Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 824/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 60 poz 373
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły  lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 824/14 | , , , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 18 grudnia 2014 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, , Przewodniczący, , Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, , Sędziowie, Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , , Protokolant, asystent sędziego Marcin Jarecki, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi Wójta Gminy P., na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D., z dnia [...] nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy P. z dnia [...], nr [...], w sprawie zatwierdzenia wyniku konkursu na stanowisko, dyrektora Gimnazjum we W., , , oddala skargę., ,


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia [...], nr [...], Wójt Gminy P., na podstawie art. 36 a ust. 5 w zw. z art. 5 c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), ustawy, i § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 60, poz. 373) rozporządzenia, w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594) – w §1 zatwierdził wynik konkursu na stanowisko dyrektora Gimnazjum we W., przeprowadzonego w dniu 30 maja 2014 r. na podstawie zarządzenia nr [...] Wójta Gminy P. z dnia [...] w sprawie konkursu na dyrektora Gimnazjum we W., a w §2 wskazał, iż w wyniku rozstrzygniętego postępowania konkursowego kandydatem na stanowisko dyrektora Gimnazjum we W. została W. B. W § 3- że wykonanie zarządzenia powierza się Sekretarzowi Gminy P.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...], Wojewoda D. stwierdził nieważność powyższego zarządzenia. Uznał, że zostało ono wydane z istotnym naruszeniem art. 36 a ust. 6 pkt 1 i ust. 12 ustawy w związku z § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia.

Mocą zarządzenia nr [...] Wójt Gminy P. zatwierdził przeprowadzony w dniu 30 maja 2014 r. konkurs na stanowisko dyrektora Gimnazjum we W.

W podstawie prawnej zarządzenia Wójt powołał się na art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, art. 36 a ust. 5 w związku z art. 5 c pkt 2 ustawy o systemie oświaty i § 8 ust. 2 rozporządzenia.

Tryb wyboru kandydata na stanowisko dyrektora szkoły publicznej (w tym gimnazjum) reguluje art. 36 a ust. 1, 2 i 6 ustawy, zgodnie z którym: "1. Stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. 2. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. (...) 6. W celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie:

1) trzech przedstawicieli organu prowadzącego szkołę lub placówkę;

2) dwóch przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny;

3) po jednym przedstawicielu:

a) rady pedagogicznej,

b) rady rodziców,

c) zakładowych organizacji związkowych, przy czym przedstawiciel związku zawodowego nie może być zatrudniony w szkole lub placówce, której konkurs dotyczy - z zastrzeżeniem ust. 7.". Według art. 5c pkt 2 tej ustawy powierzenie stanowiska dyrektora szkoły publicznej oraz powołanie komisji konkursowej mającej na celu wyłonienie kandydata na dyrektora należy do kompetencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Ustawodawca w art. 36 a ust. 12 ustawy przyznał ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania kompetencję do określenia, w drodze rozporządzenia, regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, uwzględniając w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. Minister Edukacji Narodowej, realizując wspomnianą kompetencję, wydał w dniu 8 kwietnia 2010 r. rozporządzenie w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. W § 2 tego rozporządzenia postanowiono: "Organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę wyznacza przewodniczącego komisji konkursowej, zwanej dalej "komisją", który kieruje jej pracami.". Z kolei § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia stanowi: "Organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu".

Nieprawidłowością uzasadniającą unieważnienie konkursu na dyrektora szkoły publicznej, poza przesłankami wymienionymi w § 8 ust. 2 pkt 1-3 cytowanego rozporządzenia, jest również powołanie komisji konkursowej w sposób wadliwy-sprzeczny z art. 36 a ust. 6 pkt 1 i ust. 12 ustawy.

W dniu [...] Wójt Gminy P. wydał zarządzenie nr [...] w sprawie powołania komisji konkursowej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Gimnazjum we W. Mocą tego zarządzenia Wójt powołał siebie na członka i jednocześnie przewodniczącego komisji konkursowej mającej wyłonić kandydata na dyrektora Gimnazjum.

Tym samym uczestniczył w procedurze wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły (§ 6 cytowanego rozporządzenia: "Komisja wyłania kandydata na stanowisko dyrektora w głosowaniu tajnym"). W świetle § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, Wójt, jako organ prowadzący szkołę publiczną zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie. Będąc przewodniczącym komisji konkursowej, dodatkowo był zatem władny do dokonania wiążącej oceny postępowania tej komisji. By uniknąć takich sytuacji ustawodawca celowo wskazał w art. 36 a ust. 6 pkt 1 ustawy by w skład komisji konkursowej weszli przedstawiciele organu prowadzącego szkołę, a nie osoba piastująca funkcję organu. Ustawodawca regulując skład przedmiotowej komisji, postanowił wyraźnie, że w jej skład wejdą przedstawiciele organu prowadzącego szkołę a nie osoba piastująca funkcję tego organu. Określenie "przedstawiciel organu" nie jest tożsame z określeniem "piastun organu" lub "organ". Jedną z dyrektyw wykładni językowej jest zakaz nadawania różnych znaczeń tym samym wyrazom lub zwrotom zawartym w tekście prawnym. W rozpatrywanym przypadku "przedstawiciel organu" oznacza pracownika jednostki (tu: urzędu gminy) zapewniającej obsługę organu i pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań jak również osobę spoza struktury tej jednostki, upoważnioną przez organ prowadzący do wykonywania czynności przedstawiciela tego organu w pracach komisji. Gdyby ustawodawca dopuścił możliwość udziału w pracach powołanej komisji konkursowej bezpośrednio osoby pełniącej funkcję organu, norma wyrażona w art. 36 a ust. 6 pkt 1 ustawy zostałaby skonstruowana w sposób wyraźnie dopuszczający udział tego organu w pracach komisji.

Nie budzi wątpliwości, że powołany wyżej § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej przyznaje organowi prowadzącemu szkołę publiczną kompetencję do wyznaczenia przewodniczącego komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na dyrektora szkoły. Jest to norma zawarta w rozporządzeniu, w akcie niższego rzędu względem ustawy w konstytucyjnej hierarchii źródeł prawa określonej w art. 87 Konstytucji RP. W związku z tym wójt, jako organ prowadzący, przy powoływaniu przewodniczącego komisji powinien mieć na uwadze wyraźny przepis art. 36 a ust. 6 pkt 1 ustawy wskazujący, że w skład komisji mogą wchodzić, jak już wyżej wskazano, przedstawiciele organu prowadzącego, a zatem to jeden z tych przedstawicieli (obok podmiotów wymienionych w pkt 2- 3 tego ustępu) będzie mógł być powołany na stanowisko przewodniczącego komisji konkursowej. Art. 36 a ust. 6 pkt 1 cytowanej ustawy w swym literalnym brzmieniu stanowi ograniczenie dopuszczalności powołania przez wójta samego siebie w skład komisji konkursowej i jednocześnie granicę wpływu wójta na wybór członków komisji. Stosując ten przepis w jego literalnym brzmieniu wójt, jako organ prowadzący szkołę, zachowuje wpływ na wybór kandydata na stanowisko dyrektora szkoły poprzez swoich przedstawicieli. Za pomocą tej regulacji ustawodawca chciał uniknąć sytuacji, w której piastun organu prowadzącego szkołę, jako członek komisji konkursowej, staje się "sędzią we własnej sprawie" mając dodatkowo kompetencję (na mocy § 8 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia) do zatwierdzenia konkursu albo jego unieważnienia. Trafnego rozróżnienia pojęć "piastun organu" i "przedstawiciel organu" na tle art. 36 ust. 6 ustawy dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2013 r. (sygn. akt I OSK 324/13). Sąd stwierdził: "Pod pojęciem organu administracji publicznej należy rozumieć element (jednostkę) struktury organizacyjnej podmiotu realizującego zadania z zakresu administracji publicznej, posiadający swój substrat osobowy (w postaci osoby lub osób piastujących funkcję takiego organu), którego działania i zaniechania przypisywane są danemu podmiotowi (np. państwu lub jednostce samorządu terytorialnego) jako dokonywane w jego imieniu i na jego rzecz. Z tej definicji jasno wynika, że piastun organu nie jest przedstawicielem tego organu, również w rozumieniu art. 36a ust. 6 ustawy o systemie oświaty, bo jest osobą piastującą funkcję danego organu, np. burmistrza. Przedstawicielem takiego organu, np. burmistrza będzie natomiast osoba, która zostanie upoważniona przez piastuna organu do załatwiania (prowadzenia) określonego rodzaju spraw w jego imieniu i na jego rzecz (por. np. art. 268 a k.p.a.). Zatem już z samej treści art. 36 a ust. 6 ustawy wynika, że burmistrz nie może powołać na członka komisji konkursowej mającej wyłonić kandydata na stanowisko dyrektora szkoły samego siebie". Podobny pogląd został wyrażony w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2012 r. (sygn. akt IV SA/Wr 649/12) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/Ol 412/13), 13 listopada 2013 r. (sygn. akt II SA/Ol 822/13 i II SA/Ol 823/13) i 19 grudnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Ol 855/13).

Od członka komisji konkursowej wymagana jest bezstronność przy ocenianiu kandydata na dyrektora szkoły. W ocenie Organu Nadzoru sam fakt istnienia stosunku zależności służbowej pomiędzy jednym z członków komisji a osobą biorącą udział w konkursie dowodzi istnienia braku obiektywizmu ze strony takiego członka komisji. W rozpatrywanym przypadku biorącym udział w konkursie kandydatem do objęcia funkcji dyrektora Gimnazjum była osoba pełniąca funkcję dyrektora Szkoły Podstawowej w P., której powierzono jednocześnie, na podstawie art. 36 a ust. 5 ustawy o systemie oświaty, pełnienie obowiązków dyrektora Gimnazjum we W. Okoliczności te wynikają z zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy P. w dniu [...] sygn. [...]) oraz zarządzenia [...] Wójta Gminy P. z dnia [...] w sprawie powierzenia obowiązków dyrektora Gimnazjum Samorządowego w P. z siedzibą we W. Zarządzeniem tym Wójt powierzył W.B., będącej dyrektorem Szkoły Podstawowej w P., czasowe pełnienie obowiązków dyrektora Gimnazjum na okres od 1 września 2013 r. do 30 czerwca 2014 r.

Ustawodawca w art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym postanowił expressis verbis, że: "Kierownik urzędu (gminy) wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Nadto w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 223, poz. 1458) w art. 7 pkt 1 i pkt 3 określono, że czynności z zakresu prawa pracy wobec zastępcy wójta (burmistrza, prezydenta miasta), sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierowników gminnych jednostek organizacyjnych oraz pracowników urzędów gmin wykonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Z powyższych przepisów jasno wynika, iż wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawuje władztwo organizacyjne nad kierownikami gminnych jednostek organizacyjnych (w tym nad dyrektorami gminnych szkół), określone przez ustawodawcę jako kierownictwo. W związku z tym trudno mówić o zachowaniu bezstronności postępowania konkursowego, gdy w pracach komisji konkursowej uczestniczy bezpośredni zwierzchnik służbowy osoby starającej się o wygranie tego konkursu, mający wynikającą z mocy prawa kompetencję zarówno do zatwierdzenia, jak i unieważnienia wyników tego konkursu. Dlatego znajdujące się w dokumentacji konkursowej oświadczenie Wójta z dnia 30 maja 2014 r., że nie pozostaje w "stosunkach zależnych" z kandydatem na stanowisko Dyrektora Gimnazjum we W. jest nieprawdziwe.

Należy zauważyć, że powołane przepisy ustawy o systemie oświaty ani też powołanego rozporządzenia nie zawierają unormowań dotyczących kwestii wyłączeń członków komisji konkursowej ani nie precyzują pojęcia "inne nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu". Wójt powinien jednak wyłączyć się od udziału w postępowaniu prowadzonym przez komisję konkursową gdyż był zwierzchnikiem służbowym biorącej udział w konkursie urzędującej Dyrektor Szkoły Podstawowej w P. i pełniącej obowiązki (na podstawie art. 36 a ust. 5 ustawy) Dyrektora Gimnazjum we W., a więc jednostek organizacyjnych Gminy. Z identycznych powodów, w przypadku niewyłączenia się od udziału w trwającym postępowaniu konkursowym, Wójt, po zakończeniu obrad komisji i ustaleniu wyniku konkursu, powinien go unieważnić i zarządzić ponowne jego przeprowadzenie. Wskazany wyżej stosunek prawny istniejący pomiędzy członkiem komisji a kandydatem powoduje bowiem, że wynik postępowania konkursowego oddziałuje na prawa i obowiązki związane ze stosunkiem pracy łączącym kandydata z członkiem komisji konkursowej.

Brak unormowań dotyczących wyłączeń członków komisji konkursowej, mającej wyłonić kandydata na dyrektora szkoły, od udziału w pracach tej komisji, nie oznacza, że przy powołaniu komisji konkursowej oraz w toku postępowania konkursowego zmierzającego do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły nie należy stosować ogólnych standardów dobrej administracji mających zapewnić bezstronność i obiektywizm procedowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r.-sygn. akt I OSK 559/11). Podobny pogląd należy odnieść do braku precyzyjnego określenia przez wydający rozporządzenie organ pojęcia: "nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu". Zdaniem Organu Nadzoru brzmienie § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia stanowi normę otwartą dopuszczającą unieważnienie konkursu mającego wyłonić kandydata na stanowisko dyrektora szkoły z przyczyn niewymienionych w tym rozporządzeniu, aczkolwiek równie istotnych, w szczególności mających wpływ na obiektywizm procedury konkursowej i bezstronność członków komisji takich jak np. pokrewieństwo, powinowactwo, istnienie określonego stosunku prawnego lub faktycznego między członkiem komisji a kandydatem.

Dodatkowo należy zauważyć, że Wojewoda D. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] (sygn. [...]) stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy P. z dnia [...], powołującego komisję konkursową mającą przeprowadzić, zgodnie z art. 36 a ust. 2 i 6 ustawy konkurs na stanowisko Dyrektora Gimnazjum we W. Udział piastuna organu prowadzącego szkołę - wójta gminy - w składzie komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko dyrektora gminnej szkoły, dodatkowo gdy piastun organu jest również zwierzchnikiem służbowym osoby biorącej udział w konkursie, powoduje, że konkurs jest przeprowadzony w sposób wadliwy, naruszając art. 36 a ust. 2 ust. 6 pkt 1 i ust. 12 ustawy. W związku z tym po stronie Wójta, z mocy § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia istniał obowiązek unieważnienia tego konkursu i ponownego jego przeprowadzenia przy uwzględnieniu zgodnej z prawem obsady komisji konkursowej (...).

W skardze na to rozstrzygnięcie nadzorcze Wójt Gminy P. zarzucił naruszenie art. 36 a ust. 6 pkt 1 i ust. 12 w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy oraz art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez:

a) błędną wykładnię wyrażającą się bezzasadnym uznaniem, iż Wójt Gminy nie może wchodzić w skład komisji konkursowej powołanej do wyboru dyrektora gminnej placówki oświatowej, mimo iż powyższe normy takiego zakazu nie ustalają;

b) błędną i nieuprawnioną ocenę, iż udział Wójta w komisji konkursowej narusza zasadę bezstronności oraz powoduje stosunek zależności, mimo iż okoliczność taka niewątpliwie w przypadku niniejszego zarządzenia wystąpić nie mogła z uwagi na relacje Wójta i kandydata na dyrektora nie spełniające w żadnej mierze pojęcia zależności.

Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu nadzorczego i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Podniósł, iż:

a) błędne jest twierdzenie Wojewody D. jakoby przepisy art. 36 a ustawy skutkowały niemożnością powołania Wójta w skład komisji konkursowej do wyboru dyrektora publicznej gminnej placówko oświatowej.

Zgodnie bowiem z art. 36 a ust. 6 pkt 1 ustawy organ prowadzący szkołę (w tym przypadku organem prowadzącym jest Gmina P. co wynika z treści art. 3 pkt 5 ustawy) wyłania trzech przedstawicieli do komisji konkursowej.

Poza sporem jest to, iż ustawa o systemie oświaty ustanawia uprawnienie do powołania komisji na rzecz organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego jednak organ ten nie jest organem prowadzącym. Tym samym za dopuszczalne przy należytej wykładni należy uznać, iż Wójt Gminy może być przedstawicielem organu prowadzącego delegowanym do składu komisji konkursowej. Nie zgłaszali uwag w tym zakresie również przedstawiciele nadzoru pedagogicznego występujący w komisji.

Tym samym nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu nadzoru, iż powyższe zarządzenie Wójta Gminy P. jest dotknięte wadą nieważności z uwagi na powołanie Wójta Gminy w skład komisji konkursowej.

b) Chybiony jest również zarzut o rzekomym braku bezstronności z uwagi na fakt, iż Wójt jest zwierzchnikiem służbowym dyrektora szkoły. Okoliczność powyższa nie ma znaczenia dla możliwości rzetelnego wyboru. Szczególnie, iż wbrew twierdzeniom organu nadzoru pomiędzy Wójtem a kandydatem na dyrektora nie występował "stosunek zależności".

Stosunek taki zgodnie z należytą wykładnią językową należy rozumieć jako podległość lub zależność (uzależnienie) członka komisji konkursowej od kandydata w taki sposób, iż zachowania lub czynności członka komisji mogłyby powodować negatywne skutki dla tegoż członka z uwagi na realne zagrożenie konkretnych działań ze strony kandydata.

Poza sporem musi być to, iż Wójt dokonując oceny oferty konkursowej nie musiał obawiać się, iż będzie ona mogła skutecznie negatywnie oddziaływać w przyszłości na osobę Wójta w przypadku negatywnej oceny. Nie występował więc stosunek zależności (podległości, uzależnienia) pomiędzy Wójtem a kandydatką, albowiem kandydatka nie dysponowała realnymi możliwościami oddziaływania na postawę i zachowania Wójta w komisji z uwagi właśnie na podległość - nie zaś nadrzędność służbową - wobec Wójta.

Powyższa okoliczność czyni zarzut organu nadzoru w tym aspekcie bezzasadnym i chybionym w całości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie z powodów podobnych do tych, jakie zostały przedstawione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze bowiem nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a tylko legalność tego rodzaju aktów nadzoru jest przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.; art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; ppsa).

Uprzedzając jednak dalsze rozważania należy zauważyć, że Wojewoda D., rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...] stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy P. z dnia [...] powołującego komisję konkursową mającą przeprowadzić, zgodnie z art. 36 a ust. 2 i ust. 6 ustawy konkurs na stanowisko Dyrektora Gimnazjum we W. Wojewoda wskazał, że udział Wójta Gminy w składzie komisji konkursowej, mającej wyłonić kandydata na stanowisko dyrektora gminnej szkoły, gdy jednocześnie wójt jest zwierzchnikiem służbowym osoby biorącej udział w konkursie, sprawia, że postępowanie konkursowe narusza w szczególności art. 36 a ust. 2 i ust. 6 pkt 1 ustawy. Z tego względu istniała podstawa do unieważnienia takiego konkursu i ponownego jego przeprowadzenia przez komisje w składzie niebudzącym podobnych wątpliwości.

Przechodząc do zasadniczego wątku tej sprawy sprowadzającego się do problemu, czy Wójt Gminy P. był uprawniony do powołania siebie w skład komisji mającej przeprowadzić konkurs na stanowisko dyrektora Gimnazjum we W. należy stwierdzić, iż przepisy prawa wprost tego problemu nie rozstrzygają.

Z art. 36 ustawy wynika bowiem, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu (ust. 2). W celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie: 1) trzech przedstawicieli organu prowadzącego szkołę lub placówkę; 2) dwóch przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny; 3) po jednym przedstawicielu: rady pedagogicznej, rady rodziców, zakładowych organizacji związkowych, przy czym przedstawiciel związku zawodowego nie może być zatrudniony w szkole lub w placówce, której konkurs dotyczy – z zastrzeżeniem ust. 7 (ust. 6). Z przepisów rozporządzenia natomiast wynika, że organ prowadzący publiczną szkołę lub placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.

W tym względzie można przyjąć za organem nadzoru, że art. 36 a ust. 6 pkt 1 ustawy istotnie ogranicza możliwość kształtowania przez Wójta składu tej komisji. Za niedopuszczalne bowiem należy uznać wejście tego organu w jej skład. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, jakie się ukształtowało na gruncie tego rodzaju spraw wynika podobnie, że Wójt nie może powołać na członka komisji konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły samego siebie. Pogląd taki został wyrażony m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 649/12. U podstaw tego stanowiska zaś znajduje się rozróżnienie pojęć "piastun organu" i "przedstawiciel organu", znajdujących się w opozycji do siebie. Piastunem bowiem organu jest osoba piastująca funkcję danego organu (wójta, burmistrza, prezydenta), przedstawicielem organu zaś osoba upoważniona przezeń do załatwiania określonego rodzaju spraw np. na podstawie art. 268 a kpa.

Na rzecz tezy o nieważności wejścia wójta (burmistrza, prezydenta) w skład komisji konkursowej przemawia nadto stosunek zależności służbowej zachodzący między nim samym, jako członkiem komisji, a osobą uczestniczącą w konkursie, konkretnie – dyrektorem Szkoły Podstawowej w P. pełniącą jednocześnie obowiązki dyrektora Gimnazjum we W. Z art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że kierownik urzędu wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. W takiej natomiast sytuacji powstaje wątpliwość, czy postępowanie konkursowe w pełni byłoby bezstronne. Przeszkody te niewątpliwie wypełniają kategorię nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu, o jakim mowa w § 8 ust. 2 pkt 4 cytowanego wcześniej rozporządzenia. W przepisie tym tkwi podstawa zatwierdzenia konkursu przez organ prowadzący publiczną szkołę/placówkę, albo jego unieważnienia i zarządzenia ponownego jego przeprowadzenia w razie stwierdzenia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.

Zarzuty skargi nie zasługują z tych powodów na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. trafnie wskazuje w szczególności, że zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy przez pojęcie "organ prowadzący szkołę lub placówkę" należy rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne. Jednak w dalszych przepisach omawianej ustawy, a konkretnie w jej art. 5 c pkt 2 wyraźnie sprecyzowano, że w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone m.in. w art. 36 a ust. 6 tej ustawy wykonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Gmina jako osoba prawna działa poprzez swoje organy, którymi jest wójt i rada gminy. Nie można zatem twierdzić, że działalność jednostki samorządu terytorialnego, jako organu prowadzącego szkołę, powołującego komisję konkursową dla wyłonienia dyrektora szkoły, objawia się poza działaniem jej organów. Ustawodawca niejednokrotnie rozróżnia kompetencje, jakie w imieniu gminy wykonują jej organy m.in. w art. 18 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wymienia kompetencje uchwałodawcze rady gminy, w art. 30 ust. 2 kompetencje wójta gminy, z kolei w przypadku wykonywania kompetencji organu prowadzącego szkołę są one podzielone w art. 5 c ustawy o systemie oświaty (pkt 1 kompetencje realizowane przez radę gminy, pkt 2 kompetencje realizowane przez wójta gminy). Wynikające ze skargi twierdzenie skarżącego, że gmina, jako organ prowadzący szkołę, i wójt, jako powołujący komisję konkursową, działają niezależnie od siebie w przedmiocie powołania tej komisji, nie znajduje uzasadnienia w świetle art. 5 c pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Należy w pełni podzielić to zapatrywanie, a biorąc pod uwagę, że głównie ta kwestia, dotycząca niemożności uczestnictwa Wójta Gminy w komisji konkursowej, jako piastuna organu, niebędącego jego przedstawicielem ma decydujące znaczenie, skarga nie znajduje usprawiedliwienia.

Skoro komisja konkursowa nie została prawidłowo obsadzona i w takim kształcie funkcjonowała, zarządzenie o zatwierdzeniu wyniku konkursu na stanowisko dyrektora Gimnazjum we W., jest pozbawione doniosłości prawnej. Stwierdzenie jego nieważności przez organ nadzoru nie powinno nasuwać wątpliwości.

Skargę, tym samym, należało oddalić, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 ppsa.

PM 05.01.2015 r.

pop. 05.01.2015 r.