Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 706/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1c, art. 152, art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.122, art.187 par.1, art.210 par.1 pkt6 oraz par.4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygnatura akt: I SA/Ke 706/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: ref. staż. Krzysztof Czarnecki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15.03.2006 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : podatku od nieruchomości za miesiące styczeń-kwiecień 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji 2. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 121,61 zł (sto dwadzieścia jeden złotych sześćdziesiąt jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

I SA/Ke 706/05

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta określono dla A. spółka z o. o. w likwidacji zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do kwietnia 2004 r. w kwocie [...] zł. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że A. spółka z o. o. w K. była w 2004 r w miesiącach od stycznia do kwietnia, posiadaczem lokali użytkowych położonych w K. przy ulicach Ż., W., S., P. oraz J.P., o łącznej powierzchni 529,69 m stanowiących własność Gminy. Posiadanie lokali wynikało z umów najmu zawartych przez podatnika z Miejskim Zarządem Budynków w K.. Spółka, mimo ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 6 ust.9 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych( Dz.U. z 2002 Nr 9, poz.84 ze zm.), nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości. Organ podniósł, że umowy najmu zostały zawarte z właścicielem tj. Gminą w imieniu której działał Dyrektor Miejskiego Zarządu Budynków na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, .Miejski Zarząd Budynków jest zakładem budżetowym, który działa na rzecz i w imieniu Gminy. W ocenie organu, skoro lokale stanowiące własność jednostki samorządu terytorialnego były w 2004 r. w posiadaniu spółki, a posiadanie wynikało z umów zawartych z właścicielem, obowiązek podatkowy stosownie do art. 3 ust.1 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. ciążył na spółce jako najemcy Z uwagi na fakt, że spółka nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2004, nie uregulowała podatku za ten okres organ stosownie do art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz U. z 2005 Nr 8 poz. 60 ) określił wysokość zobowiązania podatkowego.

W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji A. sp.z o.o. w likwidacji zarzuciła, iż posiadaczem samoistnym był Miejski Zarząd Budynków. Podniosła, że Miejski Zarząd Budynków nie jest jednostką samorządu terytorialnego, nie korzysta ze zwolnienia w podatku od nieruchomości a zatem winien być uznany za podatnika. Podatek od nieruchomości może być ewentualnie uwzględniony w składce czynszu. Ponadto, zdaniem skarżącej nieruchomości objęte decyzją pozostają w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Budynków.

Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. sp. z o.o. w likwidacji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że spółka w likwidacji jest posiadaczem lokali na podstawie umów najmu zawartych z właścicielem. W imieniu właściciela Gminy umowy najmu zawierał Miejski Zarząd Budynków - jej zakład budżetowy. Organ podniósł, że działanie Miejskiego Zarządu Budynków jako zakładu budżetowego nie posiadającego osobowości prawnej było działaniem w imieniu i na rzecz Gminy. Odnośnie zarzutu iż podatek od nieruchomości winien obciążać zakład budżetowy, a ewentualnie być elementem czynszu Kolegium wskazało, że obowiązek podatkowy wynika z przepisów podatkowych i nie może być skutecznie regulowany umową stron. Według organu nieruchomość na której usytuowane są lokale użytkowane przez podatnika nie są przedmiotem trwałego zarządu. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, stanowisko organu pierwszej instancji, że obowiązek podatkowy ciąży na skarżącym jest prawidłowe.

Od powyższego rozstrzygnięcia A. sp. z o. o. w likwidacji wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, naruszenie przepisów prawa materialnego, oraz pojęć cywilno-prawnych, które mają wpływ na treść i zakres obowiązków podatkowych. Podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało zarzuty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądów administracyjnych podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Sąd nie jest natomiast, stosownie do art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz.1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawa prawną.

Oceniając zaskarżone decyzje przy uwzględnieniu wskazanego kryterium należy wskazać, że zostały wydane z naruszeniem prawa. Naczelną zasadą postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) zasada prawdy obiektywnej nakładająca na organ podatkowy obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnego lub zbliżonego ze stanem rzeczywistym. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego organy podatkowe winny w pierwszej kolejności ustalić jakie fakty są istotne dla zastosowania prawa materialnego, a następnie rozważyć i przeprowadzić dowody pomocne w ustaleniu tych faktów. Zasada określona w art. 122 Ordynacji podatkowej została skonkretyzowana w art. 187 § 1 tej ustawy, który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przez wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ podatkowy do każdego dowodu, wskazanie na podstawie jakich dowodów został ustalony stan faktyczny w sprawie, odniesienie się do dowodów, którym organ odmówił wiarygodności.

Artykuł 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustanawia regułę, zgodnie z którą obowiązek podatkowy ciąży na właścicielach, posiadaczach samoistnych i użytkownikach wieczystych nieruchomości, oraz obiektów budowlanych. Reguła ta nie znajduje zastosowania do nieruchomości lub obiektów budowlanych stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, ewentualnie jest posiadaniem bez tytułu prawnego. Zmiana art 3, wprowadzona ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i o zmianie niektórych innych ustaw (Dz U.. Nr 200 poz. 1683) objęła z dniem 1 stycznia 2003 r. posiadaczy części obiektów budowlanych, w tym najemców lokali będących własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem lokali mieszkalnych.

Zatem dla oceny, czy na A. spółka z o. o. w likwidacji ciążył obowiązek podatkowy, organy podatkowe winny wykazać, że lokale, które posiadała stanowiły własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz, że posiadanie wynikało z umowy zawartej z właścicielem, a więc, że Miejski Zarząd Budynków, zawierając umowę ze skarżącym, działał w imieniu i na rzecz właściciela. Organy podatkowe nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości czyją własnością są przedmiotowe lokale; organ pierwszej instancji jako właściciela wszystkich lokali wskazał Gminę, organ odwoławczy wskazał obok Gminy także Skarb Państwa jako właściciela lokalu położonego przy ulicy Ż.. Organy nie podały na podstawie jakich dowodów dokonały ustaleń. Zgodnie z dyspozycją art. 21 ustawy a dnia 17 maja 1989 r. ( Dz. U. Nr 100 poz. 1086 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków. Dane te są dla organów podatkowych urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela, posiadacza samoistnego, jak również o samej nieruchomości. Wypisy z rejestru gruntów znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają, że Gmina jest właścicielem nieruchomości położonych przy ulicy P., Ż., oraz J. P.. Natomiast jako właściciel nieruchomości położonej przy ulicy S. w rejestrze gruntów ujawniony jest Skarb Państwa. Do akt został załączony wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że nieruchomość położona przy ulicy W, stanowi działkę oznaczoną nr. 612/1 o pow. 34 m której właścicielem jest Skarb Państwa. Powierzchnia lokalu który był przedmiotem umowy najmu wynosi 57,35 m. Zachodzi zatem uzasadniona wątpliwość jaki podmiot jest faktycznie właścicielem nieruchomości na której jest usytuowany lokal przy ulicy W. Zauważyć należy że wypis z rejestru co do działki oznaczonej nr 609 o pow. 537 m dotyczy nieruchomości przy ulicy W., nie objętej umowami najmu. Prawidłowe ustalenie właściciela lokali jest warunkiem koniecznym dla oceny czy wszystkie umowy zawarte przez skarżącego z Miejskim Zarządem Budynków mogą być uznane za umowy zawarte z właścicielem, a tym samym w jakim zakresie skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości. O ile stanowisko organów, że działanie zakładu budżetowego gminy jest działaniem w imieniu i na rzecz jednostki samorządu terytorialnego jest prawidłowe, to dla przyjęcia że Miejski Zarząd Budynków może działać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa organy winny wykazać stosunek prawny łączący tę jednostkę ze Skarbem Państwa. Podnieść należy, że z pełnomocnictwa udzielonego dla Dyrektora Miejskiego Zarządu Budynków wynika, że jest uprawniony do zawierania umów w imieniu Gminy, nie zaś w imieniu Skarbu Państwa i umowy Miejski Zarząd Budynków zawierał w imieniu Gminy. Zawarcie skutecznej umowy najmu nie jest uwarunkowane przysługiwaniem wynajmującemu prawa własności, wynajmujący może być posiadaczem nieruchomości. Zatem, umowy mogły być zawarte przez Miejski Zarząd Budynków w imieniu Gminy -także w przypadku gdy nie przysługiwało Gminie prawo własności. Brak po stronie Gminy tytułu własności będzie miał wpływ na ocenę czy jest spełniona przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.- tj. czy posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem.

Wskazane naruszenie art. 122 i art.187 Ordynacji podatkowej mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Ocenie sądu podlega nie tylko osnowa decyzji ale także jej uzasadnienie, które stanowi integralną część rozstrzygnięcia i którego zadaniem jest wyjaśnienie stronom rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zgodnie z art. 210§ 1 pkt.6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tj Dz U. z 2005r. Nr 8 poz.60 ze zm.) decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym zgodnie z art. 210 § 4 ustawy uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione , dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W ocenie sądu zaskarżone decyzje naruszają prawo, bowiem wymogów prawnych wskazanych powyżej nie spełniają. Organy dokonały ustaleń, że działanie Miejskiego Zarządu Budynków było działaniem w imieniu i na rzecz Gminy, jako właściciela lokali mimo zapisów w rejestrze gruntów, że właścicielem nieruchomości położonej przy ulicy S. jest Skarb Państwa i mimo nie wyjaśnienia wątpliwości co do podmiotu któremu przysługuje prawa własności lokalu przy ulicy W.., nie podały na podstawie jakich dowodów ustaliły stan własności lokali będących przedmiotem umowy najmu, nie wskazały z jakich przyczyn pominęły dane z rejestru gruntów.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej spółki, iż organ winien wyjaśnić, czy podatek nie był elementem czynszu należy podzielić stanowisko Kolegium, że zapisy umowy cywilnej nie mogą być skuteczne w zakresie, w jakim regulują odmiennie, od uregulowań ustawowych, obowiązki publiczno-prawne Uzasadnione jest twierdzenie organu, z powołaniem się na statut jednostki, iż brak jest danych by przyjąć, że zawierając umowy najmu Miejski Zarząd Budynków był trwałym zarządcą nieruchomości.

Rozpoznając ponownie sprawę organy podatkowe ustalą właściciela budynku przy ulicy W. w którym znajduje się jeden z lokali użytkowanych przez skarżącą, uwzględniając stan prawny wynikający z zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto ustalą i wskażą czy i na jakiej podstawie działania Miejskiego Zarządu Budynków jako zakładu budżetowego gminy, mogą być uznane za działania w imieniu i na rzecz właściciela co do lokalu położonego przy ulicy S.

Wskazane powyżej uchybienia stanowią naruszenie przepisów postępowania w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit c, art.135 oraz art. 152 p.p.s.a. ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy..