Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1767/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Redakcji Dziennika "Ł." na odmowę udzielenia informacji prasowej przez Polski Związek Łowiecki z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wniosków o nadanie odznaczeń łowieckich 1. uchyla zaskarżoną odmowę, 2. zasądza od Polskiego Związku Łowieckiego na rzecz Redakcji Dziennika "Ł." kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Polski Związek Łowiecki pismem z dnia [...] lipca 2007 r., l.dz. [...] odmówił Redakcji Dziennika "Ł." z siedzibą w [...], udzielenia informacji prasowej w zakresie uzasadnienia wniosków o przyznanie odznaczeń łowieckich "[...]".

Z akt postępowania wynika następujący stan sprawy:

Pismem z dnia [...] lipca 2007 r. redaktor naczelny Dziennika "Ł.", powołując się na przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), zwrócił się do Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego o udzielenie informacji, czym były uzasadnione wnioski o nadanie odznaczeń "[...]" w roku [...] r. dla W. P. z okręgu o. oraz w roku [...] dla W. K. z okręgu g.

Odpowiadając na powyższe zapytanie, rzecznik prasowy Polskiego Związku Łowieckiego (dalej PZŁ) wystosował do redaktora naczelnego Dziennika "Ł." pismo z dnia [...] lipca 2007 r., w którym poinformował, że zgodnie z § 14 Regulaminu Kapituły Odznaczeń Łowieckich posiedzenia Kapituły są niejawne. Dane dotyczące wniosków o nadanie odznaczeń nie są udostępniane osobom trzecim, a decyzje kapituły nie wymagają uzasadnienia. Ponadto w piśmie poinformowano wnioskodawcę, iż jego podanie nie jest wnioskiem o udzielenie informacji w rozumieniu ustawy Prawo prasowe, lecz żądaniem udostępnienia uzasadnienia wniosku.

Ustanowiony przez redaktora naczelnego Dziennika "Ł." pełnomocnik, powołując się na przepis art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, wniósł do PZŁ pismo zatytułowane "wniosek o udzielenie informacji prasowej". We wniosku określił żądanie udostępnienia informacji, jak w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r. oraz zawarł zapowiedź skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, jeżeli w terminie trzech dni od dnia otrzymania tego pisma, żądana informacja nie zostanie udzielona.

W nawiązaniu do powyższego wniosku, kierownik Działu Prawnego PZŁ, pismem z dnia [...] lipca 2007 r. udzielił informacji, iż odpowiedź na wniosek redaktora naczelnego Dziennika "Ł." została udzielona pismem z dnia [...] lipca 2007 r.

Pełnomocnik redaktora naczelnego Dziennika "Ł." pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. wezwał PZŁ do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie przedstawił zarzuty świadczące o niezgodności stanowiska PZŁ z przepisami ustawy Prawo prasowe.

Rzecznik prasowy PZŁ pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. poinformował pełnomocnika redaktora naczelnego Dziennika "Ł." o braku podstaw do zmiany swego stanowiska. Podał, że wnioski o nadanie odznaczenia kierowane do Kapituły Odznaczeń Łowieckich zawierają wprawdzie uzasadnienie, z tym że w uzasadnieniach takich zawartych jest szereg informacji dotyczących przebiegu pracy społecznej i zawodowej kandydata, zajmowanych stanowisk i innych, których ujawnienie bez zgody zainteresowanych mogłoby naruszać obowiązujące przepisy w zakresie ochrony danych osobowych. Osoby wymienione we wniosku o udzielenie informacji prasowej nie wyraziły zgody na przekazanie redakcjom dzienników tych danych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na odmowę udzielenia informacji prasowej z dnia [...] lipca 2007 r. pełnomocnik redaktora naczelnego Dziennika "Ł." zarzucił zaskarżonej odmowie: 1) naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą podstawy odmowy udzielenia informacji prasowej w postaci tajemnicy oraz ochrony danych osobowych, 2) naruszenie art. 4 ust. 3 powołanej ustawy, poprzez niezachowanie wymagań jakie powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej w postaci wskazania powodów odmowy. Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik skarżącego wniósł o nakazanie PZŁ udzielenia odpowiedzi na zapytanie prasowe oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w świetle art. 4 ust. 1 Prawa prasowego skarżony związek jest obowiązany do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, jeżeli na podstawie przepisów informacja taka nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Zatem podstawą tajemnicy, o której mowa w powołanym przepisie, mogą być wyłącznie przepisy rangi ustawowej. Nie mogą ich stanowić natomiast postanowienia Kapituły Odznaczeń Łowieckich, będące regulacją wewnętrzną PZŁ, na które powołał się PZŁ w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r. Ponadto, zaskarżona odmowa narusza art. 4 ust. 3 Prawa prasowego, bowiem PZŁ nie dotrzymał terminu wskazanego w powołanym przepisie.

W odpowiedzi na skargę PZŁ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma procesowego przewodniczący Zarządu Głównego PZŁ podniósł m.in., iż wniosek o udzielenie informacji prasowej z dnia [...] lipca 2007 r. został wniesiony przez osobę nieuprawnioną, z uwagi na wadliwie udzielone pełnomocnictwo z dnia [...] stycznia 2007 r. nie obejmujące umocowania do kierowania do PZŁ wniosku o udzielenie informacji prasowej. Ponadto, przedmiotowy wniosek nie został skierowany do właściwego organu statutowego - Kapituły Odznaczeń Łowieckich, lecz Zarządu Głównego PZŁ, który nie posiadał informacji w zakresie odznaczeń łowieckich, a nawet gdyby takowe posiadał, nie był ich swobodnym dysponentem. Przewodniczący wskazał, że do ustawowo chronionych tajemnic i dóbr należy przede wszystkim prywatność, jako jedno z powszechnych praw człowieka, silnie chronione przez prawo międzynarodowe i konstytucyjne. Szeroko rozumiana prywatność obejmuje nie tylko wrażliwe dane osobowe, ale również godność, dobre imię oraz liczne inne chronione prawem dobra osobiste osób fizycznych tj. prawo do swobodnego kształtowania własnego publicznego wizerunku informacyjnego i decydowania o zakresie udostępniania prasie wszelkich informacji ze strefy życia prywatnego. Te ostatnie dobra oraz wrażliwe dane osobowe mogłyby zostać naruszone w niniejszej sprawie, gdyby jeden ze statutowych organów PZŁ wszczął formalne postępowanie w sprawie udostępnienia i podjął bezprawnie decyzję o udostępnieniu, bez zgody autorów wniosków odznaczeniowych i samych odznaczonych (co w przypadku odznaczonych miało miejsce), wniosków odznaczeniowych lub ich samych uzasadnień. Wnioski te zawierają niewątpliwie szereg szczegółowych wrażliwych danych osobowych odznaczonych, które nie są informacjami publicznymi w rozumieniu przepisów o dostępie do informacji publicznej. Końcowo przewodniczący Zarządu Głównego PZŁ podniósł, że w myśl art. 4 ust. 1 Prawa prasowego, PZŁ jest obowiązany do udzielenia prasie informacji o swojej działalności. W przypadku PZŁ mogłyby to być informacje o działalności całego zrzeszenia, jego organów, czy też osób zajmujących określone stanowiska. Tymczasem nie tego typu informacji oczekiwał skarżący. Żądał on informacji, które zdaniem PZŁ nie są informacjami prasowymi w rozumieniu ustawy - Prawo prasowe, a które dotyczą działalności osób fizycznych, ich pracy społecznej, zawodowej zdobytych osiągnięć. Zdaniem PZŁ, bez zgody samych zainteresowanych przedmiotowe dane nie mogą być udostępniane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, jak również podmioty, realizując swą działalność w sferze publicznoprawnej podanej kontroli sądowej, orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem przepisów Prawa prasowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. W świetle art. 4 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.

W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (ust. 3 powołanego artykułu).

Podmiotem, którego dotyczy powyższa regulacja, jest niewątpliwie Polski Związek Łowiecki, albowiem nie jest zaliczany do sektora finansów publicznych, jak również będąc podmiotem zrzeszającym osoby fizyczne i prawne, które czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych oraz działają na rzecz ochrony przyrody (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm.) nie działa w celu osiągnięcia zysku. Zatem na Polskim Związku Łowieckim spoczywa obowiązek udzielania prasie informacji o swej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na ochronę prywatności oraz ochronę tajemnicy państwowej i służbowej oraz innej tajemnicy chronionej ustawą. Uwzględniając określony w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP zakres prawa do informacji, należy wskazać, że na PZŁ ciąży obowiązek zapewnienia prasie dostępu do dokumentów łączących się z jego działalnością, jeżeli nie ma ustawowych wyłączeń ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Realizacja uprawnień prasy do uzyskania informacji następuje przez podanie jej określonej wiadomości lub udostępnienie w stosownym trybie żądanych dokumentów.

Jak wynika z materiału aktowego, pełnomocnik redaktora naczelnego Dziennika "Ł." formalnym wnioskiem z dnia [...] lipca 2007 r., wystąpił do Zarządu Głównego PZŁ o udzielenie informacji prasowej w zakresie dotyczącym uzasadnień wniosków o nadanie w roku [...] i [...] odznaczeń "[...]" dwóm wymienionym w piśmie członkom zrzeszenia. Dokonując odmowy udzielenia wnioskowanej informacji, PZŁ powołał się na treść § 14 Regulaminu Kapituły Odznaczeń Łowieckich wskazując, iż posiedzenia Kapituły są niejawne, zaś dane dotyczące wniosków o nadanie odznaczeń nie są udostępniane osobom trzecim, a decyzje kapituły nie wymagają uzasadnienia.

W ocenie Sądu, podjęte przez PZŁ rozstrzygnięcie stanowi odmowę udzielenia informacji prasowej w trybie ustawy Prawo prasowe, bowiem przedmiot żądanej przez stronę skarżącą informacji dotyczy działalności tego związku. W świetle art. 32 ust. Prawa łowieckiego, Polski Związek Łowiecki posiada osobowość prawną i działa na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego. Zgodnie z § 5 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego z dnia 2 lipca 2005 r., zrzeszenie ustanawia i nadaje odznaczenia łowieckie oraz określa wzór odznaki łowieckiej. Odznaczenia łowieckie są nadawane za zasługi dla łowiectwa na wniosek właściwych organów zrzeszenia (§ 117 ust. 1 Statutu), w trybie określonym w Oddziale 4. "Kapituła Odznaczeń Łowieckich" w § 117-119 Statutu. Powołane regulacje prawne jednoznacznie wskazują, iż do statutowych zadań należy nadawanie odznaczeń łowickich. Postępowanie w zakresie przyznawania odznaczeń łowieckich, również sporządzanie uzasadnionych wniosków o nadanie odznaczeń przez odpowiedni organ związku, jako element inicjujący proces przyznawania odznaczenia, mieści się w pojęciu działalności zrzeszenia i stanowi, wbrew stanowiska strony skarżonej, informację prasową w rozumieniu ustawy Prawo prasowe.

Wskazać również należy na sformalizowany charakter odmowy udzielenia informacji prasowej. Powinna ona zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 Prawa prasowego). Pomijając w niniejszej sprawie kwestię niedotrzymania 3 dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji prasowej, co zasadnie podniosła strona skarżąca, stwierdzić należy, iż zaskarżona odmowa nie spełnia wymogów stawianych przez ustawodawcę w powołanym przepisie. Nie powołuje się ona na którąkolwiek z ustawowych przesłanek negatywnych (tajemnicę państwową, służbową, inną prawem chronioną lub prawo do prywatności), a tylko te przesłanki mogła stanowić o ograniczeniu prasie dostępu do informacji.

Próbę prawidłowego uzasadnienia wydanej odmowy pełnomocnik PZŁ podjął w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania decyzyjnego. Argumentacja powołująca się na konieczność ochronny danych osobowych odznaczonych, wzmocniona pisemnym brakiem zgody zainteresowanych na ujawnianie informacji na ich temat, choć co do zasady trafna, nie może zastąpić uzasadnienia odmowy, o której mowa w art. 4 ust. 3 Prawa prasowego. Pismo procesowe nie może "uzupełniać" zaskarżonego aktu administracyjnego przez zamieszczenie w nim rozważań i ocen, które winny zostać zawarte w jego uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Znamienne w skutkach jest to, że PZŁ generalnie odmówił Redakcji Dziennika "Ł." informacji na żądany temat, choć zapewne istniała możliwość udzielenia tych informacji w części, która nie kolidowała z dobrami chronionymi prawem osób odznaczonych.

Odnosząc się do zarzutów skargi nie można zgodzić się ze stanowiskiem PZŁ, iż pełnomocnictwo udzielone w dniu [...] stycznia 2007 r. przez redaktora naczelnego Dziennika "Ł." radcy prawnemu Z. P. "do reprezentowania w sprawie udzielania informacji prasowych przez Polski Związek Łowiecki, przed wszystkimi instancjami sądowymi i administracyjnymi oraz innymi podmiotami", nie upoważniało do reprezentowania strony skarżącej w sprawie udzielenia informacji prasowej w lipcu 2007 r. Trzeba mieć na uwadze, że strona może udzielić pełnomocnictwa w takim zakresie, w jakim uzna to za stosowne. Pełnomocnictwo proceduralne może być ogólne albo szczególne. Pełnomocnictwo ogólne upoważnia pełnomocnika do prowadzenia wszelkich spraw mocodawcy, natomiast pełnomocnictwo szczególne upoważnia do prowadzenia kilku spraw np. określonych rodzajowo, konkretnej sprawy albo do poszczególnych czynności (art. 88 k.p.c.). Określony w udzielonym pełnomocnictwie przedmiot sprawy oraz zakres umocowania nie daje podstaw, by kwestionować prawidłowości podjętych czynności procesowych przez pełnomocnika strony. Ponadto, nie można zgodzić się z zarzutem, iż wniosek o udostępnienie informacji prasowej został wniesiony do niewłaściwego organu PZŁ. Wniosek ten nie pochodził od członka zrzeszenia, choć jak wynika z akt postępowania jest nim redaktor naczelny Dziennika "Ł.", lecz od organu prasowego. Wobec tego, prawidłowo został on skierowany do organu reprezentującego Związek na zewnątrz, a w świetle § 113 pkt 1 Statutu jest nim Zarząd Główny PZŁ.

Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 i 3 Prawa prasowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. To z kolei powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku redaktora naczelnego Dziennika "Ł." przez jego adresata - Polski Związek Łowiecki i udzielenia żądanej informacji w takim zakresie, w jakim nie ogranicza jej przepis art. 4 ust. 1 Prawa prasowego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349).