Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1010/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 20, 22
journal: Dz.U. 2020 poz 276
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: Par. 36-par. 39
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. N na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WINGiK) decyzją z dnia 7 lipca 2020 r., nr [...] działając na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 276) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej A. N., utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r. znak: [...] orzekającej o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...] w W jednostka ewidencyjna W -miasto.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 6 lutego 2020 r L. K. – prezes firmy A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożył wniosek o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego nr [...]sporządzonego przez firmę B T. S. Usługi Geodezyjne. Wyżej wymieniony operat został włączony do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 lutego 2020 r. za nr [...].

Starosta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] 2020 r. znak: [...] orzekł o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] położonej w obrębie [...] W, jednostka ewidencyjna W -M, pow. w polegającej na ujawnieniu:

1. numerycznego opisu przebiegu granic z działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w punktach granicznych nr: 1, 21, 6, 7, 8, 9, 10, 24, 2;

2. pola powierzchni działki wynoszącego 0,0812 ha w miejsce dotychczasowego 0,0816 ha;

- zgodnie z dokumentacją geodezyjną zawartą w operacie technicznym włączonym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 7 lutego 2020 r. za nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca A. N. właścicielka działki nr [...], kwestionując ustalony przebieg granicy jej działki z działką nr [...]. Skarżąca podniosła iż właściciel działki [...] zarzuca jej usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 4 m od granicy oraz przesunięcie ogrodzenia w stronę jego działki o kilkadziesiąt centymetrów. Podkreśliła, że działka, której poprzednim właścicielem był jej ojciec, posiada określone wymiary i powierzchnię, która nie zgadza się z pomiarem geodezyjnym (...) oraz powierzchnia, która widnieje w księgach wieczystych dla jej działki również jest większa w stosunku do zmian po wyznaczeniu nowej granicy. Skarżąca nadmieniła, że jej działka nie była mierzona.

Opisaną we wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 7 lipca 2020 r. nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił szczegółowo przebieg i stan sprawy. Wskazał, że odnośnie do granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zachodziły okoliczności wskazane w § 37 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej zwane r.e.g.b.). otwierające możliwość pozyskania danych dotyczących ich przebiegu w drodze geodezyjnych pomiarów terenowych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie. W państwowym zasobie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej brak było bowiem dokumentacji, zawierającej wiarygodne informacje o ich przebiegu, wymienionej w § 36 r.e.g.b.. Obowiązujące dane, opisujące przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...] pozyskane zostały w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2005 roku, obejmującej uzupełnienie dotychczasowej ewidencji o dane ewidencyjne budynków i lokali oraz aktualizację użytków gruntowych w terenach zabudowanych, a następnie założenie komputerowych baz danych ewidencji gruntów i budynków w systemie EWID2000.

Z informacji zawartych w operacie technicznym nr [...] (karta nr 19) wynika, że dotychczas nie był określony błąd położenia punktów granicznych względem osnowy geodezyjnej 1 klasy (BPP). Z kolei źródło danych o ich położeniu (ZRD) stanowiły geodezyjne pomiary terenowe niepoprzedzone rozgraniczeniem nieruchomości, wznowieniem znaków granicznych, wyznaczeniem punktów granicznych lub ustaleniem ich położenia w innym trybie. Przypisano im atrybut ZRD=2.

Dalej WINGiK wskazał, że ze spisanego na gruncie w dniu 8 stycznia 2020 r. protokołu ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz ze stanowiącego jego integralną część szkicu granicznego Nr 1 (operat nr [...]) wynika, że przebieg części granic działek ewidencyjnych wykonawca ustalił na podstawie spokojnego stanu posiadania (§ 39 ust. 2 r.e.g.b.), a części na podstawie analizy wszelkich dostępnych dokumentów, czyli w trybie § 39 ust. 3 r.e.g.b.. Przebieg granicy działki nr [...] opisują punkty graniczne:

* z działką nr [...]: nr 10 - położenie ustalone wg ostatniego spokojnego stanu posiadania;

* róg ogrodzenia i nr 24 - położenie ustalono na podstawie analizy materiałów PZGiK. Ponadto wykonawca odnotował: Granica z pkt 10 - róg ogrodzenia na wschód do pkt 24 położonego 0,50 m od rogu ogrodzenia (na tym odcinku istnieje nowe kilkuletnie ogrodzenie położone wewnątrz działki [...]);

* z działką nr [...]: nr 10 (wymieniony powyżej) i nr 9, którego położenie wyznacza róg ogrodzenia, czyli ustalone według ostatniego spokojnego stanu posiadania;

* z działką nr [...]: nr 9 (wymieniony powyżej), nr 8 i nr 7. Granica biegnie z pkt 9 – róg ogrodzenia na północ po ogrodzeniu do pkt 8 - róg ogrodzenia i dalej wzdłuż drewnianego budynku do pkt 7 - koniec murka ogrodzenia, czyli ustalona według ostatniego spokojnego stanu posiadania;

* z działką nr [...]: nr 7 (wymieniony powyżej) i nr 6. Granica biegnie z pkt 7- koniec murka ogrodzenia na wschód po ogrodzeniu do pkt 6 - róg ogrodzenia, czyli ustalona według ostatniego spokojnego stanu posiadania;

* z działką nr [...]: nr 6 (opisany powyżej), nr 21 i nr 1. Od punktu nr 6 (róg ogrodzenia) granica biegnie na wschód po ogrodzeniu do pkt 21 położonego 0,55 m od rogu ogrodzenia - ustalona według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Z pkt 21 granica biegnie na północ do pkt 1 położonego 0,35 m od rogu ogrodzenia - ustalony na podstawie analizy materiałów PZGiK;

- z działką nr [...]: nr 1 (wymieniony powyżej) i nr 2 zlokalizowany na krawężniku – granica ustalona na podstawie analizy materiałów PZGiK;

- z działką nr [...]: nr 2 i nr 24 (wymienione powyżej), których położenie geodeta uprawniony mgr inż. T. S. ustalił na podstawie analizy materiałów PZGiK. Granica przebiega od pkt 2 położonego na krawężniku na południe wzdłuż krawędzi jezdni "j kp" do pkt 24 położonego 0,50 m od rogu ogrodzenia.

Obecni na gruncie w dniu 8 stycznia 2020 r.: L. K., D. K., J. K. i P. K. ustalone granice zaakceptowali bez zastrzeżeń, składając swe podpisy w protokole.

W sprawozdaniu technicznym zawartym w operacie [...] geodeta uprawniony do wykonywania samodzielnych czynności w dziedzinie geodezji i kartografii mgr inż. T. S. wyjaśnił, że: "Granice działki nr [...] przyjęto na podstawie stanu spokojnego posiadania: punkty 6,8,9,10 narożniki ogrodzeń, 7 koniec murka ogrodzenia, 21 na istniejącym ogrodzeniu trwałym (...). Granica z działką [...] przebiega od starego punktu rogu ogrodzenia - pkt 10 (stan spokojnego posiadania) do punktu 24 (punkt z mapy ewidencyjnej - analiza materiałów PZGiK), gdyż ogrodzenie na tym odcinku (...) jest nowe, niedawno przebudowywane omijające istniejące drzewo stąd nie może stanowić stanu ostatniego spokojnego stanu posiadania."

W przedmiotowym operacie wykonawca zamieścił numeryczny opis granic działki nr [...]. Opisują ją punkty graniczne nr: 7, 6, 21, 1, 2, 24, 10, 9 i 8, których współrzędne pozyskano w wyniku dokonanego na gruncie pomiaru granic, poprzedzonego ich ustaleniem w trybie § 39 ust. 2 r.e.g.b. (punkty nr: 6, 7, 8, 9, 10, 21) i § 30 ust. 3 r.e.g.b. (punkty nr:1, 2, 24). Punkty te opisane są za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich w układzie 2000 o wymaganym formacie danych, spełniających standardy techniczne i wymagania § 61 ust. 1 r.e.g.b. Przepis ten stanowi, że numerycznego opisu granic jednostek ewidencyjnych, obrębów oraz działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi.

Położenie wymienionych wyżej punktów granicznych zostało określone względem osnowy geodezyjnej 1 klasy z błędami średnimi nie przekraczającymi 0,10 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Potwierdza to Wykaz współrzędnych punktów (karta 33 operatu) zawierający współrzędne punktów granicznych wraz z atrybutami. Punktom granicznym nr 6, 7, 8, 9, 10 i 21 przypisano atrybut ZRD=1, gdyż zostały pozyskane w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem ich położenia w trybie określonym w § 39 ust. 2 r.e.g.b., z kolei punktom granicznym nr: 1, 2, 24 - ZRD=9, gdyż informacje o ich położeniu pozyskano w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniami i analizą dokumentacji geodezyjnej, o których mowa w § 39 ust. 3 rozporządzenia. Błąd średni położenia wszystkich opisanych wyżej punktów granicznych względem osnowy geodezyjnej 1 klasy określono atrybutem BPP=1, co oznacza, że błąd ten wynosi od 0,00-0,10 m. Tym samym dopuszczalne było obliczenie pola powierzchni działki nr [...] zgodnie z § 62 r.e.g.b., to jest za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich, o których mowa w § 61 rozporządzenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że operat nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 lutego 2020 r. może stanowić podstawę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Albowiem zgodnie z § 85 ust. 2 r.e.g.b. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na podstawie opracowań geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, spełniających wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, o których mowa w jego § 46 ust. 3 r.e.g.b. Geodeta uprawniony mgr inż. T. S. sporządził zgodnie z przepisem § 46 ust. 3 r.e.g.b. Wykaz zmian danych ewidencyjnych (karta nr 42 operatu), z którego wynika, że powierzchnia działki nr [...] uległa zmianie z 0,0816 ha na 0,0812 ha oraz Wykaz zmian danych ewidencyjnych w zakresie numerycznego opisu przebiegu granic (karta 19 operatu).

Odnosząc się do zarzutu skargi dot. iż organ uznał operat techniczny nr [...] za prawidłowy, pozwalający na ujawnienie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], według dokumentacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nie według ostatniego spokojnego stanu posiadania tj. wzdłuż trwałego ogrodzenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonawca w sprawozdaniu technicznym stwierdził, że granica działki nr [....] z działką [...] przebiega od starego punktu rogu ogrodzenia - pkt 10 (stan spokojnego posiadania) do punktu 24 (punkt z mapy ewidencyjnej - analiza materiałów PZGiK), gdyż ogrodzenie na tym odcinku (...) jest nowe, niedawno przebudowywane omijające istniejące drzewo, stąd nie może stanowić stanu ostatniego spokojnego stanu posiadania. Kwestionowany punkt graniczny nr 24 wyznaczony w oparciu o dokumentację źródłową -mapę ewidencyjną w skali 1:1000, położony jest w odległości 0,50 m od rogu trwałego ogrodzenia, co wynika ze szkicu granicznego Nr 1 i protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Jego współrzędne są niemal identyczne ze współrzędnymi dotychczasowego punktu oznaczonego na mapie numerycznej nr [...] (współrzędne X różnią się o 1 cm, współrzędne Y są takie same). Oznacza to, że dotychczasowe położenie punktu granicznego nr 24 nie uległo zmianie. Ponadto wykonawca ustalił, że ogrodzenie wybudowane zostało kilka lat temu i uwzględniono wówczas rosnące w pobliżu drzewo. Uznał zatem, że nie określa ono jednoznacznie i bez wątpliwości ostatniego stanu spokojnego posiadania.

Ponadto mając na uwadze zastrzeżenia skarżącej organ odwoławczy wskazał, że granica pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] ustalona w postępowaniu ewidencyjnym nie ma charakteru granicy prawnej. Tym samym jeżeli skarżąca uważa, że zasięg prawa jej własności do nieruchomości jest odmienny od przebiegu granicy ewidencyjnej ustalonej w trybie ewidencyjnym, to dokonane ustalenie nie stanowi przeszkody do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie do właściwego organu (wójta, burmistrza, prezydenta miasta).

Dalej odnosząc się kolejnego zarzutu skarżącej, że jej działka "nie była mierzona", organ odwoławczy podniósł, że zakres prac geodezyjnych, których wyniki zawiera operat nr [...], związany był ściśle z rodzajem zleconej pracy. Dotyczyła ona podziału działki nr [...], który z uwagi na niewiarygodne dane opisujące przebieg jej granic, musiał być poprzedzony ustaleniem przebiegu tych granic. W związku z tym wykonawca dokonywał ustalenia granic działki [...] z działkami sąsiednimi. Zatem ustaleniem i pomiarem geodezyjnym odnośnie do działki nr [...] objęta była wyłącznie jej granica z działką nr [...]. W ramach otrzymanego zlecenia wykonawca nie był zobowiązany do pomiaru działki nr [...] w szerszym zakresie i aktualizacji jej danych ewidencyjnych, w tym pola powierzchni.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się A. N., reprezentowana przez pełnomocnika i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na jej treść, tj.:

- § 39 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - poprzez brak zgodnych oświadczeń wszystkich właścicieli działek sąsiadujących z działką [...], a w szczególności oświadczenia skarżącej oraz poprzez nieprawidłowe ustalenie przebiegu granicy działki w sytuacji, w której granica działki była sporna, a stan posiadania był sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów oraz zaniechanie zbadania położenia znaków i śladów granicznych oraz zaniechanie przeprowadzenia analizy wszelkich niezbędnych dokumentów mających znaczenie dla sprawy,

- art. 24 ust. 2a pkt. 2 w zw. z art. 24 ust. 2b pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 276 ze zm.) w zw. z § 45 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - poprzez uznanie przez organ I i II instancji, że w niniejszej sprawie potrzebna była aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy z okoliczności sprawy, z właściwych, długotrwale uznawanych map geodezyjnych oraz wieloletnich, wytyczonych starymi słupkami granic, wynika prawidłowość rozmieszczenia granicy pomiędzy działkami [...] i [...];

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mającą wpływ na jej treść, tj.:

- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.- poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, przejawiającej się w niniejszej sprawie w postaci niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego:

- art. 80 k.p.a. - poprzez niewłaściwą ocenę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że granica działki [...] opiera się o wyznaczone podczas pomiaru na początku 2020 punkty, przez co winna ulec przesunięciu na niekorzyść działki [...], podczas gdy wieloletnie punkty odniesienia w postaci starych słupów ogrodzenia, w których miejsce są wpięte obecne panele ogrodzenia, stanowią o prawidłowości dotychczasowej granicy.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i niepowodujących nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, w postaci: inwentaryzacji powykonawczej budynku wraz z zagospodarowaniem działki nr [...] z 30 grudnia 2011 r.; wyrysu z mapy geodezyjnej z 1986 r.; zdjęć słupów ogrodzenia pomiędzy działkami [...] i [...] z 2001 roku oraz z 2020 r.; na okoliczność utrwalonej, północnej granicy działki [...] z działką [...], niepokrywającej się z ustaleniami z wniosku właściciela działki [...] - A sp. z o.o. w W; na okoliczność istnienia wieloletnich słupów (co najmniej od 2001 r.) na granicy działek [...] i [...], w których miejsce są wpięte obecne panele ogrodzenia (2020 r.).

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania A Sp. z o.o. w W, wniósł o: oddalenie wszystkich wniosków dowodowych skarżącej, bowiem te "dowody" nie tylko nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, ale w części są w ogóle niedopuszczalne, bowiem m.in. nie są dokumentami (to fotografie); oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jako bezpodstawnego oraz o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, uczestnik zwrócił uwagę, że każdy zainteresowany właściciel nieruchomości powinien wziąć udział w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic jego działek ewidencyjnych, albo przynajmniej usprawiedliwić swoją nieobecność, bowiem to leży w jego interesie. Prawo udziału właściciela w takich czynnościach gwarantuje zresztą § 38 rozporządzenia. Z kolei uczestnik nie wie, z jakiego powodu skarżąca nie wzięła udziału w przedmiotowych czynnościach.

W niniejszej sprawie przebieg części granic działek ewidencyjnych został ustalony zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia na podstawie stanu posiadania, a w części zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia na podstawie analizy wszelkich dostępnych dokumentów. Przebieg granicy działki nr [...] z działką [...] opisują: punkt graniczny nr 10 - róg ogrodzenia (według ostatniego spokojnego stanu posiadania) i punkt graniczny nr 24 położony 0,5 metra od rogu ogrodzenia (w związku z analizą materiałów PZGiK - punkt z mapy ewidencyjnej w skali 1:1000). przy czym jak zauważył geodeta w terenie istnieje nowe kilkuletnie ogrodzenie położone wewnątrz działki [...], omijające istniejące drzewo, stąd to ogrodzenie nie może stanowić stanu ostatniego spokojnego posiadania. Co więcej współrzędne punktu granicznego nr 24 odpowiadają współrzędnym dotychczasowego punktu oznaczonego na mapie numerycznej nr [...], a wiec jego położenie nie uległo zmianie.

Uczestnik podkreślił, że: 1) aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków była w niniejszym przypadku niezbędna, 2) ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nie następowało na podstawie zgodnych wskazań właścicieli, więc zarzut skarżącej naruszenia przez organ § 39 ust.1 rozporządzenia jest oczywiście bezzasadny, zwłaszcza, że nie "brak wniesienia zastrzeżeń przez innych właścicieli sąsiednich dziatek, obecnych przy pomiarze" mieś tutaj decydujące znaczenie, 3) geodeta dokonał analizy wszystkich materiałów dostępnych w PZGiK, co było niezbędne także w związku z tym, co geodeta ustalił na gruncie - nowe ogrodzenie, omijające drzewo, 4) stanowisko skarżącej, co do przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...] jest błędne, a z przedstawionych "dowodów" nie wynika to, co chciałaby skarżąca, przykładowo inwentaryzacja powykonawcza dotyczyła budynku na działce [...], a nie jej granic, dodatkowo jak wynika z mapy dla celów projektowych z dnia 13 listopada 2019 roku (oraz zbliżenia działki nr [...] na fragmencie tej mapy – w załączeniu oba dokumenty) powierzchnia działki [...] obliczona z uwzględnieniem granic działki ustalonych przez geodetę w operacie technicznym nr [...] z dnia 7 lutego 2020 roku (468,24 m

) odpowiada powierzchni tej działki wskazanej w prowadzonej dla niej księdze wieczystej nr [...] (468 m2), 5) geodeta nie był zobowiązany do dokonania pomiarów "całości" działki nr [...], bowiem prace geodezyjne dotyczyły granic działki [...], a nie wszystkich granic działki [...], 6) postępowanie dowodowe zarówno przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym było prowadzone w sposób prawidłowy.

Postanowieniem z dnia 22 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 1010/20 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OZ 152/21, NSA oddalił zażalenie, złożone od ww. postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.) Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję wydaną przez Geodetę Powiatowego działającego z upoważnienia Starosty, na podstawie której orzeczono o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla działali ewidencyjnej nr [...].

Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje między innymi informacje dotyczące gruntów to jest ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z kolei sama ewidencja gruntów i budynków została zdefiniowana w art. 2 pkt 8 u.p.g.k. jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zasadniczo w ramach ewidencji gruntów obszar kraju został podzielony na jednostki ewidencyjne, które są obszarami gruntów położonych w granicach administracyjnych gminy, a w przypadku gdy w skład gminy wchodzi miejscowość o statusie miasta, również w granicach administracyjnych miasta. Z kolei jednostka ewidencyjna została podzielona na obręby ewidencyjne, które są określane przez nazwę i numer lub przez sam numer. W ramach obrębów ewidencyjnych funkcjonują działki ewidencyjne. (zob. E. Stefańska [w:] Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, Warszawa 2018, art. 20). Zgodnie z obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organ II instancji §9 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393), zwanego daje r.e.g.b., działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.

W orzecznictwie przyjęto, że rejestr ewidencji gruntów ma być wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.10.2011 r., I OSK 1764/10, LEX nr 1131488). Na jej podstawie strona nie nabywa więc prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że ewidencja nie rozstrzyga natomiast sporów co do gruntów, organy ewidencyjne nie są zaś uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z 14.03.2012 r., III SA/Łd 24/12, LEX nr 1139539).

Na podstawie art. 24 ust. 2a u.p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji albo z urzędu albo na wniosek ściśle określonych podmiotów. Z urzędu podlegają one aktualizacji jedynie, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, ściśle określonych w art. 23 ust. 1-4 u.p.g.k. dokumentów, materiałów zasobu, bądź wykrycia błędnych informacji. Tymi dokumentami, które powodują aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków, są dokumenty otrzymywane bądź z sądów, bądź notariuszy, bądź od organów administracji publicznej.

Z kolei sama aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje już albo w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie m.in. dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, albo w drodze decyzji.

Sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych został określony w obowiązującym w czasie wydawania decyzji zarówno przez organ I, jak i II instancji rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z § 36. r.e.g.b. przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej między innymi w celu podziału nieruchomości.

Postępowanie prowadzi się zgodnie z § 37. r.e.g.b., który w ust. 1 stwierdza, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Natomiast w ust. 2 tegoż paragrafu stwierdzono, że ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, może nastąpić w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli te zobrazowania lub ortofotomapa charakteryzują się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogą mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic. Przed przystąpieniem do ustalania przebiegu granic konieczne jest zawiadomienie wszystkich właścicieli oraz użytkowników wieczystych tych działek, a także osoby władające tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania (§ 38 ust. 1 r.e.g.b.) Takie zawiadomienie powinno zawierać następujące informacje:

1) dzień, godzinę i miejsce rozpoczęcia tych czynności;

2) oznaczenia i ewentualne dane adresowe działek ewidencyjnych, których będą dotyczyć te czynności, a także numery ksiąg wieczystych, jeżeli księgi takie są prowadzone dla tych działek;

3) pouczenie o konieczności posiadania dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości osoby deklarującej swój udział w tych czynnościach oraz o tym, że udział w tych czynnościach leży w interesie podmiotu i że nieusprawiedliwione niewzięcie w nich udziału nie będzie stanowić przeszkody do ich przeprowadzenia. Jak z powyższego wynika pouczenie o tym, ze udział leży w interesie danego podmiotu jest niezbędny, gdyż dzięki temu dana osoba może zrozumieć, ze jej interesy mogą zostać naruszone w wyniku przeprowadzenia podziału sąsiedniej działki i że w jej interesie jest faktyczna obecność w trakcie przeprowadzania czynności na gruncie. Z kolei w/w zawiadomienie Powinno ono być doręczone za zwrotnym poświadczeniem odbioru lub za pokwitowaniem, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem.

Kolejny § 39 r.e.g.b. odnosi się do sposobu postępowania przy ustalaniu przebiegu granic działek ewidencyjnych i położenia punktów granicznych. W pierwszym rzędzie ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca (uprawniony geodeta) na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, (na przykład z powodu nieobecności w momencie dokonywania pomiarów), o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Dopiero w sytuacji, gdy spokojnego stanu posiadania nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Ustalane punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie. Następnie wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca utrwala w protokole, a integralną jego częścią są szkice graniczne.

W niniejszej sprawie skarga dotyczy jedynie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką ewidencyjną [...], która ujęta jest w jednostce rejestrowej nr [...] z wpisem własności na rzecz firmy A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (KW nr [...]) a działką ewidencyjną nr [...] ujętą w jednostce rejestrowej nr [...] z wpisem własności na rzecz Pani A. N. ([...]). Na wstępie należy zauważyć, że operat odnowionej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] W, w którym znajduje się zarówno działka [...] i [...], został początkowo przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 22.02.1983 r. za nr [...]. Analogowa mapa ewidencyjna w skali 1:1000 powstała przez pomniejszenie mapy zasadniczej i mapy klasyfikacji gruntów z 1978 r. W 2005 roku dla obrębów [...] i [...] W została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków, która miała za zadanie dostosowanie istniejących danych ewidencyjnych do wymogów określonych w rozporządzeniu oraz uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zbioru tych danych zgodnie z wymogami rozporządzenia. Wynikowy operat techniczny nr [...] ([...]) zawiera między innymi rezultaty weryfikacji i aktualizacji użytków gruntowych, pozyskania danych opisowych dla budynków i lokali. Opracowany projekt operatu opisowo-kartograficznego w trybie przewidzianym art. 24 a ustawy oraz § 55 i § 56 pkt 2 rozporządzenia z dniem 13 października 2010 r. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, co ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2006 r. nr 896 poz. 5447. Granice działki nr [...] z działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie były wcześniej ustalane. Na mapie numerycznej punkty graniczne zostały ujawnione z atrybutami, odpowiednio: ZRD - 2 (geodezyjne pomiary terenowe niepoprzedzone ustaleniem przebiegu granic), STB - 2 (niestabilizowany), BPP - nieokreślony. W odniesieniu do granicy działki [...] z działką [...] istotne okazały się dwa punkty – [...] o współrzędnych [...] i [...] oraz punkt [...] o współrzędnych [...] i [...].

Wobec braku wcześniejszego ustalenia przebiegu granicy działki nr [...] geodeta działający na zlecenie jej właściciela w ramach jej podziału miał podstawy do ustalenia przebiegu jej granic z działkami sąsiednimi powołanymi na wstępie niniejszej decyzji, w trybie przepisów § 37 - § 39 r.e.g.b. Spowodowało to konieczność przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic w terenie. Właściciele przedmiotowych działek zostali powiadomieni o czynności ustalenia przebiegu granic z zachowaniem terminu określonego w § 38 ust. 3 rozporządzenia.

Ustalenie przebiegu nastąpiło w operacie technicznym nr [...] sporządzonego przez firmę B T. S. Usługi Geodezyjne.

Wobec braku ustalenia przebiegu granic, geodeta przy ich ustalaniu zastosował się do § 39 r.e.g.b. W pierwszym rzędzie, ustalenie w takim przypadku granic następuje na podstawie zgodnych wskazań właścicieli działek. W odniesieniu do granicy między działką [...] i [...], z uwagi na brak właściciela działki nr [...] nie mogło dojść do zgodnych wskazań stron. Kolejna możliwość jaką oferuje 39 r.e.g.b. to ustalenie przebiegu granic według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. W niniejszej sprawie w odniesieniu do granicy działki nr [...] i [...] geodeta stwierdził, że spokojny stan posiadania odnosi się tylko do pkt 10 – "rys ogrodzenia analiza materiałów PZGiK, a w odniesieniu do pkt 24: granica z pkt 10 – róg ogrodzenia na wschód do pkt 24 położonego 0.50m od rogu ogrodzenia (na tym odcinku istnieje nowe kilkuletnie ogrodzenie położone wewnątrz działki nr [...])". Nie przyjął stanu spokojnego posiadania w zakresie wyznaczonym przez stosunkowo nowe ogrodzenie omijające istniejące drzewo. Należy przy tym wskazać z kolei, że granica pomiędzy działkami [...] (działka sąsiednia do działki nr [...]) i [...] została przez geodetę wyznaczona zgodnie z biegiem ogrodzenia od pkt 9 do pkt 10 (6,4 m), gdyż to ogrodzenie było stare. Z kolei ze szkiców granicznych widać, że ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] i nową działką nr [....] nie biegnie w linii prostej zgodnie z biegiem ogrodzenia od pkt 9 do pkt 10 (linia wyznaczona dla granicy działki [...] i [...]). Stąd geodeta nie mógł przyjąć spokojnego stanu posiadania między działkami nr [...] i [...]wzdłuż nowo wybudowanego ogrodzenia. Zgodnie więc z §39 ust. 3 r.e.g.b. geodeta wyznaczył granicę według punktów granicznych ustalonych po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów. Na tej podstawie geodeta ustalił punkt 24 posiadający współrzędne [....] – [...], który wraz z pkt 10 - róg starego ogrodzenia tworzą granicę pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Współrzędne pkt 24 zostały z kolei określone zgodnie z mapą ewidencyjną na podstawie analizy materiałów Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Istotne jest również, że wyznaczone przez geodetę współrzędne tego punktu są niemal zgodne z dotychczasowymi współrzędnymi punktu 10307, który stanowił odpowiednik punktu 24, na mapie numerycznej. Należy przy tym podkreślić, że skarżąca nie stawiła się na gruncie na czas ustalania przebiegu granic na gruncie. Nie mogła więc złożyć jakichkolwiek oświadczeń, stąd też geodeta nie miał podstaw do wpisania, że tak ustalona granica pomiędzy działkami [...] i [...] ma charakter sporny.

Operat został przyjęty do ewidencji w dniu 7 lutego 2020r. Należy przy tym podkreślić, że pomiary dokonane przez geodetę w ramach prac związanych z podziałem działki nr [...] polegające na wyznaczeniu granic z sąsiednimi działkami i ustaleniu atrybutów punktów granicznych spełniały wymogi § 61 ust. 1 r.e.g.b. Wobec powyższego zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie decyzja aktualizująca ewidencję gruntu i budynków wydana przez organ I instancji i potwierdzona decyzją organu II instancji została wydana na podstawie prawidłowo sporządzonego operatu.

W odniesieniu do zarzutów stawianych przez skarżącą należy podkreślić, że nie stawiła się ona na gruncie, kiedy były wykonywane przez geodetę wszystkie prace, pomimo prawidłowego zawiadomienia. Trafnie więc organ II instancji w niniejszej sprawie podkreśla, że to było właściwe miejsce i czas do składania przez nią oświadczeń co do przebiegu granicy, wskazywaniu na ślady graniczne, przedstawianie dokumentów.

Podnoszone przez skarżącą zarzuty związane z granicą niekwestionowaną przez poprzedniego właściciela wydzielonej działki [...] mogą zostać podniesione w postępowaniu rozgraniczeniowym, albo odpowiednim postępowaniu przed sądem powszechnym. Jak już było bowiem wskazane dane określone w ewidencji gruntów i budynków mają charakter wyłącznie deklaratoryjny i nie rozstrzygają one sporów granicznych. Jest to jedynie zapis, zgodnie z posiadanymi dokumentami, określonego stanu prawnego. Ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Powinna być ona utrzymywana w stałej aktualności, nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (Wyrok WSA w Warszawie z 17.05.2007 r., IV SA/Wa 301/07, LEX nr 347773).

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.