Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 954/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 197 par. 1 i 2, art. 243 par. 1, art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. Sp. z o. o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt I SA/Op 343/13 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 11 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za styczeń 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 6 września 2013 r., I SA/Op 343/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił A. Sp. z o. o. w B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy sąd pierwszej instancji na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "P.p.s.a.") uznał, że nie zachodzą okoliczności, które by uzasadniały przyznanie spółce prawa pomocy. Zdaniem sądu, kwoty, jakie spółka uzyskuje w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej nie pozwalają przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze skalę, na jaką spółka prowadzi działalność gospodarczą nie do zaakceptowania jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. Trudno bowiem przyjąć, że skarżąca przy tak wysokich przychodach i dużym majątku (wg bilansu - rzeczowe aktywa trwałe spółki wynoszą ponad 7 mln zł) nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przez skarżącą sporem sądowym.

2. W zażaleniu spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia zwolnienia w jakiejkolwiek części. Spółka wskazała, że posiadany przez nią majątek nie może zostać spieniężony, ponieważ stanowią go w przeważającej części automaty do gier, a sprzedaż majątku trwałego, który w chwili obecnej jest jedynym źródłem dochodu, miałaby charakter nieodwracalny i doprowadziłaby do niewypłacalności spółki, uniemożliwiając kontynuację działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez nią przychody. Analiza orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie prowadzi do konstatacji, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe (por. postanowienie NSA z 17 lutego 2009 r., II OZ 140/09).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że spółka nie wykazała, że nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należny wpis sądowy w sprawach zawisłych przed sądem pierwszej instancji stanowi wartość niewspółmiernie niską. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że sąd szczegółowo zbadał sytuację materialną spółki i uzasadnił swoją ocenę danymi finansowymi spółki, tj. okolicznością, iż w miesiącu, w którym skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na rachunku bankowym spółki znajdowała się kwota 5.913,17 zł, natomiast z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2012 r. wynika, że środki pieniężne i inne aktywa pieniężne skarżącej wynosiły na ten dzień 1.259.608,71 zł, w tym w kasie i na rachunkach: 1.145.748,71 zł, a ponadto, przychody netto z prowadzonej przez stronę skarżącą działalności gospodarczej za 2012 r. wyniosły 16.745.236,80 zł przy kosztach uzyskania przychodów w kwocie 19.022.320,34 zł. Zasadności powyższej oceny nie mógł zmienić fakt poniesienia w ostatnim roku obrotowym przez spółkę straty w kwocie 2.494.682,97 zł, gdyż wskazana wartość została przeanalizowana w świetle osiąganych przez spółkę obrotów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Słusznie podkreślił sąd pierwszej instancji, że spółka kontynuuje działalność gospodarczą. Ponadto, odnośnie kwestii niemożności zbycia automatów do gry, zauważyć należy, że skarżąca nie wskazała jaką dokładnie część jej majątku stanowią automaty do gier i przede wszystkim, nie wykazała, że nie ma środków, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, w tym sprzedaż automatów, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., I OZ 191/11). Niekorzystna zaś dla spółki nowelizacja ustawy o grach hazardowych, zmieniająca dotychczasowe zasady udzielania licencji na automaty do gier nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego. W takiej sytuacji oczywiście należało przyjąć, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie została przez stronę wykazana.

Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 oraz art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.