Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 11/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolf-Mendecka Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant Anna Florek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. przy udziale – sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. S., uchylił w całości decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] , wydaną po wznowieniu postępowania, mocą której organ podatkowy pierwszej instancji uchylił decyzję z dnia [...] r. i określił za [...] 2001 r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 2 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niepełny, a niektóre ustalenia budzą wątpliwości. Dodał też, iż zgromadzony materiał jest niewystarczający do stwierdzenia, iż faktura VAT nr [...] dokumentuje czynność, która nie została dokonana. Nadto podał, iż budzi wątpliwości nieuwzględnienie przez organ podatkowy pierwszej instancji faktu otrzymania przez W. B. przedpłaty na poczet przetworzenia surowca w znacznej części w drodze cesji wierzytelności, bowiem nie dokonano żadnych ustaleń co do umów zawartych z wymienionym kontrahentem, a to nie pozwala na ocenę tych umów. Dodał, że organ podatkowy pierwszej instancji naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, bowiem swoje rozstrzygnięcie oparł na niekompletnym materiale dowodowym i domniemaniach, które nie mają większej mocy dowodowej. Końcowo wskazał na zasady wynikające z ustawy – Ordynacja podatkowa określone w art. 122, 187 § 1 i 210 § 4 i stwierdził, iż konieczne jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w wymienionym zakresie.

W skardze z dnia [...] 2004 r. pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Stwierdził przy tym, że decyzja narusza interes skarżącego polegający na prawie do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W uzasadnieniu wskazał, iż wytyczne organu odwoławczego co do uzupełnienia postępowania dowodowego są ogólnikowe i nie precyzują zakresu w jakim ma iść ewentualne postępowania dowodowe. Zaznaczył, że skarżący nie dysponuje już żadnymi dokumentami mającymi związek z niniejszą sprawą, a całą dokumentację w toku dwukrotnych kontroli już przekazał. Zarzucił, że nie zostały wskazane żadne okoliczności do wyjaśnienia, a kwestia oceny zebranych dowodów i ustalenia na ich podstawie stanu faktycznego, nie jest przesłanką wydania decyzji kasacyjnej. Podał też, że w ocenie skarżącego nie zachodzi już konieczność prowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, a co najwyżej w części nieznacznej (trudną zresztą do zidentyfikowania). Nadto organ podatkowy nie wskazał proporcji w jakiej pozostaje postępowanie już przeprowadzone, do postępowania uzupełniającego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do argumentacji skargi wskazał, iż stwierdzenie, że dowody zebrane w sprawie nie dają podstaw do uznania okoliczności faktycznych za udowodnione, co przesądza o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części lub w całości, uzasadnia podjęcie decyzji kasacyjnej, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Dalej przedstawił ustalenia faktyczne, które – w ocenie organu odwoławczego – wymagały uzupełnienia w drodze postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji, a mianowicie: wykonanie czynności udokumentowanej fakturą VAT nr [...], kwestie związane z przekazaniem przedpłaty w drodze cesji wierzytelności oraz zawartych umów z W. B..

W piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie za nowe dowody okoliczności faktycznych znanych organowi w dacie wydawania prawomocnej decyzji przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...].

Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał tego zarzutu i w piśmie procesowym z dnia [...] r. powtórzył argumenty przemawiające za zasadnością wydania decyzji kasacyjnej.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego nie był obecny. Pełnomocnik organu odwoławczego wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę oraz dodał, iż urząd skarbowy do dnia rozprawy nie wydał ponownie decyzji w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Izbie Skarbowej skutecznie zarzucić, iż wydając rozstrzygnięcie będące przedmiotem sprawy naruszyła obowiązujące przepisy prawa proceduralnego.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności zaakcentować trzeba, iż przedmiotem postępowania jest ocena legalności wyłącznie decyzji kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej, a to oznacza, iż kontrola Sądu ograniczona jest do kwestii właściwego zastosowania uprawnień organu odwoławczego sformułowanych w art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Przepis ten stanowi, że "Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.". Nie ulega przy tym wątpliwości, iż usytuowanie tej normy prawnej w § 2 art. 233, oznacza, iż wydanie decyzji kasacyjnej jest wyjątkiem od rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 1, przy czym nie jest to decyzja kasacyjna typowa, o której mowa w art. 233 § 1 pkt 2. Wyeksponować zatem należy, iż decyzje kasacyjne podejmowane na podstawie art. 233 § 2 mogą zapaść wyłącznie w sytuacji, która została zakreślona tym przepisem, a więc w sytuacji gdy niezbędne jest uprzednie przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, przy czym na organie odwoławczym spoczywa obowiązek wskazania okoliczności faktycznych, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż wyłącznie przesłanka przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części umożliwia podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej (por. B. Adamiak, Ordynacja podatkowa – Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, Wrocław 2003, str. 743,744). Dodać też trzeba, iż organ odwoławczy wydając decyzję na podstawie powołanego przepisu nie może przesądzać o treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakaz załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla odwołującego się, bowiem decyzja w tej sprawie należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji.

Odnosząc powyższe spostrzeżenia do treści zaskarżonej decyzji uznać trzeba, iż decyzja kasacyjna podjęta w niniejszej sprawie nie narusza art. 233 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Przede wszystkim organ odwoławczy w uzasadnieniu wykazał okoliczności faktyczne, co do których nie można podjąć jednoznacznego rozstrzygnięcia z uwagi na niepełny materiał dowodowy oraz zasadnicze wątpliwości co do niektórych ustaleń. Wyszczególnił przy tym transakcję gospodarczą, której kwalifikacja wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jak również wykazał wątpliwości co do nieuwzględnienia faktu otrzymania przez W. B. przedpłaty na poczet przetworzenia surowca w znacznej części w drodze cesji wierzytelności. Wskazał też na brak jakichkolwiek ustaleń odnośnie umów zawartych z wymienionym kontrahentem, co nie pozwala na ocenę tych umów. Słusznie zatem – w ocenie organu odwoławczego – doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, skoro rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oparte zostało na niekompletnym materiale dowodowym i domniemaniach, które nie mają żadnej mocy dowodowej. Nie ulega zatem wątpliwości, iż podjęcie rozstrzygnięcia wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, a zatem wystąpiła przesłanka umożliwiająca podjęcie decyzji na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.

W tym stanie rzeczy nie można uznać argumentów podniesionych w skardze, bowiem – jak wyżej wskazano – zaskarżona decyzja nie narusza art. 233 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, a jej treść nie zawiera nakazów dla organu pierwszej instancji skutkujących pogorszeniem sytuacji strony skarżącej. Wręcz przeciwnie w przypadku przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części przez organ odwoławczy, a następnie podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia naruszałoby zasadę dwuinstancyjności, sformułowaną w art. 127 tej ustawy. Słusznie więc wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, iż skoro stan faktyczny sprawy nie został należycie ustalony, konieczne było wydanie decyzji kasacyjnej.

Bezskuteczny jest też zarzut co do naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez uznanie za nowe dowody okoliczności faktycznych znanych organowi w dacie wydawania prawomocnej decyzji przez organ pierwszej instancji, bowiem – jak wyżej wskazano – przedmiotem skargi była decyzja kasacyjna, a nie decyzja ostatecznie rozstrzygająca co do istoty sprawy. Dodać też trzeba, że – jak podał pełnomocnik organu odwoławczego – do chwili rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji nie wydał ponownie decyzji w sprawie.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko taka przesłanka, zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnia uchylenie decyzji w postępowaniu sądowym. W tym stanie rzeczy Sąd – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – skargę oddalił.