Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 503/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2 ust 1, art. 3 ust. 1, 5 i 6
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 366 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego na 2007 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 5, 6, art. 4, art. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 136, poz. 969 ze zm.), art. 21 § 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1098 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu odwołania J. W. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] o nr [...], ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2007 r. w kwocie [...] zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że J. W. ustalono zobowiązanie w podatku rolnym na 2007 r. w kwocie [...] zł, na którą złożyło się opodatkowanie gruntów rolnych o powierzchni 0,6500 ha fizycznych (0,5200 ha przeliczeniowych) położonych w miejscowości L., których podatniczka jest współwłaścicielką.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji J. W. zakwestionowała rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części odnoszącej się do wielkości użytkowanych gruntów rolnych, wnosząc o jej uchylenie z powodu naruszania prawa. W ocenie odwołującej się, błędne jest bowiem stanowisko organu obciążające ją podatkiem w wysokości [...] zł, w sytuacji, gdy jest ona jedynie właścicielem 1/10 części tego gruntu, a zatem powinna być obciążona podatkiem w 1/10 jego części, a całą kwotą.

Ponadto, podatniczka podniosła, że nie składała informacji w zakresie podatku rolnego, natomiast informację odnoszącą się do podatku rolnego i leśnego wycofuje

z uwagi na to, że składała ją pod przymusem.

W piśmie procesowym z dnia 10 marca 2007 r. podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz obciążenie podatkiem rolnym pozostałych współwłaścicieli. Rozpoznając odwołanie, organ odwoławczy, wskazaną na wstępie decyzją z dnia

31 maja 2007 r. uznał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji za prawidłowe.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 1 ustawy o podatku rolnym wskazując, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków, jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Następnie organ odwoławczy wskazał także na treści art. 3 ust. 5 ww. ustawy, który stanowi, że jeżeli ww. grunty stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów to stanowią odrębny przedmiot opodatkowaniu podatkiem rolnym,

a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), jednakże jeżeli grunty te stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości.

W dalszym ciągu uzasadnienia swojej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że podstawę określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku rolnym stanowiła ewidencja gruntów i budynków prowadzonej dla jednostki ewidencyjnej gmina M., obręb ewidencyjny L., z której wynika, że podatniczka jest współwłaścicielem 1/10 udziału działki gruntu nr [...] o powierzchni 0,6500 ha i symbolu użytku B-RIVb, a także odpis z Księgi Wieczystej z dnia 26 czerwca 2006 r. - Kw nr [...] – prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M., zgodnie z którym podatniczka jest współwłaścicielem 1/10 udziału w ww. nieruchomości. Kolegium wskazało także, że w informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego za 2006 r. podatniczka wykazała do opodatkowania podatkiem rolnym, jako współwłaściciel, 0,65 ha fizycznych gruntów rolnych zabudowanych o klasie użytków IVb położonych w miejscowości L.

Mając na uwadze powyższe, wskazując na przepis art. 366 ustawy z dnia – Kodeks cywilny, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazało, że zasadne było solidarne obciążenie podatniczki i pozostałych współwłaścicieli podatkiem rolnym, dotyczącym ww. gruntu rolnego, podkreślając jednocześnie, że solidarna odpowiedzialność wszystkich współwłaścicieli za zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym przesądza o tym, że organ podatkowy może żądać zapłaty podatku w całości lub w części od każdego z tych podatników (współwłaścicieli), od niektórych z nich łącznie lub od każdego z osobna, a nawet od jednego z nich., a jeżeli jeden ze współwłaścicieli – dłużników solidarnych spełni świadczenie

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, J. W. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie w całości, z powodu rażącego naruszenia prawa polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych, a także naruszenia prawa materialnego polegającego na dokonaniu przez organ podatkowy błędnej jego wykładni.

Zdaniem podatniczki, niewyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych polegało na nieprzesłaniu decyzji ustalającej wymiar podatku rolnego za 2007 r. od działki nr [...] położonej w L. do pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości, a jedynie do niej. Ponadto, skarżąca wskazała, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia tego podatku pozostali współwłaściciele nie brali udziału, nie składali żadnych deklaracji w sprawie podatku rolnego, a złożyła ją jedynie "pod przymusem" skarżąca. Nadto, informacja ta została następnie przez nią cofnięta.

Naruszenie prawa materialnego, w ocenie skarżącej, polegało na dokonaniu przez organ odwoławczy błędnej wykładni i interpretacji art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym, bowiem przedmiotowy grunt stanowi rodzaj wspólnoty gruntowej, który jest pozostawiony do dyspozycji osób uprawnionych, a zatem opodatkowani powinni być wszyscy współwłaściciele. Tymczasem, zdaniem skarżącej, organy podatkowe stanęły na stanowisku, że obowiązek podatkowy spoczywa wyłącznie na niej.

W piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2007 r. skarżąca złożyła skargę obejmującą jednocześnie dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. Jedna dotyczyła decyzji z dnia [...] o nr [...], z kolei druga decyzji z dnia [...] o nr [...]. W zakresie tej ostatniej decyzji skarga została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygnaturą I SA/Sz 502/07.

W treści powyższego pisma skarżąca merytorycznie odniosła się do decyzji, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wskazała, że organy bezprawnie kierują decyzje podatkowe wyłącznie do niej, mimo że w świetle prawa powinni je otrzymywać też pozostali współużytkownicy nieruchomości rolnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 6 lutego 2008 r., uczestnik postępowania B. G. oświadczył, że "każdego roku wszyscy współwłaściciele otrzymują nakazy zapłaty podatku rolnego dotyczącego działki nr [...] i wszyscy

w wysokości 1/10 wpłacają go na konto gminy" na dowód czego okazał dowód zapłaty spornego podatku za 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Niezgodność z prawem może dotyczyć zarówno naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak też procesowego, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia powyższych naruszeń Sąd orzeka o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu organy obu instancji zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego do stanu faktycznego sprawy, a wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły także przepisów proceduralnych.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. Nr 136, poz. 969 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W myśl art. 2 ust. 1 wskazanej ustawy za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 hektar lub 1 hektar przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Podatnikami podatku rolnego są, stosownie do art. 3 ust. 1 wskazanej ustawy, osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2;

2) posiadaczami samoistnymi gruntów;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego albo

b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Nieruchomości Rolnych i Lasów Państwowych. Przy czym, zgodnie z ust. 5 i 6 wskazanego przepisu, jeżeli grunty, o których mowa w art. 1 ustawy o podatku rolnym, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), jednakże, jeżeli grunty te stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości.

W przedmiotowej sprawie z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla jednostki ewidencyjnej gmina M. obręb ewidencyjny L., bezsprzecznie wynika, że skarżąca jest współwłaścicielem 1/10 udziału działki gruntu nr [...]

o powierzchni 0,6500 hektara i symbolu użytku B-RIVb. Jednocześnie, w aktach sprawy znajduje się odpis Księgi Wieczystej o nr [...] Sądu Rejonowego w M. z dnia 26 czerwca 2006 r., potwierdzający stan prawny, zgodnie z którym J. W. jest współwłaścicielem 1/10 udziału w wyżej wskazanej nieruchomości.

Nadto, wskazać należy, że także w informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego za 2006 r. skarżąca wykazała do opodatkowania podatkiem rolnym, jako współwłaściciel, 0,65 hektara gruntów rolnych zabudowanych o klasie użytków IVb. Powyższe dane wyszczególnione zostały w decyzji ustalającej podatniczce wymiar podatku rolnego za 2007 r., wydanej przez organ podatkowy pierwszej instancji, który określił wysokość podatku na podstawie dyspozycji art. 4 i 6 ustawy o podatku rolnym.

Mając na uwadze powyższe wskazać także należy na przepis art. 21 § 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1098 ze zm.), który stanowi, że wymiar podatków powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.

Stosownie natomiast do treści art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego powstającego z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.

Tak więc, mając na uwadze powyższe, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku, że ustalenia, dotyczące stanu faktycznego niniejszej sprawy, dokonane zostały przez organy podatkowe prawidłowo na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej przez skarżącą informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, bowiem jak wynika z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów, podatniczka jest współwłaścicielką w udziale do 1/10 części działki nr [...] oznaczonej symbolem B-RIVb o powierzchni 0,65 hektara.

W związku z powyższym, mając na uwadze zapis art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym, zasadne było także wydanie za ww. użytek rolny oddzielnej decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz obciążenie spornym podatkiem wszystkich współwłaścicieli. W tym miejscu podkreślić także należy, że wbrew twierdzeniu skarżącej, w spornej decyzji wymieniono wszystkich współwłaścicieli działki nr 19

i także wszystkim, wymienionym tam, współwłaścicielom decyzję tę doręczono.

Jak już wskazano powyżej jeżeli grunty, o których mowa w art. 1 ustawy

o podatku rolnym, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że stosownie do art. 366 § 1 i 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) - Kodeks cywilny zobowiązanie solidarne polega na tym, że ciąży ono na wszystkich dłużnikach, a wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych i aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

Z treści ww. przepisów wynika zatem, że solidarna odpowiedzialność wszystkich współwłaścicieli działki za zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym przesądza o tym, iż organ podatkowy może żądać zapłaty podatku w całości lub części od każdego z tych podatników, od niektórych z nich łącznie lub od każdego z osobna, a nawet od jednego z nich. Dopóki więc podatek nie zostanie zapłacony w całości, wszyscy współwłaściciele działki pozostają zobowiązani do zapłaty.

A zatem, pomimo wydania jednej decyzji podatkowej, w której ustalona jest wysokość zobowiązania podatkowego wobec wszystkich współwłaścicieli działki, organ podatkowy może żądać zapłaty także od każdego z nich w części odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności bądź w pełnej wysokości. Natomiast, w przypadku spełnienia świadczenia przez jednego z dłużników solidarnych, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników (art. 376 Kodeksu cywilnego).

Tak więc, mając na uwadze, że podniesione przez podatniczkę zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, bowiem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza stanowiska skarżącej jakoby, w ocenie organów podatkowych, sporny obowiązek podatkowy spoczywał jedynie na niej, Sąd, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak też podstaw do stwierdzenia, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu, co najmniej, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).