Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1144/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi B. M. B. – K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Sygn. VII SA/Wa 1144/12

UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O., po rozpatrzeniu

wniosku M. B., decyzją z dnia [...] marca 2009 r. zezwolił na ekshumację

zwłok J. K. B. (brata wnioskodawcy) z grobu na Cmentarzu

Parafialnym w B. i złożeniu ich do grobu rodzinnego na Cmentarzu Parafialnym

w N.. W wyniku odwołania I. S. (po przywróceniu jej terminu do

wniesienia odwołania) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją nr

[...] z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił decyzję organu I instancji i nie zezwolił

na przeprowadzenie ekshumacji szczątków J. K. B..

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż odwołanie zostało wniesione po

terminie, ale że zawierało znamiona wniosku o przywrócenie terminu, organ po

uprawdopodobnieniu przez skarżącą, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, termin

przywrócił i rozpatrzył odwołanie. Organ odwoławczy powołując art. 10 i 15 ustawy z 31

stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych wskazał, iż wniosek o ekshumację

powinien pochodzić nie od jednej z uprawnionych osób, ale od wszystkich, zaś zgodnie

z orzecznictwem sądowym prawo do zmiany miejsca zwłok, a także ich ekshumacji jest

prawem wszystkich żyjących uprawnionych, stąd dla dokonania jakiejkolwiek zmiany

w tym prawie potrzebna jest zgoda wszystkich uprawnionych. Wobec braku zgody

jednej z osób uprawnionych organ wojewódzki nie zezwolił na ekshumację.

Skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz postanowienie o przywróceniu

terminu do wniesienia odwołania również z dnia [...] czerwca 2009 r. wniosła B.

B. – K. domagając się uchylenia postanowienia oraz decyzji organu

wojewódzkiego zarzucając tym rozstrzygnięciom rażące naruszenie przepisów

postępowania tj. art. 58 § 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie. Skarżąca wniosła o

przeprowadzenie licznych dowodów z dokumentów jak ewidencja czasu pracy I.

S., akt urodzenia córki I. S., zaświadczenia o meldunku

rodziny I. S. pod jednym adresem, bilingów rozmów telefonicznych -

wszystko to po uzyskaniu tych dokumentów od odpowiednich organów. Skarżąca

wniosła też o zobowiązanie organu wojewódzkiego do zawiadomienia wskazanych

Parafii Rzymskokatolickich o dopuszczalności ekshumacji wynikającej z uchylenia

objętej skargą decyzji. W ocenie skarżącej przywrócenie terminu I. S.

świadczy o braku wiedzy organu w przedmiocie obowiązującej wykładni art. 58 § 1

k.p.a., zwłaszcza że I. S. nie miała przeszkód do skorzystania z

pomocy domowników albo współpracowników w tak banalnej sprawie jak złożenie

odwołania, a jej rzekoma choroba nie miała cech nagłości. Jak wskazała skarżąca

złożenie odwołania od decyzji organu powiatowego było zemstą związaną z

niezadowoleniem w sprawie rozdysponowania rzeczy zmarłej matki. Jak przyznała

sama skarżąca organ wojewódzki nie mógł o tym wiedzieć, ale nie zadał sobie trudu do

wszechstronnego zbadania sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1423/09 Wojewódzki

Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wskazał, że przywrócenie

terminu nastąpiło w wyniku niezawinionego przez zainteresowaną uchybienia terminu,

które to uchybienie nastąpiło w wyniku stanu chorobowego i sytuacji osobistej po

śmierci matki. Zdaniem Sądu dokonana przez organ ocena przyczyn uchybienia z

uwagi na sytuację zainteresowanej była prawidłowa. Decyzja organu odwoławczego

wydana została w oparciu o przepisy prawa materialnego tj. ustawę z dnia 31 stycznia

1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. 23/00, poz. 295 ze zm.) która w art.

10 określa krąg osób uprawnionych do pochowania zwłok ludzkich i dokonania

ekshumacji. Zgodnie z powyższym przepisem są to: 1) pozostały małżonek/a, 2) krewni

zstępni, 3) krewni wstępni, 4) krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa, 5) powinowaci

w linii prostej do 1 stopnia. Z kolei art. 15 ww. ustawy stanowi, że "ekshumacja zwłok i

szczątków może być dokonana m.in. na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do

pochowania zwłok za zezwoleniem właściwego inspektora sanitarnego". Tak więc

wniosek o ekshumację powinien pochodzić nie od jednej z uprawnionych osób, ale od

wszystkich. Wobec faktu, że w przedmiotowej sprawie brak jest zgody jednej z osób

uprawnionych, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego nie

zezwalające na ekshumację szczątków J. K. B. z grobu na

Cmentarzu w B. do grobu rodzinnego na Cmentarzu Parafialnym w N..

Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, spór pomiędzy uprawnionymi do ekshumacji

powinien być rozpoznany w drodze postępowania sądowego przed sądem

powszechnym (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 lutego 2006 r. II SA/Bk/728/05).

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wnieśli B. M. B. -

K., Z. B., M. Br., M. K. i M. K..

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy

wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu w warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2473/10 Naczelny Sąd

Administracyjny uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego

rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Sądu I instancji wskazał, że w

niniejszej sprawie nie ustalono, czy przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia

odwołania od decyzji organu powiatowego miało uzasadnienie czy też nie. Nie ulega

wątpliwości, że w niniejszej sprawie organ nie przeprowadził postępowania mającego

na celu ustalenie, czy I. S. składając 11 dni po terminie odwołanie od

decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...]

marca 2009 r. zezwalającej na ekshumację szczątków J. K. B. z

grobu na Cmentarzu Parafialnym w B. i złożenie ich w grobie rodzinnym na

cmentarzu parafialnym w N. uchybiła terminowi z przyczyn przez siebie

zawinionych, czy też niezawinionych. Elementem stanu faktycznego przyjętego w

niniejszej sprawie jest fakt, że skarżąca B. B. – K. występowała do

organu z wnioskami o przeprowadzenie licznych dowodów, mających na celu

wyjaśnienie powyższej kwestii: ewidencji czasu pracy I. S., aktu

urodzenia jej córki, zaświadczenia o meldunku jej rodziny pod jednym adresem,

bilingów rozmów telefonicznych. Uprawdopodobnienie okoliczności, na które

powoływała się w odwołaniu I. S. i uznanie, iż świadczą one o braku jej

winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania stanowiło kluczową kwestię w

niniejszej sprawie. Obejmowało ono ustalenie, czy choroba I. S. miała

znamiona choroby nagłej, czy nie paraliżowała ona jej zdolności psychofizycznych do

tego stopnia, że nie była ona w stanie przez 14 dni dokonać wymaganych czynności jak

też, czy miała ona możliwość korzystania z pomocy domowników przy wnoszeniu

powyższego środka odwoławczego. W tym stanie rzeczy - wbrew stanowisku Sądu I

instancji, przedstawionemu w motywach zaskarżonego wyroku należy stwierdzić, że

organ nie zbadał powyższej kwestii w sposób wyczerpujący i wszechstronny. Sąd I

instancji zaś nie ocenił sposobu postępowania organu i jedynie w sposób lakoniczny i

zwięzły potwierdził jego stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie ocenił

tym samym czy postanowienie, którym przywrócono I. S. termin do

wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji zostało wydane zgodnie z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przed jednoznacznym

rozstrzygnięciem kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest

możliwa ocena, czy zasadnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]

nie zezwolił na ekshumację szczątków J. K. B. z grobu na cmentarzu w B. do grobu rodzinnego na cmentarzu parafialnym w N..

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w

Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny ,

która na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 z późn zm ) wiąże sąd

rozpoznający sprawę ponownie należy stwierdzić, że kluczową kwestią wymagającą

wyczerpującego i wszechstronnego zbadania jest uprawdopodobnienie okoliczności

świadczących o braku winy I. S. w uchybieniu terminu do wniesienia

odwołania.

Przed jednoznacznym rozstrzygnięciem sprawy zasadności bądź niezasadności

przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwa ocena merytoryczna

zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r, nr [...]

przywrócił I. S. termin do wniesienia odwołania bez ustalenia czy

choroba I. S. miała znamiona choroby nagłej, czy nie paraliżowała

ona jej zdolności psychofizycznych do tego stopnia, że nie była ona w stanie przez 11

dni dokonać wymaganych czynności jak też czy miała ona możliwość korzystania z

pomocy domowników przy wnoszeniu środka odwoławczego.

Ponownie rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania

organ odwoławczy obowiązany będzie do wyjaśnienia wskazanych okoliczności

faktycznych mających istotne znaczenie dla ustalenia czy I. S.

uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zarówno

na podstawie okoliczności wskazywanych we wniosku jak również wniosków

dowodowych przedstawionych w postępowaniu.

Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie mające na celu ustalenie

czy I. S. uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do

wniesienia odwołania pozwoli na rozpoznanie odwołania.

Z uwagi na wadliwość postanowienia przywracającego I. S. termin do wniesienia odwołania, które zapadło z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. należało postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2009r, nr [...] uchylić.

Uchyleniu także podlega zaskarżona decyzja wydana w następstwie postanowienia

przywracającego I. S. termin do wniesienia odwołania.

Brak wyjaśnienia sprawy w zakresie wyżej wskazanym stanowi naruszenie

przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), które miało istotny wpływ na wynik

sprawy.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.

145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz 1270 z późn zm ) orzekł jak w sentencji.

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego

wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w

ustawy.