Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 345/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1, art. 66 ust. 5,
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 4 pkt 25, art. 13g, art. 41
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1pkt 1 lit. b, art. 152, art. 100
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej M. D. kwotę 5317 (pięć tysięcy trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 13g ust. 1b pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 4 lit. d) i e), lp. 6 pkt 6 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr[...], nakładającą na M. D. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "M." karę pieniężną w wysokości 85.000 złotych.

Rozstrzygnięcie organu zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

W dniu [...] maja 2009 r. w O. na ulicy [...], na drodze powiatowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku na oś 8 t, zatrzymany został do kontroli pojazd ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Kierował nim P. B., przewożący w imieniu M. D. (dalej: skarżąca) ładunek pospółki z miejscowości S. do O.

Pojazd został przeprowadzony na legalizowany punkt kontroli wagowej w miejscowości A. (parking S.), gdzie dokonano pomiaru na przenośnych wagach statycznych typu LP600 o nr fabrycznych [...] - stwierdzając po odjęciu możliwych błędów ważenia - następujące naruszenia dopuszczalnych norm nacisków osi:

* nacisk 18,23 t na podwójnej osi pojazdu - przekroczenie o 3,73 t,

* nacisk 40,17 t na potrójnej osi pojazdu - przekroczenie o 18,37 t.

Przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych określa wysokość kar pieniężnych, o których mowa w art. 13g ust. 1 ww. ustawy, za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach:

Lp. 6: za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t:

- pkt 4 - dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 16,5 t do 17,5 t – 3.360 zł,

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo – 2.640 zł,

- pkt 6 - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 24,8 t do 26,3 t – 9.000 zł,

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo – 7.000 zł,

W niniejszej sprawie kara pieniężna wyniosła:

- za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi – 6.000 zł (3.360+2.640),

- za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi – 79.000 zł (9.000+10x7.000),

Razem 85.000 zł.

W ocenie GITD, organ I instancji prawidłowo dokonał oceny, stwierdzonego podczas kontroli, stanu faktycznego i prawidłowo nałożył karę pieniężną w łącznej wysokości 85.000 zł.

Według GITD, to przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom i to on odpowiada za ewentualne naruszenie regulacji prawnych. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, już sam ruch pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej wymaga zezwolenia stosownego organu. Nie ma możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, którym przewożony jest ładunek podzielny, gdyż istnieje możliwość podzielenia go i przewiezienia "na raty". Ww. ustawa, w art. 61 wyraźnie precyzuje, w jaki sposób należy dokonywać załadunku materiału. Zatem to przewoźnik winien dopracować się takiego systemu załadunku pojazdu, aby ten nie przekraczał norm wymaganych przepisami ustawy o drogach publicznych. Również okazane odstępstwo od warunków technicznych (decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...]), nie upoważniało do przekraczania nacisków ustalonych dla danej kategorii drogi, ponieważ dla kategorii drogi (droga powiatowa), po której poruszał się zatrzymany do kontroli w dniu [...] maja 2009 r. pojazd, był pojazdem nienormatywnym, co wykazała przeprowadzona kontrola wagowa.

Organ nie zgodził się również z zarzutami skarżącej, dotyczącymi niewłaściwego zakwalifikowania osi pojazdu, a co za tym idzie nieprawidłowego wyliczenia kary pieniężnej za powstałe naruszenia. Definicja osi wielokrotnej zawarta w § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 262) w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, uzależnia zakwalifikowanie osi jako oś wielokrotna wyłącznie na podstawie odległości między poszczególnymi osiami. Dokonana kwalifikacja kontrolowanych osi jako oś podwójna i oś potrójna była prawidłowa. To, czy oś jest napędowa, czy nienapędowa oraz fakt wyposażenia jednej z osi w opony bliźniacze - jak podniósł GITD - nie miało znaczenia dla niniejszego postępowania.

W skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji, dopuszczenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia T. - producenta pojazdów specjalnych oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z obowiązującymi regułami w procedurze administracyjnej,

2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 64 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.) polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia,

- art. 67 ww. ustawy polegające na jego niezastosowaniu,

- § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 262) w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez przyjęcie błędnej kwalifikacji kontrolowanych osi w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] jako oś podwójna i oś potrójna,

- błędne przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia naruszeń określonych w lp. 6 pkt 4 lit. d) i e), lp. 6 pkt 6 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.)

Skarżąca wskazała, iż podczas kontroli przewożono ładunek podzielny, a obowiązujące przepisy przewidują zezwolenia wyłącznie dla pojazdów przewożących ładunek niepodzielny. W związku z powyższym strona nie mogła, zgodnie z obowiązującymi w chwili kontroli drogowej przepisami, uzyskać zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.

W kwestii decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. wydanej w oparciu o art. 67 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, skarżąca podniosła, iż organ II instancji stwierdził jedynie, że okazane odstępstwo od warunków technicznych nie upoważnia do przekraczania nacisków ustalonych dla danej kategorii drogi. W ocenie strony decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. miała zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie, albowiem na jej podstawie Minister Infrastruktury udzielił odstępstwa od warunków technicznych dla samochodu ciężarowego marki [...] typ [...], nr identyfikacyjny [...], dopuszczając w pojeździe dopuszczalną masę całkowitą wynoszącą 54 000 kg, pięć osi, dopuszczalny nacisk na trzy pierwsze osie wynoszący odpowiednio po 12 000 kg, a na kolejne dwie osie po 13 000 kg. Skarżąca podniosła, iż Minister Infrastruktury uznał tym samym, że udzielając odstępstwa od warunków technicznych pojazdu, naciski na osie nie powodują zagrożenia w ruchu drogowym oraz dla środowiska naturalnego. Nadto, zdaniem Ministra, istnieje potrzeba dopuszczania do ruchu pojazdów nienormatywnych z uwagi na konieczność przewozu towarów ponadgabarytowych.

Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji nie uwzględnił – zdaniem skarżącej - wskazanych w decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. - dopuszczalnych w kontrolowanym pojeździe nacisków na oś, błędnie podając, iż dopuszczalny nacisk dla podwójnej osi napędowej wynosi 14,5 t, a dla potrójnej osi napędowej wynosi 21.80 t. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym, podstawą sprawdzenia wymagań dotyczących nacisków osi, są wartości rzeczywiste.

Strona wniosła również o dopuszczenie dowodu w postaci oświadczenia T. - producenta pojazdów specjalnych na okoliczność rodzaju osi i dopuszczalnego nacisku na oś w pojeździe marki [...] o nr [...]. Z ww. dokumentu wynika, iż dwie pierwsze osie oddalone są od siebie o 1,6 m, kolejne osie oddalone są następująco: trzecia od czwartej o 1,35 m a czwarta od piątej o 1,38 m.

W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącej organy administracji dokonały błędnej wykładni przepisów § 4 i § 5 ww. rozporządzenia, uznając że kontrolowany pojazd składa się z podwójnej osi pojazdu silnikowego i potrójnej osi pojazdu silnikowego.

Jak podniosła skarżąca, kontrolowany pojazd składa się z pięciu osi, dwie pierwsze stanowią oś wielokrotną składającą się z dwóch osi składowych przy czym druga oś jest osią napędową a kolejne trzy to oś wielokrotna składająca się z trzech osi składowych, przy czym czwarta i piąta osie napędowe. Załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych nie przewiduje kary pieniężnej dla ww. osi, tj. dla osi wielokrotnych, składających się z dwóch lub trzech osi składowych, a jedynie dla osi wielokrotnych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep o liczbie osi składowych większej niż trzy.

Podsumowując skargę, skarżąca wskazała, iż GITD dla błędnie ustalonego stanu faktycznego (tj. niewłaściwego sklasyfikowania osi pojazdu i niewłaściwie ustalonego dopuszczalnego nacisku dla osi pojazdu) zastosował przepisy skutkujące nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 85.000,00 zł

W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do jej zarzutów, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz stwierdził, iż udzielenie przez Ministra Infrastruktury odstępstwa od warunków technicznych pojazdu oznaczało, iż pojazd skarżącej nie musi spełniać wymogów technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. i umożliwiło stronie jedynie zarejestrowanie kontrolowanego pojazdu w Rzeczypospolitej Polskiej, w żadnym natomiast wypadku nie zezwoliło na wykonywanie przewozów. Warunki przejazdu pojazdów nienormatywnych uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2660). Decyzja, na którą powołuje się skarżąca nie mogła zostać uznana za zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, gdyż zgodnie z ww. rozporządzeniem, przejazd pojazdu nienormatywnego, którego masa całkowita i naciski osi są nienormatywne może nastąpić jedynie na podstawie zezwolenia na jednokrotny przejazd takiego pojazdu w wyznaczonym czasie po ustalonej trasie. Indywidualne decyzje wydawane na podstawie art. 67 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zezwalające na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy, nie zastępują ani nie zwalniają z obowiązku uzyskania zezwolenia o którym mowa w art. 64 ww. ustawy.

Podsumowując GITD wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, albowiem zdaniem organu, skarżący poruszał się po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym i nie posiadał zezwolenia. Zdaniem skarżącego, obowiązujące przepisy przewidują wyłącznie zezwolenie dla pojazdów nienormatywnych, przewożących ładunek niepodzielny, podczas gdy ładunek skarżącego, co nie było sporne, był ładunkiem podzielnym. Nadto Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uwzględnił, wskazanych w decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r., dopuszczalnych w kontrolowanym pojeździe nacisków na oś.

Zgodnie z art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115), pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi;

Ulica [...] w O., na której zatrzymany został do kontroli przedmiotowy pojazd, nie leży w ciągu dróg krajowych ani wojewódzkich wymienionych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i 1861), zatem, stosownie do art. 41 ust. 6 ustawy, drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Pojazd został więc zatrzymany do kontroli na drodze, na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t.

Należy podkreślić, że kara pieniężna za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu jest sankcją administracyjną związaną z naruszeniem warunków wykorzystywania drogi publicznej, a nie samych warunków technicznych pojazdu - art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 2704, poz. 2086 ze zm.). Ma ona charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.

Zgodnie z zapisami ustawy o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg (krajowych, wojewódzkich, powiatowych, gminnych), z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych - art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy. Wyjaśniając natomiast pojęcie pojazdu nienormatywnego ustawodawca wskazał, że jest to taki pojazd lub zespół pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi - art. 4 pkt 25 ustawy. Podkreślić zatem należy, że "nienormatywność" pojazdu - czyli niezgodność, sprzeczność z jakimś wzorcem - została w tej definicji odniesiona do parametrów przewidzianych dla danej drogi. Z punktu widzenia prawidłowego odczytania hipotezy normy prawnej wynikającej z przepisu art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest to istotne, gdyż wzorce parametrów technicznych pojazdów, wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), takiego odniesienia nie zawierają. Rozporządzenie to wydane zostało w wykonaniu delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) - aktu określającego zasady ruchu na drogach publicznych, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujących pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli ruchu drogowego. W rozporządzeniu tym prawodawca określił wymiary, masy i naciski osi pojazdów, jednak - co należy podkreślić - nie uczynił tego w odniesieniu do rodzaju dróg publicznych, a jedynie do poszczególnych kategorii pojazdów (przepisy § 2-5c tego rozporządzenia).

Tymczasem przepisy regulujące zasady korzystania z dróg publicznych wyodrębniają drogi, po których bez zezwolenia mogą poruszać się jedynie pojazdy o określonych parametrach. Zgodnie z art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych, minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, sieć dróg krajowych, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 11,5 ton, ustala również wykaz dróg krajowych oraz wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton. Stosownie do art. 41 ust. 6 ustawy, drogi inne niż określone na podstawie art. 41 ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 ton.

Powyższe rozważania dają podstawy do stwierdzenia, że parametry określone w przepisach cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia są decydujące w zakresie możliwości dopuszczenia danego pojazdu do ruchu w ogóle, jednak niewystarczające z punktu widzenia oceny, czy dany pojazd odpowiada sformułowanej w ustawie o drogach publicznych definicji pojazdu nienormatywnego, a co za tym idzie - czy jego przejazd bez zezwolenia rodzi skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej. W tym zakresie o "nienormatywności" danego pojazdu decyduje bowiem to, czy jego parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi, a nie czy pojazd ten spełnia ogólne warunki dopuszczenia go do ruchu. O tym więc, jakie pojazdy mogą się poruszać w kraju po danej drodze, nie decydują przepisy określające maksymalne dopuszczalne naciski osi pojazdów dopuszczonych do ruchu, a wartość techniczna tej drogi, tj. dopuszczalne obciążenie osi na danej drodze, a to jest określone w przepisach prawa o drogach publicznych.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) ruch pojazdu, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych przewidzianych dla danej drogi, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z dnia 17 grudnia 2004 r.) zezwolenie może być wydane pod warunkiem, że:

1) ładunek jest niepodzielny i nie może być przewieziony pojazdami, których masa, naciski osi, wymiary są dopuszczalne;

2) do przewozu niepodzielnego ładunku nie można zastosować innego rodzaju transportu;

3) uzyskano zgodę na przejazd zarządu drogi, właściwego dla trasy przejazdu;

4) natężenie ruchu umożliwia bezpieczny przejazd pojazdu nienormatywnego;

5) przejazd nie utrudni ruchu drogowego na znacznym obszarze ani nie zagrozi bezpieczeństwu ruchu drogowego;

6) stan technicznej sprawności budowli usytuowanych w ciągu rozpatrywanej trasy przejazdu, określony na podstawie przepisów Prawa budowlanego, umożliwia przejazd;

7) przejazd nie stwarza zagrożenia dla stanu technicznego innych obiektów budowlanych, położonych w pobliżu trasy przejazdu;

8) istnieje możliwość wyznaczenia trasy przejazdu, zapewniającej bezpieczeństwo oraz efektywność ruchu drogowego.

Pamiętać należy, iż istotą zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom drogi, jak również ochrona stanu technicznego dróg oraz urządzeń usytuowanych w pasie drogowym. Zapewnieniu powyższego celu służą warunki, które określa w zezwoleniu na przejazd organ wydający zezwolenie.

Odnośnie braku możliwości uzyskania zezwolenia, w przypadku ładunku, który da się podzielić, przedsiębiorca ma możliwość zmniejszenia ładunku i wykonania przewozu zgodnie z prawem. Przewoźnik, przewożący ładunek sypki ma sposobność dostosowania wielkości ładunku do obowiązujących norm prawnych bez uzyskiwania stosownego zezwolenia. "Nienormatywność" pojazdu jest przecież cechą, która nie jest uzależniona od możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Nienormatywnym jest każdy pojazd, który przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary. W przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2. Stanowi o tym art. 40c ustawy. Stwierdzenie przekroczenia nacisków osi stanowi podstawę do wymierzenia kary niezależnie od rzeczywistej możliwości uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Mimo trafności rozważań organu dotyczących powyższych kwestii, Sąd uznał skargę za zasadną z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie skarżącego organ błędnie ustalił stan faktyczny poprzez niewłaściwe sklasyfikowanie osi pojazdu, niewłaściwe ustalenie dopuszczalnych nacisków dla osi pojazdu i w konsekwencji nieprawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 85 000.00 złotych.

Sąd podziela zarzuty skarżącego. Przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe nie uwzględniło całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.

W niniejszej sprawie organ uchybił powyższej zasadzie.

Organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób należyty pojęcia "osi wielokrotnej".

W dniu wydania decyzji obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32, poz. 262). W przepisie § 4 ust. 1 wskazano na sposób rozumienia pojęć: "osi pojedynczej" i "osi wielokrotnej". I tak przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 1,8 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, a przez oś wielokrotną - zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m. Jednakże stosownie do przepisu § 4 ust. 3, przepisu ust. 1 nie stosuje się do pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, dla których przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, a przez oś wielokrotną - zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 2 m.

Brak ustaleń organu, kiedy przedmiotowy pojazd został zarejestrowany. Skarżący twierdzi, że 1 stycznia 2001 roku, a więc przed wejściem w życie przedmiotowego rozporządzenia. Data rejestracji pojazdu ma, w niniejszej sprawie, znaczenie dla rozumienia pojęcia "osi wielokrotnej" i sklasyfikowania osi w kontrolowanym pojeździe, a w konsekwencji prawidłowego wyliczenia kary pieniężnej za powstałe naruszenia.

Organ przyjmuje definicję "osi wielokrotnej" zawartej w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, która uzależnia zakwalifikowanie osi jako oś wielokrotna wyłącznie na podstawie odległości miedzy poszczególnymi osiami. Organ jednakże nie wskazuje, które odległości, z ust. 1 czy 3 § 4 rozporządzenia, wziął pod uwagę. Wymierzona kara zdaje się wskazywać na odległości z ust. 1 § 4 rozporządzenia.

Brak też jakichkolwiek rozważań organu, czy i jakie znaczenie ma rozróżnienie, wynikające z ust. 1 i 3, odległości pomiędzy osiami dla sprawy niniejszej.

W ocenie organu, dokonana kwalifikacja osi jako podwójna i oś potrójna jest prawidłowa, biorąc pod uwagę tylko odległości pomiędzy osiami. To, czy oś jest napędowa, czy nienapędowa oraz fakt wyposażenia jednej z osi w opony bliźniacze nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania. Tymczasem załącznik nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. dotyczący wielkości parametrów oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13 g ust. 1 ustawy w pkt 6, dotyczącym przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton, rozróżnia naciski dla osi napędowych pojedynczych i podwójnych. Czy i jakie ma to znaczenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nie przeprowadził żadnego wywodu.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 b) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią powyższe rozważania.

O wykonalności uchylonych decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 p.p.s.a.