Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 197/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 16 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2013r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

J. K. urodzona [...]1941 r., zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie jej uprawnień kombatanckich z tytułu kilkudniowego pobytu w obozie przesiedleńczym w Łodzi. Wyjaśniła, że wraz z matką i siostrą została wysiedlona z miejscowości K. na Ukrainie, a następnie wywieziona na teren III Rzeszy (do miejscowości B. pow. B. w Hesji), gdzie jej rodzina skierowana została do wykonywania pracy przymusowej. Deportację rodziny J. K. na teren III Rzeszy poprzedził pobyt w obozie przesiedleńczym w Łodzi.

W toku postępowania o przyznanie uprawnień kombatanckich Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: Kierownik Urzędu) decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. przyznał J. K. świadczenie pieniężne z tytułu deportacji do pracy przymusowej na tereny III Rzeszy przewidziane w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. (Dz.U. Nr 87 poz. 397 ze zm.) za okres represji od maja 1943 r. do marca 1945 r. (k. 10 akt adm.).

Natomiast decyzją z [...] grudnia 2009 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Kierownik Urzędu odmówił J. K. przyznania uprawnień kombatanckich, stwierdzając że strona nie przedstawiła dowodu osadzenia w obozie przesiedleńczym w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Po 289/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie powołane wyżej decyzje Kierownika Urzędu z powodu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności Sąd wskazał, że organ rozstrzygając sprawę nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Urzędu, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. po raz kolejny odmówił przyznania J. K. uprawnień kombatanckich.

Decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] czerwca 2011 r., po rozpoznaniu skargi J. K. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II SA/Po 687/11.

W motywach powyższego wyroku Sąd zauważył, że organ nie zastosował się należycie do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyrku Sądu z dnia 14 lipca 2010 r. wydanym w sprawie II SA/Po 289/10. Przypomniał, że wytyczne Sądu dotyczyły: wyjaśnienia sprzeczności w pismach Archiwum Państwowego w Łodzi co do dokumentów dotyczących wysiedlenia skarżącej z miejscowości K. na W. (odmienne w piśmie z 27.XI.1996 r. i w piśmie z 27.I.2010 r.); zwrócenia się do Archiwum Państwowego w Łodzi o podanie jaka instytucja jest aktualnie dysponentem materiałów archiwalnych dotyczących wysiedlenia ludności z miejscowości K. w czasie II wojny światowej oraz spisu ludności, która w trakcie wysiedlenia z tych terenów trafiła przejściowo do obozów przesiedleńczych w Łodzi; ustalenia do jakich obozów przesiedleńczych (przejściowych) w Łodzi (o ile w ogóle) kierowana była w latach 1943 i 1944 ludność z terenów W., w szczególności z K.; zwrócenia się do Instytutu Pamięci Narodowej o rozproszenie niejasności na temat deportacji ludności z K. na roboty przymusowe do III Rzeszy; następnie zwrócenia się do Instytutu o podanie do jakiej instytucji zostały przekazane materiały archiwalne określone w zaświadczeniu z [...].VI.1999 r. jako Zbiór "PCK" [...] i ewentualnego ustalenia, czy w tym zbiorze są informacje o pobycie rodziny skarżącej w obozie przejściowym w Łodzi; ustalenia, czy żyje siostra skarżącej i ewentualnego jej przesłuchania; przesłuchania skarżącej jako strony postępowania.

Sąd wskazał, że kierując się powyższymi wytycznymi organ ustalił, że siostra skarżącej nie żyje, nadto pozyskał informację z Archiwum Państwowego w Łodzi, iż na fragmentarycznie zachowanych listach osób wysiedlonych, w aktach Centrali Przesiedleńczej w Poznaniu nie odnaleziono rodziny o nazwisku J. w składzie: S., T., J. ur. [...] 1941 r. Dalej organ uzyskał informację z International Tracing Service w Bad Arolsen co do przebywania rodziny skarżącej na terenie III Rzeszy, a także uzyskał odpowiedź z Archiwum Państwowego, że nazwy W., K., R. figurują w wykazie osób wysiedlonych z obozu przesiedleńczego w Łodzi przy ul. [...], wykaz pochodzi z [...] marca 1940 r., a ponadto nazwa W. figuruje: w wykazie osób skierowanych do obozu przesiedleńczego w Łodzi przy ul. [...], do szpitala obozowego przy ul. [...] w Łodzi - wykaz ten pochodzi z [...].XII.1943 r. i na listach transportowych osób wywożonych dnia [...].II.1944 r. do P.

Sąd zauważył, że poza powyższymi działaniami organ nie wykonał dalszych wytycznych zawartych w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. W szczególności: nie przesłuchał strony postępowania; w dalszym ciągu nie wyjaśnił sprzeczności w pismach Archiwum Państwowego w Łodzi co do dokumentów dot. wysiedlenia skarżącej z K. na W. (pisma z 27.XI.1996 r. i z 27.I.2010 r.); nie zwrócił się do Archiwum Państwowego w Łodzi o wskazanie instytucji, która aktualnie dysponuje materiałami archiwalnymi dotyczącymi wysiedlenia ludności z miejscowości K. na W. w czasie II wojny światowej oraz spisu ludności, która w trakcie wysiedlenia z tych terenów trafiła przejściowo do obozów przesiedleńczych w Łodzi.

Sąd uznał, że zasoby własne Archiwum w Łodzi nie stanowią wystarczającego wypełnienia zaleceń Sądu, skoro nie przybliżyły organu do ustalenia do jakich obozów przejściowych kierowania była w 1943 i 1944 r. ludność z terenów W., w szczególności z K. Podobnie zdaniem Sądu organ zaniechał zwrócenia się do Instytutu Pamięci Narodowej o rozproszenie niejasności na temat deportacji ludności z K. na roboty przymusowe do III Rzeszy jak i ustalenia jakiej instytucji zostały przekazane materiały archiwalne określone w zaświadczeniu z [...].VI.1999 r. jako Zbiór "PCK" [...] i ewentualnego ustalenia, czy w tym zbiorze są informacje o pobycie rodziny skarżącej w obozie przejściowym w Łodzi.

W dalszych wywodach Sąd wskazał na powinności organu administracji wynikające z art. 7, 77 § 1, 80 kpa, a także na postanowienia art. 75 § 1 kpa oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodał, że nie ma przeszkód do przyjęcia, że dowodzenie istotnych dla wyniku sprawy okoliczności może odbywać się na podstawie poszlak (dowodów pośrednich) wspartych również domniemaniami faktycznymi.

Rozpoznając po raz kolejny wniosek J. K. o przyznanie uprawnień kombatanckich Kierownik Urzędu zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. jedn. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2011 r.

W podstawach powyższego rozstrzygnięcia Kierownik Urzędu stwierdził, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do przyznania J. K. uprawnień kombatanckich. Przypomniał, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Z treści tego przepisu wynika, że dla uzyskania uprawnień kombatanckich konieczne jest złożenie przez zainteresowaną osobę wniosku, rekomendacji stowarzyszenia kombatanckiego oraz, o ile nie w pierwszej kolejności, poparcie tego wniosku odpowiednimi dowodami. Dowody te, oceniane w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, winny dokumentować działalność kombatancką lub równorzędną wnioskodawcy lub podleganie przez niego represjom określonym w ustawie. Ograniczenie się wyłącznie do uprawdopodobnienia okoliczności objętych dyspozycją poszczególnych przepisów ustawy o kombatantach ... nie jest wystarczające.

Kierownik Urzędu podkreślił, że nie neguje ogromu i dotkliwości cierpień, jakich doznała wnioskodawczyni i jej rodzina w czasie okupacji. Należny jest jej za to szacunek i wyrazy współczucia. Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wyczerpująco określa przesłanki nabycia uprawnień kombatanckich. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b) bądź też w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c).

W dalszej kolejności organ podniósł, że wnioskodawczyni nie udowodniła w sposób spójny i nie budzący wątpliwości okoliczności swojego pobytu w obozie przejściowym w Łodzi. Wnioskodawczyni wprawdzie wskazała, iż na roboty przymusowe do Niemiec została wywieziona poprzez Łódź, jednakże poza swoim oświadczeniem nie przedłożyła na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów. Ponadto przyjmując nawet za wiarygodne oświadczenie strony o pobycie w obozie w Łodzi, wobec braku bliższych danych brak jest możliwości zweryfikowania, czy obóz, w którym miałaby przebywać wnioskodawczyni spełnia warunku określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach.

Zarówno nadesłane przez stronę dokumenty, jak i dowody zebrane podczas postępowania nie wskazują na pobyt strony w obozie przejściowym w Łodzi. Potwierdzają jedynie okoliczność pobytu na robotach przymusowych na terenie III Rzeszy. Powyższe okoliczności stały się podstawą do przyznania stronie uprawnienia do świadczenia pieniężnego wynikającego z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym.

Kierownik Urzędu przypomniał, że w wyroku z dnia 18.X.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, iż organ nie wykonał wszystkich zaleceń zawartych w wyroku Sądu z dnia 14.VII.2010 r. tj. m.in. nie przesłuchał wnioskodawczyni w charakterze strony lecz jedynie odebrał od wnioskodawczyni wyjaśnienia dotyczące jej losów wojennych. W ocenie Sądu nadal pozostały nie wyjaśnione sprzeczności zawarte w pismach Archiwum Państwowego w Łodzi co do dokumentów dotyczących wysiedlenia z miejscowości K. na W. W toku obecnie prowadzonego postępowania organ zwrócił się do Archiwum Państwowego w Łodzi celem wykonania zaleceń Sądu. Archiwum Państwowe w Łodzi w piśmie z dnia 23.II.2012 r. wyjaśniło, iż w obu ich pismach (z dnia 27.XI.1996 r. i 27.I.2010 r.) nie wystąpiła sprzeczność co do dokumentów dotyczących wysiedlenia miejscowości K. i równocześnie podało co następuje:

W swoim zasobie nie posiadamy bowiem takich akt, o czym informowaliśmy pismem z dnia 27.XI.1996 r. Zachowały się natomiast fragmentaryczne akta Centrali Przesiedleńczej w Poznaniu, Oddział w Łodzi z lat 1939-1945, które zawierają wykazy osób i rodzin wysiedlonych z terenu tzw. Kraju Warty (sporadycznie z innych regionów dawnych ziem polskich), które przechodziły przez obozy podległe tej instytucji. Z tego względu w odpowiedzi na pismo Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27.I.2010 r. poinformowaliśmy, że dokonano poszukiwań w tych aktach i nazwiska J. J. nie odnaleziono. Nie odnosiliśmy się w nim do samych akt dotyczących wysiedlenia miejscowości K., gdyż Urząd wyraźnie określił, iż osoba której poszukuje została wysłana na roboty przymusowe za pośrednictwem obozu przejściowego w Łodzi.

Kierownik Urzędu dodał, że powołane Archiwum poinformowało także, że nie zna ewentualnego miejsca przechowywania materiałów archiwalnych związanych bezpośrednio z wysiedleniem ludności z miasta K. na W.

Nawiązując do dalszych zaleceń zawartych w powołanych na wstępie wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Kierownik Urzędu wyjaśnił, że zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o rozproszenie niejasności dotyczących deportacji ludności K. na Ukrainie na przymusowe roboty do III Rzeszy, a także o wskazanie instytucji do której przekazane zostały materiały archiwalne określone w zaświadczeniu z [...].VI.1999 r. jako Zbiór "PCK" [...] celem ewentualnego ustalenia, czy w takim zbiorze są informacje o pobycie rodziny skarżącej w obozie przejściowym w Łodzi. Instytut Pamięci Narodowej do pisma z dnia 17.V.2012 r. dołączył uwierzytelnione kserokopie z akt Zbioru "PCK" [...] sygn. [...] k. 32, 41, 65, 77 zawierające zapisy świadczące, iż S. J. wraz z córkami od dnia [...].V.1944 r. przebywała w B. pow. B. na robotach przymusowych. Jednocześnie Instytut Pamięci Narodowej wskazał, iż w trakcie przeprowadzonej kwerendy archiwalnej nie odnaleziono jakichkolwiek dokumentów potwierdzających pobyt rodziny strony w obozie przejściowym w Łodzi.

W dalszych wywodach Kierownik Urzędu przytoczył pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lipca 2012 r. o sygn. akt IV SA/Po 430/12, wedle którego fragmentaryczność dokumentacji z czasów wojny, przechowywanej w archiwach nie może stanowić podstawy do rozstrzygania sprawy i związanych z nią wątpliwości na korzyść strony. Przepisy ustawy o kombatantach nie dają podstawy do formułowania takiej reguły interpretacyjnej. W braku odmiennej regulacji każdorazowo warunkiem przyznania danego uprawnienia, w tym przypadku uprawnień kombatanckich, jest potwierdzenie konkretnymi dowodami tych okoliczności, których stwierdzenie jest przez ustawodawcę wymagane. Rolą instytucji prowadzących archiwum jest zaś ewentualne potwierdzenie, że posiada ona w swych zasobach określone dokumenty lub informacje dotyczące skarżącego (członków rodziny skarżącego) albo wskazanie, że takich danych nie posiada (...). Brak określonych informacji w archiwum w sytuacji, kiedy przechowywana tam dokumentacja jest fragmentaryczna (niepełna), nie może być poczytywany za istnienie "wątpliwości" w sprawie, a jedynie za niemożność udokumentowania określonych faktów istotnych dla jej pozytywnego rozstrzygnięcia.

Kierownik Urzędu dalej podał, że stosując się do zaleceń zawartych w wyżej wskazanych wyrokach ustalił również, iż zainteresowana nie posiada żadnego żyjącego rodzeństwa. Celem wykonania zaleceń Sądu, Kierownik Urzędu dopuścił dowód z przesłuchania zainteresowanej w charakterze strony. Przesłuchanie miało miejsce w dniu 12.IX.2012 r. przed Urzędem Miejskim w C. Wnioskodawczyni zeznała, iż w chwili wysiedlenia miała ukończone dwa lata i nie pamięta żadnych szczegółów dotyczących wysiedlenia: (...) Nie pamiętam czy mama opowiadała jak wyglądało wysiedlenie (...). Strona wskazała również, iż nie pamięta czy jej mama wspominała cokolwiek o wysiedleniu i obozie w Łodzi. Podczas przesłuchania wnioskodawczyni zeznała jedynie, iż matka wspominała jedynie o tym, że obóz mieścił się w Łodzi i o robotach przymusowych. Strona nie posiada więc jakiejkolwiek wiedzy odnośnie losów wysiedlenia oraz miejsca odosobnienia, w którym przebywała (nie pamięta jakichkolwiek cech charakterystycznych obozu w którym przebywała). Brak jest więc jakichkolwiek informacji czy strona przebywała w miejscu odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Wreszcie organ podał, że w swojej właściwości zwrócił się również do Urzędu Gminy w L. z prośbą o przesłanie dokumentów wypełnionych w Powiatowym Biurze Dowodów Osobistych w związku z uzyskaniem pierwszego po wojnie dowodu osobistego, które mogłoby potwierdzić okoliczności podnoszone przez stronę. W odpowiedzi jednak stwierdzono, iż wyżej wskazany Urząd nie posiada jakichkolwiek dokumentów odnośnie wnioskodawczyni, jak i jej matki S. J. (wniosek dotyczący matki strony został wypełniony przez siostrę wnioskodawczyni – T. S.). Organ zwrócił się również do Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie o przesłanie akt zarówno strony jak i jej matki. W tym miejscu należy wskazać, iż w dokumentach składanych w 1999 r. oraz 2003 r. do FPNP strona nie wspomniała o pobycie w jakimkolwiek obozie. Również w dokumentach przesłanych przez Instytut Pamięci Narodowej wraz z pismem z dnia 17.V.2012 r. gdzie znajduje się pismo strony z 1999 r. do Archiwum Akt Nowych strona nie wskazała aby w okresie okupacji przebywała w obozie a jedynie podnosi okoliczność deportacji do pracy przymusowej.

Kierownik Urzędu podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W oparciu o dostępne materiały źródłowe oraz oświadczenie strony, Kierownik Urzędu ustalił, iż brak jest podstaw do twierdzenia, iż w czasie okupacji strona przebywała w obozie, który spełniałby warunki określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach. Nie ulega wątpliwości fakt, iż to na organie administracji spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Powyższe nie oznacza jednak, że organ ma obowiązek poszukiwania "do skutku" dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony (tak np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24.VII.2012 r. sygn. akt IV SA/Po 430/12). Nałożenie na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia jednak strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż tylko organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (tak np. wyrok NSA z 20.V.1998 r., I SA/Ka 1605/96, CBOSA; podobnie m.in.: wyrok NSA z 10.X.2007 r., II GSK 172/07, CBOSA; wyrok NSA z 12.XII.2007 r., II OSK 1783/06 - CBOSA). Tym bardziej dotyczy to sytuacji, gdy, jak w niniejszej sprawie, ustawodawca wyraźnie nałożył na stronę obowiązek "udokumentowania" swego wniosku, a więc wykazania istotnej aktywności w zbieraniu dowodów.

W końcowych wywodach Kierownik Urzędu dodał, że umożliwił stronie zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. Wyrażając niezadowolenie z zaskarżonego rozstrzygnięcia skarżąca podniosła, że w okresie deportacji na teren Niemiec liczyła 2 lata stąd nie może pamiętać w jakim obozie przebywała w Łodzi. W ocenie skarżącej Urząd powinien uwierzyć tym informacjom, które uzyskała od matki, względnie sam ustalić w jaki sposób dostała się do obozu. Podkreśliła, że Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie nie kwestionowała przedłożonych przez skarżącą dokumentów, dlatego nie rozumie negatywnego stanowiska Urzędu. Skarżąca dodała, że czuje się pokrzywdzona postępowaniem Urzędu, gdyż w okresie wojny doznała "piekła na ziemi".

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Wniosek skarżącej o przyznanie jej uprawnień kombatanckich oparty był na twierdzeniu, że skarżąca będąc 2-letnim dzieckiem podlegała represjom wojennym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - dalej: ustawa o kombatantach (Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 ze zm.). Skarżąca wywodziła bowiem, że od nieżyjącej już matki dowiedziała się, że przed wywiezieniem jej rodziny z miejscowości K. na W. do pracy przymusowej na tereny III Rzeszy przez kilka dni przebywała wraz z matką i siostrą w obozie przesiedleńczym (przejściowym) w Łodzi (k. 6 akt administrac.).

Artykuł 4 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, że przepisy ustawy o kombatantach stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Zaś represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:

– w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady

– w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa

– w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Uzyskanie zatem uprawnień na podstawie cytowanego wyżej przepisu wymagało w pierwszej kolejności wykazania, że skarżąca w okresie II Wojny Światowej przebywała w jednym z miejsc odosobnienia opisanych w tym przepisie.

W toku kilkuletniego postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie Kierownik Urzędu, kierując się zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa ostatecznie zgromadził obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy, który - jak słusznie stwierdził w zaskarżonej decyzji - nie dał podstaw do przyjęcia, że w okresie wojny skarżąca przebywała w jednym z obozów przesiedleńczych w Łodzi i to takim, który spełniał kryteria wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach. Należy zauważyć, że zgodnie z zasadą oficjalności organ orzekający z urzędu przeprowadził postępowanie dowodowe, uwzględniając przy tym wszystkie wskazania zawarte w ostatnim wyroku Sądu z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II SA/Po 687/11. Na podstawie uzyskanych z Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie oraz z Archiwum Państwowego w Łodzi dodatkowych wyjaśnień organ prawidłowo uznał, że są one wystarczające do rozwiania wątpliwości zasygnalizowanych w powołanym wyżej wyroku. Nie ma też podstaw, by zarzucić organowi brak aktywności w poszukiwaniu środków dowodowych, które pozwoliłyby na stanowcze ustalenie losów skarżącej w okresie wojny, a w szczególności w czasie między opuszczeniem miejscowości K. na W., a wywiezieniem na tereny III Rzeszy.

Z obszernej korespondencji kierowanej przez Kierownika Urzędu do instytucji dysponujących zbiorami archiwalnymi z czasów wojny i z informacji uzyskanych z tych jednostek wynika, że nie odnaleziono dokumentów potwierdzających pobyt skarżącej wraz z matką i siostrą w jednym z obozów przejściowych w Łodzi (patrz: k. 12, 13, 14, 15, 17, 41, 58, 60, 62, 104, 120, 160, 178, 184 akt adm.). Również działania organu zmierzające do ustalenia losów rodziny skarżącej w podanym wyżej okresie w oparciu o dokumentację zgromadzoną przez Archiwum Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie", przez Internationale Tracing Service w Niemczech oraz zasoby archiwalne Urzędu Gminy w L. (miejsce uzyskania po wojnie dowodu osobistego przez matkę skarżącej) nie dały oczekiwanych przez skarżącą rezultatów.

W przedstawionych wyżej okolicznościach Kierownik Urzędu nie miał podstaw do przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. Warunkiem przyznania tych uprawnień było bowiem potwierdzenie konkretnymi dowodami okoliczności odpowiadających hipotezie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach.

Wyjątkowo trudne losy wojenne skarżącej we wczesnym okresie jej dzieciństwa niewątpliwie stanowiły poważną dolegliwość, być może rzutującą na dalsze życie skarżącej. Jednak same w sobie nie mieszczą się w pojęciu represji wojennych zdefiniowanych w powołanym wyżej przepisie.

Z przyczyn wyżej wskazanych skarga nie mogła być uwzględniona Zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem reguł postępowania określonych w kpa i z uwzględnieniem zaleceń Sądu zawartych w wyroku z 18.X.2011 r. określających powinności organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Decyzja ta została też wyczerpująco i przekonująco uzasadniona z uwzględnieniem całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wreszcie nie narusza ona przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach.

Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji.