Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1158/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] grudnia 2011 r., nr [...], która została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] sierpnia 2011 r. do D. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 złożony przez R. Sp. z o. o., zwaną dalej "Grupą" za okres od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] lipca 2011 r.

W złożonym wniosku Grupa zadeklarowała m.in. przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom, którzy nie są członkami grupy.

W dniu [...] września 2011 r. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do Grupy wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] września 2011 r. Grupa zwróciła się z prośbą o przedłużeń terminu na złożenie wyjaśnień.

Następnie w dniu [...] października 2011 r. Grupa złożyła wyjaśnienia wraz z dokumentacja T.

W dniu [...] grudnia 2011 r. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił Grupie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od [...] lipca 2010 roku do dnia [...] lipca 2010 r. tj. za czwarty rok działalności.

W dniu [...] grudnia 2011 r. strona złożyła do Prezesa ARiMR odwołanie od ww. decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Prezes ARiMR decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu podjętego stanowiska organ podkreślił, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów wspólnotowych jak i krajowych.

Na gruncie przepisów wspólnotowych istota przedmiotowej pomocy przedstawiona została w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1), zwanego dalej rozporządzeniem 1698/2005", zgodnie z którym, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,

wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.), (dalej "ustawa GRP"). Zgodnie z art. 2 ustawy GRP, Osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Stosownie natomiast do art. 3 ustawy GRP, Grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że: 1) została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2, 2) działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim", spełniających wymagania określone w art. 4, 3) składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników, 4) przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, dla których grupa została utworzona, 5) określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży.

Organ przypomniał, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Zgodnie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia GPR, pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów.

Ponadto w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków producentów rolnych została określona minimalna roczna wielkość produkcji towarowej w województwie [...] w przypadku kategorii "nasiona roślin oleistych" w wysokości 900 ton, a minimalna liczba członków grupy producentów rolnych tworzonej w celu produkcji nasion roślin oleistych wynosi 5.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Mając na uwadze powyższe zauważono, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz art. 2 ustawy GPR, celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że R. Sp. z o. o., jest grupą producentów nasion roślin oleistych. Tymczasem w czwartym roku działalności spółki troje z pięciu członków grupy w ogóle nie dostarczyło produktu, dla produkcji którego przedmiotowa grupa została utworzona, a rzeczywistą produkcję nasion roślin oleistych (rzepak) za pośrednictwem grupy w sposób niewątpliwy prowadziły dwa podmioty. Ponadto Grupa wyprodukowała w okresie objętym wnioskiem 802,51 ton rzepaku (kategoria produktu "nasiona roślin oleistych") czyli poniżej minimalnej rocznej wielkość produkcji towarowej w województwie [...].

W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, w ocenie organu administracji, rzeczywiście przeprowadzone i nieprzeprowadzone operacje grupy w czwartym roku jej działalności oraz wielkość produkcji towarowej wskazują na sztuczny i pozorny charakter stworzonych przez grupę warunków do przyznania pomocy za okres od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] lipca 2011 r.

W związku z tym organ II instancji stwierdził, iż w analizowanym stanie faktycznym, przyznanie Grupie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za czwarty rok działalności, spowodowałoby uzyskanie wsparcia przez podmiot, którego działalność nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona, a w szczególności celu określonego w ust. 1 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. W konsekwencji doprowadziłyby to do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z przedmiotowej regulacji.

Odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania podkreślono, iż nie zawiera wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do argumentów strony dotyczących treści zapisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93, póżn. zm.) regulujących umowę kontraktacji organ zauważył, że dotyczą one stosunków cywilnoprawnych. Natomiast sprawa dotycząca wniosku o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 jest sprawą administracyjną, do której nie odnoszą się przepisy Kodeksu cywilnego.

Organ podkreślił również, że zgodnie z art. 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L. z 2006, Nr 368, str. 15, z późn. zm.) Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

← śmierć beneficjenta;

← długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

← wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

← katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

← wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

← choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Organ podkreślił, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie strona wskazując na wystąpienie siły wyższej powołała się na protokoły oględzin upraw, sporządzone przez T. Przedmiotowe : protokoły zostały sporządzone i doręczone stronie odpowiednio w marcu, kwietniu i maju 2011 r., natomiast Grupa poinformowała o fakcie wystawienia siły wyższej dopiero w odpowiedzi na wezwanie tj. w dniu [...] października 2011 r., czyli po upływie 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Organ zauważył również, że wniosek o pomoc składa się po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego tak więc Grupa znała wielkość produkcji za dany okres i miał świadomość, iż nie spełnia wymogu minimalnej wielkości produkcji.

Ponadto podkreślono, iż zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64,. poz. 427, z późn. zm.) w toku postępowania w sprawie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" stanowiącego jeden z instrumentów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, organy administracyjne ARiMR stoją na straży praworządności, co za tym idzie zobowiązane są działać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tak więc weryfikując sprawę wniosku strony organ I instancji opierał się na przepisach powszechnie obowiązujących.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła R.Sp. z o. o., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

← przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

a) przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE.L 25/8 z 28.01.2011 r. ze zm.) poprzez, nieprawidłowe przyjęcie, że powstrzymanie się części producentów od produkcji lub dostarczenia produktów, bez względu na przyczynę, oznacza sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia przez podmiot, którego działalność nie stanowiła celu dla którego grupa została utworzona,

b) przepisu art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20.09.2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L. 277 z 21.10.2005) poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że powstrzymanie się części producentów od produkcji lub dostarczenia produktów, bez względu na przyczynę, oznacza sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia przez podmiot, którego działalność nie stanowiła celu dla którego grupa została utworzona,

← przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

a) przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. 2008, Nr 72, poz. 424) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że produkty dostarczone do spółki w ilości wskazanej we wniosku o płatność, odpowiadają minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej Grupy,

b) przepisów § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. 2007, Nr 81, poz. 550 ze zm.) poprzez nieprzyznanie stronie pomocy finansowej w wysokości adekwatnej do rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy,

c) przepisów art. 7 i 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. 2000, Nr 88, poz. 983 ze zm.) poprzez dokonywanie oceny spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych, która to kompetencja przysługuje marszałkowi województwa właściwemu ze względu na siedzibę grupy,

← przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1971 ze zm.) polegające na niedokonaniu ustaleń faktycznych co do ilości faktycznie wyprodukowanych produktów przez grupę w okresie czwartego roku działalności,

b) przepisu art. 8 k.p.a. polegające w szczególności niedbałym sposobie umotywowania rozstrzygnięcia przejawiającym się m.in. w błędnym oznaczeniu organu, powołanie uwag odnośnie płatności rolnośrodowiskowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.).

Stosownie do art. 2 ustawy GRP – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Ustawa określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, miedzy innymi grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów (art. 3 ust. 1 pkt 1). W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).

W art. 6 ustawy GRP zawarta jest delegacja dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii organizacji wskazanych w ustawie, wykazu produktów i grup produktów dla których mogą by tworzone grupy producentów rolnych, minimalną roczną wielkość produkcji towarowej oraz minimalną liczbę członków grupy. Wypełniając delegację ustawową Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424).

W punkcie 16 załącznika do rozporządzenia z 9 kwietnia 2008 r. ustalono, że minimalna liczba członków grupy producentów nasion roślin oleistych to 5 podmiotów.

Spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie GRP oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy GRP, czyli w ww. rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008 r. stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy. Marszałek dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa.

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa.

Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określa wydane na podstawie art. 29 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).

Zgodnie z ww. rozporządzeniem z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Natomiast w art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005" oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w ww. rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1975/2006".

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Jest bezsporne i niekwestionowane przez skarżącą spółkę, że w czwartym roku działalności spółki troje z pięciu członków grupy w ogóle nie dostarczyło produktu, dla produkcji którego przedmiotowa grupa została utworzona, a rzeczywistą produkcję nasion roślin oleistych (rzepak) za pośrednictwem grupy w sposób niewątpliwy prowadziły dwa podmioty. Ponadto Grupa wyprodukowała w okresie objętym wnioskiem 802,51 ton rzepaku (kategoria produktu "nasiona roślin oleistych") czyli poniżej minimalnej rocznej wielkość produkcji towarowej w województwie [...].

W tej sytuacji mimo uzyskania przez skarżącą spółkę warunku formalnego uznania za grupę producentów rolnych (wpis do rejestru), w okresie objętym wnioskiem cel przepisów polegający na ułatwianiu wspólnego wprowadzenia do obrotu nasion roślin oleistych nie został osiągnięty.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd nie odnosi się do zarzutów strony dotyczących obowiązku produkcji w każdym roku przez wszystkich członków grupy produktu dla którego Spółka została utworzona, gdyż nie mają one znaczenia w niniejszej sprawie. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma to, że Grupa wyprodukowała w okresie objętym wnioskiem 802,51 ton rzepaku (kategoria produktu "nasiona roślin oleistych") czyli poniżej minimalnej rocznej wielkość produkcji towarowej w województwie [...].

Mając na względzie obowiązujące przepisy w analizowanym stanie faktycznym, przyznanie Grupie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za czwarty rok działalności, spowodowałoby uzyskanie wsparcia przez podmiot, którego działalność nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona, a w szczególności celu określonego w ust. 1 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. W konsekwencji doprowadziłyby to do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z przedmiotowej regulacji.

Podkreślić należy, że w ramach grupy jej członkowie zobligowani są do wspólnego działania w kwestii sprzedaży wytworzonego produktu. Ust. 2 art. 35 rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 wskazuje, że wsparcie oblicza się na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek.

Nie chodzi więc o produkt wytworzony i magazynowany (np. w celu oczekiwania na jego wyższą cenę), ale taki który po wyprodukowaniu zostanie przeznaczony do sprzedaży w danym roku produkcyjnym. Jest tak dlatego ponieważ grupie producentów rolnych udziela się wsparcia przez okres 5 lat przypadających po dacie w której grupa powstała, a wysokość tego wsparcia uzależniona jest właśnie od rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek.

Prawo do otrzymania pomocy przez grupę jest zależne od ilości sprzedaży wytworzonego produktu. Gdyby tak w istocie nie było grupa mogłaby w ogóle niczego nie sprzedawać (w kolejnych latach od powstania), a podstawą żądania przez nią dofinansowania byłaby jedynie wykazana produkcja poszczególnych jej członków.

Zdaniem Sądu cytowane i omawiane wcześniej przepisy prawa taką sytuację wykluczają.

Powoływanie się przez skarżącą na przypadek siły wyższej nie mogło być skuteczne ze względu na treść art. 47 ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. Przepis ten stanowi, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

W sprawie niniejszej termin powyższy nie został zachowany. Ani Grupa, ani wchodzący w jej skład członkowie nie powiadomili organu w ww. terminie o ubytkach plonów spowodowanych przymrozkami wiosennymi. W ocenie Sądu rozważania organu odwoławczego poczynione na powyższą okoliczność są prawidłowe, a skarga skutecznie ich nie podważa.

Z powyższych względów skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono.