r., [...] – k. 43 akt administracyjnych).

Od [...] kwietnia 2018 r. Wojewoda niewątpliwie więc pozostawał jednoznacznie bezczynny w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. i naraził się na zarzut w tym zakresie. W ocenie Sądu przyjąć należy, że od zarzutu popadnięcia w taki kilkumiesięczny stan bezczynności organ nie może się uchylić wystosowując kolejne zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

Innymi słowy, nawet jeżeli przed wniesieniem skargi organ już będący w stanie bezczynności wystosuje zawiadomienie lub kolejne zawiadomienia z art. 36 § 1 K.p.a., to zawiadomienia takie nie niweczą zarzutu bezczynności wywiedzionego na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Stąd o stwierdzeniu bezczynności organu orzeczono w punkcie II. wyroku.

Na marginesie należy dodać, że w niniejszej sprawie Wojewoda konsekwentnie naruszał własne terminy wyznaczone do załatwienia sprawy. Po raz pierwszy naruszył termin [...] kwietnia 2019 r. o 5 miesięcy, następnie uchybił terminowi wyznaczonemu do [...] października 2019 r. o około miesiąc (kolejne zawiadomienie z [...] grudnia 2019 r.), następnie wyznaczonemu do [...] marca 2020 r., by po raz kolejny uchybić także terminowi wyznaczonemu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do [...] kwietnia 2020 r. Wreszcie naruszył też ostatni termin wyznaczony do [...] lipca 2020 r. Sąd zaznacza przy tym, że w swej ocenie nie obciąża organu uchybieniami dotyczącymi terminów kolejno wyznaczonych (jak wyżej) na [...] marca i [...] kwietnia 2020 r., jako, że w okresie od marca do maja, w kontekście stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID nie stosowano tymczasowo przepisów o bezczynności organów administracji (art. 15zzs ust. 11 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz. U. poz. 374).

Stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności wymaga również dokonania oceny, czy bezczynność miała charakter rażący (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w K.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w zakresie sposobu prowadzenia postępowania. Na gruncie badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ nawet bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.

Sąd jeszcze raz podkreśla, że już w sam dzień złożenia wniosku organ wyznaczył termin załatwienia sprawy w sposób niczym (znajdującym umocowanie w przepisach prawa) nie usprawiedliwiony, bowiem poinformował D. K., że sprawę załatwi w terminie blisko 7 miesięcy (do [...] kwietnia 2019 r.). Również tego bardzo długiego terminu organ nie dochował, a co więcej, zaniedbał reguł terminowego informowania strony o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy. Jeżeli Wojewoda zakładał, że nie rozpozna sprawy w terminie wyznaczonym do dnia [...] kwietnia 2019 r., to powinien przed tym terminem powiadomić o tym wnioskodawcę. Tymczasem licząc od [...] kwietnia 2019 r., dopiero po 5 miesiącach ponownie powiadomił stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy – skądinąd za kolejne 2 miesiące, bowiem do [...] października 2019 r. Terminu tego i następnych – jak wyjaśniono wyżej – Wojewoda także nie dochował.

W chwili wniesienia skargi sprawa z wniosku D. K. pozostawała nierozpoznana. W celu jej rozpoznania podejmowano czynności, niemniej były one niezintensyfikowane i sprowadzały się do wezwań o uzupełnienie wniosku, po czym następowały wielomiesięczne przerwy w czynnościach.

Na marginesie można wskazać, że niektóre wezwania, jak to dotyczące źródeł utrzymania D. K. za rok 2019 r., były wymagane z uwagi właśnie na upływ czasu. Sąd oczywiście dostrzega, że dokumenty przedkładane przez D. K. nie były w pełni kompletne, co do wymaganych prawem elementów, ale takie wymagania, jak chociażby konieczność dostarczenia kolejnej umowy z rosyjskim pracodawcą, wynikła z powodu przedłużającego się postępowania administracyjnego.

Powyższe wskazuje, że w sprawie D. K. działania podejmowane zostały w warunkach okresów bezczynności, a nawet rażącej bezczynności.

Sąd zaznacza też, że sprawy nie rozpoznano z wielomiesięcznym uchybieniem terminu, ale także nie nastąpiło to pomimo ponaglenia.

W ocenie Sądu sytuacja, w której strona czeka przez tak długi okres bezowocnie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w punkcie III. sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

W realiach tej konkretnej sprawy Sąd uznał także za zasadne uwzględnić, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., żądanie skarżącego D. K. o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej niż żądana wysokości – pkt V. sentencji wyroku.

Rozpoznając złożony wniosek w tym zakresie, Sąd wziął pod uwagę, że wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, sejm.gov.pl).

Sąd nie uznał jednak żądania D. K. co do wysokości, która powinna być przyznana na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W ocenie Sądu kwota przysługująca skarżącemu w sytuacji stwierdzenia bezczynności nie ma charakteru odszkodowawczego i nie służy pełnej rekompensacie wszelkich oczekiwanych, hipotetycznych korzyści jakie skarżący uzyskałby, gdyby jego sprawę rozpoznano terminie. Jej rolą jest swoiste zadośćuczynienie za opieszałość organów państwa.

Zdaniem Sądu okoliczności sprawy usprawiedliwiały przyznanie na rzecz D. K. kwoty [...]zł. Sąd miał na uwadze, iż przedłużające się postępowanie powodowało u skarżącego przez wiele miesięcy poczucie niepewności, jak i generowało po jego stronie obowiązki, jak chociażby konieczność ubiegania się o nadesłanie z [...] nowych umów z pracodawcą i tłumaczenia ich.

Określona konieczność wypłaty sumy pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 P.p.s.a. posłuży zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełniąc funkcję prewencyjną. Przyznawanie takich świadczeń stronom przez sądy, ewentualnie wymierzanie grzywien, ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań.

O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie IV. wyroku na mocy art. 200 P.p.s.a., a na zasądzoną kwotę złożyła się kwota wpłaconego wpisu od skargi (druk wpłaty – zob. k. 2 akt sądowych).

Wyrok zapadł w postępowaniu uproszczonym poza rozprawą na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a.