Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2956/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 183 § 1 i 2, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 116 § 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1203
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity
article: art. 10, art. 11
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1361
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 169/12 w sprawie ze skargi N. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu za zaległości podatkowe wykreślonej z KRS "U." spółki z o.o. z siedzibą w B. w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r. i czerwiec 2009 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2009 r. oraz za odsetki za zwłokę od tych zaległości 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od N. R. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem Skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 169/12, mocą którego oddalono skargę N. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2012 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu za zaległości podatkowe wykreślonej z KRS "U[...]" Spółki z o.o. z siedzibą w B. w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r. i czerwiec 2009 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2009 r. oraz za odsetki za zwłokę od tych zaległości.

W motywach orzeczenia Sąd podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.w decyzji z 6 grudnia 2011 r. orzekł o odpowiedzialności N. R. (dalej: Skarżąca) jako członka zarządu za zaległości podatkowe wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego "U[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: spółka) w podatku od towarów i usług za listopad 2008 r. i czerwiec 2009 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości oraz umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2009 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec 2009 r., a także za koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.

W odwołaniu do Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm., dalej: o.p.). Wskazała, że organ nie ustalił, czy sposób reprezentacji w wieloosobowym zarządzie nie wiązał jej w działaniach, co skutkowało brakiem odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Organ nie zbadał też, czy Skarżąca ponosi winę w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym terminie, a także, czy wystąpiły przesłanki

do ogłoszenia upadłości. Skarżąca wraz z odwołaniem złożyła szereg wniosków dowodowych, między innymi dotyczących dokumentów zgromadzonych w prowadzonym wobec Spółki postępowaniu upadłościowym oraz o przesłuchanie w charakterze świadków syndyka masy upadłości Spółki – R. L. oraz prokurenta Spółki – S. W..

Decyzją z 12 kwietnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że zgodnie z art. 116 o.p. w toku postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać fakt pełnienia obowiązków członka zarządu i bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Niesporne w sprawie jest, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Natomiast z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż zarząd spółki był dwuosobowy: Prezes Zarządu – A. F. oraz Wiceprezes Zarządu - N. R. Do reprezentowania Spółki umocowany był Prezes Zarządu jednoosobowo, dwóch członków Zarządu łącznie albo jeden członek Zarządu łącznie z prokurentem. Funkcję wiceprezesa Zarządu Skarżąca pełniła od 8 sierpnia 2006 r. do końca lipca 2009 r. W toku postępowania Skarżąca nie wskazała mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie należności w znacznej części.

Organ wyjaśnił, że zaległości spółki, za które odpowiedzialność ponosi Skarżąca, wynikają z decyzji z dnia 9 grudnia 2009 r. (nr [...]) o odpowiedzialności podatkowej płatnika "U[...]" Spółki z o.o. i określenia wysokości należności z tytułu niepobranych od podatników i niewpłaconych przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2009 r. w łącznej kwocie 20.610 zł. Natomiast zaległości w podatku VAT powstały w wyniku złożenia przez syndyka masy upadłości korekt deklaracji VAT-7 za listopad 2008 r. i czerwiec 2009 r. Ponieważ korekty deklaracji zostały złożone przez syndyka po ogłoszeniu upadłości, brak było podstaw do wystawienia przez organ tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzytelności te zostały zgłoszone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. do masy upadłości. W takiej sytuacji tytułem wykonawczym obejmującym te zaległości, stosownie do treści art. 264 Prawa upadłościowego i naprawczego, jest wyciąg z zatwierdzonej przez sędziego komisarza listy wierzytelności.

Organ wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że od września 2008 r. nie były wpłacane składki z tytułu ubezpieczenia społecznego (ZUS), a od stycznia 2009 r. podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika. Strata spółki na dzień 31 grudnia 2008 r. wyniosła 1.490.040,03 zł (zeznanie PlT- 8 za 2008 r.). Natomiast wniosek o ogłoszenie jej upadłości został złożony dopiero w dniu 10 listopada 2009 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż złożenie wniosku o upadłość było spóźnione, a przez to nie nastąpiło we właściwym czasie.

Organ wyjaśnił, że fakt bycia członkiem wieloosobowego zarządu spółki sam w sobie nie stanowi przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności. Ze sposobu reprezentacji spółki określonej w KRS wynika, że Skarżąca jako wiceprezes zarządu uprawniona była do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wspólnie drugim członkiem zarządu lub z prokurentem spółki. Zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i w odwołaniu, Skarżąca powoływała się tylko na fakt uczestnictwa w wieloosobowym zarządzie, nie wskazała prób złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (przygotowania wniosku o ogłoszenie upadłości) wspólnie z drugim członkiem zarządu czy też prokurentem. Dopiero w piśmie z 20 sierpnia 2009 r. Skarżąca wniosła do Prezesa Zarządu spółki o złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Wskazała, iż strata za pierwsze półrocze 2009 r. przewyższa sumę kapitału zapasowego i połowę kapitału zakładowego, przeciwko spółce wydanych jest 12 nakazów zapłaty, ZUS nie jest regulowany od września 2008 r. i nastąpiło zajęcie konta przez ZUS. Egzekucję 5 tytułów zapłaty prowadzą komornicy, od lutego 2009 r. nie jest odprowadzany podatek od wynagrodzeń, pozostaje niespłacony kredyt w P[...] SA i rata kredytu w [...]. Stwierdziła, że niewypłacalność ma charakter trwały i należy ogłosić upadłość spółki. Organ zauważył, że Skarżąca była członkiem zarządu i dyrektorem ds. finansów, więc miała świadomość kondycji finansowej spółki. Okoliczności zaprzestania płacenia długów, osiągnięcia straty i wzrostu zobowiązań spółki były jej znane na bieżąco.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca zarzuciła naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i 180 o.p. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, z pominięciem zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych, w szczególności dotyczących negatywnej przesłanki braku odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe upadłej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 121 i art. 122 w związku z art. 191 o.p. poprzez ustalenie, że organy podatkowe obu instancji nie odnalazły dowodów na brak winy strony za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie właściwym, jak też uniemożliwiły stronie wykazanie zaistnienia przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 67d § 1 pkt 3 w związku z art. 121 i art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. w zakresie braku wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowały się organy przy możliwości umorzenia z urzędu zaległości podatkowych spółki, gdy kwota zaległości nie została zaspokojona w postępowaniu upadłościowym. Strona zarzuciła naruszenie art. 116 § 1, 2 i 4 w związku z art. 107 § 2 i art. 109 § 1 o.p. poprzez przyjęcie, że ustalony stan faktyczny jest stanem rzeczywistym, wskazującym na zaistnienie przesłanek odpowiedzialności strony jako byłego członka wieloosobowego zarządu oraz że wysokości kwoty odpowiedzialności za zaległości podatkowe została prawidłowo stronie przypisana.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna. Sąd przytoczył treść art. 116 § 1 i 2 o.p. i uznał, że organy podatkowe wykazały tzw. pozytywne przesłanki zawarte w art. 116 § 1 o.p., wymagane do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, tj. istnienie zaległości podatkowych "U[...]" Sp. z o.o. w B., pełnienie przez Skarżącą funkcji członka zarządu w spółce w czasie upływu terminu płatności zobowiązań objętych decyzją oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącej, dotyczącego wątpliwości związanych z charakterem pełnionych przez Skarżącą funkcji w zarządzie oraz ich czasookresu, Sąd wskazał, że z odpisu z KRS wynika, że Skarżąca była członkiem zarządu spółki od 11 marca 2002 r., zaś od 8 sierpnia 2006 r. dodatkowo pełniła funkcję wiceprezesa spółki. Z oświadczenia Skarżącej znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w dniu 29 lipca 2009 r. złożyła na ręce przewodniczącego rady nadzorczej spółki rezygnację z członkostwa w zarządzie i pełnionej funkcji wiceprezesa spółki. W świetle powyższego organy słusznie przyjęły, że Skarżąca była członkiem zarządu i dodatkowo pełniła funkcję wiceprezesa spółki do dnia 29 lipca 2009 r., mimo niewykreślenia jej z KRS. Konsekwencją powyższych ustaleń było umorzenie postępowania w sprawie odpowiedzialności Skarżącej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki za lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2009 r., bowiem termin płatności tych zaległości upływał w czasie, gdy Skarżąca nie pełniła już obowiązków członka zarządu.

Podobnie Sąd ocenił zarzut dotyczący powstania zaległości Spółki w podatku VAT, w wyniku złożenia przez syndyka masy upadłości korekt deklaracji VAT-7 w okresie, kiedy Skarżąca nie pełniła już funkcji członka zarządu. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa, a nie w wyniku złożenia korekty deklaracji VAT-7 przez syndyka masy upadłości spółki. Także terminy płatności podatku VAT wynikają wprost z ustawy, dlatego też fakt złożenia korekty deklaracji VAT-7, w której został wykazany niezapłacony podatek VAT, po okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji członka zarządu, nie mógł mieć wpływu na zakres jej odpowiedzialności.

W ocenie Sądu nie ma racji Skarżąca twierdząc, że nie ponosiła winy w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. W okresie, kiedy Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu, zaistniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Sąd przytoczył treść art. 10, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, ze zm., dalej: u.p.u.n.) i stwierdził, że jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Z akt sprawy wynika, że spółka zaprzestała opłacania składek na ubezpieczenie społeczne we wrześniu 2008 r., zaś od stycznia 2009 r. nie wywiązywała się z obowiązku odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu pełnionej funkcji płatnika. Jednocześnie strata spółki na dzień 31 grudnia 2008 r. wynosiła 1.490.040,03 zł. W świetle powyższych danych należało przyjąć, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu 10 listopada 2009 r. było spóźnione. W aktach sprawy znajduje się pismo Skarżącej z dnia 20 sierpnia 2009 r. adresowane do prezes spółki, z informacją o konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, jednakże w okresie tym Skarżąca nie pełniła już funkcji członka zarządu. Dodatkowo z pisma tego wynika, że Skarżąca już znacznie wcześniej posiadała wiedzę o złej kondycji finansowej spółki, o wydanych przeciwko spółce i egzekwowanych nakazach zapłaty oraz zajęciach komorniczych rachunków bankowych spółki. Tym samym przyjąć należało, że spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa, co przy istnieniu straty z prowadzonej działalności gospodarczej i braku środków finansowych stanowiło wystarczającą podstawę do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w okresie pełnienia przez Skarżącą obowiązków wiceprezesa spółki.

Zdaniem Sądu, na powyższą ocenę nie może mieć wpływu fakt, iż Skarżąca nie mogła samodzielnie reprezentować Spółki, a jedynie wspólnie z drugim członkiem zarządu lub z prokurentem. W trakcie postępowania Skarżąca nie wykazała, aby pod koniec 2008 r. lub na początku 2009 r. podejmowała próby sporządzenia i złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wspólnie z innym członkiem zarządu.

Sąd podzielił też ocenę organów podatkowych, że dowody wnioskowane przez Skarżącą nie mogły mieć wpływu na zakres i przesłanki jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej. Zarówno czynności podejmowane przez syndyka masy upadłości spółki jak i jej byłego prokurenta nie mogły uzasadniać jakiejkolwiek przesłanki zwalniającej Skarżącą z odpowiedzialności, w szczególności nie mogły stanowić uzasadnienia braku winy Skarżącej w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Sąd również za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 67d § 1 pkt 3 w zw. z art. 121, 124 i 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Wbrew twierdzeniom strony organy podatkowe nie miały ani prawa, ani obowiązku, informowania Skarżącej o powodach nieumorzenia zaległości podatkowych ciążących na spółce, wobec której nie udało się wyegzekwować należności w postępowaniu upadłościowym.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) przez przyjęcie stanu faktycznego ustalonego niezgodnie z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 180 o.p., w zakresie niesprawdzenia powstania i czasookresu trwania mandatu skarżącej jako członka zarządu.

Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 w zw. z art. 133 § 1 i art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 3 o.p. przez nieuzupełnienie materiału dowodowego z dokumentu umowy spółki i uchwały zgromadzenia wspólników w odniesieniu do okoliczności pełnienia przez nią funkcji wiceprezesa zarządu.

Skarżąca zarzuciła następnie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. z uwagi na naruszenie przez organy art. 121 i art. 122 w zw. z art. 188 i art. 191 o.p. w zakresie ustalenia pozytywnych przesłanek odpowiedzialności (pełnienia funkcji członka zarządu i niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie).

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116 § 1, 2 i 4 w zw. z art. 107 § 2 i art. 109 § 1 o.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie do wadliwie ustalonego stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za sporne należności.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 116 § 2 o.p. w zw. z art. 202 § 2 i 4 k.s.h. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1203, ze zm.; dalej: ustawa o KRS) przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że mandat członka zarządu nie wygasł w dacie płatności zobowiązań podatkowych objętych decyzją o odpowiedzialności oraz że wpisy co do czasu, w którym skarżąca była członkiem zarządu, są zgodne z rzeczywistością i że dane wpisu w dziale o osobach uprawnionych do reprezentacji spółki są zgodne ze stanem rzeczywistym.

Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa procesowego koncentrują się w istocie na dwóch kwestiach:

- pełnienia przez Skarżącą funkcji członka zarządu Spółki w okresie powstania zaległości Spółki,

- wystąpienia przesłanki braku winy Skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

Odnosząc się do pierwszego zagadnienia trzeba przypomnieć, że orzekając o odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 o.p. organy podatkowe obowiązane są wykazać, że w okresie sprawowania funkcji członka zarządu spółki kapitałowej przez osobę, która ma odpowiadać za zaległości podatkowe, upływał termin płatności zobowiązania podatkowego (a w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2009 – "powstała zaległość podatkowa") oraz że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna; okoliczności uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności obowiązany jest zaś wykazać on sam (por. wyroki NSA z 26 listopada 2010 r., II FSK 1667/09, z 4 grudnia 2014 r., II FSK 2839/12, dostępne w systemie CBOSA). To na organie ciąży zatem obowiązek ustalenia, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki. Okoliczność ta na etapie postępowania przed organem podatkowym pierwszej instancji nie była sporna. Jak wynika bowiem z odpisu z KRS, Skarżąca była członkiem zarządu Spółki od dnia 11 marca 2002 r., zaś od dnia 8 sierpnia 2006 r. dodatkowo pełniła funkcję wiceprezesa Spółki. Spór, jaki toczył się w sprawie, dotyczył natomiast momentu, w którym Skarżąca przestała już być członkiem zarządu Spółki. Z oświadczenia Skarżącej wynika, że złożyła ona rezygnację z członkostwa w zarządzie i pełnionej funkcji wiceprezesa Spółki, którą przekazała przewodniczącemu rady nadzorczej Spółki. Ten ostatni, wyjaśniając te okoliczności zeznał, że fakt taki miał miejsce, choć faktycznie Skarżąca nadal pełniła funkcje w zarządzie Spółki (k. 16, 17 i 27 akt adm.). W konsekwencji organy umorzyły postępowanie w sprawie odpowiedzialności Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki za miesiące lipiec-listopad 2009 r. uznając, że Skarżąca w czasie, gdy upłynął już termin płatności tych zaległości nie pełniła już obowiązków członka zarządu.

W trakcie dalszego postępowania, szczególnie na etapie sądowoadministracyjnym, kwestionowano co prawda fakt prawidłowości powołania Skarżącej na członka zarządu, jednak nie wskazywano konkretnych dowodów, które miałyby o tym świadczyć. Z kolei w myśl art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe.

W orzecznictwie obecny jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy członek zarządu, mimo ważnego zapisu w rejestrze sądowym, kwestionuje fakt bycia członkiem zarządu w dacie powstania zobowiązania, winien wykazać w toku postępowania przed organami podatkowymi lub przed sądem, że został skutecznie odwołany z tej funkcji (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2014 r., II FSK 1687/12, dostępny w systemie CBOSA). Podobnie w przypadku kwestionowania wadliwego powołania, należałoby przedstawić argumenty przeczące prawdziwości wpisu do KRS oraz ustalonego stanu rzeczywistego pełnienia funkcji członka zarządu.

Tymczasem z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że w okresie powstania zaległości podatkowych funkcję członka zarządu sprawowała Skarżąca. Fakt rzeczywistego sprawowania funkcji członka zarządu Spółki w ogóle nie był kwestionowany. Pomijając teoretyczne rozważania na temat braku możliwości orzekania o odpowiedzialności danej osoby za zobowiązania podatkowe osoby prawnej bez sprawdzenia, czy została ona prawidłowo powołana do zarządu, autor skargi kasacyjnej nie przedstawił argumentów, że w rozpoznawanej sprawie istnieją podstawy do podważenia zarówno wpisu w KRS, jak również faktycznego reprezentowania Spółki przez Skarżącą, w charakterze członka zarządu (wiceprezes zarządu).

W tej sytuacji zarzut skargi kasacyjnej o braku wykazania członkostwa Skarżącej w zarządzie spółki należy uznać za niezasadny, a wnioskowaną okoliczność za niepodważoną skutecznie w trakcie postępowania.

Niezasadny jest w tym kontekście zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 P.p.s.a. Po pierwsze, z przepisu tego wynika, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Po drugie, sąd oceniał legalność wydanej decyzji na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przed organami podatkowymi i uznał, że brak było podstaw do przeprowadzenia podstępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydał bowiem wyrok na podstawie akt sprawy. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd nie pominął żadnego z dowodów zgromadzonych w sprawie i nie dokonywał własnych ustaleń faktycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu błędnego ustalenia organów polegającego na "nie odnalezieniu dowodów na brak winy strony w niezgłoszeniu wniosku o upadłość w czasie właściwym".

Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera argumentacji na poparcie tego zarzutu. Z tych względów przypomnieć jedynie należy, że Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 10 i 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz wskazał na ustalenie momentu, w którym uznaje się, że dłużnik jest niewypłacalny. Sąd dokonał wykładni pojęcia "właściwego czasu", przyjmując, że jest to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli. Swoje rozważania odniósł do stanu faktycznego sprawy, z którego wynika m.in., że Spółka zaprzestała opłacania składek na ubezpieczenie społeczne we wrześniu 2008 r., zaś od stycznia 2009 r. nie wywiązywała się z obowiązku odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu pełnionej funkcji płatnika. Jednocześnie strata spółki na dzień 31 grudnia 2008 r. wynosiła 1.490.040,03 zł.

W świetle powyższych danych za prawidłową należy uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu 10 listopada 2009 r. było spóźnione. Skarżąca już znacznie wcześniej posiadała wiedzę o złej kondycji finansowej spółki, o wydanych przeciwko spółce i egzekwowanych nakazach zapłaty oraz zajęciach komorniczych rachunków bankowych spółki. Tym samym przyjąć należało, że spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa, co przy istnieniu straty z prowadzonej działalności gospodarczej i braku środków finansowych, stanowiło wystarczającą podstawę do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, w okresie pełnienia przez Skarżącą obowiązków wiceprezesa spółki.

Brak skutecznego podważenia stanu faktycznego uzasadnia z kolei twierdzenie o bezzasadności zarzutów niewłaściwego zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego. Treść uzasadnienia tych zarzutów tezę tą potwierdza. Ustalenie bowiem, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki, przesądza o jej odpowiedzialności za zobowiązania tej Spółki. Zatem zarzut naruszenia art. 116 § 1, 2 i 4 o.p. jest niezasadny.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 P.p.s.a.