Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 252/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.2, par.3 ust.5, załącznik do rozp.
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 preambuła, art.13
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (ARiMR) decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tej Agencji w S. z [...] grudnia 2009 r. nr [...], którą przyznano Panu J. B. (dalej także, jako skarżący), pomoc finansową z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 (dalej w skrócie: "płatności ONW") do działek rolnych oznaczonych lit. K, L, M, N oraz odmówiono przyznania ww. płatności do działek rolnych położonych w obrębach geodezyjnych miasta S., o łącznej powierzchni 17,95 ha wyłączonych ze wsparcia finansowego w ramach ONW.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że skarżący

we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarował także działki rolne położone na działkach ewidencyjnych wchodzących w skład miasta S. zgodnie

z postanowieniami § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 września 2001 r.

w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin (Dz. U. Nr 116, poz. 1241 ze zm.) Tymczasem zgodnie z treścią § 3 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie", płatność ONW przyznawana jest rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych

na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz użytki zielone. Wykaz obszarów ONW, zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do rozporządzenia (§3 ust.5 rozporządzenia), który zawiera wyszczególnienie gmin wiejskich i części wiejskie gmin miejsko-wiejskich oraz obrębów geodezyjnych, zaliczonych do poszczególnych stref w ramach obszar ów ONW. W związku, z czym płatności z tytułu ONW przysługują jedynie działek położonych na terenie wiejskiej części gminy miejsko-wiejskiej S., położonych w strefie nizinnej II ONW i nie przysługują do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych wchodzących w skład miasta S.

Na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (ARiMR) skarżący złożył skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący zarzucił,

że wspomniana decyzja jest niezgodna z Konstytucją RP, co wynika z faktu oparcia jej na niekonstytucyjnych przepisach prawa, a mianowicie:

– § 3 ust.5 rozporządzenia, który w zakresie, w jakim w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pomija w części wiejskiej i miejsko-wiejskiej Gminy S., grunty stanowiące rolniczą przestrzeń produkcyjną w świetle postanowień studium zagospodarowania przestrzennego i planu przestrzennego miasta S.

W opinii skarżącego przepis ten jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 20, art. 30, art. 32 ust. 1, art. 65 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych uchwalonego przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 16 grudnia 1966 roku, ze względu na niedozwolone administracyjne pozbawienie wsparcia gospodarczego, w postaci dopłat ONW części gruntów Gminy S., stanowiących według prawa miejscowego rolniczą przestrzeń produkcyjną.

– § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 września 2001 r. w sprawie ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin i miast

(Dz. U. Nr 116, poz. 1241), który w zakresie, w jakim powiększa granice administracyjne miasta o obszary wiejskie Gminy S. części wsi: K., K. N., T. - K., S., mające po powiększeniu w dalszym ciągu stanowić rolniczą przestrzeń produkcyjną i który jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 65 ust. 1 Konstytucji oraz sprzeczny z art. 4 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142. poz. 1591) ze względu na pozbawienie terenów stanowiących według prawa miejscowego rolniczą przestrzeń produkcyjną możliwości rozwoju gospodarczego oraz nieuwzględnienie przy dokonywaniu zmiany granic miasta S. infrastruktury społecznej (opartej na istniejących więzach gospodarczych) oraz charakteru zabudowy i układu urbanistycznego.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w S. w granicach zaskarżenia i zwrócenie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o skierowanie na zasadzie art. 193 Konstytucji RP zapytania prawnego o zgodność wskazanych norm prawnych, na podstawie których ostateczną decyzją orzeczono o jego prawach, o ile skarżony organ prawidłowo stosował kwestionowane normy prawne, a Sąd podziela stanowisko co do ich niekonstytucyjności.

Uzasadniając swe zarzuty skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 20 Konstytucji "Społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej". Ta norma konstytucyjna doznaje konkretyzacji w art. 2 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273), który ustanawia obowiązek dialogu z partnerami społecznymi przy ustalaniu planu rozwoju obszarów wiejskich. Niewątpliwie wypracowany w trakcie dialogu plan wspierania obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), o jakim mowa w art. 1 pkt 2 w/w ustawy, powinien uwzględniać obszary przeznaczone

w studiach i planach zagospodarowania przestrzennego na rolniczą przestrzeń produkcyjną. Zaś same ustalenia powinny sprostać obowiązkowi przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej (art. 83 Konstytucji) oraz uznanych prawem międzynarodowym podstawowych praw i wolności człowieka.

Autor skargi zauważył, że przynależna demokratycznemu państwu prawa zasada sprawiedliwości społecznej (art.2 Konstytucji RP), nieuchronnie nakłada

na ustawodawcę wymóg poprawnej legislacji. Dodatkowo zgodnie z zasadą równości, polegającą na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu maja być traktowane według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenie TK sygn. U 7/87).

Skarżący zwrócił uwagę, że ustawodawca unijny stanął na stanowisku,

iż grunty rolne pozostające w granicach administracyjnych miast są nierozwojowe

i stanowią raczej lokatę kapitału, a nie źródło dochodów gospodarujących na nich rolników. Pozbawienie tych gruntów możliwości otrzymania dopłat z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania miało przyspieszyć zmiany własnościowe i skłonić do wyzbywania się gruntów niedochodowych (które stałyby się bardziej niedochodowe po dopuszczeniu do rynku krajowego producentów unijnych, wspieranych wyższymi dopłatami unijnymi),

z przeznaczeniem słabych jakościowo gleb na cele miejskiego budownictwa mieszkaniowego i przemysłowego. Z kolei rolnicy miejscy, którzy nadal zamierzaliby traktować posiadane nieruchomości rolne jako lokatę kapitału, w domniemaniu posiadają zapewne dodatkowe źródło dochodu, z którego stać ich na utrzymywanie gruntów.

Zdaniem skarżącego argumenty te zostały błędnie odniesione przez ustawodawcę krajowego do gmin miejsko-wiejskich, jaką jest gmina S. Wydzielenie części wiejskiej obszarów wymagających wsparcia dopłatami ONW, od części miejskiej (która według ustawodawcy unijnego nie będzie wspierana) nastąpiło na podstawie kodów statystycznych GUS. Przy takim postawieniu sprawy tereny stanowiące rolniczą przestrzeń produkcyjną, położone w granicach administracyjnych miasta S. nie były typowane podczas obowiązkowych konsultacji społecznych, a w dalszych kolejności nie były przedstawiane Radzie Ministrów i Komisji Europejskiej. Już od samego początku naruszone zostały zasady poprawnej legislacji, albowiem wydzielenie rolniczej przestrzeni produkcyjnej z terenu administracyjnego miasta S. może nastąpić przez stworzenie gminnej jednostki pomocniczej (w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. ustawy o samorządzie gminnym), w postaci dzielnicy wiejskiej, która posiadałaby własny kod statystyczny.

W tych okolicznościach, w ocenie skarżącego, trudno dostrzec argumenty, które uprawniałyby naruszenie zasady równości wobec prawa, gdyż jej naruszenie jest tłumaczone przez pryzmat niemożności oddzielenia rolniczej przestrzeni produkcyjnej z administracyjnego obszaru miejskiego. Co jak wyżej wyjaśniono było możliwe na gruncie obowiązującego prawa.

Naruszenie art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP, przy sporządzaniu załącznika

do rozporządzenia, spowodowało dalsze naruszenia Konstytucji RP i prawa międzynarodowego (ratyfikowanego przez Polskę). Skarżący wskazał przy tym na naruszenie art. 7 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych gwarantującego prawo każdego

do korzystania ze sprawiedliwych i korzystnych warunków pracy. Już użycie słów "każdego" w sposób jednoznaczny wskazuje na powiązanie tego słowa z zasadą równości i zasada sprawiedliwości społecznej. Potwierdzają to dalsze uszczegółowienia tego prawa, gdzie słowo "równe" powtarzane jest wielokrotnie,

w różnych postaciach. Kolejne słowa "godziwy zarobek" i "zadowalające warunki życia" użyte w tym artykule Paktu, należy wiązać z art. 30 Konstytucji RP. Ta norma konstytucyjna zobowiązuje władze publiczne do poszanowania godności człowieka

i do jej ochrony. Zdaniem skarżącego trudno, więc mówić, aby podważany przepis zawierający wykaz obszarów ONW powstał w warunkach wypełnienia tego obowiązku przez ustawodawcę krajowego, który zdawał sobie sprawę, że po wejściu Polski do Unii Europejskiej sytuacja ekonomiczna rolników gospodarujących

na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ulegnie pogorszeniu,

a osłona finansowa przed tym była przecież podstawą ustanowienia wsparcia finansowego dla takich obszarów. Niewątpliwie ustawodawca krajowy był doskonale zorientowany we własnym prawie, które nie przewiduje rekompensat finansowych

za zmuszanie właścicieli niektórych nieruchomości ziemskich do rolniczego ich wykorzystywania. Faktem powszechnie znanym jest, że na terenach w pobliżu miast i w ich granicach, na gruntach rolnych i w ich pobliżu lokalizowane są uciążliwe cele publiczne (np.: napowietrzne linie energetyczne), wokół których utworzone są strefy ochronne, gdzie nie może powstać zabudowa mieszkaniowa na pobyt stały ludzi.

Zdaniem skarżącego, w taki oto sposób z winy ustawodawcy krajowego rolnicy gospodarujący na miejskich obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie mają możliwości zapewnienia realizacji celu pierwszego rzędu, za jaki uważa się zapewnienie dochodów pozwalających na niezbędny w odczuciu społecznym poziom życia, z racji braku spieniężenia nieruchomości miejskich za godziwą cenę

i pozostawienia tych obszarów bez należnego wsparcia finansowego. Tymczasem rolnicza przestrzeń produkcyjna miasta S. to przede wszystkim tereny dawniejszych wsi: K., K. N., K., S., które tylko zostały włączone do miasta ze względu na lokalizację przyszłej obwodnicy i innych wskazanych celów publicznych.

Zasadnym pozostaje też w opinii Skarżącego zarzut naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji RP przez przepis rozporządzenia z 14 kwietnia 2004 r. Niewątpliwie, bowiem nieuzasadnione pozbawienie wsparcia ekonomicznego narusza prawo

do wyboru miejsca pracy, bowiem przez ustanowienie rolniczej strefy produkcyjnej

na terenie miasta S. w planie przestrzennym i studium zagospodarowania przestrzennego (na co należy powołać się w okresie pomiędzy utratą mocy starego planu, a uchwaleniem nowego) prawnie ustanowiono miejsca pracy rolniczej. Zdaniem skarżącego powstanie administracyjnych barier w swobodnym wyborze miejsca pracy, wskutek nieuzasadnionego powiększenia miasta S. o tereny rolniczej strefy produkcyjnej, dawniej przyporządkowane wsi, uprawnia do postawienia zarzutu naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji RP.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, skarżący podniósł,

że trudno mówić o działaniu w granicach prawa, skoro żaden przepis unijny lub wytyczne nie nakazywały w projekcie planu rozwoju obszarów wiejskich pominąć miejską rolniczą przestrzeń produkcyjną.

Z tych to właśnie względów, zdaniem autora skargi, skarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogły zostać oparte na treści załącznika do rozporządzenia.

W opinii skarżącego nie można było również kierować się § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 września 2001 r., w sprawie ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin i miast, przy pozbawieniu dopłat ONW do części zgłoszonych działek. Ten przepis też jest zdaniem skarżącego niekonstytucyjny. Zdaniem skarżącego przyłączenie byłoby zgodne z prawem, jeżeli zostałyby zapewnione warunki rozwoju rolniczej strefy produkcyjnej.

Ten przepis rozporządzenia wpłynął negatywnie na prawa i wolności przyłączanych obszarów dopiero po wprowadzeniu dopłat ONW. Grunty o łącznej powierzchni 810,6012 ha wchodzą w skład gospodarstw rolnych, których siedliska

i pozostałe grunta położone są nadal na terenie wsi, są uprawiane rolniczo,

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone są na cele rolne, w operacie ewidencyjnym są sklasyfikowane jako użytki rolne, rolnicy korzystają z dopłat unijnych bezpośrednich. Natomiast ze względu na to, że część gruntów tych wsi została włączona do miasta S. rolnicy są pozbawieni płatności ONW.

W opinii Skarżącego trudno też mówić o zachowaniu wynikłej z treści

art. 2 Konstytucji zasady poprawnej legislacji, jako jednej z zasad demokratycznego państwa prawa, skoro uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w S. z [...] stycznia 2001 r., będąca opinią w sprawie zmiany granic miasta S. nie zawierała w ogóle uzasadnienia.

W konkluzji Skarżący stwierdził, że dochodzi do prawnej dyskryminacji dawnych mieszkańców wsi, których grunta zostały przyłączone do miasta S., bez stworzenia dzielnicy wiejskiej jako gminnej jednostki pomocniczej. Ta dyskryminacja nie wynika wprost z treści kwestionowanego przepisu, ale z innych norm prawnych, w rym prawa miejscowego. Jak już wcześniej wskazywano nie jest możliwe spieniężenie tych gruntów za godziwą cenę. Nie można wprowadzić na nich zabudowy mieszkaniowej, a trudno liczyć aby przy braku możliwości otrzymania dopłat ONW grunty te miały taką samą wartość jakby były administracyjnie położone we wsi.

Z tych oto względów także § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 września 2001 r. w sprawie ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin i władz nie mógł stanowić zgodnej z Konstytucją podstawy prawnej decyzji obu instancji odmawiających dopłat ONW do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, położonych na terenie miasta S. i stanowiących rolniczą przestrzeń produkcyjną.

Na rozprawie skarżący złożył, jako uzupełnienie skargi, odpis skargi konstytucyjnej z 28 kwietnia 2010 r., wnosząc o uwzględnienie zawartej w niej argumentacji, na poparcie podniesionych w skardze zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, wskazując, ze decyzje obu instancji wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego. Równocześnie organ odwoławczy podniósł, iż badanie konstytucyjności aktów prawnych nie leży w kompetencji organów administracyjnych stosujących prawo i zauważył, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych nie dostrzeżono niekonstytucyjności wskazywanych przez skarżącego norm prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP "sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom". Z przywołanego przepisu wynika, więc dla sądu obowiązek,

a zarazem uprawnienie do dokonywania samodzielnej oceny zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami, a w razie stwierdzenia braku takiej zgodności, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie, pamiętając jednocześnie, że sądy nie mogą wkraczać w kwestie zastrzeżone do właściwości Trybunału Konstytucyjnego. Sąd administracyjny powinien, zatem dokonać własnej oceny konstytucyjności przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które mają zastosowanie w sprawie, lecz tylko na użytek rozpoznawanej sprawy. W przypadku uznania, że zastosowane w sprawie przepisy prawa nie naruszają Konstytucji RP, zobowiązany będzie do ich zastosowania, przez dokonanie oceny, czy organy administracji prawidłowo je zinterpretowały, a następnie zastosowały. Zgodnie

z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 1 września 2010 r., sygn. I OSK 368/10 (dostępny w Internecie na stronie: cbois.nsa.gov.pl), sąd administracyjny w przypadku uznania za konstytucyjne norm prawa będących podstawą orzekania w sprawie "nie musi (...) inicjować postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie konstytucyjności mającego zastosowanie

w sprawie przepisu prawa, nawet gdyby z takim żądaniem wystąpiła któraś ze stron postępowania. Sąd administracyjny nie musi w takim przypadku w uzasadnieniu swego orzeczenia tłumaczyć nawet przyczyn, dla których uznał dany przepis za zgodny z Konstytucją. Wynika to z faktu, że badanie zgodności z konstytucją przepisów prawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych i jest dokonywane jedynie na użytek rozpoznania konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej". Pogląd wyrażony w przywołanym wyżej orzeczeniu skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za swój.

Zdaniem skarżącego fakt wyłączenia z wnioskowanej pomocy działek rolnych położonych w części miejskiej gminy miejsko-wiejskiej Gminy S. oparto na niekonstytucyjnych przepisach prawa.

Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów Konstytucji RP podnoszonych w skardze w tym art. 2 i 32 Konstytucji RP, w konsekwencji uznał, że nie nastąpiło także dalsze naruszenie przepisów Konstytucji RP i prawa międzynarodowego, podniesionych w skardze. Sąd nie dopatrzył się również skutku w postaci naruszenia art. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych uchwalonego przez Zgromadzenie Ogólne ONZ z 16 grudnia 1966 r.

Powołując się na art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP skarżący zarzucił naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej, zakładając, że w opisanej sprawie występuje "podobieństwo sytuacji" zasługujących na takie same traktowanie.

W ocenie Sądu założenie przyjęte przez skarżącego jako punkt wyjścia jest błędne, gdyż okoliczność położenia gruntów wykorzystywanych rolniczo na obszarach wiejskich i takich samych gruntów położonych w granicach miast w sposób znaczący różnicuje sytuację faktyczną jak też i prawną tych gruntów. W takim przypadku okoliczność rolniczego wykorzystania gruntów sama w sobie, nie może w opinii Sądu stanowić cechy relewantnej wskazującej o "podobieństwie sytuacji".

W rozpoznawanej sprawie istotne jest, bowiem położenie gruntów rolnych w obrębie miasta S., a nie charakter i sposób ich wykorzystania.

Wsparcie finansowe przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE)

NR 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U.UE.L.160.80 ze zm.), które miało zastosowanie w sprawie, z uwagi na datę rozpoczęcia zobowiązania wieloletniego ONW w dniu 18 kwietnia 2005 r., skierowane jest na rozwój obszarów wiejskich, a nie pomoc właścicielom gruntów rolnych w granicach miast, którzy

w związku z włączeniem tych gruntów do granic miast ponieśli określone straty.

Sąd uwzględniając brzmienie preambuły oraz treść art.13 rozporządzenia Rady (WE) NR 1257/1999 uznał, że celem prawodawcy unijnego było objęcie wsparciem finansowym obszarów wiejskich, w tym także wykorzystywanych rolniczo, a nie jakichkolwiek obszarów wykorzystywanych rolniczo. Zgodnie z art.13 lit. a) wspomnianego rozporządzenia "Rekompensata dla obszarów o mniej korzystnych warunkach gospodarowania z przyczyn naturalnych" ma na celu m.in.: zapewnienie korzystania z użytków rolnych i przyczynienie się przez to do utrzymania aktywnej gminy wiejskiej, a także utrzymania terenów wiejskich. Z powyższego można, więc wnioskować, iż rolnicza przestrzeń produkcyjna położona w granicach miast w tym także w gminach miejsko-wiejskich, takich jak S., nie została objęta wspomnianą pomocą finansową.

Uznanie, że zastosowane w sprawie przepisy prawa nie naruszają Konstytucji RP, obligowało Sąd do ich zastosowania, przez dokonanie oceny, której przedmiotem była prawidłowość interpretacji przepisów prawa będących podstawą orzekania w sprawie, a następnie ich zastosowania w omawianej sprawie przez organy administracyjne.

Poza sporem w sprawie pozostaje fakt położenia działek rolnych skarżącego, o łącznej powierzchni 17,95 ha, w granicach administracyjnych miasta S. oraz wysokość przyznanej pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej

na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 (dalej w skrócie: "płatności ONW"), do działek rolnych oznaczonych lit. K, L, M, N, położonych w obrębie wiejskim gminy miejsko-wiejskiej S., zaliczonych do II strefy nizinnej obszarów ONW.

W sprawie miały zastosowanie przepisy przytoczonego na wstępie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r., wydanego

na podstawie upoważnienia zawartego w art.29 ust.1 pkt 1 i ust.1a pkt 2 i 3 ustawy

z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). We wspomnianym rozporządzeniu określono szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, którą stanowi pomoc finansowa w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich. I tak w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, jednym z warunki udzielenia płatność ONW rolnikowi, który podjął się prowadzić działalność rolniczą przez przynajmniej pięć lat od pierwszej daty wypłaty dodatku wyrównawczego zgodnie z art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE, jest położenie działek rolnych lub ich części na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zwane dalej "obszarami ONW". Natomiast wykaz obszarów ONW, z wyszczególnieniem gmin wiejskich i części wiejskiej gmin miejsko-wiejskich oraz obrębów geodezyjnych, zaliczonych do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW, stanowi załącznik do rozporządzenia (§ 4 ust. 5 rozporządzenia).

W załączniku w części dotyczącej województwa [...] wskazano, m.in., że obszar ONW nizinny strefa II obejmuje teren wiejski gminy miejsko-wiejskiej S. (kod gminy [...]), bowiem zgodnie z objaśnieniami na końcu załącznika literka "w" oznacza wiejską część gminy miejsko-wiejskiej. Tym samym nie ma wątpliwości, że pomoc finansowa nie mogła być przyznana skarżącemu do działek rolnych położonych w obrębach geodezyjnych miasta S., o łącznej powierzchni 17,95 ha, wyłączonych ze wsparcia finansowego w ramach ONW. Podobnie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 kwietnia 2008 r., II GSK 515/07 wskazując, iż w przypadku położenia działek w części miejskiej gminy miejsko – wiejskiej, rolnicze użytkowanie tych działek, nie stanowi podstawy do przyznania płatności ONW (wyrok dostępny w Internecie na stronie: cbois.nsa.gov.pl).

Sąd akceptuje i przyjmuje za swój pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku tut. Sądu (sygn. akt I SA/Bk 332/08, opublikowany w Internecie na stronie: cbois.nsa.gov.pl), zgodnie, z którym "fakt, iż określone grunty, które według prawa miejscowego stanowią rolniczą przestrzeń produkcyjną nie oznacza, że są one jednocześnie obszarami wiejskimi, którym przysługuje pomoc ekonomiczna. Grunt, który według prawa miejscowego stanowi rolniczą przestrzeń produkcyjną, jednakże znajduje się w administracyjnych granicach miasta nie może być jednocześnie zaliczany do obszaru wiejskiego".

Odnosząc się natomiast do zarzutów w zakresie niekonstytucyjności § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin i miast (Dz. U. Nr 116, poz., 1241), zauważyć należy, że wspomniany przepis nie stanowił bezpośredniej podstawy orzekania i jego związek ze sprawą jest pośredni. Mając na uwadze treść art.134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.,, zgodnie

z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną, Sąd nie mógł rozstrzygać o konstytucyjności wspomnianego aktu normatywnego. W doktrynie przyjmuje się, że ustawodawca mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność (por. T. Woś, A. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, s. 426). Określenie to, wskazuje, że chodzi o tu sprawę administracyjna

w znaczeniu materialnym, na którą składają się zarówno tożsamości elementów podmiotowych (tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków), jak

i tożsamość przedmiotowa (tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej).

Reasumując, decyzje organów administracji zostały w niniejszej sprawie wydane w zgodzie z przepisami prawa. Dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.