Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 332/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 148, art. 149, art. 145, art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Wojewody z dnia 26 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 17 grudnia 2013 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. H. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 7 oraz art. 149 § 3 i 4 k.p.a., Prezydent Miasta odmówił J. H. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 21 grudnia 1999 r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, wolnostojącego budynku gospodarczego wraz z przyłączem energetycznym i gazowym przy ul. B. w G.

Z uzasadnienia wynika, że w opisany wyżej sposób organ pierwszej instancji załatwił sprawę z wniosku J. H. o wznowienie postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę w zakresie budynku gospodarczego. W kolejnych pismach na wezwanie organu wnioskodawczyni próbowała sprecyzować podstawy wznowienia postępowania. Wskazała jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 7 k.p.a. wyjaśniając, że organy uznały za strony postępowania osoby nieżyjące M. S. i M. L., a ponadto dopuściły do udziału w postępowaniu K. L. jako następcę prawnego bez podstawy prawnej. W ten sposób osobom uprawnionym do udziału w postępowaniu uniemożliwiono aktywne w nim uczestnictwo. Takie postępowanie wnioskodawczyni uznała za zamierzoną manipulację. Ponadto według wnioskodawczyni inwestor W. Ż. od samego początku wprowadził w błąd graniczących sąsiadów informując, że dom gospodarczy to budka na narzędzia ogrodnicze i rowery, mały obiekt który mógłby umiejscowić na granicy działek. Wnioskodawczyni zarzuca, że organy nadzoru budowlanego pomimo zgłaszanych z jej strony wielu uwag, nie rozważyły kwestii rzeczywistego usytuowania i gabarytów budynku gospodarczego położonego na granicy z działką sąsiednią. Według wnioskodawczyni było to świadome i niewłaściwe zakwalifikowanie obiektu.

W toku postępowania zainicjowanego powyższym wnioskiem organ dwukrotnie odmawiał wszczęcia postępowania wznowieniowego, a organ odwoławczy dwukrotnie kontrolując rozstrzygnięcie uchylał je kierując do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji pismem z dnia 21 listopada 2013 r. zwrócił się do wnioskodawczyni o wskazanie terminu, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Jednocześnie z uwagi na żądanie wznowienia na podstawie art.145 § 1 pkt 1 k.p.a. zwrócił się o nadesłanie organowi orzeczenia sądowego stwierdzającego fałszerstwo określonych dokumentów.

W piśmie z dnia 6 grudnia 2013 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, iż wszystkie pisma i informacje dotyczące budowy domu gospodarczego przy ul. B. w G. są w posiadaniu UM i w nich podane są wszystkie okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania. Ponadto wszystkie dane zawarte są we wniosku o wznowienie z dnia 17 sierpnia 2012 r. - fałszerstwo dotyczące niewłaściwych stron postępowania przed organem nadzoru budowlanego, na które Urząd Miasta w ogóle nie zareagował oraz prawa strony, które uzyskała wnioskodawczyni w dniu 27 kwietnia 2005 r. jako właściciel nieruchomości przy ul. P. w G.

W tej sytuacji organ odmawiając wszczęcia postępowania wznowieniowego wyjaśnił, że wnioskodawczyni nie wskazała terminu, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących według niej podstawę wznowienia postępowania – fałszerstwo dowodów, ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydawania decyzji, a nie były znane organowi, odmienne od przyjętego przy wydawaniu decyzji rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ponadto, nie udowodniła fałszerstwa dowodów, na których oparto kwestionowane rozstrzygnięcie z 1999 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J. H. zarzucając, że organ rozpoznający wniosek o wznowienie postępowania doszukuje się wyłącznie błędów proceduralnych po stronie wnioskodawczyni, a nie skupia się na merytorycznym zweryfikowaniu sprawy. Ponownie wskazała na te same okoliczności uzasadniające jej zdaniem wznowienie postępowania. Wskazała, że o nowej okoliczności w postaci zawiadamiania o postępowaniu o pozwolenie na budowę osób nieżyjących (zmarłych właścicieli nieruchomości przy ul. P. w G.) dowiedziała się z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2005 r. J. H. wskazała, że postępowanie zakończone decyzją udzielającą pozwolenie na budowę z 1999 r. obarczone jest wadą niezapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału, a tym samym powinno być wznowione.

Rozpatrując zażalenie Wojewoda postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia wojewoda wskazał, że wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania może nastąpić tylko wówczas, gdy stwierdzona zostanie jedna z przyczyn wadliwości postępowania określona w art. 145 § 1 k.p.a. Analizując wskazane przez wnioskodawczynię okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania organ odwoławczy wskazał, że brak udziału w postępowaniu następców prawnych zmarłych osób narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i stanowi przesłankę wznowienia postępowania z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a nie z art.145 § 1 pkt 1 k.p.a. - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

W odniesieniu do wskazanej przez wnioskodawczynię podstawy wznowienia z art.145 § 1 pkt 1, 5, 7 k.p.a. w postaci braku kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie uwzględnił merytorycznych uwag stron dotyczących usytuowania i gabarytów piętrowego domu gospodarczego, wyjaśniono, że w związku z realizacją budynku gospodarczego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego postępowanie naprawcze w trybie art.50 i 51 ustawy Prawo budowlane w stosunku do budynku gospodarczego prowadzone jest przez organy nadzoru budowlanego, nie zaś przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Tym samym Wojewoda nie posiada kompetencji do prowadzenia postępowania wznowieniowego w tym zakresie. Dlatego też skarżąca swoje zastrzeżenia dotyczące realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego oraz żądania wstrzymania budowy i wznowienia postępowania winna kierować do organów nadzoru budowlanego.

Kolejną wskazaną podstawą do wznowienia postępowania, była przesłanka o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., czyli wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który przedmiotową decyzję wydał. Tą nową okolicznością, zdaniem wnioskodawczyni było to, że zatwierdzony projekt budowlany nie dotyczy piętrowego budynku gospodarczego tylko domu mieszkalnego. Wojewoda wyjaśnił, że organ orzekający o pozwoleniu na budowę jest zawsze związany wnioskiem i nie może go ani modyfikować, ani rozstrzygać w sposób wykraczający poza jego granice. Zatem organy prowadzące postępowanie nie mogą z urzędu modyfikować wniosku. Zarówno we wniosku jak i w projekcie przedmiot inwestycji został określony jako budynek gospodarczy.

W przedmiotowej sprawie, badając wniosek, czy zaistniały przesłanki do uruchomienia trybu nadzwyczajnego Wojewoda ustalił, że wniosek J. H. o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie został złożony po upływie miesiąca od dnia powzięcia informacji o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

Z akt sprawy wynika, że o fakcie uznania za strony nieżyjących osób wnioskodawczyni dowiedziała się w toku prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie budowy przez Państwa I. i W. Ż. budynku gospodarczego na posesji przy ul. B. w G. z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w pozwoleniu na budowę - zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zarówno z decyzji z dnia 10 sierpnia 2005 r., jak i postanowienia z dnia 10 sierpnia 2005 r. wynika, że podczas wizji lokalnej w dniu 06 sierpnia 2004 r. w związku z budową przedmiotowego budynku gospodarczego ustalono, że M. L. nie żyje od 12 lat, a biorące udział w wizji jej córki (K. L. i J. P.) nie przeprowadziły postępowania spadkowego. Dopiero na wezwanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 1 lipca 2005 r. dostarczono dokumenty świadczące o nabyciu spadku przez J. H. po M. L. oraz pełnomocnictwo J. P. do reprezentowania J. H. W piśmie z dnia 7 września 2005 r. J. P. - pełnomocnik J. H. podała, że M. S. nie żyje od kilku lat, a wielkość i pomieszczenia zaprojektowanego domu gospodarczego świadczą o tym, że inwestor zamierza przekształcić go docelowo w drugi dom mieszkalny. To wszystko według wojewody przesądza o złożeniu wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu i uzasadnia tym samym odmowę wznowienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie wniosła J. H. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika procesowego. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na nieprawidłowej jego wykładni, gdyż nie jest możliwe, aby podany zespół okoliczności faktycznych wskazujących na występowanie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. świadczył jednocześnie o podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zwrot "strona dowiedziała się" nie musi oznaczać, że strona obiektywnie dowiedziała się o istotnej okoliczności dla sprawy. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca w przeciwieństwie do wojewody uważa, że wskazane przez nią okoliczności faktyczne wypełniają przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., a wniosek o wznowienie nie jest spóźniony. Inwestor bowiem celowo wskazywał jako strony postępowania osoby nieżyjące i tym samym wprowadzał organy w błąd. Według skarżącego w ten sposób tworzył fałszywe dowody, których fałszywość jest oczywista. W odniesieniu do uchybienia terminowi złożenia wniosku o wznowienie postępowania skarżąca twierdzi, że "dowiedzenie się" oznacza możliwość zapoznania się z aktami, a nie tylko powzięcie informacji, że decyzja zapadła. Wobec tego nie można przyjąć, że nastąpiło przekroczenie terminu z art. 148 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewoda podkreślił, że w dniu 27 lipca 2011 r. skarżąca zwracała się do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o pozwolenie na budowę piętrowego domu gospodarczego w G. przy ul. B. Następnie ten wniosek jeszcze ponawiała. Kilkukrotnie był on przedmiotem rozpoznania przez Prezydenta Miasta, ażeby w końcu doszło do wydania postanowienia z dnia 17 grudnia 2012 r. przez Prezydenta Miasta, utrzymanego w mocy przez zaskarżone postanowienie Wojewody. W tej sytuacji podtrzymano stanowisko, że wniosek o wznowienie został złożony z przekroczeniem ustawowego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak przewiduje art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego badać z urzędu.

Rozpatrując niniejszą skargę z zastosowaniem powyższych kryteriów sąd uznał, że jest ona zasadna i podlega uwzględnieniu, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazane, jednakże zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu jest w niniejszej sprawie postanowienie wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 21 grudnia 1999 r., udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej i wolnostojącego budynku gospodarczego z przyłączem energetycznym i gazowym przy ul. B. w G. Według niespornych ustaleń organów decyzja ta została uchylona w trybie art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w części dotyczącej budynku gospodarczego, decyzją Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2005 r. W tym też zakresie, wobec stwierdzonych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i z uwagi na prowadzone postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i art. 51 tej ustawy, sprawa budowy budynku gospodarczego pozostaje w ramach kompetencji organów nadzoru budowlanego. Oznacza to, według niekwestionowanych ustaleń organów, że na dzień rozstrzygnięć w niniejszej sprawie postaje w obrocie prawnym decyzja z dnia 21 grudnia 1999 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz przyłączy.

Rozważając niniejszą sprawę należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.

Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania (takich, jak przykładowo: zachowanie terminu czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1901/11 (LEX nr ) "Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Żeby jednak do takich ocen mogło dojść, organ, do którego podanie wpłynęło, musi wcześniej podjąć szereg czynności właściwych dla każdego postępowania administracyjnego (poczynając od badana wymagań formalnych pisma, dalej, ustalających czy wniosek dotyczy w ogóle sprawy administracyjnej, dalej jaki jest jego przedmiot, następnie zbadać właściwość rzeczową i miejscową, ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, itd.). Wynik tych wstępnych badań daje dopiero możliwość formułowania dalszych wniosków procesowych (...)".

Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania kończy już na tym etapie postępowanie w sprawie wznowienia i skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa taka jest zatem w istocie odmową zbadania, czy rzeczywiście istniały powołane we wniosku wznowienie postępowania podstawy wznowienia. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Również w literaturze podkreśla się, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu.

W związku z powyższym organ administracji ze szczególną ostrożnością winien oceniać przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania oraz treść podania o wznowienie, zwłaszcza gdy jak w niniejszej sprawie wnioskodawczyni w kolejnych wnioskach przywołuje również okoliczności właściwe dla przesłanki wznowienia postępowania z tego powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), mimo tego że formalnie podstawy tej nie wskazuje.

Przenosząc zatem przedstawione rozważania na grunt niniejszej sprawy należy sądzić, że odmowa wznowienia nastąpiła z przyczyn stricte formalnych, a więc wskutek oceny, że w świetle twierdzeń wniosku J. H. o wznowienie postępowania dotyczącego "budowy budynku gospodarczego" wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia oraz termin do jego złożenia na podstawie wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie został zachowany. Oznacza to prawdopodobnie, nie było to bowiem przedmiotem rozważań w obu rozstrzygnięciach, że organy nie miały wątpliwości co do tego, że podanie pochodzi od strony. Niemniej sąd nie jest w stanie z treści wielokrotnie uzupełnianego podania o wznowienie postępowania wyprowadzić wniosku tak stanowczego jak organy, że zamiarem skarżącej było doprowadzenie do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego opisaną decyzja o pozwoleniu na budowę. Istotne jest bowiem nie tyle tylko jakie przesłanki wznowienia skarżąca wymienia jako podstawę przedmiotowego podania, skoro ze wskazań tych nie wynika w sposób oczywisty ich rozumienie na tle przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a., ale też jaki był, bądź mógł być jej status w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 21 grudnia 1999 r. Swoje prawa jako strony podkreśla skarżąca w każdym kolejnym piśmie kierowanym do organu pierwszej instancji, mimo że istotnie w pierwotnej korespondencji (datowanej 21 lipca 2011 r.) żąda wszczęcia przez prezydenta miasta postępowania wznowieniowego na podstawie art. 150 § 1 k.p.a. z urzędu. Jednakże przepis przywołany przez skarżącą określa jedynie właściwość organu dla wznowienia, natomiast kwestię wznowienia postępowania z urzędu lub na wniosek reguluje art. 147 k.p.a. Skarżąca w jednym z pism przedstawia się jako córka A. i M. L., zmarłej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, kwestionując doręczenie tej decyzji wyłącznie K. L. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wniosek o wznowienie wielokrotnie ponawiany konsekwentnie dotyczy budowy budynku gospodarczego, a w tej części pozwolenie na budowę zostało uchylone. Wobec braku ustaleń organów procedujących w niniejszej sprawie co do tych kwestii sąd nie może dokonać oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia, koncentrującego się wyłącznie na treści wniosków skarżącej. Nie jest bowiem rzeczą wojewódzkiego sądu administracyjnego dokonywanie ustaleń oraz oceny zebranego materiału dowodowego, zastępując tym samym organ administracji publicznej, skoro kontrola legalności sprowadza się do kontroli prawidłowości stosowania prawa przez te organy.

Według sądu w przedmiotowej sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny jak wymaga tego art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., a naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny na tym etapie postępowania wznowieniowego to ustalenie jednoznacznej woli składającej podanie o wznowienie, a nadto ustalenie jej uprawnień jako strony tego postępowania, a także ewentualnie jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 21 grudnia 1991 r. Istotne w tym zakresie będzie wówczas ustalenie zachowania bądź niezachowania przez skarżącą terminu do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Trzeba też zaznaczyć, że organ drugiej instancji zasadnie analizował okoliczności podane przez wnioskodawczynię pod kątem ewentualnego naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, jednakże nie wyprowadził właściwych wniosków w tej sprawie, koncentrując się wyłącznie na podstawach wskazywanych wprost w pismach skarżącej. Zdaniem sądu naruszono w tym przypadku zasadę określoną w art. 9 k.p.a., według której organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Zarzuty skargi nie są natomiast zasadne, gdyż trafnie organ w zaskarżonym postanowieniu, analizując wyłącznie wskazywane przez wnioskodawczynię podstawy wznowienia postępowania, ocenił zarówno jako oczywisty brak uzasadnionych przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 3 i 7 k.p.a. jak i niezachowanie terminu do wniesienia podania ustalonego według przepisu art. 148 § 1 k.p.a. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skargi, że wskazanie przez inwestora osób nieżyjących jako stron postępowania wyczerpuje przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W odniesieniu do dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, a które okazały się fałszywe, to zasadniczo sfałszowanie to musi znaleźć potwierdzenie w orzeczeniu sądu lub innego organu (wyjątki przewiduje art. 145 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99 (LEX nr 55743) "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie". Trzeba też zaznaczyć, że wyjaśnienie stron, niebędące środkiem dowodowym, nie jest przesłanką do wznowienia postępowania na tej podstawie (zob. też Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, LEX Warszawa 2009, str. 710 i orzecznictwo tam podane).

W konsekwencji takiego stanowiska przyjąć trzeba, że wydanie decyzji w stosunku do osób nieżyjących może uzasadniać jedynie przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale tylko dla strony, która wskutek tego, bez własnej winy, była pozbawiona czynnego udziału w sprawie. Niezależnie jednak od tego, skoro skarżąca wskazuje jako okoliczności faktyczne będące podstawą wznowienia te, o których dowiedziała się w toku postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego i to w konkretnych datach, jak ustalił organ odwoławczy, w roku 2005, niewątpliwie termin do złożenia podania określony w art. 148 § 1 k.p.a. (jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania) upłynął najpóźniej wówczas, tymczasem pierwsze pismo zawierające wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę nosi datę lipcową, roku 2011.

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ pierwszej instancji, który winien uwzględnić powyższą ocenę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu pierwszej instancji będzie zatem dokonanie właściwej oceny wniosku skarżącej, z ustaleniem, czy jej wniosek nie wyczerpuje sytuacji określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i sprawdzeniem wówczas zachowania wymogów formalnych.

W konsekwencji sąd uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 26 marca 2014 r., jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 17 grudnia 2013 r., zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 149 § 2 i 3 k.p.a. a także art. 7 i art. 77 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Wobec uwzględnienia skargi i na wniosek skarżącej sąd na podstawie art. 200 i art. 205§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od Wojewody na rzecz J. H. zwrot kosztów postępowania, przyjmując że na koszty te składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie adwokata wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 257 zł.