Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 767/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 186 poz 1 art. 49 ust. 4 akapit 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji  wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona).
article: art. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 97 poz 963
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą
article: art. 1 ust. 1 pkt 3 lit. c
journal: Dz.U. 2007 nr 231 poz 1702
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Protokolant Milena Dąbkowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S.A. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 grudnia 2013 r.; sygn. akt V SA/Wa 1517/13 w sprawie ze skargi K. S.A. w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wnioskowanie o nienależną refundację wywozową oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1517/13, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę K. S.A. w T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary z tytułu wnioskowania o nienależną refundację wywozową.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca w 11 stycznia 2005 r. złożyła wniosek o refundację wywozową, w związku z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej. Wraz z wnioskiem złożyła dokumenty transportowe oraz kirgiską deklarację celną nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., która zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. U. L. Nr 102 z 17 kwietnia 1999 r., str. 11, dalej: rozporządzenie nr 800/1999) stanowiła warunek wypłaty refundacji.

Organ w trakcie kontroli zgłoszenia celnego na podstawie deklaracji celnej uzyskanej od władz kirgiskich uznał, że deklaracja zgłoszona przez spółkę do wniosku o refundację wywozową jest dokumentem nieautentycznym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezes ARR ustalił wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez ARR spółce do wniosku WPR1 nr [...] oraz zobowiązał spółkę do zwrotu ustalonej kwoty wraz z należnymi odsetkami i zapłaty kary (art. 48 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009, art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999). Następie organ postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nałożył na skarżącą karę w kwocie 239.948 zł.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L nr 312 z dnia 23 grudnia 1995 r., str. 1; dalej: rozporządzenie nr 2988/95), jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotów gospodarczych, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie Wspólnot w związku z nieuzasadnionym wydatkiem, oznacza nieprawidłowość. Na podstawie przepisów art. 4 tego rozporządzenia, każda nieprawidłowość pociąga za sobą cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty kwot pieniężnych bezprawnie uzyskanych, co nie jest uznawane za karę. Natomiast zgodnie z art. 5 rozporządzenia, nieprawidłowości dokonane celowo lub będące skutkiem zaniedbania mogą prowadzić do kary administracyjnej w formie kary pieniężnej. W ocenie organu zatem odrębnie należy zrozumieć stosowanie środków administracyjnych dotyczących zwrotu kwot nienależnie otrzymanych na skutek nieprawidłowego działania podmiotu w rozumieniu art. 1 od stosowania kar.

Minister wyjaśnił, że przesłanką wszczęcia przedmiotowego postępowania (zastosowania kary wynikającej z art. 48 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009) było złożenie przez eksportera wniosku o refundację wyższą niż refundacja stosowana, który ponosi odpowiedzialność za skutki nieprawidłowości związane z wnioskowaną refundacją.

Organ odwoławczy powołując się na obowiązujące przepisy, jak również wyrok TSUE z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie C-27/05 stwierdził, że przeprowadzona przez ARR weryfikacja kirgiskiej deklaracji celnej z dnia [...] stycznia 2005 r. doprowadziła do wniosku, że jest ona nieautentyczna. Dokonano w niej bowiem nieuprawnionej zmiany typu deklaracji w polu nr 1 z "IM-71" na "IM-40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 z "7100 na 4000". W konsekwencji deklaracja ta nie może stanowić podstawy do wypłacenia przez ARR refundacji wywozowej. Wywożony towar nie został objęty procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na terenie Kirgistanu. Brak jest również dowodów potwierdzających, że towar dotarł do innego miejsca przeznaczenia niż kraj wskazany w zgłoszeniu wywozowym. Wobec braku dowodów potwierdzających prawo do refundacji, spółka nie spełniła wymogów art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009, których spełnienie uprawnia do uznania wypłaconej przez ARR refundacji wywozowej za prawidłową. Tym samym wypłaconą refundację uznano za nienależnie pobraną, a stwierdzone na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji nieprawidłowości wiążą się z koniecznością zastosowania sankcji na podstawie art. 49 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009, tj. obok zwrotu kwot otrzymanych nienależnie nakładana jest kara.

Organ odwoławczy stwierdził, że przyczyną wystąpienia nieprawidłowości nie wynikała z działania siły wyższej, co uzasadniałoby zastosowanie art. 48 ust. 4 lit. a rozporządzenia 612/2009. Nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 612/2009 (odpowiednio art. 52 ust. 4 rozporządzenia 612/2009) oraz stwierdzenia błędów kirgiskich władz celnych. Uznał także, że w sprawie nie ma zastosowania art. 49 ust. 4 lit. b rozporządzenia nr 612/2009 r. stwierdzając, że okres jaki upłynął między przyznaniem refundacji a dniem przekazania spółce informacji o rodzaju nienależnej płatności, nie był dłuższy niż 4 lata (art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95). Ponadto w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie od momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akty właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę, której dotyczy. Po każdym przerwaniu termin ten biegnie na nowo. Termin przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1, co oznacza, iż maksymalny termin przedawnienia nie może przekroczyć 8 lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę Spółki uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie. Uznając, iż zachodziły przesłanki do wymierzenia kary wobec skarżącej spółki, która to złożyła nieautentyczną deklarację celną, co potwierdziła opinia Państwowego Ośrodka Ekspertyz Sądowych oraz wcześniejsze pisma kirgiskich władz celnych. Podkreślił, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który podważałaby okoliczność, że złożona deklaracja jest fałszywa.

Dalej, Sąd I instancji zwrócił uwagę, że organy w sprawie nie były zobowiązane do ustalenia kto był odpowiedzialny za sfałszowanie rzeczonej deklaracji, albowiem w postępowaniu administracyjnym nie bada się winy czy niewinności podmiotu korzystającego z refundacji, a jedynie dokonuje weryfikacji dokumentów stanowiących podstawę refundacji.

Sąd I instancji powołując obowiązujące przepisy oraz orzecznictwo w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, stwierdził, że w sprawie nie ma żadnych wątpliwości, co do konieczności obciążenia skarżącą karą. Podkreślił, przy tym, że orzekając karę, organy administracyjne wzięły pod uwagę to, że wina skarżącej była nieumyślna. Jednakże brak umyślności w działaniu mógł wpłynąć jedynie na wymiar kary, nie mógł jednak spowodować całkowitego odstąpienia od wymierzenia kary. Dlatego też prawidłowo organy nałożyły na spółkę karę w wysokości 50% między refundacją wnioskowaną a stosowaną.

Podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie dokonała ona rzeczywistego eksportu cukru do Republiki Kirgistanu i nie dopełniła wymaganych przez prawo formalności celnych w kraju przemieszczenia. Zatem skarżąca ponosi winę za posłużenie się deklaracją celną przedstawioną organom władz polskich.

Sąd I instancji ocenił również, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności siły wyżej, która uzasadniałaby brak konieczności wymierzenia kary skarżącej spółce. Jak również, iż organ prawidłowo rozważył kwestię okresu przedawnienia, oceniając, iż sprawie nie doszło do jego upływu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K. S.A. w T., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U.z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że "wszystkie istotne dla sprawy okoliczności i zdarzenia zostały wyjaśnione i wprost wskazują na odpowiedzialność skarżącej" i wydanie wyroku przez Sąd I instancji pomimo niewyjaśnienia należycie wszystkich okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim okoliczności i zdarzeń mających wpływ na odpowiedzialność spółki;

2. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz. 963 ze zm.) poprzez nieuprawnione zastosowanie art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą i w konsekwencji tego błędne zaakceptowanie stanowiska organów administracji, że wyłączenia z zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przewidziane w art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, a w szczególności wyłączenie z zastosowania art. 80 k.p.a., przewidziane w art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą znajduje zastosowanie w sprawie zakończonej wyrokiem WSA;

3. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 rozporządzenia Rady (WE, EuroAtom) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich [dalej: rozporządzenie Rady nr 2988/95] poprzez błędne zaakceptowanie przez Sąd I instancji nieprawidłowego zastosowania przez organy administracji art. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 i uznanie za prawidłowe stanowiska organów administracji, zgodnie z którym działanie spółki związane z wywozem cukru do Republiki Kirgistanu stanowi nieprawidłowość, a wypłacona spółce refundacja została pobrana z naruszeniem prawa, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia kary na spółkę;

4. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 49 ust. 4 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 612/2009 poprzez błędne zaakceptowanie przez Sąd I instancji nieprawidłowego zastosowania przez organy administracji art. 49 ust. 4 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 612/2009 i bezpodstawne przyjęcie, że do działań spółki związanych z wywozem cukru do Republiki Kirgistanu ma zastosowanie wyrażone w tym przepisie domniemanie, że "działania jakiejkolwiek strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji, łącznie z działaniami spółek nadzoru, przypisywane są beneficjentowi.''

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. zakres kontroli instancyjnej, poza przypadkami nieważności postępowania, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, jest zdeterminowany granicami środka zaskarżenia. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy ponownie, a jedynie w świetle podniesionych zarzutów.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta w przeważającej części na zarzutach naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że powołana na tę okoliczność argumentacja, odnosząca się do ustaleń w zakresie kirgiskiej deklaracji celnej, nie dowodzi jeszcze o tym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., wyrażającym zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Natomiast, w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W stanie sprawy organ był zobowiązany, w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego, do kontroli prawidłowości realizacji przez bebeficjenta przyznanej mu refundacji wywozowej z tytułu wywozu cukru poza obszar celny Wspólnoty, a w przypadku stwierdzenia naruszeń w tym zakresie do orzeczenia o jej zwrocie oraz nałożenia kary pieniężnej. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające nie narusza wspomnianych wcześniej reguł postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ dokonał ustaleń z uwzględnieniem materiału dowowego uzyskanego w ramach pomocy prawnej od kirgiskich władz państwowych. Z przesłanych dokumentów wynika, że przedłożone przez beneficjenta deklaracje celne mające potwierdzić wywóz cukru poza obszar celny Wspólnoty zostały sfałszowane.

Deklaracja celna o tym samym numerze identyfikacyjnym jak deklaracja złożona przez spółkę, uzyskana z kirgiskiej administracji celnej, nie potwierdza spełnienia warunku ustalonego w art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009, ze względu na inne zapisy w polu nr 1 i nr 37 odpowiednio - typ deklaracji "IM-71", kod procedury celnej "7100 50" - procedura wprowadzenia towaru do wolnego obszaru celnego (a nie procedura dopuszczenia do obrotu).

Opisana nieprawidłowość miała kluczowe znaczenie dla załatwienia sprawy. Potwierdzała ona brak wymaganego przepisami prawa dokumnetu, z którego wynikałoby, że cukier został wywieziony poza obszar celny Wspólnoty, a także, że został wprowadzony do swobodnego obrotu na terytorium Republiki Kirgiskiej lub innego kraju trzeciego.

Stąd też, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania przedmiotowych decyzji, a jego legalność nie powinna budzić uzasadnionych wątpliwości, skoro pochodzi w zasadniczej części od kirgiskich władz państwowych i został uzyskany w ramach międzypaństwowej pomocy prawnej, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

Natomiast wnosząca skargę kasacyjną, poza ogólnikową argumentacją, nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dokumentów, które podważałyby ich wiarygodność.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie znajduje on również oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz. 963) mają zastosowanie, w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, do obrotu towarami z krajami trzecimi, w takim zakresie, w jakim obrót ten nie jest uregulowany odrębnymi przepisami prawa (art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy).

Z jej treści wynika, że ma ona zastosowanie m.in. do spraw, w których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na wywóz towaru z obszaru celnego Wspólnoty z zastosowaniem refundacji (art. 3 ust. 1 pkt 4 tej ustawy).

Przez obrót towarami z krajami trzecimi, według art. 2 pkt 5 powołanej ustawy, należy rozumieć przywóz towarów pochodzących z kraju trzeciego na obszar celny Wspólnoty lub wywóz towarów do kraju trzeciego z obszaru celnego Wspólnoty niezależnie od sposobu ich przemieszczania przez granicę, a także związane z tym nadawanie upoważnień podmiotom dokonującym takiego obrotu w zakresie towarów rolno-spożywczych. Natomiast krajem trzecim w rozumieniu art. 2 pkt 13 tej ustawy są kraje niebędące członkami Wspólnoty Europejskiej.

Za chybiony należy zatem uznać pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej, że przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą mają zastosowanie wyłącznie do postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia, czy też zastosowania środków administracyjnych, a więc w bardzo ścisłym zakresie, natomiast w pozostałym zakresie należy stosować przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702 ze zm.). Z przepisów ustawy powołanej jako druga (art. 1 ust. 1 pkt 3 lit. c) oraz rozdziału 6) wynika bowiem, że odwołuje się ona do rynku producentów cukru, a nie wymiany towarowej cukru z krajami trzecimi.

W stanie sprawy, przedmiotem postępowania było wymierzenie kary pieniężnej, co nastąpiło po tym jak organ ustalił, że strona zawnioskowała o nienależną refundację wywozową na wywóz cukru do Republiki Kirgiskiej.

Oznacza to, że organ prawidłowo zastosował art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą.

W myśl tego przepisu z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58-60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103.

Tym samym w sprawie brak było podstaw do stosowania art. 80 k.p.a., statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów.

Na marginesie wypada jedynie zauważyć, że gdyby hipotetycznie przyjąć, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, a nie przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, to z uwagi na treść art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych brak byłoby podstaw do zastosowania art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., na których został oparty zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 tej ustawy, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Tak więc sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych, w sposób nawzajem się wykluczający, podważa również ich skuteczność.

Z powyższych względów zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi I instancji błędne zaakceptowanie nieprawidłowego zastosowania przez organ art. 1 rozporządzenia nr 2988/95 i uznanie za nieprawidłowy wywóz przez spółkę cukru do Republiki Kirgiskiej, co w pełni nie odpowiada ustawowym wymogom.

Z treści art. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że jest on przepisem materialnym (określa cel regulacji oraz wprowadza definicję "nieprawidłowości"), a nie procesowym, a więc zarzut naruszenia tego przepisu (przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie) powinien być oparty na pkt 1 art. 174 p.p.s.a., ewentualnie w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a nie jak przyjął autor skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wynika to z faktu wyraźnego rozdziału w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych na materialne (pkt 1) i procesowe (pkt 2). W każdym bądź razie jego niewłaściwe zastosowanie powinno wynikać z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a nie wykreowanego przez stronę na potrzeby skargi kasacyjnej, co miało miejsce w rozpoznawanej skardze kasacyjnej.

Dodać też trzeba, że, wskazany przepis składa się z dwóch jednostek redakcyjnych: "W celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego (ust. 1). Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (ust. 2)."

Obligowało to wnoszącą skargę kasacyjną, stosownie do art. 176 p.p.s.a., do wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, która w jej ocenie została naruszona przez Sąd, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania właściwej podstawy kasacyjnej, czy też do jej poszerzania.

Na marginesie powyższych rozważań wypada jedynie zauważyć, że z argumentacji podniesionej w ramach tego zarzutu wynika, że autor skargi kasacyjnej próbował w ten sposób zakwestionować przypisywane spółce nieprawidłowości w związku z wywozem cukru do Republiki Kirgiskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymagało to jednak wskazania konkretnych okoliczności, popartych dowodami, jak też konkretnych przepisów procesowych, których naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji.

W skardze kasacyjnej podniesiono naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Według pierwszego z wymienionych przepisów sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zatem, wnosząca skargę kasacyjną powinna była wykazać, że Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji według niedopuszczalnych kryteriów, lub też z przekroczeniem dopuszczalnych granic tej kontroli, w wyniku czego doszło do zastosowania niewłaściwego środka, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że w myśl art. 49 ust. 4 akapit 2 rozporządzenia nr 612/2009 działania jakiejkolwiek strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji, łącznie z działaniami spółek nadzoru, przypisywane są beneficjantowi.

Ustalenia w tym zakresie należą do sfery faktów. Tym samym kwestionując ustalenia w tym zakresie wnosząca skargę kasacyjną powinna była wskazać konkretne przepisy procesowe, które jej zdaniem zostały naruszone, co miałoby doprowadzić w konsekwencji do podjęcia wadliwego orzeczenia, czego w niniejszej skardze kasacyjnej zabrakło. Jak wcześniej zostało wykazane zarzut oparty na art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. okazał się nieskuteczny.

Natomiast wyrażone przez stronę stanowisko, co do braku podstaw przypisywania jej odpowiedzialności za stwierdzone nieprawidłowości, nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Trzeba bowiem podkreślić, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje fakt, na jakim etapie i w wyniku jakich działań doszło do sfałszowania deklaracji celnej, która następnie została przedstawiona przez beneficjenta refundacji wywozowej do rozliczenia. Jak wynika bowiem z powołanego wcześniej przepisu, konsekwencje prawne, bez względu na okoliczności sprawy, obciążają beneficjenta.

W sprawie nie ma natomiast wątpliwości, że beneficjentem refundacji wywozowej była skarżąca spółka, a skoro tak to wszelkie stwierdzone nieprawidłowości, które spowodowały lub mogły spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem, obciążają spółkę.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.