Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1578/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 marca 2022 r. sprawy ze skargi M.H-P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 listopada 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w G. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2, art. 240 § 1, art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej jako "O.p.") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 22 czerwca 2021 r., odmawiającej- po wznowieniu postępowania- uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 grudnia 2013 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 27 września 2013 r., orzekającą o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej- prezesa zarządu B. F. sp. z o.o. M. H.- P. solidarnie ze spółką, za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2008 r. do maja 2008 r.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. decyzją z dnia 27 września 2013 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. H. – P. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe B. F. Sp. z o.o. (obecnie w likwidacji, dalej jako "spółka"), z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2008 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w G. (dalej jako "Dyrektor Izby") decyzją z dnia 27 grudnia 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedmiotowa decyzja, po wyczerpaniu toku instancji przed sądami administracyjnymi, jest ostateczna.

Pismem z dnia 11 listopada 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 grudnia 2013 r. W uzasadnieniu wniosku podano, że w piśmie z dnia 20 kwietnia 2007 r. skarżąca złożyła oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki z dniem 11 maja 2007 r. Wskazano, że w dniu 11 maja 2007 r. odbyło się nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki, po którym uchwałą nr 1 odwołano skarżącą z funkcji prezesa zarządu spółki, a uchwałą nr 2 na funkcję prezesa zarządu spółki powołano H. H. Zaznaczono, że ww. dokumenty złożono w dniu 23 kwietnia 2007 r. w Sądzie Okręgowym w G., co potwierdza prezentata z datą wpływu widniejącą na nich. Wskazano, że od dnia odwołania z funkcji, skarżąca nie pełniła funkcji prezesa zarządu spółki, co wymagane jest do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności ze spółką za jej zobowiązania podatkowe. Tym samym, w okresie od stycznia do maja 2008 r., funkcję jedynego członka zarządu pełnił H. H.

Decyzją z dnia 15 marca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia 27 grudnia 2013 r. z powodu nie stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p.

Postanowieniem z dnia 29 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1062/19 odrzucił skargę strony na decyzję z dnia 15 marca 2019 r.

Następnie pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. M. H.- P. ponownie zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 27 grudnia 2013 r., powołując się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i podając okoliczności z wniosku o wznowienie postępowania z dnia z dnia 11 listopada 2018 r. Dodatkowo strona wskazała, że uchwała w sprawie powołania członka zarządu spółki wywołuje skutki z chwilą podjęcia, a nie z chwilą zarejestrowania w KRS; wpis ten ma jedynie charakter deklaratywny i nie decyduje o tym, czy dana osoba jest czy nie jest członkiem zarządu. Podkreśliła, że w okresie od stycznia do maja 2008 r. nie pełniła funkcji członka zarządu.

Organ odwoławczy decyzją z dnia 15 lipca 2019 r. odmówił wszczęcia ww. postępowania z uwagi na to, że kwestia wznowienia postępowania i powołane okoliczności faktyczne były już przedmiotem postępowania wznowieniowego zakończonego wydaniem decyzji z dnia 15 marca 2019 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 27 września 2019 r. utrzymał ww. decyzję w mocy.

Na skutek wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - wyrokiem z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 2121/19 - uchylił decyzję z dnia 27 września 2019 r. stwierdzając m. in., że organ nie powinien oceniać istnienia przesłanki wznowienia postępowania, skoro nie zostało wydane postanowienie o jego wznowieniu.

W konsekwencji powyższego wyroku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G.:

• decyzją z dnia 18 lutego 2021 r. nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia 15 lipca 2019 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 27 grudnia 2013 r.;

• postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia 27 grudnia 2013 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, decyzją z dnia 22 czerwca 2021 r. nr [...], organ odmówił uchylenia w całości ww. decyzji ostatecznej z dnia 27 grudnia 2013 r. z powodu nie stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p.

Od powyższej decyzji z dnia 22 czerwca 2021 r. skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenie decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem z dnia 13 czerwca 2019 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G., działając jako organ odwoławczy, decyzją z dnia 2 listopada 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 22 czerwca 2021 r., odmawiającą (po wznowieniu postępowania) uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 grudnia 2013 r.

Organ odwoławczy podał, że zwrot "wyjdą na jaw", o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 5, charakteryzuje sytuację, w której okoliczności te nie były znane nikomu - zarówno organowi podatkowemu, jak i stronie postępowania podatkowego. Strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, zatem nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku. Wyklucza to możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności faktyczne, o których wiedziała, ale na które nie wskazała w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jako że zaakceptowanie takiej możliwości nie tylko niweczyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych, ale regułę tę czyniłoby wręcz iluzoryczną. Sankcjonowałoby także zatajanie przez strony okoliczności faktycznych lub dowodów w postępowaniu zwykłym celem pozyskania podstaw do późniejszego inicjowania postępowań nadzwyczajnych.

Zdaniem Dyrektora Izby wskazane przez stronę dokumenty i okoliczności dotyczące rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki oraz faktycznego pełnienia ww. funkcji przez H. H., nie można uznać za okoliczności, co do których strona nie miała wiedzy w czasie prowadzonego postępowania zwykłego w zakresie orzeczenia solidarnej odpowiedzialność za zaległości B. F. sp. z o.o. M. H.- P. posiadała wiedzę i dostęp do tych dokumentów i powinna była je przedstawić w postępowaniu zwykłym prowadzonym w zakresie orzeczenia jej odpowiedzialności za zaległości spółki, przed organami podatkowymi obu instancji, oraz przed sądem administracyjnym pierwszej i drugiej instancji. Postępowanie dowodowe i ocena dowodów przeprowadzona przez organy podatkowe w postępowaniu dotyczącym orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki ocenione zostało przez sądy jako prawidłowe.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał także, że w piśmie z dnia 30 maja 2021 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż w trakcie postępowania dotyczącego orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania spółki M. H. – P. nie przedłożyła dokumentów, gdyż w 2007 r. była hospitalizowana, w grudniu 2007 r. złożyła pozew o rozwód i mogła nie pamiętać szczegółów związanych z tymi okolicznościami.

Organ podkreślił jednak, że trudna sytuacja zdrowotna i osobista strony miała miejsce w latach 2007-2010 (co wynika z przedłożonych kart leczenia szpitalnego), natomiast postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe B. F. sp. z o.o. toczyło się w latach 2012 - 2013. Zatem podnoszone okoliczności nie miały bezpośredniego wpływu na możliwość podejmowania przez stronę aktywności w postępowaniu zwykłym.

Natomiast na podstawie akt sprawy postępowania prowadzonego w trybie zwykłym organ nie miał wątpliwości co do prawidłowość argumentacji organów podatkowych, że M. H. –P. obowiązki prezesa zarządu B. F. sp. z o.o. pełniła od dnia 16 października 2005 r. (uchwała spółki z dnia 16 października 2005 r. nr 3) do dnia 21 lipca 2008 r. (uchwała spółki z dnia 21 lipca 2008 r. nr 1), a zatem pełniła je w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2008 r. Powyższe znalazło potwierdzenie w odpisie z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...].

Ponadto organ podkreślił, że w czasie w którym upływał termin płatności zobowiązań będących przedmiotem postępowania zwykłego zarząd spółki był jednoosobowy. Powyższych okoliczności M. H.- P. nie kwestionowała, podniosła jedynie, że organ podatkowy nie wykazał w sposób jednoznaczny, iż była członkiem zarządu w okresie, w którym orzeczono o jej odpowiedzialności za zobowiązania spółki, gdyż zapisy w KRS mają wyłącznie charakter deklaratoryjny.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego doręczenia decyzji z dnia 22 czerwca 2021 r. nr [...], czyli w formie papierowej z pominięciem formy elektronicznej, organ wyjaśnił, że sposób doręczenie tej decyzji był wyłącznym następstwem problemów technicznych z obsługą systemu ewidencyjnego wykorzystywanego do obsługi pism i spraw załatwianych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. W dniu 22 czerwca 2021 r. podjęto próbę zarejestrowania pisma wychodzącego (decyzji) w tym systemie, która jednak zakończyła się niepowodzeniem. Wskazana sytuacja uniemożliwiła przygotowanie pisma (decyzji) w formie elektronicznej i jej podpisanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym oraz wysyłkę w formie przewidzianej dla tej formy dokumentu.

Zatem z przyczyn niezależnych od organu kwestionowana odwołaniem decyzja została przygotowana w formie tradycyjnej i podpisana odręcznie przez osobę uprawnioną. W konsekwencji konieczne było doręczenie decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego. Skoro bowiem pismo to nie zostało wytworzone w formie elektronicznej, nieprawidłowym byłoby jego doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 22 czerwca 2021 r. odmawiającej uchylenia w całości decyzji ostatecznej z dnia 27 grudnia 2013 r. wydanej w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej M. H. – P. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe B. F. sp. z o.o. solidarnie ze spółką. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 240 § 5 O.p., jak i jakakolwiek inna określona wskazana w art. 240 § 1 O.p., obligująca organ podatkowy do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

- art. 240 § 1 pkt 5, art. 244 § 1, art. 245 § 1 pkt 2 O.p., poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania (błędna wykładnia i zastosowanie),

- art. 210 § 1 pkt 8 w zw. z art. 144 § 2 i § 5, art. art. 144a § 1 O.p., poprzez niewydanie decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji w postaci dokumentu elektronicznego i nie podpisania jej przez osobę upoważnioną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym,

- art. 144 § 3 O.p., poprzez przyjęcie, iż przepis ten dotyczy również innych problemów technicznych niż problemy techniczne związane z wysyłką korespondencji w formie elektronicznej.

Zdaniem skarżącej, przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który ją wydał. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte przez organ, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Skarżąca przywołała orzecznictwo sądowe, które potwierdza jej stanowisko.

Ponadto w piśmie z dnia 3 grudnia 2016 r. będącym odpowiedzią na pismo sądu rejestrowego z dnia 4 listopada 2016 r. nr GD [...], M. H. – P. oświadczyła, iż nie posiada odpisu protokołu z obrad Zgromadzenia Wspólników z dnia 11 maja 2007 r., jednocześnie wskazując, że od czasu odwołania z funkcji prezesa zarządu nie posiada dostępu do dokumentów, w tym żądanego przez sąd odpisu protokołu. Sytuacja osobista oraz zdrowotna skarżącej w 2007 i 2008 r. mogła uzasadniać, iż w latach, w których toczyło się postępowanie podatkowe w zakresie przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią przed organami podatkowymi (lata 2012 - 2013) mogła nie pamiętać szczegółów związanych z ww. okolicznościami. Dopiero pismo sądu rejestrowego z listopada 2016 r. spowodowało przypomnienie się okoliczności z roku 2007 i stało się przyczynkiem do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Skarżąca zarzuciła również, że decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana w postaci dokumentu elektronicznego, a także została doręczona w formie papierowej. W ocenie skarżącej organ podatkowy w piśmie załączonym do decyzji z dnia 22 czerwca 2021 r. wskazał, iż wystąpiły problemy techniczne uniemożliwiające organowi doręczenie pism za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, z powołaniem się na art. 144 § 3 O.p., co sugeruje, iż decyzja ta została sporządzona w takiej formie, a tylko są problemy z jej wysyłką. Ponadto dokumenty załączone do postanowienia z dnia 2 listopada 2021 r. nie potwierdzają awarii systemu teleinformatycznego Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i dokonania podpisania decyzji bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 8 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że organ nie pochylił się nad kwestią odpowiedzialności powołanego uchwałą nr 2 z dnia 11 maja 2007 r., drugiego członka zarządu w osobie H. H., obciążając odpowiedzialnością za zobowiązania spółki wybiórczo jedynie skarżącą. Ponadto, decyzja organu pierwszej instancji nigdy nie została sporządzona w formie elektronicznej, chociaż wniosek o prowadzenie postępowania w formie elektronicznej strona złożyła w trakcie postępowania podatkowego. Zdaniem pełnomocnika, prawidłowa interpretacja art. 240 § 5 O.p. stanowi, że nowe okoliczności i dowody mają być nieznane jedynie organowi, co znajduje potwierdzenie w wyrokach o sygn. akt II GKS 405/21 i II FSK 725/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga M. H.- P. nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zbadał wystąpienie w sprawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., na którą powołała się strona żądając wznowienia postępowania oraz czy organ odwoławczy naruszył przepisy dotyczące doręczenia decyzji administracyjnej określone w Rozdziale 5 Ordynacji podatkowej.

Na wstępie podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, której celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w art. 240 O.p.

Na gruncie tego przepisu podkreślenia wymaga, że procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 128 O.p. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie wznowieniowe nie jest bowiem kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę. Również w judykaturze powszechnie przyjmuje się, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest też środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, niezależnie od stopnia tej wadliwości (por. wyroki NSA z: 14 września 2018 r., II FSK 2687/16 oraz 10 stycznia 2019 r., II FSK 32/17, 3 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 465/20; powołane orzeczenia, również te z dalszej części uzasadnienia dostępne są na: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 240 § pkt 5 O.p. zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W świetle powołanego przepisu wznowienie postępowania wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto, okoliczności te i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei, przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty, odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Obowiązkiem organu podatkowego było zatem ustalenie, czy zaistniała podstawa wznowienia w postaci nowych okoliczności faktycznych oraz czy ujawnił się nowy dowód w sprawie, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i czy jest on na tyle istotny, że może to być uznane za podstawę do przystąpienia do merytorycznej weryfikacji decyzji

W przedmiotowej sprawie skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania powołała się na okoliczność, że w okresie od stycznia do maja 2008 r. funkcję członka zarządu pełnił H. H. Powołała się przy tym na: zaproszenie na nadzwyczajne zgromadzenie wspólników w dniu 11 maja 2017 r.; oświadczenie z dnia 20 kwietnia 2007 r. o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu z dniem 11 maja 2007 r.; protokół zgromadzenia wspólników B. F. sp. z o.o. z dnia 11 maja 2007 r., na którym uchwałą nr 1 odwołano z dniem 11 maja 2007 r. prezesa zarządu M. H.- P., a uchwałą nr 2 powołano z tym dniem prezesa zarządu H. H. Dokumenty te zdaniem strony zostały przedłożone w dniu 23 kwietnia 2007 r. w Sądzie Okręgowym w G. (co potwierdza widniejąca na nich prezentata wpływu). Ponadto w piśmie z dnia 30 maja 2021 r. pełnomocnik skarżącej, wypowiadając się co do zebranego materiału dowodowego sprawy, podniósł że w postępowaniu o odtworzenie akt zakończonego postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt GD Ns Rej KRS [...], nie ustalono sprawy do której te dokumenty dołączono. Natomiast sytuacja osobista i zdrowotna skarżącej w latach 2007-2008 spowodowała, że w okresie postępowania podatkowego w zakresie przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią przed organami podatkowymi (prowadzone w latach 2012-2013) strona mogła nie pamiętać tych okoliczności. Jej zdaniem nowe okoliczności i dowody mają być nieznane jedynie organowi.

Organ natomiast w zaskarżonej decyzji wyraził pogląd, że nie zaistniała w sprawie przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. "Istotność" w rozumieniu przywołanego przepisu oznacza cechę, która sprawia, że nowe dowody lub okoliczności mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli doprowadzić do wydania orzeczenia innego, niż wydane w postępowaniu toczącym się w zwykłym trybie. To, czy dowody i okoliczności są istotne, ocenia się nie według subiektywnego przekonania strony, tylko w powiązaniu z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zwrot "wyjdą na jaw", o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., charakteryzuje sytuację, w której okoliczności te nie były znane nikomu - zarówno organowi podatkowemu, jak i stronie postępowania podatkowego. Strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, zatem nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zauważając, że orzecznictwo sądowoadministracyjne wobec art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nie jest jednolite, aprobuje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2021 r. II FSK 1129/21; z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II FSK 725/21; z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3333/18 oraz z dnia 13 maja 2020 r. sygn. akt II FSK 2947/19 i przyjmuje, że strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego i nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku.

W ocenie Sądu, strona postępowania powinna współdziałać z organem podczas postępowania i brać w nim czynny udział, a zatem powoływać dowody i okoliczności na poparcie swoich twierdzeń (art. 123 § 1 O.p. i art. 200 § 1 O.p.). W związku z czym wyklucza to możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności i dowody, o których istnieniu wiedziała, ale ich nie powoływała/przedstawiała, z uwagi na brak ich "nowości". Okoliczność nieprzeprowadzenia określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie mogą być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż naruszałoby to zasadę stałości decyzji (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego: z 9 grudnia 2015 r., II FSK 2701/13; z 13 listopada 2013 r., II FSK 2675/12, także - Ordynacja Podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, A. Kabat, R. Hauser, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, WKP, 2017 r.).

Wykładnia art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poza jego literalnym brzmieniem, musi również uwzględniać wynikające z Ordynacji podatkowej, ogólne zasady postępowania, ale także konstytucyjną zasadę pewności prawa, tym bardziej, że w stanie faktycznym sprawy wniosek o wznowienie postępowania został złożony 13 czerwca 2019 r., tj. po upływie ponad sześciu latach od wydania decyzji ostatecznej (27 grudnia 2013 r.).

W ślad za organem odwoławczym, z uwagi na brzmienie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., należy podkreślić, że w czasie prowadzonego postępowania zwykłego w zakresie orzeczenia solidarnej odpowiedzialność za zaległości B. F. sp. z o.o., skarżąca posiadała już wiedzę i dostęp do przedłożonych w postępowaniu wznowieniowym dokumentów i powinna była je przedstawić przed organami podatkowymi oraz sądami administracyjnymi obu instancji.

Przy czym supozycje skarżącej, że nie była w stanie przedłożyć dokumentów, gdyż była hospitalizowana w ośrodku leczenia nerwic z rozpoznaniem reakcji lękowo- depresyjnych i zaburzeń osobowości (w 2007 r.), złożyła pozew o rozwód (grudzień 2007 r.) i nie pamiętała szczegółów dotyczących powołania członków zarządu w 2007 r. nie wytrzymują konfrontacji z okolicznością, że postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe toczyło się w latach 2012 – 2013. Sąd nie umniejsza trudnej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej skarżącej, nie może jednak uznać, aby mogła ona mieć bezpośredni wpływ na jej aktywność dowodową w postępowaniu zwykłym.

Należy podkreślić, organy podatkowe drugiej jak i pierwszej instancji dokonały wnikliwej analizy wskazanych przez skarżącą nowych okoliczności w kontekście przesłanek wznowienia określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w powiązaniu z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Słusznie Dyrektor Izby zauważył, że skarżąca obowiązki prezesa zarządu B. F. sp. z o.o. pełniła od dnia 16 października 2005 r. (uchwała spółki z 16 października 2005 r.) do dnia 21 lipca 2008 r. (uchwała spółki z 21 lipca 2008 r.), a zatem pełniła je w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2008 r. Powyższe potwierdza odpis z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...]. W czasie w którym upływał termin płatności zobowiązań będących przedmiotem niniejszego postępowania zarząd spółki był jednoosobowy.

W stanie faktycznym sprawy, brak jest jakichkolwiek podstaw potwierdzających tezę strony skarżącej, że przestała pełnić funkcję członka zarządu z dniem 11 maja 2007 r. zgodnie z uchwałą nr 1, którą odwołano M. H.-P. z funkcji członka zarządu i w to miejsce powołano H. H. W aktach sprawy znajduje się bowiem uchwała spółki z dnia 21 lipca 2008 r. o odwołaniu skarżącej z funkcji, której prawdziwości skarżąca nie podważyła, a jej treść jednoznacznie wskazuje, że w dacie jej podjęcia skarżąca musiała nadal pełnić funkcję członka zarządu. Skoro, według twierdzeń strony, została skutecznie odwołana z pełnienia funkcji już z dniem 11 maja 2007 r., to niecelowym byłoby podjęcie w dniu 21 lipca 2008 r. ponownej uchwały o jej odwołaniu. Co więcej, uchwała z dnia 21 lipca 2008 r. stanowiła podstawę do wykreślenia z KRS skarżącej jako prezesa zarządu. Przy czym w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o kolejnym powołaniu skarżącej miedzy majem 2007 r., a lipcem 2008 r.

Ponadto z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że M. H.- P. po dniu 11 maja 2007 r., podpisała jako prezes m. in.: listę obecności zgromadzenia wspólników z dnia 30 czerwca 2008 r. (H. H. podpisał się jako prokurent); pismo z dnia 31 stycznia 2008 r. złożone do Sądu Rejonowego G.- P. w G.; wniosek o zmianę wpisu w KRS z dnia 21 grudnia 2007 r. Zatem skarżąca prowadziła sprawy spółki i reprezentowała ją na zewnątrz, co potwierdza, iż faktycznie nadal sprawowała funkcję członka zarządu.

W kontekście przywołanych ustaleń należy dodać, że Sąd Rejonowy G.-P.

w G. VIII Wydział Gospodarczy KRS w sprawie o odtworzenie akt, prowadził czynności zmierzające do ustalenia, czy dokumenty wskazane przez M. H.-P. (wniesione do Sądu Okręgowego z prezentatą na dzień 23 kwietnia 2007 r.) zostały rzeczywiście dołączone do akt rejestrowych KRS [...] prowadzonych dla spółki i czy na ich podstawie prowadzone było postępowanie rejestrowe. Sąd Rejonowy G.-P. w G. VIII Wydział Gospodarczy KRS, postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt GD Ns Rej KRS [...]) po przeprowadzeniu analizy akt rejestrowych spółki ustalił, że w 2007 r. i następnych latach nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie rejestrowe, którego podstawę stanowiły dokumenty, na które powołuje się skarżąca.

Sąd rejestrowy podkreślił, że z uzyskanych informacji pochodzących z VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w G. wynika, że po sprawdzeniu wszystkich urządzeń biurowych z 2007 r. i z lat poprzedzających - nie została odnaleziona sprawa, w której występowałaby B. F. sp. z o.o., ani M. H.- P. Ponadto, VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w G. nie jest w posiadaniu pism, które wpłynęły do Biura Podawczego Sądu Okręgowego w G. w dniu 23 kwietnia 2007 r. W 2007 r. istniał poprzedni wydział - VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych, który zajmował się wyłącznie sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych - i ze skorowidzów tego zlikwidowanego Wydziału nie wynika, aby została zarejestrowana jakakolwiek sprawa z udziałem osób wymienionych w piśmie złożonym w dniu 23 kwietnia 2007 r. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy G.- P. w G. VIII Wydział Gospodarczy KRS odrzucił skargę na postanowienie referendarza sądowego z dnia z dnia 2 lutego 2017 r.

Jednocześnie należy wskazać, że przeprowadzony przez Dyrektora wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest zdaniem tutejszego Sądu w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności czy powierzchowności. Fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został odmiennie od woli skarżącej oceniony przez organy podatkowe nie świadczy o wadliwości zaskarżonej decyzji.

Wypada przypomnieć, że wznowienie postępowania ma swój odrębny przedmiot od postępowania zwykłego, w ramach którego zapadła decyzja ostateczna będąca przedmiotem wniosku o wznowienie. Istotą postępowania wznowieniowego nie jest ponowne, pełne rozstrzygnięcie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz odniesienie się do wad tkwiących w samej decyzji lub postępowaniu, którego była ona efektem, ujętych w zamkniętym katalogu z art. 240 § 1 O.p. Przedmiot postępowania w sprawie o wznowienie postępowania wyznacza art. 243 § 2 O.p. wskazując, że jest nim ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła ostateczna decyzja było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 240 § 1 O.p., a następnie przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zakres czynionych przez organ ustaleń faktycznych oraz granice prowadzonego postępowania dowodowego po wszczęciu postępowania w trybie wznowieniowym, są zatem wyznaczone a zarazem ograniczone, stwierdzoną przesłanką wznowienia i okolicznościami oraz dowodami, które przesądzają o istnieniu takiej przesłanki. Podkreślenia wymaga również, że organ podatkowy działający na wniosek podmiotu żądającego wznowienia postępowania jest bezwzględnie związany zakresem rozpoznania sprawy wskazanym we wniosku i w postanowieniu o wznowieniu postępowania.

Mając na uwadze powyższe, zasadnie uznano brak akceptacji dla twierdzenia strony, że zrezygnowała z funkcji prezesa zarządu spółki w dniu 11 maja 2007 r. oraz faktycznego pełnienia funkcji prezesa zarządu przez H. H. w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2008 r. Powyższe ustalenia wbrew odmiennym wywodom skargi zapadły z zachowaniem wszystkich zasad prawidłowo prowadzonego postępowania, w tym zwłaszcza art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. Skoro w niekwestionowanym przez Sąd zakresie, organy w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny i na podstawie zebranych dowodów wyciągnęły właściwe wnioski, brak jest podstaw do uwzględnienia tak sformułowanych zarzutów uchybienia przepisom prawa materialnego.

O wadliwości zaskarżonej decyzji w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, nie świadczy fakt, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 22 czerwca 2021 r. została wydana w formie tradycyjnej (papierowej) i podpisana podpisem odręcznym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się na problemy techniczne z obsługą systemu ewidencyjnego wykorzystywanego do obsługi pism, z powodu awarii serwera. Opisana sytuacja uniemożliwiła przygotowanie decyzji w formie elektronicznej i jej podpisanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym oraz wysyłkę w formie przewidzianej dla tej formy dokumentu.

Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji, art. 144 § 5 O.p. pełnomocnikom profesjonalnym (doradcom podatkowym, radcom prawnym, adwokatom) oraz organom administracji publicznej pisma są doręczane za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, czyli odmiennie niż pozostałym osobom fizycznym, osobom prawym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej. Ponadto doręczenie pełnomocnikowi profesjonalnemu może również nastąpić w sposób tradycyjny, czyli na zasadach określonych w art. 144 § 1 pkt 1 O.p. w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 144 § 3 O.p.). Z powyższego wynika zatem, iż doręczenie profesjonalnemu pełnomocnikowi pism w postępowaniu podatkowym co do zasady następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zaś doręczenie drogą tradycyjną - dopiero w przypadku wystąpienia problemów technicznych, uniemożliwiających organowi doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Pojęcie problemu technicznego, o którym mowa w art. 144 § 3 O.p., należy utożsamiać z działaniem systemu teleinformatycznego, a nie z działaniem osoby (adresata pism kierowanych do niej przez organ), dotyczącym stworzenia możliwości komunikowania się z nią za pomocą tego systemu. Z tych powodów problemy techniczne należy rozumieć wyłącznie jako wadliwość funkcjonowania systemu teleinformatycznego, uniemożliwiającą komunikację elektroniczną (por. wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 3054/17, z 22 marca 2019 r., II FSK 937/17, z 22 stycznia 2020 r., II FSK 537/18).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy że decyzja organu pierwszej instancji została przygotowana w formie tradycyjnej (papierowej) i podpisana odręcznie przez osobę uprawnioną. W konsekwencji konieczne było doręczenie ww. decyzji w formie tradycyjnej (papierowej) za pośrednictwem operatora pocztowego. Skoro bowiem pismo to nie zostało wytworzone w formie elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, nieprawidłowym byłoby jego doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Sąd nie znalazł przy tym podstaw do przeprowadzenie dowodu z kopii dokumentu elektronicznego w postaci uwierzytelnionego wydruku zwizualizowanej decyzji. Bezspornym pozostaje, że z powodu awarii systemu wykorzystywanego do obsługi pism, decyzja została wydrukowana fizycznie z plików własnych pracownika i podpisana odręcznie przez osobę upoważnioną, przez co nie została utworzona kopia dokumentu elektronicznego w postaci uwierzytelnionego wydruku zwizualizowanego pisma, zawierającego jednoznaczny identyfikator tego dokumentu umożliwiający w razie potrzeby odnalezienie pierwowzoru w systemie teleinformatycznym.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela przy tym te poglądy prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle których nie ma normy przewidującej bezskuteczność doręczenia decyzji w formie papierowej w sytuacji, gdy strona wnioskowała o doręczanie decyzji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Przepis art. 144a § 1 O.p. (odpowiednio art. 391 § 1 k.p.a.) określa bowiem warunki, które muszą być spełnione, aby możliwe było dokonywanie doręczeń w formie elektronicznej. Nie stanowi jednak podstawy do kwestionowania prawidłowości doręczania decyzji w formie papierowej, czy też nie wyłącza zasady pisemności postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem doręczenie orzeczenia nastąpiło do rąk adresata (pełnomocnika strony), choćby w formie papierowej, to nie można powiedzieć, że nie doszło do skutecznego doręczenia w jeden ze sposobów przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Doręczenie decyzji do rąk adresata w formie papierowej, pomimo wniosku o doręczanie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, które nie prowadzi do ograniczenia praw strony w zakresie ochrony jej interesów, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. np. wyroki NSA: z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 3608/15; z 12 października 2017 r., II FSK 2449/15). Powyższa argumentacja pozostaje aktualna również w świetle art. 144 § 5 O.p. (zob. postanowienie NSA z 23 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 852/18 oraz wyrok NSA z 6 listopada 2019 r., II FSK 3851/17).

Dotychczasowe rozważania prowadzą do konkluzji, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi, a więc zachowano możliwość merytorycznego zapoznania się z treścią decyzji i wniesienia odwołania. Decyzja ta weszła do obrotu prawnego, a organ był nią związany w świetle art. 212 O.p.

Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję przeanalizował jej treść także w zakresie, w jakim strona nie kwestionowała rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Analiza zaskarżonej decyzji i przedstawionej w niej argumentacji pozwala przyjąć, że również w części niepodważanej przez skarżącą, rozstrzygnięcie Dyrektora Izby jest prawidłowe.

Mając na uwadze zaprezentowaną w uzasadnieniu argumentację Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na aprobatę. W związku z tym Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

[pic]