Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1186/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 154 § 1, 2 i 6. art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Referent stażysta Dorota Szczepek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi L. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 540/15. 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej L. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

L. K. pismem z dnia 5 czerwca 2018 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o:

1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości nie mniejszej niż 20.000 zł - na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

2) na podstawie art. 154 § 7 ww. ustawy przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny,

3) stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4) przeprowadzenie postępowania o ukaranie grzywną w trybie uproszczonym,

5) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego

- w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 540/15.

Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku złożonego w dniu [...] października 1948 r. w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wydzielonej z "[...]"[...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu [...] stycznia 2016 r. Zatem dwumiesięczny termin do rozpoznania przedmiotowego wniosku, zakreślony przez Sąd w powołanym wyroku, upłynął z dniem [...] marca 2016 r.

Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wystosowania przez skarżącą wezwania do wykonania powołanego wyroku, organ nie wykonał wskazanego powyżej wyroku.

Dlatego też skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę - żądając wymierzenia organowi grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 758/16 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 złotych, stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w pozostałej części.

Ponieważ Prezydent [...] w dalszym ciągu nie rozpoznał wniosku w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego - dlatego też skarżąca ponownie wezwała organ do niezwłocznego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 540/15, a następnie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kolejną skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1043/17 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości jeden tysiąc pięćset złotych. Jednocześnie stwierdził, iż bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Pismem z [...] kwietnia 2018 r. skarżąca po raz kolejny wezwała organ do niezwłocznego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 540/15.

Następnie pismem z dnia 5 czerwca 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nie wykonał wyroku, pomimo iż termin wyznaczony przez Sąd już upłynął, a postępowanie toczy się już od 70 lat. Pomimo 3 prawomocnych orzeczeń - w tym 2 kar grzywny - Prezydent [...] w dalszym ciągu wykazuje całkowite lekceważenie swoich ustawowych obowiązków.

Z uwagi na trwającą wiele lat bezczynność organu w niniejszej sprawie, skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości co najmniej 20.000 złotych, gdyż obowiązkiem organu administracji publicznej jest wykonać prawomocne orzeczenie Sądu. Zaś lekceważenie orzeczeń Sądu wydawanych w tej sprawie, świadczy o nagannym i lekceważącym stosunku do przepisów powszechnie obowiązującego prawa i całkowitym braku poszanowania dla autorytetu Sądu.

Podniosła również, iż Prezydent [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2016 roku, odmawiając ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu do części gruntu wchodzącego w skład przedmiotowej nieruchomości, tj. działek: nr [...]., nr [...]., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]., nr [...]., nr [...], nr [...]., nr [...], nr [...] i nr [...]. z obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] m².

Natomiast w odniesieniu do pozostałej części nieruchomości, organ w dalszym ciągu nie wydał stosownej decyzji, pomimo że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 października 2015 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 540/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku w całości.

W związku z powyższym Prezydent [...]prowadząc niniejsze postępowanie, naruszył w sposób ewidentny szereg zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego:

- zasadę wskazaną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa,

- zasadę wskazaną w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

- zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

- zasadę wyrażoną w art. 12 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko.

W dalszej części uzasadnienia skarżąca podniosła, iż zmuszona jest skorzystać ze środków, które zmobilizują organ do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz do zakończenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego.

Brak działań organu w zakresie rozpatrzenia całego wniosku stanowi podstawę do ukarania Prezydenta po raz kolejny karą grzywny, ale również zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a., stanowi podstawę do przyznania od organu na rzecz skarżącej połowę zasądzonej kwoty, w ramach rekompensaty, względnie zadośćuczynienia za pogwałcenie prawa, interesów obywatela oraz za całkowitą utratę zaufania do organów administracji publicznej, które ignorują prawomocne wyroki Sądu.

Należy wziąć pod uwagę również przykre przeżycia, które w związku z przewlekanym od 70 lat postępowaniem o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości, mogły przyczynić się do wywarcia u niej negatywnych konsekwencji zdrowotnych - psychicznych jak i fizycznych. Z jednej strony fakt ignorowania wielu prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez organ powoduje u niej poczucie beznadziejności i stany depresyjne. Z drugiej strony niezałatwienie sprawy oraz roszczeń z tytułu przyznania prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości skutkuje utratą możliwości korzystania z odpłatnych form leczenia i rehabilitacji niezbędnych dla skarżącej dotkniętej poważnymi schorzeniami kończyn dolnych.

Ponieważ Prezydent [...] lekceważy zarówno ją jako obywatela, jak i autorytet Sądu - dlatego też w takiej sytuacji zasądzenie na jej rzecz stosownej sumy pieniężnej wydaje się być szczególnie uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i o nie rozpatrywanie jej w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowa nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], oznaczona numerem hipotecznym [...] wydzielona z "[...]" rej. hip. [...], znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Z dniem wejścia w życie dekretu grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy m.st. Warszawy, a w 1950 roku z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa.

Obecnie nieruchomość hipoteczna położona przy ul. [...] oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...]. nr [...] nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]., nr [...]. nr [...], nr [...]. nr [...]. nr [...], nr [...] i nr [...]. z obrębu [...], oraz nr [...]. nr [...]. nr [...]., nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...]. nr [...], nr [...] i nr [...]. w obrębie [...] i stanowi własność:

- Skarbu Państwa - w odniesieniu do gruntu oznaczonego jako działki ewidencyjne: nr [...]. z obrębu [...]i nr [...]. z obrębu [...],

- Województwa [...] - w odniesieniu do gruntu stanowiącego działki ewidencyjne: nr [...]. z obrębu [...]i nr [...]. z obrębu [...],

- osób fizycznych - w odniesieniu do gruntu oznaczonego jako działki ewidencyjne: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], wszystkie działki z obrębu [...],

- Miasta [...]- w odniesieniu do pozostałego gruntu.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w pianie zabudowania.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...].06.2004 r., L.dz. [...], w księdze nr inwentarzowy [...] pod nazwą "[...]" jako poprzedni właściciele części reszty tej nieruchomości o powierzchni [...] m2 oznaczonej miejskim nr hip. [...], wpisem przez zastrzeżenie ujawnieni są A. i Z. małżonkowie W. niepodzielnie po połowie, na mocy aktu z dnia [...].10.1925 r.

Aktem notarialnym zawartym w dniu [...].07.1954 r. przed notariuszem S. S., Repertorium nr [...], A.i Z. małżonkowie W. przelali na F. B. wszystkie prawa i roszczenia do niezabudowanego placu o powierzchni [...] m2 uregulowanego w księdze wieczystej "[...]"nr rej. hip. [...]. Nieruchomość ta oznaczona na planie załączonym pod nr [...] do zbioru dowodów tomu V powołanej księgi nr hipotecznym [...] zawierała ogólnej powierzchni [...] m2 i składała się z dwóch części: 1) placu oznaczonego na tym planie literami "[...]" o obszarze [...] m2 i 2) gruntu pod ulicą [...] oznaczonego literami "[...]" o powierzchni [...] m2.

W akcie tym znajduje się wzmianka, że byli właściciele - małżonkowie W. - złożyli w dniu [...].10.1948 r. za nr [...] wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Wniosku tego nie odnaleziono w aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości, jednak w rejestrze wniosków dekretowych pod wskazanym wyżej numerem [...] widnieje wzmianka o złożeniu przez A. i Z. małżonków W. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ul. [...] róg [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Prezydent [...] -po rozpatrzeniu wniosku A. i Z. małżonków W. złożonego w dniu [...].10.1948 r. - orzekł o odmowie L. K., D. [...] W., E. [...] Z., B. [...] B., A. [...] B., S. [...] N., M. [... Z., B. [...] Z. oraz M. [...] P., ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu o łącznej powierzchni [...] m² położonego w [...] w rejonie ul. [...], [...], [...] pochodzącego z dawnej nieruchomości położonej przy ul. [...] oznaczonej numerem hipotecznym nr [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]., nr [...]. nr [...], nr [...]. nr [...], nr [...] i nr [...]. z obrębu [...], oraz stwierdził, że wniosek byłych właścicieli z dnia [...].10.1948 r. w odniesieniu do pozostałej części gruntu o pow. [...] m² pochodzącego z nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] róg [...] oznaczonej numerem hipotecznym nr [...] wydzielonej z [...] rej. hip. [...] - zostanie rozpatrzony odrębną decyzją.

Dodał, że odmowa do ww. gruntu nastąpiła z uwagi na fakt, iż określony w decyzji grunt został rozdysponowany w sposób trwały na rzecz osób trzecich oraz z powodu przeznaczenia części gruntu przedmiotowej nieruchomości w obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne - drogi.

Natomiast w odniesieniu do gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...]. z obrębu [...] i nr [...]. z obrębu [...], stanowiącego własność Województwa [...] oraz nr [...]. z obrębu [...] i nr [...]. z obrębu [...] stanowiącego własność Skarbu Państwa, wniosek byłych właścicieli z dnia [...].10.1948 r. zostanie rozpatrzony odrębnymi decyzjami.

Ponadto, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania podziałowego, wniosek dekretowy w odniesieniu do gruntu stanowiącego działki ewidencyjne: nr [...]. nr [...]. nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...]. z obrębu [...], zostanie rozpatrzony przez Prezydenta [...] w późniejszym terminie odrębną decyzją.

Wskazał również, że pewne opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do tut. Biura korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Waga tych spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładnie i rzetelnie ustalone, wymagają wielu dokładnych czynności, co skutkuje długotrwałością działań niezbędnych w toku postępowania.

Również okoliczność, iż akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych, także znacząco utrudnia rozpoznawanie spraw, bowiem nie jest możliwym prowadzenie przedmiotowych postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze.

Jednocześnie o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg.

Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 526/16: "W tej sytuacji - zdaniem Sądu - wystarczającą sankcją dla organu jest uznanie, że jego bezczynność w załatwieniu sprawy miała charakter rażący. Nałożenie na organ obowiązku zapłacenia grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bowiem zasadniczym środkiem dyscyplinującym ten organ do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Przepisy p.p.s.a. dają Sądowi kompetencję do oceny zasadności zarówno nałożenia sankcji finansowej jak i miarkowania jej wysokości, co uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy. W odniesieniu do nich nie można pominąć także faktu znanego Sądowi z urzędu, iż Prezydent [...] prowadzi kilka tysięcy spraw o odszkodowania za przejęcie nieruchomości w trybie tzw. dekretu warszawskiego, a zatem obiektywny osąd prowadzi do wniosku, że nakładanie na organ przez Sąd w każdej tego typu sprawie sankcji finansowych ze środków publicznych byłoby nieuzasadnione, a przede wszystkim nie spełniałoby roli wskazanej w przepisie prawa."

Do dnia 28 lutego 2019 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny.

Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: p.p.s.a..

Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 540/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku złożonego w dniu [...] października 1948 r. w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wydzielonej z "[...]" [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy

po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie

z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły

do organu w dniu 27 stycznia 2016 r. - zatem wyznaczony termin upłynął w dniu 27 marca 2016 r.

Niekwestionowaną okolicznością jest również to, iż do dnia wniesienia skargi -

- mimo uprzedniego trzykrotnego wezwania organu przez skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku oraz mimo tego, że już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 758/16 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 złotych oraz kolejnym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1935/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.500 złotych – organ w dalszym ciągu nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy. Nie rozpoznał także merytorycznie przedmiotowego wniosku do dnia rozprawy sądowej.

W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, iż niewykonywanie wyroków sądów – niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych

(jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować,

czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.

Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę za niewykonanie wyroku Sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Skład orzekający ocenił, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 3000 złotych (dwa razy większa niż poprzednio nałożona grzywna), która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze także fakt, iż jest to już trzecia grzywna wymierzona przez Sąd.

Sąd wziął także pod uwagę fakt, iż Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] rozpoznał częściowo wniosek dekretowy z dnia [...] października 1948 r., w zakresie dotyczącym obecnych działek: nr [...]., nr [...]., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]., nr [...]., nr [...], nr [...]., nr [...], nr [...] i nr [...]. z obrębu [...]. Zatem wniosek dekretowy został załatwiony w części dotyczącej gruntu o pow. [...] m² (z ogólnej powierzchni [...] m² ).

Przy ocenie wysokości grzywny Sąd nie mógł pominąć faktu, że niniejsza sprawa niewątpliwie należy do spraw skomplikowanych, ponieważ dotyczy zabudowanego budynkami gruntu dekretowego, który obecnie zawiera się w [...] działkach ewidencyjnych o różnej strukturze właścicielskiej. W zakresie zaś części terenu stanowiącego działki nr [...]., nr [...]., nr [...]., nr [...], nr [...], nr [...]., nr [...], nr [...], nr [...]. z obrębu [...] konieczne jest przeprowadzenie postępowania podziałowego celem realizacji roszczeń dekretowych. W tej sytuacji Sąd uznał, iż grzywna w orzeczonej wysokości będzie dla organu sankcją finansową, adekwatną do okoliczności sprawy.

Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ - mimo wyroku Sądu stwierdzającego bezczynność Prezydenta [...] i mimo dwóch wyroków wymierzających mu grzywnę - nie zakończył sprawy, choć upłynęło już prawie 3 lata od wyznaczonego terminu.

Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej - na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a - sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny - uznając to żądanie za nieuzasadnione. Zdaniem Sądu nie ma takiej potrzeby, aby wymierzyć organowi dodatkową sankcję, która powinna być stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu.

Wskazać również należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia również przewidziana w art. 149 § 2 p.p.s.a. możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość powinien podjąć czynności wyjaśniające, odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 roku, sygn. akt I OSK 2934/16).

Analogiczne stanowisko w sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2017 r. akt I OSK 798/17 oraz z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/16.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że z treści skargi wynika, iż postępowanie organu mogło przyczynić się do wywarcia u skarżącej negatywnych konsekwencji zdrowotnych - zarówno psychicznych jak i fizycznych oraz skutkuje utratą możliwości korzystania z odpłatnych form leczenia i rehabilitacji.

Zdaniem Sądu nie są to aż tak realne powody, które skutkowałyby koniecznością przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Ponadto z treści pełnomocnictwa wynika, że przedmiotowa działka przy ul[...] nie jest jedyną nieruchomością skarżącej - zatem ma ona możliwość uzyskania kwoty pieniężnej z innych nieruchomości. Również podnoszona przez nią obawa, iż bez przyznania tej kwoty wyrok Sądu nadal nie będzie wykonany - nie uzasadnia przyznania kwoty pieniężnej.

Jeszcze raz należy podkreślić, że zakwalifikowanie działań organu jako bezczynności

w wykonaniu wyroku nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej - bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej.

Sąd zasądził też na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154

§ 6 oraz art. 151 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.