Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1100/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant apl. prok. Magdalena Morys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] października 2005 r., nałożono karę pieniężną w kwocie 200,00 zł na przedsiębiorcę – firmę "P." Spółka z o.o., z siedzibą w W.

W uzasadnieniu wskazano, iż powyższą karę nałożono za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] października na drodze krajowej nr [...] w miejscowości L. zatrzymano do kontroli drogowej samochód [...] nr rej. [...] z naczepą [...] nr rej. [...]. Tym zespołem pojazdów kierowca wykonywał krajowy transport drogowy, przewożąc ładunek (olej sojowy rafinowany) z W. do B. Kierowca okazał do kontroli wykresówki z dni 10-11 i 12-13 października 2005 r., a nie okazał wykresówki z dnia 11-12 października 2005 r. Wykresówka z dni 10-11 października 2005 r. została wyjęta z tachografu w dniu 11 października 2005 r. o godz. 730 w miejscowości T., przy stanie końcowym licznika 755347 km, a wykresówka z dni 12-13 października została założona do tachografu w dniu 12 października 2005 r. o godz. 1000 w miejscowości F., przy stanie początkowym licznika 756492 km. Różnica wynosiła 1145 km. Kierowca oświadczył, że zgubił tę wykresówkę.

Strona pismem z dnia [...] października 2005 r. została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego i w wyjaśnieniach przedstawionych w piśmie z dnia [...] października 2005 r. nie odniosła się do naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej, wykazując się jednocześnie nieznajomością przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Strona posiada licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego transportu rzeczy. Jednym z warunków uzyskania tej licencji, zgodnie z przepisami art. 5 ust. 3 pkt 2 powołanej ustawy, jest posiadanie przez jedną z osób zarządzających przedsiębiorstwem lub przez osobę zarządzającą w przedsiębiorstwie transportem drogowym certyfikatu kompetencji zawodowych.

Odpowiedzialność, o której mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ma charakter obiektywny, nie jest uwarunkowana winą przedsiębiorcy (przewoźnika). Na organie kontrolnym – w tym przypadku na Wojewódzkim Inspektorze Transportu Drogowego w [...] – nakładającym karę pieniężną nie ciąży obowiązek wykazania, że do stwierdzonych naruszeń doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przedsiębiorcę.

Przepisy art. 15 ust. 6 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 stanowią, że "Na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem." Nieokazanie tych wykresówek stanowi naruszenie art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.) oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879).

W związku z powyższym wymierzono karę na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, ust. 4 oraz lp. 1.11.11 ust. 1 lit b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w wysokości 200,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył przedsiębiorca wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...], w sprawie nałożenia na firmę "P." Spółka z o.o. kary pieniężnej w kwocie 200,00 zł z uwagi na skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie – ewentualnie - o uchylenie powyższej decyzji i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną na kierującego pojazdem jako osoby kontrolowanej.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż "P." Spółka z o.o. nie była kontrolowana w dniu [...] października 2005 r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Nikt nie okazał bowiem Spółce legitymacji służbowej przed rozpoczęciem kontroli, czego wymaga art. 70 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz nie prowadził innych czynności z udziałem Spółki, zgodnie z art. 70 ust. 3 i 4 tej ustawy. Z tego względu zasadny jest wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż nie jest ona skierowana do "kontrolowanego – kierowcy", lecz do "przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy", a ten kontrolowany nie był (brak przesłanek z art. 70 powołanej ustawy). W takim przypadku kontrolowany, czyli spółka "P.", nie brał udziału w kontroli, co jest również sprzeczne z przepisami powołanej ustawy, a szczególnie z art. 70 ust. 4, jak również z art. 10 K.p.a. Z wymienionych powodów Spółka zgłosiła również wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i obciążenie karą osoby, która naprawdę była kontrolowana, i która jest wpisana do protokołu kontroli.

W rozpatrywanej sprawie nie wyjaśniono również istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii, a mianowicie czy skarżący wyposażył kierowcę we wszystkie wymagane dokumenty i przyrządy kontrolne, które powinny znajdować się w pojeździe. Jest to kluczowa sprawa, ponieważ w przepisach prawa są szczegółowo określone obowiązki każdego z uczestników działalności polegającej na wykonywaniu transportu drogowego, a przepis art. 68 ustawy wyraźnie odróżnił kontrolę kierowcy od kontroli przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy uprawnieni do kontroli mają prawo nałożyć na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, nie oznacza to jednak, że kara taka może być wymierzona za czyn, którego przedsiębiorca się nie dopuścił.

W ocenie skarżącej Spółki instytucja "kary pieniężnej", o której mowa w art. 93 powołanej ustawy, jest zbliżona charakterem do kary grzywny. Sankcja administracyjna, polegająca na nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej za działania kierowców, bez wnikania w to, czy nieprawidłowości te stanowią czyn zawiniony przez przedsiębiorcę, a także bez ustalania osoby, która odpowiada za prawidłowe wykonanie ciążących na niej obowiązków, jest niewłaściwa. Przepisy art. 87 ust. 3, art. 92 ust. 1 pkt 2 i art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, mające zastosowanie w związku z art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców, nie pozwalają, zdaniem skarżącej Spółki, a wymierzenie przedsiębiorcy sankcji administracyjnej o charakterze karnym, w sytuacji gdy jest osoba bezpośrednio odpowiedzialna za nieokazanie wymaganych przez prawo dokumentów. W rozpatrywanym przypadku przedsiębiorca nie naruszył swoim działaniem w żaden sposób przepisów prawa, a wręcz przeciwnie, kierowca i pojazd były wyposażone we wszystkie wymagane prawem dokumenty i urządzenia kontrolne. Okoliczności te muszą być szczegółowo wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. W tym zakresie organ kontrolujący naruszył art. 7 i 8 K.p.a. Organ kontrolujący musi działać bowiem na podstawie ustawy o transporcie drogowym, ale przede wszystkim jego postępowanie i decyzje muszą być zgodne z przepisami K.p.a.

Ponadto skarżący podkreślił, że w takich sprawach jak rozpatrywana, przewoźnik drogowy nie ma żadnych faktycznych ani prawnych możliwości uniknięcia odpowiedzialności administracyjno-karnej gdy kierujący pojazdem nie okaże dokumentów do kontroli i oświadcza, że je zagubił. Mimo tego kara pieniężna zostanie wymierzona przewoźnikowi.

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879), art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.), art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1, ust. 1 pkt 2 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) oraz lp. 1.11.1 ust. 1 lit b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 180, poz. 1497), po rozpatrzeniu wniesionego odwołania firmy P., utrzymano w mocy w całości zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy oraz odnoszących się do niej przepisów prawa, powołanych w podstawie prawnej decyzji, stwierdzono, odnosząc się do podniesionego przez stronę zarzutu, iż organ pierwszej instancji błędnie wskazał stronę postępowania, że to kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Podczas kontroli kierowca ma obowiązek udokumentować swój czas pracy w bieżącym tygodniu oraz w ostatnim dniu poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Udokumentowanie odbywa się m.in. poprzez okazanie wykresówek. Jest oczywistym, że nie każdy dzień będzie w w/w sposób udokumentowany, gdyż pracownikowi mogły zostać powierzone inne obowiązki. Pracodawca może udokumentować czas pracy kierowcy poprzez wystawienie zaświadczenia wskazującego przyczyny braku wykresówek (np. urlop, powierzenie innej pracy). Zważyć także należy, że biorąc pod uwagę ewentualne możliwości, jakie daje późniejsze, od chwili kontroli dostarczenie zaświadczenia przez pracodawcę o nieprowadzeniu pojazdu, należy uznać, iż tylko dostarczenie zaświadczenia w chwili kontroli daje organowi pewność co do faktu nieprowadzenia pojazdu w okresie wskazanym w zaświadczeniu. Dopuszczenie odmiennej praktyki mogłoby doprowadzić w efekcie do sytuacji, w której każdy brakujący dzień na wykresówce uzupełniony byłby w razi konieczności odpowiednim zaświadczeniem. Należy również zważyć, że zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mogą w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania, gdyż kierowca winien posiadać brakujące wykresówki w czasie kontroli, aby móc udokumentować czas pracy w bieżącym tygodniu oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd.

Za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi – z podmiotowego punktu widzenia – przedsiębiorca. To na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zgodnie bowiem z zasadą ryzyka pracodawcy (tzw. ryzyko osobowe), to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do pracy (L. Florek, T. Zieliński, Prawo pracy, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2004). Reguła ta obowiązuje tak na gruncie prawa cywilnego, jak i administracyjnego.

Ponadto Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż organ pierwszej instancji nie naruszył art. 7 i 8 K.p.a. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa, a także pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do wyjaśnień strony.

Wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie jest ściśle określona w załączniku do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Taryfikator w sposób ścisły określa wysokość kary za dane naruszenie. W konsekwencji stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary w odpowiedniej wysokości.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedstawionym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku okazywania zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, w związku z czym organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie firma P. Spółka z o.o. wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: - prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 92 ust. 1 pkt 2 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w związku z art. 15 ustawy z dnia 25 czerwca 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 125,poz. 1371) w związku z przepisami (nieokreślonymi) Konstytucji RP poprzez wymierzenie sankcji administracyjnej o charakterze prawno-karnym na przedsiębiorcę zamiast na osobę bezpośrednio odpowiedzialną za nieokazanie wymaganych dokumentów; - przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji użyto argumentacji przedstawionej już w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie powtarzając w zasadzie argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności stwierdzono, że zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, na żądanie uprawnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r., miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.11.11 ust. 1 lit b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którą nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 200 zł.

Odnosząc się ponownie do zarzutu skargi, że stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości spowodowane były winą kierowcy, a to powinno wykluczać odpowiedzialność przedsiębiorcy, stwierdzono, że w świetle przytoczonych wyżej regulacji za stwierdzone naruszenia – stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – odpowiada podmiot wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, a więc podmiot, który wykonuje działalność zdefiniowaną w art. 4 ustawy. Odpowiedzialność taka nie spoczywa natomiast na osobie kierującej pojazdem. Stąd uznano, że w rozpatrywanej sprawie adresat decyzji został ustalony prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nakładającą karę pieniężną na przedsiębiorcę – firmę "P." Spółka z o.o. za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej.

Zaskarżonej decyzji zarzucono m.in.: - skierowanie do podmiotu nie będącego stroną w sprawie (przedsiębiorcy, mającego formę spółki prawa handlowego, a nie kierowcy), a w związku z tym – braku możliwości uznania, że podmiotem kontrolowanym była przedmiotowa Spółka, która wszak nie brała udziału w kontroli; - obarczenie odpowiedzialnością Spółki, mimo że działała ona z należytą starannością i wyposażyła kierowcę we wszystkie wymagane przepisami dokumenty; - charakteru nałożonej kary - sankcja administracyjna, polegająca na nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej za działania kierowcy, bez wnikania w to, czy nieprawidłowości te stanowią czyn zawiniony przez przedsiębiorcę, a także bez ustalania osoby, która odpowiada za prawidłowe wykonanie ciążących na niej obowiązków, jest – zdaniem skarżącego -niewłaściwa.

W ocenie Sądu organy orzekające obu instancji w sposób zgodny z prawem i wyczerpujący odniosły się do zgłoszonych zarzutów. Nie ulega zatem wątpliwości, na kogo, z jakich powodów i w jakiej wysokości została nałożona kara pieniężna

Niewątpliwie przedsiębiorca ma rację stwierdzając, iż że w takich sprawach jak rozpatrywana, przewoźnik drogowy nie ma żadnych faktycznych ani prawnych możliwości uniknięcia odpowiedzialności administracyjno-karnej gdy kierujący pojazdem nie okaże dokumentów do kontroli i oświadcza, że je zagubił. Mimo tego kara pieniężna zostanie wymierzona przewoźnikowi. Jednocześnie wyjaśniono jednak przewoźnikowi, iż to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zgodnie bowiem z zasadą ryzyka pracodawcy (tzw. ryzyko osobowe), to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do pracy.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących charakteru nałożonej kary (według skarżącego - sankcji administracyjnej o charakterze prawno-karnym) należy zauważyć, że administracyjne kary pieniężne stanowią odrębną instytucję prawną, stosowaną w różnych działach prawa administracyjnego, w tym również w prawie transportu drogowego .. W tym kontekście administracyjne kary pieniężne stanowią swoistą represję (sankcję karną) z tytułu naruszenia niektórych wymagań określonych w odpowiednich ustawach. Kierują się one "przeciwko każdemu, kto" prowadzi zagrożoną nimi działalność, bez względu na to, czy jest on osobą fizyczną, osoba prawną, czy też jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Odpowiedzialność z tytułu naruszeń sankcjonowanych nałożeniem administracyjnych kar pieniężnych jest niezależna od winy odpowiedzialnego, a także od zaistniałej szkody bądź stanu zagrożenia nią. Okoliczności te są jednocześnie przesłankami odróżniającymi tę postać odpowiedzialności od odpowiedzialności karnej. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek zobowiązuje właściwy organ do wymierzenia kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia kary) bądź prowadzących do jej ograniczenia; co do zasady nie ma też – m.in. z racji oderwania od winy i wysokości szkody – możliwości miarkowania wysokości kary. Dopiero po wymierzeniu kary można, z zasady już na podstawie innych przepisów, odroczyć termin zapłaty kary, wystąpić o jej umorzenie bądź rozłożenie na raty.

Katalog stanów faktycznych zagrożonych administracyjnymi karami pieniężnymi ma w każdym dziale prawa administracyjnego, który przewiduje takie kary, charakter zamknięty. Kary te są nakładane wyłącznie na podstawie ustawy i ich katalog może być również zmieniony wyłącznie w drodze ustawy. Represyjny (penalny) charakter tych kar oznacza jednocześnie, że wymagania określające przesłanki tego rodzaju odpowiedzialności muszą być interpretowane w sposób ścisły, co oznacza, że niedopuszczalna jest w tym przypadku wykładnia rozszerzająca.

Przesłanką wszczęcia postępowania zmierzającego do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej jest dokonane przez właściwy organ stwierdzenie naruszenia określonych przepisów ustawy. Podstawą takiego stwierdzenia są wyniki kontroli dokonanej przez te organy. W zarysowanym mechanizmie odpowiedzialności podstawowe znaczenie mają więc ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia. Stąd też nieodłączną przesłanką nakładania administracyjnych kar pieniężnych jest znaczna formalizacja postępowania kontrolnego, mającego ustalić sam fakt naruszenia prawa i jego odpowiednią kwalifikację

Same kary nakładane są w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja taka powinna spełniać wszystkie wymagania K.p.a., odnoszące się zarówno do tryb jej podejmowania, jak i treści. Decyzja taka ma charakter decyzji związanej. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone ustawą, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy z góry założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodna z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Organ nie ma tu żadnych luzów decyzyjnych, żadnej granicy swobodnego uznania.

Kara pieniężna nałożona na skarżącego spełnia przedstawione wyżej wymagania. Z przedstawionej charakterystyki administracyjnych kar pieniężnych wynika również, że organy orzekające nie miały podstaw do zajmowania się kwestiami winy i osobistej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a zatem – w tym kontekście – nie mogły w przeprowadzonym postępowaniu naruszyć art. 7 oraz art. 8 K.p.a.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.