Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 614/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 5 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie sprostowania aktu urodzenia - oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. B. wystąpił w dniu 26 października 2006r. do Urzędu Stanu Cywilnego z pismem informującym, iż rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z 1 czerwca 1948r. ustalało nazwy miejscowości na terytorium państwa Polskiego i zgodnie z nim miejscowość, w której się urodził nosiła nazwę W. a nie H. Wniósł o zmianę w odpisie aktu urodzenia miejscowości H. na W. lub wpisanie znaku "[...]".

Pismem z 23 listopada 2006r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w G. poinformował wnioskodawcę, iż jego akt urodzenia Nr "[...]" sporządzony w dniu "[...]" r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w J. został wydany zgodnie z przepisami prawa, przy czym podstawą jego sporządzenia stanowiło zaświadczenie o przyjętym porodzie wystawione w dniu "[...]" r. przez położną. Wskazano, iż w przypadku kwestionowania prawidłowości wpisu w akcie urodzenia strona może, stosownie do art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986r. prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2004r. Dz.U. Nr 161, poz. 1688, ze zm.), wystąpić o stwierdzenie niezgodności zapisów aktu stanu cywilnego z prawdą na drogę postępowania sądowego.

Kolejnym pismem z 4 grudnia 2006r. skierowanym do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji A. B. ponowił swój wniosek informując, że urodził się w domu położonym w Gromadzie H. Podał, iż jego ojciec "[...]" i nie wiedział, iż zgodnie z urzędowym spisem miejscowości zamieszkuje w W. nie zaś w H. Nazwa H. dotyczyła jedynie jednostki administracyjnej nie była natomiast nazwą miejscowości. Wyjaśnił, iż do stwierdzenia, że w urzędowym spisie nazw miejscowości figuruje W. a nie H. nie jest niezbędny sąd. Wniósł aby w akcie urodzenia wpisano prawidłowo miejsce urodzenia jako W.

Wniosek ten przekazano za pośrednictwem Urzędu Wojewódzkiego do rozpoznania Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego w G.

Decyzją z dnia "[...]"r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w G., działając na podstawie art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986r. prawo o aktach stanu cywilnego, odmówił A. B. sprostowania w akcie urodzenia Nr "[...]" sporządzonym w dniu "[...]"r. w byłym Urzędzie Stanu Cywilnego w J., miejsca urodzenia z H. na W.

W uzasadnieniu podano, iż kwestionowany przez stronę akt jej urodzenia sporządzony "[...]" r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w J. został wydany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawą jego sporządzenia było zaświadczenie wystawione przez położną - p. U. o przyjętym porodzie, potwierdzonym następnie zgłoszeniem urodzenia dziecka przez jego ojca – C. B., zamieszkałego w H.

Wskazano, iż wnioskodawca został poinformowany o sposobie sprostowania aktu urodzenia w trybie art. 31 i 33 prawa o aktach stanu cywilnego przed sądem powszechnym, lecz zmiany takiej zażądał w trybie postępowania administracyjnego.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż A. B. o sprostowanie swojego aktu urodzenia wystąpił wcześniej w postępowaniu sądowym, którego ostatecznym rozstrzygnięciem jest postanowienie Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny z dnia "[...]" r. (sygn. akt "[...]" ), wydane po rozpoznaniu wniosku o sprostowanie aktu urodzenia (na skutek apelacji wnioskodawcy) oddalające apelację. Sąd uznał wówczas, iż akt urodzenia wnioskodawcy został sporządzony zgodnie ze stanem rzeczy istniejącym w momencie, kiedy A. B. się urodził.

Organ ustalił nadto, iż Aktem Nadania Nr "[...]" Powiatowa Komisja Osadnictwa Rolnego orzeczeniem z "[...]" r. nadała C. B., stanowiące własność Skarbu Państwa, gospodarstwo rolne w gr. H., gm. "[...]", pow. "[...]", obejmujące grunty i budynki. Akt ten anulowano nowym Aktem Nadania Nr "[...]" Powiatowej Komisji Ziemskiej z dnia "[...]" r., którym nadano C. B. gospodarstwo - działkę nr "[...]" w gr. W., gm. "[...]", pow. "[...]". Następnie w "[...]" r. C. B. sprzedał nieruchomość położoną w W. o pow. "[...]" ha wraz z budynkiem mieszkalnym, oborą i dwiema szkopami na rzecz "[...]" w K., pozostawiając sobie jedynie nieruchomość wraz z zabudowaniami położoną w B. nr "[...]". W dniu "[...]" r., na mocy uchwały Nr "[...]" w E., miejscowość B. przekazana została w poczet granic administracyjnych miasta E., zaś nieruchomość stanowiąca własność Państwa B. dołączono do obrębu geodezyjnego W. Z karty rejestru mieszkańców miejscowości B. nr "[...]" założonej dla rodziny B. oraz karty osobowej mieszkańca – D. B. wynika, że rodzina była zameldowana także w miejscowości K. i W. Ustalono także, że nazwa miejscowości H. nadal figuruje w urzędowym wykazie miejscowości i nie była zmieniana, jak również nie uległy zmianie granice tej miejscowości.

Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności oraz treść art. 28 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego brak jest podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawcy.

Od decyzji tej odwołał się A. B. Obszernie przedstawił losy swojej rodziny i okoliczności, w których ojciec otrzymywał kolejne akty nadania gospodarstwa rolnego. Podniósł, iż do odwołania dołączył formularz numeracji Gromady W. z "[...]" r. z podpisem Sołtysa Gromady H. Gminy "[...]" wyjaśniając, iż ta część miejscowości, w której zamieszkiwała rodzina C. B. została wyłączona z Gromady H. i w niej utworzono Gromadę W. Wskazał, iż w książce "Skorowidz ustalonych nazw miejscowości na Ziemiach Odzyskanych według uchwał Komisji Ustalania Nazw Miejscowych przy Ministerstwie Administracji Publicznej" Wrocław 1948r. istnieje od zakończenia II Wojny światowej miejscowość W. koło E., a nie ma tam H.

Decyzją z dnia "[...]" r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w tej sprawie. Wskazano, iż po zakończeniu II wojny światowej na Ziemiach Odzyskanych organizowano życie społeczno - gospodarcze oraz dokonywano podziału administracyjnego tych terenów. Z odnalezionego i poświadczonego za zgodność przez Archiwum Państwowe pisma Urzędu Gminy F. powiat E. z dnia "[...]" r. skierowanego do Starostwa Powiatowego w E. wynika, iż Urząd Gminy w F. - obecna nazwa J. - przedłożył wykaz miejscowości wchodzących w skład tego obwodu Urzędu Stanu Cywilnego i nie figuruje tam miejscowość W., natomiast istnieje miejscowość: F. jako J. i E. jako H. Ustalony wykaz miejscowości obowiązuje od 1 stycznia 1946r. Podniesiono, iż odwołujący się oczekuje zmiany w jego akcie urodzenia miejscowości H. na W., natomiast z zebranych dowodów wynika, iż od dnia 1 stycznia 1946r. do 27 czerwca 1948r. obowiązującą nazwą miejscowości, w której urodził się A. B. było H. Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. Nr 59, poz. 363), na które powołuje się odwołujący, obowiązuje od 28 czerwca 1948r. i dopiero z ta datą niemieckiej miejscowości o nazwie E. nadało polskie brzmienie W. Zatem nadanie nowej nazwy ww. miejscowości nastąpiło dopiero po urodzeniu się A. B. w dniu "[...]" r. Podniesiono, iż aktualnie na terenie gminy E. figurują dwie odrębne miejscowości o nazwie H i W i stan ten potwierdza "Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce" Wydawnictwo Akcydensowe, Warszawa 1980 - stanowiący załącznik do zarządzenia Nr 15 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 10 lipca 1980r. w sprawie ustalenia wykazu miejscowości w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Okoliczność istnienia tych dwóch odrębnych miejscowości oraz fakt zamieszkiwania ojca wnioskodawcy w dniu "[...]" r. w miejscowości H. nie dopuszcza sprostowania miejsca urodzenia odwołującego się na podstawie art. 28 prawa o aktach stanu cywilnego, bowiem w chwili jego sporządzenia oczywisty błąd nie miał miejsca. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala także na dokonanie zmiany miejsca urodzenia i wpisania wzmianki dodatkowej w akcie urodzenia na podstawie art. 21 prawa o aktach stanu cywilnego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł A. B. domagając się unieważnienia w jego akcie urodzenia Nr "[...]" H. jako miejscowości jego urodzenia z powodu "braku podpisu Ministra na okoliczność, że H. jest miejscowością". Zarzucił, organowi iż w okresie od 1 stycznia 1946r. do 28 czerwca 1948r. obowiązującą nazwą miejscowości w której urodził się skarżący nie jest miejscowość H. tylko gromada H.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podał, iż wobec istnienia na terenie gminy E. dwóch odrębnych miejscowości o nazwie: H. i W. nie jest uprawniony do ustalania miejsca urodzenia wpisanego w akcie urodzenia wnioskodawcy zwłaszcza, iż wcześniej skarżący występował już do sądu powszechnego o sprostowanie aktu urodzenia na podstawie art. 31 prawa o aktach stanu cywilnego i wniosek jego został oddalony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd kontroluje zatem zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwana dalej: ustawą ppsa.). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.).

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa.

W odniesieniu do tak ukształtowanego zakresu kontroli decyzji administracyjnych wyjaśnić należy skarżącemu, iż Sąd administracyjny nie posiada uprawnienia do podejmowania jakichkolwiek merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach, w których wydawany jest skarżony akt administracyjny, bowiem jego kontrola dotyczy tylko zgodności podjętego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy oczywiście bezpodstawne jest żądanie skarżącego aby Sąd unieważnił w jego akcie urodzenia Nr "[...]" nazwę miejscowości – H., w której się urodził.

Kwestie dotyczące unieważnienia, sprostowanie, ustalenie treści, odtworzenie i uzupełnienie aktu stanu cywilnego reguluje rozdział 4 ustawy z dnia 29 września 1986r. prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2004r. Dz.U. Nr 161, poz. 1688, ze zm.). Zgodnie z art. 28 powołanej ustawy w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. W art. 30 tej ustawy przewidziano przypadki skutkujące unieważnieniem aktu stanu cywilnego, natomiast art. 31 przewiduje sprostowanie aktu stanu cywilnego w razie błędnego lub niewłaściwego jego zredagowania. Obie te instytucje unieważnienia aktu stanu cywilnego oraz sprostowania w razie błędnego lub niewłaściwego zredagowania aktu stanu cywilnego uprawniony jest jednakże zastosować sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, o czym stanowi art. 33 prawa o aktach stanu cywilnego.

Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów organ administracji może jedynie sprostować w akcie stanu cywilnego oczywisty błąd pisarski. Przy wykładni tego przepisu należy przyjąć, że oczywistość polega na tym, że okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami. Za oczywisty błąd pisarski należy uznać taką niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności - to znaczy osoba zgłaszająca dane i Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego, wykazaliby należytą staranność - patrz wyrok Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1420/05, niepublikowany. W szczególności chodzi tu o przeoczenie, że coś źle odczytano, pominięto przy pisaniu aktu, wpisano w niewłaściwej rubryce albo przeinaczono część wyrazu. Interpretując przepisy powołanego wyżej rozdziału 4 prawa o aktach stanu cywilnego nie można pomijać bowiem zasady wyrażonej w art. 4 tej ustawy, iż akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Wobec takiego charakteru instytucji sprostowania oczywistego błędu pisarskiego aktu stanu cywilnego, w zakresie którego to postępowania właściwy jest organ administracji publicznej - kierownik właściwego urzędu stanu cywilnego jako organ I instancji oraz wojewoda jako organ odwoławczy, brak jest podstaw aby w oparciu o ten przepis dokonać zmiany w akcie urodzenia Nr "[...]" A. B. sporządzonego w dniu "[...]" r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w J., bowiem skarżący oczekuje zmiany nazwy miejscowości, w której się urodził, wykreślenia miejscowości H. i wpisania W.

Abstrahując już od oczywistego stwierdzenia, że taka wnioskowana przez odwołującego się zmiana nazwy miejscowości nie ma charakteru oczywistego błędu pisarskiego, to przeprowadzone w rzeczonej sprawie przez orzekające w niej organy administracji postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło aby w dniu urodzenia skarżącego tj. "[...]" r. miejscem jego urodzenia była miejscowość W. zamiast wpisanej w akcie urodzenia miejscowości H.

Po pierwsze należy skarżącemu wyjaśnić, iż powoływane przez niego Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1948r. Nr 59, poz. 363), na które powołuje się strona, weszło w życie z dniem 28 czerwca 1948r. stosownie do zapisu § 3 tego aktu i dopiero z tą datą zamieszczone w załączniku do rozporządzenia urzędowe nazwy miejscowości zaczęły funkcjonować w obrocie prawnym. Jak wynika z widniejącego w załączniku do rozporządzenia zapisu dawna nazwa E. otrzymała nazwę miejscowości W. Oznacza to, iż dopiero z dniem 28 czerwca 1948r. miejscowość powyższa uzyskała urzędową nazwę W. Poprzednia nazwa tej niemieckiej miejscowości, jak wynika to pośrednio z poświadczonego za zgodność przez Archiwum Państwowe pisma Urzędu Gminy F. (obecna polska nazwa J.) powiat E. z dnia "[...]" r. skierowanego do Starostwa Powiatowego w E. brzmiała H. Pismem tym Urząd Gminy w F. przedłożył wykaz miejscowości wchodzących w skład tego obwodu Urzędu Stanu Cywilnego i figuruje tam miejscowość E. jako H. Pismo to zawiera także informacje, iż ustalony wykaz miejscowości obowiązuje od 1 stycznia 1946r. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest zatem podstaw do twierdzenia, iż w dacie "[...]" r. tj. w dniu urodzin A. B. miejscowość, w której przyszedł on na świat nosiła nazwę W., skoro taką urzędowa nazwę jego miejsce zamieszkania uzyskało dopiero na mocy cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 1 czerwca 1948r.

Ponadto należy wskazać skarżącemu, iż jego twierdzeniu co do nazwy miejscowości, w której przyszedł na świat przeczy samo oświadczenie ojca C. B., który w dniu "[...]"r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w J. dokonał zgłoszenia faktu jego urodzenia podając miejsce urodzenia H., jak również takie samo miejsce urodzenia wskazała w wystawionym zaświadczeniu w dniu "[...]" r. położna - P. U. potwierdzając, iż w dniu "[...]" r. D.B. zamieszkała w H. gm. J. urodziła dziecko płci męskiej.

Z nadesłanych akt sprawy wynika również, iż skarżący podjął bezskuteczną próbę sprostowania swojego aktu urodzenia na drodze postępowania sądowego, jednakże ostatecznym postanowieniem Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny z dnia "[...]" r. (sygn. akt "[...]" ) po rozpoznaniu wniosku o sprostowanie aktu urodzenia -na skutek apelacji wnioskodawcy- oddalono jego apelację, podzielając ustalenia i stanowisko sądu I instancji o braku podstaw do uwzględnienia wniosku o sprostowanie aktu urodzenia A. B.

Reasumując słuszne jest stanowisko organów orzekających w tej sprawie odnośnie braku przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku skarżącego o sprostowanie w jego akcie urodzenia nazwy miejscowości, w której się urodził z H. na W. bowiem wnioskowana zmiana nazwy miejscowości nie może być zakwalifikowana jako oczywisty błąd pisarski w akcie stanu cywilnego. Żądanie strony może być jedynie rozpoznane w trybie art. 33 w związku z art. 31 prawa o aktach stanu cywilnego przez sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym.

W związku z powyższym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.).