Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 224/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 43, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2010 roku sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej – J. F. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tyłem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia 22 listopada 2005 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. dokonał zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną przysługującą Spółce Akcyjnej "A." od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w związku z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania sądowego (uiszczonego wpisu sądowego) w kwocie 81.431,30 zł.

W dniu 25 kwietnia 2006 roku do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. wpłynął wniosek J. F. o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności pieniężnej w kwocie 81.431,30 zł, przysługującej jej od PBF "A." SA. Wnioskodawczyni wskazała, iż w dniu 8 lutego 2003 roku wpłaciła za Spółkę PBF "A." wpis sądowy w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1309/02 w kwocie 81.431,30 zł. Jednocześnie Spółka ta, w celu spłacenia wierzytelności, automatycznie podpisała z wnioskodawczynią umowę cesji przyszłej wierzytelności, która przysługiwała Spółce od Izby Skarbowej w Ł. z tytułu zwrotu wpisu sądowego. W związku z tym, jak wskazała J. F., wierzytelność z tytułu zwrotu wpisu sądowego przysługuje wnioskodawczyni, a nie PBF "A." S.A. i wierzytelność ta winna być zwolniona spod egzekucji.

W dniu 9 maja 2006 roku organ egzekucyjny wezwał J. F. m.in. do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku z dnia 20 kwietnia 2006 roku i wskazania, czy wnosi o zwolnienie spod egzekucji określonego składnika majątkowego zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy też o wyłączenie spod egzekucji tego prawa zgodnie z art. 38 tej ustawy. Kolejnym natomiast wezwaniem z dnia 11 maja 2006 roku organ egzekucyjny wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia potwierdzonego za zgodność z oryginałem przez Bank dowodu uiszczenia wpisu sądowego; potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez Spółkę umowy cesji i wyjaśnienie, bądź przedstawienie wyciągów bankowych w celu udokumentowania posiadania kwoty 81.431,30 zł na rachunku bankowym.

W piśmie z dnia 23 maja 2006 roku J. F. ustosunkowując się do wezwań organu egzekucyjnego wskazała, iż przedmiotem złożonego w dniu 25 kwietnia 2006 roku wniosku jest wyłączenie spod egzekucji przysługującej jej wierzytelności, zgodnie z art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia 5 października 2006 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W., powołując się na przepisy art. 17 i art. 38 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił wyłączenia spod egzekucji kwoty 81.431,30 zł z tytułu zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Postanowienie to zostało wysłane na adres J. F. i w dniu 11 października 2006 roku odbiór przesyłki pokwitował ojciec J. F. – K. F.

W dniu 28 października 2006 roku na powyższe postanowienie J. F. nadała w polskiej placówce pocztowej zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. Strona wskazała, iż w ostatnim dniu terminu do złożenia zażalenia zachorowała, co dodatkowo z uwagi na fakt samodzielnego sprawowania opieki nad dzieckiem, uniemożliwiło jej zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest w jej ocenie tym bardziej zasadny, że niniejsze zażalenie wniosła w ustawowym terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie zażalenia. Do wniosku strona załączyła także zwolnienie lekarskie.

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2006 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 123, art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia 5 października 2006 roku. Uzasadniając powyższe postanowienie organ powołał się na przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) mówiący, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ stwierdził, że kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuści się chociażby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Organ uznał, że wskazana przez J. F. okoliczność nie stanowi przesłanki do uwzględnienia jej żądania. Zwolnienie lekarskie od pracy nie jest bowiem potwierdzeniem braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu, ponieważ nie wyklucza ono możliwości dokonania przez nią czynności procesowej, np. sporządzenia zażalenia i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika.

Kolejnym postanowieniem z dnia 22 grudnia 2006 roku, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdził, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia 5 października 2006 roku zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia i pozostawił je bez rozpatrzenia.

W dniu 24 stycznia 2007 roku J. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 grudnia 2006 roku, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania sądowego do dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi wniesionej w dniu 4 stycznia 2007 roku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 grudnia 2006 roku w przedmiocie, odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia 5 października 2006 roku.

Postanowieniem z dnia 20 marca 2007 roku, sygn. akt I SA/Łd 1354/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), zawiesił postępowanie sądowe, wskazując, iż rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się na skutek skargi J. F. z dnia 4 stycznia 2007 roku złożonej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 6 grudnia 2006 r. nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Wyrokiem z dnia 29 maja 2007 roku, sygn. akt I SA/Łd 177/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 6 grudnia 2006 roku o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, wskazując na konieczność zbadania, czy ojciec skarżącej – K. F., który odebrał przesyłkę, zawierającą postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia 5 października 2006 roku był rzeczywiście domownikiem J. F., czy też prawdziwe było twierdzenie, że przebywał on w miejscu zamieszkania strony jedynie wyjątkowo. W orzeczeniu tym nakazano organowi dokonanie ustaleń dotyczących prawidłowości doręczenia skarżącej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W.

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1354/07.

W następstwie natomiast wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2007 roku, jaki zapadł w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 177/07, postanowieniem z dnia 20 marca 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. ponownie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia 5 października 2006 roku. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że ojciec J. F. podjął się oddania przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia 5 października 2006 roku ale doręczył ją stronie w terminie nie pozwalającym na dochowanie terminu do złożenia na nie zażalenia. Powyższa argumentacja nie była, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej podniesiona we wniosku z dnia 28 października 2006 roku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, ale dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 6 grudnia 2006 roku. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., strona winna była brać pod uwagę, iż organ egzekucyjny - w toku postępowania wszczętego jej wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji wpisu sądowego - będzie kierował do niej korespondencję. Z tego względu skarżąca winna była zorganizować odbiór kierowanej do niej przez organ egzekucyjny korespondencji, w sposób, który pozwoliłby jej na niezwłoczne zapoznawanie się z jej treścią. Brak takich działań ze strony skarżącej jest wyrazem braku szczególnej staranności w prowadzeniu własnych spraw, co nie pozwala uznać, iż nie ponosi ona winy w niedochowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Organ odwoławczy uznał, iż K. F. był dorosłym domownikiem w rozumieniu art. 43 kpa. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez stronę skarżącą, iż przyczyną uchybienia tego terminu była jej choroba oraz fakt samodzielnego sprawowania przez nią opieki nad dzieckiem, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić zaś tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej natomiast sprawie we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że zachorowała ale dopiero w ostatnim dniu terminu do wniesienia zażalenia. Przedstawiona natomiast przez skarżącą kserokopia zaświadczenia lekarskiego ZUS ZŁA nie stanowi przesłanki do uwzględnienia jej żądania. Zwolnienie lekarskie od pracy nie jest bowiem potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, ponieważ nie wyklucza ono możliwości dokonania przez niego czynności procesowej, np. sporządzenia zażalenia i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Przedłożone przez skarżącą zwolnienie lekarskie nie stwierdza choroby obłożnej, która uniemożliwiałaby złożenie środka zaskarżenia w ustawowym terminie, a zwłaszcza choroby wymagającej hospitalizacji. Podkreślenia bowiem wymaga, iż w polu nr 12 ww. zwolnienia lekarskiego wpisano symbol "2", który to symbol - zgodnie z objaśnieniem do zaświadczenia lekarskiego ZUS ZŁA - podaje się w przypadku, gdy chory może chodzić. W świetle zatem zaistniałych okoliczności faktycznych i obowiązujących regulacji prawnych Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej.

Na powyższe postanowienie J. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzuciła naruszenie art. 123, art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 43 k.p.a. w związku z art. 18 u p.e.a. oraz art. 8 w związku z art. 12 i art. 77 § 1 k.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi J. F. wskazała na niewykonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2007 roku, sygn. akt I SA/Łd 177/07. Podniosła, iż świetle podglądów zaprezentowanych w orzecznictwie i judykaturze, o tym, czy daną osobę można traktować jako dorosłego domownika decyduje ustalenie faktycznego zamieszkiwania z adresatem korespondencji. Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie było więc ustalenie, czy K. F. faktycznie zamieszkuje w miejscu, w którym pokwitował odbiór korespondencji i czy w związku z chorobą, która wystąpiła w ostatnim dniu terminu do wniesienia zażalenia skarżąca mogła skorzystać z pomocy ojca, którego nie należy traktować jako domownika.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2008 roku, sygn. akt I SA/Łd 1354/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. F. wniesioną w dniu 24 stycznia 2007 roku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 grudnia 2006 roku w przedmiocie pozostawienie zażalenia bez rozpatrzenia.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 czerwca 2008 roku, sygn. akt I SA/Łd 1354/07, J. F. wniosła skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2008 roku Wojewódzki sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej, jaka została wniesiona w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1354/07.

Wyrokiem z dnia 17 marca 2010 roku, sygn. akt II FSK 1712/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. F. wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 czerwca 2008r. w spr. I SA/Łd 1354/07.

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z uwagi na ustanie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga J. F. jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego a mianowicie art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Punktem wyjścia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia stanowią rozważania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2007r. w spr. I SA/Łd 177/07. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia była już bowiem przedmiotem rozpoznania praz sąd. Wyrokiem z dnia 29 maja 2007r. sąd uchylił zaskarżone postanowienie z 6 grudnia 2006r. Zgodnie z treścią art.153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, iż w rozpoznawanej sprawie sąd jest związany wskazaniami dotyczącymi sposobu działania organu administracji w toku ponownego rozpoznania sprawy, zawartymi w wyroku z 29 maja 2007r. W wymienionym wyroku sąd stwierdził, iż nie został wyjaśniony status ojca skarżącej. Nie wyjaśniono bowiem, czy K. F. był domownikiem skarżącej czy też przebywał on w jej miejscu zamieszkania jedynie wyjątkowo. Ustalenia w tym zakresie mają decydujące znaczenie dla uznania czy postanowienie z 5 października 2006r. zostało skarżącej doręczone w dniu 11 października 2006r. W ocenie sądu organ administracji winien dokładnie wyjaśnić tę kwestię.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego a tym samym nie w pełni wykonał wskazania zawarte w wyroku z 29 maja 2007r.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość doręczenia skarżącej postanowienia z 5 października 2006r. Postanowienie to zostało odebrane przez ojca skarżącej K. F. w dniu 11 października 2006r. Organ administracji uznał, iż przesyłka została skutecznie doręczona w trybie uregulowanym w art.43 kpa.

Zgodnie z treścią wymienionego przepisu w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, iż "domownikiem" adresata są osoby zamieszkujące z nim w jednym mieszkaniu lub domu, dorośli krewni i powinowaci niezależnie od tego czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet gdy mieszkają w tym samym mieszkaniu (np. jako lokatorzy lub sublokatorzy) chyba, że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. W przeciwnym razie osoby takie należy traktować jako sąsiadów adresata i o fakcie doręczenia im przeznaczonej dla niego przesyłki poinformować zainteresowanego przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia na drzwiach jego mieszkania, względnie izby w jego mieszkaniu. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 listopada 1996r. w spr. III RN 27/96 (OSNP nr 11 z 1997r. poz.97). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 29 maja 2008r. w spr. III SA/Lu 594/07 (Lex nr 509788), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 lutego 2008r. w spr. III SA/Wa 1500/07 (Lex nr 501557) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 3 grudnia 2007r. w spr. II SA/Łd 818/07 (Lex nr 510921).

Zgodnie z treścią art.25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji uznał, iż K. F. jest dorosłym domownikiem, w rozumieniu art.43 kpa, i postanowienie z 5 października 2006r. zostało skarżącej skutecznie doręczone. Organ oparł się w tym zakresie na dowodach z dokumentów a mianowicie na zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP – 3 złożonym przez K. F. w dniu 30 maja 1996r. oraz zgłoszeniach aktualizacyjnych z 24 marca 2003r., 30 marca 2004r., 19 kwietnia 2005r. i 7 listopada 2006r., w których ojciec skarżącej podał jako adres zameldowania i zamieszkania – ul. P. 182 m.531. W ocenie organu świadczy to, iż K. F. w dniu 11 października 2006r. mieszkał pod wskazanym adresem. Nadto organ podniósł, iż ojciec skarżącej odbierał za córkę różne przesyłki od organów skarbowych w dniach 12 września 2006r., 3 stycznia 2007r., 8 października 2007r., 5 grudnia 2007r., 29 stycznia 2008r. i 26 marca 2008r. Świadczy to również, w ocenie organu, iż K. F. był domownikiem adresata w rozumieniu art.43 kpa.

W przekonaniu sądu oparcie się jedynie na wymienionych dokumentach nie stanowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Okoliczność, iż K. F. podawał w zgłoszeniach NIP – 3 adres zamieszkania ul. P. 182 m. 531 nie może automatycznie oznaczać, iż mieszkał on tam w chwili odbioru postanowienia z 5 października 2006r. Ojciec skarżącej mógł podawać ten adres dla potrzeb organów skarbowych choć faktycznie mógł tam nie mieszkać. Również fakt, iż K. F. w okresie od 12 września 2006r. do 26 marca 2008r. odebrał 8 przesyłek dla córki od organów skarbowych nie świadczy jeszcze, iż zamieszkiwał pod spornym adresem. J. F. już w skardze na postanowienie z 6 grudnia 2006r. podnosiła, iż w czasie jej nieobecności ojciec przychodził do niej aby opiekować się dzieckiem, choć faktycznie mieszkał w G. W sprawie I SA/Łd 177/07 skarżąca podnosiła, iż jej ojciec nie mieszkał u niej w dacie odbioru postanowienia z 5 października 2006r. lecz przychodził okazjonalnie aby opiekować się dzieckiem. W rzeczywistości zaś mieszkał w domu rodzinnym w G. Skoro J. F. podnosiła to wcześniej to obowiązkiem organu administracji było przesłuchanie K. F. i skarżącej na te okoliczności. W wyroku w sprawie I SA/Łd 177/07 sąd wskazał konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a w szczególności ustalenia jaki był status ojca skarżącej i czy był on domownikiem czy też tylko wyjątkowo przebywał w miejscu zamieszkania córki. Wyjaśnienie tych okoliczności wymagało przesłuchania K. F. i jego córki. Nie można sobie wyobrazić aby wyjaśnienie tych kwestii było możliwe bez przesłuchania samego zainteresowanego i jego córki. Organ administracji winien zatem przesłuchać K. F. i jego córkę celem wyjaśnienia gdzie faktycznie mieszkał w tym czasie ojciec skarżącej, jak często przychodził do córki i na jakie okresy czasu, gdzie w tym czasie nocował, dlaczego podał w zgłoszeniach NIP – 3, iż jego miejscem zamieszkania jest lokal nr 531 przy ul. P. 182 i dlaczego odbierał za córkę szereg przesyłek wysyłanych przez organy skarbowe. Należało dokładnie wyjaśnić wersję przedstawioną przez skarżącą a następnie dokonać oceny jej wiarygodności w zestawieniu z dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania. Organ administracji jednak tego nie uczynił. Nie przesłuchał K. F. ani jego córki lecz oparł się jedynie na dowodach z dokumentów. Stan faktyczny nie został zatem dokładnie wyjaśniony. Wbrew twierdzeniom podniesionym w odpowiedzi na skargę zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający dla ustalenia istotnych okoliczności sprawy.

Nie do przyjęcia jest zarzut podniesiony w odpowiedzi na skargę, iż to strona mogła zgłosić wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka lecz tego nie uczyniła. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art.7 kpa, to na organie administracji spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W myśl zaś art.75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Organ administracji jest zatem zobowiązany z urzędu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Organ administracji winien więc z urzędu przesłuchać K. F. i jego córkę i z obowiązku tego nie zwalnia go fakt, iż skarżąca nie zgłosiła wniosku o przesłuchanie świadka.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej nie ma znaczenia fakt, iż wyrokiem z dnia 17 czerwca 2008r. w spr. I SA/Łd 1354/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. F. na postanowienie z 22 grudnia 2006r. Jak wynika z uzasadnienia wymienionego wyroku sąd nie badał prawidłowości doręczenia skarżącej postanowienia z 5 października 2006r. lecz oparł się na tym, iż ostatecznym postanowieniem domówiono jej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skoro wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony to, w ocenie sądu, zgodnym z prawem było rozstrzygnięcie organu odwoławczego stwierdzające, że zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu. Prawomocny wyrok w sprawie I SA/Łd 1354/07 nie przesądził zatem o prawidłowości doręczenia skarżącej postanowienia z 5 października 2006r.

Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Organ administracji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego a tym samym nie w pełni wykonał wskazania zawarte w wyroku w sprawie I SA/Łd 177/07. Nie został przesłuchany K. F. oraz skarżąca i nie został dokładnie wyjaśniony status ojca skarżącej a w szczególności czy był on domownikiem J. F., czy też przebywał w jej miejscu zamieszkania wyjątkowo. Organ administracji naruszył przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz J. F. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu oraz uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 29 maja 2007r. Należy wyjaśnić prawidłowość doręczenia skarżącej postanowienia z 5 grudnia 2006r. W tym celu należy dokładnie zbadać jaki był status ojca skarżącej, czy był on domownikiem J. F., czy też prawdziwe jest twierdzenie skarżącej, że przebywał on w jej miejscu zamieszkania wyjątkowo. Organ administracji winien rozważyć możliwość przesłuchania K. F. i jego córki a następnie, w zależności od wyników tego przesłuchania podjąć dalsze czynności w sprawie. Po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego należy dokonać wnikliwej analizy całego zebranego materiału dowodowego a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Należy również odnieść się do zarzutów podniesionych w skardze.

a.ł.