Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1904/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Karczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2020 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania U. S. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z [...] grudnia 2017 r. odmawiającą ustalenia odszkodowania za grunt położony w W. w Dzielnicy [...] przy ulicy [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² (d. dz. [...]), uregulowany w księdze wieczystej KW Nr [...]

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [...] grudnia 2005 r. U. S. złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz. 872 ze zm.), za zajętą pod drogę publiczną część działki położonej w W. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...].

W toku postępowania w sprawie wyjaśniła, że nr księgi wieczystej został przez nią podany omyłkowo. Natomiast powyższy wniosek dotyczył przyznania odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną - ul. [...] tj. za działkę nr [...] z obrębu [...], działkę nr [...] z obrębu [...], działkę nr [...] z obrębu [...] i działkę nr [...] z obrębu [...].

Wojewoda [...] ostateczną decyzją nr [...] z [...] stycznia 2011 r. stwierdził nabycie przez Gminę W. - [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie ewidencyjnym [...] oraz działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie ewidencyjnym [...].

Natomiast decyzją nr [...] z [...] listopada 2012 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu położonego w W. Dzielnica [...], pochodzącego z księgi wieczystej [...] - jako zajętego pod drogę publiczną ul. [...].

W uzasadnieniu podniósł, iż w księdze wieczystej KW Nr [...] - która została wskazana we wniosku U. S. z [...] grudnia 2005 r. - uregulowana jest działka nr [...] o pow. [...] m² z obrębu [...], która odpowiada dawnej działce ewidencyjnej nr [...]. Przedmiotowa działka nie jest zajęta w żadnej części pod drogę publiczną - dlatego też nie został spełniona podstawowa przesłanka z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Minister Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] października 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Następnie Prezydent W. decyzją nr [...] z [...] grudnia 2017 r. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt położony w W. w Dzielnicy [...] przy ul. [...]. stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² (d. dz. [...]), uregulowany w księdze wieczystej KW Nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że grunt uregulowany w księdze wieczystej [...] oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] (d. [...]) z obrębu [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. nie był w żadnej części zajęty pod drogę, a zatem nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek niezbędnych do jego zastosowania.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, odwołanie złożyła U. S. - ponownie podnosząc, że nr księgi wieczystej został przez nią podany omyłkowo. W związku z tym nie chodzi jej o uzyskanie odszkodowania za działkę wymienioną w zaskarżonej decyzji - lecz o odszkodowanie za działkę nr [...] z obrębu [...], działkę nr [...] z obrębu [...], działkę nr [...] z obrębu [...] i działkę nr [...] z obrębu [...]. Wydana decyzja jest nieadekwatna do jej żądania zgłoszonego we wniosku z [...] grudnia 2005 r. - zatem jest bezprzedmiotowa.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 132 k.p.a. lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości przez organ wyższego rzędu na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt położony w W. w Dzielnicy [...] przy ul. [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], a także uwzględnienie przystąpienia J. H. do postępowania o sygnaturze akt [...], [...] w trybie art. 132 k.p.a. i traktowania jej w charakterze strony.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. nr [...] z [...] grudnia 2017 r. - uznając to rozstrzygnięcie za prawidłowe oraz akceptując w całości stanowisko i przedstawioną argumentację.

Podniósł, iż nieruchomość wskazana przez U. S. we wniosku z [...] grudnia 2005 r. nie została zajęta pod drogę publiczną w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. utrzymaną w mocy decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2013 r. Dodał, że wskazanie po dacie [...] grudnia 2005 r. innych nieruchomości - jako przedmiotu żądania - nie może być traktowane jako doprecyzowanie wniosku złożonego w terminie,

Stwierdził też, iż kwestia uwzględnienia przystąpienia J. H. do postępowania o sygnaturze akt [...], [...] i traktowania jej w charakterze strony została rozpatrzona w odrębnym postępowaniu.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła U. S. - konsekwentnie podnosząc, że wydana decyzja jest nieadekwatna do jej żądania zgłoszonego w piśmie z [...] grudnia 2005 r. i nie znajduje podstawy w stanie prawnym ani faktycznym.

Zaskarżanej decyzji zarzuciła:

1.Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 4 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.), poprzez uznanie, że nie złożyła ona w wyznaczonym terminie pomiędzy 1 stycznia 2001 roku, a 31 grudnia 2005 roku wniosku o wypłatę odszkodowania, podczas gdy taki wniosek został przez nią złożony w ustawowo przewidzianym terminie, tj. [...] grudnia 2005 r.;

2.Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:

a. art. 62 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że wnosiła o przyłączenie się do niniejszego postępowania, podczas gdy jej intencją było łączne prowadzenie postępowań;

b. art. 7 i art. 77 §1 i §3 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a i art. 78 §1 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie przez organy administracyjne obydwu instancji wątpliwości, zarzutów zgłoszonych w toku postępowania, które mają bezpośredni wpływ na uznanie jej za stronę w przedmiotowym postępowaniu;

c. art. 140 w zw. z art. 107 §1 i §3 k.p.a., poprzez pominięcie w decyzji Wojewody [...] omówienia i rozstrzygnięcia co do zarzutów stron, podniesionych w odwołaniu, tj. co do wskazania złożenia przez nią w ustawowym terminie (tj. dnia [...] grudnia 2005 r.) wniosku o odszkodowanie wraz ze wskazaniem numeru postępowania, w którym oryginał ww. wniosku się znajduje, co doprowadziło do niekompletnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w zakresie rozpoznania zarzutów zgłoszonych przez nią do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji - brak rozpoznania zarzutów odwołania w całości, oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ II instancji;

d. art. 15 k.p.a., poprzez nie dokonanie przez organ odwoławczy, tj. Wojewodę [...] samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w rezultacie naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (w tym oceny dowodów);

e. w konsekwencji powyższych uchybień - naruszenie art. 138 §1 pkt. 1 i § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy wadliwej i istotnie naruszającej przepisy postępowania decyzji organu I instancji (Prezydenta W.).

W związku z tym wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2. uchylenie decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 roku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,

3. zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania, według norm przepisanych,

4. dopuszczenie dowodów wskazanych w treści uzasadnienia, na okoliczności opisane w treści uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy wpływające na sposób jej rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2017 r. odmawiającą ustalenia odszkodowania za grunt położony w W. w Dzielnicy [...] przy ulicy [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m².

Powodem odmowy ustalenia odszkodowania był fakt, że wcześniejszą decyzją z [...] listopada 2012 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności tego gruntu położonego w W. Dzielnica [...], pochodzącego z księgi wieczystej [...] - gdyż przedmiotowy grunt nie jest zajęty w żadnej części pod drogę publiczną.

Podstawę materialnoprawną obu tych rozstrzygnięć stanowił przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej jako "ustawa".

Przepis ten stanowi (ust.1), że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Zgodnie zaś z ust. 4 tego art., odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2 za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

Zatem warunkiem koniecznym do ustalenia i wypłaty odszkodowania jest wcześniejsze wydanie decyzji - w trybie art. 73 ust 1 ustawy - stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowego gruntu.

Tymczasem w niniejszej sprawie nie została wydana taka pozytywna decyzja lecz wręcz przeciwnie - została wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowego gruntu (działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² - dawna działka nr [...]).

Zatem żądnie ustalenia i wypłaty odszkodowania za tę właśnie działkę jest zupełnie bezzasadne - gdyż nie ma podstawy prawnej do jego wypłacenia.

Przy czym należy podkreślić, że Sąd oceniał tylko zgodność z prawem wydanych decyzji.

Natomiast nie oceniał faktu, czy wydane decyzje rzeczywiście są adekwatne do treści żądania strony wynikającego z jej wniosku z [...] grudnia 2005 r. - sprecyzowanego w toku dalszego postępowania w sprawie.

Sąd nie oceniał też sensu wydania decyzji z [...] listopada 2012 r. przez Wojewodę [...] ani sensu wniesionej skargi do Sądu na decyzję odmawiającą ustalenia odszkodowania za działkę ewidencyjną nr [...] - w sytuacji, gdy strona konsekwentnie twierdziła, że nie chodzi jej o uzyskanie odszkodowania za działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...] lecz za działkę nr [...] z obrębu [...], działkę nr [...] z obrębu [...], działkę nr [...] z obrębu [...] i działkę nr [...] z obrębu [...].

Należy również stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku - bowiem nie dotyczą one istoty tej sprawy.

Podsumowując Sąd uznał, iż organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy i w sposób prawidłowy dokonały oceny przesłanek z art. 73 ustawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 kpa - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.