Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 421/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2010 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako KPA) Wójt Gminy S. orzekł o wymeldowaniu M. T. z lokalu przy ul. S. [...] w miejscowości W.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z ustaleniami dokonanymi w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, M. T. opuściła miejsce stałego pobytu dobrowolnie i nie zamierza ponownie zamieszkać w miejscu stałego pobytu.

Postępowanie w przedmiocie wydania powyższej decyzji zostało wszczęte na wniosek z dnia [...] grudnia 2009 r., złożony przez małżonka M. T., M. T.. W złożonym piśmie M. T. podniósł, iż małżonka opuściła miejsce stałego zameldowania dnia [...] sierpnia 2009 r., wyprowadzając się do swoich rodziców zamieszkałych w miejscowości Dz. i od tamtego dnia nie przebywa pod adresem meldunku na pobyt stały. M. T. jest właścicielem lokalu przy ul. S. [...] w W..

W dniu [...] grudnia 2009 r. organ pierwszej instancji, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, przesłuchał M. T., który podniósł jak w podaniu z dnia [...] grudnia 2009 r.

W nawiązaniu do wezwania organu pierwszej instancji, M. T. złożyła pisemne wyjaśnienia z dnia [...] grudnia 2009 r. Strona w złożonych wyjaśnieniach wskazała, iż nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od sierpnia 2009 r., z powodu psychicznego znęcania się nad nią przez małżonka M. T., który wyrzucał ją z domu. M. T. podniosła, iż nadal chce mieszkać w miejscu zameldowania na pobyt stały i planuje ponowne zamieszkanie po ustaleniu dostępu do lokalu przy ul. S. [...] w W.. Ponadto strona wskazała, iż aktualnie zamieszkuje u matki, w miejscowości D. nr [...], gdzie jest tymczasowo zameldowana.

Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. organ wezwał M. T. do wskazania, czy skorzystała ona z przysługujących jej w postępowaniu cywilnym, środków prawnych mających na celu przywrócenie utraconego posiadania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie dnia [...] lutego 2010 r. do organu wpłynęło pismo M. T., z którego wynika, iż strona nie skorzystała ze środków ochrony utraconego posiadania.

W dniu [...] lutego 2010 r. w toku prowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji przeprowadził wizję lokalną w lokalu mieszkalnym przy ul. S. [...] w W.. Zgodnie z treścią protokołu, w trakcie przeprowadzonej wizji lokalnej, M. T. oświadczyła, iż nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od [...] sierpnia 2009 r., nie posiada kluczy do lokalu i nie zamierza ponownie zamieszkać w miejscu meldunku na pobyt stały.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r., M. T. wniosła odwołanie do Wojewody W., od decyzji w przedmiocie jej wymeldowania z miejsca stałego pobytu. W odwołaniu strona podniosła, iż nie można uznać, że miejsce stałego pobytu nie stanowi już ośrodka jej interesów życiowych i osobistych. Argument ten M. T. umotywowała faktem, iż w lokalu przy ul. S. [...] pozostały jej rzeczy osobiste, jak również tym, że w lokalu tym mieszka jej syn, który zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w O. W., przebywa naprzemiennie u obojga rodziców.

Wojewoda W. rozpoznając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 KPA oraz na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu powyższej decyzji, organ drugiej instancji wskazał na rozbieżności pomiędzy wyjaśnieniami M. T. z dnia [...] grudnia 2009 r., a oświadczeniem złożonym przez M. T. w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] lutego 2010 r., dotyczącymi kwestii dobrowolnego oraz trwałego charakteru opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez stronę. W ocenie organu drugiej instancji, wątpliwości te nie zostały w sposób wyczerpujący przez organ I instancji wyjaśnione. Organ odwoławczy podniósł również, iż M. T. jest tymczasowo zameldowana pod adresem Dz. [...], gmina K., co wyklucza możliwość wydania decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego.

Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano, iż postępowanie w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego może być wszczęte jedynie na wniosek osoby, której zameldowanie dotyczy. W związku z powyższym M. T. nie powinien być dopuszczony do udziału w postępowaniu jako strona.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r., M. T. wniósł skargę na decyzję Wojewody W., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. M. T. podniósł w skardze, iż organ drugiej instancji wydał decyzję bez należytego i szczegółowego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji, z którego wynika, iż M. T. w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce stałego pobytu.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody W. i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy S..

W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazując, iż M. T. w sprawie o wymeldowanie M. T. posiada jedynie interes faktyczny i tym samym nie może być uznany za stronę w przedmiotowym postępowaniu, Wojewoda W. wniósł o odrzucenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2010 r. i na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze. M. T. wniosła o oddaleni skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Wojewody W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] oraz uchylonej tą decyzją, decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania M. T. z miejsca stałego pobytu.

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która opuszcza miejsce stałego pobytu lub pobytu czasowego, trwającego dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana do wymeldowania się we właściwym urzędzie gminy, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.

Celem zapewnienia możliwie jak największej zgodności ewidencji ludności ze stanem faktycznym, ustawodawca w przepisie art. 15 ust. 2 powołanej ustawy stwarza możliwość wymeldowania osoby, która nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ dokonuje wymeldowania decyzją administracyjną wydawaną z urzędu lub na wniosek strony.

Powołany przepis nie ustanawia przesłanek wydania decyzji o wymeldowaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przesłankami wydania decyzji o wymeldowaniu, na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest trwałość oraz dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu. Przesłankę trwałości opuszczenia miejsca zameldowania należy interpretować jako brak zamiaru ponownego przebywania w tym miejscu. Przesłanka dobrowolności natomiast, zachodzi w sytuacji kiedy osoba opuszczając miejsce zameldowania, czyni to z własnej woli i jest to wynikiem jej osobistej decyzji. Ponadto opuszczenie miejsca pobytu spełnia przesłankę dobrowolności, kiedy osoba została usunięta z lokalu i nie skorzystała ze środków ochrony utraconego posiadania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 598/10 oraz powołane w wyżej wskazanym uzasadnieniu inne orzeczenia sądów administracyjnych).

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że M. T. zamieszkuje w u swoich rodziców w miejscowości D. [...], gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy.

Stosownie do art. 7 cytowanej wyżej ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.. Osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, że pobyt ten mimo upływu wskazanego okresu nie utracił charakteru pobytu czasowego - art. 8 ust. 1 cyt ustawy.

Posiadanie zameldowania czasowego tym samym wskazuje, iż dana osoba jedynie okresowo przebywa w innym miejscu niż miejsce stałego meldunku i nie ma znaczenia okoliczność, że nie korzysta z mieszkania gdzie jest zameldowana na pobyt stały.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że bez wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o zameldowaniu na pobyt czasowy nie można prowadzić postępowania o wymeldowaniu z pobytu stałego ( por. wyrok NSA z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1612/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Po 329/08, wyrok WSA w Opolu z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 255/o4, ZNSA 2006/2/107 ).

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Sąd w niniejszym składzie nie podziela poglądu zaprezentowanego przez organ, iż właściciel nieruchomości ma wyłącznie interes faktyczny, a nie ma interesu prawnego w sprawie meldunkowej. Sąd nie podważa stanowiska, że zameldowanie jest jedynie potwierdzeniem określonego faktu i ma wyłącznie ewidencyjny charakter, to jednakże w ocenie składu orzekającego powyższe stwierdzenie nie może prowadzić automatycznie do uznania, iż właściciel nieruchomości, któremu przysługują do niej określone prawa i na którym w związku z tym prawem spoczywają określone ustawą obowiązki nie ma interesu prawnego w sprawie meldunkowej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2006 r., ( sygn. akt II OSK 106/06, Lex 319423 ), w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie (zameldowanie) interes prawny wnioskodawcy wywodzi się najczęściej z przysługującego mu prawa do nieruchomości o charakterze rzeczowym, tj. prawa własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczych praw do lokalu, często również z praw o charakterze zobowiązaniowym, głównie prawa najmu lokalu. Ponadto zgodnie z art. 147 § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jednolity Dz. U. z 2010, Nr 46, poz. 275 ze zm.) kto, będąc do tego obowiązany, nie zawiadamia właściwego organu o niedopełnieniu przez inną osobę ciążącego na niej obowiązku meldunkowego, podlega karze grzywny albo karze nagany.

Dlatego Sąd nie uwzględnił wniosku organu II instancji o odrzucenie skargi.

mb