Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 304/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005r sprawy ze skargi S. W. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 5 grudnia 2000r , Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].05.2000 r., Nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] , działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich S. W., ur. [...] .02.1927 r., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w [...] w 1977 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej za okres [...]. 06.1948 r. do [...].10.1950 r.. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane S. W. uprawnienia kombatanckie, odbywał on służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach....

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nazwanym odwołaniem, S. W. podał, że został powołany w czerwcu 1948 r. do Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] . Po przeszkoleniu i złożeniu przysięgi został wywieziony w rejony [...] do walki z bandami UPA, a następnie w rejony [...] . S. W. opisał szeroko trudy swojej służby wojskowej, które przypłacił utratą zdrowia, a także postępowanie żołnierzy UPA.

W dniu 5.12.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... i art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji. W odniesieniu do twierdzeń strony o udziale w walkach z UPA Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów powołał się na wykaz sporządzony w Centralnym Archiwum Wojskowym, obejmujący poszczególne jednostki KBW. Z wykazu tego wynika, że 1 Brygada nie brata udziału w walkach z UPA w latach 1948-1950. W tym okresie wymieniona jednostka walczyła z niepodległościowym podziemiem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. W. opisał swoją służbę wojskową. Podał, że po przysiędze, złożonej w dniu [...] .08.1948 r. brał udział w ramach kompanii sformowanych z żołnierzy KBW z l Brygady w walkach z UPA w rejonie [...]. Trwało to do końca 1948 r. Skarżący podał nazwiska swoich dowódców i miejscowości, w których odbywały się potyczki z UPA. Po rozbiciu większych grup, UPA przeniosła się " na tereny północnej [...] i na tereny [...] ", a w ślad za nimi szły jednostki KBW. Skarżący zakwestionował ustalenia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów, że jednostka, w której służył, nie brała udziału w walkach z UPA. Jego zdaniem w walkach tych brały poszczególne jednostki l Brygady KBW. S. W. opisał trudy swojej służby wojskowej oraz zły stan zdrowia. Podkreślił, że nie ma dostępu do archiwów.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...]wniósł ojej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2. art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . W przypadku skarżącego, który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r., jedyny tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

W życiorysie skarżącego, sporządzonym w postępowaniu przez ZBoWiD (k. 2 akt postępowania przed ZBoWiD), skarżący podał, że wstąpił do l Brygady KBW w [...] i po ukończeniu kursu podoficerskiego, już jako podoficer, brał udział w likwidacji band UPA na terenie woj. rzeszowskiego, lubelskiego, białostockiego, warszawskiego i olsztyńskiego. W odwołaniu S. W. od negatywnej decyzji ZBoWiD (k. 12) zostały podane pseudonimy dowódców band, z którymi były prowadzone walki: "[...] ", "[...] ", [...] ", "[...] " i "[...]".

Na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym S. W. dodał, że kurs podoficerski trwał 9 miesięcy i w czasie jego trwania jego uczestnicy byli wywożeni na krótkotrwałe akcje w okolicach [...] . Skarżący podkreślał natomiast swój udział w walkach w [...] w 1950 r.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów nie naruszył prawa odmawiając wiarygodności twierdzeniom skarżącego o jego udziale w walkach z UPA. Nie jest przekonująca wersja, że w czasie trwania kursu podoficerskiego w Polsce Centralnej w drugiej połowie 1948 i w 1949 roku jego uczestnicy byli przewożeni na krótkotrwałe akcje na teren Polski południowo-wschodniej. Rozległe terytorium, na którym skarżący, według swoich twierdzeń w postępowaniu przez ZBoWiD, miał brać udział w walkach z UPA, obejmujące województwa, w których ta organizacja nigdy nie działała, świadczy o tym, że nazwą "UPA" skarżący oznacza różnorodne grupy lub oddziały, zwalczane przez KBW. Przemawiają też za tym pseudonimy dowódców tych oddziałów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z literaturą historyczną walki z UPA zakończyły się zasadniczo w 1947 r. Do wiosny 1948 r. trwały jeszcze walki z pozostałościami tej organizacji, z udziałem 3 i 4 Brygady KBW (por. M. Jaworski, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945-1965, Warszawa 1984, s. 167). Wynika z tego, że l Brygada KBW w drugiej połowie 1948 r. i później nie brała udziału w walkach z UPA.

Zaskarżona decyzja nie narusza zatem obowiązującego prawa.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.