Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 337/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 lit. b,c
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Michaliny K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2004 r. nr [....] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na wniosek Michaliny K., wznowił na podstawie art. 145 a § 1 i 2 kpa w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 4/02 z dnia 15 kwietnia 2003 r. stwierdzającym niezgodność z Konstytucją RP art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) postępowanie administracyjne umorzone decyzją ostateczną z dnia [...] 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] 2001 r. nr [...] z uwagi na złożenie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie przewidzianym w art. 22 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy.

Następnie decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] wydaną na mocy art. 151 § 2 w związku z art.145 a § 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z 24 stycznia 1991 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] 2001 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]2001 r. w przedmiocie umorzenia postępowania oraz odmówił przyznania Michalinie K. uprawnień kombatanckich z wnioskowanego przez nią tytułu.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że strona ubiegała się o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z pobytem w obozie przesiedleńczym w T., który nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określania miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154), a nadto - jak wynika z dostępnych urzędowi materiałów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - nie był obozem karnym lub wychowawczym, o których mowa w § 5 pkt 2 i 3 wymienionego rozporządzenia, w związku z czym uznać należy, że wnioskująca nie doznała represji w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. uzasadniającej przyznanie jej uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Michalina K. podniosła, że obóz w T., w którym przebywała o nazwie "Sz." był nie tylko obozem przesiedleńczym, ale i karnym oraz, że jej siostra - Maria O. z tytułu pobytu razem z nią w tym samym obozie i na podstawie identycznych dokumentów otrzymała uprawnienia kombatanckie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2003 r. w zakresie odmowy przyznania wyżej wymienionej uprawnień kombatanckich.

W jego ocenie strona nie wykazała, by zaistniały nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie własnej decyzji, a całokształt materiału dowodowego wskazuje, że wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że z informatora encyklopedycznego "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945" wynika, że obóz przy ul. [...]w T., w którym strona przebywała w listopadzie 1940 r. był w tym czasie i do września 1941 r. wyłącznie obozem dla wysiedlonych i dopiero od września 1941 r. do stycznia 1942 r. pełnił funkcję wychowawczego obozu pracy, a następnie od 1 września 1942 r. stał się podobozem obozu w P. Nadto obóz ten nie został wymieniony w § 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. (Dz. U. Nr 106, poz. 1154) wśród obozów karnych, czy wychowawczych, jak również - jak wynika z § 6 cyt. rozporządzenia - nie ujęto go wśród innych miejsc odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby w nim osadzone pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

W uzasadnieniu decyzji także podkreślono wiążący dla organu charakter rozporządzenia z dnia 20 września 2001 r. co do charakteru wymienionych w art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. obozów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Michalina K. wniosła o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2004 r. zarzucając ogólnikowe powołanie się w jej uzasadnieniu na całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie okoliczności, iż siostra jej z tytułu pobytu razem z nią w tym samym obozie uzyskała uprawnienia kombatanckie.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zasygnalizował możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej przyznającej uprawnienia kombatanckie siostrze skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania uprawnień kombatanckich Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, c w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 42, poz. 371 ze zm.) ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przyznanie uprawnień kombatanckich nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę ubiegającą się o te uprawnienia, ustawowych materialnoprawnych przesłanek. Przesłanki te w przypadku skarżącej, która - co jest bezsporne - przebywała w listopadzie 1940 r. w Obozie Centrali Przesiedleńczej w T., skąd następnie wywieziona została na teren Generalnego Gubernatorstwa (vide zaświadczenie Archiwum Państwowego w B. z dnia [...] 2001 r. sygn. [...]) określały przepisy art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ic cyt. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 371 ze zm.).

W myśl powyższych przepisów ustawę stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, zaś represjami w rozumieniu ustawy są między innymi okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innym miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. "b") lub w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. "c").

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. Prezes Rady Ministrów w rozporządzeniu z dnia 20 września 2001 r. (Dz. U. Nr 106, poz. 1154) w § 5 wyszczególnił inne miejsca odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, to jest przejściowe obozy policji bezpieczeństwa (obozy internowania), wychowawcze obozy pracy, karne obozy pracy, a także obozy typu "Polenlager" i obozy pracy przymusowej dla Żydów, a w § 6 określił inne miejsca odosobnienia, których dotyczy art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy.

Obóz przesiedleńczy w T. mieszczący się, jak doprecyzowała skarżąca, przy ul. [...] w budynkach dawnej wytwórni smalcu i nazywany z tego powodu "Sz.", nie znajduje się na liście miejsc odosobnienia zawartej w § 5 i § 6 powyższego rozporządzenia wykonawczego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie rozpatrując niniejszą sprawę sięgnął dodatkowo do informatora encyklopedycznego "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945" Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce - Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa i na jego podstawie ustalił, że obóz ten od jego powstania w 1940 r. do września 1941 r., a więc w czasie, gdy przebywała w nim skarżąca, funkcjonował wyłącznie jako obóz dla wysiedlonych, a następnie dopiero stał się wychowawczym obozem pracy.

W tych warunkach, przede wszystkim zaś wobec braku określenia obozu T. jako "innego miejsca odosobnienia" nie było możliwe wydanie na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) pozytywnej dla skarżącej decyzji, a zatem nie można postawić skutecznie zarzutu, że decyzja odmawiająca przyznania uprawnień kombatanckich naruszała prawo.

Podkreślić należy, że wydając zaskarżoną decyzję organ obligowany był do oceny materiału zebranego w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący.

Sąd przy orzekaniu co do zgodności z prawem decyzji z dnia [...] 2004 r. nie może kierować się nie poddanym kontroli sądowej stanowiskiem organu zajętym w innej sprawie, dotyczącym innego podmiotu, nie będącej przedmiotem poprzedzającego wydanie powyższej decyzji postępowania.

Z powyższych względów uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o jej oddaleniu.