Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 577/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 39 ust. 5 pkt 1, art. 47 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 398
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.
article: par. 90 pkt 1 rub. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2035
law: Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z  kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, dalej jako: "CKL", po rozpatrzeniu odwołania J. D., dalej jako: "skarżąca", od orzeczenia nr [...][...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w W., dalej jako: "RKL", wydanej na podstawie art 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398), w dniu [...] stycznia 2021 r. wydała orzeczenie nr [...], którym uchyliła przedmiotowe orzeczenie i uznała, że skarżąca jest niezdolna do służby w Straży Marszałkowskiej, wskazując, że powyższa kwalifikacja do kategorii "N" nastąpiła z uwagi na rozpoznanie schorzenia - sytuacyjna reakcja adaptacyjna obniżająca zdolności przystosowawcze.

Zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

[...] Rejonowa Komisja Lekarska w W. w orzeczeniu podała, że u K. K. rozpoznano zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne - § 90 pkt 1 rubr. 4 kat. N (rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straż Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa – Dz. U. z 2018 r. poz. 2035).

CKL w uzasadnieniu orzeczenia wskazała, że po zapoznaniu się z całością zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej skarżąca została skierowana na konsultację psychiatryczną i rozszerzony profil psychologiczny oparty na rozmowie i testach w Pracowni Badań Psychologicznych MSWiA w Ł.. Konsultująca psychiatra w dniu [...] grudnia 2020r. nie stwierdziła zaburzeń orientacji nastroju, napędu, objawów psychotycznych i skierowała Odwołującą się na ponowne badanie psychologiczne. Badający psycholog w dniu [...] stycznia 2021r. wpisał cyt.: "Orzekana jest osobą komunikatywną, ale mało krytyczną wobec siebie. W sytuacji nadmiernego stresu może reagować wzmożoną somatyzacją objawów. W teście osobowości MPM uzyskała wysoki wynik dyssymulacji (-22). Wyniki wskazują na obniżony wgląd, bardzo dużą chęć do rywalizacji, sztywność postaw, W związku z nadmiernie korzystną oceną siebie wyniki są trudne do interpretacji i mało wiarygodne. Mogą wskazywać na silny stres sytuacyjny związany z badaniem". W podsumowaniu badający psycholog postawił rozpoznanie: "Sytuacyjna reakcji adaptacyjna obniżająca zdolności przystosowawcze – nie spełnia wymogów psychologicznych do służby w Straży Marszałkowskiej". Powyższe zaburzenia należy kwalifikować do § 87 pkt 1 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straż Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), gdzie w rubryce 4 widnieje kategoria N - niezdolna do służby w Straży Marszałkowskiej.

CKL ze względu na zmianę rozpoznania pomimo, iż ostateczne rozstrzygnięcie pozostaje bez zmian uchyliła zaskarżone orzeczenie i na podstawie art. 47 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020r. poz. 398 z późn. zm.) i wydała własne orzekając ,iż skarżąca się jest niezdolna do służby w Straży Marszałkowskiej.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], w której zarzuciła, że zostało ono wydane z naruszeniem następujących przepisów:

1. przepisów postępowania, tj. art. 7 , art. 77 § 1 , art. 80 art. i 107 § 3 k.p.a polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu, jakie cechy oraz przesłanki doprowadziły do uznania, że Skarżąca jest osobą z zaburzeniami emocjonalnymi pojawiającymi się w momentach dużego stresu, w tym ustalenie dlaczego orzeczenie jest sprzeczne z opinią psychiatry z dnia [...] grudnia 2020r. oraz orzeczeniami psychologicznymi nr [...] z dnia[...] listopada 2018r. i nr [...] z dnia [...] stycznia 2019r. sporządzonymi przez wojskowe organy orzekające.

2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust 2 Ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz § 87 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r., poprzez błędną wykładnię i zmianę zaburzenia psychicznego określonego w § 90p1 - "Zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne" na § 87p1 - "Sytuacyjna reakcja adaptacyjna obniżająca zdolności przystosowawcze" tj. na niekorzyść Skarżącej, bez podania szczegółowego uzasadnienia.

Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu wskazała, iż CKL w W. nie sprecyzowała dlaczego zmieniła zaburzenie psychiczne określone w § 90p1 - "Zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne" stwierdzone w pierwszym orzeczeniu na zaburzenie psychiczne określone w § 87p1 - "Sytuacyjna reakcja adaptacyjna obniżająca zdolności przystosowawcze". Komisja w ogóle nie odniosła się do tego faktu zmieniając je tak naprawdę na niekorzyść niezgodnie z art. 47 ust. 2 Ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, gdyż pierwsze zaburzenie określone w § 90p1 zostało wykluczone. Zmianę w rozpoznaniu CKL w W. w żaden sposób nie uzasadniła. Niewyjaśnione zostało, na czym w istocie polegało uchybienie organu I instancji i dlaczego właściwe jest rozpoznanie wskazane przez organ odwoławczy.

CKL w odpowiedzi na skargę, wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), powołano do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone orzeczenie CKL wydano zgodnie z obowiązującym przepisami prawa.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398; dalej: "ustawa"), zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z–"zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria N –"niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby.

Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie zarówno kandydatów do służby, jak i funkcjonariuszy oraz sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby.

Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy). W myśl art. 38 ust. 1 przedmiotowej ustawy rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej.

Zgodnie zaś z art. 39 ust. 1 przedmiotowej ustawy orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 1 ustawy. Z ostatniego z wymienionych przepisów wynika, że rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej.

Wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby zawarto w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straż Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa – Dz. U. z 2018 r. poz. 2035; dalej: "rozporządzenie", które wydano na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ust. 2.

Zgodnie z art. 39 ust. 5 pkt 1 przedmiotowej ustawy orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo.

Zaznaczyć należy, że kontrola przez Sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich o zdolności funkcjonariuszy do służby obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, w szczególności czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była zgodna z przepisami przedmiotowej ustaw oraz rozporządzenia wykonawczego. Sąd nie jest natomiast władny, aby rozważać kwestie medyczne. Sąd nie jest zatem uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Kontroluje natomiast przebieg postępowania i prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w tym także k.p.a.

W ocenie Sądu w sprawie orzekały - zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji - właściwe miejscowo i rzeczowo komisje lekarskie, stosownie do art. 16 i art. 17 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej ustawy. RKL, stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy orzekała w składzie trzech lekarzy, którzy podpisali orzeczenie z [...] lipca 2020 r. RKL dokonała ponadto oceny stanu zdrowia skarżącej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, których był znany temu organowi w chwili orzekania. W tym miejscu należy podkreślić, że CKL dysponowała dodatkowymi dokumentami uzyskanym w wyniku dodatkowej konsultacji psychiatrycznej i rozszerzonym profilem psychologicznym opartym na rozmowach i testach. I z tego właśnie powodu CKL, wydając zaskarżone orzeczenie z [...] stycznia 2021 r. zdecydowała się na uchylenie ww. orzeczenia RKL, co należało zaaprobować z punktu widzenia zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, które Skarżąca w skardze uznaje niesłusznie za naruszone.

Zgodnie art. 47 ust. 1 ustawy, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską

CKL w wyniku postępowania odwoławczego, w trakcie którego zlecono poszerzone badanie psychologiczne, które potwierdziło rozpoznanie u skarżącej sytuacyjną reakcję adaptacyjną obniżającą zdolności przystosowawcze. Powyższe skutkowało uchyleniem orzeczenia organu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą zatem te same co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego.

Stwierdzić należy, że zarówno RKL, jak i CKL zakwalifikowały Skarżącą z uwagi na rozpoznane schorzenie do kategorii N, jako kandydata do służby w Straży Marszałkowskiej. Dział XV – Stan psychiczny (załącznika) zawiera szczegółowe objaśnienia i zalecane czynności. Dokonując oceny zdrowia pod kątem chorób opisanych w niniejszym dziale, komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz psychiatra mogą zdecydować o konieczności wykonania badań dodatkowych, w tym psychologicznych. Zgodnie na § 90 załącznika, zaburzenie osobowości posiadają dwie cechy charakterystyczne: 1) wczesny początek (zwykle przed końcem drugiej dekady życia; 2) całościowość – wpływają praktycznie na wszystkie aspekty życia (zawodowego, osobistego, społecznego). Osobowość niedojrzała u osoby poniżej 25 roku jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości. CKL zdecydował o przeprowadzeniu badania dodatkowego przez psychologa. Badanie to wskazało na rozpoznanie sytuacyjnej reakcji adaptacyjnej obniżającej zdolności przystosowawcze. Rozpoznanie to kwalifikowane jest jak kat. N – niezdolny jako kandydat do służby.

Zdaniem Sądu, ocena przez organ zebranego w sprawie materiału dowodowego jest prawidłowa i mieści się w dyspozycji art. 80 k.p.a. w związku z art. 4 przedmiotowej ustawy. Warto wskazać, że z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CKL wynika, że w procesie decyzyjnym wzięto pod rozwagę cały zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczący zdolności do służby w Straży Marszałkowskiej.

Tym samym zarzuty podniesione w skardze z zakresu naruszenia przepisów k.p.a., a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 1 k.p.a. nie mogły być uznane przez Sąd za zasadne, gdyż wzięła pod uwagę całość zgromadzonej dokumentacji medycznej, a postępowanie zakończone zaskarżonym orzeczeniem zostało przeprowadzone zgodnie przepisami mającymi w sprawie zastosowanie. Prawidłowo ustalono stan faktyczny, a wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia są spójne i logiczne. W postępowaniu odwoławczym przeanalizowano materiał dowodowy zgromadzony przed RKL, jak również ten, który powstał w postępowaniu odwoławczym.

Zdaniem Sądu również uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego orzeczenia CKL jest zgodne z obowiązującymi przepisami, zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśniało podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. CKL szczegółowo i prawidłowo uzasadniła swoje stanowisko, w sposób, który umożliwiał Skarżącej zapoznanie się z motywami, którymi kierowała się CKL, odnosząc się do stanu zdrowia Skarżącej, jak również do jej zdolności do służby w Straży Marszałkowskiej. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia obrazuje szczegółowy tok rozumowania CKL, które doprowadziło do wydania zaskarżonego orzeczenia. Z zaskarżonego orzeczenia wynikają przesłanki faktyczne, jakimi kierowała się CKL, podejmując ww. rozstrzygnięcie, jak również przepisy rozporządzenia, które zdaniem CKL wskazywały na poszczególne kategorie zdolności do służby w Straży Marszałkowskiej.

Podkreślić należy, że ocena kwalifikacji schorzenia, które występuje u skarżącego mogła być dokonana wyłącznie przez lekarzy orzeczników komisji (art. 1 pkt 1 ppkt 2 u.k.l.), co w sprawie miało miejsce, a Sąd nie dokonuje oceny własnej stanu zdrowia Skarżącej. Sąd administracyjny, o czym mowa powyżej, nie został bowiem powołany do rozważania kwestii medycznych. Sąd nie jest zatem uprawniony do kwestionowania rozpoznania dokonanego przez komisję lekarską oraz do kwestionowania stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Sąd kontroluje bowiem przebieg postępowania i prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. w tym, które wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zostały w sprawie naruszone.

Na podstawie przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych CKL stwierdziła u skarżącej wskazane powyżej schorzenie, a to oznacza, że miała podstawy do dokonania kwalifikacji określonej w § 87 pkt 1 rubryka 4 załącznika do powołanego rozporządzenia. W przypadku tego schorzenia u osoby ubiegającej się o przyjęcie do służby w Straży Marszałkowskiej prawodawca przewidział kategorię N, co oznacza niezdolność do pełnienia służby w tej formacji.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1921/14 (dostępnym pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl), że jeżeli na moment orzekania wyniki badań skarżącej stwierdzają ewidentnie występowanie konkretnego schorzenia powiązanego z określoną kategorią zdrowia, to jest ona niezdolna do służby. Sąd ocenia bowiem prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny ustalony w postępowaniu przed organem oraz zgromadzony w tym postępowaniu materiał dowodowy (w tym wypadku wyniki badań lekarskich zgromadzonych w toku postępowania orzeczniczego).

Sąd, mając na uwadze powołane okoliczności, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

5