Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 463/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a, c , art. 153, art. 170, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 59 par. 1 pkt. 9
journal: Dz.U. 2002 nr 8 poz 60
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie opłat drogowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2011 r. sprawy ze skargi RP sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 3.124 (trzy tysiące sto dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca RP Spółka z o. o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej (zw. dalej Dyrektor Izby Celnej) nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (zw. dalej Naczelnik Urzędu Celnego) nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. ustalającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego ustalił RP Spółce z o .o. zobowiązanie od importu samochodów osobowych marki R w 1998 r. w podatku od towarów i usług w kwocie 22.427,30 zł.

Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] maja 2004 r. uchylił wyżej wymienioną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odsetek od podatku, w pozostałym zaś zakresie rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie ponad wszelką wątpliwość wykazano, że przedmiotem importu były samochody osobowe, wobec czego zasadnym było wydanie przez Urząd Celny decyzji o wymiarze zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Podkreślił także, że charakter importowanych samochodów został bezsprzecznie stwierdzony w prawomocnych decyzjach Prezesa Głównego Urzędu Ceł jak też, że nie został zakwestionowany w trakcie kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I SA/Go 1153/06 uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd uznając skargę za zasadną wskazał w motywach, że istotą niniejszej sprawy było ustalenie, w jaki sposób powstały w 1998 r. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług. Czy powstały one z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym odpowiednia regulacja prawnomaterialna wiązała powstanie takiego zobowiązania, czy też ich źródłem było dopiero doręczenie decyzji ustalającej wysokość takiego zobowiązania.

Następnie podkreślił, że w jego ocenie w niniejszej sprawie nie można uznać, aby w rozpoznawanej sprawie zasadnym było zastosowanie regulacji art.68 Ordynacji podatkowej, która odnosi się do przypadków, gdy wymiar podatku stanowi formę przekształcenia obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe i wydawana jest decyzja konstytutywna, która określa podmiot, przedmiot i treść stosunku podatkowego Wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z decyzją deklaratoryjną a więc taką, gdy organ wydaje decyzję wymierzając należny podatek, którego obliczenie i zapłata jest ustawowym obowiązkiem podatnika. Taki pogląd znajduje potwierdzenie w regulacji art.11 c ust.2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 roku - "organ podatkowy właściwy dla podatnika zobowiązany jest do wydania decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości jeżeli organ celny takiego podatku nie pobrał od importera towaru".

WSA podkreślił, że w sprawie mamy do czynienia z jednym zobowiązaniem które powstało z mocy prawa i które ulega przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku - art.70 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie decyzja organu drugiej instancji została wydana po upływie tego terminu - w dniu [...] maja 2004 roku.

Ostatecznie stwierdził, że okoliczności te zadecydowały, iż merytoryczna decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa wobec wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z mocy art.59 §1 pkt 9 Ordynacji podatkowej. Na podstawie art.145 §1 pkt1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) zaskarżoną decyzję należało zatem uchylić.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2003r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art.194 § 1 Ordynacji podatkowej przeprowadził dowód z opinii biegłego w dziedzinie ruchu drogowego

i wypadków drogowych oraz techniki pojazdów samochodowych na okoliczność zgodności danych zawartych w świadectwie homologacji oraz opinii klasyfikacyjnej

ze stanem pojazdów przedstawionych organowi podatkowemu. Czyniąc powyższe

organ włączył do niniejszego postępowania materiał dowodowy zgromadzony

w toku postępowania celnego dotyczącego importowanych przez Spółkę R samochodów, w tym w szczególności świadectwa homologacji oraz sporządzoną opinię biegłego rzeczoznawcy.

Organ w swych rozważaniach powołał się na stanowisko biegłego, który jednoznacznie stwierdził, iż wstawienie kratki za rzędem tylnych siedzeń pasażerów w samochodzie nie zmieniło typu pojazdu ani jego dotychczasowego przeznaczenia. Zmianę typu dokonuje się o ile następuje istotna zmiana obejmująca zasadnicze cechy co najmniej

takich zespołów jak np. nadwozie (...) Brak jest przesłanek do zakwalifikowania opisanego pojazdu jako samochodu ciężarowego. Biegły wskazał również na interpretację zawartą w piśmie Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...], w którym wyjaśniono, że tak drobne zmiany jak wstawienie kratki za rzędem tylnych siedzeń nie mogło prowadzić do zmiany rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy. Nadto nadmienił, że zgodnie ze stwierdzeniami Ministerstwa Transportu zawartym w piśmie z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...] kierowanego do Rady Naczelnej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego, zamontowanie kratki w samochodzie typu kombi, odgradzającej część bagażową od pasażerskiej nie może prowadzić do zmiany rodzaju pojazdu na samochód ciężarowy. Z kolei w piśmie z lipca 1996 r. nr [...] skierowanym do wszystkich urzędów wojewódzkich Departament Transportu Samochodowego poinformował, że nowe samochody osobowe, na które wydano świadectwo homologacji, nie mogą być przed ich sprzedażą poddane przeróbkom

i sprzedane jako samochody ciężarowe, jeżeli sprzedawca lub importer nie uzyskał zgody producenta na dokonanie takiej przeróbki. Zdaniem Ministerstwa przypadki przebudowy samochodów osobowych na ciężarowe przed ich rejestracją polegały na imitacji.

Powołując się na treść opinii biegłego, organ wskazał na brak szczegółowych prawnych określeń i charakterystyk samochodów osobowych, ciężarowych, ciężarowo-osobowych, co umożliwiało kwalifikowanie do kategorii ciężarowej, samochodów osobowych, poddanych drobnym zmianom (przeróbkom), bez zmian konstrukcyjnych.

Wskazano również, iż biegły podał, że Minister Transportu podpisując świadectwa homologacji dokonywał zmiany przeznaczenia samochodów z osobowych na ciężarowe. Importowane pojazdy zostały wyprodukowane przez producenta jako samochody osobowe. Zmiana przeznaczenia samochodów nastąpiła w Rzeczpospolitej Polskiej na drodze administracyjnej. Zmiana przeznaczenia pojazdów nastąpiła bez zmiany typu oraz bez zmian konstrukcyjnych.

Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony zakres prac badawczych Instytutu Transportu Samochodowego nie obejmował zmian cech pojazdu, lecz cechy nadane przez producenta, a nie podmiot dokonujący przebudowy.

W toku postępowania Ministerstwo Infrastruktury wyjaśniło, że Instytut Transportu Samochodowego jest jednostką badawczą uprawnioną do kontroli zgodności produkcji z typem homologowanym i nie dokonuje zmiany typu (pismo z dnia [...] grudnia 2004 r.).

W zakresie montażu przegrody Ministerstwo stwierdziło, że w pojeździe fabrycznie nowym, firma musi być upoważniona przez producenta i posiadać stosowną dokumentację techniczną, bowiem producent bierze pełną odpowiedzialność za podwykonawców dokonujących wszelkich zmian technicznych. Skoro producent jest odpowiedzialny za swoich podwykonawców, to w procesie badań homologacyjnych Instytut Transportu Samochodowego obowiązany był sprawdzić czy na produkcję przegrody w Polsce, podmiot je wykonujący posiadał takie upoważnienie oraz czy firma C posiadała uprawnienia do jej montażu. Żaden z protokołów nie potwierdza przeprowadzenia badań w zakresie produkcji przegrody ani w zakresie jej montażu. Dokumentem potwierdzającym możliwość dokonania przebudowy mogłaby być umowa, którą strona ukrywa i nie chce okazać pomimo wcześniejszej deklaracji o jej przedłożeniu.

Organ podniósł, że z samego dokumentu homologacyjnego wynika, że zakres prac Instytutu Transportu Samochodowego obejmował jedynie sprawdzenie zgodności parametrów pojazdu z wymaganiami i warunkami technicznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. Czynności homologacyjne przeprowadzono według zasad uzgodnionych z Ministerstwem Transportu i Gospodarki Morskiej przy udziale przedstawicieli Departamentu Ruchu Drogowego tego Ministerstwa. Z przytoczonego zapisu wynika, że oprócz przepisów obligujących Ministra do sprawdzenia zgodności z § 55 tego rozporządzenia, istniały pozaprawne uzgodnienia czynności homologacyjnych. Zgodnie bowiem z oświadczeniem Instytutu Transportu Samochodowego, zawartym w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. czynności homologacyjne uzgodnione z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej odwołują się oprócz przepisów prawa do ustaleń ustnych.

Organ powołując się na opinię biegłego wskazał również jakie cechy winien spełniać samochód ciężarowy zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego. W swojej opinii (pierwotnej i uzupełniającej) szczegółowo opisał cechy, jakie powinien posiadać pojazd osobowy i ciężarowy.

Wobec powyższych ustaleń organ przyjął, że przedmiotem importu były samochody osobowe marki R, bez zmian typu pojazdu oraz bez zmian konstrukcyjnych, a jedynie ich przeznaczenie zostało zmienione w RP w drodze administracyjnej.

W zakresie właściwej klasyfikacji towarów organ uznał za zasadne odwołanie się do ogólnych zasad tworzenia i grupowania SWW. Przyjął, że zgodnie z pkt. 3.1.5 SWW zakresy poszczególnych grupowań pochodnych określonego grupowania macierzystego w żadnym przypadku nie mogą zachodzić na siebie, tj. żaden wyrób nie może być zaliczony do więcej niż jednego grupowania SWW ( zasada jednolitości grupowań). Podał, że jak wynika z klasyfikacji SWW, pozycje 1021-1022 obejmują swym zakresem: 1021 - samochody osobowe ogólnego przeznaczenia; 1022 - samochody osobowe specjalizowane czyli samochody budowane na podwoziach samochodów osobowych.

Z kolei wskazywany przez stronę SWW 1024 obejmuje samochody ciężarowe

i ciągniki siodłowe a więc inne pojazdy niż samochody osobowe i samochody osobowe specjalizowane, czyli inne pojazdy aniżeli pojazdy określone w pozycji 1024, które nie są objęte podatkiem akcyzowym.

Wobec powyższego organ przyjął, że sporne samochody zostały wyprodukowane przez firmę R jako samochody osobowe, a następnie podlegały przeróbkom, co wyklucza ich klasyfikację do SWW 1024. Jednocześnie z uwagi na znikomy zakres ich przebudowy, polegający wyłącznie na montażu kratki za siedzeniami pasażerów bez wymontowywania siedzeń i pasów bezpieczeństwa, samochody te nie mogą być również klasyfikowane do SWW 1022, a więc właściwą ich klasyfikacją jest SWW 1021.

Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego organ stwierdził, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym powstaje z mocy prawa, a zobowiązanie

z tego tytułu ulega przedawnieniu z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art.70 §1 Ordynacji podatkowej). W rozpoznawanej sprawie decyzja organu drugiej instancji została wydana przed upływem tego terminu. Import samochodów nastąpił w 1998r. Zobowiązanie podatkowe mogło więc ulec przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2003r.

Wobec tego decyzja nie narusza art.68 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przepis

ten dotyczy decyzji wydawanych na podstawie art.21 § 1 pkt 2 tej ustawy, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Obowiązek podatkowy oraz zobowiązanie podatkowe powstało z chwilą powstania długu celnego tj. z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego.

Skarżąca kwestionują powyższe rozstrzygnięcie złożyła skargę do Sądu, w której zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art.2 Konstytucji RP tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasady in dubio pro tributario przez podejmowanie działań zmierzających do wykazania nieprawidłowości działania skarżącej oraz tłumaczenie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść Spółki;

b) art.70 §1 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji, podczas gdy zobowiązanie podatkowe objęte decyzją uległo przedawnieniu;

c) art.15 ust. 4 ustawy o VAT przez bezpodstawne zastosowanie przy wydawaniu ostatecznej decyzji administracyjnej skutkujące nieprawidłowym ustaleniem podstawy opodatkowania;

d) art.40 ust.1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej przez zignorowanie interpretacji statystycznych i dokonanie własnych, nieprawidłowych interpretacji mimo braku uprawnień;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego:

a) art.153 ppsa przez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań

co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 października 2006 r. (dalej: wyrok WSA);

b) art.208 Ordynacji podatkowej przez nie umorzenie postępowania podatkowego w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe objęte decyzją uległo przedawnieniu

c) art.191 Ordynacji podatkowej przez wybiórczą i sprzeczną z logiką oraz doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego, w szczególności uzupełniającej opinii biegłego rzeczoznawcy;

d) art.194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej przez nieskuteczne podważenie, a w zasadzie próbę podważenia, mocy wiążącej dokumentu urzędowego, jakim jest świadectwo homologacji;

e) art.121 § 1 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania Spółki do organów celnych, w szczególności podejmowanie działań zmierzających wyłącznie do wykazania, że działanie Spółki było nieprawidłowe, jak również wydanie decyzji sprzecznej z inną decyzją wydaną w tym samym stanie faktycznym przez ten sam organ wobec Spółki;

f) art.122 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej przez podjęcie działań pozorowanych, rzekomo nastawionych na ustalenie stanu faktycznego;

Podnosząc tej treści zarzuty skarżąca wniosła o:

1) przeprowadzenie na podstawie art.106 § 3 ppsa dowodu z oświadczenia R, producenta pojazdów, których dotyczy niniejszy spór - celem wyjaśnienia istotnych wątpliwości podniesionych przez Dyrektora Izby Celnej w skarżonej decyzji odnośnie zgody producenta samochodów R na zamontowanie w nich kratki;

2) wydanie, na podstawie art.155 ppsa, tzw. postanowienia sygnalizacyjnego i poinformowanie Ministra Finansów, jako organu zwierzchniego nad Dyrektorem Izby Celnej o uchybieniach w działaniu tego ostatniego organu oraz naruszeniach prawa, których Dyrektor Izby Celnej dopuścił się w toku całego postępowania celnego, jak i przy wydawaniu zaskarżonej decyzji;

3) stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ppsa w związku

z art.247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz dodatkowo na podstawie art.135 ppsa stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego lub alternatywnie;

4) na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i b w związku z art.135 ppsa uchylenie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, jako wydanych

z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Strona skarżąca wniosła ponadto o orzeczenie na podstawie art.152 ppsa, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem prawa.

Zgodnie z treścią art.1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej ppsa, sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone ustawą.

Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena odbywa się w oparciu o stan prawny oraz na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji najistotniejsze jest, że rozstrzygnięcie to jest konsekwencją wydanego wcześniej przez tutejszy Sąd wyroku z 11 października 2006 r. sygn. akt I SA/Go 1153/06 uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] maja 2004 r. nr [...]. Orzeczeniem tym sąd przesądził, że decyzja organu drugiej instancji została wydana z naruszeniem prawa wobec wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z mocy art.59 §1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.

W takiej sytuacji zastosowanie ma przepis art.153 ppsa, zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną, o której stanowi powołany przepis, należy rozumieć osąd

o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania

z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji.

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r., I SA/Ka 2408/98).

W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że nie uległ zmianie ani stan prawny, ani stan faktyczny.

Dodatkową okolicznością, na którą należy również zwrócić uwagę poddając kontroli zaskarżoną decyzję jest fakt, że wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 października 2006 r. jest prawomocny.

Zgodnie zaś z treścią art.170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wskazana norma prawna dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia. Ratio legis tego unormowania polega na tym, iż gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że wskazane w powyższym przepisie podmioty muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

W związku z powyższym również Sąd orzekający obecnie w sprawie ma obowiązek dostosowania się do oceny prawnej, wyrażonej we wcześniejszym wyroku tego Sądu

z dnia 11 października 2006 r.

Przypomnieć zatem należy, że w motywach powołanego orzeczenia Sąd stwierdził, że istotą sprawy było ustalenie, w jaki sposób powstały w 1998 roku zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług. Czy powstały one z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym odpowiednia regulacja prawnomaterialna wiązała powstanie takiego zobowiązania, czy też ich źródłem było dopiero doręczenie decyzji ustalającej wysokość takiego zobowiązania. To od rozstrzygnięcia tego zagadnienia zależy ustalenie charakteru zaskarżonej decyzji oraz kluczowa dla oceny kwestia czy w rozpoznawanych sprawach nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych jak twierdzi skarżąca spółka, czy też zobowiązania te nie wygasły i była podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji a więc merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jak podnosi organ celny, a nie formalnoprawnego, tj. umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość wobec przedawnienia.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można uznać, aby zasadnym było zastosowanie regulacji art.68 Ordynacji podatkowej, która odnosi się do przypadków,

gdy wymiar podatku stanowi formę przekształcenia obowiązku podatkowego

w zobowiązanie podatkowe i wydawana jest decyzja konstytutywna, która określa podmiot, przedmiot i treść stosunku podatkowego. W wyroku z dnia 11 października 2006 r. podkreślono, że w sprawie mamy do czynienia z decyzją deklaratoryjną –

o czym przekonuje wprost brzmienie art.11c ust.2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. Użyte bowiem w treści sformułowanie "nie pobrał podatku" oraz wydaje decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości wskazują jednoznacznie, iż dotyczą one jednego zobowiązania, które powstaje z mocy prawa.

Sąd wskazał też, że w sprawie mamy do czynienia z jednym zobowiązaniem, które powstało z mocy prawa i które ulega przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, zgodnie z art.70 §1 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do stanu sprawy oraz wspierając się poglądami wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2003 r., sygn. akt FSA 2/02 - ONSA 2003/3/84 i w uchwale NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 3/04 WSA stwierdził, że decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie tego terminu, to jest 28 maja 2004 r. W konsekwencji Sąd uznał wówczas, że merytoryczna decyzja organu drugiej instancji została wydana z naruszeniem prawa wobec wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z mocy art.59 §1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.

Mając zatem na względzie powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż to głównie pogląd o wygaśnięciu zobowiązania podatkowego z mocy art.59 §1 pkt 9 Ordynacji podatkowej powinien lec u podstaw orzekania organu celnego. W wyroku zapadłym 11 października 2006 r., wbrew twierdzeniu organu w zaskarżonej decyzji (s.3), nie zawarto natomiast żadnych wskazań co do obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Reasumując, wobec przesądzenia kwestii wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia, na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit.a , lit.c ppsa zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 ppsa.

( - ) Anna Juszczyk-Wiśniewska ( - ) Joanna Wierchowicz ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko