Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3433/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi T. Z. i M. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] marca 2006 r. Skarżący złożyli wspólne zeznanie roczne PIT-37 za 2005 r., w którym wykazali nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie [...] zł.

Postanowieniem z [...] maja 2006 r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. powiadomił Skarżących o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości Skarżącego w zryczałtowanym 10% podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości oraz na odsetki za zwłokę od tej zaległości. Postanowienie doręczono Skarżącym [...]maja 2006r.

Pismem z [...] maja 2006 r. Skarżący wnieśli do Dyrektora Izby Skarbowej w W. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] maja 2006r. Nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2006 r.,Nr [...], będącym przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu:

1) uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] maja 2006 r. oraz

2) zaliczył nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł na poczet zaległości Skarżącego w zryczałtowanym 10% podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, w tym kwotę [...] zł na należność główną i kwotę [...] zł na odsetki za zwłokę naliczone za okres od [...] września 1997 r. do [...] marca 2006r.

W uzasadnieniu ww postanowienia organ drugiej instancji powołał podstawy prawne oraz obszernie wyjaśnił stronie motywy swojego rozstrzygnięcia.

W skardze z 24 września 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Skarżący zażądali zmiany zaskarżonego postanowienia. Organom podatkowym zarzucili, że nie uwzględniły one całokształtu sprawy pod względem formalno - prawnym, gdyż nie wspomniały o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. oraz nieprawidłowo zastosowały środek egzekucyjny. Zdaniem Skarżących Dyrektor Izby Skarbowej w W. winien zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.; powoływanej dalej jako "Op") normującymi postępowanie odwoławcze rozpoznać merytorycznie ich odwołanie i dokonać kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto Skarżący podnieśli, iż zobowiązanie podatkowe za 1997 r. uległo przedawnieniu zgodnie z art. 68 § 1 i § 2 oraz art. 70 § 2 i § 3 Op, ponieważ minęło 5 lat od daty otrzymania decyzji określającej zobowiązanie.

Zdaniem Skarżących, w przedmiotowej sprawie miały miejsce "dziwne zachowania", tj:

1) brak jest merytorycznego odniesienia się przez organy podatkowe obu instancji do braku postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r.,

2) legalizacji potrąceń nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych dokonano dopiero zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. mimo, że sprawa dotyczy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2005 r. Nr [..].

Niezależnie od powyższego Skarżący podkreślili, że w dniu [...] kwietnia 2003 r. otrzymali zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie skarżący wskazał, iż Dyrektor Izby Skarbowej jako organ II instancji w chwili wydawania postanowienia w I instancji pełnił funkcję, jak to strona określiła "Naczelnika Izby Skarbowej" w P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje;

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "ppsa") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa, sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).

Treść decyzji i skargi nakazują uczynić przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia ocenę prawidłowości zarachowania nadpłaty na zaległości Skarżącego przez organy podatkowe w stanie faktycznym przedstawionym na wstępie uzasadnienia.

Rozstrzygając niniejszą kwestię należy zacząć od analizy treści art. 76 § l Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Za datę powstania nadpłaty uważa się, w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych - dzień złożenia zeznania rocznego. W przypadku wspólnego rozliczenia rocznego dochodów małżonków, w myśl art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, ich wierzytelność o zwrot nadpłaty jest solidarna.

Bezspornym jest w sprawie, że w dniu [...] marca 2006 r. do Urzędu Skarbowego w P. wpłynęło wspólne zeznanie PIT-37 Pana M. Z. i Pani T. Z. za 2005r., z wykazaną nadpłatą w kwocie [...] zł.

Zatem w niniejszej sprawie należało ustalić czy zobowiązanie podatkowe skarżącego uległo przedawnieniu a następnie, po udzieleniu odpowiedzi negatywnej na ww. pytanie, należy ustalić czy istnieją wymagalne zobowiązania ciążące na skarżącym z tytułu podatków.

Odnośnie przedawnienia należy zauważyć, iż podatek dochodowy od osób fizycznych jest zobowiązaniem podatkowym powstającym zgodnie z art. 21 § l pkt 1 Ordynacji podatkowej tj. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie tego zobowiązania. Przedawnienie zobowiązania powstającego z mocy prawa jest uregulowane w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, póz. 176 ze zm) podatek od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10 % uzyskanego przychodu, podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni o dnia dokonania odpłatnego zbycia, chyba że podatnik złoży oświadczenie, iż przeznaczy uzyskany przychód na cele mieszkaniowe. Jeżeli nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) cyt. ustawy podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie terminów określonych w tym przepisie z odsetkami.

Mając na uwadze taki stan prawny należy zauważyć, iż w dniu [...] września 1997 r. Państwo T. i M. Z. złożyli oświadczenie, iż dochód uzyskany z dokonanej w dniu [...] września 1997 r. sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz z przynależnymi do niego udziałami przeznaczą na cele mieszkaniowe. Skarżący warunku tego nie dopełnili, w związku z czym zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych termin płatności podatku od przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego upłynął w dniu [...] września 1999 r. Pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania w 10 % zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych upływał zatem z końcem 2004 r. Powyższy pogląd został potwierdzony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt III RN 50/25, na co słusznie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w W. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Nr [...] określająca Panu M. Z. zryczałtowany 10 % podatek dochodowy od osób fizycznych została wydana w dniu [...] lipca 2004 r. tj. przed upływem terminu przedawniania. Zgodnie z art. 70 § 2 pkt l Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu m. in. od dnia wydania decyzji rozkładającej na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę do dnia płatności ostatniej raty zaległości podatkowej. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie rozłożenia na raty zaległości Pana M. Z. w zryczałtowanym 10 % podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu została wydana w dniu [...] listopada 2004 r. i doręczona [...] listopada 2004 r., natomiast termin płatności ostatniej raty ww. zaległości ustalono na dzień [...] listopada 2006 r. Zatem, zdaniem Sądu przedstawiony stan prawny i faktyczny sprawy nie wskazuje aby doszło do przedawnienia 10 % zryczałtowanego podatku dochodowego.

Odnośnie ustalenia czy istniały na dzień zarachowania nadpłaty zaległości w podatku należy zauważyć, iż Pan M. Z. posiadał wymagalną zaległość w zryczałtowanym 10 % podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, wynikającą z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...]. Do dnia powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Skarżący nie uregulował w terminach określonych w ww. decyzji VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV i XV raty ustalonej ww. decyzją. Decyzja ta wygasła zatem zgodnie z art. 259 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w części dotyczącej wspomnianych rat. Kwota zobowiązania podatkowego przypadająca na każdą z rat wynosiła [...] zł (łączna kwota zaległości podatkowej obejmującej 10 nieuregulowanych rat wynosiła zatem [...] zł). Od kwoty tej zgodnie z art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej i § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczenia odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, póz. 1373) - w związku z niedotrzymaniem terminów płatności rat - należne stały się odsetki za zwłokę, liczone od dnia następnego po upływie terminu płatności zryczałtowanego podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości, tj. od 15 dnia od daty sprzedaży, do dnia zapłaty, włącznie z tym dniem, w wysokości połowy odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, póz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r.

Odnośnie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. należy zauważyć, iż nie jest ona przedmiotem niniejszego postępowania aczkolwiek jak wynika z akt sprawy nadpłata została zwrócona Skarżącym w dniu [...] kwietnia 2004 r. tj. w dacie sprzed wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. decyzji określających Skarżącym zryczałtowany 10 % podatek dochodowy od osób fizycznych.

Również nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nie mniej jednak organ poinformował Skarżącego o tym, iż została ona przekazana na poczet mandatu z dnia nr [...] w kwocie [...] zł, na który wystawiono tytuł wykonawczy Nr [...] oraz zaliczona na poczet zaległości Państwa T. i M. Z. w zryczałtowanym 10 % podatku dochodowym od osób fizycznych. Informacja o sposobie rozksięgowania ww. nadpłaty została zawarta w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] maja 2005r. Nr [...], które zostało uznane za doręczone w trybie określonym w art. 150 Ordynacji podatkowej.

Nie jest przedmiotem niniejszego postępowania także kwestia prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organy podatkowe, w związku z czym niezrozumiały jest zarzut nieprawidłowego zastosowania środka egzekucyjnego.

Ponadto należy stwierdzić, iż w świetle przepisów Ordynacji podatkowej, złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zaległego zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę, a także wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej udzielenia takiej ulgi, pozostaje bez wpływu na wymagalność zobowiązania podatkowego. Skoro istniała zaległość i jednocześnie nadpłata to organ podatkowy nie mógł dokonać zwrotu skarżącemu nadpłaty, ponieważ postąpiłby wbrew art. 76 Op co byłoby naruszeniem przepisów prawa.

Odnośnie zarzutu dotyczącego wyłączenia organu II instancji Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 132. § 1 O.p. wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta, marszałek województwa, ich zastępcy oraz skarbnik jednostki samorządu terytorialnego podlegają wyłączeniu od załatwiania spraw dotyczących ich zobowiązań podatkowych lub innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego. Wyłączeniu z mocy art. 131 O.p podlegają wyłącznie naczelnicy urzędów skarbowych. Natomiast nie podlegają wyłączeniu dyrektorzy izb skarbowych. Wyłączenia tego ostatniego organu nie przewiduje również przepis art. 131 Ordynacji podatkowej. Niemniej jednak Sąd zauważa, iż postanowienie w I instancji podpisała z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. M. W. Postanowienie w drugiej instancji zostało podpisane z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. przez E. W. Zatem nie są to te same osoby, które brały udział w wydawaniu postanowienia w I instancji i w II instancji, które podlegałyby wyłączeniu na podstawie art.130 § 1 pkt 6 O.p.

Reasumując, analiza stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie wskazuje, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego oraz procesowego.

W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a postanowił skargę oddalić.