Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 14/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 46,  art. 47
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Halina Kremis – spr. Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. z/s w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 10 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 10 listopada 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez Stowarzyszenie A. (dalej powoływanego jako Stowarzyszenie) oraz Spółdzielnię Mieszkaniową w Ś. od decyzji Prezydenta Miasta Ś. nr [...] z dnia 14 sierpnia 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. Modernizacja stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Nr [...], polegającego na wymianie sześciu anten sektorowych i dwóch anten parabolicznych linii radiowych na istniejącej wieży zlokalizowanej na działce nr [...], [...], obręb [...]w Ś. przy ul. M. S.-C., wszczętego w dniu 19 września 2006r. na wniosek A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. S. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że wydanie przez Kolegium decyzji poprzedził prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 691/07, którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 1 października 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydent Miasta Ś. z dnia 31 lipca 2007 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia p.n. "modernizacja stacji bazowej telefonii komórkowej [...] – nr [...]" oraz wydane w następstwie tego wyroku decyzje Prezydenta Miasta Ś. z 16 lutego 2009 r. nr [...] i z 30 kwietnia 2009 r. nr 51/Ś/09, umarzające postępowanie i uchylające te orzeczenia z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. – odpowiednio – z 17 marca 2009 r. nr [...] i z 19 czerwca 2009 r. nr [...].

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonej w wyroku z dnia 16 października 2008 r. zarówno decyzja SKO z dnia 1 października 2007 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem zasad i przepisów procedury administracyjnej wymienionych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego w art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 80, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd przyjął, że organy obu instancji, podejmując decyzje na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.jedn. - w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.; obecnie - Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, co wynikało z naruszenia przywołanych wyżej przepisów prawa, a więc z wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W szczególności w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji zarówno strona skarżąca, jak i Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzucały, że planowana modernizacja stacji bazowej telefonii komórkowej będzie uciążliwa dla środowiska i ludności, nie spełnia obowiązujących wymagań w zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym, a ponadto że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla załatwienia niniejszej sprawy. Polemizując z treścią raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z lipca 2006 r. strona skarżąca przedłożyła w dniu 3 listopada 2006 r. "opinię w sprawie wszczętego postępowania n.t. rozbudowy stacji bazowej tel. cyfrowej" wraz z obszernymi załącznikami. W dokumentach tych zawarto konkretne uwagi i zastrzeżenia do raportu. Zdaniem Sądu, organ I instancji w uchylonej decyzji w istocie nie ustosunkował się w żaden sposób do przedstawionych uwag i zarzutów, stwierdzając jedynie, że: "Ponieważ dokumenty w przedmiotowej sprawie (Raport oddziaływania na środowisko, opinia Inspektora Sanitarnego, opinia Wojewody) wskazują, że przedsięwzięcie nie będzie uciążliwe dla środowiska i ludności oraz spełnia przepisy obowiązujące w zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym, zarzuty Stowarzyszenia oraz Spółdzielni Mieszkaniowej należy odrzucić". Prezydent Miasta Ś. naruszył w ten sposób przywołane wyżej przepisy procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom przedkładanym przez stronę skarżącą i Spółdzielnię Mieszkaniową oraz dlaczego podnoszone zarzuty uznał za bezzasadne opierając się na raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, chociaż większość zarzutów sprowadzała się do polemiki z treścią właśnie tego raportu. Doszło więc do nie zasługującej na akceptację sytuacji, że zarzuty, iż wspomniany raport jest wadliwy uznano za nieuzasadnione, bo były sprzeczne z treścią tego raportu. Nie przesądzając, czy przedmiotowy raport jest prawidłowy, a zarzuty nieuzasadnione, czy też raport ten jest wadliwy, a zarzuty trafne, Sąd stwierdził, że dla rozstrzygnięcia tej kwestii nie można bezkrytycznie zdyskwalifikować zarzutów lub raportu, ale należy merytorycznie rozważyć ich treść i dopiero po prawidłowym rozważeniu omawianej kwestii można ocenić, czy podnoszone zarzuty są trafne, czy też prawidłowy jest raport. Nie można przy tym wykluczyć, że przy dokonywaniu oceny omawianej kwestii może wyłonić się potrzeba dopuszczenia innych dowodów, na przykład z opinii biegłego, który dysponując wiadomościami specjalnymi podda analizie zarówno argumenty zawarte w raporcie, jak i w podnoszonych zarzutach. W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji Stowarzyszenie podtrzymując przedstawiane uprzednio zarzuty podkreśliło, że Prezydent Miasta Ś. zupełnie nie ustosunkował się merytorycznie do nich. W ocenie wyrażonej przez Sąd, organ odwoławczy odnosząc się do merytorycznej treści odwołania bezkrytycznie powtórzył argumentację zawartą w raporcie oddziaływania na środowisko i w istocie nie rozpoznał merytorycznie odwołania.

Powyższy wyrok WSA we Wrocławiu uprawomocnił się, zaś Kolegium, po dwukrotnym uchylaniu rozstrzygnięć podejmowanych przez organ I instancji (wskazane wcześniej decyzje z dnia 17 marca 2009r. nr [...] i z dnia 19 czerwca 2009 r. nr [...]), wydało decyzję wskazaną na wstępie.

W obszernym uzasadnieniu tego orzeczenia Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, uwzględniając w nim szczegółowy opis wszystkich czynności procesowych, w tym orzeczniczych podjętych w tej sprawie, a następnie wyjaśniło, że w dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227). W myśl art. 153 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienionej w art. 144 (tj. ustawy – Prawo ochrony środowiska), a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1. Następnie organ odwoławczy podał, że zakres przedmiotowy obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa art. 46 ust. 1 ustawy -Prawo ochrony środowiska. Według postanowień tego przepisu realizacja: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy, 2) planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar - jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z kolei art. 51 ust. 1 stanowi, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają: 1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2. Planowane przedsięwzięcie w dacie wpływu wniosku w tej sprawie , tj. 19 września 2006r. było zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w § 2 ust.1 pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz.U.Nr 257, poz. 2573), dla których wymagane było sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z dniem 31 sierpnia 2007r. weszło w życie rozporządzenie z dnia 21 sierpnia 2007r. Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. poz. 1105). Planowane przedsięwzięcie tj. modernizacja stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] -Nr [...]polega na wymianie sześciu anten sektorowych i dwóch anten parabolicznych linii radiowych na istniejącej wieży zlokalizowanej na dz. Nr [...], [...], obręb [...] w Ś. przy ul. M. S.- C.. Docelowa równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla jednej anteny wynosi nie mniej niż 2000 W (dla anteny BSA 0001-3034 W), a jednocześnie w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny nie ma miejsc dostępnych dla ludzi. Teren otaczający miejsce lokalizacji stacji bazowej ma charakter usługowy. Na azymucie 20° istniejący obiekt to pawilon handlowy i stacja benzynowa o wysokości nie przekraczającej 10m, na azymucie 130° znajdują się garaże oraz budynek magazynowo-usługowy o wysokości nie przekraczającej 6m, na azymucie 260° jest teren niezabudowany. Najbliższy budynek mieszkalny wielorodzinny znajduje się w odległości 175 m od masztu. Budynki administracyjne usytuowane są w odległości 156 m (Starostwo), 146 m Urząd Skarbowy, 85 m budynek magazynowo- usługowy, 128 m siedziba Spółdzielni Mieszkaniowej. Z wykonanych przez autorów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ("[...]" A. i R. S.) obliczeń przewidywanych odległości osi głównej wiązki promieniowania anten rozsiewczych nad miejscami dostępnymi dla ludności, wynika, że największe zbliżenie osi do granicy miejsc dostępnych (po uwzględnieniu wymaganych 2m oraz po dodatkowym uwzględnieniu nierówności terenu) wyniesie 1, 8 m i wystąpi w sektorze o azymucie 130°. Wytwarzane pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od dopuszczalnych (powyżej 0,1 W/m2) będą występowały wyłącznie na znacznej wysokości, tj. powyżej 15,24 m npm i wystąpią maksymalnie do odległości 68,34 od płaszczyzny anten. Zatem w świetle obowiązujących od dnia 31 sierpnia 2007 r. przepisów przedsięwzięcie, polegające na instalacji urządzeń radiokomunikacyjnych, w których równoważna moc promieniowania izotopowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności nie znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania, nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest wymagane. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało że zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Podstawę prawną decyzji stanowią w zasadzie przepisy prawa materialnego, powszechnie obowiązujące, a więc stanowione przez ustawy i akty wykonawcze wydane w wykonaniu delegacji ustawowej. Organ rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji. Kolegium wyjaśniło następnie, że art. 105 § 1 k.p.a. nakazuje organowi administracji umorzenie postępowania w razie stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. W świetle utrwalonego orzecznictwa oraz poglądów doktryny bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę administracyjną przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania stanowi załatwienie sprawy "w inny sposób" w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Przesłanka umorzenia postępowania może wystąpić w postępowaniu trybu zwykłego albo też postępowaniach prowadzonych w trybach nadzwyczajnych (komentarz k.p.a. Wydawnictwo C.H. Beck-Warszawa 2008, s. 498 nast.; B, Adamiak, J. Borkowski). Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2003r. sygn. akt III SA 2225/01, stwierdził, iż "przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu". Przyczyną umorzenia postępowania może być m.in. uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Organ wskazał również, że rozporządzenie z dnia 21 sierpnia 2007 r. Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105), które weszło w życie z dniem 31 sierpnia 2007r. nie zawierało przepisów przejściowych, oznacza to, że jego przepisy należy stosować także w postępowaniach w sprawach wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć, wszczętych a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. W ocenie Kolegium w aktualnie obowiązującym stanie prawnym przedmiotowe przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 i w § 3 powołanego rozporządzenia. Wobec powyższego w sprawie w obecnym stanie prawnym nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. planowanego przedsięwzięcie (art. 46 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska). Ponadto odnosząc się do zarzutu Stowarzyszenia A. w Ś. w kwestii naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 28, art. 29 i art. 154 k.p.a. Kolegium stwierdziło, iż są one całkowicie bezpodstawne, bowiem art. 28 k.p.a. zawiera definicję strony postępowania natomiast art. 29 k.p.a. wskazuje na rodzaje podmiotów będące stronami , z kolei art. 154 k.p.a. dot. wzruszenia decyzji ostatecznej nietworzących praw nabytych dla stron, zaś w art. 156 k.p.a. wskazane zostały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazało przy tym, że nie mogło się ustosunkować do zarzutu Stowarzyszenia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzi nieuchronnie do rozbudowy przez operatora mocy emisji stacji nr 2036 bez jakichkolwiek uzgodnień administracyjnych gminy i starostwa z uwagi na to, że odwołujące się Stowarzyszenie nie poparło swojego stanowiska żadnymi argumentami ani dowodami. W związku z dołączonym przez Stowarzyszenie A. w Ś. do pisma z dnia 26 października 2009r. rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody D. z dnia 10 sierpnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pkt 6.5 w rozdziale III.5.4 załącznika nr 1 uchwały Rady Miejskiej w Ś. Nr [...] z dnia 3 lipca 2009r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ś., Kolegium wyjaśniło, iż jedynie w przypadku postępowania w przedmiocie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych organ bada zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Kolegium niezasadny jest również zarzut Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś. w kwestii naruszenia przez organ I instancji art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności i niepoczynienia własnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów procesowych. Zdaniem Kolegium w trakcie prowadzonego postępowania zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Stowarzyszenie A. w Ś. i spółdzielnia Mieszkaniowa w Ś. oraz inne strony postępowania były informowane o wszystkich czynnościach podejmowanych przez organ. Wnioski istotne dla sprawy, zgłaszane przez skarżących były analizowane. Na każdym etapie postępowania zapewniono stronom czynny w nim udział. Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, iż organ nie ma podstaw prawnych do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ewentualnych zagrożeń związanych z emisją w dopuszczalnych granicach, powołując się jednocześnie na stwierdzenie zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2009r. sygn. akt II OSK 581/08, iż "oddziaływanie na środowisko w granicach dopuszczalnych jest zgodne z prawem, a szczegółowe kwestie odpowiedzialności w ochronie środowiska pozostają poza sferą działania administracji i sądownictwa administracyjnego, o ile nie dotyczą przypadków unormowanych w art. 362 i następnych ustawy – Prawo ochrony środowiska".

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowało Stowarzyszenie A. z siedzibą w Ś..

W petitum skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przedstawiciele Stowarzyszenia wskazali, że kierują się "szeroko pojętym interesem społecznym obejmującym obronę zagrożonego zdrowia i życia ludności na Osiedlu [...] oraz pracowników zatrudnionych w markecie "[...]", Urzędzie Skarbowym, Starostwie Powiatowym i Spółdzielni Mieszkaniowej (vide także art. 68 ust. 3 Konstytucji RP) i zachowanie wartości użytkowej (budowlanej) i rynkowej działki nr [...] Spółdzielni Mieszkaniowej" oraz postanowieniami: art. 122a i art. 329 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, art. 6-9, 77 § 1, 80, 84 § 1, 105 § 2, 107 § 3, 156 § 1 pkt 2 i pkt 6 k.p.a., art. art. 58 § 2, 143, 144 i 245 kodeksu cywilnego, art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i § 4 pkt 1 Regulaminu (statutu) Nr [...] Stowarzyszenia A. i wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania. (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia 13 marca 2010r. Nr [...] odmówiło wstrzymania zaskarżonej decyzji, stosując przepis art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W uzasadnieniu wskazano, że w zaskarżonej decyzji Kolegium nie ustosunkowało się merytorycznie do naruszenia przez organ w decyzji nr [...] przywołanych przepisów prawa materialnego. Nadto wyjaśniono, że podstawowym celem rozbudowy stacji bazowej nr 4992 jest zwiększenie jej całkowitej, równoważnej izotropowo mocy emisji z NEIRP=3000 [W] do NEIRP=18510 [W], który to parametr został - zdaniem Stowarzyszenia -celowo przemilczany w decyzji organu I instancji oraz decyzji Kolegium. Takie zaś metodyczne postępowanie mające na celu oszukanie i spacyfikowanie społeczeństwa, stanowiło naruszenie art. 7-9 KPA oraz jest zaprzeczeniem misji ustawy z dnia 3 października 2008 r., zachęcającej społeczeństwo do udziału w ochronie środowiska. Skarżące Stowarzyszenie podało również w uzasadnieniu skargi, że inwestor zamontował w III kwartale 2008r. na maszcie dodatkowe anteny rozsiewcze i radioliniowe, a tym samym rozbudował nielegalnie moc emisji i jednocześnie dokonał manipulacji numerami stacji, ignorując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008r. (sygn. akt II SA/Wr 691/07) oraz wszelkie obowiązujące procedury prawne. Ponadto wyjaśniając zasadność złożonej skargi wskazano, że Kolegium wszystkie wywody oraz rozstrzygnięcie oparło na rozporządzeniu z dnia 21 sierpnia 2007r. Rady Ministrów, zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W tym miejscu podniesiono, że prawodawca rażąco naruszył normę, stanowiącą, że akt wykonawczy nie może zawierać przepisów sprzecznych z postanowieniami ustawy. Nadto podkreślono, że korporacje radiokomunikacyjne generując powyższe rozporządzenie ustaliły w nim nowe kryteria dla kwalifikacji stacji bazowych telefonii komórkowej w zakresie szkodliwego oddziaływania i obowiązku przedłożenia przez inwestora do samodzielnej oceny organu raportu oddziaływania na środowisko. Zdaniem strony skarżącej kryteria te zostały oparte, na wskazanych w skardze "oszustwach naukowych" z zakresu fizyki, bioelektroniki, co stanowi rażące naruszanie art. 38, 39 i 68 ust. 3 Konstytucji RP. Zauważono także, że z dniem 31 sierpnia 2007 r. korporacja radiokomunikacyjna może dowolnie ustalać i podwyższać moc emisji stacji bazowej oraz tak manipulować azymutami i maksymalnym pochyleniem osi dyfuzorów, aby zawsze móc uzasadnić, że przykładowa stacja nigdy nie zostanie zaliczona do przedsięwzięć działających szkodliwie, wymagających konsultacji społecznej i przedłożenia do uzgodnienia przez organ raportu oddziaływania na środowisko. W dalszej części uzasadnienia zważono, że wydane z umocowania ustawy rozporządzenie nie może być sprzeczne z tą ustawą. Ustawodawca mając bowiem na uwadze ochronę zdrowia ludności przed szkodliwym oddziaływaniem mikrofalowych pól elektromagnetycznych, zastrzegł wyraźnie w art. 122a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r., że wokół każdej stacji bazowej telefonii komórkowej (niezależnie od wyniku klasyfikacji wg rozporządzenia) o całkowitej, równoważnej izotropowo mocy emisji Neirp ≥ 15 [W] muszą być dokonane pomiary poziomu gęstości mocy tych pól. Z powyższego zaś wynika, że oczywistym jest dla każdej rozumnie myślącej i wnioskującej osoby, że stacja bazowa o całkowitej, równoważnej izotropowo mocy emisji Neirp ≥ 15 [W] działa szkodliwie na środowisko (zdrowie ludzi, zwierząt i roślin). Gdyby zaś stacja taka nie oddziaływała szkodliwie na środowisko, to ustalony przez ustawodawcę dla stacji bazowych dolny próg całkowitej mocy emisji Neirp = 15 [W] i wymóg konieczności kontrolnych pomiarów byłby kompletnym nonsensem, powodującym tylko zbędne koszty. Zdaniem strony skarżącej – wskutek rażącej sprzeczności z nadrzędną ustawą powyższe rozporządzenie, "oparte na oszustwach" jest z mocy hierarchiczności prawa nieważne, co w konsekwencji implikuje z mocy prawa (art. 11 POŚ) i w myśl art. 156 § 1 pkt 2 i 7 KPA nieważność tak decyzji wydanej w I jak i w II instancji. Wskazano także, iż akt prawa miejscowego nie może legalizować rażącego naruszenia ustawy. W dalszej części strona skarżąca wskazała, że organy rozpoznające niniejszą sprawę zupełnie przemilczały zarzuty strony skarżącej, że uwarunkowania eksploatacyjne stacji bazowej nr [...], rozbudowanej do całkowitej, równoważnej izotropowo mocy emisji Neirp = 18510 [W], spowodują w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. naruszenie: art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 58 § 2, 143, 144, 245 Kodeksu cywilnego. W końcowej części uzasadnienia wskazano, że tak decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego "usiłuje" zalegalizować ewidentne naruszanie przez inwestora przepisów prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 18 stycznia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, a w wyczerpującym uzasadnieniu tego wniosku przedstawiło argumentację tożsamą z prezentowaną wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego doręczone zostało Sądowi pismo Spółdzielni Mieszkaniowej w Ś., w którym przedstawiciele Spółdzielni oświadczyli, że popierają wniosek skarżącego Stowarzyszenia o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucili m.in. że organ odwoławczy podejmując decyzję w sprawie nie dokonał samodzielnie żadnych ustaleń, ale uwzględnił przy orzekaniu dane zawarte w dokumencie opracowanym przez A. S. w lutym 2009r. na zlecenie wnioskodawcy pn. Kwalifikacja przedsięwzięcia nr [...] – instrukcja urządzeń radiokomunikacyjnych na istniejącym obiekcie budowlanym maksymalnie EIRP anten radiokomunikacyjnych planowanych do zainstalowania na stacji bazowej".

W dołączonym do akt piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2010r. skarżące Stowarzyszenie wniosło o uwzględnienie dodatkowych dowodów, jakie stanowiły załączone do pisma dokumenty.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 6 maja 2010r. przedstawiciel Stowarzyszenia oświadczył, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte, przedstawiając w uzupełnieniu dodatkową argumentację.

Wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 10 listopada 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję, a także decyzję organu I instancji, orzekając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej od powyższego wyroku złożonej przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 2147/10 z uwagi na naruszenie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., ponieważ w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazaną zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Oznacza to, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie.

Jeżeli strona nie zgadza się z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, to powinna kwestionować w odpowiednim środku odwoławczym orzeczenie, w którym zawarte są ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia zawarte w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko wobec organów wymienionych w art. 153 p.p.s.a., ale także wskazanych w art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Okoliczność ta została zupełnie pominięta przez organ w stanie faktycznym zaskarżonej decyzji. Jest to bardzo istotna kwestia, bowiem stanowi o naruszeniu przez organ zarówno art. 153 jak i 170 p.p.s.a. Skoro związanie w rozumieniu art. 170 p.p.s.a. dotyczy kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok. Implikuje to zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu. Oznacza to, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydający rozstrzygniecie, ale i inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu.

W przedmiotowej sprawie zaistniała więc taka sytuacja, w której w obrocie prawnym pozostaje prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 691/07. Natomiast ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 2147/10 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 47/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

W świetle powyższych uregulowań, zdaniem Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W ocenie Składu orzekającego w niniejszej sprawie zarówno organ I jak i II instancji zobowiązany był zastosować się do konkretnych, jasnych i rzeczowych zaleceń oraz wytycznych, jakie zawarł w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 691/07.

Przywołane przepisy art. 153, jak i 170 p.p.s.a w sposób jednoznaczny wyznaczają kierunek postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa. Dla prawidłowego odczytania treści orzeczenia należy kierować się jego uzasadnieniem. Istotne jest bowiem to, co zadecydowało o takim a nie innym rozstrzygnięciu. Decydujące znaczenie może mieć zatem wykładnia lub zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym przepisu prawa, jak i ocena tego stanu.

Sąd w swoich wytycznych wskazał na konieczność dogłębnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, które dotychczas nadal nie zostały należycie wyjaśnione. W szczególności Sąd, nie przesądzając, czy znajdujący się w aktach raport jest prawidłowy, a zarzuty nieuzasadnione, czy też raport ten jest wadliwy, a zarzuty trafne, stwierdził, że dla rozstrzygnięcia tej kwestii nie można bezkrytycznie zdyskwalifikować zarzutów do raportu, ale należy merytorycznie rozważyć ich treść i dopiero po prawidłowym rozważeniu omawianej kwestii można ocenić, czy podnoszone zarzuty są trafne, czy też prawidłowy jest raport. Sąd również nie wykluczył, że przy dokonywaniu oceny omawianej kwestii może wyłonić się potrzeba dopuszczenia innych dowodów, na przykład z opinii biegłego, który dysponując wiadomościami specjalnymi podda analizie zarówno argumenty zawarte w raporcie, jak i w podnoszonych zarzutach. Ponadto w ocenie wyrażonej przez Sąd, organ odnosząc się do merytorycznej treści stanowiska prezentowanego przez Stowarzyszenie w odwołaniu, bezkrytycznie powtórzył argumentację zawartą w raporcie oddziaływania na środowisko i w istocie nie rozpoznał merytorycznie odwołania.

Po przeanalizowaniu akt administracyjnych należy uznać, że orzekające w sprawie organy nie w pełni podporządkował się ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie przedmiot sporu stanowi przebudowa stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] Nr [...], polegająca na wymianie sześciu anten sektorowych i dwóch anten parabolicznych linii radiowych na istniejącej wieży zlokalizowanej na działce nr [...], [...], obręb [...] w Ś. przy ul. M. S.-C.. Zdaniem organów administracyjnych z uwagi na fakt, iż docelowa równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla jednej anteny wynosi – dla anteny BSA 001-3034 W tj. mieści się pomiędzy 2000 i 5000 W, a jednocześnie w odległości nie większej niż 150m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny nie ma miejsc dostępnych dla ludzi - analizowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Odnosząc się do tego stanowiska zważyć przede wszystkim należy, że stosownie do postanowień art. 46 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. ( Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.) realizacja: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2; 2) planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar - jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach". Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 tejże ustawy sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają: 1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2; 3) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2. Mając zatem na względzie powyższe regulacje normatywne wskazać należy, że w sytuacji gdy planowana inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko jej realizacja jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Jak nadto wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z dnia 27 listopada 2008r. (sygn. akt II SA/ Kr 885/08), podzielonym przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę, "postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 48 ust. 1 prawa ochrony środowiska). Organ ten zobowiązany jest wszechstronnie rozpoznać sprawę określając, analizując i oceniając czynniki wymienione w art. 47, m. in. bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między wymienionymi czynnikami, możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu". Zakres zatem oceny planowanej inwestycji w takiej decyzji jest ściśle określony i sprowadza się w zasadzie do oceny zgodności z wymogami ochrony środowiska, a konkretyzując – do analizy wskazanego przedsięwzięcia w aspekcie jego oddziaływania na środowisko.

Zaniechanie dokonania tych ustaleń oraz podania wyczerpującego uzasadnienia w tej kwestii stanowiło naruszenie przepisów postępowania, a dokładniej art. 7, 8 i 77 k.p.a. Celem bowiem tychże regulacji prawnych jest nałożenie na organ administracji publicznej obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zobligowanie organu prowadzącego postępowanie administracyjne nie tylko do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale również do podjęcia czynności mających na celu zebranie tegoż materiału. W doktrynie podkreśla się, iż uzyskanie pełnego materiału dowodowego, to zebranie dowodów odnoszących się do wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy okoliczności. Nadto nałożony na organy obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. W sytuacji jednak gdy strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 402-405). Sąd nie miał wątpliwości, iż wobec powyższych uchybień związanych z brakiem należytego ustalenia stanu faktycznego także i uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać należy za wadliwe. Przede wszystkim zważyć należy, że uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji administracyjnej. Celem uzasadnienia jest dokładne i kompletne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia. Strona postępowania ma bowiem prawo do uzyskania pełnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Z uzasadnienia powinno więc wynikać, że organ rozpoznający konkretną sprawę przeprowadził dokładną analizę stanu faktycznego, ustalił wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności, które miały znaczenie dla podjęcia decyzji, a także wyjaśnił znaczenie zastosowanej normy prawnej. Nie budzi wątpliwości to, że w rozpoznawanej sprawie brak należytego ustalenia okoliczności stanu faktycznego miał wpływ na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Wskazać bowiem należy, że w niniejszej sprawie sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie wymagałoby gdyby

inwestycja polegała tylko na wymianie jednej anteny o wskazanej powyżej docelowej równoważnej mocy promieniowania izotropowo. Jednakże w sytuacji, gdy planowane przedsięwzięcie polega na wymianie 6 takich anten, to nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organów, iż niniejsza inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Reasumując, w świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że ustalenia dokonane przez organ są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone, co doprowadziło do wydania decyzji o nieprzekonującej treści, czym dopuszczono się naruszenia reguł procesowych zawartych w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Przedstawione powyżej okoliczności upoważniają do stwierdzenia, że organy orzekające w sprawie stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania nie ustaliły w sposób wymagany prawem zaistnienia jej przesłanek, a dokonując oceny istotnych w sprawie okoliczności przekroczyły granice swobody w tym zakresie, przyjętej w przepisie art. 80 k.p.a.

W związku z powyższym Sąd orzekł na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) jak w sentencji wyroku. O wykonalności na podstawie art.152 cyt. ustawy.