Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1998/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. W. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w zw. art. 141 § 2 i art. 144 oraz art. 157 § 3 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] orzekającego o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...].

Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 26 października 2006 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] wpłynęła decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] o przyznaniu A. K. bezterminowo świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia 28 grudnia 2005 r.

W związku z powyższym Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] orzekł o utracie przez A. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 grudnia 2005 r.

W dniu 13 listopada 2006 r. A. K. złożył do Starosty [...] pismo, w którym wniósł o uzupełnienie decyzji z dnia [...] października 2006 r. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Starosta [...] odmówił uzupełnienia treści decyzji z dnia [...] października 2006 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...].

Następnie pismem z dnia 15 lipca 2008 r. A. K. wniósł do Ministra Pracy i Polityki Społecznej o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...], powołując się na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, 3, 6, 7 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r.

Od ww. rozstrzygnięcia A. K. wniósł w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r.

A. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1645/08 orzekł o uchyleniu decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Minister Pracy i Polityki Społecznej rozpoznając ponownie sprawę decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r.

W dniu [...] czerwca 2009 r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej wpłynął wniosek A. K. z dnia [...] czerwca 2009 r., w którym na podstawie art. 111 K.p.a. wniósł o uzupełnienie decyzji z dnia [...] maja 2009 r.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] odmówił uzupełniania decyzji z dnia [...] maja 2009 r.

Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., uzupełnionym na wezwanie organu pismem z dnia [...] września 2009 r., A. K. wniósł o zawieszenie na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowania w sprawie z jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...].

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. A. K. wniósł o podjęcie ww. postępowania.

W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2009 r. nr [...].

Niezależnie od powyższego, w dniu [...] września 2008 r. A. K. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wraz z postanowieniem o odmowie jej uzupełnienia z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...].

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...].

Na skutek złożonego odwołania od tej decyzji przez A. K. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...], a decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Natomiast w wyniku rozpatrzenia wniosku A. K. z [...] marca 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...].

Ponadto, w trakcie trwania opisanego powyżej postępowania A. K. wystąpił do Ministra Pracy i Polityki Społecznej z pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Powyższe pismo zostało przekazane według właściwości Wojewodzie [...].

W wyniku rozpatrzenia wniosku zawartego w ww. piśmie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne wszczęte i toczące się na wniosek A. K. z dnia [...] września 2008 r.

Na skutek złożonego przez A. K. zażalenia Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ I instancji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zwrócił się do A. K. o sprecyzowanie jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r.

Następnie zaś Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku A. K. z dnia 8 września 2008 r. i z dnia[...]października 2009 r.

W dniu [...] lutego 2010 r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej wpłynął wniosek A. K. z dnia [...] lutego 2010 r. (uzupełniony następnie pismem z dnia [...] marca 2010 r.), w którym wniósł na podstawie art. 157 K.p.a. o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a. m.in. postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...].

Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydanym na podstawie art. 157 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 i art. 144 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] orzekającego o zawieszeniu na żądanie A. K. postępowania administracyjnego toczącego się na jego wniosek z dnia [...] września 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że jednym z trybów weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, jakie wymienia Kodeks postępowania administracyjnego, jest stwierdzenie nieważności takiej decyzji. Tryb ten umożliwia eliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych szczególnie ciężkimi wadami materialnoprawnymi. Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji jest wydawana w wyniku ustalenia istnienia jednej z przesłanek pozytywnych ustanowionych w art. 156 § 1 K.p.a.

Przed wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji konieczne jest jednak zbadanie przez organ właściwy, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne do wszczęcia takiego postępowania. Jedną z takich przesłanek warunkujących dopuszczalność wszczęcia postępowania nieważnościowego jest ustalenie, czy istnieje decyzja mogąca być przedmiotem tego postępowania, której ważność należy poddać ocenie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być bowiem prowadzone tylko w stosunku do aktu administracyjnego istniejącego w obrocie prawnym. Skierowanie podania o stwierdzenie nieważności decyzji, która co prawda weszła do obrotu prawnego, jednakże następnie została decyzją ostateczną z tego obrotu prawnego wyeliminowana, obliguje organ do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.).

Bezsporne w niniejszej sprawie jest natomiast, że Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] orzekające o zawieszeniu na żądanie A. K. postępowania administracyjnego toczącego się na jego wniosek z dnia [...] września 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...].

Uchylenie ww. postanowienia powoduje, że nie występuje ono już w obrocie prawnym, co jest jednocześnie zdarzeniem prawnym powodującym niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia z przyczyn przedmiotowych (brak przedmiotu postępowania).

Organ zaznaczył jednocześnie, iż stosownie do brzmienia art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie – również art. 145-152 oraz art. 156-159 z tym, że zamiast decyzji, o których mowa w art. 149 § 3, art. 11 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 wydaje się postanowienie. Organ wskazał też, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny w art. 126 jest pomyłka w odesłaniu do art. 157, ponieważ powinno być odesłanie do § 3, a nie do § 1. Tym samym, odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia powinna następować przez wydanie postanowienia.

Na skutek złożonego przez A. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...].

Na wyżej wymienione postanowienie A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1303/10 uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż Minister Pracy i Polityki Społecznej dopuścił się naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., bowiem autorem zarówno pierwszego postanowienia, jak i postanowienia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy, była działająca z upoważnienia organu - Podsekretarz Stanu C. O.

Minister Pracy i Polityki Społecznej, rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w zw. art. 141 § 2 i art. 144 oraz art. 157 § 3 K.p.a., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ podtrzymał wcześniejszą argumentację, iż przeszkodą do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] jest fakt jego wcześniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego postanowieniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...].

Uchylenie ww. postanowienia powoduje, iż nie występuje ono już w obrocie prawnym, co jest zdarzeniem prawnym powodującym niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia z przyczyn przedmiotowych (brak przedmiotu postępowania).

W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. wniósł o rozpoznanie jego sprawy przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej zgodnie z prawem i w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał szczegółowo swoje dotychczasowe działania podejmowane w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wskazując, iż brak pozytywnego rozstrzygnięcia w tej sprawie może doprowadzić do pozbawienia jego wraz z rodziną miejsca zamieszkania.

Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1616/11 oddalił skargę.

Na skutek wniesionej przez A. K. skargi kasacyjnej powyższy wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt I OSK 833/12 i sprawa została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie spełnia przesłanek ustawowych określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Z lektury części historycznej uzasadnienia wynika, że organy wydawały liczne decyzje, których daty wydania i numery stanowią część uzasadnienia przedstawiającą stan faktyczny sprawy, zaś część merytoryczna uzasadnienia wyroku sprowadza się do podania kompetencji wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz powtórzenia podanych wcześniej decyzji wraz z datami ich wydania i numerami. W tej sytuacji zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że tak sformułowane pisemne motywy zaskarżonego wyroku uniemożliwiają prawidłowe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro bowiem w uzasadnieniu nie przedstawiono precyzyjnie argumentacji Sądu I instancji, nie sposób skutecznie polemizować z tokiem rozumowania, którego efektem końcowym było zaskarżone orzeczenie.

Ponadto, tak skonstruowane uzasadnienie praktycznie uniemożliwia przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej w zakresie podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej. Z pisemnych motywów wyroku nie można się bowiem dowiedzieć w jakim zakresie przeprowadzono kontrolę sądową zaskarżonego postanowienia. Nie sposób więc ocenić, czy zasadnie Sąd I instancji uznał, że zaskarżone postanowienie ostateczne odpowiada prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z kolei z art. 190 ww. ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu nadzwyczajnym wszczętym przez organ na wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2010 r., uzupełniony pismem z dnia [...] marca 2010 r., o stwierdzenie nieważności m.in. postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...].

Podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie wszczęcia postępowania stanowił przepis art. 157 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. w wersji obowiązującej do dnia 10 kwietnia 2011 r. Przepis ten stanowił, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepis art. 126 K.p.a. w wersji obowiązującej do dnia 10 kwietnia 2011 r. stanowił z kolei, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Przy czym w doktrynie oraz orzecznictwie na tle art. 126 K.p.a. utrwalił się pogląd, że w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia wydaje się postanowienie.

W art. 157 § 3 K.p.a. nie było wprost wymienionych przesłanek, które miałyby przesądzać o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a także w doktrynie przyjmowało się, że na podstawie art. 157 § 3 K.p.a. organ nadzorczy orzeka o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z niedopuszczalnością z przyczyn przedmiotowych mamy do czynienia wówczas, gdy np. przepisy szczególne wyłączają ten tryb postępowania, decyzja lub postanowienie którego dotyczy wniosek nie obowiązuje już w obrocie prawnym lub gdy żądanie dotyczy innego aktu niż decyzja lub postanowienie. Natomiast niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych występuje w sytuacji, gdy wniesienie żądania przez dany podmiot nie może wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania, gdy np. z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wystąpiła osoba, która nie jest stroną lub nie ma zdolności do czynności prawnych.

Zatem wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. W przypadku zaś ich braku organ (według stanu prawnego obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie) winien wydać na podstawie art. 157 § 3 K.p.a. decyzję lub postanowienie odmawiające wszczęcia takiego postępowania.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił, że odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] z przyczyn przedmiotowych, gdyż postanowienie te nie występuje już w obrocie prawnym. Postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zostało bowiem uchylone, na skutek wniesionego przez A. K. zażalenia, postanowieniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...].

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu należy uznać za prawidłowe.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy kwestionowane postanowienie dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Organ przed wszczęciem takiego postępowanie zobowiązany jest zatem ustalić, czy w obrocie prawnym funkcjonuje nadal postanowienie, co do którego istnieją wątpliwości, że dotknięte jest kwalifikowaną wadą prawną, gdyż postanowienie te stanowi element przedmiotowy postępowania o stwierdzenie nieważności.

W sytuacji natomiast, gdyby organ ustalił, że postanowienie, co do którego zgłoszono wniosek o stwierdzenie jego nieważności, nie obwiązuje już w obrocie prawnym, gdyż zostało w przewidzianym trybie prawnym (zwykłym lub nadzwyczajnym) wyeliminowane z tego obrotu, powinien odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie jego nieważności.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przed datą wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o stwierdzenie jego nieważności.

Brak w obrocie prawnym postanowienia, co do którego zgłoszony został wniosek o stwierdzenie jego nieważności, stanowił zatem przeszkodę do wszczęcia przez organ postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia, z uwagi na brak elementu przedmiotowego tego postępowania.

W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2010 r. odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy.