Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 540/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 i 2, art. 35 ust. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 56
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 września 2010 r. sprawy skargi A Spółka z o. o. w O. na negatywne rozpatrzenie protestu przez Zarząd Województwa Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 29 marca 2010 r. "A"" Sp. z o.o. złożyła w Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki - /dalej OCRG/ Instytucji Pośredniczącej II stopnia wniosek o dofinansowanie projektu pn. "S - nowoczesna oferta w przemyśle meblarskim. Nowy zakład w K".

W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej wniosku, w związku ze stwierdzeniem uchybień i braków, OCRG poinformowało o konieczności dostarczenia skorygowanego wniosku i brakujących załączników w ciągu trzech dni roboczych od dnia otrzymania pisma. Wnioskodawca w dniu 1 czerwca 2010 r. złożył skorygowany wniosek wraz z załącznikami.

Pismem z dnia 2 lipca 2010 r. OCRG poinformowało, iż wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych i nie będzie podlegał dalszej ocenie z powodu ponownego stwierdzenia uchybień i braków, których Wnioskodawca nie usunął. Badając wniosek pod kątem kryterium poprawności złożonego wniosku i zgodności z wytycznymi Instytucji Zarządzającej stwierdzono następujące uchybienia:

a) Pkt 3.7 w odniesieniu do szczegółowego kryterium merytorycznego 11 stopnia "Wzrost procentowy zysku na koniec pierwszego pełnego roku kalendarzowego po zakończeniu realizacji projektu" podano błędną metodologię wyliczania wartości kryterium. W piśmie z prośbą o uzupełnienie/poprawienie wniosku poinformowano beneficjenta, że jeżeli wynik obliczeń będzie niższy, bądź równy "0" należy wykazać wartość "0",

b) Pkt 3.6 i 3.9 w związku z błędną metodologią wyliczania szczegółowego kryterium merytorycznego II stopnia "Wzrost procentowy zysku na koniec pierwszego pełnego roku kalendarzowego po zakończeniu realizacji projektu", w odniesieniu do obligatoryjnego wskaźnika rezultatu "Procentowa zmiana zysku"' również podano błędną wartość tego wskaźnika.

Dalej w zakresie kryterium dotyczącego kwalifikowalności kosztów stwierdzono, iż w:

a) Pkt. 3.11 - z kosztów kwalifikowanych nie usunięto wydatków związanych z zagospodarowaniem terenu, gdyż Wnioskodawca uznał, iż takie nie zostały zaprezentowane we wniosku, pomimo, że w piśmie przewodnim Wnioskodawca wskazał, iż do kosztów kwalifikowanych zaliczył wydatek związany z budową ogrodzenia oraz placu postojowego, a zgodnie z zapisami załącznika nr 6 "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO 2007-2013" wydatki związane z zagospodarowaniem terenu są kosztami niekwalifikowalnymi,

b) Brak operatu szacunkowego, chociaż zgodnie z zapisami zał. 6 "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO 2007-2013" wydatki na nabycie nieruchomości niezabudowanej/zabudowanej kwalifikują się do współfinansowania, jeżeli wartość nabywanej nieruchomości jest potwierdzona operatem szacunkowym.

Odnośnie kryterium kompletności złożonej dokumentacji wskazano z kolei, że brak operatu szacunkowego planowanej do zakupu nieruchomości niezabudowanej wskazuje na niespełnienie tego kryterium. Natomiast, zgodnie z zapisami zał. 6 "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO 2007-2013" "Wydatki na nabycie nieruchomości niezabudowanej/zabudowanej kwalifikują się do współfinansowania, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące warunki: (...) cena nabycia nieruchomości nie przekracza jej wartości rynkowej, a wartość nieruchomości jest potwierdzona operatem szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości (Dz. U. z 2004 r" Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.).

Nie godząc się z dokonaną oceną Spółka wystąpiła z protestem, wnosząc o przywrócenie wniosku do ponownej oceny w ramach etapu merytorycznego.

W uzasadnieniu protestu Spółka argumentowała, że w odniesieniu do szczegółowego kryterium merytorycznego II stopnia "Wzrost procentowy zysku" podana metodologia wyliczenia wskaźnika jest błędna. ORCG w piśmie wzywającym do poprawek/uzupełnień wskazała następującą metodologię: (A-B):B x 100%, gdzie A - zysk/strata netto na koniec pierwszego pełnego roku kalendarzowego po zakończeniu realizacji projektu, B - zysk/strata netto w roku bazowym (rok bazowy stanowi rok złożenia wniosku o dofinansowanie projektu) oraz umieściła informację, iż jeżeli wynik obliczeń będzie niższy, bądź równy "0" należy wykazać wartość "0". W ocenie Spółki zastosowanie się do proponowanej metodologii wyliczeń powodowałby konieczność dzielenia przez "0", gdyż wynik finansowy Spółki (zmienna B) w roku bazowym wskazuje wartość "0". Działanie takie z matematycznego punktu widzenia jest niewykonalne, a tym samym nie mógł być podany wynik takiego działania. Z tej przyczyny w skorygowanym wniosku Spółka zastosowała odmienną metodologię obliczenia wskaźnika zysku, wprowadzając wartość zysku w roku bazowym jako "1" zamiast "0". Zaznaczyła przy tym, iż metoda ta była akceptowana wcześniej przez OCRG w analogicznych matematycznie sytuacjach, w odniesieniu do innych projektów sporządzanych przez obsługującą Wnioskodawcę firmę konsultingową.

Spółka nie zgodziła się również z oceną kryterium dotyczącego kwalifikowalności wydatków. Odnośnie tego kryterium Spółka podniosła, że zapisy Załącznika nr 6 do Szczegółowego opisu osi priorytetowych ani w punkcie 26 Wydatki niekwalifikowalne, ani w części III, w ramce dot. działania 1.1.2 nie wymieniają "wydatków związanych z zagospodarowaniem terenu" jako niekwalifikowalnych. Wskazała, że planowane przez Spółkę wydatki nie obejmują żadnych elementów związanych wyłącznie z estetyką otoczenia ani służących celom innym niż realizacja projektu. Wyjaśniła, iż uznane przez Instytucję Pośredniczącą wydatki jako niekwalifikowane, są zgodne z punktem 15.1 załącznika 6 do Szczegółowego opisu osi priorytetowych. Pod określeniem "zagospodarowanie otoczenia, drogi wewnętrzne" planowane są wydatki obejmujące roboty budowlane prowadzone w obrębie działki, na której realizowany będzie projekt, polegające na budowie ogrodzenia, pracach ziemnych związanych z wyrównaniem terenu celem zapewnienia bezpieczeństwa ruchu i pożarowego oraz wykonaniu niezbędnych zewnętrznych ciągów komunikacyjnych i placów postojowych. Zdaniem Spółki wydatki takie, jako niezbędne dla prawidłowej realizacji projektu, ponoszone w związku z jego realizacją oraz przewidziane we wniosku i dokumentacji projektowej są kwalifikowalne.

Nadto Spółka nie zgodziła się także z wadą formalną wniosku polegającą na braku załącznika w postaci operatu szacunkowego, co wykazano zarówno przy ocenie dotyczącej kryterium w zakresie kwalifikowalności wydatków – załącznik nr 14, jak i kryterium kompletności załączników do wniosku, odwołując się do wytycznych Instytucji Zarządzającej. Spółka wyjaśniła, że nie dysponowała na etapie korekty wniosku operatem szacunkowym dotyczącym nieruchomości, którą zamierzała nabyć. Zdaniem Spółki wymagania dotyczące złożenia operatu szacunkowego, na etapie formalnej oceny wniosku są przedwczesne. Wniosek zawiera bowiem zawiera tylko wartości prognozowane, które weryfikowane będą dopiero na etapie realizacji/rozliczania projektu, wyłącznie w przypadku przyjęcia go do dofinansowania. W ocenie Spółki kompletowanie pełnej dokumentacji dotyczącej poszczególnych wydatków nastąpić powinno "wyłącznie w przypadku przyjęcia projektu do dofinansowania" i nie ma potrzeby eksperckiego oceniania wartości rynkowej nieruchomości w czasie badania potencjalnej kwalifikowalności wniosku. Na poparcie tej tezy Spółka powołała się na zapisy dokumentu pn. Krajowe Wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków z dnia 17 grudnia 2008 roku (dokument o charakterze nadrzędnym w stosunku do wytycznych regionalnych), z których wynika, iż "ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami. Oceny takiej dokonuje się zarówno na etapie wyboru wniosku o dofinansowanie projektu, jak i podczas realizacji projektu. Na etapie wyboru wniosków sprawdzeniu podlega potencjalna kwalifikowalność wydatków ujętych we wniosku". Wskazała również, że oficjalny dokument pn. "Uszczegółowienie list sprawdzających wnioski o przyznanie dofinansowania projektu ze środków EFRR" (opublikowany na stronie organu), który służy do oceny poprawności wniosku na etapie formalnym, w punkcie dotyczącym załącznika nr 14 nie zawiera wskazania dotyczącego konieczności przedłożenia operatu szacunkowego. Nadto, również zapisy Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu, stanowiącej załącznik do Vademecum o operacie nie wspominają. Zaznaczyła, że uzyskanie operatu wiąże się z niebagatelnym wydatkiem rzędu nawet kilku tysięcy złotych, zatem sporządzanie go w sytuacji znacznej niepewności co do uzyskania środków unijnych, potraktowane może być nawet jako działanie na szkodę spółki, a w razie nieuzyskania dofinansowania nie będzie mogło nawet stanowić kosztów podatkowych. Narażanie wnioskodawców na takie ryzyko przez instytucję oceniającą jest, zdaniem Spółki, nieuprawnione.

Instytucja Zarządzająca, działając w oparciu o przepisy art. 30b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.) – dalej powołaną jako u.z.p.p.r. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności (Dz. U. z 2008 r. nr 216, poz. 1370) oraz Wytycznych Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007–2013-/dalej RPO WO/, przyjętych uchwalą Zarządu Województwa Opolskiego nr 3 162/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r. z późn. zm., rozpatrzyła protest negatywnie.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ w części podzielił zasadność wywodów protestu i uznał dokonaną przez Instytucję Pośredniczącą II stopnia ocenę pod kątem niespełnienia przez wniosek kryterium kwalifikowalności kosztów (Pkt. 3.11), za nieprawidłową. Stwierdzono, iż wydatki związane z zagospodarowaniem terenu zaliczane są do kategorii robót budowlanych i zostały ujęte we wniosku o dofinansowanie. Zatem są dopuszczalne i niewątpliwie są związane z realizacją projektu. Tym samym organ podzielił argumentację Spółki i podkreślił, że w katalogu wydatków niekwalifikowanych zawartym w pkt 26 Wytycznych nie wymieniono wydatków związanych ani z zagospodarowaniem terenu, ani też z zagospodarowaniem otoczenia.

Jednocześnie organ nie podzielił zarzutów dotyczących metodologii wyliczenia szczegółowego kryterium merytorycznego II stopnia "Wzrost procentowy zysku". Zaznaczył przy tym, że metodologia ta jest zgodna z wzorem wynikającym z dokumentu pn. Definicje wskaźników produktów i rezultatów na poziomie projektu dla osi priorytetowej 1 Wzmocnienie atrakcyjności gospodarczej regionu w ramach RPO WO 2007-2013 (dokument przyjęty przez Zarząd Województwa Opolskiego w dniu 28.05.2010r.). Zdaniem organu Spółka nieprawidłowo dokonała obliczeń przyjmując metodologię zaproponowaną przez OCRG podczas 11 naboru 1.4.1 Wsparcie usług turystycznych świadczonych przez przedsiębiorstwa, do wyliczenia kryterium "przewidywany przyrost liczby odwiedzających obiekt (...)". Podkreślono, że przedmiotowy wniosek o dofinansowanie został złożony w ramach naboru 1.1.2 inwestycje w mikroprzedsiębiorstwach, zatem obowiązują tylko i wyłącznie zasady przyjęte dla tego naboru.

Nadto organ uznał, iż w kwestii braków formalnych dotyczących spełnienia kryterium "wniosek złożony poprawnie" (zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej zawartymi w pkt 3.6 i 3.9), ORCG zasadnie stwierdziło istniejącą niezgodność. Mianowicie, w związku z błędną metodologią wyliczania kryterium merytorycznego II stopnia "Wzrost procentowy zysku" w odniesieniu do obligatoryjnego wskaźnika rezultatu "Procentowa zmiana zysku" Spółka podała błędną wartość tego wskaźnika. W skorygowanym pkt 3.9 wniosku "Planowane rezultaty realizacji projektu bezpośredni wpływ na otoczenie" dokonała wyboru wskaźnika pn. procentowa zmiana zysku, jednak w wyniku błędnych obliczeń, dokonanych w oparciu o nieprawidłową metodologię, wpisała wartość wskaźnika 28.360, a prawidłowo powinna wpisać: "0". Natomiast wartość tego wskaźnika, jak również kryterium merytorycznego II stopnia pn. Wzrost procentowy zysku na koniec pierwszego pełnego roku kalendarzowego po zakończeniu realizacji projektu powinna być jednakowa, na co OCRG zwróciło Wnioskodawcy uwagę w piśmie uwagami z dnia 27.05.2010 r.

Także odnośnie kwalifikowalności wydatków i kompletności załączników do wniosku Instytucja Zarządzająca podzieliła stanowisko OCRG. Brak operatu szacunkowego bezsprzecznie wskazuje, że załączniki są niekompletne. W kwestii kwalifikowalności wydatku Instytucja podkreśliła, iż zgodnie z załącznikiem nr 6 Szczegółowym opisem osi "Wydatki na nabycie nieruchomości niezabudowanej/zabudowanej kwalifikują się do współfinansowania, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące warunki: (...) cena nabycia nieruchomości nie przekracza jej wartości rynkowej, a wartość nieruchomości jest potwierdzona operatem szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę". Zgodnie zaś z Załącznikiem nr 5 "Kryteria wyboru projektów w ramach RPO WO 2007-2013. Szczegółowego opisu osi priorytetowych (...)" w ramach kryterium formalnego pn. kwalifikowalność wydatków oceniający mają obowiązek sprawdzić, czy wydatki planowane do współfinansowania są wydatkami kwalifikowanymi określonymi m.in. w Szczegółowym opisie osi (...). Oznacza to, że weryfikacja kwalifikowalności pod kątem wysokości wydatku na zakup nieruchomości następuje na podstawie operatu szacunkowego. Zatem, planując zakup nieruchomości należy do wniosku o dofinansowanie załączyć operat szacunkowy, ponieważ jest on niezbędny albowiem służy do porównania wartości rynkowej nieruchomości i wartości założonej w projekcie. Za niezasadny uznano zarzut Wnioskodawcy, w którym powołuje się on na zapisy Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków z dnia I7 grudnia 2008 r., zgodnie z którymi ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami. Podkreślono, że oceny takiej dokonuje się zarówno na etapie wyboru wniosku o dofinansowanie projektu, jak i podczas realizacji projektu. Na etapie wyboru wniosków, sprawdzeniu podlega potencjalna kwalifikowalność wydatków ujętych we wniosku. Zgodnie bowiem z zasadami kwalifikowalności pkt. 14.5 Wytycznych: "Wydatki na nabycie nieruchomości niezabudowanej (gruntu) lub na nabycie nieruchomości zabudowanej z zamiarem wyburzenia stojących na niej budynków mogą być uznane za kwalifikowalne do wysokości 10 % całkowitych wydatków kwalifikowanych. Pozostała wartość nieruchomości ujmowana jest w wydatkach niekwalifikowanych." Zatem już podczas oceny formalnej, oceniający mają obowiązek zweryfikowania czy prawidłowo zostały ujęte wartości zarówno w wydatkach kwalifikowanych, jak też niekwalifikowanych. Organ stwierdził ponadto, iż dokument, na który Spółka powoływała się w proteście pn. "Uszczegółowienie list sprawdzających wnioski o przyznanie dofinansowania projektu ze środków EFRR", jest dokumentem wewnętrznym, uszczegółowieniem listy sprawdzającej. Główną listą służącą do weryfikacji złożonej dokumentacji projektowej na etapie oceny formalnej, zgodnie z Załącznikiem nr 5 - Kryteria wyboru projektów (wyboru finansowanych operacji) w ramach RPO W O 2007-2013 (...) Kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WO 2007-2013, a dotyczące Szczegółowego opisu osi priorytetowych (...), jest lista pn. "Kryteria formalne-uniwersalne", na której znajduje się m.in. kryterium pn. Kwalifikowalność wydatków. Zatem kryterium to jest jednym z kryteriów formalnych, które na etapie oceny formalnej podlega weryfikacji i które każdy z aplikujących o dofinansowanie w ramach RPO WO na lata 2007- 2013 na etapie oceny formalnej musi spełnić. Niewystarczające są zapisy w pkt 7C Biznesplanu - Zakres rzeczowy projektu, kosztorys oraz harmonogram realizacji (...), gdzie w pozycji dotyczącej Działania nr 1 Zakup nieruchomości niezabudowanej Wnioskodawca wskazuje, iż wartość działki określono wg obowiązującego poziomu cen dla określonej lokalizacji i przeznaczenia ok. 280.000 zł/ha netto.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pełnomocnik Spółki wniósł o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu Skarżącej została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów przedłożonych wraz ze skargą.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 26 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.09.84.712 j.t. ze zm. - dalej u.z.p.p.r.), poprzez naruszenie zasady rzetelnej i bezstronnej oceny projektu,

- art. 31 u.z.p.p.r. poprzez brak zapewnienia udziału eksperta przy ocenie wniosków, co stanowi naruszenie zasady "rzetelnej i bezstronnej" oceny projektów oraz brak opracowania i stosowania przejrzystości reguł w ocenie projektów, zły dobór kryteriów i metodologii oraz zupełnie dowolną i błędną ocenę formalną projektu,

- Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013, Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 Pkt. 6.2 Podrozdział 2

poprzez uznanie , iż Skarżąca przyjęła błędną metodykę przy wyliczeniu i wskazaniu kryterium "procentowego wzrostu zysku..." i w konsekwencji wskazała błędny wskaźnik "procentowa zmiana zysku", jak również błędne uznanie, iż projekt złożono niekompletny tj. bez operatu szacunkowego wskazującego wartość nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi zasadniczo powtórzono argumentację podnoszoną w proteście. Argumentowano, iż przyjęta przez Instytucję Zarządzającą metodologia jest wadliwa, gdyż nie pozwala na wyliczenie w sposób prawidłowy wskaźnika wzrostu zysku. Zdaniem Spółki stosowanie przyjętej przez organ metodologii powoduje, iż podmioty starające się o dofinansowanie są traktowane nierówno, co stanowi naruszenie art. 26 u.z.p.p.r. Taki sam wynik "wskaźnika wzrostu zysku" wykażą beneficjenci rozpoczynający działalność i osiągający wynik mniejszy niż "0" jak i ci beneficjenci, którzy przewidują zysk, gdyż zgodnie z przyjętą metodologią Instytucji Zarządzającej również powinni wskazać "0". Wskazanie zatem, zgodnie z życzeniem Instytucji Zarządzającej "0", w sytuacji, gdy Wnioskodawca zakłada osiągnięcie zysku jest wynikiem nieprawdziwym. Tym bardziej, że wzór matematyczny mający służyć do wyliczenia wskaźnika wzrostu jest przy podstawieniu "0" działaniem niewykonalnym. Podkreślono, iż wynik ten służy do sporządzenia rankingu projektów, im lepszy wskaźnik osiągnięty przez beneficjenta tym lepsza ocena projektu. Gdyby wskaźnik wzrostu zysku nie miał znaczenia dla oceny wniosków i sporządzenia listy rankingowej to nie byłby wymagany we wniosku. Zdaniem Spółki, skoro wskaźnik "wzrostu zysku" ma znaczenie dla sporządzenia listy rankingowej, to metodologia jego obliczania powinna być tak dobrana, aby odzwierciedlała rzeczywisty obraz spodziewanego wzrostu zysku i uwzględniała podmioty rozpoczynające działalność gospodarczą. Dodatkowo pełnomocnik zarzucił, iż wybór błędnej metodologii obliczenia wskaźnika zysku spowodował w konsekwencji błędne uznanie przez organ za nieprawidłowy kolejnego wskaźnika tj. "procentową zmianę zysku".

Nadto Skarżąca zakwestionowała również stanowisko organu dotyczące niekompletności wniosku z powodu braku opinii biegłego rzeczoznawcy dotyczącej wartości nieruchomości. Zdaniem Skarżącej przedkładanie operatu szacunkowego na tym etapie postępowania jest niezgodne z przepisami obowiązującymi w tym zakresie, jak również z celem i przebiegiem procesu oceny wniosków, ich wyboru, a następnie realizacji. Skarżąca uważa, że operat szacunkowy jest konieczny dopiero na etapie wykonywania projektu i składania wniosków o płatność. Powołując się na wydane przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego dokument -Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013, Krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, wydanych na podstawie art. 35 ust. 3 pkt 4a u.z.p.p.r. oraz art. 56 ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. L 210 z 31.07.2006 r., str. 25-78). Pkt. 6.2 Podrozdział 2 - Ocena kwalifikowalności wydatku pkt. 1- pełnomocnik stwierdził, że ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami. Ponadto kwalifikowalność poniesionych wydatków oceniana jest również w trakcie realizacji projektu, kiedy beneficjent przedkłada kolejne wnioski o płatność oraz w trakcie kontroli projektu na miejscu. Słuszny jest więc pogląd, że na etapie oceny formalnej podlega wyłącznie sprawdzenie, czy dany wydatek może nadawać się do zakwalifikowania w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i dokumentach wydanych na jej podstawie, czy też w ogóle nie wchodzi on w zakres wydatków kwalifikowanych. Zwłaszcza, iż trudno jest przewidzieć jak będą kształtowały się ceny rynkowe nieruchomości gruntowych w chwili realizacji projektu. W związku tym przedstawienie operatu szacunkowego wykonanego przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie byłoby niecelowe z uwagi na zmienność cen i wartości rynkowej nieruchomości. Ponownie powołano się na dokument pn "Uszczegółowienie list sprawdzających wnioski o przyznanie dofinansowania projektu ze środków EFRR", wywodząc, iż skoro jest to dokument służący do oceny poprawności wniosku na etapie formalnym, w którym nie zawarto obowiązku dołączenia operatu szacunkowego do wniosku i jest dostępny dla beneficjentów, to nieuprawnione jest stwierdzenie organu, że dokument ten nie wiąże w stosunkach zewnętrznych. Zdaniem Skarżącej, nawet, jeśli jest to dokument wewnętrzny, to określa bardziej szczegółowo sposób sprawdzania wniosków na etapie formalnym. Instytucja Zarządzająca sama wprowadziła takie procedury, których powinna przestrzegać. Skoro formularze oceny wniosków nie zawierają wymagań w zakresie dołączenia operatu szacunkowego i jest to spójne z treścią aktu nadrzędnego tj. Krajowych wytycznych, to nieprawidłowe jest żądanie innego dokumentu aniżeli wymagany.

W odpowiedzi na skargę Instytucja Zarządzająca wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie.

Wskazując na podstawy prawne rozstrzygnięcia, tj. wersję nr 12 "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO na lata 2007-2013" z 12 stycznia 2010 r., oraz wersję nr 9 "Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013" z 12 stycznia 2010 r., zaznaczyła, że zgodnie z art. 25 u.z.p.p.r., za prawidłową realizację programu odpowiada Instytucja Zarządzająca (IZ). W myśl art. 26 ust. 1 pkt 2 u.z.p.p.r. do obowiązków IZ należy przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1 oraz określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego (pkt 6). Wypełniając te zadania organ opracował i przyjął m.in. w/w Szczegółowy opis osi priorytetowych i Vademecum dla beneficjentów jako dokumenty programowe RPO WO.

Za chybiony organ uznał zarzut naruszenia art. 26 u.z.p.p.r. Wskazał, iż to Skarżąca nie zastosowała się do pouczenia ORCG i w skorygowanym wniosku wprowadziła wartość zysku w roku bazowym jako "1". Natomiast prawidłową wartością wskaźnika wzrostu zysku powinno być "0". Organ podkreślił, że kwestia oceny zgodności tego wzoru z zasadami arytmetyki nie należała do uprawnień skarżącej. Zaznaczył, że nieuzasadnione są obawy Skarżącej, iż wskazanie jako wyniku tego działania "0", spowodowałoby zaniżenie punktacji rankingowej, w porównaniu do innych projektów.

Dla oceny projektu istotne są dane podstawione do wzoru, a nie wynik działania. Wprowadzony wzór jest jednakowy dla wszystkich beneficjentów, a ocena wyników należy do ekspertów dokonujących oceny merytorycznej projektów. Gdyby po ocenie merytorycznej skarżąca uznała, że punktacja została zaniżona wówczas miałaby prawo wniesienia protestu.

Organ nie zgodził się również z poglądem skarżącej, że operat szacunkowy był niezbędny dopiero po podpisaniu umowy o dofinansowanie, czyli w trakcie realizacji projektu. Wskazał, iż skoro analiza kwalifikowalności planowanych wydatków jest elementem oceny formalnej, to żądanie przedłożenia operatu szacunkowego było zgodne z zasadami oceny projektów, zawartymi w dokumentach programowych RPO WO. Za bezpodstawne uznał powoływanie się przez skarżącą na wzory formularzy oceny wniosków jako jedną z przesłanek braku obowiązku przedkładania operatu szacunkowego, podkreślając, że formularz ten nie stanowi dokumentu kierowanego do wnioskodawców, lecz jest dokumentem wewnętrznym IZ. Zakres tego formularza nie wiąże wnioskodawcy. Dokumentami skierowanymi do wnioskodawcy jest Szczegółowy opis i Vademecum. Stwierdził, że to nie wnioskodawca dokonuje oceny czy jakiś dokument jest lub nie jest niezbędny. Przystępując do konkursu wnioskodawca zobowiązany jest do przestrzegania zasad i przepisów mających zastosowanie w danym naborze wniosków, nie może odmówić stosowania tych przepisów, gdyż spowoduje to odrzucenie wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór na obecnym etapie dotyczy dwóch kwestii, a mianowicie czy Spółka zobligowana była do poprawienia w złożonym przez siebie wniosku wartości kryterium "wzrost procentowy zysku" i "procentowa zmiana zysku" oraz do dołączenia operatu szacunkowego dotyczącego planowanego zakupu nieruchomości. Dokonując oceny formalnej wniosku OCRG zażądało od Skarżącej uzupełnienia m.in. tych elementów wniosku i dostarczenia skorygowanego wniosku w terminie trzech dni od otrzymania pisma. Skarżąca złożyła w przypisanym terminie skorygowany wniosek wraz z pismem wyjaśniającym, nie dokonała jednak zmiany wartości kryterium "wzrost procentowy zysku" i "procentowa zmiana zysku" według wskazówek organu oraz nie przedłożyła operatu szacunkowego. Skarżąca zakwestionowała bowiem zaproponowaną przez OCRG metodę wyliczenia wymienionych wskaźników, sprzeczną jej zdaniem z regułami działań matematycznych i uznała, że na tym etapie nie ma podstaw do żądania od Spółki operatu szacunkowego, bowiem organ oceniając kwalifikowalność kosztów powinien uczynić to w odniesieniu do potencjalnych kosztów, a ocena kwalifikowalności polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami. A te, w szczególności Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia wydane na podstawie art.35 ust.3 pkt 4 a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz art. 56 ust.4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 wskazują, że na etapie wyboru wniosków sprawdzeniu podlega potencjalna kwalifikowalność wydatków ujętych we wniosku.

Przechodząc do rozważań, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym jak i z prawem procesowym. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 p.p.s.a.

Taką szczególną regulację zawarto w art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 – powoływanej dalej jako u.z.p.p.r.

W myśl wskazanego przepisu, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, wnioskodawca może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Nadto sąd dokonując oceny zgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego powinien także mieć na uwadze treść art. 37 ustawy, w którym prawodawca przesądził, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Dodatkowo wskazać należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się nie tylko w oparciu o przepisy powołanej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ale także na podstawie wersji nr 12 "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO na lata 2007-2013" z 12 stycznia 2010 r. oraz wersji nr 9 "Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013" przyjętej uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 12 stycznia 2010r.

Zatem w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii dotyczących umiejscowienia w ramach obowiązujących przepisów prawa systemu realizacji programu, czyli zasad i procedur obowiązujących podmioty uczestniczące w realizacji programu, w rozumieniu art. 5 pkt 11 i art. 26 ust.1 pkt 8 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, którego częścią są wskazane wyżej przepisy i które nakładają na ubiegających się o dofinansowanie w ramach danego programu szereg obowiązków. System ten niewątpliwie nie mieści się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego określonego w art. 87 Konstytucji RP. Ponadto nie jest on wydany przez konstytucyjnie upoważniony organ do wydawania przepisów prawa i nie jest publikowany w sposób przyjęty dla publikacji aktów normatywnych. Jednakże pomimo tych wad omawianemu systemowi realizacji programu przyznać należy walor źródła prawa, gdyż ocena projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych dokonywana przez instytucję zarządzającą jest kontrolowana przez sąd administracyjny, ma on umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ma generalny charakter i jest skierowany do indywidualnie nieokreślonego kręgu adresatów. Też, co do zasady, jako źródło prawa, system realizacji programu wiąże podmiot, który na jego podstawie zgłosił wniosek o dofinansowanie projektu (tak wyrok NSA z dnia 4.08.2010 r., sygn. akt II GSK 797/10).

Podkreślić przy tym należy, że przepisy systemu realizacji programu nie wiążą sądu administracyjnego, gdyż zgodnie z zasadą wyrażoną w art.178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu podlegają jedynie Konstytucji oraz ustawom. Zatem, w sytuacji wniesienia przez wnioskodawcę skargi na rozstrzygnięcie dotyczące negatywnego wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu, sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym, a w szczególności z Konstytucją i ustawami.

Kompetencje instytucji zarządzającej na gruncie prawa krajowego uregulowano w art. 26 ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wskazując m.in. w

pkt 16, że do zadań instytucji zarządzającej należy wypełnianie obowiązków związanych z określeniem systemu realizacji programu operacyjnego i zapewnienie właściwej informacji i promocji programu operacyjnego. Z kolei w ust. 2 powołanego artykułu wskazano, iż instytucja zarządzająca wykonując zadania, o których mowa w ust. 1 powinna uwzględnić zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów.

Z powyższych uregulowań wynika, że instytucja zarządzająca otrzymała uprawnienia do określenia swoistej procedury postępowania przy dokonywaniu oceny projektów ubiegających się o dofinansowanie, a dodatkowo uszczegółowiono te uprawnienia w wydanych przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Narodowych Strategicznych Ramach Odniesienia 2007-2013 zawierających krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności opracowane w myśl art.56 ust.4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE L z 31.07.2006 r.).

W powołanym art. 56 Rozporządzenia Rady uregulowano zagadnienia związane w kwalifikowalnością wydatków, określając zarówno zasady jak i odstępstwa dotyczące rodzajów wydatków kwalifikowanych do wsparcia z funduszy i warunki jakie muszą spełniać, aby zostały zaliczone do takich wydatków.

W ust. 4 art. 56 powołanego Rozporządzenia Rady wskazano, iż zasady kwalifikowalności wydatków ustanawia się na poziomie krajowym, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w rozporządzeniach szczególnych dotyczących poszczególnych funduszy. Obejmują one całość wydatków zadeklarowanych w ramach programu operacyjnego.

Z kolei w art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 określono cele działań podejmowanych przez Wspólnotę, a zmierzających do wzmocnienia spójności gospodarczej i społecznej w celu wsparcia harmonijnego, zrównoważonego i trwałego rozwoju Wspólnoty. Działania te podejmowane są m. in. za pomocą w/w funduszy w celu zmniejszenia dysproporcji gospodarczych, społecznych i terytorialnych, które powstają zwłaszcza w państwach i regionach opóźnionych w rozwoju i w związku z restrukturyzacją gospodarczą i społeczną. Zatem działania podejmowane w niniejszej sprawie, a co się z tym wiąże także przepisy mające zastosowanie w niniejszym postępowaniu, powinny być na realizację tak określonych celów nakierowane i być do zamierzonych celów odpowiednie. Taka konstrukcja jest wyrazem obowiązującej w prawie wspólnotowym zasady proporcjonalności, zgodnie z którą, instytucje mogą podejmować tylko takie działania, które są konieczne i niezbędne do osiągnięcia zamierzonych celów. Środki zastosowane do realizacji tych celów muszą być proporcjonalne do ich istoty tj. muszą być: odpowiednie (to znaczy takie, dzięki którym da się dany cel osiągnąć), konieczne (to znaczy takie, bez których osiągnięcie danego celu nie jest możliwe) i proporcjonalne (czyli takie, by w jak najmniejszym stopniu stanowiły przeszkodę w wykonywaniu zamierzonego celu).

Dodatkowo zaznaczyć należy, że w wydanych przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Narodowych Strategicznych Ramach Odniesienia 2007-2013 w Rozdziale 2 obejmującym zakres regulacji wskazano w pkt 3, iż Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym powinna dodatkowo ustanowić szczegółowe zasady dotyczące kwalifikowania wydatków dla projektów współfinansowanych w ramach danego programu, przy czym zasady te mogą być bardziej restrykcyjne niż zasady określone w Narodowych Strategicznych Ramach Odniesienia 2007-2013.

W ramach swych obowiązków Zarząd Województwa opracował m.in. dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007 – 2013 nr Osi priorytetowej 1, nr poddziałania 1.1.2 Inwestycje w mikroprzedsiębiorstwach, Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013 t. II Przygotowanie i wybór projektów w ramach RPO WO 2007 - 2013 (wersja nr 9). Dokument ten został przyjęty przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 4371/20109 z dnia 12.01.2010r. i stanowi załącznik nr 1 do wskazanej uchwały. Nadto Zarząd Województwa Opolskiego jako Instytucja Zarządzająca opracował Szczegółowy opis osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 (wersja nr 12), przyjęty uchwałą nr 1324/2008 z dnia 3 stycznia 2008r. z późn. zm.

Jako załącznik numer 5 do Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 opracowano "Kryteria formalne-uniwersalne dla wszystkich działań i poddziałań RPO WO 2007-2013". W pozycji 8 tego załącznika jako jedno z kryteriów podlegających badaniu wskazano kwalifikowalność planowanych wydatków. Nadto w załączniku nr 6 do wskazanego Szczegółowego opisu osi priorytetowych ujęto jako wydatki związane bezpośrednio z realizacją projektu, wydatki na nabycie nieruchomości przy spełnieniu określonych tam warunków. Wśród nich w pkt 14 ust.1 lit.d ujęto wydatek na nabycie nieruchomości niezabudowanej, który kwalifikuje się do współfinansowania, jeżeli m.in. cena nieruchomości nie przekracza jej wartości rynkowej, a wartość ta jest potwierdzona operatem szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę. Zgodnie z pkt 14.5 wydatek na nabycie nieruchomości niezabudowanej (a taka jest nieruchomość objęta wnioskiem skarżącej) może być uznany za kwalifikowalny do wysokości 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu.

Z kolei w obowiązującej wersji (9)Vademecum dla beneficjentów w pkt 1.2.4.1 odnoszącym się do oceny formalnej wniosku wskazano, że ocenie tej poddawany jest wniosek o dofinansowanie projektu spełniający wymogi rejestracyjne, co oznacza, że wniosek złożono w terminie określonym w ogłoszeniu o naborze, w wersji papierowej i elektronicznej o tej samej sumie kontrolnej, poprawnie walidowany.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w sprawie niesporne jest, że Skarżąca była wezwana do usunięcia szeregu uchybień wniosku i dołączenia załączników. Część z nich Skarżąca uzupełniła w terminie, jednak odnośnie poprawienia wskaźników "wzrost procentowy zysku" i "procentowa zmiana zysku" nie zastosowała się do zaleceń organu, jak również nie dołączyła do wniosku operatu szacunkowego dotyczącego planowanego zakupu nieruchomości. W obu przypadkach zakwestionowała bowiem konieczność wypełnienia tych warunków.

Wprawdzie Sąd nie uwzględnił skargi, to jednak stanowisko Skarżącej częściowo zasługuje na aprobatę. Dotyczy to kwestii związanych z koniecznością poprawienia wskaźników "wzrost procentowy zysku" i "procentowa zmiana zysku" według zaleceń organu. Jak słusznie zauważył pełnomocnik Skarżącej zaproponowany przez OCRG wzór, który miał posłużyć do wyliczenia wskaźników i zalecane wskazanie wyniku jako "zero" w przypadku gdy będzie on dawał liczbę ujemną bądź zero, jest sprzeczne z regułami działań matematycznych, w tym dotyczących wyników dzielenia, bowiem wymagałoby dzielenia przez zero, co jak powszechnie wiadomo jest działaniem niewykonalnym. To z kolei rzutuje na wyniki rankingu projektów i nie zmieniają tego faktu twierdzenia pełnomocnika organu zawarte w odpowiedzi na skargę, iż dla oceny projektu istotne są dane podstawione do wzoru, a nie wynik działania. Skoro dla potrzeb projektu wprowadzono określony wzór celem wyliczenia podanych wskaźników, to winien on być tak skonstruowany, aby po podstawieniu do niego określonych danych, działanie matematyczne było możliwe do wykonania. Jeżeli bowiem nieistotny jest sam wzór, jak twierdzi pełnomocnik organu, a tylko dane podstawione do wzoru, to czemu ma w istocie służyć ów wzór. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Instytucja Zarządzająca, w omawianej kwestii nie zapewniła przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, o których mowa w art.26 ust 2 u.z.p.p.r.

Jednak to uchybienie nie może skutkować przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, albowiem Skarżąca składając korektę wniosku nie dostarczyła załącznika w postaci operatu szacunkowego, kwestionując jedynie zakwalifikowanie tego faktu jako uchybienia formalnego, skutkującego wystawieniem negatywnej oceny formalnej przedłożonego projektu.

Stanowisko to nie zasługuje na aprobatę, gdyż Skarżąca została wezwana do przedłożenia operatu szacunkowego, a taki operat sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę został wymieniony w załączniku nr 14 do wniosku.

W załączniku nr 6 pkt 14.1 dotyczącym wydatków związanych bezpośrednio z realizacją projektu wskazano, iż wydatek na nabycie nieruchomości kwalifikuje się do współfinansowania, jeżeli zostaną spełnione łącznie wymienione tam warunki, w tym warunek wskazany pod literą d) cena nieruchomości nie przekracza jej wartości rynkowej, a wartość ta jest potwierdzona operatem szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z kolei zgodnie z pkt 14.5 wydatek na nabycie nieruchomości niezabudowanej (a taka jest nieruchomość objęta wnioskiem skarżącej) może być uznany za kwalifikowalny do wysokości 10% całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu.

Ponieważ zgodnie z treścią załącznika nr 5 do Szczegółowego opisu osi priorytetowych kwalifikowalność wydatków stanowi względne kryterium formalne, podlegające ocenie zgodnie z zasadami określonymi w Szczegółowym opisie, organ winien zbadać wniosek pod tym względem, zatem prawidłowo wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku w określonym terminie.

Z tych względów za nietrafny należy uznać pogląd Skarżącej dotyczący konieczności dołączenia operatu szacunkowego dopiero na etapie weryfikacji poniesionych wydatków, czyli w trakcie realizacji projektu. Podnoszony przez Skarżącą argument dotyczący konieczności sprawdzenia na etapie wyboru wniosków tylko potencjalnej kwalifikowalności wydatków ujętych we wniosku i wywodzenie z tego stwierdzenia braku podstaw do żądania na tym etapie operatu szacunkowego jest chybiony. Nawet w przypadku dokonywania oceny potencjalnej kwalifikowalności wydatków muszą być spełnione określone kryteria dotyczące wydatków, które mają być poniesione, tym bardziej, że tylko część z poczynionych wydatków na zakup nieruchomości jest wydatkiem kwalifikowlanym i to na określonych zasadach (cena nieruchomości nie przekracza jej wartości rynkowej), zatem żądanie potwierdzenia tej wartości operatem szacunkowym ma swoje uzasadnienie. Dlatego też uznać należy, iż procedury wprowadzone przez Instytucję Zarządzającą w omawianej kwestii nie naruszają ani ustawy o zasadach polityki rozwoju, ani Rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006, które Instytucja Zarządzająca stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 1 powinna przestrzegać wypełniając swoje obowiązki.

Jak już wcześniej podkreślano na etapie wyboru wniosków, sprawdzeniu podlega potencjalna kwalifikowalność wydatków ujętych we wniosku i jest to jednym z elementów oceny formalnej, zatem oceniający mają obowiązek zweryfikowania czy prawidłowo zostały ujęte wartości zarówno w wydatkach kwalifikowanych, jak też niekwalifikowanych i na tym etapie udział eksperta w ocenie wniosku byłby przedwczesny. Stąd za chybiony należy także uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 31 u.z.p.p.r., albowiem projekt nie był oceniany merytorycznie.

Odnosząc się do argumentów Skarżącej wskazujących na brak konieczności złożenia operatu szacunkowego ze względu na treść dokumentu pn. "Uszczegółowienie list sprawdzających wnioski o przyznanie dofinansowania projektu ze środków EFRR", wskazać należy, iż listą służącą do weryfikacji złożonej dokumentacji projektowej na etapie oceny formalnej, zgodnie z Załącznikiem nr 5 - Kryteria wyboru projektów (wyboru finansowanych operacji) w ramach RPO W O 2007-2013 (...) są Kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WO 2007-2013, a dotyczące Szczegółowego opisu osi priorytetowych (...), oraz zawarta w nich lista pn. "Kryteria formalne-uniwersalne", wśród których wymieniono kwalifikowalność wydatków. Jak słusznie wskazał pełnomocnik organu dokument na który powołuje się Skarżąca jest dokumentem wewnętrznym, uszczegółowieniem listy sprawdzającej.

Zauważyć ponadto należy, iż w Narodowych Strategicznych Ramach Odniesienia 2007-2013 zawierających Krajowe Wytyczne, na które powołuje się Skarżąca, w Rozdziale 2 w pkt. 3, o czym już wspomniano wyżej, przewidziano, iż zasady ustanowione przez Instytucję Zarządzającą mogą być bardziej restrykcyjne. Dlatego też argument skargi odwołujący się do Krajowych wytycznych zawartych w powołanym wyżej dokumencie także należy uznać za chybiony.

Podkreślenia wymaga przy tym fakt, iż ocena formalna projektu poprzedza ocenę merytoryczną, a dopiero po pozytywnym przejściu tych dwóch etapów, projekt wnioskodawcy może być zakwalifikowany do dofinansowania. Zatem, skoro analiza kwalifikowalności planowanych wydatków jest elementem oceny formalnej, to żądanie przedłożenia operatu szacunkowego było zgodne z zasadami oceny projektów, zawartymi w dokumentach programowych i nie pozostaje w sprzeczności z art. 26 ust. 1 i 2 u.z.p.p.r.

Wskazać także należy, iż mamy tu do czynienia z procedurą konkursową, która nie przewiduje możliwości późniejszego dołączenia brakującego operatu szacunkowego, na przykład przed podpisaniem umowy. A to w konsekwencji powoduje, że na etapie oceny formalnej wniosku mamy do czynienia z brakiem, który wobec jednoznacznego brzmienia postanowień zawartych w dokumentach regulujących przeprowadzenie naboru wniosków, pociąga za sobą negatywną ocenę formalną całego projektu. Organ prowadzący postępowanie związane z naborem wniosków o dofinansowanie, nie może czynić odstępstw od ustalonej procedury naboru, która jest jednakowa dla wszystkich podmiotów ubiegających się o przyznanie dofinansowania.

Reasumując, wniosek w tej sprawie nie spełniał wymogów przewidzianych dla oceny formalnej, albowiem Spółka nie złożyła w wyznaczonym terminie wraz z korektą załącznika w postaci operatu szacunkowego nieruchomości, którą planowała nabyć.

Poza rozważaniami Sąd pozostawił argumenty podnoszone przez Skarżącą, a wskazujące na inne kryteria decydujące o kwalifikowalności środka trwałego, albowiem po pierwsze przedmiotem oceny jest ocena formalna wniosku i nie dotyczy on zakupu takiego środka, a po drugie zróżnicowanie wymogów formalnych przy ocenie kwalifikowalności wydatków nie może przesądzać o wadliwości regulacji dotyczących nieruchomości.

Dlatego też, zgodnie z art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Sąd postanowił skargę oddalić.