Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 386/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 3, art. 8 ust. 9 i 10, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 4, art. 61 ust. 1, ust. 2, art. 64 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 10 par. 1, art. 15, art. 138 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 146 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] sierpnia 2019 roku sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], postanowił:

1. Ustalić opłatę za pobyt [...] w Domu Pomocy Społecznej [...], [...] na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w Domu w wysokości:

a. [...] zł miesięcznie do stycznia 2018 r,

b. [...] zł od miesiąca lutego 2018 r.

2. Mieszkaniec będzie ponosił opłatę w wysokości [...] zł miesięcznie płatną na konto domu pomocy społecznej.

3. Syn [...] (dalej: skarżący), wnosić będzie za pośrednictwem tut. Ośrodka kwotę : [...] zł miesięcznie począwszy od miesiąca września 2018 r.

4. Gmina [...] pokrywać będzie opłatę:

a. za 11 dni września 2017 r. w wysokości [...] zł,

b. od miesiąca października 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie

c. od miesiąca lutego 2018 r. w wysokości [...] zł. miesięcznie.

5. Ustalona odpłatność ulega zmianie od miesiąca, w którym następuje:

- waloryzacja rent i emerytur

- zmiana dochodu osoby uprawnionej do świadczeń z pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że dnia [...] sierpnia 2017 r. wydał decyzję o skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej w [...] [...]. W związku z powyższym koniecznym jest wydanie decyzji o odpłatności za pobyt. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zgodnie z art. 61 ust. 1 i 2 ustawy są w kolejności: 1. mieszkaniec w domu nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu. Dochód [...] wynosi [...] zł. zatem 70% tego dochodu to kwota [...]zł,

2. małżonek, zstępni przed wstępnymi - syn [...] od miesiąca września 2018 r. kwoty [...]zł.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z posiadaną dokumentacją na dochód rodziny skarżącego składa się: wynagrodzenie skarżącego w wysokości [...] zł, wynagrodzenie żony w wysokości [...] zł oraz dochód z posiadanych [...] ha przeliczeniowych w wysokości [...] ha x [...] zł =[...] zł. Razem kwota miesięcznych dochodów rodziny wynosi [...] zł: przez 3-ch członków rodziny na osobę wynosi [...] zł.

Organ wskazał, że kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2015 r. poz.1058) wynosi [...] zł x [...]% = [...] zł.

Wobec powyższego, organ ustalił, że kwota dopłaty skarżącego do opłat za pobyt w domu pomocy społecznej ojca [...] wynosi: [...] zł - [...] zł = [...] zł miesięcznie. Drugi syn Pan [...] nie kwalifikuje się do obciążenia go odpłatnością ze względu na wysokość uzyskiwanego dochodu, nie przekraczającą 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Organ ustalił również, że gmina pokrywać będzie opłatę w wysokości różnicy pomiędzy średnim kosztem utrzymania w Domu Pomocy Społecznej, co stanowi kwotę [...]zł a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa wyżej. Różnica wynosi za miesiąc wrzesień 2017 r. [...] zł, od miesiąca października 2017 r. dopłata wynosi [...] zł, od miesiąca lutego 2018 r. dopłata wynosi [...] zł. miesięcznie.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] września 2018 r., wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia.

Skarżący zarzucił wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie przez organ ustanowionego przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika, w tym zaniechanie doręczania pism oraz decyzji organu pełnomocnikowi skarżącego, skutkujące niezapewnieniem skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w tym uniemożliwieniem mu zapoznania się z materiałami postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji,

2) art. 104 § 2 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej, skutkujące błędnym ustaleniem, że skarżący obowiązany jest do ponoszenia opłat za pobyt [...] w domu pomocy społecznej,

3) art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez brak rozważenia sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego w aspekcie jego relacji z [...] oraz braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności poprzez:

a) nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego oraz z zeznań [...] na okoliczność stopnia więzi panujących pomiędzy [...] a [...] oraz sytuacji osobistej i majątkowej [...], w szczególności wysokości stałych comiesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i rodziny,

b) niezwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...] o przedłożenie akt postępowania prowadzonego pod sygn. [...] oraz [...] oraz nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w ww. aktach na okoliczność przyczyn orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa [...] i [...]

skutkujące błędnym ustaleniem, że skarżący obowiązany jest do ponoszenia opłat za pobyt [...] w domu pomocy społecznej,

4) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego oraz z zeznań [...] oraz z dokumentów zgromadzonych w aktach Sądu Rejonowego w [...], sygn. akt [...] oraz [...], mimo iż dowody te dotyczyły okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, skutkujące błędnym ustaleniem, że skarżący obowiązany jest do ponoszenia opłat za pobyt [...] w domu pomocy społecznej,

5) art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ nie może orzec w jednej decyzji o obowiązku ponoszenia opłat z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej i jednocześnie o zwolnieniu strony z obowiązku ich ponoszenia,

6) art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w pkt 2 lit c i orzekło o pokrywaniu opłaty za pobyt [...] przez Gminę [...] w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od lutego do sierpnia 2018 roku, a od września 2018 roku w wysokości różnicy pomiędzy opłatami wynikającymi z pkt 2 i pkt 3 decyzji. W pozostałym zakresie, decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że na podstawie zaskarżonej decyzji [...] została ustalona odpłatność za pobyt w DPS w wysokości 70% dochodu, tj. na kwotę [...]zł. Pozostałą kwotę w wysokości różnicy pomiędzy odpłatnością mieszkańca a miesięcznym kosztem ustalonym przez Starostę [...] powinni ponosić zstępni w/wymienionego oraz ewentualnie Gmina.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odnosząc się do zarzutu pominięcia pełnomocnika przez organ I instancji, wskazało, że strony postępowania zgodnie z zaleceniem Kolegium zostały poinformowane o toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt [...] w DPS. O czynnym udziale skarżącego mogą świadczyć dosyłane dokumenty oraz wywiad środowiskowy. Jednocześnie dowód jakim jest wywiad środowiskowy jest czynnością, którą przeprowadza się w miejscu zamieszkania strony postępowania bez udziału pełnomocnika, bowiem ma on na celu ustalenie faktycznej sytuacji dochodowej i rodzinnej osoby, której uprawnień lub obowiązków dotyczy postępowanie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku dochodu z działalności rolniczej w myśl art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308 zł. (od 1.10.2018 roku rozporządzenie RM z dnia 11.07.2018 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej). Zatem dochód z gospodarstwa rolnego w przypadku rodziny skarżącego wzrósł do kwoty [...]zł. Powyższy przepis reguluje kwestie ustalenia dochodu z gruntów rolnych niezależnie czy osoba użytkuje ten teren, czy może osiąga z niego większe dochody, niż wskazuje na to ostateczne przeliczenie. Zatem brak jest podstaw do umniejszania tego dochodu. W ocenie organu, przedłożony wraz z odwołaniem protokół z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego nr [...] nie może zostać uwzględniony przy ustalaniu wysokości odpłatności za pobyt rodzica w DPS, ponadto służy on ubieganiu się o udzielanie pomocy przewidzianej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem suszy lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy, objęły co najmniej 70% danej uprawy lub które objęły co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na treść art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wskazało, że Pan [...], uzyskał dochód na członka rodziny nieprzekraczający 300% kryterium dochodowego.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 64 ustawy o pomocy społecznej, organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie jest możliwe jednak dopiero wówczas, gdy organ ustali wysokość dopłaty i osoby zobowiązane do jej dokonania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, ze organ I instancji zdecydował się naliczyć synowi odpłatność za pobyt [...] od września 2018 roku, zatem nie od dnia faktycznego umieszczenia w/wymienionego w DPS, tj. od dnia [...] września 2017 roku. Zatem Kolegium działając w oparciu o art. 139 k.p.a. postanowiło doprecyzować jedynie sentencję zaskarżonej decyzji, bowiem od września 2018 r., w związku z nałożeniem obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania ojca przebywającego w DPS, obciążenie gminy z tego tytułu uległo zmniejszeniu.

Skarżący, pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję organu odwoławczego, domagając się jej uchylenia a także uchylenia decyzji organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie:

1) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. polegające na pozbawieniu skarżącego prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej poprzez przyjęcie, że pominięcie przez organ I instancji ustanowionego przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika, w tym zaniechanie doręczania pism oraz decyzji organu I instancji pełnomocnikowi skarżącego, nie powoduje, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji obarczone jest wadą, uzasadniającą konieczność powtórzenia tego postępowania, mimo iż skarżącemu nie został zapewniony czynny udziału w postępowaniu przed organem I instancji, w tym uniemożliwiono mu zapoznanie się z materiałami postępowania i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

2) art. 138 § 2 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo iż na skutek pominięcia przez organ I instancji ustanowionego przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika, skarżący został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, co powoduje, że całe postępowanie wyjaśniające wymaga powtórzenia z udziałem pełnomocnika skarżącego,

3) art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ nie może orzec w jednej decyzji o obowiązku ponoszenia opłat z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej i jednocześnie o zwolnieniu skarżącego z obowiązku ich ponoszenia, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało nierozpoznaniem wniosku skarżącego o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej i uznaniem, że skarżący obowiązany jest do ponoszenia ww. opłat,

4) art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem, że skarżący obowiązany jest do ponoszenia ww. opłat.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja ustalająca sposób pokrywania opłat za pobyt [...] w domu pomocy społecznej. W ocenie Sądu, ostateczne rozstrzygnięcie jakie zapadło w tym zakresie jest zgodne z prawem. Uchybienia popełnione w toku procedowania w sprawie przed organami administracyjnymi nie miały wpływu na wynik sprawy, nie mogą więc doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności, wskazać należy, że materialną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508).

Zgodnie z art. 60 wskazanej ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3 (ust. 1). Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (ust. 2 pkt 2). Ogłoszenie to stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego (ust. 4).

Zgodnie natomiast z art. 61 ustawy o pomocy społecznej, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi, gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność (ust. 1). Zgodnie z art. 61 ust. 2 ww. ustawy, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

W rozpoznawanej sprawie organ, opierając się na Zarządzeniu nr [...] Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. poz. 721 ) i Zarządzeniu nr [...] Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. poz. 757), ustalił opłatę za pobyt [...] w Domu Pomocy Społecznej na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w Domu w wysokości [...] zł miesięcznie do stycznia 2018 r. i [...] zł od miesiąca lutego 2018 r. Ustalenia te nie są w sprawie sporne a Sąd również z urzędu nie dopatrzył się w tym zakresie uchybień.

Ustaloną kwotą opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej organ obciążył wymienionych w decyzji: mieszkańca domu, skarżącego – będącego jego zstępnym oraz Gminę.

Nie budzi wątpliwości sposób w jaki organ ustalił kwotę opłaty wnoszoną przez mieszkańca. Organ, stosując zasadę wyrażoną w art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w pierwszej kolejności nałożył na mieszkańca domu obowiązek pokrywania ustalonej opłaty w kwocie odpowiadającej 70% jego dochodów. Obliczona w ten sposób kwota, tj. [...] zł nie pokrywa jednak całej należnej opłaty. W związku z powyższym, zasadnym było nakazanie przez organ partycypowania w kosztach utrzymania mieszkańca domu także innym osobom, które są zobowiązane do tego w dalszej kolejności (zgodnie z wyliczenie z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Z uwagi na to, że mieszkaniec domu nie pozostaje w związku małżeńskim, obowiązkiem partycypowania w ustalonych kosztach winni zostać obarczeni jego zstępni. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że mieszkaniec domu ma dwóch synów. Odnośnie Pana [...], organ ustalił, że nie może on zostać obciążony ww. opłatą. Jak bowiem wynika z poczynionych ustaleń faktycznych, [...] uzyskuje miesięczny dochód w kwocie [...]zł, ma na utrzymaniu żonę. Wobec powyższego, organ wskazał, że dochód na osobę w rodzinie Pana [...] wynosi [...] zł. Kwota ta nie pozwala obciążać ww. opłatą za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, gdyż zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) ustawy o pomocy społecznej, możliwym jest to w przypadku gdy posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (tj. 300% z [...] zł). Powyższe ustalenia organu nie budzą wątpliwości Sądu. Organ oparł się w tym zakresie na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w postaci kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z Panem [...] oraz dołączonego do niego zaświadczenia o wynagrodzeniu ww. (karty 19 – 22 akt administracyjnych).

Skarżący kwestionuje w sprawie przede wszystkim ustalenia organu dotyczące nałożonych na niego obowiązków. W ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w tym zakresie i zastosował w sposób odpowiedni właściwe normy prawa materialnego. Organ, opierając się na zgromadzonych dowodach stwierdził bowiem, że łączny dochód na osobę w rodzinie skarżącego to kwota [...]zł, czyli [...] zł na osobę (karty 1-4 akt administracyjnych). Wartość ta jest wyższa od kwoty [...]% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Nie ulega więc wątpliwości, że zaistniały w sprawie podstawy do tego, by nałożyć na skarżącego obowiązek ponoszenia opłat w związku z umieszczeniem jego wstępnego w domu pomocy społecznej. Przepisy art. 61 ustawy o pomocy społecznie nie zawierają bowiem z tym zakresie żadnych dalszych wyjątków, nie pozostawiając także organowi możliwości swobody wyboru osoby, która koszty te ma ponosić.

W ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy ustalił także kwotę opłaty jaką obciążył skarżącego. Należy bowiem wskazać, że prawidłowy sposób ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej winien polegać na obliczeniu wysokości dochodu na osobę w rodzinie podmiotu zobowiązanego w sposób określony w art. 6 pkt 3 u.p.s., to jest poprzez podzielenie sumy dochodów członków rodziny przez ilość członków rodziny, a następnie odjęciu od tej kwoty sumy odpowiadającej 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wynik powyższego działania matematycznego (o ile stanowi liczbę dodatnią) stanowić będzie górną granicę opłaty jaką obciążyć można daną osobę zobowiązaną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt: I OSK 2820/16, LEX nr 2323434).

W związku z tym, że suma kwot jaką został obciążony mieszkaniec domu i skarżący nie pokrywa w całości ustalonej opłaty za pobyt, organ, opierając się na treści art. 61 ust. 2 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, pozostałą częścią opłaty obciążył Gminę. Także w tym zakresie, postępowanie organu uznać należy za prawidłowe.

Sąd nie znalazł także podstaw do tego by uwzględnić zarzuty podniesione w treści wniesionej skargi. Skarżący przede wszystkim podnosił bowiem zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. polegające na pozbawieniu skarżącego prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej poprzez przyjęcie, że pominięcie przez organ I instancji ustanowionego przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika, w tym zaniechanie doręczania pism oraz decyzji organu I instancji pełnomocnikowi skarżącego, nie powoduje, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji obarczone jest wadą, uzasadniającą konieczność powtórzenia tego postępowania, mimo iż skarżącemu nie został zapewniony czynny udziału w postępowaniu przed organem I instancji, w tym uniemożliwiono mu zapoznanie się z materiałami postępowania i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że z akt sprawy faktycznie wynika, że organ I instancji nie doręczał korespondencji pełnomocnikowi skarżącego. Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może to jednak prowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Należy bowiem podkreślić, że zdaniem Sądu, brak jest podstaw do wznowienia prowadzonego w sprawie postepowania administracyjnego. Jak bowiem wynika z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Podkreślić też należy, że samo uczestnictwo strony w postępowaniu nie gwarantuje wydania decyzji o treści odmiennej niż ta, która zapadłaby bez jej udziału. Nawet argumentacja podnoszona w tymże postępowaniu nie zawsze przemawia za wydaniem innej decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy zależy bowiem od tego, czy podnoszone argumenty są słuszne i czy mają istotny wpływ na wydawane rozstrzygnięcie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt: II OSK 1123/17, LEX nr 2646212). Sąd musi się więc kierować w sprawie zasadami ekonomiki procesowej. Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, niedoręczanie pism pełnomocnikowi przez organ I instancji nie wpłynęło na wynik sprawy. Z tych samych przyczyn nie może doprowadzić do uchylenia wydanej decyzji zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 138 § 2 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo iż na skutek pominięcia przez organ I instancji ustanowionego przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika, skarżący został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, co powoduje, że całe postępowanie wyjaśniające wymaga powtórzenia z udziałem pełnomocnika skarżącego.

Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd uwzględnia skargę w sytuacji innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym, jeśli naruszenie to pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, brak jest podstaw do uchylenia wydanej decyzji. Skarżący, w treści wniesionego zarzutu wskazał wprawdzie, że całe postępowanie wyjaśniające wymaga powtórzenia z udziałem pełnomocnika, jednocześnie jednak nie nakreślił w jaki sposób mogłoby to zmienić wydane w sprawie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zarzutu skarżący wskazał, że na skutek pominięcia pełnomocnika skarżącego w postępowaniu administracyjnym, nie miał on możliwości wzięcia udziału w czynnościach dokonywanych przez organ I instancji. W szczególności nie miał on możliwości zapoznania się z dokumentami, na podstawie których organ ustalił, że Pan [...] nie kwalifikuje się do obciążenia go odpłatnością za pobyt [...] w domu pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu, twierdzenia skargi nie znajdują jednak uzasadnienia. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że brak możliwości dostępu do akt sprawy jest w ocenie Sądu jedynie hipotetyczny. Pełnomocnik skarżącego nie powołał się bowiem na to, by próbował zapoznawać się z aktami i by mu tego dostępu odmówiono, nie wskazuje również, że po ewentualnym zapoznaniu się z tymi dokumentami, istniały podstawy do ich podważenia.

Nie jest również trafnym argument skarżącego dotyczący pominiętych przez organ wniosków dowodowych zgłaszanych przez pełnomocnika skarżącego. Jak wskazano w skardze, domagał się on bowiem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego i [...], a także o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...] o przedłożenie akt postępowania prowadzonego pod sygn. akt [...] oraz [...] oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w ww. aktach. Przesłuchanie ww. osób dotyczyć miało stopnia więzi panujących pomiędzy [...] a [...] oraz sytuacji osobistej i majątkowej [...], w szczególności wysokości stałych comiesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i rodziny. Zdaniem skarżącego, wobec pominięcia pełnomocnika skarżącego w postępowaniu, nie mógł on zadbać o rozpoznanie ww. wniosków dowodowych.

W ocenie Sądu, nie ma wątpliwości, że powyższe okoliczności pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Jak już bowiem zaznaczono wyżej, okolicznościami istotnymi w sprawach dotyczących kosztów pobytu w domu pomocy społecznej są jedynie stopień pokrewieństwa, ilość członków rodziny i wysokość uzyskiwanych dochodów. Okoliczności te zostały zdaniem Sądu w sposób niebudzący wątpliwości ustalone w toku prowadzonego postępowania. Kwestie, na które wskazuje skarżący obejmujące zwłaszcza relacje między stronami postępowania czy wysokość wydatków nie mogą prowadzić do uchylenia wydanej decyzji. Organ nie miał obowiązku ich ustalać w prowadzonym postępowaniu, nie sposób więc czynić mu w tym zakresie zarzutów. Nadmienić również należy, że w ocenie Sądu, bez wpływu na wynik postępowania w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, jest również kwestia strat jakie skarżący odniósł w uprawach w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Dochód z posiadanego gospodarstwa jest bowiem obliczany w sposób przewidziany w art. 8 ust. 9 i 10 ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje w tym zakresie specyficzny ryczałt, nie uwzględniając ewentualnych wzrostów czy spadków dochodów.

Sąd nie podziela także zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, na jakie zwraca uwagę skarżący, podnosząc, że organ naruszył art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ nie może orzec w jednej decyzji o obowiązku ponoszenia opłat z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej i jednocześnie o zwolnieniu skarżącego z obowiązku ich ponoszenia, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało nierozpoznaniem wniosku skarżącego o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej i uznaniem, że skarżący obowiązany jest do ponoszenia ww. opłat. Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem, że skarżący obowiązany jest do ponoszenia ww. opłat.

Odnosząc się do powyższego, przywołać należy twierdzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. akt: I OPS 7/17, LEX 2500753, gdzie wskazano, że za poglądem, że przekształcenie obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. w zobowiązanie konkretnej osoby wymaga odpowiedniego aktu stosowania prawa, tj. wydania decyzji administracyjnej lub zawarcia umowy, przemawia rozwiązanie zawarte w art. 64 u.p.s., które daje osobom zobowiązanym wnoszącym opłatę możliwość wystąpienia do organu z wnioskiem o częściowe lub całkowite zwolnienie z tej opłaty, gdy zachodzą przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Przyjęcie odmiennego rozwiązania, zgodnie z którym obowiązek ponoszenia opłat powstaje z mocy prawa, a jego źródłem jest art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, a więc bez konieczności wydania decyzji lub zawarcia umowy, powodowałoby m.in. niemożliwość skorzystania z rozwiązania zawartego w art. 64 u.p.s., z którego wynika, że zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może dotyczyć sytuacji, w której osoba zobowiązana wnosi opłatę, czyli zarówno osoba zobowiązana, jak i wysokość opłaty zostały już wcześniej ustalone w odpowiednim akcie stosowania prawa zgodnie z przepisami ustawy. Zwolnienie musi się bowiem odnosić do skonkretyzowanego obowiązku strony. Dlatego też rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może zostać wydane dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej i określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt.

Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela wyżej przytoczony pogląd. Orzekanie w przedmiocie zwolnienia z ponoszenia opłat nastąpić może dopiero w momencie, gdy organ oraz strona postępowania będą wiedzieć jak dużym obciążeniem dla strony jest opłata, którą musi uiszczać, jak ma się ona do sytuacji majątkowej osoby zobowiązanej a nie tylko do uzyskiwanych przez nią dochodów i czy występują okoliczności uzasadniające zwolnienie (w szczególności wymienione w art. 64 ustawy o pomocy społecznej).

W ocenie Sądu, brak jest więc podstaw do uchylenia wydanej decyzji. Sąd nie dopatrzył się w sprawie żadnych okoliczności, jakie mogłyby doprowadzić do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy jednak zwrócić organowi uwagę, że sentencja decyzji organu II instancji zawiera omyłkę, która powinna zostać sprostowana, gdyż nie odnosi się prawidłowo do odpowiednich punktów sentencji decyzji organu I instancji. Z porównania treści wydanych w sprawie decyzji wynika w sposób jednoznaczny, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło punkt 4 lit. c decyzji organu I instancji (a nie tak jak omyłkowo wskazano – pkt 2 lit. c) oraz orzekło o pokrywaniu opłaty za pobyt [...] przez Gminę [...] w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od lutego do sierpnia 2018 roku, a od września 2018 roku w wysokości różnicy pomiędzy opłatą wynikającą z punktu 1 a sumą opłat z punktów 2 i 3 decyzji organu I instancji (a nie tak jak błędnie wskazano "pomiędzy punktami 2 i 3). Okoliczność, że powyższe stanowiło oczywistą omyłkę pisarską wynika z niebudzącego wątpliwości uzasadnienia decyzji i tego, że kwestia ta była również zrozumiała dla skarżącego. Mimo omyłkowego ujęcia sentencji decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący nie miał wątpliwości co do treści nałożonego na niego obowiązku i podnosił zarzuty go dotyczące.

W tym stanie rzeczy, wniesiona skarga podlega oddaleniu, zgodnie z art. 151 p.p.s.a.