Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1242/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: par. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 73 ust. 4 i 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi P-F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2008 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wydał w dniu 2 kwietnia 2009 r. decyzję, w której odmówił Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "P" z siedzibą w S, dalej "spółka", przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2006 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR z dnia 1 czerwca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. o sygn. akt I SA/Sz 551/09 oddalił skargę spółki na ww. decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. o sygn. akt II GSK 186/10 oddalił skargę kasacyjną spółki od ww. wyroku WSA w Szczecinie (ww. wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kierownik Biura Powiatu ARiMR wydał w dniu 7 marca 2008 r. decyzję, w której odmówił spółce, przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2007 r. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR z dnia 24 października 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. o sygn. akt I SA/Sz 345/09 oddalił skargę spółki na ww. decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lutego 2011 r. o sygn. akt II GSK 185/10 oddalił skargę kasacyjną spółki od ww. wyroku WSA w Szczecinie (ww. wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kierownik Biura Powiatu ARiMR wydał w dniu 6 marca 2009 r. decyzję, w której przyznał spółce płatność rolnośrodowiskową za 2008 r. w wysokości [...] zł. Powyższa kwota została przekazana na rachunek spółki w dniu 7 kwietnia 2009 r.

Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR wydał w dniu 7 lipca

2011 r. decyzję, w której stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Biura Powiatu ARiMR.

Prezes ARiMR wydał w dniu 30 września 2011 r. decyzję, w której uchylił ww. decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR i odmówił stwierdzenia nieważności ww. Kierownika Biura Powiatu ARiMR.

W powyższej decyzji Prezes ARiMR wskazał, że w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość przeprowadzenia postępowania w zakresie zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Kierownik Biura Powiatu ARiMR wydał w dniu 31 października 2012 r. informację o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za 2008 r. w wysokości [...] zł, którą doręczył spółce w dniu 5 listopada 2012 r.

Kierownik Biura Powiatu ARiMR zawiadomił w dniu 3 marca 2013 r. spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2008 r.

Kierownik Biura Powiatu ARiMR wydał w dniu 22 maja 2013 r. decyzję, w której ustalił spółce kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za 2008 r.

w wysokości [...] zł. Wskazał również, że niewpłacenie ww. kwoty w terminie

14 dni od doręczenia ww. decyzji spowoduje naliczenie odsetek w wysokości jak od zaległości podatkowych.

Organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), dalej "ustawa o płatnościach rolnośrodowiskowych 2007-2013", art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), dalej "ustawa o Agencji", § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809) dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe", art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r.), dalej "rozporządzenie Komisji nr 796/2004".

Organ pierwszej instancji wskazał, że w decyzji odmawiającej spółce płatności rolnośrodowiskowej za 2006 r. ustalił, iż spółka nie miała opracowanego planu rolnośrodowiskowego zgodnego z § 4 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i § 2 pkt 10 lit.b, § 4 pkt 1, § 5 pkt 2,3 i 5, § 8 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz zawartości planu tego działania (Dz. U. Nr 181, poz. 1878 ze zm.), dalej "rozporządzenie w sprawie wzoru wniosku". Organ pierwszej instancji podał, że nie uznał zmiany złożonej dniu 27 lutego 2009 r. przez spółkę do planu rolnośrodowiskowego na lata 2007-2012, gdyż spółka nie złożyła ww. planu do wniosku o płatności rolnośrodowiskowej za 2006 r. Ww. zmiana nie mogła być uznana za złożenie planu rolnośrodowiskowego na lata 2007-2012 na mocy którego spółka rozpoczęłaby zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2004-2006 z dniem 1 marca 2008 r., gdyż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U Nr 75, poz. 521), dalej "rozporządzenie RM z 25 kwietnia 2006 r.", ostatni termin składania wniosków o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2004-2006 przypadał na okres od 15 maja do 31 sierpnia 2006 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że w 2008 r. spółka mogła rozpocząć zobowiązanie rolnośrodowiskowe wyłącznie w ramach PROW 2007-2013 na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 34, poz. 200).

Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, spółka zobowiązana jest do zwrotu pobranej płatności rolnośrodowiskowej za 2008 r., gdyż nie opracowała planu rolnośrodowiskowego zgodnie z przepisami. Organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie miał zastosowania art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004. Wskazał,

że wypłata przedmiotowej płatności spółce przez organ nastąpiła na skutek pomyłki organu, lecz pomyłka ta mogła być przez spółkę wykryta. Nadto od daty przekazania tej płatności spółce, tj. 7 kwietnia 2009 r. do daty zawiadomienia spółki o nienależnym pobraniu przez nią tych płatności, tj. 1 marca 2013 r. nie upłynęły terminy 10 i 4 lat.

Organ pierwszej instancji podał również, że nie zaistniały przesłanki z art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE)

nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004r.), które zwalniałyby spółkę z obowiązku zwrotu przedmiotowej płatności z powodu wystąpienia siły wyższej. Organ pierwszej instancji wskazał przepisy regulujące sposób obliczenia odsetek.

Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Wskazała, że pogląd organu o braku planu rolnośrodowiskowego jest błędny.

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR wydał w dniu 10 września 2013r. decyzję, w której utrzymał zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał jako podstawę zwrotu przedmiotowej płatności art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji. Kwestia braku planu rolnośrodowiskowego przez spółkę została ustalona w postępowaniach administracyjnych dotyczących płatności rolnośrodowiskowych za 2006 r. i 2007 r., które zostały skontrolowane przez sądy administracyjne, a ustalenia organów uznane za prawidłowe i zaakceptowane przez sądy. W tym zakresie wystąpiła powaga rzeczy osądzonej (zasada res iudicata) i ponowne rozstrzyganie tej kwestii było, według organu, niedopuszczalne. Organ odwoławczy też przywołał treść art. 170 i art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Według organu odwoławczego, spółka nie miała planu rolnośrodowiskowego na lata 2005- 2009 sporządzonego zgodnie z przepisami i w związku z tym na podstawie § 17 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przedmiotowa płatność podlegała zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w ustawie o Agencji. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji błędnie powołał się na art. 28 ust. 1 i 3 ustawy o płatnościach rolnośrodowiskowych na lata 2007-2013, która nie dotyczyła wniosków o płatności rolnośrodowiskowe złożone w ramach PROW na lata 2004-2006. Organ odwoławczy podał, że spółka po raz pierwszy złożyła wniosek o płatność rolnośrodowiskową w 2005 r., otrzymała płatność do deklarowanych pakietów i wariantów i podjęła się prowadzenia działalności rolniczej według planu rolnośrodowiskowego przez 5 lat. W kolejnych latach spółka składała wnioski kontynuacyjne o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Podczas weryfikacji wniosku za 2007 r. okazało się, że spółka nie ma planu rolnośrodowiskowego. Wniosek o przedmiotową płatność za 2008 r. był wnioskiem kontynuacyjnym. Organ odwoławczy podał, że Kierownik Biura Powiatowego błędnie przyznał spółce przedmiotową płatność za 2008 r. Prawidłowo zatem, według organu odwoławczego, organ pierwszej instancji ustalił zwrot nienależnie pobranej płatności wraz z odsetkami. Organ odwoławczy przytoczył art. 73 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 i wskazał, że przyznanie ww. płatności nastąpiło na skutek błędu organu, zaś spółka była świadoma pomyłki organu, gdyż wiedziała, że nie ma opracowanego planu rolnośrodowiskowego zgodnie z przepisami. Ponadto, wskazał, że spółka została zawiadomiona o obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności przed upływem 4 lat, tym samym nie ma znaczenia czy spółka pozostawała w dobrej wierze czy też nie.

Spółka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 w zw. z art. 7 i art. 9 Kpa przez błędne ustalenie stanu faktycznego, tj. przyjęcie, że spółka miała możliwość wykrycia błędu, o którym mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji nr 796/2004;

- § 17 ust. 1 pkt 1 lit.b rozporządzenia rolnośrodowiskowego przez błędne przyjęcie, że spółka nie posiadała prawidłowo opracowanego planu rolnośrodowiskowego;

- art. 156 § 1 pkt 3 Kpa przez błędne przyjęcie, że sprawie istnieje powaga rzeczy osądzonej na podstawie wyroków NSA z dnia 3 lutego 2011 r. i 9 marca 2011 r.

Spółka wskazała, że posiadała prawidłowo sporządzony plan rolnośrodowiskowy. Ponadto, zdaniem spółki, nie mogła wykryć błędu organu, zwłaszcza, że sam organ w dniu 25 listopada 2009 r. informował Departament Kontroli Wewnętrznej ARiMR, iż w zakresie płatności rolnośrodowiskowej nie wystąpiły żadne nieprawidłowości. Według spółki, w sprawie nie zaistniał stan rzeczy osądzonej z uwagi, że między ww. wyroki NSA a niniejszą sprawą nie zaistniała tożsamość przedmiotowa (wyroki dotyczyły płatności za 2006 r. i 2007 r.), a jedynie tożsamość podmiotowa (wyroki dotyczyły spółki).

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd wskazał, co następuje:

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości zwrotu pobranej płatności rolnośrodowiskowej za 2008 r. przez spółkę.

Na podstawie § 17 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (w wersji obowiązującej na dzień złożenia wniosku o płatność rolnośrodowiskową za 2008 r., tj. 14 maja 2008 r.), płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli:

1) producent rolny:

a) nie realizuje pakietu objętego wnioskiem,

b) nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2

ust. 1 pkt 2, albo opracował go niezgodnie z warunkami określonymi w § 4, z zastrzeżeniem § 19 ust. 2,

c) zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem;

2) u producenta rolnego, któremu na podstawie § 16 ust. 2 zawieszono płatność rolnośrodowiskową, ponownie stwierdzono uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2.

Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (§ 17 ust. 2).

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634) weszła w życie w dniu 24 czerwca 2008 r. Na podstawie art. 47 ww. ustawy, utraciła moc ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264 ze zm.) Powyższa ustawa nie przewidziała przepisów przejściowych dla kwestii zwrotu nienależnie pobranych środków publicznych przyznanych przed datą wejścia w życie ww. ustawy. Ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 243) z dniem 1 sierpnia 2012 r. wprowadziła na podstawie art. 5, zmianę brzmienia art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Powyższa ustawa nie przewidziała przepisów przejściowych dla kwestii zwrotu nienależnie pobranych środków publicznych przyznanych przed datą wejścia w życie ww. ustawy.

Wobec powyższego, w sprawie miał zastosowanie art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w brzmieniu wprowadzonym ww. ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, kierownik biura powiatowego ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2. krajowych, przeznaczonych na :

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności (art. 29 ust.7).

W dziale III ustawy Ordynacja podatkowa w rozdziale 6 uregulowano sposób

i wysokość określenia odsetek.

W świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do:

1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004);

2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

3) w przypadku realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 3-6 - prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestr działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin; rejestr prowadzi się na formularzu udostępnionym przez ARiMR,

4) w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 - realizacji tego pakietu na wszystkich działkach rolnych w gospodarstwie rolnym.

Za działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1, uważa się produkcję roślinną

i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb (§ 2 ust.2).

Wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE, są określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657) (§ 2 ust.3).

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, plan działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, powinien być opracowany przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, co potwierdza podpis złożony przez ten podmiot na każdej stronie opracowanego planu.

Zdaniem organu odwoławczego, fakt nieposiadania przez spółkę ww. planu opracowanego zgodnie z przepisami został potwierdzony w wyrokach NSA z dnia

9 marca 2011 r. o sygn. akt II GSK 186/10 i z dnia 3 lutego 2011 r. o sygn. akt II GSK 185/10 dotyczących płatności rolnośrodowiskowych za lata 2006-2007 i ustalenie to jest dla organu wiążące. Wobec czego składane przez spółkę zmiany do nieistniejącego planu rolnośrodowiskowego nie mogły go modyfikować, również ww. zmiany nie mogły być uznane za złożenie przez spółkę planu rolnośrodowiskowego zgodnego z przepisami, gdyż upłynął termin do złożenia takiego wniosku w związku z płatnościami rolnośrodowiskowymi w ramach PROW 2004-2006. Spółka twierdziła, że ww. plan został opracowany prawidłowo, tak samo jak zmiany do niego, zaś ww. wyroki, choć dotyczyły spółki, to przedmiot ich był inny niż w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zm.), dalej "P.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wskazać należy, że kwestia związana z brakiem planu rolnośrodowiskowego została już prawomocnie przesądzona w wymienionych wyrokach. NSA przyjął,

że spółka nie miała opracowanego planu rolnośrodowiskowego zgodnie z przepisami, gdyż nie brał udziału w jego tworzeniu doradca rolnośrodowiskowy. NSA podał, że branie udziału w przedsięwzięciu to czynne współuczestnictwo uprawnionego, wpisanego na listę właściwego organu doradcy rolnośrodowiskowego, partycypacja w tworzeniu planu działalności rolnośrodowiskowej, natomiast opiniowanie jest jedynie recenzją, zdaniem, poglądem, które w sposób oczywisty nie spełnia wymogu § 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i nie pociąga za sobą współodpowiedzialności za efekt końcowy.

Związanie prawomocnym wyrokiem sądu polega na tym, że inne sądy i inne organy państwowe muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu, co implikuje w sposób bezwzględny ciążący na nich obowiązek jego uwzględnienia w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 170, LEX 2011) Gwarantuje to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu

w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98 i z dnia 9 czerwca

2006 r., I OSK 1268/05 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro zatem element stanu faktycznego istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (brak planu rolnośrodowiskowego), został w sposób wiążący oceniony przez sąd administracyjny, to niedopuszczalna jest jego odmienna ocena w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Sądu, w postępowaniu dotyczącym zwrotu nienależnie pobranej płatności za 2008 r., organ administracyjny był zobowiązany uwzględnić wynik postępowania w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za lata 2006-2007. Tym samym, ww. kwestia braku planu rolnośrodowiskowego była podstawą do ustalenia przez organ zwrotu przedmiotowej płatności pobranej przez spółkę nienależnie.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanawionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L.2009.316.65) rozporządzenie Komisji Nr 796/2004 utraciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r., jednakże rozporządzenie Komisji Nr 796/2004 stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r.

Na podstawie art. 73 ust. 1 rozporządzenie Komisji Nr 796/2004, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną

o odsetki. Odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika

o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych (ust.3). Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności (ust.4).

Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat.

Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat (ust.5).

Jak wyżej wskazano, zwrot płatności nie występuje, gdy przyznanie płatności nastąpiło na skutek błędu organu i rolnik (którym bezspornie jest spółka w rozumieniu ww. rozporządzenia) nie mógł tego błędu wykryć.

W niniejszej sprawie przyznanie przedmiotowej płatności nastąpiło w wyniku błędu organu, jednakże spółka miała możliwość wykrycia tego błędu. Zdaniem Sądu, pojęcie "wykrycia błędu przez rolnika" należy wiązać z ujawnieniem się okoliczności, wskazującej na przyznanie płatności rolnikowi nieprawidłowo przez organ administracyjny. W niniejszej sprawie były to ustalenia organu administracyjnego dotyczące braku planu rolnośrodowiskowego opracowanego zgodnie z przepisami, zawarte w decyzji organu pierwszej instancji z dnia 7 marca 2008 r. dotyczącej odmowy przyznania spółce płatności za 2007 r.

Przedawnienie możliwości orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń następuje, gdy okres między datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany wyżej jest ograniczony do 4 lat.

Zdaniem Sądu, spółka działała w dobrej wierze do dnia 3 lutego 2011 r., tj. do dnia wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt

II GSK 185/10 dotyczącej odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2007r., w której po raz pierwszy wskazano o braku posiadania przez spółkę planu rolnośrodowiskowego. Wobec powyższego, termin 4 letni należy liczyć od dnia przekazania płatności spółce, tj. od dnia 7 kwietnia 2009 r. do dnia pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, tj. do dnia 5 listopada 2012 r. Powyższe oznacza, że organ administracyjny zachował termin wynikający z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji Nr 796/2004 i prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję.

Podnoszony w skardze, fakt skierowania do Departamentu Kontroli Wewnętrznej ARiMR pisma organu administracyjnego o braku nieprawidłowości w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie miał znaczenia w sprawie. Jak wyjaśnił to organ odwoławczy, pismo z dnia 25 listopada 2011 r. zostało sporządzone z uwagi na złożenie przez spółkę w 2009 r. skargi do Komisji Europejskiej ARiMR i nastąpiło to przed datą wydania ww. wyroków przez NSA.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione.

Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.