Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 364/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 i 3, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 28 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy podatku VAT; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w C. przyznał S. L. płatności w sprawach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, w tym: jednolitą płatność obszarową (JPO) w kwocie 3523,51 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 2.477,47 zł.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie płatności bezpośrednich. Jak wynika z uzasadnienia, przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji z 2009 r. było rażące naruszenie przepisów prawa unijnego regulujących przyznawanie pomocy finansowej, polegające na tym, że w przypadku jednej z zadeklarowanych działek (działka ewid. nr [...]) organ ustalił kwalifikującą się do płatności powierzchnię różniącą się od powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), stanowiącą maksymalną kwalifikowaną powierzchnię na działce ewidencyjnej objętą płatnością, o którą może ubiegać się rolnik. W wyniku ustalenia niewłaściwej powierzchni kwalifikującej się do płatności przyznano tą płatność w wysokości niezgodnej z przepisami prawa.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. przyznał S. L. jednolitą płatność obszarową (JPO) w kwocie 2.823,88 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 1985,54 zł. W wyniku odwołania S. L. powyższą decyzję uchylił Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w zakresie ustalania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w zakresie powierzchni działki C (JPO) i C1 (UPO), położonych na działce ewidencyjnej nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. przyznał S. L. jednolitą płatność obszarową (JPO) w kwocie 2.337,18 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 1643,33 zł. Ustalając płatność organ uwzględnił pomniejszenia wynikające z różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Dla działki ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano do płatności JPO działkę rolną C, a do płatności UPO działkę rolną C1, ustalono, że powierzchnia zadeklarowana wynosi 4,67 ha, zaś stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG), kwalifikująca się do płatności wynosi 3,89 ha.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. L. zakwestionował ustalenia organu dotyczące działki ewidencyjnej nr [...] (działki rolne C i C1), podnosząc, że weryfikacji dokonano na podstawie stanu istniejącego w 2012 r., gdy tymczasem wniosek o płatność dotyczył roku 2009 i to stan faktyczny działki z tego roku powinien być brany pod uwagę.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ obszernie przedstawił podstawy prawne przyznawania płatności bezpośrednich za rok 2009 oraz kontroli wniosków. Wskazał m.in., że podstawą identyfikacji działek rolnych dla celów płatności i kontroli wniosków o płatność jest System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Podstawowym elementem oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni działek rolnych są ortofotomapy, stanowiące element systemu LPIS. Ortofotomapy gwarantują dokładność pomiaru nawet 2-krotnie wyższą niż pomiary wykonywane podczas kontroli na miejscu. Wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu LPIS są wykonywane przez osoby posiadające uprawnienia geodezyjne. Rolnicy we wszystkich państwach UE podlegają tym samym zasadom weryfikacji zadeklarowanych powierzchni działek.

Organ wskazał także, że wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 rolnikowi została przekazana informacja zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów płatności.

Odnosząc się do złożonego przez S. L. wniosku o płatność organ wskazał, że w wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o bazę referencyjną w systemie LPIS oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapty stwierdzono w odniesieniu do działki rolnej C (działka ewid. nr [...]), zadeklarowanej do płatności JPO, różnicę – pow. zadeklarowana we wniosku – 4,47 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli – 3,89 ha. Różnica pomiędzy łączną powierzchnią działek zadeklarowanych do płatności ONW (6,95 ha) a powierzchnią stwierdzoną (6,17 ha) wyniosła 0,78 ha, co stanowi 12,64% powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE, seria L, nr 141, s. 18, ze zm.) w takiej sytuacji jednolita płatność obszarowa zostaje przyznana do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Podobnie w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej (UPO), w odniesieniu do zadeklarowanej działki C1 (ta sama działka ewidencyjna nr [...]) ustalona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną spowodowała, że płatność UPO została przyznana do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów nieprawidłowości ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomap, organ powołał się na orzecznictwo wskazujące na obowiązek ustalania powierzchni kwalifikującej w oparciu o system LPIS, a także że uzyskane w drodze kontroli na miejscu lub kontroli administracyjnej wyniki mają równoprawne znaczenie, co oznacza, że skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu lub zestawiania go z danymi z ewidencji gruntów.

Organ zwrócił też uwagę, że w sprawach o przyznanie płatności to na osobie, która wywodzi skutki prawne z pewnych faktów ciąży obowiązek ich udowodnienia. S. L. nie przedstawił żadnego dowodu, na podstawie którego można byłoby podważyć ustalenia faktyczne organu I instancji.

W skardze do sądu administracyjnego S. L. podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz krajowych i unijnych przepisów dotyczących przyznawania płatności i kontroli wniosków.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ dokonał weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do płatności w oparciu o aktualnie obowiązującą ortofotomapę ze zdjęć wykonanych 21 marca 2012 r. oraz wyników kontroli na miejscu w dniu 14 września 2012 r. Skoro płatności objęte decyzją dotyczą roku 2009, powinny być określone według stanu faktycznego istniejącego w tym roku. Ze względu na znaczny upływ czasu mogły nastąpić zmiany w zakresie powierzchni użytkowania. Stanowisko to potwierdza fakt, że wcześniej wydane w sprawie decyzje sukcesywnie zmniejszały powierzchnię działki użytkowanej rolniczo od 0,01 ha, przez 0,46 ha do 0,78 ha. Istotnym jest też fakt, że skarżący na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2011 r. przeniósł własność przedmiotowej działki na rzecz innych osób, a tym samym nie miał wpływu na powierzchnię użytkowanej rolniczo działki, która została ustalona na podstawie zdjęć wykonanych w 2012 r. Poddano również w wątpliwość fakt przeprowadzenia kontroli, skoro nie była o niej zawiadomiona strona, w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego jej przeprowadzenie.

Użyte w sprawie ortofotomapy z 2009 i 2012 r. są złej jakości ze względu na ich czytelność i powinny być uzupełnione innymi dowodami pozwalającymi ustalić stan faktyczny. Działka nr [...] ma nieregularny kształt i otoczona jest starorzeczem a brzegi porośnięte drzewostanem zniekształcają i wypaczają wiarygodność zdjęć, co w efekcie może prowadzić do powstania błędu. Powinno to być skorygowane przez kontrole na miejscu, których nie przeprowadzono.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jej uchylenia.

Kluczowym problemem, który stanowi źródło sporu prawnego pomiędzy skarżącym a organem w badanej sprawie jest kwestia domniemanej różnicy pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną we wniosku o płatność na rok 2009, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli. Problem dotyczy działki ewidencyjnej nr [...], oznaczonej we wniosku o płatność jako działka rolna C/C1. We wniosku o płatność złożonym w 2009 r. zadeklarowano powierzchnię tej działki wynoszącą 4,47 ha. W wyniku kontroli ostatecznie ustalono powierzchnie kwalifikującą się do kontroli – 3,89 ha.

Należy jednak zwrócić uwagę, że ustalenia powierzchni działek kwalifikującej się do płatności ulegały kilkukrotnej zmianie. Z raportu kontroli administracyjnej wniosku, datowanego na 20 sierpnia 2009 r. (k. 32 akt adm.) wynika, że dokonano korekty zadeklarowanej powierzchni, zapisując wartość 4,66 ha. Z adnotacji w raporcie i z uzasadnienia decyzji z 4 grudnia 2012 r. (k. 43) wynika, że weryfikacji dokonano w oparciu o system informacji geograficznej.

W uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2012 r. stwierdzającej nieważność decyzji z 2009 r. (k. 54) nader enigmatycznie wyjaśniono, że "analiza przedmiotowej sprawy wykazała, iż w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił kwalifikującą się do płatności powierzchnię różniącą się od powierzchni PEG ustalonej dla każdej działki". Takie stwierdzenie nie wyjaśnia w żaden sposób, na czym polegał błąd w ustaleniu powierzchni działki kwalifikującej się do płatności. Nie wyjaśnia tego także wcześniejsze pismo z 12 grudnia 2011 r. (k. 48), powołujące się na tajemnicze komunikaty Departamentu Płatności Bezpośrednich ARiMR. Można jedynie snuć przypuszczenia, że komunikaty te stały się przyczyną zakwestionowania pierwotnych wyników kontroli powierzchni działek. Tym niemniej weryfikacja przez sąd w niniejszym postępowaniu decyzji stwierdzającej nieważność z dnia [...] lutego 2012 r. jest oczywiście niemożliwa, gdyż decyzja ta nie była skarżona.

W dalszej części akt administracyjnych (k. 58-59) pojawiają się dwa kolejne dokumenty, zatytułowane: "Informacja dotycząca działek ewidencyjnych". Dokumenty te wskazują na kolejne rozbieżności w pomiarach działki rolnej C/C1. Pierwszy z nich, datowany na 1 marca 2009 r., odwołując się do danych z ewidencji gruntów i budynków (EGIB) wskazuje na powierzchnię dla JPO (wektorową) wartość 4,18 ha. Drugi dokument – z daty 8 maja 2010 r. – wskazuje dla analogicznej pozycji tabeli wartość 4,21 ha.

W raporcie z kontroli administracyjnej z dnia 2 maja 2012 r. (k. 61) wskazano na korektę powierzchni działki C/C1 do wartości 4,21 ha, z enigmatyczną adnotacją odwołującą się do wspomnianych wyżej komunikatów Departamentu Płatności Bezpośrednich. Ustalenia te stały się podstawą do wydania decyzji z [...] sierpnia 2012 r., uchylonej następnie w toku instancji z powodu nieprawidłowości w ustalaniu stanu faktycznego w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności.

Już po wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2012 r. pracownik organu I instancji wystąpił o weryfikację i ewentualną aktualizację danych w LPIS. W odpowiedzi (pismo z 30 sierpnia 2012 r.) w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...] pojawia się adnotacja o skierowaniu działki do WT (weryfikacji terenowej). W końcowej części dokumentu widnieje adnotacja: "Weryfikacji PEG dokonano na podstawie ortofotomapy ze zdjęć wykonanych w dniu 21-08-2009".

Kolejną rozbieżność w weryfikacji powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] (działek rolnych C/C1) ujawnia informacja dotycząca maksymalnego kwalifikowanego do płatności obszaru z 17 września 2012 r. (k. 88). Obszar kwalifikowany ustalono na 3,8879 ha. W dokumencie pojawiają się istotne adnotacje: "Powiększono PZ zakrzaczenia na podstawie kontroli"; "Weryfikacji PEG dokonano na podstawie aktualnie obowiązującej ortofotomapy ze zdjęć wykonanych w dniu: 2012-08-21"; "Na działce [nr [...]] został powiększony PZ zakrzaczenia na podstawie wyników kontroli na miejscu z dnia 14-09-2012". Dokument ten wskazuje, że w dniu 14 września 2012 r. odbyła się kontrola na miejscu powierzchni działki, jednak w aktach administracyjnych nie ma żadnego raportu z tej kontroli, który wyjaśniałby podstawy ustaleń, o których wzmiankuje się w dokumencie z 17 września 2012 r.

Analogiczne ustalenia i konkluzje zawarto w kolejnej informacji dotycząca maksymalnego kwalifikowanego do płatności obszaru z 30 stycznia 2013 r. (k. 140). Dodatkowo pojawia się tam jeszcze adnotacja, że "brak jest innych danych na podstawie których można by dokonać ustaleń innych niż dotychczasowe".

Przedstawiona analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wskazuje, że w sprawie kilkukrotnie dokonywano odmiennych ustaleń co do powierzchni działek rolnych C/C1 kwalifikującej się do płatności.

Kluczowym problemem w sprawie jest znaczny upływ czasu pomiędzy datą złożenia wniosku o płatność (6 kwietnia 2009 r.) a datą w której organy dokonały ostatecznych ustaleń co do powierzchni kwalifikowanej do płatności. Z powoływanych dokumentów wynika, że kluczowe były ustalenia dokonane na podstawie obowiązującej ortofotomapy ze zdjęć wykonanych w dniu 21 sierpnia 2012 r. oraz wyników kontroli na miejscu z dnia 14 września 2012 r. (informacje na k. 88 i 140).

Z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.) wynika, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z przepisami stosownych rozporządzeń unijnych.

Z tego przepisu i dalszych regulacji, wskazujących na konieczność utrzymywania działek rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek wynika, że miarodajny dla ustalenia powierzchni działek kwalifikującej się do płatności musi być stan obowiązujący w roku, w którym złożono wniosek. Nie można dokonywać ustaleń w zakresie powierzchni kwalifikowanej w oparciu o stan faktyczny działek po upływie ponad 3 lat od daty złożenia wniosku. Stan ten mógł przecież ulec istotnym zmianom. Zmienność stanu faktycznego działki jest tym bardziej prawdopodobna, że chodzi o działkę częściowo zadrzewioną/ zakrzewioną, na co wskazuje załącznik graficzny do wniosku (zdjęcie) – k. 19 i na co zwrócono uwagę w informacjach o powierzchni kwalifikowanej z 17 września 2012 r. (k. 88) i z 30 stycznia 2013 r. (k. 140). Ponadto, jak podnosi skarżący, załączając stosowny akt notarialny, w lutym 2011 r. zbył przedmiotową działkę, a zatem od tej pory nie miał już żadnego wpływu na jej stan.

Organ w sposób bezkrytyczny dokonał ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni kwalifikowanej do płatności w oparciu o dane z sierpnia i września 2012 r. (obraz ortofotomapy i wyniki kontroli na miejscu). Dane te nie mogą służyć do weryfikacji stanu działki (w tym zwłaszcza jej obszaru kwalifikowanego do płatności) w odniesieniu do płatności za rok 2009. W aktach sprawy brak jest dokumentu obrazującego przebieg kontroli na miejscu, jaka miała się odbyć w dniu 14 września 2012 r. – w szczególności nie ma raportu z kontroli, nie ma też żadnej informacji, czy kopia raportu (o ile w ogóle sporządzono) była doręczona rolnikowi. Brak sporządzenia raportu i doręczenia rolnikowi jego kopii (gdy wykryto nieprawidłowości) narusza art. 28 ust. 1 i 2 wspomnianego wyżej rozporządzenia nr 796/2004, regulującego zasady kontroli na miejscu.

Z wydawanych w sprawie decyzji (w tym w trybie nadzwyczajnym) w żaden sposób nie wynika, dlaczego zakwestionowano pierwotne ustalenia kontroli dotyczące powierzchni działki, dokonane w miarodajnym okresie czasu – sierpniu 2009 r. (k. 32). Wątpliwości budzi opisywane wyżej zjawisko powiększania się różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną w wyniku kolejnych czynności kontrolnych powierzchnią kwalifikowaną do płatności. Nie zostało w żaden sposób wyjaśnione, czy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynika z wykluczenia obszaru zadrzewionego (zakrzaczonego), czy z wadliwego określenia przebiegu granicy działek, czy też z innych względów (błędów pomiaru).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań normatywnych, określonych w art. 107 § 3 k.p.a., koncentrując się na rozważaniach dotyczących mocy i znaczenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), wykorzystywanego w kontroli administracyjnej kwalifikowalności wniosków o pomoc obszarową, ze wskazaniem na jego szczególną dokładność i wykorzystywanie narzędzi informatycznych. Wyjaśnienia te w żadnej mierze nie korelują z głównym problemem sprawy na tle niewyjaśnionego stanowiska organu o powodach wykluczenia znacznej powierzchni działki nr [...] (działka rolna C/C1), jako kwalifikującej się do objęcia płatnościami w ramach systemów wsparcie bezpośredniego. Organ koncentruje się w uzasadnieniu na wyjaśnieniu zasad funkcjonowania systemu LPIS, pomijając całkowicie kwestie przyczyn rozbieżności pomiędzy kolejnymi ustaleniami w zakresie relacji pomiędzy zadeklarowaną i kwalifikującą się do płatności powierzchnią działek.

Nie jest trafna argumentacja organu odwołująca się do zmiany zasad prowadzenia postępowania dowodowego wynikającymi z treści ustawy o płatnościach w stosunku do zasad kodeksu postępowania administracyjnego. Owszem, na mocy przepisu art. 3 ust. 2 i 3 ustawy, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym m.in. płatności JPO i UPO niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z k.p.a. zostały wyłączone lub ograniczone, w szczególności w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów postanowiono (art. 3 ust. 3), że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jednak równocześnie w powołanych przepisach ustawodawca nakazuje organom stanie na straży praworządności, wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz, na żądanie stron udzielanie im niezbędnych informacji i zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu. Obowiązek respektowania reguł praworządności, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że zgromadzony materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na rzeczowe odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony.

Obowiązków tych nie dopełnił organ wydający zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w sprawie oparto na ustaleniach w zakresie powierzchni kwalifikowanej poczynionych w oparciu o dane i stan działki z roku 2012, a więc po upływie ponad trzech lat od daty złożenia wniosku, pomijając tym samym wynikający z art. 7 ust.1 ustawy nakaz uwzględniania stanu w roku kalendarzowym, w którym złożono wniosek. Ponadto uzasadnienie organu nie wyjaśnia kluczowej kwestii przyczyn rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną w wyniku kontroli, a także nie odnosi się do zmiennych ustaleń w tym zakresie w toku poszczególnych podejmowanych czynności kontrolnych.

Organ dopuścił się tym samym naruszenia podstawowych zasad postępowania dowodowego – zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), ponadto sporządził uzasadnienie nie odpowiadające wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienia te niewątpliwie mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dotyczą bowiem kwestii kluczowych dla jej rozstrzygnięcia. Istnieje zatem podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).

Uchylenie zaskarżonej decyzji oznacza konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR, z uwzględnieniem uwag sądu. W szczególności organ powinien zbadać możliwość weryfikacji powierzchni kwalifikowanej działki w oparciu o dane obrazujące stan działki z roku 2009. Ponadto powinien przeanalizować kwestię czynników, które mogły mieć wpływ na zmianę powierzchni kwalifikowanej (zmiana obszaru zadrzewionego/ zakrzewionego). Organ musi mieć na uwadze fakt, że nie może dokonywać ustaleń na podstawie danych z roku 2012, chyba że bezspornie wykaże, iż nie doszło do zmian powierzchni kwalifikowanej w okresie od 2009 do 2012 r. Jeżeli nie jest w stanie ustalić stanu działki w roku 2009 w oparciu o posiadane dane, nie może wyciągać z tego faktu negatywnych dla skarżącego konsekwencji. W takim przypadku nie będzie mógł przyjąć tezy o rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli, opierając się tylko na danych z roku 2012. Wszystkie ustalenia w tym zakresie powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, w tym w szczególności organ powinien wyjaśnić przyczyny rozbieżności pomiędzy ustaleniami kontroli w zakresie powierzchni kwalifikowanej.

O przyznaniu pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.

Sąd nie zasądził kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, gdyż skarżący był zwolniony od kosztów sądowych i nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania podlegające zwrotowi w trybie art. 205 § 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji (pkt III sentencji) oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.