Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 872/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 4; art. 303 ust. 1 pkt 2; art. 348
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi T. I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z dnia [...] października 2015 roku nr [...]; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej T. I. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z [...] października 2015 r. na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust 2 pkt 2 w związku z art. 315 ust. 1, art. 319 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o cudzoziemcach" zobowiązał skarżącą (zwanej także "cudzoziemką") – T. I. do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia ww. decyzji oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na:

- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania ww. decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o wykonaniu ww. decyzji;

- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania ww. decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie w niej określonym nie opuści ona terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, gdyż cudzoziemka wykonywała pracę na rzecz firmy: "[...]" spółki z o.o. w [...], bez wymaganego prawem zezwolenia na pracę, bądź oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy, właściwym ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż wobec strony nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach niepozwalające na wydanie decyzji o zobowiązaniu jej do powrotu, w tym przesłanki do udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła jej naruszenie art. 7, 8, 9, 10 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 303 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 348 pkt 1 i art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Skarżąca podniosła, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe błędnie, w sposób nie budzący zaufania, nie wyjaśnił wszystkich okoliczności w sprawie oraz nie zapewnił stronie czynnego udziału poprzez w szczególności nie zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Cudzoziemka wskazała, że po uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy została poinformowana, iż ma prawo do wykonywania pracy bez konieczności ubiegania się dodatkowo o zezwolenie na pracę i dopiero "w chwili wydania" zaskarżonej decyzji dowiedziała się, iż decyzja o udzieleniu zezwolenia na jej pobyt czasowy wydana została na innej podstawie tj. nie na podstawie z art. 187 pkt 6 lub 7 lecz na podstawie art. 187 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemka była przekonana, iż może wykonywać pracę bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Organ I instancji nie zapewnił cudzoziemce tłumacza pomimo słabej znajomość języka polskiego oraz dokonał błędnych ustaleń, iż cudzoziemka posiada środki finansowe, umożliwiające jej powrót do kraju pochodzenia. Natomiast cudzoziemka nie ma dokąd wracać, a ponadto sytuacja polityczno- ekonomiczna na [...] nie pozwala na powrót.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] stycznia 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2015 r. w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu, orzekł o określeniu tego terminu do 15 dni od dnia doręczenia decyzji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, udzielonego [...] kwietnia 2015 r. przez Wojewodę [...] z terminem ważności do 23 października 2017 r. W podstawie prawnej ww. decyzji wskazano art. 187 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym, zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli wykazał, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-7, rozdziałach 2-10 i art. 186 ust. 1, uzasadniające jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ podkreślił, że z protokołu kontroli z 12 października 2015 r. wynika, że skarżąca wykonywała pracę w okresie od 4 maja 2015 r. do 20 sierpnia 2015 r. bez stosownego zezwolenia na pracę wydanego przez właściwego wojewodę. Cudzoziemka posiadała umowę zlecenie w ramach wspomnianej powyżej spółki zawartą 4 maja 2015 r. z terminem obowiązywania do 31 października 2015 r. 21 października 2015 r.

Organ, powołując art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. c, art. 302 i 303 oraz art. 348, art. 349 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach, a także § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz.U. poz. 588), wyjaśnił że zgromadzony materiał dowodowy sprawy uzasadnia stwierdzenie, iż skarżąca wykonywała pracę na rzecz "[...]" Sp. z o.o. w [...] niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, iż wobec cudzoziemki zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, obligująca do wydania orzeczenia o zobowiązaniu do powrotu. Nadto w ocenie organu, z materiału dowodowego nie wynika, aby w sprawie zachodził przypadek, o którym mowa w art. 302 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. W sprawie nie zachodzą jednocześnie okoliczności z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się.

W kontekście przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych określonej w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach organ wskazał, że jak wynika z zeznań cudzoziemki, celem wjazdu cudzoziemki do Polski był pobyt z rodziną, obecnie tu przebywającą oraz zamiar wykonywania pracy. Skarżąca nie ubiegała się o udzielenie ochrony międzynarodowej i w trakcie przesłuchania wyjaśniła, że nie ma obaw przed powrotem na [...], pomimo trwającego tam konfliktu, nie była tam nigdy prześladowana. Organ podkreślił, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby w kraju pochodzenia cudzoziemki zagrożone było – w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – jej prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, że mogłaby ona zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, że mogłaby być zmuszona do pracy, lub mogłaby być pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarana bez podstawy prawnej.

Jeśli chodzi o przesłankę z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, organ wskazał, że zobowiązanie do powrotu skarżącej nie naruszy jej prawa do życia rodzinnego w rozumieniu przepisów powołanej Konwencji. Organ ustalił jednak, iż na terytorium Polski przebywa obecnie mąż cudzoziemki, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy z uwagi na wykonywanie pracy z terminem ważności do 23 października 2017 r., a z wyjaśnień cudzoziemki wynika także, że wraz z nimi przebywają dwie córki, w tym jedna małoletnia, które odbywają w Polsce naukę i pozostają na utrzymaniu rodziców. Organ uznał jednak że skarżąca wspólnie rodzina przebywa w Polsce stosunkowo od niedawna (od lutego 2015 r.), a młodsza córka dołączyła do rodziców dopiero w sierpniu 2015 r. Z uwagi na powyższe, ewentualne udzielenie cudzoziemce zgody na pobyt ze względów humanitarnych, które jest bezterminową formą zalegalizowania pobytu stanowiłoby nadużycie celowości tej zgody.

Brak jest również podstaw do stwierdzenia, iż konieczność wyjazdu przez skarżącą na [...] naruszyłaby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu. Jak wynika z wyjaśnień cudzoziemki, jedna z córek jest pełnoletnia i studiuje, natomiast młodsza córka ma 15 lat, dołączyła do rodziny dopiero w sierpniu 2015 r. i odbywa tu naukę. Należy zatem stwierdzić, iż wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu nie będzie miało wpływu na rozwój psychofizyczny jej kilkunastoletniej córki..

W kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany należy wyjaśnić, iż organ nie stwierdził, aby wobec pani T. I. zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem nie ma wobec niej zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy. Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Powyższe ustalenia uzasadniają stwierdzenie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy zgody na pobyt tolerowany.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana m.in. na podstawie informacji, udzielonych przez cudzoziemkę w trakcie przesłuchania jej do protokołu. Skarżąca jednoznacznie oświadczyła, że zna język polski i wyraziła zgodę na przesłuchanie jej w tym języku. Cudzoziemka nie zgłaszała problemów ze zrozumieniem pytań i nie miała zastrzeżeń do protokołu. Z uwagi na powyższe, zarzuty pełnomocnika dotyczące braku zapewnienia tłumacza, a tym samym naruszenie art. 8 oraz art. 10 k.p.a. przez organ I instancji nie są zasadne. Cudzoziemka sama zeznała, że może wrócić na [...], posiada środki finansowe oraz zamieszkują tam pozostali członkowie jej rodziny, którzy mogą jej pomóc. Z kolei odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, organ wskazał, iż podnoszone w odwołaniu przez skarżącą okoliczności zostały rozpatrzone w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia, lecz nie mogły zostać uwzględnione na korzyść strony. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie znalazły podstaw do udzielenia cudzoziemce ww. zgody. Skarżąca w trakcie przesłuchania jej do protokołu jednoznacznie zeznała, że może wrócić do kraju pochodzenia, ma środki finansowe, a opiekę nad córkami będzie sprawował mąż.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, która została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niekompletne i błędne przeprowadzenie postępowania dowodowego zarówno przez organ I jak i II instancji, a to błędne ustalenie, iż skarżąca może swobodnie powrócić do kraju; posiada na to środki finansowe, a nadto że nie zachodzą przesłanki udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany, podczas gdy skarżąca nie posiada wystarczających środków finansowych na powrót do kraju, nadto nie posiada również żadnej nieruchomości ani na własność ani wynajmowanej, do której mogłaby wrócić, a nadto spełnia warunki do udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany;

2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która została wydana z naruszeniem art. 8 k.p.a. polegającym na przeprowadzeniu postępowania w sposób, który nie budzi zaufania uczestników do władzy publicznej, a to poprzez fakt, iż czynności dokonywane z skarżącą przez organ I instancji przeprowadzone były bez obecności tłumacza, a skarżąca, która bardzo słabo mówi i rozumie język polski nie była świadoma swoich wypowiedzi, a nadto większość z nich była dyktowana i sugerowana przez osoby przeprowadzające postępowanie;

3) naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji żadnego postępowania dowodowego na okoliczność zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji I instancji, tj. faktu, żenie włada językiem polskim w stopniu umożliwiającym świadomą wypowiedź w tym języku oraz zrozumienie tekstu pisanego, jak również na wszelkie okoliczności związane z brakiem możliwości powrotu na [...];

4) naruszenie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez oparcie decyzji wyłącznie na dowodzie z protokołu z przesłuchania skarżącej, którego prawidłowość sporządzenia została przez Skarżącą podważona w odwołaniu od decyzji I instancji, przede wszystkim poprzez wskazanie, iż skarżąca nie miała możliwości złożenia zeznań wskazanych w protokole poprzez brak znajomości języka polskiego, a następnie poprzez zachowanie osób przesłuchujących skarżącą, w szczególności wobec braku możliwości prawidłowego porozumienia się ze skarżącą, dyktowanie jej zeznań do protokołu, co doprowadziło do pozbawienia skarżącej rzetelnej rewizji oraz sprawdzenia decyzji I instancji, która wydana została wyłącznie w oparciu o rzeczony protokół.

5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, która została wydana z naruszeniem art. 9 i 11 k.p.a., polegającym na braku wytłumaczenia oraz niewskazaniu skarżącej przez organ I instancji, przyczyn i skutków wydania decyzji o jej zobowiązaniu do powrotu, a w szczególności nie wytłumaczenie skarżącej na żadnym z etapów postępowania, iż podstawa prawna wydanej na jej rzecz decyzji z 20 kwietnia 2015 r. o wyrażeniu zgody na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej od dnia [...] kwietnia 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. sygn. akt. [...] nie upoważnia i nie upoważniała jej do podjęcia pracy bez wymaganego prawem zezwolenia na pracę; skarżąca działała bowiem w przekonaniu, iż przebywa na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na podstawie jak sama nazywa "łączenia rodzin";

6) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, która została wydana z naruszeniem art. 10 k.p.a. wobec braku zapewnienia czynnego udziału strony i braku umożliwienia wypowiedzenia się co do materiału dowodowego w postępowaniu przed organem I instancji, w szczególności poprzez brak zapewnienia tłumacza skarżącej oraz brak wyjaśnienia jej znaczenia konkretnych oświadczeń składanych na wyraźne polecenie osób przeprowadzających postępowanie;

7) naruszenie art. 303 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 348 pkt 1) lit. a ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której powrót na terytorium [...] wiązałby się dla skarżącej z zagrożeniem prawa do życia i wolności oraz bezpieczeństwa osobistego, a w szczególności poprzez fakt, iż skarżąca nie posiada miejsca zamieszkania ani pobytu na [...], a jej ostatnie miejsca zamieszkania to [...], a więc teren na którym nadal panuje niestabilna sytuacja wewnętrzna i toczą się walki oraz aktywnie działają ugrupowania separatystyczne;

8) naruszenie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 303 ust. 1 pkt 2) w zw. z art 348 pkt 1) lit. ustawy o cudzoziemcach poprzez uznanie, iż na [...] doszło do uspokojenia sytuacji politycznej, a w obwodach południowo-wschodniej [...] praktycznie nie dochodzi już do aktów terrorystycznych, podczas gdy bieżące ogólnie dostępne informacje zupełnie przeczą tym tezom;

9) naruszenie art. 303 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 348 pkt 2) ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której decyzja narusza prawo skarżącej do życia rodzinnego oraz prywatnego, w szczególności poprzez fakt, iż na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przebywają obydwie córki skarżącej, w tym jedna małoletnia (15 lat), obydwie są na wyłącznym utrzymaniu skarżącej i jej męża, oraz fakt iż również na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej znajduje się centrum życia i aktywności zarówno skarżącej jak i jej męża;

10) naruszenie 136 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 303 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 348 pkt 2) ustawy o cudzoziemcach poprzez uznanie, iż fakt, że skarżąca dołączyła do męża pracującego w Polsce wraz ze starszą córką w lutym 2015 r., a ich 15-letnia córka dopiero w sierpniu 2015 r., uniemożliwia wypełnienie przesłanki z art. 348 pkt 2) ustawy o cudzoziemcach, gdyż rodzina pozostawała przez pewien czas w rozdzieleniu a zatem, nie posiada z Polską więzili na tyle silnych i trwałych aby uznać zobowiązanie jej do powrotu za nieuzasadnianą ingerencję w prawa do życia prywatnego;

11) naruszenie art. 53 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 315 ust. 1 w zw. z art. 331 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez określenie w decyzji terminu powrotu w wymiarze 15 dni i tym samym pozbawienie skarżącej uprawnienia do złożenia skargi w przepisanym terminie 30 dni od doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu skargi cudzoziemka wskazała, że przybyła na terytorium Polski w lutym 2015 r. wraz z córką S.. Po przyjeździe wystąpiła do odpowiednich organów o uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy. Podstawą do wydania zezwolenia miało być połączenie z mężem i rodziną tzw. "łączenie rodzin" (art. 159 ustawy o cudzoziemcach). Na tej podstawie, złożyła wniosek o udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy. Po przeprowadzonej procedurze, w trakcie odbioru karty pobytu, udzielono jej informacji, iż zezwolenie, które wydane zostało na podstawie "łączenia rodzin" nie wymaga uzyskiwania przez nią dodatkowego zezwoleń na pracę. (Zgodnie z art. 87 ust. 2 pkt 4) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy cudzoziemiec wobec którego wydano zezwolenie na pobyt czasowy na podstawie art. 159 ustawy o cudzoziemcach zwolniony jest z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę). Po uzyskaniu karty pobytu, skarżąca podjęła więc pracę. Przy zawieraniu umowy o pracę, zgodnie ze stanem swojej wiedzy złożyła zatrudniającej ją spółce oświadczenie, że przebywa na terytorium Polski na podstawie tzw. łączenia rodzin i w związku z powyższym nie jest koniecznym uzyskania dodatkowych dokumentów legalizujących jej pracę w spółce. Żaden organ nie udzielił skarżącej informacji o fakcie, iż Wojewoda [...] zmienił podstawę (z art. 159 na art. 187 pkt 8) decyzji o pozwoleniu na pobyt czasowy. Skarżąca wskazała ponadto, że funkcjonariusze nie zapewnili jej tłumacza podczas przeprowadzania z nią czynności kontrolnych mimo, że porozumiewa się w języku polskim, w bardzo ograniczonym zakresie. Mimo podniesienia powyższego zarzutu w postępowaniu odwoławczym organ II instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, nie wezwał nawet skarżącej celem przesłuchania i osobistego sprawdzenia czy wskazane przez nią zarzuty są prawdziwe. Ponadto podkreśliła, że córka O., która przebywała na [...] O. lutego 2015 do sierpnia 2015 r. po wyjeździe skarżącej nie znajdowała się pod opieką braci skarżącej, lecz jej znajomych. Fakt ten świadczy o tym, że bracia skarżącej nie są zainteresowani i nie pomogą jej w razie ewentualnej konieczności powrotu na [...]. Skarżąca sprzedała dom w [...], w którym zamieszkiwała z córkami oraz mężem i całą rodziną przeprowadzili się do [...]. Skarżąca nie ma zatem do czego wracać, nie ma również perspektyw na uzyskanie jakiegokolwiek zatrudnienia na terytorium [...]. Skarżąca podniosła także, że pod jej opieką znajdują się trzy inne nieletnie osoby tj. T. K. 15 lat, O. Z. 15 lat, oraz A. L. 15 lat, które są córkami przyjaciół skarżącej z [...], którzy również zamieszkują w obwodzie [...] i chcąc zapewnić córkom jak najlepszy standard życia oraz zapewnić im bezpieczeństwo, umożliwili dziewczynkom wyjazd do Polski, a skarżąca zobowiązała się do sprawowania nad nimi pieczy. Wyjazd skarżącej łączyłby się jednocześnie z koniecznością powrotu na [...] wszystkich pozostałych członków rodziny. Aktualnie mąż skarżącej pracuje w branży turystycznej, jako kierowca melexów. Razem z córkami wynajmują mieszkania przy alei [...] ponosząc z tego tytułu znaczne koszty. Utrzymują się z aktualnie wykonywanej pracy zarobkowej oraz oszczędności znajdujących się na ich rachunku bankowych po sprzedaży domu na [...]. Nadto na ich utrzymaniu pozostają obydwie córki, starsza 20-letnia S. jest dzienną studentką Zarządzania na Uniwersytecie [...], młodsza O. jest uczennicą szkoły zawodowej mieszczącej się przy placu [...]. Obydwie uczą się w trybie dziennym i nie pracują. Mąż skarżącej, nie będzie w stanie wyłącznie ze swoich zarobków, które zależą od wielu czynników m.in. sezonu turystycznego, napiwków otrzymywanych od turystów, utrzymać wynajmowanego mieszkania oraz dwóch córek. Skarżąca argumentowała, że podjęła na terytorium Polski legalne zatrudnienie i wyłącznie przez błędne poinformowanie jej przez polskie organy administracji nie złożyła wniosku o wydanie zezwolenia na prace.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. skarżąca wskazała, że starsza córka zaczęła pracować na pół etatu od września tego roku. Wyjaśniła, że w postępowaniu przed organem I instancji podczas przesłuchania mówiła, że nie chce wyjechać, bo nie ma dokąd, ale otrzymała informację, że musi zeznać tak, jak zostało zapisane w protokole, bo inaczej być nie może. Skarżąca planowała osiedlić się w Polsce z rodziną i kupić mieszkanie, na które chciała przeznaczyć pieniądze pochodzące ze sprzedaży nieruchomości na [...]. Ze względu na wydanie zaskarżonych decyzji realizacja tych planów została wstrzymana, a życie całej rodziny w Polsce jest niepewne. Powrót w rejony, w których trwa konflikt zbrojny byłby tragedią dla rodziny skarżącej. Córka starsza studiowała na [...] i ukończyła tam dwa i pół roku studiów. Po przyjeździe do Polski zaczęła studia od nowa – obecnie jest na II roku studiów na Uniwersytecie [...] na wydziale Zarządzania. Młodsza córka również uczy się w Polsce. Skarżąca wyjaśniła, że młodsza córka jest dzieckiem adoptowanym. W wieku 3 lat została osierocona. Umarła jej biologiczna matka, a ojciec dziecka był nieznany. Skarżąca oświadczyła, że adoptowana córka cały czas pamięta okoliczności śmierci swojej biologicznej matki i teraz żyje w strachu, że znowu straci matkę wobec konieczności opuszczenia Polski przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie należy zauważyć, że skarga spełnia wymogi formalne określone w art. 50 § 1, art. 52 § 1-2, art. 53 § 1 p.p.s.a., została bowiem złożona przez osobę mającą w tym interes prawny – stronę postępowania administracyjnego – po wyczerpaniu przez nią środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji oraz w przypisanym ustawowo terminie.

Zasadne okazały się zawarte w skardze zarzuty naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, przy czym Sąd, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., ocenił je w zakresie szerszym, niż wynikało to z redakcji zarzutów, nie wykraczając jednak poza granice sprawy.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Ta okoliczność jest w niniejszej sprawie bezsporna i niekwestionowana przez skarżącą. Skarżąca w tej kwestii zarzucała organom, że na żadnym z etapów postępowania nie wyjaśniły jej, iż podstawa prawna wydanej na jej rzecz decyzji z [...] kwietnia 2015 r. o wyrażeniu zgody na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej od dnia [...] kwietnia 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. nie upoważnia jej do podjęcia pracy bez wymaganego prawem zezwolenia na pracę. W konsekwencji skarżąca działała w przekonaniu, iż przebywa na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na podstawie takiej decyzji, która ze swej istoty zezwala na pracę na terytorium RP.

Niezależnie od oceny trafności wskazanej powyżej argumentacji, kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 303 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia.

Dla oceny legalności wydanych w sprawie rozstrzygnięcia zasadnicze zatem znaczenie ma ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu art. 303 ust 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W szczególności ustalenie czy w sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia bądź zgody na pobyt ze względów humanitarnych bądź zgody na pobyt tolerowany.

Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 348 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub

b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Z powyższych unormowań wynika, że nawet w przypadku spełnienia przez cudzoziemca przesłanek pozytywnych uzasadniających wydanie decyzji o zobowiązaniu go do powrotu, organy administracji muszą wyważyć czy naruszenie obowiązujących przepisów uzasadnia ingerencję władzy publicznej w życie rodzinne cudzoziemca i podstawowych wolności oraz prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka. Na powinność uwzględniania przez krajowe organy administracji publicznej wskazanych wyżej norm międzynarodowych wskazuje się również w piśmiennictwie (zob. np. J. Chlebny, Ochrona interesu publicznego a prawo cudzoziemca do pobytu w Polsce, "Europejski Przegląd Sądowy" 2007, z. 7, s. 18 oraz R. Kubik, Polityka wydaleń w Rzeczypospolitej Polskiej a art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka na tle orzeczeń sądownictwa administracyjnego, [w:] Rada Europy a przemiany demokratyczne w państwach Europy Środkowej i Wschodniej w latach 1989-2009, red. J. Jaskiernia, Toruń 2010, s. 842 – 846).

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, co do zasady, wydalenie cudzoziemca prowadzącego życie rodzinne w Polsce, jest możliwe. Prawo do poszanowania życia rodzinnego nie ma wprawdzie charakteru absolutnego i dopuszczalna jest ingerencja ze strony władzy państwowej, jednak możliwość wydalenia zależy od okoliczności konkretnej sprawy, a w szczególności wymaga analizy wystąpienia przesłanek dopuszczalnej ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne, określonych w art. 8 ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (por. np. wyrok z 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1706/06, CBOIS). Stosownie do art. 8 ust 2 Konwencji, ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa jest usprawiedliwiona tylko w przypadkach przewidzianych przez ustawę i gdy jest to konieczne w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Należy podkreślić, że ograniczenia prawa do życia rodzinnego muszą być konieczne (proporcjonalne). Rozstrzygając o wydaleniu w stosunku do osoby, do której ma zastosowanie zasada ochrony życia rodzinnego, o której mowa w art. 8 ust. 1 Konwencji, należy wskazać okoliczności, które mają znaczenie dla prawidłowego stosowania art. 8 ust. 2 Konwencji. Tymczasem w rozpoznanej sprawie, organ uznał, że ochrona życia rodzinnego podlega uchyleniu, tylko dlatego, że skarżąca naruszyła obowiązek przestrzegania prawa. Żadna z przesłanek uzasadniających ingerencję władzy publicznej w życie rodzinne, które wymienia art 8 ust 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, nie stanowi, by sam fakt naruszenia prawa przez cudzoziemca, przesądzał o konieczności tej ingerencji, a zatem, by była proporcjonalna do celu, któremu ma służyć. Artykuł 8 ust. 2 Konwencji wymaga, by ingerencja władzy publicznej była konieczna i miała na celu ochronę wartości tam wskazanych (bezpieczeństwa państwowego, bezpieczeństwa publicznego lub dobrobytu gospodarczego kraju, ochronę porządku i zapobiegania przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób).

Zasada proporcjonalności wymaga rozważenia nie tylko charakteru popełnionego czynu, ale także, celem prawidłowego stosowania art 8 ust. 2 Konwencji, niezbędne jest rozważenie sytuacji osobistej i rodzinnej cudzoziemca, w tym między innymi, długotrwałości pobytu w Polsce, ewentualnych przeszkód do zamieszkania z rodziną w kraju jego pochodzenia, w tym skutków wynikających dla rodziny z przeniesienia życia rodzinnego do innego kraju. Stanowisko takie zostało wyrażone m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego NSA z 30 czerwca 2005 r., sygn. akt II OSK 554/05, (opubl. w internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Odnotować należy, że powyższy wyrok zapadł w odniesieniu do instytucji zgody na pobyt tolerowany, przewidzianej w art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.). Jednakże w ocenie Sądu znajduje on co do zasady, z uwagi na uniwersalność wyrażonych w nim ocen, pełne zastosowanie zarówno do funkcjonującej w obecnym stanie prawnym instytucji zgody na pobyt ze względów humanitarnych (art. 348 obecnej ustawy o cudzoziemcach), jak też w szczególności do przewidzianej w tym przepisie przesłanki naruszenia prawa do życia rodzinnego i praw dziecka.

Z przywołanego wyroku wynika, że przy podejmowaniu decyzji o wydaleniu cudzoziemca należy brać pod uwagę, że nawet w sytuacjach, gdy ustawa o cudzoziemcach nakazuje wydalenie cudzoziemca (obecnie – zobowiązanie do powrotu), ochrona może wynikać wprost z postanowień innych aktów prawnych. Przy rozstrzyganiu spraw prawno - pobytowych cudzoziemców należy bowiem uwzględnić przepisy konwencji i umów międzynarodowych ratyfikowanych przez stronę polską, obejmujących ochronę praw obywatelskich, praw dziecka, rodziny i macierzyństwa. Związany charakter decyzji o wydaleniu (obecnie o zobowiązaniu do powrotu) nie oznacza zatem, że w postępowaniu dotyczącym wydalenia cudzoziemca, który prowadzi w Polsce życie rodzinne, wyłączone zostaje zastosowanie przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Konwencji o prawach dziecka, które stanowią część polskiego porządku prawnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy Sąd stwierdza, że zaistniały w niej takie okoliczności, które uzasadniały zastosowanie w stosunku do skarżącej art. 348 ustawy o cudzoziemcach. Odmowa udzielenia skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych narusza przepisy art. 348 ust. 2 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach oraz pośrednio art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 3 Konwencji o prawach dziecka.

Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji wynika, że wyłączną przesłanką wydalenia było podjęcie pracy przez skarżącą bez wymaganego prawem zezwolenia na pracę, co zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach obligowało organy do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. W uzasadnieniu decyzji zaakcentowano, że przyznanie organom władzy możliwości reakcji w postaci wydalenia (obywatela państwa trzeciego) stanowi ważny środek ogólnej prewencji w odniesieniu do poważnych lub powtarzających się naruszeń prawa imigracyjnego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, iż system wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparty na sankcjach administracyjnych w postaci wydalenia, jako taki nie skutkuje naruszeniem prawa do życia rodzinnego. Na terytorium Polski przebywa wprawdzie obecnie mąż cudzoziemki, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy z uwagi na wykonywanie pracy, a z wyjaśnień cudzoziemki wynika także, że wraz z nimi przebywają dwie córki, w tym jedna małoletnia, które odbywają w Polsce naukę i pozostają na utrzymaniu rodziców. Jednakże organ podkreślił, iż orzeczony zakaz ponownego wjazdu cudzoziemki do Polski nie jest bezterminowy i może także zostać cofnięty, natomiast członkowie jej rodziny posiadają zalegalizowany pobyt oznaczony czasowo. Ponadto, wspólnie rodzina przebywa w Polsce stosunkowo od niedawna, a młodsza córka dołączyła do rodziców dopiero w sierpniu 2015 r. Z uwagi na powyższe, ewentualne udzielenie cudzoziemce zgody na pobyt ze względów humanitarnych, które jest bezterminową formą zalegalizowania pobytu stanowiłoby nadużycie celowości tej zgody.

Uwzględniając zarzuty skargi należy stwierdzić, że organy obu instancji, wydając decyzje zobowiązujące skarżącą do powrotu, nie uwzględniły treści normatywnej wynikającej z art. 348 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, który to przepis zakazuje wydalenia cudzoziemca, jeśli naruszałoby to postanowienia Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej w dniu 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz. U. 1993 r. Nr 61 poz. 284 i 285 ze zm.) Zgodnie z art. 8 Konwencji każdy ma prawo do poszanowania życia rodzinnego. Nie jest sporne, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z przebywającym legalnie na terytorium Polski obywatelem [...]. W Polsce przebywają także dwie córki małżeństwa pozostające na utrzymaniu skarżącej i jej męża (tej sytuacji nie zmienia nawet fakt dorywczej pracy starszej, studiującej córki). Nie jest również sporne, że decyzja o zobowiązaniu stanowi ingerencję w życie rodzinne, albowiem jej skutkiem może być rozłączenie skarżącej z rodziną. Podkreślana przez organy okoliczność, iż rodzina skarżącej przebywa dopiero od niedawna w pełnym składzie, nie uzasadnia zdaniem Sądu wniosku, że zobowiązanie skarżącej do powrotu nie naruszy jej prawa do życia rodzinnego. Wręcz przeciwnie, okoliczność ta przemawia za uznaniem, że ponowne rozdzielenie rodziny wskutek wykonania decyzji zobowiązującej skarżącą do powrotu, uczyni prawo skarżącej do życia rodzinnego iluzorycznym. Powoływanie się na niewielką odległość pomiędzy Polską a [...] i możliwość odwiedzin skarżącej przez jej rodzinę, jest całkowicie błędne i zdaniem Sądu stanowi o nieuwzględnieniu przez organy indywidualnej sytuacji skarżącej. Zaznaczyć bowiem trzeba, że skarżąca podejmując wraz z mężem decyzję o osiedleniu w Polsce, sprzedała swój dom na [...]. Tym samym nie ma ona gdzie mieszkać, a zatem konieczne będzie wynajęcie mieszkania. Można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że skoro skarżąca miałaby utrzymywać kontakty z rodziną, a rodzina miałaby ją odwiedzać, to nie będzie szukać miejsca do życia w głębi [...], szczególnie że jej emigracja związana była również z konfliktem zbrojnym obejmującym wschodnią część [...], ale że zamieszka przy granicy z Polską. To z kolei będzie generować koszty, których pokrycie – z uwagi na ciężką sytuację gospodarczą wzmaganą jeszcze stale zwiększającą się ilością osób przesiedlonych z okolic objętych konfliktem – stanowić będzie ogromną trudność. Tym bardziej, że z akt spray wynika, iż oboje małżonkowie łożyli na utrzymanie rodziny, bowiem zarobki męża nie wystarczały na życie. Zdaniem Sądu narażanie na takie trudności, przy uwzględnieniu postawy skarżącej, która co prawda pracowała bez wymaganego pozwolenia, jednak – jak twierdzi – nie było to działanie świadome, ale wynikało z udzielenia jej błędnej informacji, nadto która płaci podatki i która – inaczej niż wiele innych osób pochodzących z części [...] objętej konfliktem – nie ubiega się o pomoc państwa polskiego i objęcie jej ochroną międzynarodową, ale we własnym zakresie dba o egzystencję swojej rodziny, jest w ocenie Sądu nieuzasadnione i zbyteczne. Niezależnie jednak Sąd wskazuje, iż poczynione przez organy założenie, że życie rodzinne skarżącej po jej opuszczeniu terytorium Polski nie będzie zagrożone, bo rodzina będzie mogła odwiedzać skarżącą, jest czysto hipotetyczne. Skoro bowiem środki, jakimi dysponuje rodzina skarżącej, są nieznaczne, to trudno sobie wyobrazić, że rodzina zdecyduje się ponosić wydatki na podróże związane z odwiedzinami. W takiej sytuacji, albo cała rodzina będzie musiała wrócić na [...], albo w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji, dojdzie do naruszenia nakazu poszanowania prawa do życia rodzinnego. Prawo do życia rodzinnego będzie naruszone zarówno poprzez rozdzielenie rodziny, jak i poprzez pozbawienie dzieci opieki matki, co jest szczególnie jaskrawe, wobec pozyskanych informacji o historii życia młodszej córki skarżącej (śmierć biologicznej matki, brak ojca, lęk przed rozłąką z matką adopcyjną). W razie natomiast powrotu na [...] całej rodziny skarżącej, szkodę poniosą również dzieci, które po raz kolejny będą musiały zmieniać szkołę i otoczenie.

Mając na uwadze przepis art. 348 pkt 3 ustawy wskazać należy, że wymagania dotyczące konieczności uwzględniania interesów dziecka w sferze postępowania mogą przekładać się na obowiązek podejmowania z urzędu przez podmioty wskazane w art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka ustaleń zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sytuacji dziecka, którego ma dotyczyć wynik postępowania. Warto również przypomnieć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 listopada 2000 r., P 12/99 (OTK 2000/7/260) podkreślił, że wszystkie organy państwa zobowiązane są do respektowania tych norm konstytucyjnych, a także norm prawa międzynarodowego, które odnoszą się do ochrony praw dziecka i rodziny, a obowiązek ten dotyczy także organów administracji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2016r., sygn. akt IV SA/Wa 2957/15, CBOIS).

Organy obu instancji zbagatelizowały w niniejszej sprawie sytuację rodzinną skarżącej. Nie uwzględniły, że cudzoziemka wraz z rodziną podejmowała wszelkie możliwe kroki mające na celu legalny pobyt na terytorium Polski. Skarżąca podkreślała, że nie wystąpiła o zezwolenie na prace z uwagi na mylne przekonanie, iż wydana na jej rzecz decyzja o zezwoleniu na pobyt czasowy umożliwia jej podjęcie legalnej pracy. Jakkolwiek powyższe wyjaśnienia skarżącej nie stanowią usprawiedliwienia dla wykonywania przez nią pracy bez wymaganego zezwolenia to podkreślić należy, że zarówno skarżąca jak i jej rodzina zintegrowała się w dużej mierze z polskim społeczeństwem. Mąż skarżącej jest legalnie zatrudniony, starsza córka podjęła studia na uczelni wyższej, zaś młodsza uczęszcza do szkoły. Ponadto, jak wynika z oświadczenia skarżącej zawartego w protokole rozprawy z 27 września 2016 r., skarżąca planowała osiedlić się w Polsce z rodziną i kupić mieszkanie, na które chciała przeznaczyć pieniądze pochodzące ze sprzedaży nieruchomości na [...]. Powrót w rejony, w których trwa konflikt zbrojny byłby tragedią dla rodziny skarżącej. Córka starsza studiowała na [...] i ukończyła tam dwa i pół roku studiów. Po przyjeździe do Polski zaczęła studia od nowa – obecnie jest na II roku studiów na Uniwersytecie [...] na wydziale zarządzania. Młodsza córka również uczy się w Polsce. Skarżąca wyjaśniła, że młodsza córka jest dzieckiem adoptowanym. W wieku 3 lat została osierocona. Umarła jej biologiczna matka, a ojciec dziecka był nieznany. Skarżąca oświadczyła, że adoptowana córka cały czas pamięta okoliczności śmierci swojej matki i teraz żyje w strachu, że straci matkę wobec konieczności opuszczenia Polski przez skarżącą.

Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że w kontrolowanej sprawie, wadliwa wykładnia dokonana przez organy w zaskarżonych decyzjach polegała na błędnym przyjęciu, że skoro spełniona została przesłanka do wydalenia przewidziana w art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, to tym samym, spełnione zostały warunki do uchylenia ochrony życia rodzinnego, przewidziane w art. 8 ust. 2 Konwencji. Organ wskazał, iż system wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparty na sankcjach administracyjnych w postaci wydalenia, zaś jako taki nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 Konwencji. Zdaniem organu naruszenie prawa, którego się dopuściła cudzoziemka oraz fakt, że rodzina przebywa w Polsce stosunkowo od niedawna a nadto, że rodzina przez jakiś czas żyła rozdzielona, nie uzasadnia udzielenia ochrony w postaci zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka.

Zdaniem Sądu wniosku takiego nie można podzielić. Przepis art. 348 ustawy o cudzoziemcach nakazujący udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych ma zastosowanie w przypadkach, gdy wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, jak również prawo skarżącej do życia rodzinnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W ocenie Sądu obie przesłanki uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych zostały w niniejszej sprawie spełnione, co powoduje niedopuszczalnym wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Podkreślić bowiem należy, że dla wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu konieczne byłoby zatem spełnienie przesłanek z art. 302 ustawy o cudzoziemcach (przy czym spełnienie przesłanki naruszenia art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w sprawie nie budzi wątpliwości), ale także wykazanie że w konkretnej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w myśl którego niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie m. in. z prawa do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.

W realiach kontrolowanej sprawy, wykonywanie pracy przez skarżącą bez wymaganego zezwolenia nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa publicznego lub dobrobytu gospodarczego kraju. Nie zagraża również ochronie porządku i zapobieganiu przestępstwom, ochronie zdrowia i moralności lub ochronie praw i wolności innych osób. Tym samym zaś nie może być mowy o wyłączeniu ochrony przewidzianej w art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem art. 302 ust. 1 pkt 4 poprzez orzeczenie o zobowiązaniu skarżącej do powrotu w sytuacji, w której wystąpiła przeszkoda do orzeczenia o takim zobowiązaniu, przewidziana w art. 303 ust.1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ I instancji umorzy postępowanie w sprawie zobowiązania skarżącej do powrotu, a następnie orzeknie o udzieleniu skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.