Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4734/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 138 ust. 2, art. 129 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Agata Zdunek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o. o. w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 301/11 w sprawie ze skargi A. Spółki z o. o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółki z o. o. w upadłości likwidacyjnej w N. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 301/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę A. Spółki z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] marca 2011 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] maja 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] udzielił A. Sp. z o.o. zezwolenia na okres 6 lat na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] w 105 punktach gier, w tym w lokalu w miejscowości [...], ul. P. [...], pub "[...]" A. K. (poz. 85). Rozstrzygnięcie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony 28 maja 2004 r.

Postanowieniem z 21 czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zatwierdził zmianę akt weryfikacyjnych punktu gier na automatach o niskich wygranych należącego do A. Sp. z o.o. zlokalizowanego w ww. pubie "[...]". A. Sp. z o.o. złożyła bowiem wniosek dotyczący przemieszczenia się z dniem 26 maja 2010 r. automatów: [...] nr fabryczny [...] i [...] nr fabryczny [...] zlokalizowanych w ww. pubie. Ze zgłoszenia przemieszczenia ww. automatów wynikało, że z dniem 27 maja 2010 r. automaty te zostaną zainstalowane w punkcie gier na automatach o niskich wygranych zlokalizowanym w [...], województwo [...].

W dniu 2 lipca 2010 r. pracownicy Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę w lokalu we [...], która to kontrola wykazała, że w pubie "[...]" znajdują się dwa automaty do gier o wygrane pieniężne [...] nr fabryczny [...] i [...] nr fabryczny [...], włączone do sieci elektronicznej i gotowe do eksploatacji.

Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] września 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...], na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: Op) oraz art. 6, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540; dalej: ugh), orzekł o wymierzeniu A. Sp. z o.o. w N. kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach. Organ wyjaśnił, że wobec wygaśnięcia decyzji z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] - w związku z upływem okresu, na jaki zezwolenie wydano - ww. automaty nie mogły być eksploatowane w punkcie w [...] i powinny być przeniesione do punktu w [...] wskazanego w dokumentach GL-2.

Decyzją z [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w R., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Op oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 129 ust. 1 ugh, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ podał, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 ugh, urządzanie gier m.in. na automatach jest dozwolone wyłącznie w salonach gier, zaś zgodnie z normą zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 1 ugh, urządzający gry poza kasynem podlega karze, która zgodnie z art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wynosi 12.000 zł od automatu. Zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] wygasło stronie 28 maja 2010 r., a w toku postępowania wykazano, iż w pubie "[...]" w [...] (województwo [...]) znajdowały się podłączone automaty do gier, które zgodnie ze zgłoszeniem spółki powinny znajdować się w punkcie w [...].

Skargę na powyższą decyzję złożyła A. Sp. z o.o. w N.

Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), wskazał, że spór sprowadza się do tego, czy w stanie sprawy, dopuszczalne było zastosowanie wobec skarżącej sankcji z art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh.

W skardze strona podniosła, że organy naruszyły art. 141 pkt 2 ugh, zgodnie z którym w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129-140 gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych - nie stosuje się art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh.

Sąd zwrócił uwagę że definicja gier na automatach o niskich wygranych znajduje się w art. 129 ust. 3 ugh - nie w rozdziale merytorycznym, lecz w Rozdziale 12 zatytułowanym "Przepisy przejściowe i dostosowujące", co ma związek z celem tej ustawy, jakim jest zapewnienie podmiotom prowadzącym działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych możliwości prowadzenia tej działalności do czasu wygaśnięcia zezwoleń, według przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), przy jednoczesnym ograniczeniu rozpowszechniania tego rodzaju gier hazardowych przez zapobieganie nadużywaniu instytucji nadzwyczajnej - zmiany posiadanego zezwolenia (obecnie art. 253 Op) do zmiany miejsc punktu urządzenia gier na inne i w ten sposób obchodzenia rygorów prawa nowego (art. 135 ust. 1 i 2 ugh). Zgodnie z art. 117 ugh, udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy zezwolenia na urządzenie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia.

Z powyższego WSA wywiódł, że skarżąca nie organizowała w pubie "[...]" w [...] gier na automatach o niskich wygranych zgodnie z art. 129-140 ww. ustawy, nie posiadała bowiem w dniu kontroli ważnego zezwolenia, a podłączone we wskazanym powyżej lokalu automaty, zgodnie ze zgłoszeniem Spółki, miały zostać przemieszczone do punktu w województwie [...] w [...]. Wobec powyższego art. 141 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. Spółki z o.o. Na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 i pkt 2 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) oraz lit. c) oraz art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh w zw. z art. art. 141 pkt 2 tej ustawy, a to przez zastosowanie ich do podmiotu będącego organizatorem legalnych gier na automatach o niskich wygranych i w efekcie wymierzenie kary administracyjnej przewidzianej dla podmiotów organizujących takie gry w sposób nielegalny;

2. art. 58 i art. 59 pkt 1) ugh stosowanego w zw. z art. 138 ust. 2 tej ustawy przez ich niezastosowanie, chociaż stwierdzone przez organy uchybienia nadawały się do usunięcia i winny być skorygowane w trybie tych właśnie przepisów;

3. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh przez ich zastosowanie do automatów do gier o niskich wygranych, mimo iż automaty do gier, o których mowa w tym przepisie oraz automaty do gier o niskich wygranych to w istocie dwa różne rodzaje urządzeń, których nie można ze sobą w żaden sposób utożsamiać.

Mając na uwadze wyartykułowane wyżej zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art.183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art.183 § 2 ppsa.

W świetle wskazanej zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej z uwagi na brak w rozpoznawanej sprawie zarzutów naruszenia przepisów postępowania uznać należy, że poczynione w sprawie ustalenia stanu faktycznego nie są kwestionowane. Poza sporem zatem udzielone decyzją z dnia 27 maja 2004 r. na okres 6 lat zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych m.in. w [...] w pubie "[...]" wygasła z dniem 28 maja 2010 r. Co do znajdujących się w wskazanym wyżej punkcie gier automatów – [...] nr [...] i [...] nr [...] - postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2010r. zatwierdzono zmianę akt weryfikacyjnych na wniosek spółki o przemieszczenie tych automatów. Na podstawie zgłoszenia przemieszczenia ustalono, że automaty te zainstalowano w punkcie zlokalizowanym w [...]. Niespornie też podczas kontroli w dniu 2 lipca 2010 r. przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Celnego w [...] wskazane wyżej automaty – włączone do sieci, gotowe do eksploatacji – znajdowały się w pubie "[...]" w [...].

W tym stanie rzeczy niezasadny jest zarzut wadliwego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych – obowiązującej od dnia 1 stycznia 2010 r. Wskazany stan faktyczny sprawy odpowiada bowiem hipotetycznemu stanowi faktycznemu wyrażonemu w tych przepisach.

Stanowią one bowiem, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2) a wysokość kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust.2 pkt 2).

Zgodzić należy się ze stroną wnoszącą skargę kasacyjną, że stosownie do art. 141 pkt 2 ugh art. 89 ust.1 pkt 2 nie stosuje się w odniesieniu do organizowania gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych – ale tylko wówczas, gdy organizowane one są zgodnie z art. 129-140 ugh.

Ostatnie z powołanych przepisów należą do przepisów przejściowych i dostosowujących nowej ustawy o grach hazardowych. W myśl art. 129 ust. 1 ugh, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Skoro zatem w rozpatrywanym przypadku zezwolenie na prowadzenie działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wygasło z dniem 28 maja 2010 r. to znaczy, że stwierdzona w dniu kontroli działalność nie była działalnością prowadzoną według przepisów dotychczasowych. Działalność tą zasadnie zatem zakwalifikowano jako urządzanie gier na automatach poza kasynem. Jak już wskazano - stan faktyczny sprawy odpowiada zatem hipotetycznemu stanowi faktycznemu wyrażonemu w art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, co świadczy o poprawności zastosowania tegoż przepisu.

Nie można się też zgodzić z zarzutem, że w przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy zastosowanie winien znaleźć art. 58 i 59 pkt 1 ugh.

Według pierwszego z powołanych przepisów, organ udzielający koncesji lub zezwolenia może wezwać podmiot, któremu udzielono koncesji lub zezwolenia, do usunięcia stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie i powiadomienia tego organu o terminie i sposobie ich usunięcia.

W myśl zaś art. 59 pkt 1, w przypadku nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą koncesją lub zezwoleniem, lub z warunkami określonymi w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie - organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia, w drodze decyzji, cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, w przypadku.

Nie do przyjęcia jest teza, by określona okoliczność faktyczna mogła skutkować stosowaniem dwóch różnych regulacji ustawy o grach hazardowych. Jak już podniesiono, fakt urządzania gry na automatach poza kasynem gry obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh w wysokości określonej art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Znaczy to, że ustalenie powyższych okoliczności nie może być oceniane jednocześnie jako uchybienie, do usunięcia którego organ udzielający koncesji może wezwać w wyznaczonym terminie, po bezskutecznym upływie którego decyzja koncesja lub zezwolenie zostanie cofnięte.

Ponadto z literalnego brzmienie art. 58 uhg - w zestawieniu z regulacją zawartą w art. 59 pkt 1 tej ustawy - wynika wystarczająco jednoznacznie, że może on znaleźć zastosowanie tylko w sytuacji gdy uchybienia dopuści się podmiot posiadający koncesje lub zezwolenie, które to mogą być cofnięte w razie niezastosowania się do wezwania.

Powyższe niejako potwierdza art. 138 ust. 2 ugh, także objęty podstawami kasacyjnymi. Stanowi on mianowicie, że do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 58 i art. 59 (z tym że organem właściwym jest organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy). Podmioty, o których mowa w art. 129 ust. 1 to zaś - jak już zwrócono uwagę - podmioty prowadzące działalność na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, a zatem podmioty legitymujące się zgodnym z przepisami uprawnieniem do prowadzenia określonej działalności.

W świetle powyższego nie może ulegać kwestii, że prowadzenie nielegalnej działalność, w szczególności przez urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, nie stanowi "uchybienia" w rozumieniu art. 58 ugh, podlegającego usunięciu w trybie tego przepisu.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego wydano na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa oraz art. 205 §2 ppsa w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).