Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 234/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6,  16, 110
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36,   ust. 1 pkt 10 i 11,  art. 45  ust. 1,  pkt 1 i 2,
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o. o. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2007 roku, nakazującej spółce doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego poprzez zdjęcie siatki z [...] do [...] kwietnia 2007 roku oraz doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu poprzez ponowne wykonanie remontu [...] w budynku przy ul. [...] w W. w terminie do dnia [...] maja 2007 roku - uchylił zaskarżoną decyzję w części wyznaczonego terminu wykonania powyższych prac, wyznaczył termin wykonania nakazanych prac do dnia [...] grudnia 2007 roku, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że [...] Wojewódzki Konserwator

Zabytków decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku nr [...] zezwolił na przeprowadzenie remontu [...] na podstawie "Inwentaryzacji [...] budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W." autorstwa mgr inż. arch. J. G. i mgr inż. arch. J. W. W decyzji tej nie został

wyznaczony termin zakończenia prac. Ponadto [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku zezwolił na czasowe umieszczenie siatki osłonowej z [...] na elewacji kamienicy na czas trwania remontu [...]. W dniu 13 czerwca 2006 roku pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków przeprowadzili w obecności przedstawiciela zabytku kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Na podstawie ustaleń wynikających z kontroli, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w dniu [...] lipca 2006 roku wydał zalecenia pokontrolne m.in. zobowiązujące administratora zabytku do zakończenia prac do dnia [...] grudnia 2006 roku oraz usunięcia rusztowań z siatką osłonową po zakończeniu tych prac. W dniu 2 lutego 2007 roku upoważniony pracownik [...] Konserwatora Zabytków stwierdził, że nie został przeprowadzony remont [...], rusztowania od strony ul. [...] są nadal zamontowane, ponadto na rusztowaniach umocowana jest nowa [...]. W dniu 15 marca 2007 roku została przeprowadzona kolejna kontrola obiektu bez udziału przedstawiciela właściciela obiektu, podczas której stwierdzono, że remont [...] został przeprowadzony w sposób nieprawidłowy oraz, że [...] na siatce od strony ul. [...] zajmuje więcej niż [...] % powierzchni siatki. W związku z powyższym [...] Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 roku nakazał spółce z o.o. D. doprowadzenie zabytku do stanu poprzedniego. Organ II instancji uznał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym, w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu, wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru ww. prace, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego, określając termin wykonania tych czynności albo zobowiązuje do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie. Zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku [...] winna zostać zdemontowana niezwłocznie po zakończeniu prac polegających na remoncie [...] kamienicy. W zaleceniach pokontrolnych z dnia [...] lipca 2006 roku organ konserwatorski jednoznacznie zobowiązał administratora zabytku do zakończenia prac do dnia [...] grudnia 2006 roku. W tym kontekście nie ma decydującego znaczenia czy istniejąca na siatce osłonowej [...] nie spełnia warunków określonych w powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jednocześnie z dokonanych zarówno przez [...] jak i [...] Konserwatora Zabytków wynika, że remont [...] nie został wykonany prawidłowo. Wobec powyższego zaistniała przesłanka do wydania przez organ I instancji nakazu, zobowiązującego właściciela zabytkowej kamienicy do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu, we wskazany sposób i we określonym terminie. Organ odwoławczy ponadto przyjął, że stosownie do art. 81 kpa, w przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne zostały udowodnione, bowiem strona znała ustalenia dokonane przez organy ochrony zabytków i miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Natomiast z protokołu sporządzonego z kolejnych oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2007 roku wynika, iż ta czynność organu administracji nie wniosła do sprawy żadnych nowych ustaleń. Jednocześnie z uwagi na fakt, że termin wykonania prac wyznaczony w

decyzji [...] Konserwatora Zabytków upłynął w dniu [...] kwietnia 2007 roku oraz [...] maja 2007 roku, organ drugiej instancji wyznaczył nowy termin doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego.

Na decyzję z dnia [...] listopada 2007 roku Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności przepisu art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków oraz opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 roku, § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 roku w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru

zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, naruszenie procedury administracyjnej tj. art. 6, 16 oraz 110

kpa. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2007 roku ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko uzasadnione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2007 r. nie narusza prawa.

Przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi określa ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, umieszczanie na zabytku urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów, a także podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Tryb i sposób wydawania stosownych pozwoleń określa rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych (Dz. U. nr 150, poz. 1579).

W myśl natomiast art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu, wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.

Przy czym stosownie do treści art. 45 ust. 2 w związku z art. 44 ust. 4 tej ustawy osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach lub naruszyła zakres i warunki określone w pozwoleniu, jest obowiązana na swój koszt wykonać czynności nakazane w decyzji wydanej w trybie art. 45 ust. 1 ustawy.

Poza sporem jest, że budynek położony przy ul. [...] wpisany został do rejestru zabytków. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rusztowaniu przy elewacji budynku przy ul. [...] w W. umieściła [...]. Zaznaczyć tu należy, że spółka posiadała zgodę na umieszczenie [...] na siatce ochronnej, ale zgoda ta została wydana na czas trwania remontu. Natomiast z zaleceń pokontrolnych wynika, że remont ten winien być zakończony do dnia [...] grudnia 2006 roku. Skoro upłynął już termin zakończenia remontu, odpadła też podstawa do umieszczania [...] na rusztowaniu. W tej

sytuacji decyzja nakazująca przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego poprzez demontaż siatki z [...] w określonym terminie jest zgodna z prawem. Należy w tym miejscu podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 45 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Tryb wydawania zgody na remont zabytku zaś jest uregulowany w art. 36 powołanej

ustawy. Są to zatem odrębne postępowania, całkowicie różniące się przedmiotem i zakresem i wzajemnie niezależne. Dlatego sąd w tym postępowaniu nie miał prawa badać prawidłowości wydania decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W., dotyczącej wydania zezwolenia na przeprowadzenie remontu [...] budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Sąd w tym postępowaniu nie miał również prawa badać prawidłowości wydania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. zaleceń pokontrolnych z dnia

[...] lipca 2006 roku, w których zawarto zobowiązanie zakończenia prac remontowych

w budynku przy ul. [...] do dnia [...] grudnia 2006 roku, gdyż to postępowanie również nie jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Zatem te wszystkie zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków oraz opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 roku oraz § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 roku w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich [...] nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ organy administracji w przedmiotowym postępowaniu nie stosowały tych przepisów. Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 6,16 i 110 kpa, gdyż

skarżący podnosił zarzut ich naruszenia w postępowaniu dotyczącym wyrażenia zgody na remont budynku przy ul. [...].

W sytuacji stwierdzenia zatem przez organ nadzoru konserwatorskiego, że bez wymaganego zezwolenia konserwatorskiego lub w sposób odbiegający od zakresu oraz warunków określonych w pozwoleniu wykonano prace przy zabytku, obowiązkiem organu było wydanie decyzji nakazującej przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego, określając termin wykonania tych prac. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że sposób wykonania remontów jest niezgodny z dokumentacją architektoniczną, na podstawie której wydano decyzję zezwalającą na remont oraz, że upłynął termin zezwalający na wykonanie remontu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2007 oraz decyzja wydana przez [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2007 roku nie naruszają prawa.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.