Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 344/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant referent- stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "L." Sp. z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy O. - Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym oddala skargę /-/M Dybowski /-/P. Miładowski /-/J. Stankowski mb


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], na podstawie art. 13 ust.2 i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., nr 71, poz. 838 ze zm.), w związku z art. 64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 44, poz. 432) Dyrektor Urzędu Celnego obciążył spółkę L. Sp.Zo.o. karą pieniężną w wysokości 1560,00zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu orzeczenia Dyrektor Urzędu Celnego stwierdził, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Organ wskazał, że karę pieniężną nałożono na podstawie kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] marca 2003 r. o godz. 23:01 i potwierdzonej zapisem protokołu nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła L. Sp.zo.o. podnosząc, że zgodnie z dokumentami przewozu towar na naczepie, w której stwierdzono przekroczenie nacisku na oś napędową był załadowany poprawnie i z zachowaniem niezbędnych parametrów. Odwołująca się podważała prawidłowość pomiaru z powodu baraku możliwości zweryfikowania prędkości pojazdu i z uwagi na prawdopodobieństwo dodania gazu przez kierowcę w momencie przejazdu drugiej, ciągnącej osi przez wagę. Zdaniem strony w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. P. 7/98 oraz wyroku NSA III RN 9/2000 decyzja Dyrektora Urzędu Celnego pozbawiona jest podstaw prawnych, albowiem opiera się na rozporządzeniach wydanych niezgodnie z delegacją ustawową zawartą w ustawie o drogach publicznych. W odwołaniu zarzucono też organowi naruszenie przepisów kpa. o konieczności umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji oraz doręczenie decyzji kierowcy, który nie jest osobą upoważnioną do odbioru tego rodzaju decyzji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. , nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 kpa. oraz na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,....§ 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia , a także na podstawie art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2002 r., nr 41, poz. 365 ze zm.) Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że kara pieniężna została nałożona w dniu 13 marca 2003 r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu marki VOLVO o nr rejestracyjnym [...] i naczepy typu KRONE nr. rejestracyjny [...]należącego do przedsiębiorstwa L. Sp.Zo.o. z O. - Z. i stwierdzeniu przekroczenia na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 czerwca 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, ze pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze dynamicznej typu RPT 97-114, posiadającej ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze, a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze, a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi. Nałożenie kary pieniężnej odbyło się zgodnie z art. 40b ust.2 i art.13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, a jej wysokość jest automatycznie obliczana przez oprogramowanie, które jest integralnym elementem systemu ważenia i przetwarzania danych. Organ II instancji szczegółowo ukazał techniczne etapy procesu ważenia oraz system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg, a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność kwestionowania wyniku ważenia. Nie ma zatem podstaw do jego powtarzania. W uzasadnieniu podkreślono też, że kierowca nie mógł być obserwatorem wszystkich czynności związanych z pomiarem, gdyż część z nich musiał sam wykonywać. Był on jednak osobiście obecny przy pomiarze odległości pomiędzy osiami pojazdu oraz otrzymał protokół z ważenia, w którym mógł zawrzeć swoje uwagi i spostrzeżenia. Odnosząc się do powołanych przez stronę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. P. 7/98 oraz wyroku SN III RN 9/2000 ( a nie jak wskazała Odwołująca się - NSA) Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że orzeczenia te nie odnoszą się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono również, że kara za przejazd pojazdem nienormatywnym jest pobierana niezależnie od przyczyny przekroczenia nacisku na oś, przekonania kierowcy co do wielkości nacisku czy też ewentualnej winy kierowcy, a pobór opłaty ma charakter obligatoryjny.

Skargę na powyższą decyzję w imieniu L. Sp.Zo.o. wniósł prokurent spółki J. B. zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45 i art. 108 § 1 kpa. Strona skarżąca wskazała, że decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej do jej odbioru, a właściwa strona postępowania dowiedziała się o wszczętym postępowaniu już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji. Skarżąca podkreśliła też, że w decyzjach organów obu instancji nie ustosunkowano się do zastrzeżeń kierowcy, jakie wniósł on w związku z przeprowadzeniem ważenia do protokołu kontroli pojazdu. W skardze podkreślono też, że we wszystkich dotychczasowych sprawach, w których nakładano karę pieniężną na Skarżącą, przekroczenie dopuszczalnego nacisku stwierdzono zawsze na drugiej osi pojazdu, która jest osią napędową, w konsekwencji czego w trakcie ruszania pojazdu wykazuje znacznie większy nacisk niżby wynikało to z wagi położonego na nią ładunku. Nigdy natomiast nie stwierdza się przekroczenia dopuszczalnej wagi ładunku, co sugerować by mogło, że towar jest nieprawidłowo rozłożony w skrzyni ładunkowej. Skarżąca podniosła również, że urządzenia kontrolne wagi nie zapewniają sygnalizacji o błędzie, gdy pojazd przejeżdża przez wagę ze zmienną prędkością, jeśli tylko prędkość ta mieści się w odpowiednich granicach. Jako załącznik do skargi przedstawiono opinię prawną dotyczącą stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydaną przez Instytut Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy, zgodnie z którą stosowanie wag dynamicznych do wyznaczania masy i nacisku osi pojazdów było zgodne z obowiązującymi przepisami do dnia 20 czerwca 2002 r. pod warunkiem, że odbywało się z zachowaniem określonych w tych przepisach wymagań i warunków dotyczących konstrukcji i użytkowania tych wag.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację podkreślając, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 kpa. skoro odpowiedzialny za prawidłowe załadowanie towaru kierowca samochodu strony skarżącej brał udział w ważeniu pojazdu, a następnie podpisał protokół. Skoro treść protokołu była znana stronie, a oczywistym jest, że w wyniku ważenia zostało wszczęte postępowanie administracyjne, to miała ona wszelkie możliwości składania wniosków dowodowych.

W piśmie procesowym uzupełniającym skargę złożonym przez pełnomocnika Skarżącej adwokata D. S. w dniu 30 lipca 2004 r. Pełnomocnik zarzucił Naczelnikowi Urzędu Celnego w O. naruszenie art. 7, 10 i 61 § 3 kpa. poprzez nie poinformowanie strony o wszczęciu postępowania i o zamiarze wydania decyzji, przez co strona była pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. W konsekwencji nie można więc uznać za podstawę do wydania decyzji protokołu z ważenia pojazdu, który -jako okoliczność faktyczna - może być na podstawie art. 81 kpa. uznana za udowodnioną tylko i wyłącznie wtedy, kiedy strona miała możliwość wypowiedzenia się o niej. Nie można uznać, że kierowca zatrudniony u Skarżącej jest jej przedstawicielem. Pełnomocnik Skarżącej wniósł także o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej do załączenia do akt sprawy upoważnienia do wydania decyzji dla osoby pod nią podpisaną (J. N.) oraz dowodu z tego dokumentu.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 12 grudnia 2005 r. o przedstawienie stosownego upoważnienia wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w O. bądź Dyrektora Urzędu Celnego dla Inspektora celnego, którego podpis widnieje pod decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...]., Zastępca naczelnika Urzędu Celnego w O. wskazał, że zakres obowiązków i uprawnień inspektora celnego J. N. jest określony w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy wydanych na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...]oraz decyzji nr [...]z [...] grudnia 1997 Dyrektora Urzędu Celnego i art. 284 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. -Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117 ze zm.).

W zakresie ustalonym dla inspektora celnego w pkt I.1.4.i pkt II 6 oraz pkt IV posiadał uprawnienia do podejmowania i wydawania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby. Naczelnik Urzędu Celnego w Zielonej Górze zaznaczył też, że w dniu wydawania decyzji organem administracji państwowej był Dyrektor Urzędu Celnego.

Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego, a w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153 poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest wolna od uchybień, które pociągałyby za sobą konieczność jej uchylenia.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2000 r., nr 71 poz. 838 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub zagranicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość-w myśl ust. 2b powołanego artykułu-określał załącznik do ustawy.

Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej organ błędnie przywołał rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 kwietnia 1999 r. , które w dzień kontroli już nie obowiązywało. W dniu 13 marca 2003 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 13 grudnia 2002 r.(dalej rozporządzenia) w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz.U. z 2003 r. nr 32, poz. 262 ze zm.). To uchybienie także nie ma wpływu na rozstrzygnięcie gdyż regulacje nowego aktu są w zakresie objętym niniejszą sprawą identyczne. I tak według § 4 ust 1 rozporządzenia w jego brzmieniu w dniu wejścia w życie przez oś pojedynczą rozumie się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2 metry lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 metr, natomiast osią wielokrotną jest zespół złożony z dwóch lub więcej osi zwanych osiami składowymi, w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 metr i nie większa niż 2 metry.

W omawianym przypadku odległość między osią pierwszą , a osią drugą wynosiła 3,71 m, a między osią drugą i trzecią 5,65 m. Prawidłowo zatem organy orzekające przyjęły, że oś druga jest osią pojedynczą w rozumieniu §4 obydwu wymienionych rozporządzeń w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Z przeprowadzonej kontroli wynika, że nacisk na drugiej osi pojazdu (po odjęciu 200 kg i 2%) wyniósł 11,05 tony co odpowiada naciskowi 108,44kN.

Tymczasem według regulacji § 5 rozporządzenia i rozporządzenia go poprzedzającego (z 13 grudnia 2002 r.) nacisk osi pojedynczej może przekroczyć 80 kN, nie może jednak przekroczyć 100kN. W tej sprawie zatem pomiar wykazał nacisk na oś większy o 8.44 kN od dopuszczalnego. Stosownie do art. 13 ust 2b ustawy o drogach publicznych i zgodnie z jej załącznikiem, kara pieniężna za powyższe przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi w tej grupie przekroczeń wynosi 1560 zł (ponad 105kN do 115 kN-pkt 5, ppkt 1 lit. b załącznika). W tych okolicznościach organ I instancji prawidłowo obliczył wysokość ustawowo przewidzianej kary. Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a strona nawet nie twierdziła, że takie zezwolenie posiadała.

Skarżąca zakwestionowała w pismach z dnia 2 sierpnia 2004 r. i 5 grudnia 2005 r. umocowanie J. N. do podpisania w imieniu Dyrektora Urzędu Celnego decyzji z dnia [...] marca 2003 r. Zarzut ten, jako najpoważniejszy, powodujący ewentualne stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd rozpatrzył w pierwszej kolejności. Skarżąca podniosła, ze nie ulega wątpliwości kompetencja naczelnika urzędu celnego do wydania takiej decyzji, a organ ten mógł na podstawie art. 268a kpa. upoważnić pracownika kierowanej przez niego jednostki do załatwienia w jego imieniu spraw w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 41 poz. 365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych-dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i utworzono organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art. 5 ust.1). Należy jednak zauważyć, że cytowana ustawa weszła w życie w dniu 1 maja 2002 r. W czasie wydania orzeczenia organem administracji państwowej w sprawach celnych był Naczelnik Urzędu Celnego. Odpowiadając na wezwanie Sądu o przedstawienie stosownego upoważnienia dla funkcjonariusza podpisanego pod decyzją organu I instancji Naczelnik Urzędu Celnego w O. przedstawił 2 dokumenty: decyzję nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] czerwca 2002 r. i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...]. Ze względu na datę wydania decyzji w I instancji miarodajna dla oceny prawidłowej delegacji kompetencji mogła być jedynie pierwsza z wymienionych decyzji. Na jej podstawie upoważniono Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego i Kierowników Oddziałów do podejmowania w imieniu Naczelnika decyzji, jak i wykonania obowiązków lub innych czynności przypisanych temu organowi jako administracji celnej zgodnie z Regulaminem organizacyjnym Urzędu. Kompetencję tę ograniczono jednocześnie do wskazanych w decyzji przepisów Kodeksu celnego. W § 2 decyzji określono, że Zastępca Naczelnika i Kierownicy Oddziałów mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego. W piśmie z dnia 14 grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O/ określił, iż inspektor celny był upoważniony do podpisania decyzji wobec postanowień Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie art. 284 Kodeksu celnego.

Podstawowy zarzut strony skarżącej sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Skarżąca podnosi, że kara pieniężna została nałożona za przekroczenie obciążenia na osi napędowej, które zawsze zwiększa się przy dodawaniu gazu przez kierowcę. Przejeżdżając przez wagę kierowca nie może utrzymać wymaganej prędkości bez przyspieszania. Wagi są wyposażone w aparaturę kontrolującą zachowanie odpowiedniej prędkości, ale nie mogą gwarantować, że prędkość ta jest stała. Ewentualne przyspieszenia nie powodują wystąpienia ostrzeżenia o błędzie ważenia, a kierowca nie został poinformowany o wpływie, jaki wywierają one na wynik pomiaru nacisku na osie.

Z akt sprawy wynika, ze ważenia pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu RPT-97-114, przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze w dniu 15 stycznia 2001 r., a wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 28 kwietnia 1997 r., nr ZT 314/97. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze dnia 8 maja 2002 r., a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi.

Wydając to świadectwo Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze powołał zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r., (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40 ), które m.in. określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Sąd stwierdza, że opisany szczegółowo przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w cytowanym zarządzeniu. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu ( § 2 ust. 9 zarządzenia), a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Nie są w tym zakresie słuszne zarzuty zawarte w przedstawionej przez Skarżącą opinii prawnej dotyczącej stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydanej przez Instytut Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy. Należy jeszcze raz podkreślić, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszenia w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Na marginesie należy zauważyć, ze samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większą prędkością i większym przyspieszeniem, w związku z czym związane z przyspieszaniem przeciążenia osi przekraczające dopuszczalne normy są znacznie większe i muszą się niekorzystnie odbijać na jakości dróg. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Ponadto trzeba pamiętać, że legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi ( por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1409/97). Bez znaczenia dla oceny poprawności kwestionowanego rozstrzygnięcia pozostaje zarzut, iż procedura ważenia odbyła się wg zasad zarządzenia nr 38 Prezesa Głównego urzędu Miar z 22 grudnia 2000 r., które utraciło moc z dniem 30 czerwca 2002 r. Niewadliwie bowiem organ odwoławczy zauważa, że zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy z 1993 r. o miarach zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną i dopóki decyzja ta nie utraciła ważności można dokonywać na takim przyrządzie pomiarów, tym więcej jeśli nadto posiada on ważne świadectwo legalizacji.

Także nowa (z 11 maja 1001 r.) ustawa Prawo o Miarach prócz podobnej jak wyżej przedstawiono regulacji (art. 16), w art. 29 stanowi, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych nie dłużej niż przez 1 rok od wejścia w życie ustawy tj.w zakresie dotyczącym niniejszej sprawy do 1 stycznia 2004 r., a przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, nawet nie spełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy.

Okoliczność, że uprawniony podmiot nie skorzystał z delegacji ustawowej i nie wydał aktu podustawowego normującego przebieg m.in. ważenia pojazdów w ruchu, nie może powodować stanu bezczynności organów administracji publicznej w sytuacji naruszeń ustawowych obowiązków. Generalnie przyjmuje się, że nawet fakt istnienia luki w prawie wywołanej nie wydaniem przepisu wykonawczego do ustawy, nie zwalnia od realizacji materialno-prawnego uprawnienia wynikającego z ustawy pozbawionej aktu wykonawczego, a poza tym utrudnienie lub uniemożliwienie realizacji ustawy przez bezczynność, stanowi delikt konstytucyjny (por. wyrok NSA z 21 grudnia 1999 r. V SAB/147/99 z aprobującą glosą J. Borkowskiego.). Ta formuła odnosi się także do obowiązku określonego w art. 64 i następnych Prawa o ruchu drogowym i omawianych postanowień ustawy o Drogach publicznych.

Zauważyć przy tym należy, że nowy akt podustawowy w zakresie występującej w tej sprawie problematyki nieomal identycznie uregulował sposób ważenia pojazdów w ruchu (Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 10 lutego 2004 r. -Dz.U. nr 35,poz. 316).

W tych okolicznościach nie znajdują podstaw zarzuty Skarżącej dotyczące rzekomych uchybień formalnych polegających na nie ustosunkowaniu się do zastrzeżeń kierowcy wobec sposobu ważenia. Obecny podczas kontroli kierowca pojazdu nie zgodził się z decyzją i zarzucił organowi I instancji, że nie zezwolono na ponowne ważenie. Mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia, a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji trzeba stwierdzić, że żądanie ponownego ważenia było bezpodstawne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. Należy też uznać, że protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła także, że nie była należycie reprezentowana i nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd stwierdza, że podczas ważenia istotnie brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki, jednak brak ten nie stał się uchybieniem formalnym, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wszelkie zarzuty strona mogła bowiem podnieść w odwołaniu i zostały one rozpatrzone przez organ II instancji. Ponadto trzeba bezwzględnie zauważyć, że w niniejszej sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 § 2 kpa. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony, które w zaistniałym kontekście sytuacyjnym nie byłoby racjonalne, pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 kpa. Tym samym również i ten zarzut Skarżącej okazał się bezzasadny.

Brzmienie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono również niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu (por. wyrok NSA z 23 czerwca 1999 r., sygn. akt II SA 1838/98, wyrok NSA z 13 maja 1998 r., sygn. akt II SA 358/98, wyrok NSA z 15 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 1189/97 , wyrok NSA z 23 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 1327/97). Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma też znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1421/97). W tej sytuacji należy uznać, że wydanie zaskarżonego orzeczenia było zasadne.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

/-/M Dybowski /-/P. Miładowski /-/J. Stankowski

MB