Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 513/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Bogusz sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwaną dalej K.p.a.), decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu, odwołania G. G. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z dnia [...] nr [...] postanawiającej przyznać zasiłek okresowy w wysokości 446,60 zł miesięcznie w okresie od 1 lutego 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. i nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji z których wynika, że wnioskiem z dnia 28 grudnia 2006 r. G. G. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. o udzielenie pomocy w postaci obiadów dla syna w szkole oraz pomocy finansowej na zakup butów. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego i ustaleniu sytuacji socjalno - bytowej rodziny, organ I instancji decyzją z dnia [...] przyznał stronie zasiłek okresowy w wysokości 446,60 zł miesięcznie, biorąc pod uwagą, iż w 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego stanowi równowartość 25% różnicy między kryterium dochodowym a udokumentowanym dochodem rodziny, która w przypadku G. G. stanowiła kwotę 159,50 zł. Nadto organ I instancji stwierdził, że zasiłek okresowy w tej części finansowany jest ze środków pochodzących z dotacji celowej udzielanej z budżetu państwa, zaś w 2007 r. gmina przeznaczyła na finansowanie zasiłków okresowych kwotę 115.000 zł ze środków własnych, co przy liczbie 730 uprawnionych do wypłaty tego świadczenia, pozwalało na jego przyznanie w wysokości stanowiącej równowartość 70% różnicy między kryterium dochodowym a wykazanym dochodem. W oparciu o zebrane w aktach sprawy dowody organ I instancji ustalił, iż strona spełniła kryterium dochodowe, a także dodatkowe przesłanki (brak środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb) kwalifikujące do udzielenia pomocy finansowej, stąd wnioskodawcy przyznano świadczenie w formie zasiłku okresowego w wysokości ustalonej jako równowartość 70% różnicy między kryterium dochodowym dwuosobowej rodziny (702 zł) a uzyskiwanym przez rodzinę dochodem (64 zł), tj. w kwocie 446,60 zł (70% x 638 zł = 446,60 zł).

Od tej decyzji odwołał się skarżący, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie zasiłku okresowego na rzecz małoletniego K. G. reprezentowanego przez G. G., na okres od 27 grudnia 2005 r. do 31 grudnia 2006 r. oraz od 1 lutego 2007 r. do 30 czerwca 2007 r., i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Odwołujący podniósł, że wniosek o przyznanie zasiłku okresowego złożył w dniu 27 grudnia 2005 r., a nie jak to podał organ I instancji w dniu 28 grudnia 2006 r. Zdaniem, G. G. datę złożenia wniosku, z kwestionowaną datą, potwierdziło postanowienie Kolegium z dnia 23 listopada 2006 r., w którym wskazało, że organ I instancji niezasadnie zażądał przedłożenia wraz z wnioskiem dokumentów świadczących o wysokości dochodu osoby ubiegającej się o zasiłek okresowy, bowiem ustaleń w tym zakresie organ winien był dokonać samodzielnie w ramach przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wniosek o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnił treścią art. 108 K.p.a. ze względu na swój wyjątkowo ważny interes, spowodowany trudną sytuacją życiową.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy, powołując się na zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej uregulowany w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. – zwaną dalej ustawą), zaakcentował, że jednym z rodzajów świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest zasiłek okresowy, który - w myśl art. 38 ust. 1 ustawy - przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Podkreślił, iż przepisy cyt. ustawy określają minimalne i maksymalne granice przyznania zasiłku okresowego, co oznacza że wysokość udzielanej pomocy należy do sfery uznania administracyjnego i o jej zakresie oraz wysokości decyduje przede wszystkim rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponuje organ, liczba osób uprawnionych do uzyskania pomocy oraz sytuacja osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc. Dodał, iż w przypadku rodziny granice te wyznacza art. 38 ust. 2-4 powołanej ustawy, zgodnie z którym zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Stosownie zaś do treści art. 147 ust. 3 pkt 2 ustawy, w 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku rodziny 25% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, z zastrzeżeniem iż kwota tego zasiłku nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 ustawy). Okres na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy ustala, zaś ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 ustawy).

Zdaniem Kolegium, dokumentacja sprawy potwierdziła, że oceniana sprawa została zainicjowana wnioskiem G. G. z dnia 28 grudnia 2006 r. o opłacenie posiłków w szkole dla syna K. oraz pomoc finansową na zakup obuwia. Wskazało, że organ I instancji w tym samym dniu dokonał ustalenia sytuacji rodzinnej i dochodowej G. G. w drodze aktualizacji wywiadu środowiskowego, w którym to dokumencie w punkcie II, podpisanym przez wnioskodawcę, doprecyzowano i uzgodniono ze stroną, że pomoc finansowa przyznana ma być w formie zasiłku okresowego na artykuły pierwszej potrzeby, w tym obuwie. W ocenie organu odwoławczego, w wyniku dalszych ustaleń, organ I instancji zasadnie przyjął, iż strona spełnia warunki do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego, ponieważ w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku (listopadzie 2006 r.) rodzina uzyskała dochód jedynie z tytułu zasiłku rodzinnego na syna K. G. w kwocie 64 zł, tj. niższy od kryterium dochodowego dwuosobowej rodziny, które wynosi 702 zł. Organ I instancji zasadnie przyznał stronie zasiłek okresowy w kwocie 446,60 zł, stanowiącej równowartość 70% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a prawidłowo ustalonym dochodem tej osoby. Zaznaczył, iż wskazaną wyżej wartość świadczenia w formie zasiłku okresowego organ ustalił, przyjmując jako wyjściową minimalną kwotę zasiłku okresowego stanowiącą 25% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny i w przypadku strony wynoszącą 159,50 zł. Następnie wywiódł, że rozstrzygniecie organu pierwszoinstancyjnego nie jest dowolne, gdyż w uzasadnieniu decyzji podał wielkość środków przeznaczonych na ten cel, jak też ilość wniosków osób ubiegających się o tego rodzaju świadczenie oraz zasady ustalania jego wysokości, precyzując, iż w 2007 r. przeznaczono na ten cel kwotę 115.000 zł, co przy liczbie 730 uprawnionych do zasiłku okresowego pozwoliło na wypłatę tego świadczenia w kwocie stanowiącej równowartość 70% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (rodziny) a dochodem tej osoby (rodziny). Zważył, iż w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym złożono wniosek, rodzina G. G. uzyskała dochód w kwocie 64 zł, kwota świadczenia przyznanego przez organ I instancji wg opisanych wyżej kryteriów wyniosła 446,60 zł (70% x 638 zł = 446,60 zł). W ocenie organu odwoławczego, wysokość zasiłku mieści się w granicach zakreślonych w ustawie, a kwota została ustalona wg prawidłowych zasad. Wzięto bowiem pod uwagę zarówno sytuację bytową wnioskodawcy, kwalifikując brak środków utrzymania jako okoliczność uzasadniającą udzielenie pomocy na podstawie art. 38 ustawy, jak i wysokość jego stałych dochodów oraz fakt uzyskiwania innego rodzaju świadczeń z pomocy społecznej, w tym w formie opłacenia posiłków w szkole dla syna K., w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz zasiłku celowego. Następnie Kolegium podkreśliło, że uzasadnienie decyzji organu I instancji w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., rozstrzygnięcie to mieści się w granicach dopuszczalnego uznania administracyjnego, zachowując przy tym samym wymogi określone w przepisach art. 7 i art. 77 K.p.a. Odnosząc się do treści odwołania zauważyło, iż podniesiony zarówno w odwołaniu, jak i w piśmie z dnia 5 kwietnia 2007 r. stanowiącego jego uzupełnienie, zarzut jakoby wniosek w tej sprawie został wniesiony w dniu 27 grudnia 2005 r., nie znajduje oparcia w dokumentacji sprawy, bowiem w wniosek ten organ I instancji uwzględnił, wydając decyzję z dnia 5 stycznia 2007r. nr [...], przyznając G. G. zasiłek celowy w kwocie 500 zł. Na koniec poinformowało, że obowiązujące przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują możliwości przyznawania "zaległych" zasiłków okresowych wstecz, jak tego żąda skarżący, skoro pomoc udzielana jest od miesiąca w którym została podjęta decyzja, niezależnie od tego jak długi był okres prowadzenia postępowania dowodowego, poprzedzającego wydanie decyzji. Poza tym podkreśliło, że chociaż obowiązujące przepisy nie określają wymogów formalnych, jakim powinien odpowiadać wniosek o pomoc, ani też obowiązku przełożenia wraz z takim wnioskiem jakiś dodatkowych dokumentów, jednak w interesie strony leży współdziałanie z organem w celu szybkiego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu G. G. wskazał na powstałe w sprawie poważne zagadnienie i zarzucił sprzeczności w interpretacji protokołów, wymieniając postanowienie Kolegium z dnia 23 listopada 2006 r., nr [...] oraz z dnia 20 lutego 2006 r., nr [...], jak też z decyzją Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 czerwca 2006 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną odmawiającą przyznania małoletniemu synowi świadczenia specjalnego.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wskazując, że w skardze skarżący nie wyjaśnił na czym to poważne zagadnienie polega i jaki ma związek z zaskarżoną decyzją.

Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. G. G. podniósł, iż od 27 grudnia 2005 r. nie otrzymywał pomocy od MOPR w O.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne m. in. sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sadowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej P.p.s.a.). Decyzja naruszająca prawo może, zatem zostać tylko przez sąd administracyjny uchylona, gdy stwierdzi, że organ prowadzący postępowanie naruszył przepisy prawa procesowego lub materialnego. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.).

Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania ( wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180).

Na wstępie w związku z treścią skargi i jej argumentacją należy zauważyć, iż sądowa kontrola decyzji jest ustawowo ograniczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania wszystkich kwestii faktycznych i prawnych, jakie wynikły w danej sprawie. Innymi słowy, sąd administracyjnych nie wydaje decyzji, nie ma uprawnień do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, orzekając o meritum sprawy, nie ma również możliwości prawnych do przyznania "zaległej" pomocy rodzinie, nawet gdy stwierdzi, że działania organów są nieprawidłowe, jak np. przewlekłość w załatwieniu sprawy, a taka niewątpliwie w niniejszej sprawie zaistniała. W sytuacji nierozpatrzenia wniosku strony w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. (bez zbędnej zwłoki) ma ona możliwość, w myśl art. 37 § 1 K.p.a. złożenia zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a gdy organ wyższego stopnia nie zareaguje, bądź nie uwzględni wniosku strony, może ona złożyć skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Jak wynika z lektury akt administracyjnych skarżący w dniu 27 grudnia 2005 r. zwrócił się bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z prośbą o udzielenie pomocy w określonej formie. Kolegium opisanym przez skarżącego postanowieniem z dnia 20 lutego 2006 r. zgodnie z przepisami K.p.a. (65 § 1 K.p.a.) przekazało sprawę wg właściwości Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. Z kolei na skutek zażalenia skarżącego z dnia 7 listopada 2006 r. na niewykonanie przez MOPR w O. ww. postanowienia, Kolegium postanowieniem z dnia 23 listopada 2006 r. uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło 14-dniowy termin załatwienia sprawy, stąd organ I instancji, uwzględniając prośbę z dnia 27 grudnia 2005 r. wydał decyzję z dnia 5 stycznia 2007r. nr [...], przyznając G. G. zasiłek celowy w kwocie 500 zł. Zdaniem Sądu, przedstawiony tok postępowania nie wskazuje, aby w sprawie, jak to podnosi skarżący w skardze, zaistniało poważne zagadnienie, bądź sprzeczności w interpretacji "Protokołów", czy też sprzeczności pomiędzy podjętym rozstrzygnięciem w zaskarżonej decyzji, a wydanymi postanowieniami. Co do wskazanej w skardze decyzji Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 czerwca 2006 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję własną odmawiającą przyznania małoletniemu synowi świadczenia specjalnego, trzeba powiedzieć, że nie miała ona wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie w sprawie przyznania zasiłku okresowego, gdyż dotyczy innej sprawy, nadto która nie należy do właściwości organu pomocy społecznej oraz Kolegium.

Przechodząc do kontroli sądowej legalności zaskarżonej decyzji to należy podkreślić, że weryfikacja decyzji sprowadza się do zbadania, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, czy rozstrzygnięcie nie jest dowolne.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona wymogom prawa.

W myśl art. 7 cyt. ustawy, pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom m. in. w szczególności: z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy (...). Jak wynika z treści przywołanego przepisu pomoc społeczna udzielana jest ze względu na trudne sytuacje życiowe. Ustawa nie konkretyzuje tych sytuacji, a jedynie w tym artykule wymienia najczęstsze powody ich powstawania. Okolicznościami generującymi trudności życiowe są w pierwszej kolejności: ubóstwo, bezrobocie i bezdomność. Mając zatem na uwadze powyższe, słusznie uznał organ, iż skarżący spełnia warunki do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej, gdyż jest osobą ubogą. W świetle art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny". Prawidłowo organy obu instancji ustaliły i przyjęły, iż po stronie skarżącego zaistniała również przesłanka, o której stanowi art. 8 ust. 1 ustawy, bowiem dochód skarżącego wynosił 64 zł, czyli nie przekraczał kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie, które zgodnie z § 1 pkt 1 lit. Ministrów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. nr 135, poz. 950) od dnia 1 października 2006 r. - wynosi 351 zł.

Skarżący wnosił o przyznanie mu świadczenia z pomocy społecznej z powodu niskich dochodów, następnie sprecyzował w wywiadzie środowiskowym, że chodzi mu o pomoc w formie – zasiłku okresowego na artykuły pierwszej potrzeby w tym obuwie. Stąd decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o art. 38 ust. 1-5 ustawy, po myśli którego zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie (ust.1), której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. W przypadku rodziny ustala się go do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Tak ustalona kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie, a okres, na jaki jest przyznawany zasiłek, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

W świetle powyższej regulacji, zasiłek okresowy jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, którego otrzymanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. Jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego, w szczególności w zakresie ustalenia jego wysokości oraz okresu pobierania. Okoliczności te powodują, że ustalając wysokość udzielonej w tym trybie pomocy organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 cyt. ustawy, a więc poprzez dostosowanie rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnianie potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Starać się o tą pomoc może osoba samotnie gospodarująca i rodzina. Przysługuje on ze względu na szczególne okoliczności, tylko przykładowo wymienione przez ustawę, co oznacza, że każda trudna sytuacja, połączona z niemożliwością jej samodzielnego przezwyciężenia, uprawnia do otrzymania tego świadczenia. Przykładowo zdefiniowane przesłanki przyznania zasiłku okresowego dają organowi dużą swobodę decyzyjną oraz powodują, że przyznanie tej formy wsparcia zależy w gruncie rzeczy od spełnienia ogólnych warunków udzielenia pomocy społecznej. Zasiłek ustala się do wysokości różnicy między wspomnianymi kryteriami dochodowymi a dochodem rodziny. Docelowo zasiłek nie może być niższy niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Jednakże trzeba odnotować, że odnośnie minimalnej wysokości zasiłku okresowego ustawa przewidziała okres przejściowy trwający od 2004 do 2007 r. (art. 147). W roku 2006 i 2007 zasiłek - w przypadku rodziny - nie może wynosić mniej niż 25% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.

Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje fakt, że rodzina skarżącego znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego przyjętego dla rodziny w kwocie 351 zł i skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego m.in. na pokrycie kosztów artykułów pierwszej potrzeby. Z treści skargi i wyjaśnień złożonych na rozprawie wynika, że skarżący nie kwestionuje przyznanej mu kwoty zasiłku okresowego ani okresu na jaki został przyznany, a jedynie zarzuca organom nie udzielenie rodzinie pomocy w 2005 r. Wobec tak sprecyzowanego żądania trzeba podkreślić, że zaskarżona decyzja rozstrzygała podanie strony dotyczące przyznania zasiłku okresowego, stąd prawidłowość przyznania tego właśnie świadczenia podlega badaniu przez Sąd, a nie wszelkie działania lub zaniechania organów.

Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku okresowego zapada, jak już powiedziano wyżej, na podstawie art. 38 ustawy. Przepis ten, bowiem upoważnia organ do przyznania tej formy pomocy, w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwościami organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala, zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy jest on, bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 K.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 ustawy pomoc społeczna winna wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny, zaś być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Natomiast potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy). Po myśli zaś art.7 K.p.a. organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W myśli art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji wymaga wskazania przesłanek rozstrzygnięcia oraz argumentacji przemawiającej za słusznością zajętego stanowiska.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń, co do stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny. Organy prawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżącego, który domagał się pomocy w opisanych potrzebach. Przyznając zasiłek okresowy wskazały, iż skarżący jest uprawniony do otrzymania pomocy, ale również podniosły i udowodniły, że posiadane środki finansowe nie pozwalały przyznać zasiłku w wyższej wysokości. W niniejszej sprawie organ I instancji podał w uzasadnieniu decyzji zarówno wartość posiadanych na zasiłki okresowe środków, jak też ilość wniosków osób ubiegających się o tego rodzaju świadczenie oraz zasady ustalania jego wysokości. W ocenie Sądu, wysokość przyznanego stronie zasiłku okresowego ustalona w kwocie 446,60 zł, jak też okres na jaki został przyznany nie narusza zasady sprawiedliwego i racjonalnego rozdziału środków posiadanych przez organ przeznaczonych na ten cel.

W tym miejscu, trzeba wskazać, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rolą organów realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej jest taki podział posiadanych przez te organy środków finansowych, który zapewni do nich dostęp osobom najbardziej ich potrzebujących, a więc w pierwszej kolejności takim, które nie uzyskują żadnych dochodów i które przy wykorzystaniu własnych możliwości nie są w stanie zdobyć środków umożliwiających zaspokojenie potrzeb na poziomie elementarnym.

Przepisy określają minimalną wysokość przyznanego zasiłku okresowego. W roku 2006 i 2007 zasiłek w przypadku rodziny - nie może wynosić mniej niż 25% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny. W badanej sprawie organy wykazały, że minimalna kwota zasiłku w przypadku skarżącego wynosi 159,50 zł, zaś wysokość przyznanych w budżecie środków finansowych pozwoliła na przyznanie zasiłku okresowego w łącznej wysokości do 70% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym, a dochodem rodziny, zatem powyżej określonego w ustawie minimum.

Decyzja o przyznaniu pomocy społecznej wydana na podstawie art. 38 ustawy winna, każdorazowo uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, a więc nie tylko okoliczności, które zadecydowały o konieczności skorzystania z tej formy pomocy przez wnioskodawców przy ubieganiu się o przyznanie zasiłku okresowego, ale także rozmiar będących w dyspozycji organów środków finansowych, ilość osób ubiegających się o pomoc oraz potrzeby innych osób uprawnionych do świadczenia z pomocy społecznej. Prowadząc postępowanie o przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego organ administracji zebrał materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na prawidłowe rozstrzygnięcie tej sprawy. Dokonał dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz starannie wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi się kierował przy wydaniu rozstrzygnięcia, zachowując tym samym wymogi określone w przepisach art. 7 i art. 77 K.p.a. Dokonana ocena zebranych w sprawie dowodów, a to okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku okresowego, nie jest dowolna, a organy w sposób szczegółowy wskazały przyczyny, które zadecydowały o konieczności skorzystania z tej formy pomocy społecznej oraz przyznania skarżącemu zasiłku okresowego we wskazanej wysokości. Uzasadnienie decyzji organu I instancji w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., rozstrzygnięcie to mieści się w granicach dopuszczalnego uznania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. dokonało zaś powtórnej, oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie decyzji organu I instancji za zgodną z prawem, i że przyznany skarżącemu zasiłek okresowy odpowiada celom i zadaniom pomocy społecznej. Podzielić należy także pogląd Kolegium, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują możliwości przyznawania "zaległych" zasiłków okresowych wstecz, jak tego żąda skarżący, bowiem pomoc udzielana jest od miesiąca w którym została podjęta decyzja, bez względu na długość prowadzonego postępowania dowodowego, poprzedzającego wydanie decyzji. Rację ma również organ odwoławczy, iż w interesie skarżącego leży współdziałanie z organem w celu szybkiego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Wobec powyższego, biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak też proceduralnego, należało po myśli art. 151 P.p.s.a., oddalić skargę.