Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1606/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Sprawy jakości, certyfikacja, dozór
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3 i 5, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 227, art. 233 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1575
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
article: art. 189a par. 1 i par. 2 pkt 1, art. 189f par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 35c, art. 35d ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 133
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1209/20 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lutego 2020 r. [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie nabywcy kopii świadectwa jakości paliwa stałego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. Spółki z o.o. z siedzibą w M. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1100 (tysiąc sto) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1209/20, po rozpoznaniu skargi Z. Spółki z o.o. z siedzibą w M., uchylił decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] lutego 2020 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] listopada 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazanie nabywcy kopii świadectwa jakości paliwa stałego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w K. w toku kontroli przeprowadzonej na podstawie upoważnienia w dniu [...] sierpnia 2019 r. w markecie budowlanym, u przedsiębiorcy Z. Spółka z o.o. z siedzibą w M. ("skarżąca", "Spółka", "strona"), nie ujawniając charakteru służbowego, dokonali zakupu kontrolnego węgla kamiennego "ekogroszek" w ilości 100 kg (4 worki po 25 kg każdy) o łącznej wartości 99.96 zł, dla którego, według ich ustalenia, kontrolowany przedsiębiorca nie wystawił dokumentu potwierdzającego spełnienie przez to paliwo wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1890, dalej: "rozporządzenie Ministra Energii"), to jest świadectwa jakości i nie przekazał dokumentu inspektorom występujących w roli kupujących.

W związku ze stwierdzoną nieprawidłowością [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej ("organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 35a pkt 9 lit. a, art. 35c ust. 1 pkt 1, oraz art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2019 r. poz. 660 z późn. zm.) decyzją z [...] listopada 2019 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10 000 zł z tytułu nieprzestrzegania obowiązku, o którym mowa w art. 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, z uwagi na to, że w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego - węgla kamiennego "ekogroszek", o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a ww. ustawy, przedsiębiorca nie wystawił dokumentu potwierdzającego spełnienie przez to paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Energii (dalej: "świadectwo jakości"). Organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Wymierzając karę uwzględnił wartość paliw stałych wprowadzanych do obrotu w dniu wszczęcia kontroli, która zgodnie z oświadczeniem strony wynosiła 2.761.34 zł. Kwota nałożonej kary pieniężnej 10 000,00 zł stanowi dolną granicę ustawowo określonego zakresu.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ("organ odwoławczy", "Prezes UOKiK") rozpatrując odwołanie stwierdził, że organ pierwszej instancji błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy uznając, że zachowanie przedsiębiorcy podlega karze pieniężnej na podstawie art. 35a pkt 9 lit. a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, czyli z powodu naruszenia obowiązku wystawienia świadectwa jakości w związku z wprowadzeniem do obrotu paliwa stałego. Nie zgodził się z powyższą oceną zachowania skarżącej, ponieważ z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby Spółka nie wystawiła świadectwa jakości. Także z oświadczenia strony z [...] września 2019 r. stanowiącego załącznik do protokołu kontroli, wynika, że na stanowiskach kasjerskich były przygotowane odpowiednie kopie świadectw jakości paliw stałych potwierdzone za zgodność z oryginałem. Niewątpliwe ustalono, że strona nie przekazywała potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii świadectwa jakości klientom (powyższe potwierdził zakup kontrolny dokonany przez inspektorów). Dlatego organ odwoławczy stwierdził, że takie zachowanie spełnia przesłankę wskazaną w art. 35a pkt 9 lit. c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, który stanowi, że karze pieniężnej podlega przedsiębiorca wprowadzający do obrotu paliwo stałe, który wbrew obowiązkowi nie przekazuje kopii świadectwa jakości podmiotowi, który nabywa paliwo stałe.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z [...] listopada 2019 r. została wydana na podstawie błędnych przepisów prawa materialnego, w związku z czym zasadne jest jej uchylenie w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Organ przyjął, że strona jest odpowiedzialna za to, że w czasie wprowadzania do obrotu paliwa stałego sprzedawca nie przekazał kopii świadectwa jakości dla tego paliwa stałego klientowi. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z [...] listopada 2019 r. strona informowała, że świadectwo jakości było przekazane kontrolującym po ujawnieniu przez nich charakteru służbowego dnia [...] sierpnia 2019 r., to jest w dniu zakupu kontrolnego. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że do protokołu kontroli nie dołączono załącznika w postaci świadectwa jakości dla paliwa stałego wprowadzanego do obrotu w czasie zakupu kontrolnego. Organ ustalił, że protokół kontroli został podpisany przez stronę, tym samym zgodziła się ona z treścią w nim zawartą. Według Prezesa UOKiK nie udowodniono, by strona nie wystawiła świadectwa jakości dla paliwa stałego wprowadzanego do obrotu podczas zakupu kontrolnego z [...] sierpnia 2019 r., ale udowodniono, że nie przekazała kopii świadectwa jakości dla tego paliwa stałego klientowi (zakup kontrolny). Według oceny organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że strona naruszyła art. 6c ust. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 189f § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096. z późn. zm. – dalej: "k.p.a") wskazał na przesłanki, jakie muszą zostać łącznie spełnione, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, to jest znikomą wagę naruszenia prawa oraz zaprzestanie przez stronę naruszania prawa. Organ odwoławczy ocenił jednak, że o znikomej wadze naruszenia prawa nie można mówić w przypadku, gdy wymagane przepisami świadectwo jakości paliw stałych nie zostało przekazane klientowi, zawiera ono bowiem bardzo istotne z punktu widzenia ochrony interesów i praw konsumentów informacje dotyczące jakości danego paliwa stałego. W świetle powyższego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że nie znalazł podstaw dla zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 189f § 1 kpa.

Organ odwoławczy wskazał, że przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy również pod kątem możliwości zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., który przewiduje fakultatywne odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy strona udowodni usunięcie naruszenia prawa lub powiadomi właściwe podmioty o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do wydania postanowienia w celu przedstawienia przez stronę dowodów usunięcia naruszenia prawa lub powiadomienia podmiotów o stwierdzonym naruszeniu, gdyż doręczenie nabywcom kopii świadectwa jakości paliwa stałego nie spełni zadania informacyjnego, jaki wynika z obowiązku ich wystawiania i przekazywania w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego. Przepis art. 6c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw określa, że wykonanie obowiązku powinno nastąpić w momencie wprowadzania paliwa stałego do obrotu, czyli w momencie sprzedaży paliwa stałego klientowi. Późniejsze przekazanie nabywcom świadectwa jakości paliw stałych nie jest wykonaniem obowiązku, ani też nie może być uznane za działanie podjęte dobrowolnie przez stronę w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa. Organ odwoławczy zaznaczył, że wysokość kary określona została w granicach ustalonych w art. 35c pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zgodnie z art. 35d ust. 4 ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, uwzględniono dotychczasową działalność przedsiębiorcy dokonującego naruszenia, wielkość obrotu z tej działalności lub wartość paliw stałych wprowadzonych do obrotu. W toku kontroli wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego ustalono poniżej kwoty 200 000 zł (na stanie magazynu w dniu kontroli znajdował się węgiel kamienny ekogroszek o wartości 2 761,34 zł). W związku z tym wymierzono karę pieniężną, której wysokość nie mogła być mniejsza niż 10 000 zł oraz nie większa niż 25 000 zł. Według oświadczenia przedsiębiorcy całkowity obrót paliw stałych w 2018 r. wynosił 107 316,07 zł. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy umożliwiał orzeczenie co do istoty sprawy bez konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przez Prezesa UOKiK. W rezultacie organ odwoławczy wymierzył karę pieniężną w minimalnej przewidzianej prawem wysokości 10 000,00 zł za to, że w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego - węgla kamiennego "ekogroszek", o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, przedsiębiorca nie przekazywał kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem świadectwa jakości dla wprowadzonych do obrotu paliw stałych przeznaczonych do użycia w gospodarstwach domowych lub instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1MW, co narusza obowiązki wynikające z art. 6c ust. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W chwili kontroli obowiązek ten nie był przez stronę realizowany.

W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na braku jego zastosowania, podczas gdy prawidłowa, dogłębna ocena poczynionych ustaleń faktycznych prowadziłaby do uznania, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a Spółka zaprzestała naruszania prawa. Spółka zarzuciła także naruszenie art. 126 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, poprzez wskazanie na brak możliwości zastosowania odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wskazanym na wstępie uwzględnił skargę strony, wskazując, że czyni to z przyczyn innych niż procesowe. Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] listopada 2019 r. została wydana na podstawie błędnych przepisów prawa materialnego, w związku z czym zasadne było jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji orzekający w tym zakresie organ odwoławczy błędnie nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary, mimo ich realnego istnienia, czym naruszył przepis prawa materialnego - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. - w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenie organu odwoławczego, że Spółka jest odpowiedzialna za to, że w czasie wprowadzania do obrotu paliwa stałego jej sprzedawca nie przekazał klientowi kopii świadectwa jakości dla paliwa stałego. Kopie tego świadectwa leżały wyłożone przy kasie, ale nie zostały wydane kupującemu. Okoliczność ta została ujawniona w czasie zakupu kontrolnego ekogroszku, przeprowadzonego przez pracowników organu. Sąd zaakceptował także ocenę, że Spółka poprzez powyższe niedopełnienie obowiązku naruszyła art. 6c ust. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, narażając się na sankcję administracyjną w postaci kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy, której wysokość określona została w granicach ustalonych w art. 35c ust. 5 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie powinny być zastosowane dyrektywy wymiaru kary administracyjnej, przewidziane w k.p.a. Zastosowanie art. 189f § 1 kpa uzasadnia znikoma waga naruszenia prawa i zaprzestanie jego naruszania. Przemawiają za taką oceną materiału dowodowego zarówno dowody zgromadzone przez organ jak i dopuszczone dowody dotyczące działań podjętych w celu niedopuszczenia do naruszeń prawa.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił oceny organu, że o znikomej wadze naruszenia nie można mówić w przypadku, gdy wymagane przepisami świadectwo jakości paliw stałych nie zostało przekazane klientowi. Sąd zaznaczył, że niewątpliwie istotne z punktu widzenia ochrony interesów i praw konsumentów informacje dotyczące jakości danego paliwa stałego klient uzyskuje przed zakupem danego paliwa. Wręczana informacja dotyczy kopii, która powinna być dostarczona klientowi w kasie już w trakcie realizacji zakupu. Nie można się zatem zgodzić z przypisaniem większej wagi temu naruszeniu niż wynika ona z doświadczenia życiowego. Ono zaś wskazuje, że decyzja o zakupie paliwa jest podejmowana wcześniej niż przy finalizacji umowy sprzedaży, czyli przy płatności w kasie. Art. 6c ustawy określa, że wykonanie obowiązku powinno nastąpić w momencie wprowadzania paliwa stałego do obrotu, czyli w momencie sprzedaży paliwa stałego klientowi. Brak wręczenia kopii druków przy płatności wynikał zatem z przeoczenia pracownika, bowiem pozostaje poza sporem, że takie druki do wręczenia nabywcy paliwa skarżący posiadał wydrukowane przy kasach. Skarżąca wykazała złożonymi dowodami, że po kontroli podjęła działania zapobiegające podobnemu naruszaniu prawa. Dlatego, zdaniem Sądu, istnieją podstawy dla zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 189f § 1 kpa.

Według Sądu pierwszej instancji, także późniejsze przekazanie nabywcom świadectwa jakości paliw stałych, chociaż nie realizuje obowiązku w momencie wprowadzania paliwa stałego do obrotu, stanowi działanie podjęte dobrowolnie przez stronę w: celu uniknięcia skutków naruszenia prawa. Istotne jest także, że wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego ustalono znacznie poniżej kwoty 200 000 zł, bowiem na stanie magazynu w dniu kontroli znajdował się węgiel kamienny ekogroszek o wartości 2 761,34 zł. Mimo, że wymierzona kara pieniężna jest najniższa z możliwych i tak jej wysokość 10 000 zł jest znaczna przy uwzględnieniu wartości transakcji i wartości obrotu paliwami stałymi w 2018 r.

Sąd zaznaczył, że od 1 czerwca 2017 r. organ administracji w każdej sprawie zagrożonej wymierzeniem kary pieniężnej obowiązany jest do zastosowania dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej określonych w art. 189d k.p.a. Zarówno brak ich rozważenia, jak i brak zastosowania w przypadkach, kiedy stan faktyczny wskazuje na zaistnienie podstaw ich zastosowania oznacza naruszenie prawa materialnego. Zdaniem Sądu, organ naruszył prawo materialne poprzez niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie regulacji wynikającej z art. 189d k.p.a. w związku z art. 189a § 2 pkt 1 i w związku z art. 189f § 1 kpa.

Według Sądu pierwszej instancji należało zatem uchylić obie zaskarżone decyzje organów i umorzyć postępowania administracyjne na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a., bowiem organ odwoławczy, wskutek błędnej oceny stanu faktycznego, nie zastosował dyrektyw wymiaru kary, uzasadniających, w okolicznościach bezspornego stanu faktycznego, od niej odstąpienie,

Skargą kasacyjną organ zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, to jest:

1. art. 6c ust. 2 w związku z art. 35a pkt 9 lit. c ustawy o systemie monitorowania jakości paliw i w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię przepisu art. 6c ust 2 ww. ustawy polegającą na mylnym zrozumieniu jego treści i na przyjęciu przez Sąd, że kopia świadectwa jakości poświadczona za zgodność z oryginałem przez przedsiębiorcę wprowadzającego do obrotu paliwo stałe ma mniejszą wagę niż wynika ona doświadczenia życiowego, co powoduje, że w ocenie Sądu jej nieprzekazanie każdemu nabywcy paliw stałych stanowi o znikomej wadze naruszenia prawa i powinno skutkować zastosowaniem na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. odstąpienia od wymierzenia kary zamiast jej wymierzenia na podstawie art. 35a pkt 9 lit. c ww. ustawy, gdy tymczasem odmienne rozumienie treści tego przepisu prowadzi do uznania za niezasadne zastosowania odstąpienia od nałożenia kary i tym samym uprawnia organ do jej nałożenia w wysokości wymierzonej na podstawie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zgodnie z art. 35a pkt 9 lit. c ww. ustawy;

2. art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 189d, art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na mylnym zrozumieniu treści przepisu art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. i przyjęciu przez Sąd, że wyrażenie "w tym zakresie" użyte w art. 189a § 2 pkt 1 zdanie ostatnie k.p.a. nakazuje uzupełnianie przesłanek wymiaru kary określonych w art. 35d ust. 4 ww. ustawy przesłankami wymiaru kary z art. 189d k.p.a., podczas gdy wyrażenie "w tym zakresie" daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a., czyli w tym przypadku art. 35d ust. 4 ww. ustawy;

3. art. 189d pkt 5 k.p.a. w związku z art. 189a § 2 pkt 1, art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 189d pkt 5 k.p.a., polegające na bezzasadnym zarzuceniu przez Sąd jego niezastosowania przez organy, podczas gdy organy nie miały obowiązku jego stosowania, ponieważ dyrektywy wymiaru kary zostały określone w art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw;

4. art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw w związku z art. 189a § 2 pkt 1, art. 189d, art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jago błędną wykładnię polegającą na mylnym zrozumieniu treści przepisu art. 35d ust. 4 ww. ustawy poprzez przyjęcie przez Sąd, że dyrektywa wymiaru kary określona w art. 35d ust. 4 jako "dotychczasowa działalność przedsiębiorcy dokonującego naruszenia" odnosi się wyłącznie do "dotychczasowej niekaralności administracyjnej skarżącego", co uzasadnia zdaniem Sądu stosowanie obligatoryjnie przesłanek z art. 189d k.p.a., w tym art. 189d pkt 5 k.p.a., w zakresie pominiętym w art. 35d ust. 4 ww. ustawy;

5. art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw w związku z art. 189a § 2 pkt 1, art. 189d, art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 35c ust. 5 pkt 1 - 2, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na mylnym zrozumieniu treści przepisu art. 35d ust. 4 ww. ustawy, poprzez przyjęcie przez Sąd, że dyrektywa wymiaru kary określona w art. 35d ust. 4 jako "wielkość obrotu z tej działalności lub wartość paliw stałych wprowadzonych do obrotu przez tego przedsiębiorcę w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli" odnosi się do "wartości wprowadzanego do obrotu paliwa stałego", stanowiącego podstawę do zastosowania odpowiedniego progu wymiaru kary na podstawie art. 35c ust. 5 pkt 1 -2 ww. ustawy;

6. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 35a pkt 9 lit. c ustawy o systemie monitorowania jakości paliw poprzez błędną wykładnię art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. polegającą na mylnym zrozumieniu znaczenia tego przepisu i przypisanie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, określonej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. do działania przedsiębiorcy polegającego na ignorowaniu obowiązku przekazania kopii świadectwa jakości nabywcy bez uwzględnienia poziomu naruszenia dóbr podlegających ochronie, co stanowi o niezastosowaniu przez Sąd zasady ważenia dóbr, a także poprzez przypisanie przez Sąd przesłanki zaprzestania naruszania prawa do działania przedsiębiorcy podjętego kilka miesięcy po stwierdzonym naruszeniu, co ma charakter spóźniony, gdy tymczasem odmienne rozumienie znaczenia tego przepisu prowadzi do uznania za niezasadne zastosowania odstąpienia od nałożenia kary i tym samym uprawnia organ do jej nałożenia w wysokości wymierzonej na podstawie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - art. 35a pkt 9 lit. c ww. ustawy;

7. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 35a pkt 9 lit. c ustawy o systemie monitorowania jakości paliw, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 189f §1 pkt 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym zarzuceniu błędu subsumcji organom Inspekcji Handlowej poprzez przyjęcie, że do ustalonego stanu faktycznego przez organy Inspekcji Handlowej ma zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a nie art. 35a pkt 9 lit. c ww. ustawy, gdy tymczasem odmienna konstatacja prowadzi do uznania za niezasadne zastosowania odstąpienia od nałożenia kary i tym samym uprawnia organ do jej nałożenia w wysokości wymierzonej na podstawie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przez Sąd pierwszej instancji następujących przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a., art. 233 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 233 § 1 k.p.c. i dopuszczenie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2021 r. wydanym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów określonych w skardze w pkt 3 oznaczonych literami c, d, e, f, niewystępujących w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy dopuszczenie dowodów oznaczonych literami d, e, f nie stanowi faktów mających znaczenie dla sprawy (art. 227 k.p.c.), ponieważ nie odnosi się do obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 6c ust. 1-2 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw, tylko do obowiązku przedumownego nieokreślonego w tej ustawie, a dopuszczenie dowodu oznaczonego w skardze lit. c w postaci kopii świadectwa jakości ma charakter spóźniony, ponieważ dowód ten nie istniał w postępowaniu kontrolnym ani administracyjnym, weryfikacja wiarygodności tego dowodu jest aktualnie niemożliwa, a dopuszczenie tego dowodu oznacza, że obowiązek wystawienia świadectwa jakości został zrealizowany dopiero w dniu wniesienia skargi do WSA przez stronę;

2. art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez dopuszczenie dowodu z dokumentu oznaczonego w skardze w pkt 3 lit. c w postaci "potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii świadectwa jakości, którym dysponowała kasjerka" i następczo pominięcie tego dowodu w uzasadnieniu tego wyroku oraz oceny jego wpływu na wynik sprawy.

3. art. 133 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i w związku z art. 106 § 3, poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem istotnej części akt administracyjnych - protokołu kontroli i poprzez dopuszczenie dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nieistniejących w trakcie kontroli (kopia świadectwa jakości), nieprzydatnych dla sprawy (fotografia worka węgla i adresy stron internetowych), niedopuszczalnych w tym trybie, ponieważ znajdowały się w aktach (oświadczenie pana K. B., wydruk ekranu wymuszającego wydruk odpowiedniego świadectwa jakości), co skutkowało przyjęciem przez Sąd własnych ustaleń faktycznych, odbiegających od rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie i nieznajdujących potwierdzenia w dowodach przeprowadzonych przez organy administracji publicznej, a następczo bezzasadnym zarzutem organom błędu subsumcji poprzez niezastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.;

4. art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez wydanie orzeczenia i poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej sprawy z art. 35a pkt 9 lit a w związku z art. 6c ust. 1 ww. ustawy, poprzez uchylenie przez Sąd decyzji organu pierwszej instancji, która już została uchylona przez organ drugiej instancji, podczas gdy kontroli powinna być poddana wyłącznie sprawa o nałożenie kary na podstawie art. 35a pkt 9 lit. c w związku z art. 6c ust. 2 ww. ustawy, co stanowiło wykroczenie poza granice danej sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, która przy dopuszczeniu dowodu przez Sąd w postaci kopii świadectwa jakości nie wymagała zastosowania art. 189f §1 pkt 1 k.p.a., i tym samym świadczy to o poddaniu kontroli przez Sąd dyspozycji dwóch norm prawnych odnoszących się do obowiązków w art. 6c ust. 1- 2 ww. ustawy i ich neutralizowanie w trybie art. 189f §1 pkt 1 k.p.a.

Argumentację na poparcie zarzutów Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej a ponadto zrzekł się rozprawy.

Spółka nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ usprawiedliwione są niektóre jej zarzuty.

Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wnoszący skargę kasacyjną jest więc zobowiązany do powołania odpowiednich norm prawnych (materialnych lub procesowych), a nadto, zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jest zobowiązany do wyjaśnienia, na czym polega ich naruszenie. Dodatkowo, w przypadku zarzutu o charakterze materialnym – do wskazania formy naruszenia (błędna wykładnia, niewłaściwe zastosowanie), a w przypadku zarzutu o charakterze procesowym – do wykazania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest taki, że gdyby do niego nie doszło, to zostałoby podjęte rozstrzygnięcie o innej treści.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały w oparciu o obydwie podstawy przewidziane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Przed rozpoznaniem tych zarzutów, w związku ze sformułowaniem niektórych z nich, trzeba przypomnieć, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego oraz sposobu naruszenia określa zakres kontroli dokonywanej przez sąd kasacyjny. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom, w tym powinna zawierać prócz innych wymogów, m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W związku z tym zakres kontroli wyroku wyznacza sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które konkretnie przepisy prawa zostały przez sąd pierwszej instancji naruszone i w jaki sposób. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy korygowania postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia ani poszukiwać ewentualnego uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej poprzez analizę uzasadnienia wyroku bądź akt sprawy.

Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieusprawiedliwione.

Zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a., art. 233 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c. (pkt II.1 petitum skargi kasacyjnej) został sformułowany wadliwie, ponieważ nie ma takiego związku między przepisami art. 227 k.p.c. (dotyczy przedmiotu dowodu) oraz art. 233 § 1 k.p.c. (dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów), który by umożliwiał prawidłowe sformułowanie jednego zarzutu ich naruszenia we wzajemnym powiązaniu, w tym również w powiązaniu z art. 106 § 3 i art. 106 § 5 p.p.s.a. W rzeczywistości w sformułowanym przez skarżącego kasacyjnie zarzucie chodzi o dwa odrębne naruszenia, to jest art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. i w związku z art. 227 k.p.c. oraz art. 103 § 5 p.p.s.a w związku z art. 233 § 1 p.p.s.a. Ze sformułowania zarzutu wynika, że skarżący kasacyjnie dopatruje się naruszenia wszystkich wymienionych przepisów w naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 233 § 1 k.p.c. Tak sformułowany zarzut jest oczywiście bezzasadny. Zarzut jest bezzasadny również, jeżeli ograniczyć go do naruszenia art. 103 § 5 p.p.s.a w związku z art. 233 § 1 p.p.s.a. Trzeba bowiem wyjaśnić, że naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału) może polegać na błędnym uznaniu, że przeprowadzony w sprawie dowód ma moc dowodową i jest wiarygodny albo że nie ma mocy dowodowej lub nie jest wiarygodny. Uchybienie tego rodzaju może być skutkiem nieuwzględnienia przez sąd przy ocenie poszczególnych dowodów zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego lub całokształtu zebranego materiału dowodowego, bądź też przeprowadzenia określonych dowodów niezgodnie z zasadami procedury. Dla skutecznego postawienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. konieczne jest wskazanie, jakie konkretnie zasady lub przepisy naruszył sąd przy ocenie poszczególnych dowodów oraz jaki wpływ dane uchybienie miało na wynik sprawy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt I AGa 58/21, SIP Lex nr 3254188). Zarzut ten może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy sąd dokona wybiórczej oceny materiału dowodowego, bezpodstawnie pominie niektóre dowody, nie wskaże w sposób spójny powodów, dla których jednym dowodom odmówił wiary, a inne uznał za wiarygodne, bądź też gdy dokonana ocena całokształtu materiału dowodowego jest nielogiczna bądź sprzeczna z doświadczeniem życiowym. Natomiast nie można uznać, że doszło do naruszenia powyższego przepisu tylko z tej przyczyny, że z konkretnych dowodów można także wywieść odmienne, korzystne dla strony fakty.

Skarżący kasacyjnie nie wskazał w treści zarzutu jak miałoby nastąpić naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w sposób wyżej opisany, a więc korespondujący z treścią przepisu. Natomiast z krótkiej motywacji zarzutu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że autor skargi wskazuje na naruszenie kryteriów oceny i wiarygodności dowodów poprzez nadanie tym dowodom znaczenia i ustalenie stanu faktycznego sprawy, który był rozbieżny ze stanem faktycznym ustalonym przez organy prowadzące postępowanie. Powyższe sformułowanie wskazuje, że skarżący kasacyjnie błędnie rozumie treść zasady swobodnej oceny dowodów i w związku z tym nie rozpoznaje w jaki sposób zasada ta mogłaby zostać naruszona. Kwestionowanie dokonanej przez sąd oceny dowodów nie może polegać jedynie na przeciwstawieniu przez skarżącego ustalonego przez siebie stanu faktycznego na podstawie własnej oceny tych (to jest ocenianych przez sąd) lub innych dowodów.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. i w związku z art. 227 k.p.c., którego, jak można odczytać z treści zarzutu, skarżący kasacyjnie dopatruje się w dopuszczeniu postanowieniem z dnia 17 grudnia 2020 r. dowodów określonych w skardze w pkt 3 oznaczonych literami c, d, e, f, niewystępujących w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy dopuszczenie dowodów oznaczonych literami d, e, f "nie stanowi faktów mających znaczenie dla sprawy" (art. 227 k.p.c.), ponieważ nie odnosi się do obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 6c ust. 1-2 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw, tylko do obowiązku przedumownego nieokreślonego w tej ustawie, a dopuszczenie dowodu oznaczonego w skardze literą c w postaci kopii świadectwa jakości ma charakter spóźniony, ponieważ dowód ten nie istniał w postępowaniu kontrolnym ani administracyjnym, weryfikacja wiarygodności tego dowodu jest aktualnie niemożliwa, a dopuszczenie tego dowodu oznacza, że obowiązek wystawienia świadectwa jakości został zrealizowany dopiero w dniu wniesienia skargi do WSA przez stronę.

Według art. 227 k.p.c. przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Istotność znaczenia faktów będących przedmiotem dowodu wynika z potrzeby ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym dla zastosowania prawa materialnego. Ocena istotności znaczenia faktów należy do sądu orzekającego, przy uwzględnieniu potrzeby wynikającej z koncepcji rozstrzygnięcia sprawy. Nawet jeżeli ta koncepcja jest błędna i okazuje się, że fakty nie były tak istotne jak oceniał to sąd orzekający, to nie można sądowi zarzucić wyłącznie naruszenia art. 227 k.p.c. przez dopuszczenie dowodów. W rozpoznawanej sprawie z treści skargi do Sądu pierwszej instancji wynika, że skarżąca Spółka wnosiła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w celu ustalenia, że stwierdzone naruszenie prawa było znikome (w rzeczywistości chodziło o znikomą wagę naruszenia – art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a.), jak również, że Spółka zaprzestała naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi zostały przedstawione szczegółowe okoliczności i związane z nimi dowody. Biorąc pod uwagę tak sformułowaną tezę dowodową Sąd pierwszej instancji przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów. Nie można Sądowi z tego tytułu czynić zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. i w związku z art. 227 k.p.c., bowiem niewątpliwie okoliczności mające pozwolić na ustalenie, że waga naruszenia prawa była znikoma oraz że przedsiębiorca zaprzestał naruszenia prawa są istotne dla rozstrzygnięcia, czy istniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Inną rzeczą jest, czy wykazane okoliczności były wystarczające, przy uwzględnieniu innych elementów stanu faktycznego, do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Nie jest to jednak zagadnienie prawidłowości dopuszczenia dowodów zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 227 k.p.c., lecz zastosowania prawa materialnego w ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Inną rzeczą jest również ocena, czy w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji powinien był przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadza się je tylko, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Możliwość przeprowadzenie dowodów przez sąd administracyjny na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie ma na celu zastępowania organu w prawidłowym wywiązaniu się z obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie dowodów nie ma zmierzać do prawidłowego ustalania przez sąd stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i wydania decyzji, lecz jedynie do dokonania przez sąd "kontroli działalności administracji publicznej", to jest oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Jednak w tym kontekście skarżąca kasacyjnie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie sformułowała, co sprawia, że nie jest możliwe czynienie dalej idących rozważań.

Nie jest również usprawiedliwiony sformułowany w pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez dopuszczenie dowodu z dokumentu oznaczonego w skardze w pkt 3 lit. c w postaci "potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii świadectwa jakości, którym dysponowała kasjerka" i następczo pominięcie tego dowodu w uzasadnieniu tego wyroku oraz oceny jego wpływu na wynik sprawy. Podobnie jak w przypadku poprzednio omówionego zarzutu (pkt II.1 petitum skargi kasacyjnej) skarżący kasacyjnie nie wskazał w treści zarzutu jak miałoby nastąpić naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (w powiązaniu z art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a.) w sposób korespondujący z treścią tego przepisu, to jest z treścią zasady swobodnej oceny dowodów. Z pewnością nie może to nastąpić w sposób wskazany w zarzucie, to jest poprzez dopuszczenie dowodu.

Natomiast naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. miałoby nastąpić – jak wynika z uzasadnienia odpowiedniej części skargi kasacyjnej – poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku dlaczego dowód z dokumentu oznaczonego w skardze w pkt 3 lit. c w postaci "potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii świadectwa jakości, którym dysponowała kasjerka" został dopuszczony, skoro nie istniał w postępowaniu administracyjnym obydwu instancji, co według autora skargi kasacyjnej uzasadnia zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. i art. 141 § 4 p..p.s.a. Takie sformułowanie zarzutu ponownie wskazuje, że skarżący kasacyjnie błędnie rozumie treść zasady swobodnej oceny dowodów, skoro zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wiąże z samym dopuszczeniem dowodu a nie z jego oceną.

Co do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że ugruntowane i powszechnie akceptowane w orzecznictwie jest stanowisko, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn., akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Taką wadliwością uzasadnienie zaskarżonego wyroku z pewnością nie jest dotknięte. Motywacja zarzutu przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej opiera się na błędnych założeniach, to jest – po pierwsze - na tym, że sąd powinien wyjaśnić dlaczego przeprowadził dowód z dokumentu, który "nie istniał w postępowaniu administracyjnym obydwu instancji", podczas nawet gdyby tak było, to nowość dowodu nie jest żadną przeszkodą w jego przeprowadzeniu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Po drugie, inaczej niż sugeruje skarżący kasacyjnie organ, ten sam organ odwoławczy przyjął, że dokument istniał w czasie prowadzonego postępowania, bowiem jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego (strona 7) powołał się on na oświadczenie wiceprezesa zarządu Spółki z [...] września 2019 r. informujące o wystawianiu świadectw jakości i przygotowaniu kopii świadectw na stanowiskach kasjerskich. Na tej podstawie organ odwoławczy w inny sposób niż organ pierwszej instancji zakwalifikował przypisane Spółce naruszenie, to jest zamiast niewystawienia świadectwa jakości na nieprzekazanie kopii świadectwa jakości podmiotowi, który nabywa paliwo stałe (art. 6c ust. 1 i 2 z konsekwencjami wynikającymi z - odpowiednio - art. 35a pkt 9a i 9c ustawy o systemie monitorowania paliw stałych).

Nie jest także usprawiedliwiony sformułowany w pkt II.3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a, poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem istotnej części akt administracyjnych - protokołu kontroli i poprzez dopuszczenie dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nieistniejących w trakcie kontroli (kopia świadectwa jakości), nieprzydatnych dla sprawy (fotografia worka węgla i adresy stron internetowych), niedopuszczalnych w tym trybie, ponieważ znajdowały się w aktach (oświadczenie K. B., wydruk ekranu wymuszającego wydruk odpowiedniego świadectwa jakości), co skutkowało przyjęciem przez Sąd własnych ustaleń faktycznych, odbiegających od rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie i nieznajdujących potwierdzenia w dowodach przeprowadzonych przez organy administracji publicznej, a następczo bezzasadnym zarzutem organom błędu subsumcji poprzez niezastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. reguluje dwa zagadnienia. Według zdania pierwszego tego przepisu, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Według zdania drugiego, wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Z treści zarzutu wynika, że skarżącemu kasacyjnie chodzi o naruszenie art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.

Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12 – te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są nie tylko przedstawione sądowi akta administracyjne ale też akta sądowe (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 3727/18). Tak więc z wyrażonej na gruncie art.133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania sądu administracyjnego pierwszej instancji na podstawie akt sprawy wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd orzeka nie tylko na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, ale uwzględnia również, zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów. W związku z tym w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, aby Sąd pierwszej instancji naruszył wynikający z treści powołanego przepisu zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy oraz zakaz pominięcia akt sprawy w całości lub w części. Nie wiadomo na jakiej podstawie skarżący kasacyjnie zarzuca wydanie orzeczenia z pominięciem istotnej części akt administracyjnych - protokołu kontroli, skoro ten protokół był częścią akt sprawy przekazanych sądowi oraz był podstawą istotnych ustaleń faktycznych, co do okoliczności, w których stwierdzono naruszenie obowiązku, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji. Przez zarzut naruszenia art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. nie można kwestionować przeprowadzenia dowodów uzupełniających na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Dowody takie stają się, jako element akt sądowych, częścią akt sprawy w rozumienia art. 133 § 1 p.p.s.a. Z treści zarzutu wynika, że skarżący kasacyjnie co do tych dowodów zarzuca nie tyle orzekanie z pominięciem części akt sprawy bądź z wykroczeniem poza akta sprawy, lecz uwzględnienie całego materiału łącznie z uzupełniającymi dowodami, z czym autor skargi kasacyjnej nie zgadza się, stwierdzając, że w ten sposób Sąd przyjął własne ustalenia faktyczne, odbiegających od rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego ani zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone z materiału aktowego, o ile sąd nie wykroczył poza akta sprawy, czego w rozpoznawanej sprawie nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić.

Bezzasadny jest również przedstawiony w pkt II.4 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez wydanie orzeczenia i poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej sprawy z art. 35a pkt 9 lit a w związku z art. 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, poprzez uchylenie przez Sąd decyzji organu pierwszej instancji, która już została uchylona przez organ drugiej instancji, podczas gdy kontroli powinna być poddana wyłącznie sprawa o nałożenie kary na podstawie art. 35a pkt 9 lit. c w związku z art. 6c ust. 2 ww. ustawy. Według skarżącego kasacyjnie nastąpiło wykroczenie poza granice danej sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, która przy dopuszczeniu dowodu przez Sąd w postaci kopii świadectwa jakości nie wymagała zastosowania art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Tym samym świadczy to o poddaniu kontroli przez Sąd dyspozycji dwóch norm prawnych odnoszących się do obowiązków w art. 6c ust. 1- 2 ww. ustawy i ich neutralizowanie w trybie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Oceniając przytoczony zarzut należy przypomnieć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego a także w literaturze przedmiotu ugruntowany jest pogląd, że granice sprawy, o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., to granice sprawy administracyjnej w rozumieniu materialnym. Granice sprawy wyznacza zatem istota stosunku administracyjnoprawnego, podlegającego załatwieniu danym, zaskarżonym rozstrzygnięciem administracyjnoprawnym (por. uzasadnienia uchwał NSA: z 1 marca 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09, z 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, wyroki NSA: z 6 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 1592/07, z 25 września 2007 r., sygn. akt I FSK 916/06, z 16 listopada 2005 r., sygn. akt FSK 2261/04). Poglądy co do granicy sprawy wyrażane w orzecznictwie są co do zasady tożsame ze stanowiskiem przedstawianym w doktrynie, gdzie podkreśla się, że na sprawę administracyjną składają się elementy przedmiotowe i podmiotowe; element podmiotowy – to tożsamość podmiotu będącego podmiotem praw i obowiązków, tożsamość przedmiotowa – to treść praw lub obowiązków, podstawa prawna tych praw lub obowiązków, stan faktyczny będący podstawą faktyczną przyznania praw lub obowiązków (B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1988 r., sygn. akt III SA 103/97, Orzecznictwo Sądów Polskich, nr 1/1999, str. 51). Tożsamość sprawy mierzona jest faktem konkretyzacji jednego stosunku administracyjnoprawnego. Szukając odpowiedzi na pytanie o granice sprawy, której dotyczy skarga trzeba zatem uwzględniać to, czy podejmowane w ramach jednego lub różnych postępowań akty kształtują, zmieniają lub znoszą ten sam stosunek materialnoprawny (Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, Państwo i Prawo, nr 4/2007, str. 34-35).

Można zatem przyjąć, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o którym mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli innej sprawy administracyjnej w ujęciu materialnoprawnym niż ta, w której wniesiono skargę. Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny wyznaczają zakreślone normami prawa materialnego elementy stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Biorąc pod uwagę tak zdefiniowane granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można uznać, aby Sąd pierwszej instancji orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, a więc także w zakresie uchylającym decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekając o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, w której wskazano na naruszenie obowiązku z art. 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw i orzeczono karę pieniężną na podstawie art. 35a pkt 9a ustawy, rozstrzygał poza granicami sprawy. Zwrócić wypada uwagę, że w skardze do Sądu pierwszej instancji zakreślono granice sprawy w znaczeniu formalnym poprzez zaskarżenie decyzji Prezesa UOKiK w całości oraz sformułowanie wniosku o uchylenie w całości decyzji organów obydwu instancji. Poza zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. pozostaje okoliczność, czy w stanie proceduralnym sprawy dla osiągnięcia rezultatu w postaci wyeliminowania decyzji organów obydwu instancji i umorzenia postępowania administracyjnego konieczne było uchylanie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji już wcześniej uchylonej w całości przez organ odwoławczy. Jednak odpowiedni zarzut kasacyjny ze wskazaniem istotności wpływu ewentualnego uchybienia na wynik sprawy, nie został sformułowany.

Bezzasadne jest powiązanie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. z zarzutem naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. określa bowiem zakres kognicji sądów administracyjnych (w tym przypadku w sprawach skarg na decyzje administracyjne). Nie może on zostać naruszony przez wadliwe dokonanie kontroli działania administracji publicznej, lecz poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd pierwszej instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał, albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem. Natomiast to, czy dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena legalności decyzji była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Treść omawianego zarzutu (in fine) oraz uzasadnienia zarzutu wskazuje, że i poprzez ten zarzut skarżący kasacyjnie usiłuje zakwestionować przeprowadzenie dowodów uzupełniających oraz sposób zastosowania art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednak poprzez zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie można skutecznie kwestionować zastosowania prawa materialnego. Natomiast zarzut rozstrzygnięcia poza granicami danej sprawy oraz naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. nie może zastąpić zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a.

Usprawiedliwione są natomiast zarzuty naruszania prawa materialnego.

Przed ich omówieniem należy jednak wskazać, że wszystkie zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały wadliwie sformułowane, bowiem wskazano w nich jedynie na naruszenie przepisów administracyjnego prawa materialnego. Według art. 173 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Oznacza to, że wnoszący skargę kasacyjną powinien kierować zarzuty pod adresem sądu pierwszej instancji, a co za tym idzie w podstawach kasacyjnych skarżący kasacyjnie powinien powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, które naruszył sąd pierwszej instancji, jeżeli zarzut naruszenia dotyczy tylko tych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które są stosowane przez wojewódzki sąd administracyjny bez powiązania z przepisami postępowania administracyjnego lub przepisami prawa materialnego (tak jak w rozpoznawanej sprawie w przypadku zarzutów naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w punktach II.1-4 petitum skargi kasacyjnej). Jeżeli naruszenie przepisów miałoby polegać na bezzasadnym uwzględnieniu lub oddaleniu skargi przez sąd pierwszej instancji na skutek wadliwej kontroli przez ten sąd stosowania lub wykładni przez organ administracji w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, to wówczas w zarzucie kasacyjnym należy wskazać odpowiedni przepis postępowania sądowoadministracyjnego stosowanego przez sąd administracyjny w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego lub przepisami prawa materialnego stosowanymi lub wykładanymi przez organy administracji, których stosowanie lub wykładnia zostały, według skarżącego kasacyjnie, nieprawidłowo skontrolowane przez sąd pierwszej instancji.

Odnosząc powyższe do treści zarzutów naruszenia prawa materialnego w niniejszej sprawie trzeba stwierdzić, że nie spełniają one wskazanych wyżej wymagań, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jakie przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi naruszył Sąd pierwszej instancji, kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem naruszenia przepisów prawa materialnego. W to miejsce wskazał tylko naruszenie poszczególnych przepisów prawa materialnego stosowanych przez organ administracji. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej, chociaż wadliwej formalnie, nie wyłącza jej rozpoznania. Możliwość taka jest konsekwencją I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1. Według uzasadnienia uchwały w sytuacji, gdy strona przytoczy w petitum skargi kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa stosowanego przez organ administracji publicznej, nie powiązawszy go z zarzutem naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji, nie jest uzasadnione bezwarunkowe i automatyczne dyskwalifikowanie takiej skargi z powołaniem się na niedopełnienie wymagań określonych w art. 176 p.p.s.a. ("przytoczenie podstaw kasacyjnych"). Nie ma przeszkód, dla których NSA - przeanalizowawszy uzasadnienie skargi kasacyjnej – nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez WSA i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie, mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej.

Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skoro Sąd pierwszej instancji, uchylając zaskarżoną decyzję, zastosował przepis art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a., to skarżącemu kasacyjnie kwestionującemu takie rozstrzygnięcie, chodzi o naruszenie wskazanego wyżej przepisu w powiązaniu ze wskazanymi w zarzucie przepisami prawa materialnego, a także ze względu na dalszą treść rozstrzygnięcia, również art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 3 p.p.s.a.

Tak sformułowane zarzuty kasacyjne są usprawiedliwione. Analiza ich treści łącznie z uzasadnieniem skargi kasacyjnej, pozwala stwierdzić, że mimo wielości zarzutów, chodzi w rzeczywistości o dwa podstawowe zagadnienia, to jest, po pierwsze, o zarzuty błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów istotnych dla odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, w szczególności art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w powiązaniu z różnymi przepisami k.p.a. oraz ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (zarzuty sformułowane w punktach I.1, I.6 oraz I. 7 petitum skargi kasacyjnej). Po drugie, skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów dotyczących wymiaru kary i dyrektyw wymiaru (zarzuty sformułowane w punktach I.2, I.3, I.4.oraz I.5 petitum skargi kasacyjnej).

Odnosząc się do pierwszej grupy zarzutów należy na wstępie zauważyć, że ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie zawiera własnych przepisów dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. W związku z tym, zgodnie z art. 189a § 1 k.p.a. oraz art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. a contrario, w sprawach dotyczących wymierzania kar pieniężnych na podstawie przepisów ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw stosuje się przepisy art. 189f k.p.a., w szczególności art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a, według którego organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przypisał dyrektywom wymiaru administracyjnej kary pieniężnej znaczenie dla podjęcia decyzji w sprawie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Świadczy o tym stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "od 1 czerwca 2017 r. organ administracji w każdej sprawie zagrożonej wymierzeniem kary pieniężnej obowiązany jest do zastosowania dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej określonych w art 189d k.p.a. Zarówno brak ich rozważenia, jak i brak zastosowania w przypadkach, kiedy stan faktyczny wskazuje na zaistnienie podstaw ich zastosowania oznacza naruszenie prawa materialnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Zdaniem Sądu, organ naruszył prawo materialne poprzez niezastosowanie do niniejszej sprawy regulacji wynikającej z art. 189d k.p.a. w związku z art. 189a § 2 pkt 1 i w związku z art. 189f § 1 k.p.a."

W rzeczywistości czym innym są dyrektywy wymiaru kary, określone w art. 189d k.p.a. pozwalające na prawidłowe określenie wysokości wymierzanej kary pieniężnej, a czym innym przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wskazane w poszczególnych przepisach art. 189f k.p.a., w tym w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazany wyżej przepis art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie pozwala na zastosowanie do przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przepisów art. 189d k.p.a., ponieważ ani art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. ani art. 189d k.p.a. nie dotyczą w ogóle instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W związku z tym organ odwoławczy nie znajdując przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie mógł naruszyć art. 189d k.p.a. w związku z art. 189a § 2 pkt 1 i w związku z art. 189f § 1 k.p.a.

Konsekwencją takiego rozumienia znaczenia dyrektyw wymiaru kary pieniężnej dla odstąpienia od jej nałożenia, jakie przedstawił Sąd pierwszej instancji, jest niewłaściwe zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., z uwzględnieniem tych wszystkich okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć znaczenie dla poszczególnych dyrektyw wymiaru kary określonych w poszczególnych punktach art. 189d k.p.a., o czym świadczy znaczna część uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Dla odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. znaczenie ma jedynie znikomość wagi naruszenia prawa oraz zaprzestanie przez stronę naruszania prawa, przy czym przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do przesłanki znikomości wagi naruszenia prawa wskazał, że nie podziela oceny organu, że o znikomej wadze naruszenia nie można mówić w przypadku, gdy wymagane przepisami świadectwo jakości paliw stałych nie zostało przekazane klientowi. Według Sądu pierwszej instancji niewątpliwie istotne z punktu widzenia ochrony interesów i praw konsumentów informacje dotyczące jakości danego paliwa stałego klient uzyskuje przed zakupem danego paliwa. Wręczana informacja dotyczy kopii, która powinna być dostarczona klientowi w kasie już w trakcie realizacji zakupu. Nie można zatem – zdaniem Sądu pierwszej instancji – zgodzić się z przypisaniem większej wagi temu naruszeniu niż wynika ona z doświadczenia życiowego. Ono zaś wskazuje, że decyzja o zakupie paliwa jest podejmowana wcześniej niż przy finalizacji umowy sprzedaży, czyli przy płatności w kasie.

Z taką oceną istnienia znikomości wagi naruszenia prawa nie można zgodzić się. Oznaczałaby bowiem, że względu na wysoką świadomość konsumentów w ogóle nie jest potrzebne stosowanie przynajmniej niektórych mechanizmów ochronnych przewidzianych w przepisach ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw a także w przepisach innych ustaw. Takie założenie jest błędne. Podkreślić należy, że ustawowo określonym celem systemu kontrolnego przewidzianego w ustawie o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw jest ograniczanie negatywnych skutków oddziaływania paliw na środowisko oraz zdrowie ludzi (art. 1 ust. 1 ustawy). Z tego właśnie względu ustawodawca wprowadził obowiązek wystawiania, przekazywania i przechowywania świadectw jakości paliw stałych, które mają zapewnić realizację prawa konsumenta do informacji w zakresie zastosowanego systemu certyfikacji lub innego dokumentu stanowiącego podstawę do uznania, że określony rodzaj paliwa stałego, dla którego jest wystawiane świadectwo jakości, spełnia wymagania jakościowe, jak też co do wartości parametrów paliwa stałego, dla którego jest wystawiane świadectwo jakości (art. 6d pkt 5-6 tej ustawy). Mając na uwadze tak określony cel regulacji ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, stwierdzić należy, że waga naruszenia prawa w rozumieniu 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu, jakim jest ograniczanie negatywnych skutków oddziaływania paliw na środowisko oraz zdrowie ludzi, co wymaga skutecznego funkcjonowania systemu kontroli. Nie budzi więc wątpliwości, że waga naruszenia prawa w rozumieniu 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 6c ust. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, nie może być utożsamiana z możliwym mniejszym dla niektórych świadomych konsumentów znaczeniem ochronnym informacji zawartej w przekazywanym świadectwie jakości. Ochrona musi dotyczyć wszystkich nabywców, a szczególne znaczenie ma dla tych którzy nie mają wiedzy o właściwościach nabywanych paliw. Prawidłowe jest zatem przedstawione przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu decyzji oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowisko, że o znikomej wadze naruszenia prawa nie można mówić w przypadku, gdy wymagane przepisami świadectwo jakości paliw stałych nie zostało przekazane klientowi, zawiera ono bowiem bardzo istotne z punktu widzenia ochrony interesów i praw konsumentów informacje dotyczące jakości danego paliwa stałego.

W związku z powyższym – jak wcześniej wspomniano - usprawiedliwione są zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w punktach I.1, I.6 oraz I.7 petitum skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 6c ust. 2 i art. 35a pkt 9 lit. c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw formułowane w poszczególnych zarzutach skargi kasacyjnej w różnych kontekstach nie wpływających na istotę zarzutów.

Usprawiedliwione są także pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane w punktach I.2, I.3, I.4.oraz I.5 petitum skargi kasacyjnej, dotyczące wymiaru kary i dyrektyw wymiaru kary, odnoszące się błędnej wykładni lub zastosowania art. 189a § 1 pkt 1 i art. 189d k.p.a. oraz art. 35d ust. 4 i art. 35c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Znaczenie tych zarzutów jest o tyle mniejsze, że zostały one sformułowane w związku z nieprawidłowym przypisaniem przez Sąd pierwszej instancji dyrektywom wymiaru administracyjnej kary pieniężnej znaczenia dla podjęcia decyzji w sprawie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Skoro przypisanie to nie zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptowane, pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego tracą swoje znaczenie. Jest tak tym bardziej, że organ odwoławczy wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną w najniższej możliwej wysokości na podstawie art. 35c ust. 5 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, stosując prawidłowo dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej określone w art. 35 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy. W związku z tą ostatnią okolicznością należy podkreślić słuszność zarzutu, chociaż sformułowanego w innym kontekście prawnym, w punkcie I.2 petitum skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z art.189d, art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na mylnym zrozumieniu treści przepisu art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. i przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że wyrażenie "w tym zakresie" użyte w art. 189a § 2 pkt 1 zdanie ostatnie k.p.a. nakazuje uzupełnianie przesłanek wymiaru kary określonych w art. 35d ust. 4 ustawy przesłankami wymiaru kary z art. 189d k.p.a., podczas gdy wyrażenie "w tym zakresie" daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a., czyli w tym przypadku art. 35d ust. 4 ww. ustawy. Skutkiem takiego prawidłowego rozumienia znaczenia art. 189a § 2 pkt 1 zdanie ostatnie k.p.a. przedstawionego przez skarżącego kasacyjnie jest to, że przy nałożeniu kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o systemie monitorowania jakości paliw stosuje się wyłącznie dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej określone w art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw, z pominięciem dyrektyw wskazanych w art. 189d k.p.a.

Biorąc pod uwagę omówione wyżej okoliczności, w szczególności stwierdzając, że usprawiedliwione są zarzuty naruszenia prawa materialnego, sformułowane w punktach I.1, I.6 oraz I.7 petitum skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kontrolowany wyrok Sądu pierwszej instancji nie jest zgodny z prawem i podlega uchyleniu. Równocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy, korzystając z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję organu odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że skarga skierowana do Sądu pierwszej instancji nie jest zasadna, oddalił tę skargę na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota 1100 zł obejmuje zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł oraz 900 zł z tytułu zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego kasacyjnie organu, który występował przed Sądem pierwszej instancji oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną.