Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2198/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Halina Emila Święcicka (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Nadzoru Finansowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 96 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119) po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie stwierdzenia niewykonania i nienależytego wykonania przez spółkę A. z siedzibą w W. obowiązków przekazywania informacji, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 57 oraz art. 70 pkt 2 ww. ustawy oraz nałożenia na spółkę A. kary pieniężnej w wysokości 500.000 złotych i wykluczenia z dniem [...] grudnia 2006 r. akcji spółki A.. z obrotu na rynku regulowanym uchyliła decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] sierpnia 2006 r. w zakresie wykluczenia akcji spółki A. z obrotu na rynku regulowanym a w pozostałym zakresie utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazała, iż wszczęte postępowanie wykazało kilka przypadków niewykonania i nienależytego wykonania obowiązków informacyjnych:

1. Przekazanie informacji o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki - w sposób nie konsultowany wcześniej z pozostałymi organami Spółki - do publicznej wiadomości z blisko miesięcznym opóźnieniem od podjęcia uchwały w tej sprawie tj. naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 1 i art. 70 pkt 1 ww. ustawy;

2. Poinformowanie o nabyciu akcji spółki B. po upływie 3 dni podczas, gdy przepis nakłada obowiązek przekazania raportu bieżącego z taką informacją niezwłocznie, lecz nie później niż 24 godz. od zawarcia umowy (§ 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych (Dz. U. Nr 209, poz. 1744) i art. 57 ww. ustawy oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 kwietnia 2006 r. w sprawie rodzaju informacji, które mogą naruszyć słuszny interes emitenta oraz sposobu postępowania emitenta w związku z opóźnianiem przekazania do publicznej wiadomości informacji poufnych (Dz. U. Nr 67, poz. 476);

3. Brak przekazania informacji o zawarciu umowy-porozumienia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności zawartej z M. D. (§ 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r.);

4. Brak przekazania w wymaganym terminie wykazu akcjonariuszy uprawnionych do udziału w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy (art. 70 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie ...)

5. Brak przekazania informacji o podpisaniu aneksu do znaczącej umowy (umowy kredytowej) z bankiem [...] (§ 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r.).

Organ wskazał, iż Komisja Papierów Wartościowych i Giełd oceniła postępowanie spółki A. jako rażące naruszenie obowiązków informacyjnych wynikających z art. 56, 57 i 70 ustawy o ofercie oraz zasługujące na najwyższą karę również pieniężną. Komisja nakładając karę pieniężną w wysokości 500.000 zł wzięła pod uwagę ujemny wynik finansowy Spółki, przy jednoczesnym uwzględnieniu poziomu jej kapitałów własnych. Komisja Nadzoru Finansowego, dalej cyt. jako KNF biorąc pod uwagę dobro akcjonariuszy Spółki oraz argumenty Spółki o niecelowości kary wykluczenia akcji z obrotu giełdowego uchyliła decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] sierpnia 2006 r. w zakresie wykluczenia akcji Spółki z obrotu na rynku regulowanym, natomiast w pozostałym zakresie utrzymała w mocy decyzję. Odnosząc się do podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu o nieadekwatności kary do stwierdzonych naruszeń podkreśliła, iż bezspornie spółka A. dopuściła się udowodnionych naruszeń, których zresztą Spółka nie kwestionuje. Na wymiar kary wpłynęły takie czynniki, jak rodzaj, waga i częstotliwość stwierdzonych naruszeń. KNF zaakcentowała, iż niedopełnienie obowiązków informacyjnych miało na celu przede wszystkim zatajenie informacji o zmianie struktury właścicielskiej w Spółce oraz sposobie przeprowadzenia transakcji. Wskazała, iż podejmując decyzję o wysokości kary pieniężnej wzięto pod uwagę sytuację finansową Spółki, zdając sobie sprawę, iż nałożenie kary finansowej w najwyższym jej wymiarze mogłoby zachwiać płynnością finansową Spółki i przesądzić o jej dalszym istnieniu. KNF uznała, iż nałożona kara stanowi jedyny możliwy do zaakceptowania kompromis pomiędzy koniecznością zastosowania stosownej sankcji za dokonane naruszenia przepisów o obowiązkach informacyjnych a sytuacją finansową Spółki. Organ przytoczył dane ze sprawozdania finansowego Spółki dotyczące straty netto za I półrocze 2006 r. oraz za rok 2005 a także wskazał wysokość kapitałów własnych, w tym kapitału zakładowego oraz przychód ze sprzedaży w I półroczu 2006. W konkluzji KNF stwierdziła, iż wobec konieczności zastosowania kary adekwatnej do stwierdzonych naruszeń oraz przy jednoczesnym uwzględnieniu sytuacji finansowej Spółki - nałożona kara pieniężna będzie stanowić dla Spółki poważną dolegliwość, jednak nie spowoduje zagrożenia dla prowadzenia przez nią dalszej działalności.

Skargę na powyższą decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2006 r. w części dotyczącej kary pieniężnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. z siedzibą w W. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119) poprzez nałożenie kary pieniężnej nieuwzględniającej w szczególności sytuacji finansowej skarżącego. Nie kwestionując samego naruszenia obowiązków informacyjnych podnosił, iż Komisja Nadzoru Finansowego przed wymierzeniem kary nie ustaliła jego rzeczywistej sytuacji finansowej a przede wszystkim pominęła składający się na tę sytuację brak możliwości płatniczych skarżącego, faktycznie uniemożliwiających zapłatę wysokiej kary pieniężnej. Zdaniem skarżącego doszło do zachwiania proporcji pomiędzy celami, jakie powinna spełniać nałożona kara a interesem skarżącego, zwłaszcza że naruszenie miało charakter incydentalny i obecnie Spółka daje rękojmię przestrzegania obowiązków informacyjnych w przyszłości. Do skargi załączyła raport kwartalny za III kwartał 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego wnosiła o jej oddalenie. Nie zgadzała się z zarzutami skargi o nieuwzględnieniu sytuacji finansowej skarżącego przy wymiarze nałożonej kary pieniężnej. Nałożona kara jest adekwatna zarówno do wagi i rodzaju naruszeń jak i sytuacji finansowej. Naruszenie obowiązków informacyjnych było rażące. Podkreśliła, iż na gruncie art. 96 ustawy o ofercie, sytuacja finansowa strony postępowania stanowi nie stanowi przesłanki pierwszoplanowej, stanowi jedynie przesłankę posiłkową. Podstawową przesłanką decydującą o wymiarze kary jest rodzaj i waga naruszeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja należy do kategorii decyzji uznaniowych. Kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego a więc, czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz, czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119). Stosownie do niego, w przypadku gdy emitent lub wprowadzający nie wykonuje albo wykonuje nienależycie obowiązki, o których mowa we wskazanych artykułach ustawy, m. in. art. 56, art. 57 i art. 70, Komisja może:

1) wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo

2) nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1.000.000 zł, albo

3) zastosować obie sankcje łącznie.

Z treści cytowanego przepisu wynika, że decyzja wydawana na jego podstawie ma charakter uznaniowy oraz, że sytuacja finansowa nie jest jedyną przesłanką nałożenia kary pieniężnej na emitenta.

Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

W niniejszej sprawie organ administracji ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisu prawa materialnego. Naruszenia obowiązków informacyjnych strona nie negowała, chociaż w skardze określała je jako incydentalne. Skarżący jako spółka akcyjna był zobowiązany do przekazywania informacji dotyczących kluczowych kwestii dla jej funkcjonowania jako spółki publicznej.

Działając w ramach zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) Komisja Nadzoru Finansowego miała uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że naruszenie obowiązków informacyjnych przez skarżącego było rażące. Naruszenie obowiązków informacyjnych było świadome i nie miało charakteru jednorazowego, w wyniku tych działań, jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, miało na celu zatajenie zmian w strukturze właścicielskiej Spółki oraz sposobu podwyższenia kapitału zakładowego. W wyniku tych działań akcjonariusze Spółki zostali pozbawieni możliwości podjęcia ewentualnych decyzji inwestycyjnych przed zmianami w akcjonariacie.

Komisja Nadzoru Finansowego jako organ nadzoru nad rynkiem kapitałowym ma obowiązek czuwać, aby rynek ten prawidłowo funkcjonował, aby zapewniona była ochrona inwestorów i innych uczestników rynku oraz aby przestrzegano reguł uczciwego obrotu. Jednym ze środków nadzoru jest nałożenie kary pieniężnej.

Wymierzając karę pieniężną organ należycie uzasadnił jej wysokość uwzględniając – wbrew twierdzeniu skarżącego – również jego sytuację finansową. Trafnie uznał, iż sytuacja finansowa ukaranego jest tylko jedną z przesłanek mających wpływ na wysokość kary. Sąd podziela ocenę organu, iż przy wymiarze kary pieniężnej należy wziąć pod uwagę rodzaj i wagę stwierdzonych naruszeń.

Decyzja uznaniowa może być uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O tego rodzaju naruszeniach można by mówić, gdy np. organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Takie uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca, organ przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe, zaś wydaną decyzję należycie uzasadnił.

Gdy zatem zostały dostatecznie wyjaśnione wszystkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, a ustaleń faktycznych dokonano na podstawie materiału dowodowego, należycie ocenionego przez organ administracji, to skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.