Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1559/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1 pkt 6, ust. 2, ust. 2a i ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1229
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. k. we W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] Państwowej Straży Pożarnej w P. nr [...] z dnia [...] r. w części określonej w pkt 1 jej sentencji; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w P. skierował do "A" Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we W. dwa nakazy. W punkcie pierwszym sentencji: nakazał przedłożenie w terminie do dnia 31 lipca 2013 r. dokumentu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe osoby prowadzącej szkolenie pracowników w zakresie ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 października 2005 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej i osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej ( Dz. U. Nr 215, poz. 1823). W punkcie drugim sentencji nakazał przeprowadzenie w tym samym terminie przeglądu wewnętrznej instalacji gazowej w obiekcie w P. przy ul. [...]. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.) , art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz w przypadku pierwszego nałożonego obowiązku art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (dz. U. Nr 81, poz.351 ze zm.), a w przypadku drugiego obowiązku § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz. U. Nr 80, poz. 563 – dalej zwane rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej). Decyzja ta, jak wskazano, została wydana po przeprowadzeniu czynności kontrolno-rozpoznawczych opisanych w protokole z dnia 4 czerwca 2013 r. w Markecie "A" w P. przy ul. [...].

Odwołanie od nakazu zawartego w punkcie 1 opisanej decyzji wniosła "A" Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we W. domagając się jego uchylenia. Uzasadniając to żądanie Spółka zarzuciła, że nakładając wskazany w tym punkcie decyzji obowiązek organ I instancji w sposób nieuprawniony zinterpretował "intencje ustawodawcy" stwierdzając, że pracownicy placówki powinni zostać przeszkoleni w zakresie ochrony przeciwpożarowej przez osobę posiadającą kwalifikacje zawodowe dla osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ustawodawca tymczasem w art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej zobowiązał właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu tylko do zapoznania pracowników z przepisami ppoż. nie narzucając formy realizacji tego obowiązku. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) kompetentnym do określenia sposobów zapoznania pracowników z przepisami ppoż. jest właściciel, zarządca, użytkownik, a nie organ PSP. Spółka dodała, że procedura zapoznawania jej pracowników z przepisami ppoż. została określona w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, a jej konstrukcja powoduje, że nie ma potrzeby angażowania do tego celu osoby posiadającej uprawnienia do wykonywania czynności z zakresu ochrony ppoż.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki PSP w K. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że nie podziela twierdzeń odwołującej się Spółki oraz jej sposobu interpretacji wskazanych przez nią przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego osoby wykonujące czynności ppoż., a do takich czynności należy niewątpliwie zaliczyć zapoznanie pracowników z przepisami ppoż., powinny posiadać odpowiednie kwalifikacje, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzeniu z dnia 25 października 2005 roku. Wskazują na to wyraźnie także przepisy art. 4 ust. 2b i 2a wskazanej ustawy.

W skardze Spółka, zastępowana przez adwokata M. R., domagała się uchylenia w całości decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego PSP w P. w części dotyczącej punktu 1 tego orzeczenia, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego poprzez błędną analizę oraz nieprawidłową wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie przeciwpożarowej przez brak uwzględnienia § 6 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepisy tych dwóch aktów prawnych powinny być wykładane z uwzględnieniem systemowego i rzeczowego powiązania przepisów obu tych aktów normatywnych. Wziąć należy pod uwagę, że przepisy rozporządzenia MSWiA zostały wydane na podstawie ustawy o ochronie przeciwpożarowej konkretyzując warunki i sposoby ochrony ppoż. budynków i innych obiektów budowlanych. Za kluczowe uznać należy, że przepisy § 6 ust. 1 pkt 6 i pkt 9 tego rozporządzenia nakładają na właścicieli, zarządców lub użytkowników obiektów przeznaczonych m.in. do wykonywania funkcji użyteczności publicznej czy magazynowej zapewnienie i wdrożenie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, która zawiera w szczególności warunki i sposoby zapoznania użytkowników obiektów, w tym zatrudnionych w nim pracowników, z przepisami przeciwpożarowymi. Instrukcje tę opracował i wdrożył dla marketu "A" w P. M. P. posiadający tytuł technika pożarnictwa. Tym samym zarzut dotyczący nieprawidłowości w zakresie przeszkolenia pracowników tego marketu w lutym 2013 roku z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego odpowiednie kwalifikacje osoby, która przeprowadziła to szkolenie należy uznać za całkowicie nieuprawniony.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Komendant PSP w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji stwierdził, że w instrukcji, o jakiej mowa w § 6 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia MSWiA należy określić sposoby zapoznania użytkowników obiektu z przepisami ppoż., a nie dotyczy to podmiotów, które mają to przeprowadzić. Organ wskazał ponadto, że wymieniony w skardze technik pożarnictwa M. P. nie przeprowadził szkolenia pracowników marketu w P. w lutym 2013 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Sąd kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) nie był jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, a stwierdzone naruszenia prawa wziął pod uwagę z urzędu.

Wskazać należy, że zasadniczy spór w sprawie dotyczył sposobu realizacji obowiązku nałożonego na właścicieli budynków, obiektu budowalnego lub terenu przepisem art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (j.t. Dz. U. z 2009 r. nr 178, ze zm.) polegającego na zapoznaniu pracowników z przepisami przeciwpożarowymi. Zdaniem organów ochrony przeciwpożarowej obu instancji przepisy art. 4 ust. 2 oraz ust. 2a i 2 b tej ustawy nie pozostawiają wątpliwości, że czynność zapoznania pracowników z przepisami ppoż. winna wykonać osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje. W ocenie Sądu rację w tej spornej kwestii należy przyznać orzekającym w sprawie organom. Stosownie do art. 6 ust. 2 tej ustawy czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej mogą wykonywać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje. Kwalifikacje te zostały szczegółowo opisane w ust. 2a i 2b tego artykułu. Przy czym osoby wymienionych ust. 2a wykonujące czynności wyłącznie w zakresie wynikającym z ust. 1, powinny posiadać co najmniej wykształcenie średnie i ukończone szkolenie inspektorów ochrony przeciwpożarowej lub mieć tytuł zawodowy technika pożarnictwa lub uzyskać uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu technika pożarnictwa w toku postępowania o uznanie nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Konfederacji Szwajcarskiej kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego - technika pożarnictwa (art. 6 ust. 2b ustawy). Przepis art. 6 ust. 2a do którego odwołuje się zacytowany przepis ust. 2b odnosi się do osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, polegające na zapobieganiu powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, które nie są zatrudnione w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a-6 i 8 ustawy.

Zgodzić należy się także ze stanowiskiem [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. dotyczącym treści wskazanej w skardze instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, o jakiej mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 109, poz. 719) Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 6 tego rozporządzenia instrukcja taka winna zawierać bowiem jedynie sposoby zapoznania użytkowników obiektu, w tym zatrudnionych pracowników, z przepisami przeciwpożarowymi oraz treścią przedmiotowej instrukcji. W instrukcji tej nie powinno rozstrzygać się natomiast kwestii związanych z kwalifikacjami osób mających zapoznawać użytkowników obiektu i pracowników z przepisami ppoż. Kwestia ta została bowiem uregulowana w przepisie rangi ustawowej.

Pomimo zastosowania przez organy prawidłowej wykładni przepisów art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej zaskarżoną decyzja i część pierwsza utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Powiatowego PSP w P. nie mogły się ostać bowiem zostały wydane z naruszeniem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (j.t. Dz. U. z 2013 r. , poz. 1340 ze zm.). Przepis ten uprawnia komendanta powiatowego (miejskiego) PSP, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. W przepisie tym jest zatem mowa o uprawnieniu wskazanego w nim organu do wydania nakazu usunięcia uchybień, gdy tymczasem kwestionowany przez "A" Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we W. punkt 1 decyzji Komendanta Powiatowego PSP w P., który utrzymany został w mocy zaskarżoną decyzją miał charakter postanowienia dowodowego. Wydany nakaz nie był zatem objęty hipotezą powołanego przepisu, co powoduje konieczność usunięcia go z obrotu prawnego.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien zatem zebrać dowody pozwalające na ustalenie czy pracownicy kontrolowanego marketu "A" w P. odbyli wymagane przeszkolenie z przepisów ppoż. oraz stwierdzające czy osoba prowadzące takie postępowanie miała kwalifikacje wskazane w art. 6 ust. 2b ustawy o ochronie przeciwpożarowej. W oparciu o te ustalenia organ ten dopiero wówczas wyda nakaz oparty na przepisie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

W tym stanie rzeczy Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a także działając w oparciu o art. 135 p.p.s.a. punkt pierwszy poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego PSP w P. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).