Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 83/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 65 par. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Ł.T. – G. PHU na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...]

w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej

i długu celnego.

Z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej wynika, iż w dniu [...] na podstawie dokumentu SAD [...] Agencja Celna, reprezentująca Ł.T. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU G., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu 3200 par butów sportowych, pochodzących z Wietnamu i zakupionych w Szwecji w firmie "T.S."

w cenie [...] SEK. Do powyższego zgłoszenia dołączono m.in. deklarację wartości celnej DWC, fakturę nr [...] z dnia [...] fakturę VAT nr [...] z dnia [...], certyfikat S.A. [...].

Wartość celną 3200 par obuwia, zadeklarowana przez stronę w wysokości [...] SEK (tj. [...] zł), w oparciu o wartość transakcyjną, wynikającą

z przedłożonej faktury powiększono o koszty transportu towaru do granicy państwa polskiego, tj. o kwotę [...] SEK.

Importer zapłacił należności celno – podatkowe wynikające ze zgłoszenia celnego

nr [...] w dniu 29.04.2000r. (cło w oparciu o stawkę 12% w wysokości [...] zł), towar został zwolniony spod dozoru celnego.

W wyniku przeprowadzonej w ramach pomocy prawnej, przez szwedzkie władze celne, kontroli dokumentacji księgowej u eksportera, dotyczącej sprzedaży sprowadzonego obuwia ustalono, iż załączona do zgłoszenia celnego faktura nr [...] jest "sfałszowana", to znaczy nie dokumentuje transakcji zgodnie ze stanem faktycznym, została wystawiona na prośbę importera, dla potrzeb "ubezpieczenia towaru". Rzeczywista transakcja dotyczyła sprzedaży 916 par obuwia na kwotę [...] SEK i została dokonana na podstawie ujawnionej

w trakcie postępowania weryfikacyjnego, faktury o tym samy numerze.

Powyższe stało się podstawą wszczęcia przez polskie organ celny postępowania

w sprawie zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD nr [...] w celu ustalenia, czy wartość celna towaru oraz kwota wynikająca z długu celnego zostały określone

w prawidłowej wysokości.

W dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego, zgodnie ze zmienioną właściwością, wydał decyzję nr [...], którą uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego, ustalając wartość celną stosownie do wyników weryfikacji przeprowadzonej przez szwedzkie organy celne. Wartość celna 3200 par butów została ustalona w następujący sposób, iż

w przypadku 916 par butów w wysokości [...] SEK - w oparciu o cenę transakcyjną wynikająca z ujawnionej u eksportera faktury nr [...] z dnia [...], natomiast wartość celna pozostałych 2.284 par butów w wysokości [...] SEK - na podstawie metody zastępczej określonej w art. 25 § 1 Kodeksu celnego. Ustalona ww. sposób łączna wartość 3200 par butów w wysokości [...] SEK została powiększona o zadeklarowane

w Deklaracji Wartości Celnej koszty transportu w wysokości [...] SEK.

W konsekwencji wartość celna, ustalona decyzją wyniosła [...] SEK (tj. [...] zł), a określone na jej podstawie należności celne [...] zł.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez pełnomocnika strony odwołaniem, a po jej utrzymaniu w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzją z dnia [...], zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 4.05.2005 r., sygn. akt I SA/Sz 138/04 uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...]

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, czy decyzja organu I instancji z dnia [...] została skutecznie doręczona (przez funkcjonariuszy celnych, zastępczo do rąk M. J. – kuzyna strony, pod adresem : [...], co ma istotne znaczenie w odniesieniu do skutków prawnych w sferze prawa materialnego, tzn. pozwoli ustalić czy nie nastąpiło uchybienie terminu do wydania decyzji określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu ponownie sprawy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż w art. 148 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wymienione zostały jako podstawowe dwa miejsca doręczenia pism - miejsce zamieszkania lub pobytu adresata oraz miejsce pracy. Doręczenie pisma może być właściwe, gdy dokonuje się go bezpośrednio w stosunku do adresata pisma, nie korzystając z niczyjego pośrednictwa, ale ustawa przewiduje również instytucję doręczenia zastępczego (art. 149 ustawy).

Doręczenie zastępcze polega na dostarczeniu pisma do rąk osoby innej niż jego adresat i żeby to doręczenie było prawnie skuteczne muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:

- adresatem pisma jest osoba fizyczna (w niniejszym przypadku jest to Ł. S.T.prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą G. PHU Ł.S. T.),

- adresat jest w danym momencie nieobecny w miejscu zamieszkania (powyższe zostało stwierdzone przez funkcjonariuszy celnych dokonujących doręczenia i potwierdzone przez odbierającego decyzję - karty 40 i 46 akt sprawy),

- adres tego właśnie mieszkania jest w aktach sprawy podany jako aktualny (adres zamieszkania Strony przy ul. [...] wynikał w dniu doręczenia z informacji udzielonej przez Drugi Urząd Skarbowy nr [...] z dn. [...] - karta 45 akt sprawy, co zostało następnie potwierdzone przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego (karta 256) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (karta 259), Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego (karta 260),

- pismo oddaje się jednej z osób wymienionych w art. 149 ustawy Ordynacja podatkowa (pełnoletni domownik, sąsiad lub dozorca domu), przy czym zachowana jest określona w tym przepisie kolejność osób, którym doręcza się pismo (w przedmiotowej sprawie pismo odebrał M. J. - kuzyn adresata, osoba dorosła, domownik mieszkania adresata - karty: 253,262, druga strona karty 263),

- odbiór pisma zostaje pokwitowany przez daną osobę (zostało to uczynione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w miejscu przeznaczonym na "podpis odbiorcy" - karta 40),

- osoba ta zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi (funkcjonariusze celni dokonujący doręczenia, przed wydaniem pisma uzyskali zapewnienie, iż M.J. zobowiązuje się do przekazania pisma adresatowi - karta 46).

Dyrektor Izby Celnej, wskazał, iż wykonując zalecenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zawarte w wyroku z dnia 4.05.2005 r., przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu wyjaśnienia, czy skarżący Ł. T. faktycznie zamieszkuje przy ul. [...] oraz czy osoba, która odebrała adresowaną do skarżącego przesyłkę – M.J. jest jego pełnoletnim domownikiem.

W tym względzie wystosowano wnioski do:

- w dniu 16.06.2005 r. do Urzędu Miejskiego, w kwestii adresu zameldowania skarżącego,

- w dniu 12.10.2005 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego

i Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, w kwestii przedkładanych przez skarżącego informacji o miejscu zamieszkania.

W odpowiedzi uzyskano następujące informacje:

- Urząd Miejski w piśmie [...] z dnia [...] poinformował, iż strona była zameldowana przy ul. [...], na pobyt stały w okresie od 19.01.1999 r. do 1.02.2000 r.,

- Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego pismem nr [...] z dnia [...] poinformował, iż Ł.T. dnia 24.02.1999 r. złożył zgłoszenie identyfikacyjne NIP3 wskazując adres zamieszkania – [...] i dopiero w dniu 8.07.2004 r. (zatem po dniu doręczenia spornej decyzji) podatnik w Drugim Urzędzie Skarbowym złożył zgłoszenie aktualizacyjne NIP3, w którym wskazał nowy adres zamieszkania – [...],

- Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie nr [...] z dnia [...] poinformował, iż na podstawie złożonych dokumentów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej ustalono, iż Ł.Te. posługiwał się adresem zameldowania na pobyt stały – [...] w następujących dokumentach zgłoszeniowych: ZUS ZUA – zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego

i zdrowotnego z dnia 26.01.1999 r., z 13.12.1999 r., 15.05.2004 r.),

- Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w piśmie nr [...] z dnia [...] poinformował, iż Ł.T. prowadzący działalność gospodarczą oraz aktualnie zameldowany pod adresem: [...],

w okresie od 19.03.1999 r. do 7.07.2004 r. – posługiwał się adresem zamieszkania

[...].

W związku powyższym organ odwoławczy uznał, iż Ł.T. w dacie doręczenia decyzji, organ I instancji .tj. 25.04.2003 r., w wykonaniu obowiązków podatnika lub ubezpieczonego posługiwał się adresem zamieszkania [...], zatem doręczenie dokonane w dniu 25.04.2003 r. przez funkcjonariuszy celnych pod tym adresem, jako adresem zamieszkania jest prawidłowe.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, o faktycznym zamieszkaniu przy ul. [...] (nie zaś pod adresem zameldowania u swojej babci) świadczy również fakt, iż funkcjonariusze celni dokonujący doręczenia decyzji organu I instancji, od odbierającego – M. J. uzyskali informacje, iż adresat jest nieobecny w domu oraz uzyskali zapewnienie, że pokwitowana przez niego przesyłka zostanie przekazana adresatowi po jego powrocie. O tym, że sporna przesyłka została przekazana do rąk adresata, zdaniem organu, świadczy również fakt, iż Ł. T. złożył odwołanie od decyzji, w wymaganym prawem terminie.

Dyrektor Izby Celnej wskazał także, iż niezależnie od powyższego ustalono również, iż M. J. (kwitujący odbiór przesyłki) od 22.02.1990 r. jest zameldowany

w [...], jest krewnym (wujkiem) adresata i w dacie doręczenia spornej decyzji był osobą dorosłą (data ur. [...]).

Na podstawie powyższego, organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż doręczenie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, a mając na uwadze, iż zgłoszenie celne miało miejsce w dniu 29.04.2000 r., nie nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do wydania decyzji, określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej, we wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...], utrzymując ponownie w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego wypowiedział się także, co do zasadności i prawidłowości ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru oraz ciążącej na stronie należności celnej. Podniósł, iż organ celny będąc upoważniony do badania przedstawianych wraz ze zgłoszeniem celnym dokumentów dotyczących wartości celnej towaru zarówno pod względem formalnym jak i materialnym (badanie ich autentyczności i wiarygodności), przy współpracy ze szwedzkimi organami celnymi, prawidłowo, w wyniku dokonanej kontroli postimportowej uznał, iż wykazana przy zgłoszeniu celnym wartość celna i należności celne zostały zaniżone.

Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci 3200 par butów, deklarując wartość transakcyjną towaru w wysokości [...] SEK, w oparciu o przedłożoną do zgłoszenia fakturę z [...] nr [...]. Zgodnie z wyjaśnieniami udzielonymi przez eksportera, faktura o nr [...], którą posługiwał się importer, wystawiona na zakup 3200 par butów, zawiera nieprawdziwe dane, rzeczywistej transakcji dokonano na podstawie ujawnionej w dokumentacji księgowej eksportera faktury, o tym samy numerze, wystawionej na zakup 916 par butów.

Organ odwoławczy stwierdził, iż skoro postępowanie weryfikacyjne ujawniło dane nie znane wcześniej organom celnym, w chwili dokonania odprawy celnej, ale zgodne ze stanem faktycznym, wynikającym z dokumentacji księgowej eksportera, to istniały podstawy do wszczęcia postępowania celnego w przedmiotowej sprawie, ustalenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego i należności celnych w prawidłowych wysokościach.

Organ nie zgodził się również z zarzutami dotyczącymi sfałszowania spornej faktury. Ponadto wskazał, iż odnośnie 916 par butów wartość celna towaru została ustalona na podstawie ich wartości transakcyjnej wynikającej z ujawnionej u eksportera faktury, zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego. W kwestii zastosowanej do pozostałej partii towaru zastępczej metody ustalania jego wartości celnej organ odwoławczy wskazując na przepisy art. 25-28 Kodeksu celnego stwierdził, iż organ celny I instancji prawidłowo zastosował pierwszą metodę zastępczą (tzw. metodę towaru identycznego), opierając się na wartości transakcyjnej towaru wynikającą z ujawnionej faktury nr 1727 na zakup 916 par obuwia, wobec nie przedłożenia przez stronę innych, wiarygodnych dokumentów, z których wynikałaby inna ich wartość transakcyjna.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez pozbawienie strony prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, Dyrektor Izby Celnej

wskazał, iż strona wielokrotnie była informowana o prawach wynikających

z zasady czynnego udziału w postępowaniu. Ł. T. zapoznał się z materiałami sprawy w siedzibie organu prowadzącego postępowanie. W protokole, sporządzonym na tą okoliczność w dniu [...] oświadczył, iż na ten dzień nie wnosi uwag do sprawy. Do dnia wydania decyzji strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia i nie wypowiedziała się w sprawie materiału dowodowego.

Wskazano także, iż od dnia 18.04.2002 r., w którym wyznaczono termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów, do dnia wydania decyzji, wbrew twierdzeniu pełnomocnika strony, organ I instancji nie przeprowadzał nowych dowodów,

w związku z czym nie było obowiązku ponownego zawiadamiania o możliwości wypowiedzenia się odnośnie tego samego materiału dowodowego.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził także, iż zwłoka w wydaniu decyzji nie miała wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne ani nie ograniczyła praw strony

w przedmiotowej sprawie, spowodowana była przekształceniami w administracji celnej.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik strony wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o uchylenie w całości oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...].

W uzasadnieniu pełnomocnik, zarzucił organom celnym :

- naruszenie art. 120, art. 121, art. 145, art. 210 § 1 pkt 5 i 6 Ordynacji podatkowej oraz

art. 65 Kodeksu celnego w zw. z art. 149 Ordynacji podatkowej i art. 25 kodeksu celnego,

- naruszenie art. 210 § 1 pkt 5 i 6 Ordynacji podatkowej przez brak rozstrzygnięcia kwestii wymiaru odsetek wyrównawczych, jak również brak uzasadnienia faktycznego, co do zasadności obciążenia strony tymi odsetkami,

- naruszenie art. 145 Ordynacji podatkowej oraz zasady czynnego udziału strony

w postępowaniu poprzez doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania bezpośrednio stronie, z pominięciem reprezentującej skarżącego Agencji Celnej, w myśl pkt 6 udzielonego pełnomocnictwa (upoważnienie do wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne) była jedynym podmiotem, do którego organ celny winien kierować korespondencję,

- wydanie zaskarżonej decyzji z uchybieniem terminu do jej wydania, określonego w art. 65

§ 5 Kodeksu celnego,

- naruszenie art. 120, art. 121, art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż strona zameldowana [...] i nie będąca właścicielem mieszkania przy ul. [...], zamieszkiwała pod tym drugim adresem, w związku z tym przyjęcie, iż doręczenie pod tym adresem jest doręczeniem skutecznym,

- naruszenie art. 149 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż M.J., który odebrał przesyłkę skierowaną do adresata jest domownikiem, nie przeprowadzenie postępowania na okoliczność ustalenia, czy M. J. zobowiązał się dostarczyć w.w przesyłkę adresatowi,

- naruszenie art. 149 Ordynacji podatkowej, przy przyjęciu, iż doręczenie było skuteczne, poprzez zaniechanie obowiązku umieszczenia zawiadomienia o doręczeniu w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję,

- naruszenie art. 25 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie do ustalenia wartości celnej nadwyżki towaru nieprawidłowego materiału porównawczego,

- niezasadne obciążenie skarżącego długiem celnym ciążącym na towarze zaimportowanym przez inny podmiot, tj. firmę "P." s.c. A. W.

Odpowiadając na powyższą skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko szczegółowo uzasadnione

w zaskarżonej decyzji, przede wszystkim w zakresie skuteczności dokonanego doręczenia zastępczego, upływu terminu przedawnienia do wydania decyzji oraz zasadności dokonanego ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru oraz wysokości należności celnych.

Odnośnie powołanego po raz pierwszy w skardze zarzutu, nie doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania celnego Agencji Celnej "B.", która dokonała zgłoszenia celnego, organ celny stwierdził, iż w świetle treści upoważnienia Agencji oraz okoliczności, iż strona była reprezentowana w trakcie postępowania przez doradcę podatkowego, organy celne nie miały obowiązku kierowania korespondencji na adres Agencji Celnej.

Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się również, z zarzutem co do braku w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji rozstrzygnięcia kwestii wymiaru odsetek wyrównawczych. W podstawie prawnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego

został bowiem powołany przepis art. 222 par 4 Kodeksu celnego, zawierający dyspozycję dla organów celnych do poboru odsetek, gdy przesunięcie daty powstania długu celnego powoduje uzyskanie korzyści finansowej. W uzasadnieniu decyzji, wskazano także, z jakich powodów odsetki wyrównawcze są należne. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż w świetle obowiązujących przepisów nie ma obowiązku naliczania w decyzji wysokości odsetek, a ponieważ biegną one do dnia zapłaty należność wynikających z decyzji, który to dzień jest wyłączną sprawą dłużnika, ich wysokość w dniu wydania decyzji jest nieznana.

Odpowiadając na merytoryczny zarzut pełnomocnika dotyczący obciążenia Ł.T. należnościami celnymi, wobec posiadania dokumentu, iż partia 2.384 butów została zakupiona przez inną firmę – "P." s.c. A.W., oraz nie przeprowadzenia na tą okoliczność postępowania dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, iż dokument w postaci faktury nr [...] wystawionej na Spółkę cywilną "P." został przez polskie organy celne przyjęty jedynie na okoliczność ustaleń dokonanych przez służby celne eksportera odnośnie sprzedaży obuwia polskim importerom. Towar zakupiony na podstawie tej faktury nie został nigdy zgłoszony do odprawy celnej, cena transakcyjna

z niego wynikająca nie mogła zatem stanowić ceny porównawczej dla wycenianej partii towaru zakupionej przez skarżącego. Poza tym "P." s.c. nie jest i nie mogłaby być dłużnikiem w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Spośród zarzutów zawartych w skardze wymaga rozstrzygnięcia przede wszystkim kwestia, czy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...] została skutecznie doręczona w sposób zastępczy do rąk M.J., a w konsekwencji czy nastąpiło przedawnienie do wydania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług od importu 3200 par butów, sprowadzonych na podstawie dokumentu SAD [...] z dnia [...].

Na wstępie Sąd zwraca uwagę, iż sprawa skuteczności powyższego doręczenia, i upływu terminu do wydania decyzji ustalającej należności celne, na podstawie art. 65 § 5 Kodeksu celnego była poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z 4 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 138/04, uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].

Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i w konsekwencji wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Sformułowana w tym artykule zasada, w myśl, której ocena prawna i w konsekwencji wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ oznacza, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą oni związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostaną one uchylone w prawem określonym trybie i oczywiście o ile nie uległy zmianie stan prawny czy faktyczny sprawy.

Sąd uchylając decyzję wskazał, że "skoro skuteczność doręczenia ma istotne znaczenie w odniesieniu do skutków prawnych w sferze prawa materialnego (czy nastąpiło uchybienie terminu do wydania decyzji określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego) – należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sporne w tym zakresie okoliczności powinny być wyjaśnione w postępowaniu dowodowym z wykorzystaniem dostępnych środków dowodowych".

Cytowany przepis art. 153 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rodzi obowiązek podporządkowania się tej ocenie przez organ. W analogiczny sposób związany jest Sąd rozstrzygający ponownie skargę wniesioną od decyzji wydanej po rzeczonym wyroku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdzić należy, że podjęta próba przez organ celny pierwszej instancji doręczenia decyzji z dnia 24.04.2003 r., pod adresem: [...], w trybie art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) - była prawnie nieskuteczna.

W ponownym postępowaniu organu odwoławczego, nie zostało w sposób dostatecznie przekonywujący wyjaśnione, czy skarżący Ł. T.faktycznie zamieszkuje pod adresem [...], wobec posługiwania się przez skarżącego w trakcie postępowania celnego również innym adresem zamieszkania: [...].

Jak wynika z akt sprawy funkcjonariusze celni, usiłujący doręczyć decyzję pod adresem [...], uzyskali oświadczenie babci skarżącego odmawiającej przyjęcia korespondencji i stwierdzające, iż adresat jest w pracy, ( o którym mowa w notatce służbowej z dnia [...]). W aktach tych znajdują się także zwrotne potwierdzenia odbioru dotyczące innych przesyłek kierowanych do Ł. T. w trakcie postępowania celnego, z których wynika, iż przesyłki były odbierane pod tym adresem zarówno osobiście przez samego adresata, jaki i jego babcię (k. 32, k. 32 ). Organ celny, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji pominął te okoliczności, opierając swoje twierdzenia co do miejsca faktyczne zamieszkania jedynie na pismach uzyskanych od organu meldunkowego, Drugiego Urzędu Skarbowego, Trzeciego Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń.

Zdaniem Sądu, z informacji uzyskanych od powyższych organów, wynika jedynie, iż strona będąc zameldowana w dacie doręczania spornej decyzji w [...], dla potrzeb rozliczenia podatkowego oraz składek ZUS posługiwała się adresem zamieszkania: [...], z czego nie można wnioskować jednoznacznie, iż adres ten stanowił faktyczne miejsce zamieszkania skarżącego, właściwe dla skutecznych doręczeń pism w postępowaniu celnym.

Zdaniem Sądu, oświadczenia składane przed innymi organami (skarbowymi, miejskim) nie stanowią wystarczającego dowodu na okoliczność, iż strona zamieszkuje pod ujawnionym dla innych potrzeb adresem oraz, iż jest to adres właściwy dla doręczeń ww. postępowaniu celnym. Nie wynika bowiem z akt sprawy, aby skarżący w trakcie postępowania celnego dokonywał zmiany podanego adresu, na który dokonywano przecież skutecznych doręczeń.

Konsekwencją przyjęcia przez organ celny, iż właściwym miejscem zamieszkania i doręczeń dla skarżącego powinien być adres, [...] było dokonanie doręczenia przesyłki do rąk M.J., przebywającego w tym czasie pod tym adresem. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej odbiór pisma przez tą osobę pod tym adresem, pokwitowany własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, fakt, iż było to pełnoletni krewny skarżącego, zameldowany i przebywający w tym miejscu w czasie czynności funkcjonariuszy oraz ustne zapewnienie tej osoby, iż przesyłkę przekaże jej adresatowi, (co ma potwierdzać jedynie wspomniana notatka służbowa z dnia [...]), to wystarczające dowody potwierdzające skuteczność doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Skuteczność opisanego doręczenia zastępczego zależy jednak od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia, co powinno także znaleźć odzwierciedlenie w dokumencie zwrotnym, zwanym "zwrotką". Taki sposób doręczenia, ustanowiony na zasadzie wyjątku - nie może budzić wątpliwości. Jeśli takowe istnieją nie można przyjąć, iż doszło do skutecznego doręczenia korespondencji w tym trybie.

W niniejszej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji zostało wypełnione przez funkcjonariusza celnego, doręczającego korespondencję. Na potwierdzeniu tym wprawdzie widnieje podpis osoby odbierającej korespondencję, ale jest rzeczą oczywistą, że na podstawie tego druku nie można ustalić w sposób pewny, czy osoba odbierająca pismo faktycznie zobowiązała się do przekazania go adresatowi. Pokwitowanie co do zasady jest dowodem doręczenia pisma domownikowi, natomiast dowód, że domownik, podjął się oddania pisma adresatowi, stanowi wówczas, kiedy zawiera odpowiednią informację. Takiej informacji, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego druk nie zawiera. Brak dowodu, iż odbierający pismo udzielił takiego zapewnienia czyni doręczenie bezskutecznym.

Poza tym z jego treści wynika, iż doręczenie miało miejsce w [...], a organ twierdzi, że w miejscu zamieszkania adresata znajdującym się w [...].

Zdaniem Sądu, organ nie mógł zatem oprzeć swojego ustalenia co do skutecznego doręczenia decyzji w rzekomym miejscu zamieszkania strony, w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej wyłącznie na treści poświadczenia odbioru, które budzi wątpliwości co do jego prawidłowości, oświadczeniu swoich pracowników oraz pism z innych organów skoro adresat stanowczo twierdzi, że odebrała je osoba nieupoważniona i w miejscu nie stanowiącym miejsca zamieszkania adresata.

W świetle powyższego, Sąd podziela zatem zarzut skarżącego, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 65 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. w Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w stanie prawnym sprawy, wskazując, że dla zachowania terminu przewidzianego w tym przepisie konieczne jest skuteczne doręczenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, co w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło.

W rozpoznawanej sprawie termin przedawnienia dla należności celnych rozpoczął swój bieg od dnia dokonania zgłoszenia celnego tj. w dniu 29.04.2000 r.

Z tych względów decyzje organów celnych podlegają uchyleniu w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm). z uwagi na naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W związku z tym, że iż w przedmiotowej sprawie miało miejsce przedawnienie prawa do wydania decyzji, Sąd odstąpił od rozstrzygania prawidłowości ustalania należności celnych.

O kosztach postępowania postanowiono w myśl art. 200 cyt. ustawy, a na podstawie art. 152 ustawy zapadło rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji.