Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 632/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 40 ust. 1, art. 40 ust. 4-6, art. 40 ust. 12
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 93
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 1 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Szymon Widłak WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2014r. pracownicy Urzędu Miejskiego w [...] przeprowadzili kontrolę pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości [...] w związku z prowadzeniem robót związanych z budową kanalizacji sanitarnej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi przez [...].

W wyniku kontroli ustalono elementy (pobocze drogi i jezdnia zajęta pow. 50 % szerokości, zajęte pod wykopy, odkład, sprzęt i materiały) i powierzchnię zajętego pasa drogowego: pobocze o szerokości 1m x 65m oraz jezdnia o szerokości 3,5m x 65m. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono notatkę służbową z dnia [...] lutego 2014r., do której dołączono dokumentację fotograficzną (k. 1-5 akt adm.).

Pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zarządca drogi - Burmistrz [...] zawiadomił [...] o wszczęciu z urzędu postepowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości [...] i poinformował o możliwości zapoznania się z istniejącymi dokumentami i złożenia wyjaśnień.

Po zapoznaniu się z dokumentami strona w dniu [...] lutego 2014r. złożyła wyjaśnienia, z których wynika że czynności firmy w dniu [...] lutego 2014r. polegały na przygotowaniu placu budowy oraz wykonaniu przekopów próbnych w celu lokalizacji istniejącego uzbrojenia i odwodnienia, a czynności wykonywane były pod zadanie budowy kanalizacji sanitarnej, którego realizacja miała się rozpocząć w dniu [...] lutego 2014 r., czyli w dniu w którym miała zostać wydana decyzja dot. zajęcia pasa drogowego ww. drogi.

Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] (k. 9-10 akt adm.) orzekł o nałożeniu na [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w celu budowy kanalizacji sanitarnej o łącznej powierzchni 292,5m2.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że strona przystępując do prowadzenia robót w pasie drogowym nie posiadała wymaganego zezwolenia zarządcy drogi na prowadzenie robót w pasie drogowym ww. drogi gminnej. Według organu nie można było uznać prowadzenia wykopów w poboczu i jezdni drogi wraz z umieszczaniem w nich urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z funkcjonowaniem drogi jako przygotowanie placu budowy, czy też wykonanie przekopów próbnych.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. [...] prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...] (zwana także: "skarżącą") złożyła odwołanie od ww. decyzji Burmistrza [...] (k. 12 akt adm.), w którym podniosła, że zaskarżona decyzja nie wskazuje w jakim miejscu i w jakim celu miało dojść do zajęcia pasa drogowego. Ponadto podniosła, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika na jak dużym obszarze miałoby dojść do zajęcia pasa drogowego. Skarżąca wskazała, że nie została zawiadomiona o kontroli w dniu [...] lutego 2014 r., która w jej ocenie przeprowadzona została z naruszeniem przepisów art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej i nie może, w myśl art. 77 ust. 6 powoływanej ustawy, stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym.

Ponadto skarżąca podniosła, że z sentencji decyzji nie wynika w jakiej dacie miało mieć miejsce zdarzenie, z którym organ wiąże nałożenie kary, a decyzja została skierowana do przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym, które nie posiada zdolności prawnej, a jest jedynie nazwą pod którą działalność prowadzi przedsiębiorca.

Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] (k. 13-15 akt adm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wykonanie robót budowlanych przez skarżącą nie zostało udokumentowane wyciągiem z mapy zasadniczej, który określałby linie graniczne pasa drogowego oraz miejsce usytuowania spornego zajęcia.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że brak jest informacji w jaki sposób organ I instancji uzyskał powierzchnię przedmiotowego zajęcia oraz brak jest informacji i dowodów określających na czym zajęcie polegało. Ponadto organ I instancji określając adresata decyzji nie wyjaśnił czy podmiot ten jest inwestorem przedsięwzięcia, wykonawcą, czy też dokonał faktycznego, nielegalnego zajęcia przedmiotowego pasa drogowego.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Burmistrz [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. orzekł o nałożeniu na [...] prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w celu budowy kanalizacji sanitarnej o łącznej powierzchni 292,50m2.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uzupełniono materiał dowodowy o wyciąg z mapy zasadniczej określający linie graniczne pasa drogowego (wraz z naniesioną trasą sieci kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym) oraz miejsce usytuowania spornego zajęcia pasa drogowego.

Organ określił, że [...] prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] jest bezsprzecznie stroną postępowania, gdyż podmiot ten dokonał faktycznego nielegalnego zajęcia pasa drogowego. Organ wskazał, że inwestorem jest [...] w [...], który w punkcie 13 Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia do przetargu na "Budowę kanalizacji sanitarnej dla m. [...]" wskazał, że wykonawca przystępując do realizacji zadania inwestycyjnego został zobowiązany przez inwestora do uiszczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr [...]. Skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie ww. pasa drogowego w dniu [...] lutego 2014 r., w dniu [...] lutego 2014 r. została wydana decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego, natomiast firma skarżącej przystąpiła do prowadzenia robót w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia w dniu [...] lutego 2014r.

Organ wskazał, że obmiaru powierzchni zajętego pasa drogowego dokonało dwóch pracowników Urzędu Miasta w dniu [...] lutego 2014r., urządzeniem pomiarowym firmy [...] o numerze [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji Burmistrza [...].

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że notatka służbowa z dnia [...] lutego 2014 r. i załączone do niej zdjęcia nie mogą stanowić dowodu na okoliczność zajęcia pasa drogowego. Powołała się przy tym na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2009r., sygn. akt II GSK 40/2009 i z dnia 22 maja 2007r., sygn. akt I OSK 877/2006.

Skarżąca podniosła, że nie została poinformowana o uzupełnieniu materiału dowodowego o wyciąg z mapy zasadniczej z naniesionym przebiegiem kanalizacji.

Decyzją z dnia [...] października 2014r. nr [...] (k. 47-49 akt adm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że informacja o wykonaniu robót budowlanych przez skarżącą w przedmiotowym pasie drogowym udokumentowana wyciągiem z mapy zasadniczej jest niewystarczająca w sprawie. Organ wskazał, że brak jest informacji, kto dokonał naniesień na mapę i jaka była rzeczywista powierzchnia zajęcia jezdni i pobocza. Poza tym brak jest informacji i dowodów określających na czym przedmiotowe zajęcie polegało. Ponadto organ wskazał, że rozważeniu podlega, czy wskazana firma winna mieć status strony w ramach niniejszego postępowania. Organ ponownie zaznaczył, że obowiązki w decyzji powinny być nałożone na inwestora, a nie na wykonawcę robót.

W dniu [...] stycznia 2015 r. w Urzędzie Miejskim w [...] przeprowadzono rozprawę administracyjną wyznaczoną przez Burmistrza Gminy [...]. Rozprawą kierował radca prawny [...]. W rozprawie wzięli udział: [...] - pełnomocnik skarżącej. Został przeprowadzony dowód z zeznań świadków: [...], z [...] w [...], [...] i [...] z Urzędu Miejskiego w [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] Burmistrz [...] orzekł o nałożeniu na Panią [...] prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w celu budowy kanalizacji sanitarnej o łącznej powierzchni 292,50m2.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po uzupełnieniu materiału dowodowego ustalono, że w dniu [...] lutego 2014 r. prowadzone były roboty budowlane związane z budową kanalizacji sanitarnej. Jak wynika z dokumentacji fotograficznej z dnia [...] lutego 2014 r. zajęta została część pasa jezdni wraz z poboczem, gdzie widoczne w granicach pasa drogowego są: wykopy, w których osadzone zostały elementy kanalizacji sanitarnej, odkład i sprzęt (w postaci pojazdów zlokalizowanych na jezdni i poboczu drogi, koparek, urządzeń służących do odwadniania wykopów w trakcie prowadzenia prac).

Organ wskazał, że dla potwierdzenia lokalizacji sieci kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym drogi gminnej nr [...] jako dowód przyjął dokumentację geodezyjną powykonawczą, gdzie przez uprawnionego geodetę zostały naniesione dane dotyczące usytuowania poziomego i pionowego ww. sieci, pozwalające na określenie współrzędnych oraz rzędnych wysokości mierzonych obiektów.

Organ wyjaśnił, że nałożył karę na skarżącą, a nie na inwestora, ponieważ skarżąca dokonała faktycznego, nielegalnego zajęcia pasa drogowego.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżąca działająca przez pełnomocnika złożyła odwołanie od ww. decyzji.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że ww. decyzja ponownie narusza przepisy postępowania administracyjnego, poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozpatrzenia. Ponadto wskazała, że nie powinna być uznana za adresata decyzji, a jedynie za pełnomocnika inwestora, który to powinien być adresatem decyzji w sprawie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego.

Skarżąca wskazała, że dowód z zeznań świadka [...] nie może stanowić dowodu w sprawie, ponieważ występował on jako pełnomocnik [...] w [...], jednocześnie nie będąc jego statutowym reprezentantem. Skarżąca wskazała również, że zeznania świadków [...] i [...] różnią się od siebie w zakresie przeprowadzonej kontroli i wykonania pomiaru obszaru pasa drogowego, co budzi uzasadnione wątpliwości co do przebiegu kontroli.

W odniesieniu do dowodu ze zdjęć skarżąca podniosła, że nie znajdują się one na pierwotnych nośnikach (telefonach komórkowych osób przeprowadzających kontrolę), tylko na komputerze prowadzącego rozprawę administracyjną, co uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie daty wykonania zdjęć.

Ponadto skarżąca podniosła, że z treści pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu [...] nie wynika aby zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego był on pracownikiem organu administracji prowadzącego postępowanie w sprawie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżąca została prawidłowo określona jako strona i adresat decyzji o nałożeniu kary za zajęcie pasa drogowego. Ponadto organ I instancji wrysował na mapie przebieg kanalizacji i odcinek drogi, na którym były prowadzone roboty bez zezwolenia. Organ I instancji wskazał również, że wykonanie robót budowlanych przez skarżącą zostało udokumentowane wyciągiem z mapy zasadniczej.

Pismem z dnia [...] maja 2015r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, a także poprzez błędne ustalenia faktyczne polegające w szczególności na przyjęciu, że skarżąca zajęła pas drogowy w miejscowości [...] w dniu [...] lutego 2014r. w zakresie wskazanym w treści zaskarżanej decyzji,

2. art. 77 k.p.a. w zw. z art. 85 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że szkic rzekomo zajętego pasa drogowego naniesiony na mapie zasadniczej na podstawie przebiegu kanalizacji sanitarnej uwidocznionej na mapie zasadniczej terenu po realizacji inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej, określa prawidłowy zakres rzekomo zajętego pasa drogowego i uznanie, że nie zachodzi konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin ww. pasa gruntu z udziałem stron, w celu wskazania obszaru rzekomego zajęcia pasa drogowego, podczas gdy obszar rzekomego zajęcia nie został zaznaczony na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy,

3. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie w zaskarżonej decyzji szczegółowej analizy dowodu z zeznań świadków na rozprawie administracyjnej w dniu [...] stycznia 2015r., z których wynikają istotne okoliczności dla niniejszej sprawy, a jedynie powierzchowne wskazanie co zeznali świadkowie [...] i [...] podczas, gdy ich zeznania budzą uzasadnione wątpliwości co do przebiegu kontroli, jak również brak oceny w jakim charakterze występował na rozprawie w dniach [...] grudnia 2014r. i [...] stycznia 2015r. [...],

4. art. 98 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że radca prawny [...] mógł prowadzić rozprawę administracyjną w dniach [...] grudnia 2014r. i [...] stycznia 2015r. na podstawie pełnomocnictw z dnia [...] grudnia 2014r. i [...] stycznia 2015r., z których nie wynika, czy jest on pracownikiem organu administracji publicznej i czy tym samym może prowadzić rozprawę administracyjną, a w konsekwencji oparcie zaskarżanej decyzji na dowodach, które nie powinny być uwzględnione w sprawie,

5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu, gdy organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015r. i umorzyć postępowanie w sprawie.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. i o uchylenie w całości decyzji karnej Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015r. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację określoną w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też i uznał za prawidłowe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, ponieważ znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] nr [...] z [...] lutego 2015r. nakładającą na [...] prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...], karę pieniężną w wysokości [...] zł naliczoną za prowadzenie robót w pasie drogowym drogi gminnej nr [...] (dz. nr ewid. [...]) w miejscowości [...] w dniu [...] lutego 2014r. bez zezwolenia zarządcy drogi.

Jak zasadnie wskazał organ I instancji, podstawą prawną dla podjęcia decyzji z dnia 18 lutego 2015r. r. jest art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013r.,poz. 260 ze zm., zwanej dalej: "ustawą o drogach publicznych").

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c tej ustawy, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Zgodnie z art. 40 ust. 4 opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót w pasie drogowym, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.

Ponadto z art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych wynika, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim.

Zgodnie z art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.

Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010r. opłata za zajęcie pobocza w pasie drogowym, którego zarządcą jest Burmistrz [...], na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu wynosi 3,00 zł za metr kwadratowy za 1 dzień, natomiast opłata za zajęcie jezdni w pasie drogowym o powierzchni 50 % szerokości wynosi 8,00 zł za metr kwadratowy za 1 dzień.

Zgodnie natomiast z art. 36 ustawy o drogach publicznych w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.

Sąd pragnie zauważyć, że regulacja art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych ustanawia odpowiedzialność administracyjną z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie wyłącznie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się zatem badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lutego 2015r., sygn. akt III SA/Po 925/14).

Jedną z form działania (zajęcie pasa drogowego) objętą odpowiedzialnością administracyjną przewidzianą w art. 40 ust. 12 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych jest prowadzenie w pasie drogowym robót. Działanie takie, aby mogło zostać zakwalifikowane jako delikt administracyjny winno bez zezwolenia zarządcy drogi, co nadaje mu bezprawny charakter (por. art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych).

Na gruncie kontrolowanej sprawy za prawidłowo ustalone należy uznać okoliczności faktyczne, zgodnie z którymi doszło do zajęcia pasa drogowego drogi gminnej nr [...] (dz. [...]), w miejscowości [...] w dniu [...] lutego 2014r., bez zezwolenia zarządcy drogi w celu budowy kanalizacji sanitarnej. Zajęta powierzchnia wyniosła 292,50 m2.

W ocenie Sądu, organ I, jak i II instancji prawidłowo przeprowadził postępowania administracyjne i uznał, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w niniejszej sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.

Znajduje to potwierdzenie m.in. w notatce służbowej z dnia [...] lutego 2014r. (k. 1-5 akt adm.) sporządzonej przez pracowników Urzędu Miejskiego w [...] po przeprowadzeniu kontroli pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości [...]. W wyniku kontroli pracownicy Urzędu Miejskiego w [...] ustalili, że firma [...] w dniu [...] lutego 2014r. prowadziła roboty związane z budową kanalizacji sanitarnej bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. Po przeprowadzeniu pomiarów ustalono, że została zajęta powierzchnia 65 m2 pobocza i 227,50 m2 jezdni. Do notatki załączono dokumentację fotograficzną, z której wynika, że część pasa jezdni wraz z poboczem została zajęta. Na zdjęciach widać, że w pasie drogowym prowadzono wykopy, w których osadzone zostały elementy kanalizacji sanitarnej. Ponadto widoczny jest sprzęt w postaci pojazdów zlokalizowanych na jezdni i poboczu drogi, tj. koparek, którymi w wykopach prowadzono roboty, ciężarówek i urządzeń służących do odwadniania wykopów w trakcie prac. Ponadto Burmistrz [...] wrysował na mapie przebieg kanalizacji i odcinek drogi, na którym prowadzono roboty bez zezwolenia (k. 19 akt adm.) Ponadto w toku postępowania administracyjnego Burmistrz [...] uzyskał od inwestora – [...] w [...] Sp. z o.o. dokumenty dotyczące budowy sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości [...], tj. specyfikację istotnych warunków zamówienia, umowę o roboty budowlane i dokumentację geodezyjną powykonawczą (k. 51-67 akt adm.). Zgodnie z punktem 13 Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia do przetargu na "Budowę kanalizacji sanitarnej dla miejscowości [...]" inwestor zobowiązał wykonawcę robót uiszczenia opłat za czasowe zajęcie dróg. Ponadto w punkcie 7 ww. specyfikacji wskazał, że przekazanie placu budowy w obrębie pasa drogowego należało zgłosić właściwemu zarządcy drogi.

Należy wskazać, że w sytuacji, gdy zajęcie pasa drogowego przez wykonawcę ma charakter samodzielny, niezależny od inwestora, to również wykonawca jest podmiotem legitymowanym do ubiegania się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, ze względu na swój własny interes prawny w wykonaniu zobowiązania wobec inwestora (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2014r., sygn. akt II GSK 779/13).

W niniejszej sprawie skarżąca - jako wykonawca - złożyła w dniu [...] lutego 2014r. wniosek o zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego drogi gminnej nr [...] (dz. nr ewid. [...]) w miejscowości [...]. We wniosku wskazano okres zajęcia pasa drogowego od [...] lutego 2014r. do [...] lutego 2014r., a następnie poprawiono na okres od [...] lutego 2014r. do [...] marca 2014r. Decyzją z dnia [...] lutego 2014r. Burmistrz [...] zezwolił wnioskodawcy na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego w dniach od [...] lutego 2014r. do [...] marca 2014r. Natomiast ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zajęcie pasa drogowego nastąpiło już w dniu [...] lutego 2014r., czyli bez wymaganego zezwolenia.

Należy również zaznaczyć, że skarżąca w piśmie z dnia [...] lutego 2014r. potwierdziła, że w dniu [...] lutego 2014r. wykonywała na przedmiotowym pasie drogowym czynności polegające na przygotowaniu placu budowy oraz przekopów próbnych w celu lokalizacji istniejącego uzbrojenia oraz odwodnienia. Organ I instancji prawidłowo wskazał, że art. 40 ustawy o drogach publicznych nie różnicuje rodzaju prowadzonych robót w pasie drogowym i nie przewiduje zwolnień z tytułu prowadzenia robót przygotowawczych, bądź wykonywania przekopów próbnych. Prowadzenie jakichkolwiek robót w pasie drogowym wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi.

Ponadto fakt zajęcia pasa drogowego przez skarżącą potwierdzają zeznania świadków złożone podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2015r. Pracownicy Urzędu Miejskiego w [...], tj. [...] i [...] zeznali, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2014r ustalili fakt zajmowania pasa drogowego przez skarżącą. Podczas wizji lokalnej stwierdzili, że zajęty jest główny pas jezdny i pobocze przedmiotowej drogi w miejscowości [...]. Ponadto dokonali pomiaru zajętego obszaru.

Bezzasadny jest zarzut skarżącej dotyczący braku dokonania analizy zeznań świadków na rozprawie administracyjnej w dniu [...] stycznia 2015r. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że zeznania świadków jednoznacznie potwierdzają fakt zajęcia przez skarżąca pasa drogowego bez zezwolenia i nie budzą wątpliwości, natomiast ewentualne różnice w zeznaniach nie miały wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie i wynikać mogą z czasu jaki upłynął od przeprowadzenia kontroli. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 107 § 1 i §3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto bezzasadny jest zarzut dotyczący błędnego przyjęcia, że zaznaczenie na mapie zasadniczej dokonane przez Burmistrza Miasta [...] prawidłowo określa zakres zajętego pasa drogowego i brak uznania przez organ, iż zachodzi konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotowego pasa drogowego z udziałem skarżącej. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących na to, że pomiar dokonany przez pracowników Urzędu Miejskiego w [...] mógłby być dokonany w sposób nieprawidłowy. Ponadto w ocenie Sądu przeprowadzenie ewentualnego dowodu z oględzin przedmiotowego pasa drogowego z udziałem strony po zakończeniu robót związanych z budową sieci kanalizacyjnej byłoby bezcelowe, ponieważ niemożliwe byłoby wtedy prawidłowe określenie zajętego obszaru pasa drogowego. Prawidłowe dokonanie pomiaru było możliwe wyłącznie podczas trwania robót.

Również za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 93 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej przez radcę prawnego, który nie był pracownikiem organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 93 Kodeksu postępowania administracyjnego rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu kolegialnego. Należy wskazać, że mimo kategorycznego brzmienia przepisu co do "wyznaczonego pracownika", brak jest przeszkód, by rozprawą kierował organ administracyjny (osoba pełniąca funkcję organu). Rezygnuje on wówczas z "wyznaczenia", a tym samym pozostawia w swoim zakresie czynności związane z przeprowadzeniem rozprawy (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 430; A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s. 519). W niniejszej sprawie Burmistrz [...] udzielił [...] - Radcy Prawnemu Urzędu Miejskiego w [...], pełnomocnictwa do przeprowadzenia w imieniu organu rozprawy administracyjne (k. 72 akt adm.), co uprawniało go do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 93 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na marginesie należy wskazać, że organ II instancji w odpowiedzi na skargę wskazał, że radca prawny kierujący rozprawa administracyjną jest zatrudniony w organie.

Organ dokonał prawidłowej oceny całego zebranego materiału dowodowego. Ocena ta znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu. W związku z powyższym należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).