Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1253/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy: article: par. 11, 16, 19
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi C.R. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. z dnia [...] kwietnia 2017 r., 2. odrzuca skargę w części dotyczącej określenia inwalidztwa i związku ze służbą wojskową, 3. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. na rzecz skarżącego C.R. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] lutego 2017 r. Dowódca Jednostki Wojskowej

w [...] skierował C. R. do RWKL w [...] w celu wydania orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Orzeczeniem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. 2016 poz. 1726) oraz § 11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.) oraz § 5 i 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dna 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) dokonała w punkcie 8 A orzeczenia u C. R. następującego rozpoznania powodującego niezdolność do służby wojskowej 1. zaburzenia adaptacyjne - § 67 pkt 2.

W punkcie 8 B ustalono schorzenia współistniejące:

2. przebyty uraz stawu kolanowego lewego leczony dwukrotnie artroskopowo z prawidłowym zakresem ruchomości tego stawu i bez zaniku mięśnia czworogłowego uda lewego. Blizna na lewym kolanie - § 77 pkt 2, § 3 pkt 1;

3. przebyty uraz stawu barkowego prawego - § 77 pkt 2;

4. 7% utraty zdolności żucia - § 24 pkt 1;

5. przebyty uraz kciuka prawego - § 77 pkt 5.

W pkt 9 orzeczenia określono kategorię zdolności C. R. jako trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – [...] – Kategoria N – Zał. 1 Grupa I.

W punkcie 10 wskazano, że schorzenie wymienione w pkt 2, 3 i 5 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą – podstawa Orzeczenie CWKL [...] Nr [...] z [...] lipca 2016 r. i orzeczenie RWKL [...] nr [...] z [...] lipca 2016 r. oraz RWKL nr [...] z [...] marca 2017 r. Schorzenia ad pkt 1 i 4 rozp. nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

W punkcie 11 zaliczono badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Data powstania inwalidztwa: marzec 2017. Badany jest zdolny do pracy.

Od orzeczenia C. R. wniósł odwołanie zaskarżając orzeczenie w zakresie kwalifikacji schorzenia zaburzenia adaptacyjne jako przyczyny trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej i wnosząc poprzez uznanie, iż przyczyną trwałej niezdolności do służby jest schorzenie uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej kolana lewego oraz przyznanie III grupy inwalidzkiej pozostającej w związku ze służbą wojskową. Do odwołania załączył m.in. dokumentację medyczną w postaci opinii lekarskiej z [...] lutego 2017 r. stwierdzającą brak istotnych zaburzeń psychicznych oraz stan po operacyjnym leczeniu łąkotki przyśrodkowej kolana lewego dwukrotnie z wtórnymi zmianami zwyrodnieniowymi, dysfunkcją mięśnia czworogłowego lewego, orzeczenie psychologiczne nr [...] WPP [...] stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami i do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy na okres do [...] grudnia 2018 r., opinię psychologiczną z Gabinetu Psychologicznego w [...] z [...] lutego 2016 r. stwierdzającą brak wyraźnych przeciwwskazań do podjęcia obowiązków zawodowych, opinię z Pracowni [...] stwierdzającą prawidłowe funkcjonowanie intelektualne i emocjonalno-społeczne, kartę informacyjną z leczenia w Klinice [...] z [...] października 2014 r. z rozpoznaniem zaburzenia adaptacyjne, wynik badania MR kolana lewego z [...] stycznia 2017r. stwierdzający obecność wolnego płynu, zmiany zwyrodnieniowe, stan po operacji łąkotki bocznej oraz zmiany degeneracyjne łąkotki przyśrodkowej i niestabilność rzepki, kartę informacyjną z Oddziału Ortopedii [...] Centrum Ortopedii z września 2016 r., gdzie wykonano brzeżną resekcję łąkotki przyśrodkowej oraz resekcję ogromnych fałdów podrzepkowego i mediopatelarnego oraz oświadczenie orzekanego z [...] marca 2017r. odnośnie nie posiadania karty u żadnego psychiatry, nie leczenia się psychiatrycznie i nie przyjmowania żadnych leków psychotropowych.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], dalej "CWKL", po rozpatrzeniu odwołania C. R., orzeczeniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 1726) oraz przepisów § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późń. zm.) w całości uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz wydała nowe wskazując w punkcie 8 A. schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:

1. zespół przyparcia rzepek z objawami chondropatii oraz wtórnym uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej lewego stawu kolanowego i niewielkim zanikiem mięśnia czworogłowego uda upośledzające sprawność ustroju - § 77 pkt 7, § 77 pkt 10;

W punkcie 8 B ustalono schorzenia współistniejące schorzenia współistniejące:

2. podmiotowy zespół bólowy stawu kolanowego lewego po przebytym w dniu [...].11.201 Or. urazie tego stawu z następowym operacyjnym usunięciem fragmentu uszkodzonej łąkotki przyśrodkowej nieznacznie upośledzający sprawność ustroju -

§ 77 pkt 6

3. przebyte zaburzenia adaptacyjne - § 67 pkt 1

4. przebyty uraz stawu barkowego prawego - § 77 pkt 5

5. 7% utraty zdolności żucia - § 24 pkt 1

6. przebyty uraz kciuka prawego - § 77 pkt 5.

W punkcie 9. orzeczenia określono kategorię zdolności C. R. jako Kategoria N, Załącznik 1, Grupa II - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

W punkcie 10. wskazano, że schorzenia wymienione w pkt. 2, 4 i 6 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową jako następstwa wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową - podstawa orzeczenie CWKL [...] nr [...] z dnia [...].07.2016r., orzeczenie RWKL [...] nr [...] z dnia [...].07.2016r. i orzeczenie RWKL [...] nr [...] z dnia [...].03.2017r. Pozostałe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

W punkcie 11. zaliczono badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, data powstania inwalidztwa: marzec 2017r.

W uzasadnieniu orzeczenia CWKL podała, że po zapoznaniu się z aktami sprawy wezwała orzekanego na badania specjalistyczne w dniu [...] maja 2017 r.

W dniu [...] czerwca 2017r. orzekany stawił się w CWKL, dostarczając zaświadczenie lekarskie od specjalisty ortopedy stwierdzające, iż leczy się z powodu zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego lewego oraz przeciążeniowych zmian chrząstki w prawym stawie kolanowym. Pomimo leczenia nie udało się osiągnąć poprawy wydolności ruchowej. Obecnie nie jest zdolny do służby, a powstanie zmian ma związek z urazami doznanymi w okresie pełnienia służby wojskowej. Orzekany wykonał zleconą konsultację lekarza ortopedy, która wykazała nawrotowy podmiotowy zespół bólowy stawu kolanowego lewego, bez istnych zaników mięśniowych i ograniczeń ruchomości w przebiegu przebytej dwukrotnie artroskopii z upośledzeniem lokomocji oraz konsultację psychologiczną, która wskazała jedynie obserwację w kierunku zaburzeń osobowości, a także konsultację psychiatryczną, która wskazała psychiatrycznie bez objawów psychopatologicznych.

Wobec nie stwierdzenia w aktualnych badaniach psychiatrycznym i psychologicznym objawów spełniających kryteria rozpoznania zaburzeń adaptacyjnych oraz w oparciu o wcześniejsze dane z pobytu szpitalnego w [...] w [...] i z opinii psychiatrycznej dla celów orzeczniczych, CWKL w [...] przychyliła się do odwołania orzekanego i zmieniła rozpoznanie pkt. 8.1 skarżonego na pkt 8.3 aktualnego orzeczenia - przebyte zaburzenia adaptacyjne § 67 pkt 1 i uznać je za schorzenie nie powodujące niezdolności orzekanego do zawodowej służby wojskowej. Odnośnie schorzenia kolana lewego CWKL zauważyła, iż aktualne badania specjalistyczne potwierdziły brak istotnych ograniczeń ruchomości, zaników mięśniowych w tym także w obrębie mięśnia czworogłowego (badanie MR ze stycznia 2017r. także nie ujawnia patologii w obrębie tego mięśnia), a które to zmiany potwierdzałyby znaczne upośledzenia funkcji kończyny lewej. Nie mniej jednak ze względu na podmiotowy zespół bólowy

(tj. zgłaszany przez orzekanego a nie wykazany w trakcie przedmiotowego badania lekarskiego), prowadzone leczenie nakierowane głównie na zmiany zwyrodnieniowe i przeciążeniowe chrząstek stawowych oraz zgłaszane problemy z poruszaniem się

(u orzekanego wskazano w aktualnym badaniu ortopedycznym zleconym przez CWKL upośledzenie lokomocji) wynikające w głównej mierze z występujących u orzekanego anomalii rozwojowych w postaci przyparcia bocznego obu rzepek, co powoduje i znacznie przyspiesza powstawanie zmian zwyrodnieniowych w obu stawach kolanowych (bez związku z urazem) oraz częściowo nałożonymi wtórnymi zmianami po uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej zespół orzeczniczy CWKL zdecydował o zmianie treści rozpoznań. W pkt. 8.1. nowego orzeczenia CWKL wskazała - zespół przyparcia rzepek z objawami chondropatii oraz wtórnym uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej lewego stawu kolanowego i niewielkim zanikiem mięśnia czworogłowego uda upośledzające sprawność ustroju § 77 pkt 7, § 77 pkt 10, które to schorzenie z powodu konieczności prowadzenia dalszych oddziaływań usprawniających lewe kolano uznała jako główne schorzenie powodujące na chwilę obecną niezdolność orzekanego do służby wojskowej i powodujące inwalidztwo III grupy (na okres roku) z ogólnego stanu zdrowia bez związku ze służbą wojskową. W pkt 8.2 jako schorzenie współistniejące CWKL wskazała - podmiotowy zespół bólowy stawu kolanowego lewego po przebytym w dniu [...] listopada 2010 r. urazie tego stawu z następowym operacyjnym usunięciem fragmentu uszkodzonej łąkotki przyśrodkowej nieznacznie upośledzający sprawność ustroju § 77 pkt 6, które to schorzenie zgodnie z treścią orzeczenia uszczerbkowego CWKL nr [...] z dn. [...] lipca 2016 r. ma określony związek ze służbą wojskową (w przeciwieństwie do chondropatii chrząstek powstałej wskutek przyparcia rzepek oraz wtórnego uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej lewego stawu kolanowego, które wskazano jako nie mające związku z wypadkiem).

C. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 28 lipca 2017 r. zaskarżył w części orzeczenie nr [...]

w zakresie punktu A.1., B.2., B.10 oraz B.11. lit. b i c.

Wskazał, że wypadek w czasie którego doznał kontuzji stawu kolanowego miał miejsce podczas Mistrzostw [...] w [...] w [...] w 2010 r. Podał, że CWKL próbuje oddzielić uraz kolana z 2010 r. od obecnego stanu zdrowotnego, który jest podstawą zwolnienia ze służby.

W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wskazała, że aktualne badania specjalistyczne potwierdziły brak istotnych ograniczeń ruchomości, zaników mięśniowych w tym także w obrębie mięśnia czworogłowego, a które to zmiany potwierdzałyby znaczne upośledzenia funkcji kończyny lewej. Podała, że zgromadzona w sprawie dokumentacja lekarska, w tym wyniki badań specjalistycznych wykonanych dla potrzeb orzecznictwa wojskowego, ale także wyniki badań przedłożone przez skarżącego, nie budziły żadnych wątpliwości co do stanu zdrowia C. R., a tym samym pozwalały na wydanie orzeczenia w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 7 września 2017 r. podtrzymał w całości swoją skargę. Wniósł o przyznanie III grupy inwalidzkiej w związku ze służbą wojskową z uwagi na zaistniały w dniu [...] listopada 2010 r. wypadek i zmiany zwyrodnieniowe kolana powstałe na jego skutek.

Nadto w związku z wezwaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 października 2017 r. do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie zakresu zaskarżenia orzeczenia Centralnej Komisji Wojskowej w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], tj. wskazanie czy orzeczenie jest skarżone w całości, czy też w zakresie dotyczącym kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, związku chorób ze służbą, czy też określenia inwalidztwa, skarżący w piśmie z 16 października 2017 r. poinformował, że zaskarża orzeczenie nr [...] w całości. Podał też, że skarga dotyczy określenia inwalidztwa, a w szczególności niezaliczenia do żądnej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą wojskową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. 871 ze zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 1037 ze zm.). Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (v. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11).

Skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. uchylające w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. i wydające nowe, w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową i zdolności do pracy jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie dotyczącym określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 tej ustawy).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

Kontrola dokonana przez Sąd w tym zakresie pozwala na przyjęcie,

że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa.

Jak już wcześniej wskazano zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją administracyjną. Wojskowa komisja lekarska jest traktowana jako organ administracji publicznej, a więc wydane przez nią orzeczenia są uznawane za decyzje administracyjne, do których posiłkowo można stosować przepisy k.p.a. Tym samym w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez wojskowe komisje lekarskie zastosowanie będą miały zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w art. 6-16 k.p.a., a wydawane w sprawie orzeczenia winny zaś spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a. Potwierdza to dodatkowo opracowany wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, stanowiący załącznik nr 5 do rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r., w którym w części B pkt 12 powinno być zawarte uzasadnienie. W sytuacji, gdy ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz omawiane rozporządzenie wykonawcze nie precyzują, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, należy niewątpliwie w tym zakresie stosować art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazać należy, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Konieczność taka związana jest przede wszystkim z określoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Strony mają zatem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu.

Uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99, dostępne na stronie internetowej pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanym przypadku.

Jak wynika z akt sprawy CWKL uchyliła zaskarżone orzeczenie organu I instancji i wydała nowe, w którym uznała C. R. za niezdolnego do służby wojskowej – kategoria N Załącznik 1, Grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Zmiany w tym rozstrzygnięciu w porównaniu z orzeczeniem organu I instancji, nastąpiły w części A pkt 1 zatytułowanym "Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej" zaburzenia adaptacyjne § 67 pkt 1, które były przyczyną trwałej niezdolności do zawodowej skarżącego w orzeczeniu RWKL Centralna Wojskowa Komisja Lekarska uznała jako schorzenie współistniejące. Zmianę tę, zgodną z wnioskiem zawartym w odwołaniu, CWKL wystarczająco uzasadniła niestwierdzeniem w aktualnych badaniach psychiatrycznym i psychologicznym oraz w oparciu o wcześniejsze dane objawów spełniających kryteria rozpoznania zaburzeń adaptacyjnych. Natomiast jako schorzenie powodujące trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej wskazała zespół przyparcia rzepek z objawami chondropatii oraz wtórnym uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej lewego stawu kolanowego i niewielkim zanikiem mięśnia czworogłowego uda upośledzające sprawność ustroju - § 77 pkt 7, § 77 pkt 10. Równocześnie rozpoznała jako chorobę współistniejącą, ale nie powodującą niezdolności do zawodowej służby wojskowej podmiotowy zespół bólowy stawu kolanowego lewego po przebytym w dniu [...].11.2010 r. urazie tego stawu z następowym operacyjnym usunięciem fragmentu uszkodzonej łąkotki przyśrodkowej nieznacznie upośledzający sprawność ustroju - § 77 pkt 6.

C. R. w skardze wskazywał, że organ odwoławczy próbuje oddzielić uraz kolana z 2010 r. od obecnego jego stanu zdrowia, a szczególnie odwrócić uwagę od zmian zwyrodnieniowych powstałych wewnątrz stawu po wypadku i przypisać je anomalii rozwojowej.

Sąd wskazuje, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest co do zasady prowadzone postępowanie dowodowe. W art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1376 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a. stwierdza się, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu sprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Wprawdzie stosownie do treści art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, ale może to być wyłącznie dowód z dokumentu. Sąd administracyjny nie może zatem przeprowadzić dowodu z opinii biegłego.

W takiej sytuacji, nie dysponując wiedzą medyczną, Sąd nie jest w stanie ocenić, czy stwierdzone przez organ odwoławczy schorzenie w części A pkt 1 orzeczenia jest samoistną podstawą trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej, czy też winno być powiązane z rozpoznaniem współistniejącym określonym w części B pkt 2 orzeczenia. Podkreślić należy, że użyty przez CWKL

w zaskarżonym orzeczeniu termin "zespół przyparcia rzepek z objawami chondropatii oraz wtórnym uszkodzeniem łąkotki przyśrodkowej lewego stanu kolanowego

i niewielkim zanikiem mięśnia czworogłowego uda upośledzające sprawność ustroju" nie odpowiada pojęciu znaczeniowemu zawartemu w § 77 pkt 7 i § 77 pkt 10 oraz objaśnieniach szczegółowych załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. określonego jako "przewlekłe choroby stawów upośledzające sprawność ruchową" - § 77 pkt 7 i "zmiany zwyrodnieniowe stawów upośledzające sprawność ruchową" - § 44 pkt 10. Z objaśnień szczegółowych do § 77 pkt 7 i 8 wynika, że według tych punktów należy kwalifikować między innymi: reumatoidalne zapalenia stawów, zespół Reitera, łuszczycowe zapalenie stawów i zapalenie stawów w chorobach jelit. W uzasadnieniu orzeczeń Komisji obu instancji ani w rozpoznaniu choroby te nie zostały wskazane. Tym samym Sąd nie jest w stanie ustalić, czy kwalifikacja prawna rozpoznania dokonana przez CWKL odpowiada zawartemu w § 77 pkt 7 znaczeniu pojęciowemu.

Opisane wyżej braki w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia powodują,

że Sąd nie może ocenić, czy w przypadku skarżącego zasadnie uznano,

że schorzenie określone w § 77 pkt 7 i § 77 pkt 10 załącznika nr 1 powoduje niezdolność do służby wojskowej oraz czy zasadnie uznano, że schorzenie określone w części B pkt 2 orzeczenia jest schorzeniem odrębnym niezwiązanym

z rozpoznaniem określonym w części A pkt 1 orzeczenia. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rolą CWKL będzie takie skonstruowanie uzasadnienia orzeczenia, aby możliwe było zapoznanie się z motywami, którymi się kierowała przy jego wydawaniu. Uzasadnienie to musi spełniać wymogi określone

w art. 107 § 3 k.p.a., a także realizować zawartą w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, poprzez wyjaśnienie stronie zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Konieczne jest przy tym wskazanie, czy rozpoznane schorzenia odpowiadają ujętemu w załączniku do powołanego wyżej rozporządzenia zakresowi pojęciowemu. Dopiero tak sporządzone uzasadnienie orzeczenia będzie pozwalało na jego sądowoadmnistracyjną kontrolę. Z tej też przyczyny przedwczesne byłoby na tym etapie postępowania odnoszenie się do wszystkich zarzutów skargi. Organ powinien bowiem wpierw szczegółowo wyjaśnić zasadność wydanego rozstrzygnięcia

z uwzględnieniem poczynionych powyżej uwag, tak aby możliwa była jego ocena przez Sąd.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt c P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 58 § pkt 1 P.p.s.a odrzucił skargę w pozostałym zakresie jak w pkt 2 wyroku. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.