Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2155/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1, art. 136 ust 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 lit a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.S., I. P., Ł. P., A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 372/13 w sprawie ze skargi Z. S., I. P., Ł. P., A. P. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/Łd 372/13), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi: Z. S., I. P., Ł. Pi. i A. P., uchylił decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] - w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. R. oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] uregulowanej w Księdze Wieczystej nr [...] (pkt 1 wyroku) a w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 2 wyroku).

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Starosta Ł. – działając na wniosek Z. S., I. P., Ł. P. oraz A. P. i na podstawie art. 136, art. 216 ust. 2 pkt 3 oraz art. 96 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. R. , oznaczonej jako działki o numerach: [...]

Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, Wojewoda Ł., decyzją z dnia [...] października 2010 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, że aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1987 r. (rep. A nr [...]), L. P., Ł. P. i A. P. sprzedały Skarbowi Państwa – Naczelnikowi Dzielnicy Ł. nieruchomość położoną w Ł. przy ul. R., oznaczoną jako działki o numerach ewidencyjnych:[...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Powyższa umowa została zawarta w związku z przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego opisanej wyżej nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego J. oraz pod budownictwo komunalne. Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2005 r. (sygn. akt [...]) zostały stwierdzone prawa spadkowe po zmarłej w dniu [...] grudnia 2004 r. L. P. na rzecz: I. P., A. P., Z. S. i Ł. P.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...], Prezydent Miasta Ł. ustalił lokalizację inwestycji dla osiedla budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego J., Jednostka l na terenie położonym pomiędzy ul. R., B., ulicą wewnątrzosiedlową – projektowaną i ulicą T. a zatem – zdaniem organu - zbędność nieruchomości należało rozpatrywać pod kątem jej wykorzystania na cel publiczny, określony jako budowa osiedla mieszkaniowego.

Wojewoda podkreślił w tym miejscu, iż wywłaszczony grunt na przestrzeni lat podlegał podziałowi, zaś z oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2007 r. wynikało, że na działce nr [...] wybudowany został chodnik i ścieżka rowerowa, na działce nr [...] posadowiono stację trafo, która została wybudowana przez Zarząd Dróg i Transportu w Ł. w 2005 r. i zasilała oświetlenie drogowe ul. R.j i Al. H.. Działka nr [...] stanowiła zaś ulicę R., będącą drogą wojewódzką nr [...], a działka nr [...], powstała z działki nr [...], zlokalizowana została w pasie ulicy.

Organ ustalił także, że na działce nr [...] znajdowały się: jezdnia, trawnik, ścieżka rowerowa oraz chodnik. Budowę tego odcinka drogi przeprowadzono w latach 2003 – 2005.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda, powołując się na treść art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), stwierdził, że przepis ten wymusza traktowanie dróg publicznych jako rzeczy wyłączonych z powszechnego obrotu bowiem własność dróg może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi. Stacja transformatorowa, znajdująca się w liniach granicznych drogi, służyła zaś ogólnie pojętej obsłudze drogowej (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych).

W rezultacie Wojewoda uznał, że nie był dopuszczalny zwrot działek o nr [...], [...] i [...].

Poza tym organ odwoławczy zauważył, że części działek o numerach: [...], [...] i [...] powstały z wywłaszczonej działki nr [...]. Podczas oględzin ustalono, że działka nr [...] stanowiła część ul. J., która była pokryta kostką. Znajdował się też na niej trawnik i chodnik. Z kolei, działka nr [...] stanowiła część ul. O. B. i była pokryta asfaltem, obejmując również chodnik i część trawnika. Natomiast na działce nr [...], stanowiącej w granicach postępowania zwrotowego wydzieloną działkę nr [...], znajdowal się chodnik betonowy, oświetlenie, a także urządzenia wodociągowo – kanalizacyjne: wodociąg Ø 200 mm i kanał sanitarny d = 0,30 m, które stanowiły własność Ł. Spółki Infrastrukturalnej, jak również kanał deszczowy d = 0,60 będący własnością Gminy Ł. Urządzenia wybudowano w latach 1995 – 1997 i obowiązywały na nich pasy ochronne wolne od zabudowy i stałych naniesień o szerokości po 3 m po obu stronach przewodu, licząc od jego krawędzi zewnętrznej dla wodociągu, po 5 m po obu stronach przewodu, licząc od jego krawędzi zewnętrznej.

W ocenie organu, drogi osiedlowe przechodzące przez działki: nr [...], nr [...] oraz urządzenia i zagospodarowanie działki nr [...], będącej częścią terenów zieleni, stanowiły infrastrukturę osiedla służącą mieszkańcom i ściśle związaną z jego budową, bez której funkcjonowanie osiedla mieszkaniowego, jako spójnej całości, byłoby niemożliwe. Zieleń osiedlowa uważana była bowiem za wręcz niezbędną do prawidłowego funkcjonowania osiedla oraz jego mieszkańców i nie niweczyła celu wywłaszczenia określonego, jako budowa osiedla mieszkaniowego.

Natomiast odnośnie działki nr [...], Wojewoda uznał, że, nie sposób było oceniać zbędność tej działki w oderwaniu od całości okoliczności sprawy, w tym zrealizowanego celu budowy osiedla, jako całości na terenie objętym decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Działka ta stanowiła zaś część parku (na mocy uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w sprawie uznania za park terenu położonego w rejonie ulic: O. , Alei H., J.i M.- Dz. Urzęd. Woj. Łódz. Nr 263, poz. 2335).

W związku powyższym organ przyjął, iż skoro zrealizowano inwestycję, to ustanowiony w przepisie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) termin jej realizacji nie miał rangi przesądzającej. Istotne zaś było, że inwestycja, polegająca na budowie osiedla mieszkaniowego, wymagała długotrwałego procesu.

Na wyżej przedstawioną decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] października 2010 r. Z. S., I. P. , Ł.P. i A. P. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzuciły naruszenie art. 136 ust. 1, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., art. 1 ustawy o drogach publicznych, art. 6, 7, 8 i 77 art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.

Odpowiadając na skargę, Wojewoda Ł. wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.

Uchylając w części – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." – zaskarżoną decyzję a także utrzymaną przez nią w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał w tym zakresie skargę za uzasadnioną. W pozostałej natomiast części – Sąd – na zasadzie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.

Na wstępie, Sąd zaznaczył, że orzekał w ramach związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r. (sygn. akt I OSK 1832/11), w którym to wyroku Sąd Kasacyjny, uchylając pierwotny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2011 r. (sygn. akt: II SA/Łd 37/11) oddalający skargę w całości, zaakcentował, że działka nr [...] stanowi fragment parku. Aktualnie znajduje się na niej chodnik, latarnie parkowe oraz urządzenia wodociągowo – kanalizacyjne, kanał sanitarny stanowiący własność gestora sieci a także kanał deszczowy będący własnością gminy. Z akt nie wynika jednak, czy urządzenia te znajdują się pod powierzchnią ziemi, czy też przebiegają na jej powierzchni. Okoliczności tej organy nie ustaliły a fakt ten umknął uwadze Sądu I instancji.

Rozpoznając zatem ponownie skargę, Sąd Wojewódzki stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, ale jedynie w części dotyczącej działki nr [...], gdyż ustalenia organu w tym zakresie nie były wyczerpujące i jako takie nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji.

W pozostałym zakresie Sąd nie podzielił jednak stanowiska skarżących wskazując, że w uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd ten przyjął, iż na działkach nr [...] i [...] cel wywłaszczenia został zrealizowany bo zbudowano na nich drogi wewnętrzne, osiedlowe, które są niezbędne i nierozerwalnie połączone z osiedlem mieszkaniowym. Takie zagospodarowanie nieruchomości nr [...] i nr [...] wyłącza więc możliwość ich zwrotu. W odniesieniu zaś do działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], stanowiących jezdnię i chodnik oraz stację trafo do obsługi ul. R., Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do przepisów ustawy o drogach publicznych, przyjął, że skoro z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczonego do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie, to fakt ten przesądzał o braku możliwości zwrotu takich nieruchomości.

W rezultacie, Sąd Wojewódzki, przywołując treść art. 136 i art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n., uznał, że – z wyjątkiem tej części skargi, która dotyczyła działki nr [...], w stosunku do której brakło rzetelnych ustaleń faktycznych – w pozostałej części była ona nieuzasadniona, gdyż nie można było mówić o zbędności na cel wywłaszczenia działek o numerach: [...]

W skardze kasacyjnej, zaskarżając punkt 2 powyższego wyroku, Z. S., I. P. , Ł. P. i A. P. zarzuciły Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi naruszenie:

I. prawa materialnego:

1) art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż:

a) cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany, pomimo upływu ponad 20 lat od dnia wydania decyzji wywłaszczeniowej i brak jest przesłanek do uznania, że nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia, pomimo faktu, iż Sąd winien uznać powyższe nieruchomości za zbędne na cel wywłaszczenia - zgodnie z przyjętą w powyższej ustawie definicją,

b) zwrot nieruchomości nie jest dopuszczalny mimo spełnienia przesłanek z art. 137 u.g.n., jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany na wywłaszczonej nieruchomości po upływie terminu wskazanego w art. 137 pkt 2 u.g.n.,

c) istniejące między blokami tereny zielone wskazują na fakt zrealizowania celu publicznego, dla którego została wywłaszczona nieruchomość (budowa osiedla mieszkaniowego J. i budownictwa komunalnego), a co za tym idzie nieruchomość nie podlega zwrotowi jako zbędna na cel wywłaszczenia,

2) art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nieruchomość, na której znajduje się trawnik, chodnik oraz ścieżki rowerowe stanowi drogę publiczną w rozumieniu powyższej ustawy i w związku z powyższym - nawet wobec niezrealizowania celu wywłaszczenia - jej zwrot jest wyłączony na mocy powyższej ustawy;

II. przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez częściowe oddalenie skargi w sytuacji, w której miało miejsce naruszenie prawa materialnego tj. art. 137 pkt 1 i 2 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n. (poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że zwrot nieruchomości nie jest dopuszczalny mimo spełnienia przesłanek z art. 137 u.g.n., jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany na wywłaszczonej nieruchomości po upływie terminu wskazanego w art. 137 pkt 2 u.g.n.) mające wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżące wnosiły o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Ponadto - na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - wnoszono o przedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego (jak należy wnosić z treści uzasadnienia )wykładni pojęcia nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia w związku z treścią art. 137 ust. 1 u.g.n.

Zdaniem skarżących, sądy administracyjne bardzo różnie bowiem interpretują powyższy przepis, wskazując z jednej strony, że art. 137 u.g.n. wprowadził definicję ustawową zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a zatem nieruchomość podlega zwrotowi w każdym przypadku, w którym w terminie 7 lat od daty wywłaszczenia prace związane z celem wywłaszczenia nie zostały rozpoczęte lub cel ten nie został zrealizowany w terminie 10 lat od daty wywłaszczenia a z drugiej strony, twierdzą, iż terminy z art. 137 u.g.n. mają charakter pomocniczy i nie jest ważne kiedy cel publiczny został zrealizowany, ale ważne jest, że został zrealizowany i dlatego też nieruchomość nie może podlegać zwrotowi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono dodatkową argumentację zawartych w niej zarzutów, podkreślając zwłaszcza, iż w pierwszej normie, zawartej w art. 137 ust. 1 u.g.n., upływ 7 lat bez rozpoczęcia prac oznacza zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia, a w drugiej - zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia oznacza upływ 10 lat gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Ponadto, w razie rozpoczęcia prac przed upływem 7 lat, jeśli prace te nie doprowadziły do zrealizowania całej inwestycji przed upływem 10 lat, również spełnione zostają przesłanki do zwrotu nieruchomości.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty te formalnie rzecz biorąc oparte zostały na dwóch podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ale jako zarzut naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej wskazał jedynie na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Tymczasem nie zastosowanie przez Sąd Wojewódzki tego przepisu stanowiło jedynie konsekwencję przyjętej przez Sąd I instancji wykładni prawa materialnego. W istocie rzeczy zatem zarzuty kasacyjne opierały się jedynie na obrazie prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 137 ust. 1 i 2 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n. oraz art. 1 ustawy o drogach publicznych.

Ze stanowiskiem skarżących kasacyjnie nie można się jednak zgodzić. Wydaje się bowiem, że autorowi skargi kasacyjnej umknęła niezmiernie istotna w tym przypadku okoliczność, iż zaskarżony wyrok został wydany w ramach związania – na zasadzie art. 190 p.p.s.a. – wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2013 r. (sygn. akt I OSK 1832/11). Zgodnie zaś z w/w przepisem Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można też oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Tymczasem, autor skargi kasacyjnej, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu dokonanie wadliwej wykładni prawa materialnego, nie dostrzegł, że wykładnia ta jest wykładnią, której dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w w/w wyroku.

Przypomnieć zatem należy, że w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r. Sąd Kasacyjny uznał, iż (cyt.): "Punktem wyjścia do rozważań dotyczących art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ustalenie czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Jeżeli cel został zrealizowany, i to niezależnie od terminu jego realizacji, brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości, a więc również do stosowania art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten ma tylko wtedy zastosowanie jeżeli nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. (...) przepis ten odwołuje się do pojęcia <> ale w kontekście realizacji celu wywłaszczenia. Wynika to wprost z art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego nie da się pogodzić z zasadą stabilności i porządku prawnego sytuacji, gdy w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot – ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy terminów 7 i 10 lat, powodowałoby konieczność wydania decyzji o zwrocie, mimo, że nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już wiele lat."

Poza tym, odnosząc się do celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż (cyt.): "Przy ocenie realizacji celu, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę innych obiektów takich jak: pawilony handlowe i usługowe, szkoły, garaże, parkingi, zieleń osiedlowa, ciągi piesze oraz ulice. Zatem cel wywłaszczenia na działkach [...] (drogi wewnętrzne) został zrealizowany ...".

Co do zaś kwestii związanej z żądaniem zwrotu nieruchomości, do których ma zastosowanie ustawa o drogach publicznych, podnieść należy, że i w tym przypadku zagadnienie to było przedmiotem oceny Sądu II instancji.

We wspomnianym wyroku (sygn. akt I OSK 1832/11), Sąd bowiem wyjaśnił (cyt.): "W odniesieniu do działek [...] stanowiących obecnie jezdnię i chodnik oraz stację trafo do obsługi ulicy R., wskazać należy, że zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób nie dopuszczający wyjątków. Z przepisu tego wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. Z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zatem zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Wykładnia systemowa art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uwzględniająca ograniczenie obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, które wynika z przepisu art. 2a ustawy o drogach publicznych, prowadzi do wniosku, (...) że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych".

Mając na uwadze zatem wyżej przedstawioną wykładnię prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że ustalenia faktyczne i ocena prawna dokonane w postępowaniu administracyjnym a sprowadzające się do stanowiska, iż nie ma możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która została zajęta pod drogę publiczną oraz stanowiła część infrastruktury osiedlowej (stanowiącej cel wywłaszczenia), było uzasadnione. W tym zakresie bowiem nie można było mówić o

zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia – w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. a w konsekwencji nie można było w tym przypadku uznać, że były właściciel nieruchomości mógł skutecznie żądać jej zwrotu – po myśli art. 136 u.g.n.

Zarzucanie zatem w skardze kasacyjnej, że przyjęta przez Sąd Wojewódzki wykładnia prawa materialnego naruszała prawo i dodatkowo wnioskowanie o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny obecnie z zapytaniem – w trybie art. 187 p.p.s.a. – (którego to pytania treść nie została nawet w skardze kasacyjnej sformułowana) było niedopuszczalne.

Uzupełniająco i informacyjnie wypada jedynie w tym miejscu wskazać, że w zakresie wykładni art. 137 ust. 1 u.g.n. orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest od szeregu lat jednolite i zgodne z wykładnią przyjętą w niniejszej sprawie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.