Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 1784/94
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1995-10-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 40a
journal: Dz.U. 1993 nr 39 poz. 176
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług.
Teza: Nowy podmiot kontynuujący roboty budowlane na podstawie cesji nie ma prawa do stosowania O procentowej stawki VAT w zastępstwie podmiotu, któremu taka stawka przysługuje.

TEZY

Nowy podmiot kontynuujący roboty budowlane na podstawie cesji nie ma prawa do stosowania O procentowej stawki VAT w zastępstwie podmiotu, któremu taka stawka przysługuje.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja urzędu skarbowego z 24 lutego 1994 r. ustalająca spółce z o.o. zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 1993 r. w wysokości 287.940.000 starych zł.

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej stwierdzono, że bezzasadnie była przyjmowana przez tę spółkę stawka podatku "0" procent na wykonane przez nią roboty budowlano-montażowe, gdyż nie zostały spełnione warunki uprawniające do jej zastosowania, określone w par. 40a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług. Podatnikiem, który zawarł umowy i zgłosił w obowiązującym terminie w urzędzie skarbowym, było bowiem przedsiębiorstwo, a nie wymieniona spółka, która przejęła roboty od tego przedsiębiorstwa w drodze cesji. Jednocześnie uznano za zasadne odrzucenie zakwestionowanych w trakcie kontroli faktur zakupu, wystawionych dla przedsiębiorstwa, a przyjętych do rozliczenia przez tę spółkę.

Od powyższej decyzji spółka z o.o. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stosowania 7 procent stawki VAT. W skardze zarzucono bowiem naruszenie przez organy podatkowe art. 509 par. 2 kodeksu cywilnego oraz art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem strony skarżącej istotą cesji jest przeniesienie wszelkich praw związanych z daną wierzytelnością, zaś preferencyjna stawka VAT wynosząca "0" procent ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota sporu pomiędzy stroną skarżącą a organami podatkowymi obydwu instancji sprowadzała się do tego, jaki charakter ma przywilej stosowania "0" procent stawki VAT.

Zgodnie z przepisami obowiązującymi do 31 grudnia 1994 r., tj. par. 40a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./, a następnie obowiązującymi od 1 stycznia 1995 r., tj. par. 54 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688/, do 31 grudnia 1995 r. stawkę podatku "0" procent stosowało się do usług budowlano-montażowych, realizowanych na podstawie umów zawartych przed 2 marca 1993 r. Dotyczy to usług związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, o których mowa w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Jak już wspomniano, "0" procent stawkę VAT stosuje się do usług budowlano-montażowych realizowanych na podstawie umów zawartych przed 2 marca 1993 r., lecz pod następującymi warunkami, wynikającymi z wymienionego na wstępie par. 40a ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie:

a/ zawiadomienia w terminie do 30 lipca 1993 r. właściwego urzędu skarbowego o zawarciu takich umów,

b/ przedłożenia w urzędzie skarbowym wykazów zawierających dane dotyczące stron umowy, rodzaju i wartości transakcji oraz okresu, na jaki umowa została zawarta.

Niespełnienie tych przesłanek powodowało - pomimo zawarcia tych umów przed 2 marca 1993 r., tj. przed wejściem w życie przepisów ustawy o VAT - utratę prawa do "0" procent stawki podatku.

Przywilej stosowania "0" procent stawki VAT ma więc walor ściśle podmiotowy, gdyż dotyczy tylko i wyłącznie podmiotu wyszczególnionego z nazwy w złożonym przed 30 lipca 1993 r. wykazie w urzędzie skarbowym. Żaden inny podmiot nie może wejść w ten przywilej podatkowy w miejsce dotychczasowego podmiotu wykonującego czynności związane z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą na podstawie umów zawartych przed 2 marca 1993 r.

Dotychczasowy podmiot, tj. przedsiębiorstwo, przez spełnienie omówionych warunków miało prawo do stosowania na wykonywane roboty budowlano-montażowe "0" procent stawki VAT.

Takie podejście jest spowodowane powszechnością podatku od towarów i usług, obejmującego swym zasięgiem każdego, w tym również sprzedawcę, jak i świadczącego usługę. Precyzyjnie zaś określone przypadki w wymienionym par. 40a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/, w jakich może by stosowana stawka "0" procent na roboty budowlano-montażowe związane z budownictwem mieszkaniowym, jak i infrastrukturą towarzyszącą temu budownictwu, nie pozwalają urzędom skarbowym na zmianę wysokości stawek, wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów.

Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie polskiego prawa podatkowego są wyjątkiem i nie mogą być stosowane w oparciu o wykładnię rozszerzającą, systemową czy też celowościową, do czego zmierzała strona skarżąca.

Przelew wierzytelności powoduje przejście wierzytelności ze zbywcy na nabywcę. Na nabywcę przechodzą zatem prawa związane z własnością wierzytelności, takie jak prawo pierwszeństwa do zaspokojenia, prawo do odstąpienia od umowy, do żądania zapłaty kary umownej oraz prawa zmierzającego do zaspokojenia roszczenia /poręczenie, zastaw, hipoteka/ lub roszczenia za zaległe odsetki. Natomiast na zasadzie cesji czy też innej umowy cywilnoprawnej nie można przenosić prawa do korzystania z ulg podatkowych czy preferencyjnych zasad opodatkowania, przysługujących konkretnemu podmiotowi.

Z powyższego wynika, że nowy podmiot kontynuujący roboty budowlane na podstawie cesji nie ma prawa do stosowania stawki "0" procent w zastępstwie podmiotu, któremu stawka taka przysługiwała. Zatem słusznie przyjęto, iż roboty wykonywane przez skarżącą spółką podlegają opodatkowaniu według 7 procent stawki VAT. W tym stanie rzeczy skargę na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa oddalono.