Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2177/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 166b, art. 18
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 57 par. 1, art. 58, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego L. (dalej zwany: "NUS"), działając jako organ egzekucyjny, na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z [...] listopada 2005r., dokonał 16 listopada 2005 r. zajęcia zabezpieczającego w postaci samochodu osobowego marki [...] . Z protokołu ww. zajęcia zabezpieczającego wynika, że Skarżąca (nazwana zobowiązaną) została pouczona o przysługującej jej skardze na czynność zabezpieczającą w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności. Na protokole widnieje podpis Skarżącej (k. 4 akt administracyjnych).

2. Skarżąca pismem z 28 listopada 2011r. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej zwany: "DIS") ze skargą na ww. czynność zabezpieczającą zajęcia samochodu, w trybie art. 54 ustawy z 7 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz. 968, ze zm., zwanej dalej "u.p.e.a."). Zażądała uznania ww. czynności za niebyłą, z powodu braków formalnych ww. protokołu i wyeliminowania wadliwości zabezpieczenia wraz z jego skutkami. NUS nie miał prawa zająć ww. samochodu, bo Skarżąca była jego współwłaścicielką, lecz nie na zasadzie współwłasności małżeńskiej. Pozbawiono ją też prawa do skargi na czynność niezgodną z prawem. Wbrew treści art. 160 § 1 u.p.e.a. dokonano zajęcia, przekształcono je poza udziałem strony w zajęcie egzekucyjne i zrobiono z niego kamień węgielny zajęć egzekucyjnych. Koszmar trwa od ponad 6 lat.

Skarżąca wskazała, że ma [...] lata, uczciwie przepracowała ponad 40 lat, ale odebrano jej zdrowie, radość życia, godność osobistą, naruszono jej wiarygodność społeczną, a przede wszystkim pozbawiono środków do życia. NUS, dokonując 16 listopada 2005r. czynności w postępowaniu zabezpieczającym, rażąco naruszył procedury formalno-prawne i świadomie działał na jej szkodę, pozbawiając należnych praw wynikających z ustawy. Zajęcie nie było ani skuteczne ani zgodne z prawem, było też niedopuszczalne. Skarżąca wskazała, że w postanowieniu z [...] listopada 2011r. Minister Finansów, utrzymując w mocy postanowienie DIS z [...] marca 2011r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. protokołu z zajęcia czynności, poinformował ją, że od czynności egzekucyjnej można wnieść skargę w trybie art. 54 u.p.e.a. Z wyroku WSA w Warszawie z 8 marca 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1753/04 (LEX nr 164475) wynika, że przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne nie powoduje przerwania biegu terminu przedawnienia.

Decyzja o zarządzeniu zabezpieczenia nie spełnia przesłanek z art. 33 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do końca 2002r.). Napisano w niej, że: "Podjęcie czynności zabezpieczającej wobec Pani należy uznać za konieczne, gdyż istnieje uzasadniona obawa, co do możliwości wyegzekwowania należności podatkowej" – co jest sprzeczne z prawdą. Skarżąca, jako sumienny pracownik banku, z ponad 40-letnim stażem, prawidłowo i w terminie wywiązywała się z zobowiązań podatkowych; od 50 lat mieszka pod tym samym adresem, otrzymała też w spornym 1999r. zwrot podatku. NUS świadomie wydał więc decyzję zabezpieczającą [...] listopada 2005r., na mocy przepisu obowiązującego do końca 2002r. Z uzasadnienia wyroku NSA z 25 maja 2010r. sygn. akt II FSK 112/09 wynika, że zarządzenie zabezpieczenia ma klauzulę wykonalności 15 listopada 2005r. Skarżąca otrzymała je 16 listopada 2005r., czyli zabezpieczenie nie mogło mieć miejsca. Protokół zajęcia zabezpieczającego bezprawnie wręczono stronie z decyzją i z zarządzeniem zabezpieczenia (bez klauzuli wykonalności). Protokół ten zawiera wykreślenie i przekreślenie prawa, potwierdzone stemplem i podpisem kierownika działu egzekucji - świadome działanie na szkodę podatnika, naruszające jego prawa wynikające z dokumentu, który nie jest dokumentem i nie może kreować czynności prawnych, ani być ich podstawą. Zabezpieczenia dokonano bez podstaw prawnych i klauzuli wykonalności, z oficjalnym pozbawieniem strony prawa do zaskarżenia. Dano przyzwolenie na sprzedaż środka zabezpieczenia przez wykreślenie klauzuli zakazującej sprzedaż, do dowodu rejestracyjnego nie wpisano zabezpieczenia, nie powiadomiono współwłaściciela ani wydziału komunikacji o zabezpieczeniu. NUS nigdy nie odniósł się też do naruszenia zasady prawdy obiektywnej - art. 227 O.p. - rażące naruszenie prawa procesowego. Jedynie doręczenie tytułu wykonawczego przed terminem przedawnienia wszczyna postępowanie egzekucyjne w świetle art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. i zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z 4 grudnia 2000r. PS 10/00, w której stwierdzono, iż wydanie decyzji administracyjnej oznacza nie jej sporządzenie, ale wprowadzenie do obrotu prawnego. Tytuł wykonawczy wydano 22/23.122005r. i dołączono go 9.01.2006r., po terminie przedawnienia.

Kiedy strona miała 14-dniowe prawo do obrony, skoro zabezpieczenia dokonano w piątek a decyzję wydano w poniedziałek i od tej chwili skargi na zabezpieczenie są traktowane jako bezprzedmiotowe? Kiedy i w jaki sposób strona mogła skutecznie zaskarżyć zajęcie zabezpieczające, które był niedopuszczalne? Jednocześnie Skarżąca powołała się na postanowienie Ministra Finansów z [...] lipca 2011r., w którym wskazano, że wniesienie skargi w terminie czternastodniowym, art. 54 § 4 u.p.e.a., skutecznie wszczyna postępowanie wymagające merytorycznej oceny skargi, bez względu na stan postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany, korzystając z tego środka zaskarżenia, uprawniony jest do uzyskania stanowiska organu nadzoru, co do zgodności z prawem działań egzekucyjnych, niezależnie od tego, czy postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, czy jest nadal w toku. Zdaniem strony powyższe wskazuje na brak obowiązku podatkowego za 1999r. przez brak skuteczności i niezgodności z prawem zajęcia zabezpieczającego, które jako niedopuszczalne, nie mogło przekształcić się w zajęcie zabezpieczające, nie przerwało więc biegu terminu przedawnienia, które upłynęło 31 grudnia 2005r. Skarżąca wskazała też, że urząd powinien służyć obywatelowi, a nie być jego katem, który przedawnia własne winy i czyni je bezprzedmiotowymi, po to aby skutkowały niedopuszczalną prawem egzekucją.

3. DIS postanowieniem z [...] grudnia 2011r. oddalił ww. skargę, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, odwołując się do art. 54 § 4, art. 166b u.p.e.a. i art. 57 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej "k.p.a.").

DIS podkreślił, że 14-dniowy termin do wniesienia skargi na czynność zabezpieczającą należy liczyć od dnia dokonania tej czynności. Z art. 18 u.p.e.a. wynika, że jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Art. 57 § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem DIS ww. termin upłynął 30 listopada 2005r., więc skargę wniesiono z uchybieniem ww. terminu. Skarżąca nie złożyła ponadto wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co uniemożliwiło zastosowanie art. 58 k.p.a.

DIS, opisując stan faktyczny oprócz przedstawienia okoliczności wskazanych przez Skarżącą podniósł, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 22 grudnia 2005r. i zaktualizowanego 23 lutego 2010r., obejmującego należność w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r., Skarżąca złożyła pismo z 28 września 2010r., zawierające żądanie uznania ww. protokołu zajęcia za nieważny i usunięcia go z obrotu prawnego. Wskazała, że z protokołu, wykreślono część "Pouczenie zobowiązanego", w tym prawo 14 dni do zakwestionowania ww. czynności, pozbawiając go ustawowych elementów, co rażąco naruszało u.p.e.a. i Konstytucję RP, czyniąc protokół nieważnym. Skarżąca wezwana przez NUS 25 października 2010r. do sprecyzowania żądania, wyjaśniła, że wnosi o uznanie protokołu za nieważny i usunięcia go z obrotu prawnego, z powodu rażącego naruszenia prawa i błędy formalne oraz o usunięcie skutków zastosowania zajęcia - umorzenia postępowania egzekucyjnego. NUS postanowieniem z [...] listopada 2011r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz w tym samym dniu pouczył stronę o konieczności wniesienia odrębnego podania do co do żądań w zakresie uznania protokołu zajęcia za nieważny. DIS natomiast postanowieniem z [...] marca 2011r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku Skarżącej, a Minister Finansów postanowieniem z [...] listopada 2011r., utrzymując w mocy ww. postanowienie, wskazał, że ani przepisy k.p.a., ani u.p.e.a. nie przyznają legitymacji do stwierdzenia nieważności protokołu zajęcia ruchomości, który jest dokumentem urzędowym potwierdzającym czynność egzekucyjną zajęcia ruchomości. Zobowiązanemu, który uważa, że czynność dokonano niezgodnie z prawem, przysługuje skarga na czynność, na mocy art. 54 u.p.e.a. także w postępowaniu zabezpieczającym.

4. Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej, postanowieniem z [...] maja 2012r., utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS w przedmiocie oddalenia skargi na czynność, polegającą na zajęciu zabezpieczającym ruchomości., podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną (art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18, art. 54 § 5 i art. 166b u.p.e.a.).

W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu sprawy, stwierdził, że zarzuty Skarżącej nie mogły podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, gdyż środek zaskarżenia wniesiono z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Powstała więc formalna przeszkoda do merytorycznego rozpoznania takiego środka. Wady formalne środka zaskarżenia tamowały merytoryczne rozpoznanie pisma Skarżącej.

5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia Ministra.

Skarżąca opisała trwające od 2005 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone do jej majątku i wskazała na, jej zdaniem, niezgodne z prawem działania organu egzekucyjnego. Podkreślił, że 2 stycznia 2012r. złożyła do Ministra Finansów wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na rażąco niezgodną z prawem czynność, ale DIS odmawiając stronie prawa do terminu pozbawił ją go. Uchybienie terminu trwa z winy organu, który działał na szkodę podatnika przez wydanie fałszywego dokumentu i przez dokonanie zabezpieczenia, na które nie pozwala ustawodawca. Powołując się na art. 222 k.p.a. stwierdziła, że organ administracji ma obowiązek rozpoznać sprawę co do jej istoty, w świetle intencji jej autora, dających się ustalić na podstawie pisma. Zdaniem Skarżącej wielokrotnie dopełniła tego. Organy nadzoru zaniechały dokonania wnikliwej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu strony, a przede wszystkim zaniechały zbadania prawidłowości działań podległych im organów, co do zgodności z prawem ich działań. Minister Finansów, mając wiedzę i dokumenty potwierdzające ponad wszelką wątpliwość rażące i niezgodne z prawem działania podległego mu organu, ograniczył się w ww. postanowieniu do przytoczenia art. 54 u.p.e.a. i kalendarzowego wyliczenia dni, w których Skarżąca mogła złożyć skargę na czynność zabezpieczającą, aby z uwagi na braki formalne, po raz 20 odmówić mi merytorycznego rozpatrzenia pisma. Nie dostrzegł, że podległy mu organ, działając niezgodnie z prawem, ograbił Skarżącą z prawa wynikającego z art. 54 u.p.e.a., wykreślając termin, na który powołuje się Minister Finansów. Zdaniem Skarżącej to właśnie dokument, którego Minister Finansów nie chce merytorycznie rozpatrywać ma zasadnicze wady formalne i został wydany bezprawnie przez podległy mu organ.

6. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

7. Na rozprawie 28 lutego 2013r. Skarżąca reprezentowana przez adwokata A.. P. podtrzymała zarzuty i wnioski zawarte w skardze oraz wskazała, że organy naruszyły art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Wyjaśniła jednocześnie, że stwierdzenia zawarte w skardze na drugiej stronie ostatni akapit, trzeciej stronie 6 akapit, czwartej stronie 3 akapit winny być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu.

Z załączonego przez Skarżącą na rozprawie pisma, które stanowi głos do protokołu, wynika, że Skarżąca w 1998r. zakupiła na giełdzie Papierów Wartościowych m.in. akcje [...] , którego wcześniej była pracownikiem. Wyjaśniła, że do 2005r. sumiennie rozliczała się urzędem skarbowym i nie miała zaległości podatkowych. W październiku 2005r. została wezwana do urzędu skarbowego, w którym dowiedziała się, że jest winna Skarbowi Państwa prawie 300 tysięcy zł. Podniosła, że urzędnik skarbowy wykreślił i przekreślił klauzulę pouczenia na protokole zajęcia, więc protokół zawiadomienia o zajęciu nie spełnia podstawowych wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawy wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm., dalej zwane: "rozporządzeniem"), więc nie może stanowić źródła prawa. Kierownik egzekucji w wydanym zawiadomieniu świadomie poświadczył nieprawdę. Wykreślił moje prawo do wniesienia skargi w przysługującym mi 14-dniowym terminie. Zawiadomienie wydano bez autoryzacji, więc zostało usunięte, a czynność dokonana tym zawiadomieniem przestała obowiązywać. Czyli wydano dwa zawiadomienia, które nie spełniały warunków rozporządzenia, były niekompletne i obarczone błędami formalnymi, ale uznano ułomność tylko jednego z nich. Wydano dokument w dwóch wersjach, oficjalna w aktach. O fakcie zafałszowania Skarżąca dowiedziała się 11 stycznia 2010r., przeglądając w Izbie materiał.

Skarżąca wskazała również, że egzekucja została wszczęte po 5-letnim terminie przedawnienia i opisała fakty z tym związane. Wskazała również, że nie rozumie dlaczego urzędnicy tak zaciekle bronią się przed przywróceniem terminu do wniesienia skargi. Skarżąca podkreśliła, że zawsze oddala się jej skargi. Wskazała na swoją sytuację osobistą i bytową, podkreślając swoją bezsilność, jakiej doświadcza od października 2005r.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a.").

W świetle akt sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą.

3. Przepisy art. 1a pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 54 § 1 u.p.e.a. wskazują, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tych unormowań są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 14 czerwca 1996r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274). Skarga w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. może dotyczyć też przewlekłości postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do art. 1a pkt 19 u.p.e.a. ilekroć w u.p.e.a. mowa o zajęciu zabezpieczającym - rozumie się przez to czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego zarządzeniem zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku.

Stosownie do art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy art. 31-34, art. 36, art. 38, art. 40, art. 45-54, art. 70c, art. 71 i art. 168d. Tym samym, na mocy ww. przepisu art. 166b u.p.e.a. organ dokonujący zajęcia zabezpieczającego, powinien pouczyć stronę skarżącą o przysługującej jej skargę na czynność dokonaną w postępowaniu zabezpieczającym, stosownie do art. 54 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 53 § 1 u.p.e.a., jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, egzekutor sporządza protokół z czynności egzekucyjnych, który zawiera: 1) oznaczenie miejsca, czasu i rodzaju czynności; 2) imiona i nazwiska osób uczestniczących w czynności; 3) sprawozdanie z przebiegu czynności; 4) zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia; 5) podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów; 6) podpis egzekutora. Stosownie zaś do art. 53 § 2 u.p.e.a. odpis protokołu, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie zobowiązanemu.

Przepis art. 54 § 1 u.p.e.a. stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, o których mowa w § 3, wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie zatem art. 166b u.p.e.a. w związku z art. 54 § 1 i 4 u.p.e.a., zobowiązany może w terminie 14 dni od daty dokonania czynności zabezpieczającej zaskarżyć ją za pomocą skargi na czynność. Skarga przysługuje zatem nie na protokół zajęcia, lecz na samą czynność zajęcia, którą ten protokół potwierdza.

Zdaniem Sądu w świetle akt sprawy, pouczenie o przysługującej Skarżącej skardze na czynność zajęcia samochodu miało miejsce i to w dniu dokonania zajęcia, tj. 16 listopada 2005 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że NUS, działając jako organ egzekucyjny, na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z [...] listopada 2005r., dokonał 16 listopada 2005 r. zajęcia zabezpieczającego w postaci samochodu osobowego marki [...] , sporządzając na tę okoliczność protokół (k. 4 akt administracyjnych). Z dokumentu tego wynika, że Skarżąca została pouczona o przysługującej jej skardze na czynność zabezpieczającą w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności. Na protokole – bez żadnych skreśleń, z nieprzekreślonym pouczeniem - widnieje podpis Skarżącej.

4. W kontekście powyższego prawidłowe było przyjęcie przez organy nadzoru nad egzekucją administracyjną obu instancji, a przede wszystkim przez Ministra Finansów, że Skarżąca wniosła skargę na czynność zabezpieczającą z uchybieniem 14-dniowego, ustawowego terminu do jej wniesienia, wskazanego w art. 54 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 166b u.p.e.a., po 6 latach od dokonania czynności, tj. 28 listopada 2011r. Nie było więc możliwe merytoryczne rozpatrzenie skargi na czynność zajęcia zabezpieczającego przez organy nadzoru nad egzekucją administracyjną.

Skoro w świetle akt sprawy bezsporne jest dokonanie czynności zajęcia zabezpieczającego rzeczy ruchomej w postaci samochodu osobowego z 16 listopada 2005r., tym samym od tej daty, w związku z art. 166b i art. 54 u.p.e.a. oraz w związku z art. 57 § 1 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a. należało 14-dniowy termin do wniesienia skargi na ww. czynność, o którym skarżąca została pouczona, wiązać z tą datą. Termin ten upłynął 30 listopada 2005r., gdyż zgodnie z ww. przepisem art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło; upływ zaś ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

5. Zdaniem Sądu późniejsze, bo widniejące na dokumentach dopiero od 2010r. wykreślenie prawidłowego pouczenia zawartego w protokole z zajęcia z 16 listopada 2005r., który Skarżąca otrzymała 16 listopada 2005r., podpisując własnoręcznym podpisem (jego integralną część stanowiło pouczenie o 14-dniowym terminie do wniesienia skargi, zgodnie z wzorem przewidzianym w powołanym przez Skarżącą rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), jak wynika z akt administracyjnych - 16 listopada 2005r., nie mogło wywołać żadnego skutku, skoro do prawidłowego i skutecznego pouczenia doszło z chwilą dokonania ww. protokołu, tj. 16 listopada 2005r.

Sąd zgadza się ze Skarżącą, że wykreślanie prawidłowych pouczeń przez pracownika organu egzekucyjnego (komornika sądowego) nie budzi zaufania do tego organu i narusza art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., niemniej jednak nie może mieć decydującego znaczenia w sprawie. Skarżąca była bowiem w dniu doręczania protokołu zajęcia zabezpieczającego prawidłowo pouczona o możliwości złożenia skargi na ww. czynność w terminie 14-dni. Skarżąca w piśmie procesowym, które złożyła na rozprawie, jako załącznik do protokołu rozprawy sama stwierdziła, że o wykreśleniu pouczenia dowidziała się dopiero w 2010r. z akt administracyjnych, tym samym nie można uznać, że okoliczność ta wpłynęła na prawidłowe pouczenie o środku zaskarżenia dokonane 5 lat wcześniej.

Sąd wskazuje również, że w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że brak pouczenia strony skarżącej o możliwości wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, stanowi rzeczywiści o wadliwości zawiadomienia, ale pozostaje bez wpływu na skuteczność dokonanej czynności egzekucyjnej (wyrok NSA z 29 stycznia 2013r. sygn. akt II FSK 1192/11, dostępny na cbeois.nsa.gov.pl).

6. Sąd stwierdza ponadto, że niezasadne jest również twierdzenie Skarżącej, że organy nadzoru nad egzekucją administracyjną pozbawiły stronę skarżącą prawa do przywrócenia terminu do złożenia skargi na czynność zajęcia zabezpieczającego.

Niekwestionowane w sprawie jest to, że Skarżąca wraz ze skargą w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., wniesioną 28 listopada 2011r. do DIS, nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tejże skargi. Wniosek ten Skarżąca złożyła 2 stycznia 2012r. - dopiero po otrzymaniu postanowienia DIS, w którym uznano, że skargę w trybie art. 54 § 1 w związku z art. 166b u.p.e.a. Skarżąca wniosła po terminie.

Przepis art. 58 § 1 k.p.a., do którego na mocy art. 18 u.p.e.a. prawidłowo odwołały się organy nadzoru nad egzekucją administracyjną, stanowi jednoznacznie, że merytoryczne rozpatrzenie środka ochrony prawnej wniesionego z uchybieniem terminu jest możliwe, jeżeli wraz z tym środkiem wniesiony zostanie wniosek o przywrócenie terminu do jego rozpoznania. Wnoszący ma też obowiązek uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie dopełniła powyższej procedury. Stąd też prawidłowe było stanowisko Ministra Finansów, że merytoryczne rozpatrzenia wniesionego po terminie – 6 lat - środka ochrony prawnej nie było możliwe.

Sąd stwierdza również, że z żadnego przepisu prawa nie wynika obowiązek organu do pouczenia Skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego również, gdy do organu administracji wniesiono pismo z uchybieniem terminu, jednak bez wyraźnego wniosku o jego przywrócenie, nie ma on obowiązku ustalać, czy wnoszący miał zamiar z takim wnioskiem wystąpić. Sąd rozpoznający niniejsza sprawę w pełni pogląd ten podziela i wyjaśnia, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 czerwca 2008r. sygn. akt I OSK 1297/07 stwierdził, że "z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu" (LEX nr 497635).

Dlatego też - wbrew twierdzeniu Skarżącej - organ nadzoru nad egzekucją administracyjną nie tylko nie miał obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to bez winy strony, i czy ma ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie. Analogiczny pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 czerwca 2008r. sygn. akt I OSK 1285/07 (LEX nr 497633).

Sąd rozpoznający sprawę, uznając wyżej przedstawione poglądy za słuszne stwierdza raz jeszcze, że organ administracji publicznej nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu. Może to uczynić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sama prośba jest pismem procesowym, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Powinna zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Oświadczenie woli zainteresowanego w tym zakresie musi być wyraźne. Warunkiem koniecznym zatem do rozpoznania przez organ zagadnienia przywrócenia terminu jest złożenie stosownej prośby (wniosku) przez zainteresowanego. Nie ma natomiast prawnej możliwości przywrócenia terminu przez organ z urzędu - bez wniosku strony, albo w sytuacji, gdy strona złoży ten wniosek po upływie terminu wskazanego w treści art. 58 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Sam fakt dokonania czynności procesowej po terminie nie stwarza domniemania, że strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu, a pogląd jakoby można było złożyć wniosek o przywrócenie terminu w sposób dorozumiany nie znajduje oparcia w przepisach k.p.a., mających zastosowanie w sprawie, na mocy art. 18 u.p.e.a.

7. W związku z tym nie sposób uznać, że organy nadzoru nad egzekucją administracyjną naruszyły zasadę praworządności czy zasadę zaufania do organów administracji, w związku z tym, że nie wskazały stronie skarżącej, przy braku takiego obowiązku, wynikającego z wyraźnego przepisu prawa, że powinna w stosownym terminie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynność zajęcia zabezpieczającego ruchomości w postaci samochodu osobowego.

Sąd stwierdza również, że wskazane na rozprawie fragmenty uzasadnienia skargi z 28 listopada 2011r. na ww. czynność zajęcia zabezpieczającego: "Dokonano niedopuszczalnego, niezgodnego z prawem zabezpieczenia, bez podstaw prawnych, bez klauzuli wykonalności, z oficjalnym pozbawieniem strony prawa do zaskarżenia oraz dano przyzwolenie do sprzedaży środka zabezpieczenia (wykreślono klauzulę zakazującą sprzedaży środka zabezpieczenia, nie wpisano zabezpieczenia do dowodu rejestracyjnego, nie powiadomiono współwłaściciela ani wydziału komunikacji o dokonaniu zabezpieczenia).", "Kiedy i w jaki sposób strona mogła skutecznie zaskarżyć zajęcie zabezpieczające, (zgodnie z prawem w ciągu 14 dni) do którego to zabezpieczenia organ podatkowy nie miał prawa, gdyż przepisy ustawy określają zabezpieczenie jakiego dokonał organ za niedopuszczalne?", "Dokonując czynności egzekucyjnych w postępowaniu zabezpieczającym w dniu 16 listopada 2005r., Urząd Skarbowy (...) rażąco i w stopniu krytycznym naruszył procedury formalno-prawne i świadomie działał na szkodę podatnika pozbawiając mnie należnych praw wynikających z Ustawy, co miało zasadniczy wpływ na jej wynik." – wbrew twierdzeniom Skarżącej nie mogły być potraktowane przez organ nadzoru nad egzekucją administracyjną jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tejże skargi. Nie wynika to z ich literalnej treści. Zdania te świadczą o tym, że Skarżąca za nieprawidłową uznała czynność zajęcia zabezpieczającego. Tym samym bezpodstawny jest zarzut pełnomocnika o naruszeniu przepisów procedury, a w tym przede wszystkim zasady zaufania do organów podatkowych i zasady praworządności.

Zdaniem Sądu ww. zasad nie narusza również uznanie w okolicznościach faktycznych sprawy przez organy nadzoru nad egzekucją administracyjną, że nie było przesłanek do rozpatrzenia merytorycznego sprawy, gdy skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Należy wskazać, że nie znajduje oparcia w przepisach prawa interpretacja Skarżącej, że przez wykazanie zaistniałych – zdaniem strony skarżącej – nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym – organy nadzoru nad egzekucją administracyjną, niejako z urzędu, mają obowiązek zająć się wyjaśnieniem tych nieprawidłowości, nie zwracając przy tym uwagi na obwarowania proceduralne, wynikające z przepisów prawa, które jednoznacznie wskazują, w jakich okolicznościach możliwe jest rozpatrzenie podania złożonego z uchybieniem terminu.

Sąd ocenia również, że rację ma Minister Finansów twierdząc, że w przypadku uchybienia terminu do złożenia skargi na czynność zajęcia zabezpieczającą ruchomości w postaci samochodu osobowego, nie przysługiwało stronie merytoryczne rozpatrzenie jej podania. Słuszne było również, z tego powodu, oddalenie przez DIS ww. skargi na czynność zajęcia zabezpieczającego. Skoro w procedurze administracyjnej znana jest instytucja wniosku o przywrócenie terminu, dzięki któremu możliwie jest merytoryczne rozpatrzenia podania złożonego z uchybieniem ustawowego terminu, a Skarżąca nie dopełniła ustawowych przesłanek do skorzystania z tej instytucji, należało uznać, że prawidłowe było wydanie zaskarżonego w sprawie postanowienia. Skarżąca wraz ze skargą na czynność zabezpieczającą wniesioną 28 listopada 2011r. nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do rozpatrzenia ww. skargi. Wniosek ten został złożony w późniejszym terminie niż przewidziany w art. 58 k.p.a., stosowanym na mocy art. 18 u.p.e.a.

8. Zdaniem Sądu nieprawidłowe było powołanie się przez Skarżącą reprezentowaną przez fachowego pełnomocnika na przepisy Ordynacji podatkowej – art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 art. 191. Przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu przed organami nadzoru nad egzekucją administracyjną. Wyłącznie k.p.a. może mieć odpowiednie zastosowanie w tym postępowaniu, na mocy art. 18 u.p.e.a. Tym samym należało odwołać się odpowiednio do treści art. 8 k.p.a., art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu ani przepis art. 11 k.p.a., ani przepis art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. nie zostały w sprawie naruszone w stopniu pozwalającym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uznać, że zaskarżone postanowienie może zostać uchylona. Organy administracyjne obu instancji wyjaśniły stronie w sposób jasny przesłanki, którymi kierowały się wydając postanowienia w sprawie, odwołały się również do treści przepisów mających zastosowanie w sprawie. Prawidłowo policzyły również termin, od którego należało liczyć 14-dniowy termin do wniesienia skargi na czynność zajęcia zabezpieczającego.

Nie doszło również do naruszenia zasady pozyskiwania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.), w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. postanowień, z uwagi na powyższe rozważania Sądu.

O naruszeniu przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a nie może być mowy, gdyż nie doszło do rozpatrzenia sprawy w sposób merytoryczny. Ponadto wszystkie dokumenty niezbędne do załatwienia sprawy w sposób wskazany w zaskarżonym postanowieniu, jak również w postanowieniu DIS utrzymanym nim w mocy, znajdowały się w aktach sprawy i orany nadzoru nad egzekucją administracyjną na ich podstawie prawidłowo przyjęły, że skarga strony została złożona po terminie.

9. Sąd, w tym stanie sprawy, uznając, że zaskarżone postanowienie nie naruszało żadnego z przepisów prawa, w stopniu uzasadniających wyeliminowanie go z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.