Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1338/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39  ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 55
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 53,  art. 55
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: art. 231 par. 1, art. 189 par. 1, art. 321
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych: - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przeciwko M. S. – funkcjonariuszowi Policji wniesiono do Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Karny subsydiarny akt oskarżenia z dnia [...] stycznia 2010 r., którym zarzucono mu popełnienie czynu z art. 231 § 1 w zw. z art. 189 § 1 i w zw. z art. 18 § 1 Kk.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2010 r., uwzględniając wniosek dyrektora Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zawiesił M. S. w czynnościach służbowych na okres 2 tygodni, począwszy od dnia 28 maja 2010 roku. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 Kpa, z uwagi na interes społeczny, który przejawia się w tym przypadku w konieczności niezwłocznego odsunięcia od wykonywania zadań służbowych policjanta, który powołany z mocy ustawy do przestrzegania prawa, podejrzany jest o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.

Policjant odwołał się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który po rozpatrzeniu dowołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 Kpa, utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z treści art. 39 ust. 1 ustawy o Policji jednoznacznie wynika, że wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego stanowi obligatoryjną przesłankę zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że czyn objęty aktem oskarżenia jest przestępstwem umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego, zatem Komendant Główny Policji, stosownie do treści wskazanego wyżej przepisu, był zobowiązany do wydania decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych, a także nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na okoliczności wskazane w jej motywach.

Bezspornym również jest fakt, że akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie został wniesiony w trybie art. 55 Kpk przez pokrzywdzonego, który występuje jako samoistny (subsydiarny) oskarżyciel posiłkowy, działający "zamiast" oskarżyciela publicznego.

Polemizując z zarzutami odwołania organ podkreślił, iż z treści art. 53 Kpk jednoznacznie wynika, że sprawy o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego to zarówno te sprawy, w których akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, jak i sprawy w których akt oskarżenia wniósł pokrzywdzony działający zamiast oskarżyciela publicznego, jeżeli akt ten został wniesiony zgodnie z trybem określonym w art. 55 Kpk, a właśnie taki charakter ma wniesiony przeciwko policjantowi akt oskarżenia. W przedmiotowej sprawie pokrzywdzony działał w trybie art. 55 Kpk jako oskarżyciel posiłkowy "zamiast prokuratora", tym samym występował w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Na potwierdzenie poprawności prezentowanego w uzasadnieniu decyzji stanowiska, organ powołał wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1293/08.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślił także prawidłowość zastosowania w niniejszej sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności rozstrzygnięcia, podtrzymując w tym zakresie w całości uzasadnienie organu I instancji.

M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując prawidłowość decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji. W zarzucie skargi podniósł naruszenie przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez zastosowanie jego nieprawidłowej wykładni. Wskazał, iż wcześniej w niniejszej sprawie karnej prokurator odmówił wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego, tak więc skoro aktu oskarżenia nie wniósł oskarżyciel publiczny, ani nie poparł on wniesionego przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia, to tym samym zarzucany mu czyn jest ścigany nie z oskarżenia publicznego, ale z oskarżenia prywatno – skargowego. Wskazał także, iż w doktrynie prawa karnego akt oskarżenia wniesiony przez oskarżyciela posiłkowego to tak zwana "skarga pieniacza". Natomiast przepis art. 39 ust. 1 ustawy pragmatycznej dotyczy przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialno-prawną podstawę zawieszenia M. S. w czynnościach służbowych stanowi art. 39 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277), zgodnie z którym policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego — na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.

W niniejszej sprawie, akt oskarżenia wniesiony został zgodnie z treścią art. 55 Kpa, co jest w sprawie bezsporne. Bezsporne i oczywiste w sprawie jest także to, że wniesienie przez osobę prywatną przeciwko funkcjonariuszowi aktu oskarżenia stanowi wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego oraz to, że zarzucane w tym akcie oskarżenia czyny stanowią przestępstwa umyślne (art. 231 § 1 i art. 189 § 1 Kk). Jednakże dla obligatoryjnego zastosowanie wobec policjanta instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych niezbędne jest spełnienie jeszcze jednej przesłanki – ścigania z oskarżenia publicznego. Ta kwestia jest tu sporna.

Rozwiązania problemu jak rozumieć zawarte w art. 39 ust. 1 policyjnej ustawy pragmatycznej sformułowanie "ścigane z oskarżenia publicznego" należy poszukiwać w Kodeksie postępowania karnego oraz w Kodeksie karnym.

Organ trafnie wskazał tu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1293/08 – publ. LEX nr 563904, który szeroko omówił powyższe zagadnienie.

Zgodnie z treścią art. 53 Kpk sprawy o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego to zarówno sprawy, w których akt oskarżenia wniósł prokurator, jak i sprawy w których akt oskarżenia wniósł pokrzywdzony działający zamiast oskarżyciela publicznego na zasadzie określonej w art. 55 Kpk. Z kolei art. 55 Kpk umożliwia pokrzywdzonemu, pod pewnymi warunkami, wniesienie własnego aktu oskarżenia, jeżeli prokurator powtórnie wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania karnego lub o umorzeniu postępowania.

Przestępstwa opisane w art. 189 i art. 321 Kk są przestępstwami ściganymi z urzędu – czyli z oskarżenia publicznego. Okoliczność odmowy przez prokuratora ścigania konkretnych czynów dotyczących takich przestępstw nie zmienia zakwalifikowania ich jako czyny ścigane z oskarżenia publicznego. Wskazać tu w szczególności należy, iż właśnie dzięki uregulowaniu zawartemu w art. 55 Kpa, pokrzywdzony może wnieść do Sądu Karnego, w ściśle określonych proceduralnych przypadkach i przy zachowaniu określonej formy procesowej pisma, własny akt oskarżenia, który zastępuje niejako akt wniesiony z oskarżenia publicznego. Dlatego też, akt ten doktryna określa jako "publiczny akt oskarżenia wnoszony przez oskarżyciela posiłkowego".

Okoliczność, iż dane przestępstwo należy do kategorii przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego nie wyłącza możliwości objęcia go w pewnych procesowych sytuacjach prywatnym aktem oskarżenia. Tak jest zarówno w sytuacji opisanej w niniejszym przypadku i uregulowanym w art. 55 Kpk, jak i w sytuacji, gdy prokurator odstępuje od popierania publicznego aktu oskarżenia i w prawa oskarżyciela skutecznie wstąpi pokrzywdzony. Taka zmiana oskarżyciela w niczym nie zmienia zakwalifikowania danego przestępstwa jako ściganego z oskarżenia publicznego. Pojęcie "ścigane z oskarżenia publicznego", zawarte w treści art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o Policji odnosi się do kategorii przestępstw, a nie do ustalenia kto realizuje prawa oskarżyciela – czy oskarżyciel publiczny czy prywatny. Również gdy oskarżyciel publiczny, bez zmiany kwalifikacji prawnej czynu karnego, przystępuje do postępowania wszczętego z oskarżenia prywatnego, nie zmienia to w niczym zakwalifikowania danego przestępstwa do kategorii przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że w swoich rozważaniach M. S. pomija jednolitość oznaczenia kategorii przestępstw, dla których zastrzeżona jest obligatoryjna sankcja w postaci zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz kategorii przestępstw wobec których zgodnie z art. 53 Kpk zastrzeżono dla pokrzywdzonego w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, możność działania w procesie karnym jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego. A zatem z treści art. 53 Kpk jednoznacznie wynika, że sprawy o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego to zarówno te sprawy, w których akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, jak i sprawy w których akt oskarżenia wniósł pokrzywdzony działający zamiast oskarżyciela publicznego, jeżeli akt ten został wniesiony zgodnie z trybem określonym w art. 55 Kpk. W przedmiotowej sprawie pokrzywdzony działał w trybie art. 55 Kpk jako oskarżyciel posiłkowy "zamiast prokuratora", tym samym występuje w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji, które mogło by stanowić o uchyleniu tych decyzji bądź o stwierdzeniu ich nieważności i dlatego, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.