Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 648/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 12
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda (dalej: Wojewoda) decyzją z [...] września 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. art. 80 ust. 1 pkt 2, 81 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej także: skarżąca) od decyzji Starosty [...] (dalej także: Starosta) z [...] lipca 2019 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i A. D. (dalej: inwestorzy) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączem wodociągowym i przyłączem kanalizacji sanitarnej, na działce nr [...], przy ul. [...] we F. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek inwestorów z [...] sierpnia 2013 r. o wydanie pozwolenia na budowę opisanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Uwzględniając ten wniosek, Starosta decyzją z [...] października 2013 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z [...] grudnia 2013 r., znak: [...], uchylił tę decyzję i przekazał sprawę Staroście do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na brak zgodności przedłożonego projektu z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.; aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.; dalej: rozporządzenie).

W prowadzonym ponownie postępowaniu Starosta, po otrzymaniu wniosku inwestorów, w dniu 11 grudnia 2013 r. wystąpił pismem do Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister) z prośbą o udzielenie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia oraz zawiesił postępowanie postanowieniem wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, uchylił to postanowienie postanowieniem z [...] stycznia 2014 r., znak: [...] ŁD, i umorzył postępowanie Starosty w sprawie zawieszenia. Pismem z [...] lutego 2014 r. Minister poinformował, że § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na postanowienia planu miejscowego, natomiast możliwe jest sytuowanie projektowanego budynku bezpośrednio w granicy działki, bez konieczności uzyskiwania wnioskowanego odstępstwa, o ile zezwala na to ten plan. Mając powyższe na uwadze, decyzją z [...] marca 2014 r., znak: [...], Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołań skarżącej, Z. K. i J. D., decyzją z [...] lipca 2014 r., znak: [...]- [...], uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność zbadania zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami technicznymi oraz zapewnienia prawa do czynnego udziału w postępowaniu wszystkim jego stronom.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny Starosta postanowieniem, wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w projekcie budowlanym. Po wpłynięciu do organu poprawionego projektu budowlanego, decyzją z [...] marca 2015 r., znak: [...], Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę.

Po złożeniu odwołań od tej decyzji przez skarżącą, Z. K. i J. D., Wojewoda postanowieniem z [...] maja 2015 r., znak: I.- [...], zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu ostatecznego merytorycznego zakończenia postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, wszczętego na wniosek inwestorów [...] marca 2014 r., w sprawie budynku mieszkalnego skarżącej zlokalizowanego na działce nr [...] położonej we F. przy ul. [...]. Postępowanie w sprawie podjęto postanowieniem z [...] lutego 2019 r., po ustaleniu, że wyrokiem NSA z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 812/18, oddalono skargę kasacyjną skarżącej od wyroku WSA w Lublinie z 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 400/17, oddalającego skargę skarżącej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] lutego 2017 r., znak: [...], w przedmiocie nakazania skarżącej wykonania określonych robót budowlanych.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Wojewoda decyzją z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z [...] marca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ze względu na brak w aktach sprawy zachowującej ważność decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wymaganej zgodnie z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego.

Starosta postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], zobowiązał inwestorów do przedłożenia ostatecznej decyzji organu ochrony konserwatorskiej udzielającej pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Inwestorzy dołączyli wymaganą decyzję do akt sprawy [...] maja 2019 r. Następnie Starosta opisaną wyżej decyzją z [...] lipca 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła, że decyzja narusza § 12 ust. 3 rozporządzenia, gdyż budynek planowany przez inwestorów jest znacznie wyższy od jej budynku. Zdaniem skarżącej, jej stanowisko potwierdza argumentacja uchwały NSA z 27 lutego 2017 r., sygn. akt II OPS 3/16. Skarżąca stwierdziła, że przedłożony projekt budowlany nie jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż wskutek realizacji projektowanej zabudowy powstanie "luka" pomiędzy jej budynkiem a planowanym budynkiem inwestorów. Zarzuciła również, że projektant nie dokonał oględzin jej budynku, zaprojektowane w budynku inwestorów przewody kominowe zagrażają bezpieczeństwu jej rodziny, a ponadto budynek sąsiadów (z uwagi na swą lokalizację w "ostrej" granicy) będzie powodował zagrożenie obciążenia śniegiem, deszczem i wiatrem jej budynku mieszkalnego.

Opisaną na wstępie decyzją z [...] września 2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] lipca 2019 r. Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko Starosty co do zasadności udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę i stwierdził, że zatwierdzony projekt spełnia wszystkie wymagania określone przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda podkreślił, że nie występuje zarzucana przez stronę skarżącą niezgodność z ustaleniami planu miejscowego. Inwestorzy planują zabudowę bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...], sytuując budynek zgodnie z ograniczeniem wynikającym z ich własności. Opisana przez skarżącą luka między budynkami powstanie na terenie należącej do niej działki nr [...], a więc poza zakresem omawianego przedsięwzięcia. Organy administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązane są do sprawdzenia zgodności inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, który wymaga usytuowania zabudowy w granicy działki, nie mają natomiast możliwości, by zobowiązywać inwestorów do prowadzenia działań na działkach nieujętych we wniosku o pozwolenie na budowę.

Zdaniem Wojewody, zgłoszone zastrzeżenia nie wpływają na ocenę poprawności przedstawionej lokalizacji budynku mieszkalnego. Jak widać na rysunku planu zagospodarowania przestrzennego na działce sąsiedniej nr [...] może być zlokalizowany nowy budynek. Zarzut utrudnienia dojazdu do działki nr [...], przez planowaną budowę budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej, jest całkowicie niezrozumiały po analizie usytuowania działki. Inwestorzy przedłożyli wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z którego wynika, że działka nr [...] nie jest obciążona żadnymi długami ani prawami osób trzecich. Jak wskazał Wojewoda, wbrew zarzutom skarżącej, projekt zagospodarowania jest zgodny z przepisami technicznymi, w tym z § 12 rozporządzenia. Ustalenia planu miejscowego wprowadzają obowiązek sytuowania budynku planowanego przez inwestorów bezpośrednio przy granicy działek nr [...] i [...]. W omawianej sprawie nie znajduje zastosowania wskazywany w odwołaniu § 12 ust. 3 rozporządzenia, więc nie mogło dojść do jego naruszenia. Ponadto wykładnia prawa wyrażona w uchwale NSA z 27 lutego 2017 r., sygn. akt II OPS 3/16, nie odnosi się do niniejszej sprawy. W ocenie organu, projektowana zabudowa spełnia wymagania odnoszące się do bezpieczeństwa pożarowego, w tym dotyczące prawidłowości wykonania przewodów kominowych, a choć usytuowanie omawianego budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy działki nr [...], wprowadza pewne ograniczenia w kształtowaniu zabudowy na tej działce, to nie mogą one stanowić podstawy do odmowy udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę.

W skardze do Sądu na decyzję Wojewody J. S. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzuciła, że decyzje te nie uwzględniają okoliczności faktycznych sprawy, naruszają § 12 ust. 3 rozporządzenia oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (omyłkowo wskazano "pkt 6"), który stanowi gwarancję zachowania ochrony nieruchomości skarżącej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji Starosty z [...] lipca 2019 r. Zarzuciła, że projekt inwestorów w obecnym kształcie nie jest zgodny z planem miejscowym, który pozwala na lokalizację projektowanego budynku w "ostrej granicy", tak by przylegał on do jej budynku, a powstanie takiej luki między budynkami nie ma uzasadnienia w Prawie budowlanym. Taki sposób zaprojektowania budynku narusza jej interesy, gdyż spowoduje szkody w postaci niszczenia jej budynku poprzez działanie warunków atmosferycznych (śnieg, deszcz, wiatr, zawilgocenie), co będzie miało negatywny wpływ na życie skarżącej i jej rodziny. Zarzuciła, że przedłożona przez inwestorów ekspertyza jest nierzetelna, gdyż projektant nie dokonał oględzin jej budynku. Projekt budowlany nie spełnia wymagań określonych przepisami ustawy Prawo budowlane, gdyż nie jest wiarygodny i nie został opracowany zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym, co odpowiada dyspozycji art. 95 pkt 4 tej ustawy. Skarżąca po raz kolejny zarzuciła, że usytuowanie projektowanego obiektu zagraża życiu i zdrowiu skarżącej i jej rodziny. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że inwestorzy już 28 września 2019 r rozpoczęli prace budowlane, a sposób ich wykonywania potwierdza realnie to zagrożenie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374). Sąd uznał bowiem, że rozpoznanie sprawy było konieczne, zaś przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Nie było przy tym możliwości technicznych, by przeprowadzić rozprawę na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu oraz wymaganiami ochrony środowiska oraz sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi.

W świetle art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego, sprawdzeniu podlega również kompletność projektu budowlanego oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Przy tym należy pamiętać, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest decyzją związaną. Stosownie bowiem do art. 35 ust. 4 ustawy, w razie spełnienia opisanych wyżej wymagań (art. 35 ust. 1) oraz złożenia przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2), organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W sprawie jest niekwestionowane, że działka objęta planowaną inwestycją znajduje się w terenie zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej jednorodzinnej i usług, oznaczonym symbolem [...], [...], [...], wyznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia [...] r. ([...] dalej: plan). W myśl ustaleń szczegółowych zawartych w dziale III planu, realizacja nowej zabudowy ma się odbywać na zasadach ustaleń ogólnych, przy czym ustalono do 35% powierzchni zabudowy kwartału oraz minimum powierzchni biologicznie czynnej 25%. W rozdziale 4 planu wskazane są ustalenia dla terenów zabudowanych z warunkami realizacji nowej zabudowy. Zasady zagospodarowania terenu na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej określa § 10 ust. 2 planu. Przepis ten stanowi, że:

1. budynki projektowane mieszkalnictwa jednorodzinnego realizowane w miejscach lokalizacji wyznaczonej rysunkiem planu, w tym na granicy działki i wg wyznaczonej linii zabudowy, o wysokości od jednej do trzech kondygnacji, w tym trzecia kondygnacja realizowana w poddaszu użytkowym, o wysokości całkowitej nie wyższej niż 12,0 m liczonej od poziomu terenu do szczytu kalenicy;

2. obowiązują ustalenia wskaźników, procentu powierzchni zabudowy działki oraz powierzchni biologicznie czynnej określone odrębnie dla każdego kwartału w jego granicach;

3. obowiązują ustalenia historycznych linii zabudowy określone odrębnie dla każdego kwartału i wykazane w rysunku planu; w przypadku zabudowy przyrynkowej, która winna tworzyć zwarte pierzeje obowiązuje linia zabudowy ustalona istniejącymi trwałymi budynkami sytuowanymi na granicy działki kwartałów;

4. obowiązuje określenie wysokości pierzei rynku dla budynków nowo wznoszonych oraz przy realizacji nadbudowy budynków parterowych, dwie kondygnacje i ewentualnie trzecia realizowana w poddaszu użytkowym; całkowita wysokość nie wyższa niż 12,0 m liczona od poziomu terenu do szczytu kalenicy i do 8,0 m górnej krawędzi elewacji frontowej,

5. zaleca się w kształtowaniu architektury budynków zastosowanie stromych dachów i użytkowe wykorzystanie poddaszy; dachy budynków tworzących pierzeje rynkowe o układzie kalenicowym i kącie nachylenia do 45° uzależnione od rodzaju zastosowanego pokrycia; w architekturze budynków pożądane jest nawiązanie do tradycji regionalnej zabudowy.

Natomiast dla terenów zabudowy zagrodowej, warunki zabudowy zostały określone w § 10 ust. 4 planu. Z treści tego przepisu wynika między innymi, że dopuszcza się, w uzasadnionych przypadkach, lokalizację obiektów budowlanych przy granicy działki, z zachowaniem określonych w warunkach technicznych wymogów przeciwpożarowych.

Z akt sprawy wynika, że przedłożony przez inwestorów do zatwierdzenia projekt budowlany przewiduje na działce nr [...] budowę dwukondygnacyjnego, bez podpiwniczenia, budynku mieszkalnego o wysokości 8,00 m od poziomu terenu do kalenicy. W myśl opisu projektu zagospodarowania działki wskaźnik zabudowy wynosi 15% (zgodnie z planem do 35 %), a wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej 76% (zgodnie z planem co najmniej 25 %), co spełnia wymagania zawarte w planie dla tego terenu (symbol "[...] [...], [...], [...]").

Podkreślenia wymaga, że z przedstawionych powyżej ustaleń planu miejscowego oraz odpowiadających im zapisom części graficznej wynika, że prawodawca miejscowy przewidział dla działki nr [...] usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działek nr [...] i [...], w odległości od ul. [...] takiej jak odległość istniejącego budynku na działce nr [...]. Rozwiązania przedstawione w przedłożonych projektach spełniają te wymagania. Należy zarazem zwrócić uwagę, że nie występuje zarzucana przez skarżącą niezgodność z ustaleniami planu. Trafnie podniosły organy obu instancji, że inwestorzy planują zabudowę bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...], sytuując budynek zgodnie z ograniczeniem wynikającym z ich własności. Opisana przez skarżącą luka między budynkami powstanie na terenie należącej do niej działki nr [...], a więc poza zakresem omawianego przedsięwzięcia. Okoliczność ta nie może wpływać zatem na zgodność z prawem projektowanej inwestycji.

Niezasadne były zarzuty skarżącej dotyczące poprawności przedstawionej lokalizacji budynku mieszkalnego. Analiza części graficznej planu zagospodarowania przestrzennego w części odnoszącej się do działki nr [...] potwierdza, że na działce tej może być zlokalizowany nowy budynek. Zarazem, jak zasadnie stwierdził Wojewoda, zarzut skargi jakoby wskutek realizacji planowanej budowy budynku mieszkalnego przez inwestorów utrudniony miałby być dojazd do działki nr [...], jest całkowicie bezzasadny, na co wskazuje analiza usytuowania tej działki. Wskazana działka przylega bowiem do ul. [...] we [...], co zapewnia możliwości komunikacyjne zarówno od frontu usytuowanej na niej zabudowy mieszkalnej, jak i do ul. [...], co zapewnia dojazd na zaplecze istniejącej zabudowy gospodarczej. Na okoliczność tę zwrócono zresztą uwagę skarżącej już uprzednio, w wydanych w sprawie decyzjach Wojewody z [...] lipca 2014 r., znak: [...] i [...] grudnia 2014 r., znak: [...], w których wyjaśniano, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie stanowiska o posiadanej służebności wjazdu na działkę nr [...]. Sądowi z urzędu jest wiadomo, że kwestię tę rozstrzygnął analogicznie tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 400/17. W myśl zatem art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kwestia ta nie może być obecnie przedmiotem sporu, gdyż jej ocena została wiążąco ustalona w tymże wyroku.

Oczywiste jest przy tym, że w świetle cytowanych przepisów planu miejscowego, całkowicie bezzasadny jest zarzut skarżącej, jakoby plan miejscowy dopuszczał lokalizację projektowanego budynku bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką skarżącej, ale tylko o tyle, o ile będzie przylegał on do jej budynku. Inwestorzy niewątpliwie spełnili warunek planu co do usytuowania projektowanego budynku bezpośrednio w granicy działki.

Zauważyć jednocześnie należy, że inwestorzy przedłożyli oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z którego wynika, iż posiadają oni prawo własności nieruchomości oznaczonej nr [...] na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego rep. A [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., który znajduje się w aktach sprawy. Z umowy tej, jak również z treści księgi wieczystej nr [...], która prowadzona jest dla tej nieruchomości, wynika, że działka inwestorów nie jest obciążona żadnymi długami ani prawami osób trzecich, a także brak jest zapisów odnośnie obciążenia nieruchomości służebnością przejazdu i przechodu na rzecz właścicieli nieruchomości skarżącej. Należy mieć zaś na względzie, że w myśl art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, księgi wieczyste są jawne i nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy wprowadza zaś domniemanie prawne, zgodnie z którym uznaje się, że prawo ujawnione w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżąca tego domniemania nie wzruszyła w żaden sposób.

Zasadnie oceniły również organy architektoniczno-budowlane, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami rozporządzenia. Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, to jest właściwym według daty złożenia wniosku o pozwolenie na budowę) stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W ust. 2 stwierdzono, że sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy.

Bezsprzecznie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zapewniają możliwość sytuowania budynku planowanego przez inwestorów bezpośrednio przy granicy działek nr [...] i [...]. W sprawie nie znajduje zastosowania wskazywany w odwołaniu przepis § 12 ust. 3 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie), albowiem lokalizacja tego budynku w granicy działki była dopuszczona innym przepisem cytowanego § 12 rozporządzenia – jego ustępem 2 (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie). Jak wskazano wyżej, przepis ten dopuszcza sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy działki budowlanej, bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego.

Trafnie też przyjęły organy, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania wykładnia prawa zawarta w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017 r., sygn. akt II OPS 3/16. NSA stwierdził w tej uchwale, że w przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczono sytuowanie budynku w zabudowie jednorodzinnej, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, bezpośrednio przy tej granicy, konieczne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że lokalizacja projektowanego przez inwestorów budynku w granicy z działki sąsiednią została ustalona nie w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, lecz na podstawie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia. Niniejsza sprawa dotyczy zatem innego przypadku aniżeli ten, na gruncie którego podjęto omawianą uchwałę NSA.

Prawidłowo oceniły zarazem organy, że przedłożony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami prawa, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi. Mając na uwadze zarzuty naruszenia przez projektowaną inwestycję przepisów przeciwpożarowych podkreślenia wymaga, że zatwierdzony projekt architektoniczno-budowlany przewiduje, że przy granicy z działkami sąsiednimi zaprojektowano ściany oddzielenia przeciwpożarowego o REI 120 wysunięte o 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej od strony ul. [...], co niewątpliwie spełnia wymagania przepisu § 235 rozporządzenia. Ponadto w projekcie tym przewidziano zaimpregnowanie wszystkich elementów drewnianych dachu do stopnia nierozprzestrzeniania ognia i wykonanie pokrycia z blachy płaskiej panelowej.

W tym miejscu należy stwierdzić, iż Sąd podziela ocenę organów obu instancji, że przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania nie naruszają przepisów w zakresie odnoszącym się do ich wpływu na prawidłowość funkcjonowania przewodów kominowych w budynku skarżącej. Poza sporem jest, że inwestorzy przedłożyli sporządzoną 26 sierpnia 2014 r. przez uprawnionego projektanta analizę wpływu projektowanego budynku mieszkalnego na istniejące w budynku sąsiednim przewody kominowe. Z analizy tej wynika, że w celu spełnienia warunków normowych projektant zdecydował o rezygnacji z muru przeciwpożarowego wystającego ponad pokrycie dachu oraz o obniżeniu kalenicy w budynku projektowanym do rzędnej 7,70 m. W projekcie budowlanym naniesiono stosowne zmiany związane z likwidacją murku przeciwpożarowego wysuniętego ponad połać dachu oraz zmiany związane z obniżeniem wysokości budynku.

Podkreślenia wymaga przy tym, że prawidłowe jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Wojewody, że brak jest przepisów zabraniających lokowania kotłowni w miejscu wskazanym przez inwestorów, to jest w pobliżu ściany graniczącej z działką skarżącej.

Ponadto trzeba stwierdzić, że zgodnie z treścią § 206 rozporządzenia, inwestorzy przedłożyli wraz z projektem budowlanym ekspertyzę techniczną istniejącego budynku skarżącej. Z ekspertyzy tej wynika, że wzniesienie nowego budynku na działce nr [...] nie będzie miało negatywnego wpływu na stan budynku istniejącego. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by ekspertyza ta naruszała przepisy prawa, w tym przepisy rozporządzenia.

Prawidłowo przy tym organy oceniły, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany jako kompletny oraz zasadnie stwierdziły, że jego autorzy legitymują się stosownymi uprawnieniami.

Zdaniem Sądu, mając na względzie opisany stan sprawy, nie sposób podważyć zasadności twierdzenia Wojewody, że ustalenia co do spełnienia przez projektowaną zabudowę szczegółowych warunków technicznych należy traktować jako wypełnienie warunków ogólnych wymienionych w art. 5 Prawa budowlanego, w tym także w zakresie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich (ust. 1 pkt 9).

Na wynik sprawy nie może mieć wpływu argumentacja skarżącej podnoszona w związku z toczącą się przed organami nadzoru budowlanego sprawą dotyczącą nałożenia na skarżącą obowiązku wykonania robót budowlanych, celem doprowadzenia jej budynku do stanu zgodnego z prawem. Przypomnieć należy, że w sprawie tej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, decyzją z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], nakazał skarżącej wykonanie przy jej budynku mieszkalnym, usytuowanym na działce nr ewid. [...], w terminie do 30 kwietnia 2017 r., następujących robót budowlanych:

- zamontowanie urządzenia do odprowadzania wody opadowej z połaci dachu lukarny zlokalizowanej od strony działki nr ewid.[...] i od strony podwórza, poprzez podłączenie rynny zamontowanej na połaci tej części dachu z rurą spustową i skierowanie odpływu wody na teren własnej działki, tak aby nie przenikały na teren działki sąsiedniej;

- demontaż płyt styropianowych zamontowanych na ścianie szczytowej budynku zlokalizowanej od strony działki nr ewid.[...];

- skrócenie części dachu wystającego poza granicę działki nr ewid. [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] lutego 2017 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał w mocy tę decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 400/17, oddalił skargę skarżącej na ww. decyzję WINB, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 812/18, oddalił skargę kasacyjną skarżącej od ww. wyroku WSA w Lublinie.

Jak wynika z uzasadnień tych wyroków, w toku postępowania w tej sprawie organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że zachodzi konieczność skrócenia części dachu budynku skarżącej wystającego poza granicę działki nr [...] nad działkę inwestorów nr [...]. Odnosząc się do powoływanej przez skarżącą zgody udzielonej w formie pisemnej przez poprzednich właścicieli działki nr ewid.[...], organy wskazały, że w świetle zeznań tych osób oświadczenie to zostało podpisane dopiero 29 kwietnia 2013 r., tj. po wykonaniu przez skarżącą robót budowlanych. Co więcej, akt notarialny rep. A [...], dotyczący umowy sprzedaży działki nr ewid.[...], zawierał stwierdzenie, że T. i K. małż. K. oświadczyli, iż przedmiotowa działka nie jest obciążona żadnymi prawami osób trzecich. Księga wieczysta nr [...] [...], prowadzona dla tej nieruchomości, także nie zawiera wpisów odnośnie istniejących obciążeń na rzecz osób trzecich. W tej sytuacji, zdaniem WSA i NSA, ewentualna ustna zgoda ówczesnych właścicieli działki nr [...] nie mogła wywoływać żadnych skutków prawnych.

W postępowaniu w tej sprawie, co istotne, organy nadzoru budowlanego zwróciły również uwagę na konieczność uwzględnienia przy rozpoznawaniu sprawy art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, z którego wynika obowiązek poszanowania przy budowie obiektu budowlanego uzasadnionych interesów osób trzecich. Wskazały, że inwestorzy mają możliwość zabudowy swojej działki poprzez zlokalizowanie budynku bezpośrednio w granicy działki sąsiedniej, co wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] i możliwości takiego sytuowania budynku w świetle przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. Sądy administracyjne obu instancji nie zakwestionowały prawidłowości tego stanowiska.

W tym kontekście podnieść trzeba, że argumenty skarżącej co do naruszenia przez projektowaną inwestycję jej uzasadnionych interesów (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) uznać należy za całkowicie bezzasadne. Inwestorzy korzystając z przysługującego im prawa zabudowy własnej działki budowlanej (art. 4 Prawa budowlanego) przedłożyli projekt budowlany przewidujący usytuowanie ich budynku mieszkalnego bezpośrednio w granicy ich działki, co jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami § 12 rozporządzenia. Jak trafnie podkreślił WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie występuje zarzucana przez stronę skarżącą niezgodność z ustaleniami planu miejscowego. Opisana przez skarżąca "luka", jaka powstanie wskutek realizacji przez inwestorów – zgodnie z zatwierdzonym decyzją Starosty projektem budowlanym – pomiędzy ich budynkiem a budynkiem skarżącej znajdować się będzie na terenie należącej do skarżącej działki nr [...], a więc – co oczywiste – na terenie położonym poza zakresem omawianego przedsięwzięcia, zaplanowanego do realizacji na działce inwestorów.

Bezsprzecznie zarówno Starosta, jak i Wojewoda rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek inwestorów (notabene złożony ponad siedem lat temu, a którego rozpoznanie przedłużyło się tak znacznie w czasie także z uwagi na aktywność procesową skarżącej) zobowiązani byli, na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, m.in. do sprawdzenia zgodności inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, który obliguje inwestorów do usytuowania zabudowy w granicy działki. Wobec zaś stwierdzenia, że projekt budowlany spełnia te wymogi i pozostałe warunki określone w tym przepisie, a inwestorzy – zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego – złożyli wymagane oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, organy te zobowiązane były do wydania pozytywnej dla inwestorów decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Przy tym, jak zasadnie podniósł Wojewoda, organy nie miały prawnych możliwości – czego w istocie zdaje się domagać skarżąca – by zobowiązywać inwestorów do prowadzenia działań również na sąsiedniej działce należącej do skarżącej, która nie została ujęta we wniosku o pozwolenie na budowę.

Ponadto podnoszona przez skarżącą kwestia odpowiedzialności dyscyplinarnej autora projektu budowlanego na podstawie art. 95 pkt 4 Prawa budowlanego nie może być przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie, albowiem nie mieści się w granicach tej sprawy. Odnosząc się do istoty tego zarzutu powtórzyć natomiast należy, że Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, iż przedłożony projekt budowlany jest kompletny oraz posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego.

Ponadto mieć należy na względzie, że wobec spełnienia przez inwestorów opisanego wyżej wymogu planu miejscowego dotyczącego lokalizacji projektowanej zabudowy, całkowicie niezasadne były zarzuty skarżącej co do tego, że usytuowanie tego obiektu narusza jej uzasadnione interesy, gdyż spowoduje szkody wynikające z niszczenia jej budynku poprzez działanie warunków atmosferycznych śnieg, deszcz, wiatr, zawilgocenie, co będzie miało negatywny wpływ na życie skarżącej i jej rodziny. Oczywiste jest, że powstanie opisanej przez skarżącą "luki" pomiędzy jej budynkiem oraz projektowanym budynkiem inwestorów nie jest skutkiem wadliwości projektowanej przez inwestorów zabudowy. Ponownie należy podkreślić, że kwestia nałożenia na skarżącą obowiązku usunięcia docieplenia ściany jej budynku usytuowanej od strony działki inwestorów została już prawomocnie rozstrzygnięta. Kwestia ta, w myśl art. 170 p.p.s.a., nie mogła być więc ponownie przedmiotem oceny organów i Sądu w rozpoznawanej sprawie.

Niewątpliwie inwestorzy spełnili również wymagania wynikające z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Poza sporem jest, że projektowany budynek mieszkalny jest położony na terenie układu urbanistycznego, wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] Niekwestionowane jest, że w toku postępowania w sprawie inwestorzy przedłożyli ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] maja 2019 r., znak: [...], udzielającą pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego na działce nr [...].

Mając na uwadze powyższą argumentację, nie sposób znaleźć jakichkolwiek racjonalnych argumentów, by zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że usytuowanie projektowanego obiektu zagraża życiu i zdrowiu skarżącej i jej rodziny. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że opisany na wstępie obiekt budowalny zaprojektowany został z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w tym z dochowaniem wymagań związanych z koniecznością zapewnienia poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Podnoszony przez stronę skarżącą fakt, że inwestorzy już rozpoczęli prace budowlane oraz że – w jej ocenie – roboty budowlane wykonują w sposób niewłaściwy, nie może mieć wpływu na legalność zaskarżonej decyzji, skoro Sąd ocenia tę decyzję według stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania. Ewentualne wadliwości, jakie pojawiłyby się na obecnym etapie procesu inwestycyjnego (już po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę) nie podlegają ocenie ani organów architektoniczno-budowalnych orzekających w przedmiocie pozwolenia na budowę, ani Sądu kontrolującego zgodność z prawem decyzji wydanych w tym przedmiocie.

Z powyższego wynika, że żaden z zarzutów skargi nie był zasadny. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego, gdyż prawidłowo udzielono inwestorom pozwolenia na budowę ani do naruszenia przepisów postępowania, ponieważ prawidłowo zebrano i wszechstronnie rozważono materiał dowodowy, a także prawidłowo wyjaśniono wszystkie przesłanki faktyczne i prawne, które doprowadziły do rozstrzygnięcia sprawy.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.