Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 438/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi B. M. i G. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) z dnia ... grudnia 2016 r. nr ... w przedmiocie orzeczenia o obciążeniu kosztami egzekucyjnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Burmistrza Miasta i Gminy P., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... listopada 2016r. nr ... w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr ... Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia ... grudnia 2016 r. nr ... uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o obciążeniu wierzyciela – Burmistrza Miasta i Gminy P. kosztami egzekucyjnymi powstałymi w toku ww. postępowania egzekucyjnego w kwocie 19.702,80 zł.

W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do M.M. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia ...01.2010 r. nr ..., obejmującego zobowiązanie z tytułu opłaty planistycznej za 11/2005 w kwocie należności głównej 179.197,00 zł. plus należne odsetki za zwłokę.

W dniu ...09.2010 r. poborca skarbowy doręczył zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego i spisał protokół o jej stanie majątkowym.

Pismem z dnia ...09.2011 r., M.M. wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 pkt 1. 2 i 4 u.p.e.a. tj. nieistnienia obowiązku, braku obowiązku z innego powodu i błędu co do osoby zobowiązanej. Powyższe zobowiązana uzasadniła brakiem wydania decyzji, która nakłada na nią obowiązek zapłaty opłaty planistycznej po śmierci ojca. Pismo z dnia ...09.2011 r. złożone przez byłego pełnomocnika M. M. M. M. i P. M. zatytułowane "skarga" stanowi uzupełnienie zarzutów zgłoszonych przez M.M. pismem z dnia ...09.2011 r., o czym Zobowiązana poinformowała organ egzekucyjny w piśmie z dnia ...09.2011 r.

Burmistrz Miasta i Gminy P. postanowieniami z dnia ...10.2011 r. o numerach:..., uznał za niezasadne zarzuty zgłoszone w skardze z dnia ...09.2011 r.

Pismem z dnia ...12.2011 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny o złożeniu przez M. i P. M. zażalenia na wyżej wymienione postanowienia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zawiadomieniem z dnia ...06.2012 r. nr ... organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego M.M. w banku ... S.A. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu ...06.2012 r., natomiast Zobowiązanej w dniu ...07.2012r.

Postanowieniem z dnia ... lipca 2012 r. nr ... Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wstrzymał na wniosek zobowiązanej, postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego do czasu rozpatrzenia zarzutów. W związku z powyższym organ egzekucyjny wstrzymał także realizację zajęcia wierzytelności w banku .... S.A.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia ...07.2012 r. nr ... uchyliło zaskarżone postanowienia o numerach: ... i uznało za zasadne zarzuty złożone pismem z dnia ...09.2011 r. w sprawie egzekucji należności pieniężnej po zmarłym L.M. (błąd co do osoby zobowiązanej, nieistnienie w chwili obecnej obowiązku po stronie spadkobierców).

Postanowieniem z dnia ... sierpnia 2012r. nr ... organ egzekucyjny, po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, uznał zarzuty M. M. za zasadne i umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Równocześnie pismem z dnia ... sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przekazał wniosek zobowiązanej o zwrot pobranych kwot wierzycielowi celem załatwienia zgodnie z właściwością wskazując, iż w postępowaniu egzekucyjnym wyegzekwowano kwotę 82.175.78 zł., którą zarachowano na: należność główną (32.814,40 zł.), odsetki (26.847,60 zł.), koszty upomnienia (8.80 zł.) i koszty egzekucyjne w wysokości 22.504.98 zł. Naczelnik urzędu skarbowego wyjaśnia, iż jako organ egzekucyjny zobowiązany jest do zwrotu wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych w wysokości 22.504.98 wraz z należnymi odsetkami ustawowymi w wysokości 352,04 zł. Natomiast w pozostałej części pobranej kwoty, właściwym do zwrotu jest wierzyciel. Organ egzekucyjny stwierdził również, iż w wyniku realizacji przedmiotowego tytułu wykonawczego przekazał wierzycielowi kwotę 56.687,23 zł. pomniejszoną o opłatę komorniczą w wysokości 2.983,57 zł. Niezależnie od tego, że postępowanie egzekucyjne wskutek uznania zarzutów za zasadne zostało umorzone Naczelnik Urzędu Skarbowego W. poinformował wierzyciela, iż opłata komornicza jest należna organowi egzekucyjnemu, dlatego wierzyciel jest właściwy do zwrotu zobowiązanej całości wyegzekwowanej na jej rzecz kwoty 59.670,80 zł.

Zawiadomieniem z dnia ...08.2012 r. nr ... organ egzekucyjny uchylił zajęcie rachunku bankowego w banku ... S.A.

Następnie postanowieniem z dnia ... sierpnia 2012 r. nr ... organ egzekucyjny w trybie art. 64c § 3 u.p.e.a. obciążył wierzyciela nienależnie pobranymi kosztami egzekucyjnymi wraz z odsetkami ustawowymi w łącznej kwocie 22.857,04 zł ze względu na spowodowanie niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji wobec uznania zarzutów zobowiązanej za zasadne i umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżone przez wierzyciela postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia ... listopada 2012 r. nr ... uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ze względu na brak ustaleń faktycznych istotnych dla określenia wysokości opłat i wydatków egzekucyjnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia ... stycznia 2013r. nr ... obciążył Burmistrza Miasta i Gminy P. w trybie art. 64c § 3 u.p.e.a. nienależnie pobranymi kosztami egzekucyjnymi wraz z odsetkami ustawowymi w łącznej kwocie 21.606.09 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia ... czerwca 2013 r. nr ..., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ze względu na brak ustaleń faktycznych istotnych dla określenia wysokości opłat i wydatków egzekucyjnych składających się na określone przez organ koszty egzekucyjne.

Pismem z dnia ...09.2013 r. nr ... Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystąpił do wierzyciela - Burmistrza Miasta i Gminy P. o doprecyzowanie wysokości należności głównej oraz odsetek na dzień ...12.2011 r. objętych tytułem wykonawczym z dnia ...01.2011 r. W odpowiedzi Burmistrz Miasta i Gminy P. poinformował organ egzekucyjny, iż w przedmiotowym tytule wykonawczym wskazana została jako należność główna kwota 291.503,40 zł. w skład, której wchodziła kwota z decyzji tj. 179.197.00 zł. wraz z odsetkami na dzień wystawienia tytułu wykonawczego tj. 112.297,60 zł. oraz kosztami upomnienia w wysokości 8,80 zł., wobec powyższego w przedmiotowym tytule wykonawczym jako należność główna powinna zostać podana kwota 179.197.00 zł. oraz odsetki w kwocie 112.297.60 zł., natomiast odsetki na dzień 21.12.2011 r. wynosiły 134.189.10 zł.

Postanowieniem z dnia ... listopada 2016 r. nr ... Naczelnik Urzędu Skarbowego W. obciążył Burmistrza Miasta i Gminy P. kosztami egzekucyjnymi powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr ... kwocie 19.702,82 zł. Burmistrz Miasta i Gminy P. wniósł, zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wierzyciel wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia ... lipca 2012r. nr ... wstrzymał postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych przez M. M. w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast w dniu ...07.2012r., a więc pomimo wstrzymanego postępowania organ egzekucyjny ściągnął od zobowiązanej i przekazał na rachunek bankowy wierzyciela kwotę w wysokości 56.687,23 zł. W ocenie skarżącego organ egzekucyjny pomimo wstrzymanego postępowania nadal prowadził postępowanie egzekucyjne przelewając kwotę części należności na rachunek wierzyciela. W tej sytuacji Burmistrz Miasta i Gminy P. uważa, iż nie ma podstaw do obciążenia wierzyciela kosztami spowodowanymi przez organ egzekucyjny.

Odnosząc się do wniesionego zażalenia organ II instancji wskazał że zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 9 pkt 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny, w egzekucji należności pieniężnych, pobiera opłatę za dokonaną czynność egzekucyjną zajęcia innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych w wysokości - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr., której obowiązek uiszczenia powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Równocześnie zgodnie z art. 64 § 1 pkt 14 oraz § 9 pkt 11 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę za spisanie na miejscu u zobowiązanego protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego - 10% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 3 zł., której obowiązek uiszczenia powstaje z chwilą podpisania protokołu przez poborcę skarbowego oraz przez zobowiązanego. Ponadto zgodnie z art. 64 § 6 oraz § 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr., a obowiązek jej uiszczenia powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast art. 64c § 1 u.p.e.a. stanowi, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Na koszty egzekucyjne składają się, więc opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz wydatki egzekucyjne. Opłatę za czynności egzekucyjne pobiera się za podejmowane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne o charakterze procesowym, np. zajęcie rachunku bankowego, zajęcie wynagrodzenia za pracę, zajęcie ruchomości, zajęcie innych wierzytelności pieniężnych. Oplata manipulacyjna jest pobierana z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Wydatki egzekucyjne zaś stanowią kwoty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny ze swoich środków w związku z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnym w toku postępowania.

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. "opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64 a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego." Niemniej, zgodnie z § 3 przywołanego przepisu ..jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela". Organ odwoławczy przypomniał że w przedmiotowej sprawie, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M.M. w dniu ...09.2011 r. poborca skarbowy doręczył zobowiązanej odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego oraz spisał protokół o jej stanie majątkowym. Ponadto zawiadomieniem z dnia 20.06.2012 r. nr ... organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego M.M. w banku ... S.A. Powyższe spowodowało konieczność naliczenia kosztów egzekucyjnych, zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 i pkt 14 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. Przedmiotowe czynność egzekucyjne wygenerowały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 19.350,78 zł.

Powyższa należność obciąża, zgodnie z ogólną zasadą wskazana w art. 64c § 1 u.p.e.a., zobowiązanego, w tym przypadku M.M. W toku postępowania wyegzekwowano na poczet kosztów egzekucyjnych kwotę 22.504.98 zł.

Niemniej jednak w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia ... sierpnia 2012 r. nr ... Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne, co było konsekwencją uznania za zasadne zarzutów zgłoszonych przez Zobowiązaną w dniu ...09.2011 r. w zakresie nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanej. Umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nastąpiło w oparciu o ostateczne stanowisko wierzyciela wyrażone postanowieniem z dnia ....07.2012 r. nr ..., w którym Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. wskazało brak podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec spadkobierców za zobowiązania spadkodawcy. Zapadłe rozstrzygnięcia wskazują, iż w przedmiotowej sprawie doszło do niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, co czyni zasadnym obciążenie wierzyciela na podstawie z art. 64c § 3 u.p.e.a. należnościami z tytułu kosztów egzekucyjnych pobranych i zwróconych zobowiązanej wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi w kwocie 352,04 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. rozpoznając niniejszą sprawę podziela stanowisko organu egzekucyjnego, iż w niniejszej sprawie brak było możliwości obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanego oraz, że zaistniała konieczność obciążenia nimi wierzyciela, niemniej jednak postanowił, uchylić zaskarżone postanowienie w całości i orzec co do istoty sprawy z uwagi na fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w postanowieniu z dnia ... listopada 2016 r. nr ... nie uwzględnił zasady wyrażonej w art. 27a § 1 i § 2 u.p.e.a. zgodnie, z którą koszty egzekucyjne wykazuje się po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy.

Odnosząc się do podnoszonych przez Burmistrza Miasta i Gminy P. okoliczności iż nie ma podstaw do obciążania wierzyciela kosztami spowodowanymi przez organ egzekucyjny w sytuacji, w której w ocenie skarżącego organ egzekucyjny pomimo wstrzymanego postępowania nadal prowadził postępowanie egzekucyjne przelewając kwotę części należności na rachunek wierzyciela, Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważa, iż powyższa okoliczność nie wpłynęła na powstanie kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie, gdyż koszty egzekucyjne w przedmiotowym postępowaniu powstały w dniu ...09.2011 r. (opłata manipulacyjna oraz opłata za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego) oraz w dniu ...06.2012 r. (opłata za zajęcie rachunku bankowego), a więc przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego tj. przed dniem ...07.2012 r.

Równocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. odnosząc się do podnoszonych przez wierzyciela okoliczności, iż organ egzekucyjny przekazał na rachunek Burmistrza Miasta i Gminy P. tylko niewielką część kwoty wynikającej z przedmiotowego tytułu wykonawczego, natomiast obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi naliczonymi od całej kwoty wynikającej z przedmiotowego tytułu wykonawczego, zauważa, iż zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 i pkt 14 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłatę manipulacyjną w wysokości odpowiadającej określonemu procentowi kwoty egzekwowanej należności, a nie kwoty wyegzekwowanej i przekazanej wierzycielowi. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnia, iż niniejsze postanowienie, jak i postanowienie go poprzedzające zostały wydane w oparciu o uregulowania prawne zawarte w rozdziale 6 działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązujące na dzień wszczęcia postępowania w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi tj. ...08.2012 r. Wbrew twierdzeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w niniejszej sprawie art. 68 ustawy o administracji podatkowej z dnia 10 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015r. poz. 1269) nie ma bezpośredniego zastosowania, gdyż zgodnie z jego treścią dotyczy postępowań wszczętych skargami lub wnioskami złożonymi przed dniem wejścia w życie w/w ustawy, natomiast postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi jest postanowieniem wydanym z urzędu. Niemniej jednak ze względów celowościowych w niniejszej sprawie stosować należy przepisy w brzmieniu uprzednio obowiązującym, bowiem zgodnie z treścią art. 64 c § 7 u.p.e.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał pierwsze postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w dniu ...08.2012r. Wobec powyższego postępowanie w niniejszej sprawie już się toczy, a w konsekwencji czego nie może być ono drugi raz wszczęte.

Postanowienie organu odwoławczego zaskarżył Burmistrz Miasta i Gminy P. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 64 c § 3 w zw. z art. 29 § 1 i § 2 pkt 3 oraz w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.z.a polegającgo na jego błędnej wykładni i błędnym zastosowaniu.

W uzasadnieniu skargi strona podnosi, że organ II instancji dokonał błędnej wykładni i błędnego zastosowania art. 64c § 3 u.p.e.a. W ocenie wierzyciela organ egzekucyjny na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a. winien dokonać zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a następnie na podstawie art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. nie przystąpić do egzekucji, jeżeli tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Burmistrz Miasta i Gminy P. wskazuje również, iż dochodził jednej kwoty opłaty planistycznej od trojga spadkobierców, natomiast organ egzekucyjny prowadził trzy postępowania egzekucyjne co spowodowało w opinii Strony bezzasadne naliczenie rażąco zawyżonych w ten sposób opłat i kosztów egzekucyjnych. Ponadto wskazuje, iż nie ma podstaw do obciążenia go kosztami egzekucyjnymi powstałymi na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., gdyż w ocenie Strony zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej nie nastąpiło w dniu ...06.2012r., lecz dopiero w dniu ...07.2012r., a więc już po wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. Strona wskazuje równocześnie, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiła ponad trzyletnia zwłoka w wydaniu postanowienia przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Kwestię sporną w sprawie stanowi odmienna ocena prawna zaistniałego stanu faktycznego. Odnosi się ona do wykładni odpowiednich dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w istocie do udzielenia odpowiedzi na pytanie - czy zasadnie organ egzekucyjny obciążył kosztami egzekucyjnymi wierzyciela.

Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

Zasadą postępowania egzekucyjnego w administracji jest, że to zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji. Zasada ta jest jednak, w ściśle oznaczonych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ustawa ta nakłada obowiązek poniesienia przez wierzyciela kosztów egzekucyjnych w następujących sytuacjach:

1/ po pierwsze - jeżeli na skutek uchybień wierzyciela doszło do wystawienia tytułu wykonawczego z wadami uniemożliwiającymi przeprowadzenie egzekucji ( art. 64c § 2 u.p.e.a.) lub gdy doszło do niezgodnego z przepisami ustawy wszczęcia i prowadzenia egzekucji ( art. 64c § 3 u.p.e.a.) oraz

2/ po drugie - jeżeli koszty egzekucji nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.).

Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, podstawą prawną obciążenia wierzyciela kosztami był art. 64c § 3 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że "jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

Przez określenie "okaże się", użytego przez ustawodawcę w art. 64c § 3 u.p.e.a. należy rozumieć takie przypadki, których niezgodność z prawem stwierdzona zostanie orzeczeniem właściwego organu. Będzie to stosowna decyzja organu administracji publicznej bądź wyrok sądowy, które w swej treści przesądzają, że tytuł wykonawczy nie powinien był być wydany lub został niewłaściwie wprowadzony do obrotu prawnego (por. wyrok z 24 sierpnia 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie III SA/Wa 1750/06, LEX nr 276593).

Sąd podkreśla że organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym, bada jedynie dopuszczalność egzekucji, nie bada jednak zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem (art. 29 § 1 u.p.e.a.), gdyż żaden z przepisów ustawy do tego go nie upoważnia; tym samym uznanie tytułu za niezgodny z prawem musi nastąpić prawomocnym rozstrzygnięciem innego organu lub Sądu. Zdaniem Sądu, potwierdza to również dyspozycja art. 59 u.p.e.a., określająca przyczyny umorzenia postępowania. W art. 59 § 1 pkt 1 do 4 u.p.e.a. podstawą umorzenia może być jedynie inne orzeczenie wiążące organ egzekucyjny; tym samym analizowany przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. daje organowi egzekucyjnemu możliwość dokonania zwrotu zobowiązanemu niezasadnie pobranych kosztów z odsetkami.

Zasadniczym warunkiem zastosowania analizowanego przepisu jest ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem oraz by owo stwierdzenie wadliwości postępowania egzekucyjnego nastąpiło już po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych.

Wskazać należy, że na poszczególnych podmiotach postępowania egzekucyjnego ciążą określone ustawą obowiązki, a także przysługują im wynikające z ustawowych uregulowań uprawnienia. Jednym z podstawowych obowiązków wierzyciela jest wystawienie zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 27 u.p.e.a. tytułu wykonawczego, który jest niezbędnym dokumentem dla wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Natomiast obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a także sprawdzenie, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom określonym w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. Organ ten nie ma jednak uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W przedmiotowej sprawie uznanie tytułu wykonawczego za niezgodny z prawem nastąpiło w oparciu o postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia ...07.2012 r. nr ..., w którym stwierdzono, iż w sytuacji, w której nie można mówić o odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania spadkodawcy, gdyż nie zostały wydane decyzje o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców, nie jest możliwe prowadzenie wobec tych spadkobierców egzekucji administracyjnej należności, do których zobowiązany był spadkodawca. Zatem w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 64c § 3 u.p.e.a. co sugerowano w skardze.

Sąd nie podziela poglądu skarżącego jakoby brak było podstawy do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. gdyż powstały one już po wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego.

Otóż należy zauważyć iż koszty egzekucyjne w postaci opłaty za zajecie rachunku bankowego wskazanej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. powstały w dniu ...06.2012 r. ( w myśl art. 80 § 2 zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu). Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 i pkt 14 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w wysokości odpowiedającej określonemu procentowi kwoty egzekwowanej należności, a nie kwoty wyegzekwowanej i przekazanej wierzycielowi. Przedmiotowe koszty powstały zatem przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego tj. przed dniem ...07.2012 r.

Przypomnieć wreszcie należy że Burmistrz Miast i Gminy P. w dniu ... stycznia 2011 r. wystawił trzy odrębne tytuły wykonawcze (na P.M., M. M. i M. M.) wskazując jako podstawę prawną dochodzonej należności tą samą decyzję oraz kwotę całej dochodzonej opłaty planistycznej.

Było to więc w istocie wskazanie solidarnego dochodzenia należności ze wszystkimi tego konsekwencjami prawnymi. Zatem wszczęcie wobec każdej ze zobowiązanych odrębnego postępowania egzekucyjnego i dochodzenie od każdej z nich całości należności nie było sprzeczne z żadnym z przywołanych w skardze przepisów prawa.

Odnosząc się natomiast do zarzutu rażącego naruszenia terminu załatwienia sprawy przez organ I instancji wskazać trzeba iż ta kwestia nie ma znaczenia w niniejszej sprawie albowiem od należności obciążającej skarżącego (wierzyciela) nie są naliczone odsetki za zwłokę.

Mogła być ona natomiast podstawą wniesienia skargi na bezczynność bądź przewlekłość postępowania organu.

Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.