Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 485/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 9 ust 2a, art 31
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją nr [...], z dnia [...] grudnia 2015 r., wydana na podstawie art 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; z 2014 r. poz. 183, poz. 1195; z 2015 r. poz. 211, poz. 702, poz. 1274) w związku z art. 31 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 i art, 28 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U, z 2015 r. poz. 388, poz. 1337), po rozpatrzeniu odwołania G. B. od decyzji Prezydenta Miast W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] orzekającej o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania Z. B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy Alei W. w W. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania Z. B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy Alei W. w W.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 16 marca 2015 r., na wniosek G. B., Prezydent Miast W. wszczął postępowanie wyjaśniające w kierunku wymeldowania Z. B. z lokalu nr [...] przy Alei W. w W. W toku prowadzonego postępowania G. B. wniósł o zmianę przedmiotu postępowania na uchylenie czynności materialno- technicznej zameldowania Z. B. na pobyt stały pod ww. adresem, z uwagi na to, że przy zameldowaniu wymieniony posłużył się nieaktualnym aktem notarialnym. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2015 r. odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania Z. B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy Alei W. w W. Prezydent Miast W. stwierdził, że w sprawie o uchylenie czynności materialno- technicznej polegającej na zameldowaniu osoby na pobyt stały istotne jest ustalenie, czy osoba ta zamieszkiwała we wskazanym miejscu, kiedy realizowała obowiązek meldunkowy. Ponieważ z materiału dowodowego wynika, że Z. B. zamieszkiwał w dacie zameldowania w miejscu pobytu stałego, wobec czego nie ma podstaw do anulowania czynności materialno-technicznej jego zameldowania.

Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie od ww. decyzji stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest sprzeczne z przepisami prawa.

Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego wskazuje, że aktem notarialnym z dnia [...] września 2009 r,, Repertorium A Nr [...], J. B. przekazał swojemu bratankowi G. B. przysługujące mu prawo własności do lokalu mieszkalnego nr [...] przy Alei W. w W. W zamian nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotne utrzymanie oraz ustanowić na jego rzecz dożywotnią, nieodpłatną służebność ww. mieszkania. Natomiast z dołączonego do materiału dowodowego formularza "Zgłoszenie pobytu stałego" wynika, że potwierdzenia przebywania Z. B. w lokalu w dniu 30 marca 2011 r. dokonał J. B. Wymieniony meldując się na pobyt stały pod adresem W., Aleja W. [...] w dniu 2 kwietnia 2011 r. przedstawił do wglądu akt notarialny z dnia [...] lipca 2007 r. Repertorium A Nr [...]. Jakkolwiek Z. B. wyjaśnił do protokołu przed organem I instancji, że w przekonaniu jego ojca G. B. miał otrzymać przedmiotowe mieszkanie dopiero po śmierci J. B., to przedmiotowe oświadczenie nie ma znaczenia przy stwierdzeniu wadliwości dokonanej czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały.

Wojewoda [...] wskazał, że w przypadku postępowania o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały, obowiązkiem organu administracyjnego jest ustalenie, czy czynność ta została dokonana zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej dokonania. W dacie zameldowania Z. B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy Alei W. w W, tj. 2 kwietnia 2011 r., obowiązywała ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 9 ust. 2a tej ustawy, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należało przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu mogła być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu.

Dalej Wojewoda [...] wskazał, że z akt administracyjnych wynika, iż organ I instancji, rejestrując zgłoszenie Z. B. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu nie miał podstaw do zakwestionowania prawidłowości złożonego przez niego druku meldunkowego. Wymieniony przedstawił bowiem kompletnie wypełniony formularz zgłoszenia pobytu stałego, zawierający potwierdzenie jego pobytu dokonane przez rzekomego właściciela J. B. oraz, do wglądu, tytuł prawny do lokalu w postaci aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2007 r. Repertorium A Nr [...]. Jak wykazało jednak przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, przedmiotowy akt notarialny w dniu [...] kwietnia 2011 r., na skutek zawartej w dniu [...] września 2009 r. umowy darowizny, w następstwie której ww. lokal mieszkalny nabył G. B., był już nieważny. W konsekwencji J. B. jako osoba nieposiadająca tytułu prawnego do nieruchomości nie mógł potwierdzić faktu pobytu swojego syna w lokalu, a akt notarialny z dnia [...] lipca 2007 r. Repertorium A Nr [...] nie mógł posłużyć za dokument poświadczający przysługujące rzekomemu właścicielowi uprawnienia do przedmiotowego mieszkania. Zameldowanie Z. B. na pobyt stały w omawianym mieszkaniu nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów prawa. W tej sytuacji nie ma znaczenia, czy wymieniony zamieszkiwał w dacie dopełnienia obowiązku meldunkowego w określonym przez siebie miejscu ani czy miał zamiar stałego w nim przebywania. Kwestia ta byłaby istotna i podlegałaby badaniu tylko w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, którego celem byłoby stwierdzenie faktu stałego zamieszkiwania Z. B. pod wskazanym adresem.

Skoro przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło, że zameldowanie Z. B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy Alei W. w W. nastąpiło wbrew ówcześnie obowiązującym przepisom prawa, czynność tę jako wadliwą należało anulować, a spowodowane w następstwie jej dokonania skutki - za nieważne od samego początku.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wniósł Z. B. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy Z. B. przez cały czas od 2011 r. przebywa i zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. W. w W., a zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu;

2. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy dane zgłoszone do zameldowania nie budziły wątpliwości;

3. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez jego niezastosowanie i wydanie orzeczenia z naruszeniem zasad sprawiedliwości społecznej;

4. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym tj. art. 7 KPA, art. 8 KPA oraz art. 77 § 1 KPA z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu Z. B., a także w sposób naruszający zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w sytuacji gdy Z. B. został zameldowany w lokalu mieszkalnym nr [...] w W. przy Alei W. w W. w dniu 30 marca 2011 r. przez ojca J. B., bowiem przebywał w tym lokalu z zamiarem stałego i długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych;

W konsekwencji powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie był wniosek G. B., sprecyzowany pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r., o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały Z. B. w lokalu nr [...] przy Al. W. w W. Czynność materialno-techniczna zameldowania miała miejsce w dniu 2 kwietnia 2012 r. W dacie tej obowiązywała ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którą przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu – art. 9 ust. 2a ww. ustawy. Ustawa z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązywała do dnia 1 marca 2015 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 388, ze zm.).

Zameldowanie, co do zasady, jest czynnością materialno-techniczną dokonywaną przez organ administracji publicznej prowadzący ewidencję ludności na podstawie zgłoszenia danych na formularzu. Dopiero jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania orzeka organ w drodze decyzji. Gdy wątpliwości te ujawnią się po dokonaniu zameldowania, organ ewidencyjny, obecnie w oparciu o przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, przeprowadzi z urzędu lub na wniosek podmiotu mającego w tym interes prawny, postępowanie w przedmiocie legalności dokonanej czynności zameldowania. W razie stwierdzenia, że czynność ta dotknięta jest wadą, organ wyda decyzję o uchyleniu (anulowaniu) skutków tej czynności, gdyż dokonanie zameldowania mimo niespełnienia wymagań formalnych, wskazanych w art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych , czyni czynność zameldowania wadliwą od samego początku.

W przedmiotowej sprawie zostało wykazane, że formularz zgłoszenia pobytu stałego został nieprawidłowo wypełniony. W dniu 30 marca 2012 r. J. B. stwierdził, że Z. B. przebywa pod adresem W. Al. W. [...]. J. B. nie będąc w ww. dacie właścicielem ani podmiotem dysponującym innym tytułem prawnym do lokalu, nie mógł skutecznie potwierdzić pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały. Jego oświadczenie, jako niepochodzące od osoby uprawnionej nie mogło wywrzeć skutku, o którym mowa w art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Jednocześnie należy zauważyć, że Z. B. składając zgłoszenie pobytu stałego, nie poinformował organu o znanym mu fakcie przepisania własności lokalu na rzecz G. B., co wynika z jego przesłuchania w charakterze strony w dniu [...] września 2015 r. (k-105 verte akt administracyjnych). Z zeznań tych wynika również, że od 2012 r. zamieszkał on na stałe w lokalu nr [...] przy Al. W. w W. Jednocześnie w aktach administracyjnych znajduje się pismo Prokuratury Okręgowej w [...] z [...] października 2012 r. skierowane do J. B. (k - 28-30). Wynika z niego, że J. B. w piśmie z dnia 2 kwietnia 2012 r. skierowanym do Prokuratury Okręgowej w [...] napisał, że G. B. w niczym nie wywiązuje się z umowy, przyjeżdża jedynie raz w tygodniu i przywozi posiłki słabej jakości. Z kolei G. B. wyjaśnił, że po podpisaniu aktu notarialnego przyjeżdżał do J. B. dwa, trzy razy w tygodniu, przywoził posiłki, zapraszał na święta. W marcu 2012 r. J. B. odebrał mu klucze twierdząc, że go okradł. Od tego czasu ustały między nimi kontakty. Pismo Prokuratury Okręgowej w [...] odnosi się do zdarzeń z okresu bezpośrednio poprzedzających zameldowanie Z. B. w przedmiotowym lokalu i z opisu sytuacji związanej z przedmiotowym lokalem nie wynika żeby mieszkał w nim na stałe Z. B. od początku 2012 r. Świadek B. F. zeznała, że kiedy przychodziła do J. B. by się nim opiekować, to nigdy nie widziała tam Z. B. Świadek kontaktowała się telefonicznie z Z. B. przed śmiercią J. B., gdy ten wymagał opieki (k-68 akt administracyjnych). Powyższe w ocenie Sądu podważa, że w dacie zameldowania Z. B. w lokalu nr [...] przy Al. W. w W., spełniona była przesłanka materialnoprawna zameldowania, tj. zamieszkiwanie w lokalu z zamiarem stałego w nim pobytu.

Zatem dokonanie zameldowania mimo niespełnienia wymagań formalnych, czyni czynność zameldowania wadliwą od samego początku. Ponieważ w przedmiotowej sprawie czynność zgłoszenia danych do zameldowania została dokonana wadliwie, to nie zostały spełnione przesłanki formalne do dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania. Skoro już po zakończeniu procesu rejestracji zameldowania, ujawniły się wątpliwości co do danych zgłoszonych do zameldowania, organ prowadzący ewidencję ludności ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu w ewidencji ludności, gdyż czynność ta nie nosi cech ani ostateczności, ani prawomocności, a jest czynnością materialno-techniczną . Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że w dacie dokonywania czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego w przedmiotowym lokalu nie zachodziły przesłanki ustawowe pozwalające na jego zameldowanie, co daje podstawę do uchylenia tej czynności w drodze decyzji administracyjnej, jako dokonanej wadliwie.

Wobec powyższego, zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.