Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1430/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135; art. 141 par. 4; art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 i art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 894/10 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 894/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.G. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej.

Wyrok ten został wydany w następującym wskazanym przez Sąd I instancji stanie faktycznym i prawnym:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u M.G. choroby zawodowej, tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat - wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w toku postępowania administracyjnego, prowadzonego w niniejszej sprawie ustalono, iż skarżąca od 1971 r. do 1996 r. pracowała w placówkach szkolnych jako nauczyciel zajęć praktyczno- technicznych i nauczania początkowego, a od roku 1996 r. na stanowisku nauczyciel – bibliotekarz. Od 1 września 2002 r. M.G. przebywa na emeryturze.

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 1044/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] października 2007 r., nr [...], oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], orzekające o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W związku z powyższym organ I instancji, realizując wytyczne zawarte we wskazanym wyroku, w dniu 6 lutego 2007 r. wystosował pisma do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o weryfikację wydanych wcześniej orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.

Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w K. w piśmie z dnia [...] października 2009 r., nr [...], wskazał, że po przeprowadzeniu ponownej analizy dokumentacji medycznej, uwzględniając kryteria diagnostyczno - orzecznicze zamieszczone w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych, tj. rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, stwierdzono, że treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nie uległa zmianie. Zmiany w wykazie chorób zawodowych dotyczące określenia patologii w obrębie narządu głosu (pkt 15 aktualnego wykazu chorób zawodowych) nie mają wpływu na merytoryczną treść w/w orzeczenia, ponieważ zasadniczym powodem nierozpoznania choroby zawodowej narządu głosu u M.G. był brak zmian chorobowych, typowych dla działania nadmiernego wysiłku głosowego, wymienionych w aktualnym wykazie. Rozpoznany u badanej prosty stan zapalny błony śluzowej krtani nie figuruje zarówno w poprzednim jak i aktualnym wykazie chorób zawodowych.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...] listopada 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], w którym podtrzymał w pełni stanowisko wyrażone w orzeczeniu lekarskim uzupełniającym z dnia [...] czerwca 2007 r. o braku podstaw do rozpoznania u M.G. choroby zawodowej narządu głosu oraz w opinii z dnia [...] czerwca 2007 r. Wskazał, że podczas badań w Instytucie nie stwierdzono u badanej zmian typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym, wymienionym w pkt 15 aktualnego wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że brak jest zatem podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej i w dniu [...] stycznia 2010 r. wydał decyzję odmowną.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła M.G. podnosząc w jego treści, że w jej ocenie, praca w bibliotece była związana z nadmiernym obciążeniem wysiłkiem głosowym, ponieważ w bibliotece prowadzone były zajęcia dydaktyczne (lekcje biblioteczne). Zaznaczyła, że choroby narządu głosu trwały przez cały okres pracy nauczycielskiej, tj. przez okres 30 lat, również w czasie pracy w bibliotece. Podniosła także, że w skierowaniu, jakie otrzymała na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, lekarz medycyny stwierdził: "praca wymagająca wzmożonego wysiłku głosowego".

Organ odwoławczy podniósł, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. przed wydaniem decyzji administracyjnej w I instancji nie zawiadomił stron o zakończeniu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie. Mając jednakże na uwadze, że M.G. nie wskazywała, że powyższe uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a ponadto w doręczonym zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] października 2009 r., organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie w każdym stadium postępowania, organ odwoławczy uznał, że nie doszło do uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zaznaczono, że skarżąca miała możliwość przedstawiania kolejnych wniosków dowodowych oraz przeglądania akt sprawy zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jaki i w postępowaniu odwoławczym.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w obowiązującym od dnia 3 lipca 2009 r. wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, pod pozycją 15 wymieniona jest przewlekła choroba narządu głosu spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat w postaci: 1) guzków głosowych twardych, 2) wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, 3) niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

W orzeczeniu lekarskim Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] lutego 2007 r. oraz w opinii z dnia [...] października 2009 r., a także w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...] listopada 2009 r., zasadniczym powodem nierozpoznania choroby zawodowej narządu głosu był brak zmian chorobowych, typowych dla działania nadmiernego wysiłku głosowego, wymienionych w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Stwierdzony u M.G. przez obie jednostki orzecznicze prosty stan zapalny błony śluzowej krtani nadal nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, co nie daje podstaw do zmiany treści w/w orzeczeń lekarskich. Wskazano również, że w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej zapadły dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia: 7 września 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 487/05 i z 17 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 1044/08. Wszystkie wskazania sądu zawarte w tych wyrokach zostały uwzględnione w trakcie postępowania.

W ocenie organu odwoławczego zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2010r. z którego wynika, że skarżąca pozostaje w stałym leczeniu laryngologicznym Poradni Otolaryngologicznej w W., nie wnosi nowych faktów dla sprawy. Wobec powyższego Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji i utrzymał ją w całości w mocy.

Na powyższą decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła M.G. Skarżąca podniosła, że w pkt 15 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wyróżnione są 3 rodzaje zmian, jednakże nigdzie nie jest napisane, że zmiany te muszą występować razem. Skarżąca wskazała ponadto, że lekarz laryngolog stwierdził u niej podstawy do choroby zawodowej związanej z przewlekłymi chorobami narządu głosu, spowodowanymi nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Podobnie inny lekarz z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdził, że w 1998 r. nabyła chorobę zawodową. Skarżąca podkreśliła, że choroby głosu trwały co najmniej 25 lat i związane były z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W związku z chorobami gardła przebywała w sanatoriach i na turnusach rehabilitacyjnych. Wskazała, że prowadziła lekcje biblioteczne, które cały czas wymagały narażania głosu. Ponadto prowadziła zastępstwa na zajęciach technicznych, plastycznych, przyrody za innych chorych nauczycieli.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w świetle art. 235 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym". Podniósł również, że na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, które weszło w życie w dniu 3 lipca 2009 r. (rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r.), stosownie do treści którego na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Podniesiono również, że we wskazanym rozporządzeniu, co do niektórych schorzeń sprecyzowano dodatkowo, że ów związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego, albo w okresie nie dłuższym, niż wskazany w tym rozporządzeniu.

W ocenie Sądu, aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonych do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Zaś w przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi wykazać w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej. Dopiero wówczas – zdaniem Sądu – istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Inaczej mówiąc, jeśli można stwierdzić, że konkretny czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to narażenie na jego działanie na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania tego schorzenia.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Wyniki przeprowadzonych u skarżącej badań wykonywanych przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w K., zawarte w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., wskazują, że u pacjentki w badaniu laryngologicznym i stroboskopowym nie stwierdzono zmian chorobowych w obrębie narządu głosu. Zdaniem Sądu w zakresie błony śluzowej krtani stwierdzono jedynie prosty stan zapalny. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu lekarskim uzupełniającym z dnia [...] czerwca 2007 r. podał, że pacjentka przebywała w szpitalu w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniach [...] września 2004 r., jednakże u badanej nie uwidoczniono zmian chorobowych typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu.

Nadto Sąd I instancji wskazał, że z § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia wynika, że podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia stanowi materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli zaś właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Wyjaśnił również, że w związku ze zmianą przepisów dotyczących chorób zawodowych organy podjęły czynności w celu wyjaśnienia okoliczności istotnych dla treści rozstrzygnięcia i zwróciły się do biegłych lekarzy o weryfikację orzeczeń lekarskich z dnia [...] lutego 2007 r. oraz z dnia [...] czerwca 2007 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu z uwzględnieniem obowiązującego od dnia 3 lipca 2009 r. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W dalszej części uzasadnienia Sąd podniósł, że Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w K. pismem z dnia [...] października 2009 r. poinformował, że po przeprowadzeniu ponownej analizy dokumentacji medycznej, uwzględniając kryteria diagnostyczno-orzecznicze zamieszczone w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych będącym załącznikiem do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, podtrzymuje stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...]. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...] listopada 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] zweryfikowane wg rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W orzeczeniu tym Instytut podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i stwierdził, że u badanej nie uwidoczniono zmian chorobowych typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionego w wykazie chorób zawodowych (zgodnie z punktem 15 aktualnego wykazu chorób zawodowych). W ocenie Sądu skoro z materiału dowodowego, zebranego w sposób wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, weryfikowanego z uwzględnieniem obowiązującego od dnia 3 lipca 2009 r. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, wynika bezspornie, że nie stwierdzono schorzeń w postaci guzków głosowych twardych, bądź wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną i trwałą dysfonią, wymienionych w pozycji 15 wskazanego rozporządzenia, a jedynie prosty stan zapalny, to trafne są orzeczenia organów o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.

Wskutek powyższego, w ocenie Sądu, nie można zarzucić organom obu instancji naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organy, zgodnie z postanowieniami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i stosownie do art. 80 k.p.a., dokonały jego prawidłowej oceny. Zdaniem Sądu nie można w żaden sposób zarzucić też organom naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, gdyż przepisy te zostały przez organy w sposób właściwy i poprawny zastosowane. Brak zatem podstaw do uchylenia wydanych w tej sprawie decyzji i uznania skargi za zasadnej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając kontrolowane decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła M.G. zaskarżając go w całości. Wniesioną skargę kasacyjną jej autor oparł na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, czyli na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., żądając jednocześnie uchylenia zakwestionowanego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, że pomimo wielokrotnych wniosków skarżącej kasacyjnie o powtórzenie badania stroboskopowego w toku toczącego się postępowania administracyjnego, badanie to nie zostało powtórzone. Natomiast jak wynika z dołączonego do skargi badania stroboskopowego skarżąca cierpi na niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe "oraz niedomykalnością głośni". W tym stanie rzeczy, zdaniem jej autora, wniesienie skargi kasacyjnej było konieczne, a żądanie uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują. Tym samym sprawa ta mogła być rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach wywiedzionej skargi kasacyjnej. Natomiast skarga kasacyjna oceniana pod kątem podniesionego w niej zarzutu nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zaś jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy skarżąca kasacyjnie upatruje w fakcie nie powtórzenia badania stroboskopowego w toku postępowania administracyjnego, albowiem z załączonego przez nią tego typu badania wynika, że "cierpi na niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe oraz niedomykalnością głośni". Zatem podstawowy problem sprowadza się do oceny, czy w niniejszej sprawie ograny administracji winny zwrócić się do właściwych jednostek orzeczniczych o przeprowadzenie powtórnego badania stroboskopowego zgodnie z żądaniem skarżącej kasacyjnie, czy też – jak uznał Sąd I instancji – można przyjąć, że organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, stosowanie do wskazań art. 7 i 77 k.p.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie ocenił, że organy w toku postępowania administracyjnego zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny.

Definicję choroby zawodowej zawiera przepis art. 2351 Kodeksu pracy zaś sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.).

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią § 8 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, co też organy obu instancji uczyniły. Zatem, jak wynika z powyższego zarówno organy wydające decyzje jak i sąd dokonujących ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki medyczne co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, albowiem organy te nie mogą czynić ustaleń zmierzających do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (porównaj: wyrok NSA z dn. 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, opubl. LEX nr 315089 czy z dn. 8.04.1994 r. sygn. akt I SA 1121/93, opubl. ONSA 1995/1/46). Co najwyżej w sytuacji, gdy właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

W niniejszej sprawie organ administracji z powyższego uprawnienia skorzystał i dwukrotnie zwracał się do obydwu jednostek orzeczniczych o uzupełnienie wydanych orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej kasacyjnie choroby zawodowej poprzez rozwinięcie uzasadnienia tych orzeczeń w sposób umożliwiający ich porównanie.

Jak wynika z akt administracyjnych zarówno Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy jak i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydały orzeczenia odpowiednio nr [...] i nr [...], w których jednoznacznie stwierdziły, że u skarżącej kasacyjnie brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Wprawdzie, jak wynika z uzasadnienia orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia stwierdzono u skarżącej kasacyjnie zaburzenia funkcji fałdów głosowych, jednakże zaburzenia te nie mają cech niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, a związane są z przewlekłym stanem zapalnym błony śluzowej krtani. Powyższe zostało stwierdzone na podstawie przeprowadzonego przez tę jednostkę badania laryngologicznego i potwierdzone badaniem laryngostroboskopowym. Nadto stwierdzono, że u skarżącej kasacyjnie brak jest również innych zmian chorobowych typowych dla skutków przeciążenia narządu głosu w postaci obecności guzków głosowych twardych i wtórnego przerostu fałdów głosowych, określonych w pkt 15 aktualnie obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

Pierwotne orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej I stopnia z dnia [...] maja 2004 r. zostało uzupełnione orzeczeniem lekarskim nr [...] wydanym w dniu [...] lutego 2007 r. w którym podtrzymano stanowisko o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu u skarżącej kasacyjnie, odnosząc się jednocześnie do dokumentacji lekarskiej przedstawionej przez skarżącą kasacyjnie przy piśmie z dnia 19 listopada 2004 r. W treści tego orzeczenia

Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy jednoznacznie stwierdził, że wprawdzie od października 1998 r. są pierwsze wpisy o zaburzeniach fonacji, a od 1999 r. wpisy o niedomykalności fonacyjnej głośni, jednakże schorzenia te nie spełniają kryterium rozpoznania niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałej dysfonii. Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w uzupełniającym piśmie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] czerwca 2007 r., w którym potwierdzono, że rozpoznane u skarżącej kasacyjnie schorzenie jest przewlekłym prostym nieżytem błony śluzowej krtani, a ta jednostka chorobowa nie jest uwzględniona w wykazie chorób zawodowych. Odniesiono się również do dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącą kasacyjnie wskazując, że "w dokumentacji brak jest wpisów o stwierdzeniu u pacjentki niedowładu i/lub przerostu fałdów głosowych oraz guzków głosowych". Zaznaczyć przy tym należy, iż jednostka ta miała świadomość przebiegu leczenia laryngologicznego w latach 1993-2004 z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą kasacyjnie, co znalazło odzwierciedlenie w treści pisma z dnia [...] czerwca 2007 r. Zaś w związku z utratą mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 105, poz. 869) i wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, na wezwanie organu administracji jednostki orzecznicze I i II stopnia po raz kolejny zajęły stanowiska odnośnie weryfikacji wydanych przez siebie orzeczeń lekarskich i po raz kolejny stwierdziły, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej kasacyjnie choroby zawodowej wymienionej w pkt 15 załącznika do wskazanego wyżej rozporządzenia w postaci wykazu chorób zawodowych. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego szczegółowo wyjaśnił, że skarżąca kasacyjnie wprawdzie cierpi na przewlekłe stany nieżytowe błony śluzowej krtani, z którymi związane są przejściowe zaburzenia funkcji fałdów głosowych pod postacią nieznacznej i okresowej niedomykalności, jednakże objawy te nie odpowiadają niedowładowi mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe.

Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy administracji właściwie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, albowiem – co wynika z akt administracyjnych – organy dogłębnie wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, w szczególności wyjaśniły, że schorzenie na które cierpi skarżąca nie daje podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej, a objawy w postaci przejściowych zaburzeń funkcji fałdów głosowych pod postacią nieznacznej i okresowej niedomykalności związane są z przewlekłym stanem nieżytowym błony śluzowej. Zaś w związku z tym, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie w sposób jednoznaczny i konsekwentny przez cały tok postępowania wykluczały stwierdzenie u skarżącej kasacyjnie choroby zawodowej narządu głosu, organy obu instancji prawidłowo nie stwierdziły u niej choroby zawodowej. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro jednostki orzecznicze na podstawie przeprowadzonych badań skarżącej i zebranej dokumentacji medycznej uznały, że nie ma wątpliwości, iż u skarżącej brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, to tym samym nie było potrzeby do przeprowadzania kolejnego badania stroboskopowego zgodnie z żądaniem skarżącej kasacyjnie. Odnosząc się zaś do załączonego do skargi kasacyjnej wyniku badania lekarskiego dokonanego na żądanie strony w dniu [...] kwietnia 2011 r. stwierdzić należy, iż nie wpływa ono na prawidłowość wydanego przez Sąd I instancji wyroku, albowiem po pierwsze prawidłowość zaskarżonej decyzji ocenia się na datę jej wydania, w niniejszej sprawie na dzień [...] maja 2010 r., a powyższe badanie – jak wynika z przedłożonego do akt sprawy wydruku – wykonano już po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji, a po wtóre dokument prywatny jakim jest wynik przeprowadzonego na żądanie skarżącej kasacyjnie badania nie może podważyć opinii biegłego, a taki charakter mają niewątpliwie orzeczenia wypowiadających się w sprawie jednostek orzeczniczych. Oczywiście co do zasady możliwe jest zakwestionowanie orzeczeń lekarskich w sytuacji, gdy w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne rozpoznania chorobowe, jednakże takich dokumentów skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła.

Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, by stan faktyczny niniejszej sprawy nie został należycie wyjaśniony w związku z powyższym zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym za nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. i art. 135 p.p.s.a. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wynika, iż Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym wypadku aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy lecz wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337). A zatem Sąd stosuje ten przepis w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że organ dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takiego naruszenia w tej sprawie nie było, a zatem brak było podstaw zastosowania tej normy prawnej oraz przepisu art. 135 p.p.s.a., który pozwala na usunięcie naruszeń prawa we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

W niniejszej sprawie brak jest również podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyrok zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy, w tym przekonującą argumentację dlaczego uznano, iż organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.