Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 906/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak – Kolczyńska sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G., A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 341/17 w sprawie ze skargi M.G., A.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy W. z dnia 22 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od Marty Grabowskiej i Artura Grabowskiego na rzecz Prezydenta m.st. Warszawy zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 341/17 oddalił skargę M. G. i A. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. G. i A. G. zaskarżając wyrok w całości i - na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." - zarzucili mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w związku z § 22 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm.) przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz oparcie jej na niepełnym materiale dowodowym, a w szczególności przez niezweryfikowanie czy M. i A. G. regulują należności czynszowe oraz czy w momencie podejmowania uchwały przez Zarząd kwestia tytułu prawnego do lokalu była prawomocnie rozpoznana, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych skutkujących przyjęciem przez Sąd I instancji, że M. G. i C. G. w chwili podejmowania przez Zarząd kwestionowanej uchwały nie posiadali tytułu prawnego do lokalu, a tym samym przyjęciu przez Sąd, że Zarząd Dzielnicy [...] miał pełne podstawy do podjęcia zaskarżonej uchwały, co spowodowało oddalenie przez Sąd skargi. Tym samym wskazane naruszenie miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy;

2) prawa materialnego, to jest § 22 ust. 5 uchwały Nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] przez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy informacje uzyskane w toku wnikliwej analizy nie dają podstawy do odmowy zakwalifikowania wniosku.

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Pełnomocnik skarżących kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

Prezydent miasta [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną w piśmie z [...] lutego 2018 r. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżących na jego rzecz kosztów postepowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ wskazał, że Sąd Rejonowy dla [...] w W. I Wydział Cywilny w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydał wyrok o sygn. akt [...] nakazujący M. G. i małoletniemu C. G. opróżnienie i opuszczenie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Jednocześnie Sąd nie orzekł o uprawnieniu do lokalu socjalnego dla ww., z uwagi na fakt, że zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego. W wyniku wniesionej przez pozwanych apelacji Sąd Okręgowy w wyroku z [...] marca 2017 r. sygn. akt [...] zmienił wyrok Sądu I instancji jedynie w ten sposób, że odroczył wykonanie wyroku (eksmisji) do[...] marca 2019 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Ocenę naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej należy poprzedzić przypomnieniem stanu sprawy. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z [...] listopada 2016 r. nie zakwalifikował M. i A. G., zam. przy ul. [...] m. [...] w W., do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała wniosek negatywnie, gdyż wnioskodawcy zamieszkują w ww. lokalu mieszkalnym bez zgody właściciela [...], a umowa najmu lokalu zawarta z G. G. - matką skarżącego, została wypowiedziana z powodu zadłużenia z tytułu opłat za lokal. Wnioskodawcom nie przyznano uprawnień do lokalu socjalnego. W trakcie rozpatrywania wniosku skarżących o zakwalifikowanie do najmu pozostawała w toku sprawa o przyznanie uprawnienia do lokalu socjalnego dla wnioskodawczyni i najmłodszego dziecka. Organ uznał też, że warunki mieszkaniowe w miejscu zamieszkania matki wnioskodawczyni w nieruchomości przy ul. [...], pozwalają zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe rodziny G.

M. i A. G. wezwali organ w dniu [...] grudnia 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa. Wskazali, że w uchwale nie uwzględniono w odniesieniu do ich rodziny tego, że na osobę przypada mniej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej. Liczba osób, tj. 6 mieszka bowiem w lokalu o powierzchni 35,35 m2, w tym powierzchnia pokoi wynosi 17,04 m2. Nie uwzględniono również tego, że minimum dochodowe na osobę nie przekracza 1412,10 zł miesięcznie. Ponadto wskazali, że nie mieszkają we własnym mieszkaniu i takiego nigdy nie posiadali. Lokal obciążony jest wyrokiem eksmisyjnym, ale do zadłużenia lokalu nie doszło z winy wnioskodawców, gdyż zawinił główny najemca. W ich ocenie, ta sytuacja pozwala traktować ich jako bezdomnych. Składając wniosek o zawarcie umowy na odrębny lokal zadeklarowali wywiązywanie się z obowiązków najemcy, w szczególności w zakresie płacenia czynszu. Podnieśli też, że ul. [...] nie jest ich adresem zamieszkania, w tej nieruchomości nie mają żadnych udziałów.

Zarząd Dzielnicy [...] odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, po przeanalizowaniu ponownie sprawy, wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia.

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych.

W pierwszej kolejności w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z § 22 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Wskazać jeszcze należy, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (uchwała NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych). Pomijając niepoprawne powołanie przepisu, którego naruszenie zarzucono Sądowi I instancji (jeśli dany przepis posiada kilka jednostek redakcyjnych o zróżnicowanej treści normatywnej – w tym przypadku § 22 ust. 2 posiada 5 punktów i w ramach pkt 5 dwa podpunkty, powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu), to - przyjmując, że chodzi o § 22 ust. 2 pkt 1 – 4 i pkt 5 lit. b powołanej uchwały - analiza przedstawionego zarzutu oraz jego uzasadnienie nie daje podstaw do jego uwzględnienia.

Przede wszystkim wskazać trzeba, że przepisy § 22 uchwały zostały powiązane z przepisami K.p.a. Na kwestię odnoszącą się do obowiązku stosowania K.p.a. przy kwalifikowaniu do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu zwracał już uwagę Sąd I instancji na stronie 3 uzasadnienia zawierając szczegółowe wyjaśnienia, że w postępowaniu tym nie mają zastosowania K.p.a. dotyczące wydawania decyzji administracyjnych. Kwestia ta nie budzi również wątpliwości w orzecznictwie sądowym. Zwraca się jednak uwagę na to, że choć w postępowaniu poprzedzającym ustalenie takiej listy nie mają zastosowania przepisy K.p.a., to w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 ze zm.) ustawodawca określa działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej. Oznacza to, że podstawowe standardy określone przepisami ogólnymi K.p.a. mają zastosowanie do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej.

Powyższy zarzut skargi kasacyjnej w istocie rzeczy zmierzał jedynie do polemiki ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, podjęcie zaskarżonej uchwały nie zostało poprzedzone dokonaniem przez organ wnikliwej i rzetelnej analizy sytuacji życiowej M. i A. G., w tym ich stanu majątkowego, dotychczasowego sposobu korzystania przez nich z zajmowanego lokalu i niewyjaśnienia posiadania przez nich tytułu prawnego do lokalu.

Zgodnie z § 4 uchwały Nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] lokale z zasobu mieszkaniowego mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (pkt 1), a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (pkt 2). Wytyczne, dotyczącego sposobu przeprowadzenia w tym przedmiecie postępowania, zostały zawarte w § 22 ww. uchwały.

W ustępie 2 tego paragrafu, uchwałodawca stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosków osób, takich jak skarżący, należy poddać wnikliwej analizie szereg mających znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności, w tym: ocenić dotychczasowy sposób korzystania przez niego z lokalu, a w szczególności przestrzeganie warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy (pkt. 1), zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela (pkt 2), posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 (pkt 3), a w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie 4, § 12 i § 31 uchwały, warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonków wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkiwania wnioskodawcy w tych lokalach (pkt 5 lit. b). Ponadto, dokonywanie przez organ oceny zasadności złożonego przez skarżącego wniosku nie mogło pomijać pozostałych, zawartych w ww. uchwale uregulowań, w tym norm określających przesłanki wykluczające jego uwzględnienie.

W analizowanym stanie faktycznym ustalono, że skarżący kasacyjnie nie posiadają tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. była matka skarżącego A. G. – G. G. Skarżący A. G. posiada zameldowanie na pobyt stały we wskazanym lokalu. Sąd Rejonowy dla [...] I Wydział Cywilny wyrokiem z [...] września 2011 r. sygn. akt [...] nakazał G. G., skarżącemu oraz małoletnim synom skarżącego – J. i W. opuszczenie i opróżnienie ze wszystkich swoich rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. i wydanie tego lokalu miastu [...]. Z mocy przedmiotowego wyroku uprawnienie do lokalu socjalnego otrzymała tylko G. G. Eksmisja z przedmiotowego lokalu została orzeczona wobec M. G. i najmłodszego syna skarżących małoletniego C. przez Sąd Rejonowy bez uprawnienia do lokalu socjalnego, co wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżących złożonego na rozprawie w dniu [...] listopada 2017 r. i odpowiedzi na skargę kasacyjną. Umowa najmu przedmiotowego lokalu została wypowiedziana z powodu zadłużenia lokalu, które wynosiło ponad 80 tys. zł.

Podnoszona przez skarżących okoliczność niewyjaśnienia posiadania przez wnioskodawców tytułu prawnego do lokalu z powodu pozostawania w toku sprawy eksmisji M. G. i C. G. w chwili podejmowania przez Zarząd Dzielnicy [...] kwestionowanej uchwały, nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Okoliczność ta została wyjaśniona i na dzień orzekania przez Sąd I instancji wyroki o eksmisji z przedmiotowego lokalu dotyczyły już wszystkich osób zamieszkujących w tym lokalu. Zarzut skarżących o braku wyjaśnienia okoliczności ponoszenia przez nich opłat z tytułu najmu lokalu również nie jest zasadny. Twierdzenia skarżących, że opłaty te są ponoszone obecnie nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Wprost przeciwnie z akt sprawy wynika, że skarżący zamieszkując w tym lokalu nadal nie ponoszą opłat z tym związanych. Rację ma także Sąd I instancji twierdząc, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących wskazujący, że do zadłużenia nie doszło z ich winy. Prawidłowo Sąd wskazał, że z § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały wynika przy rozpatrywaniu wniosków obowiązek poddania wnikliwej analizie dotychczasowego sposobu korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Przepis § 22 ust. 2 pkt 1 dotyczy też osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, co oznacza, że ocenie podlegał dotychczasowy okres zamieszkania skarżących w lokalu. Zamieszkiwanie w lokalu wiąże się z ponoszeniem opłat z tego tytułu i obowiązek ten spoczywa na korzystających z lokalu niezależnie od tego, kto jest głównym najemcą. Dlatego słuszna jest ocena Sądu I instancji w odniesieniu do ponoszenia również przez skarżących odpowiedzialności za powstanie kilkuletniego zadłużenia z tytułu opłat za przedmiotowy lokal. Niesporna pozostaje okoliczność, że skarżący wraz z dziećmi zamieszkiwali w lokalu bez zgody właściciela nieruchomości. Okoliczność ta również jest obowiązkowo poddawana analizie przy rozpatrywaniu wniosku o najem, co wynika z § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały. Prawidłowo więc Sąd I instancji stwierdził, że już sama ta okoliczność stanowi podstawę do odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zwarcia umowy najmu lokalu.

Okoliczności powyższe – jak już była mowa - znajdują potwierdzenie w aktach sprawy i nie zostały skutecznie podważone przez skarżących. W tej sytuacji wskazany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia § 22 ust. 2 uchwały oraz jego argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za całkowicie bezzasadne.

Kolejno autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 22 ust. 5 powołanej uchwały "w sytuacji, gdy informacje uzyskane w toku wnikliwej analizy, nie dają podstaw do odmowy zakwalifikowania wniosku". Istota sformułowanego zarzutu i jego uzasadnienie wskazują, że kwestią wątpliwą w uznaniu skarżącego kasacyjnie pozostaje fakt zaakceptowania przez Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez organ. Zarzut ten należało uznać za chybiony.

Powołany w zarzucie § 22 ust. 5 uchwały stanowi, że odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczenia bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku.

Tak jak przyjęto powyżej nie jest zasadny zarzut co do braku pełnych ustaleń stanu faktycznego. Skoro informacje uzyskane przez organ w toku analizy, o której mowa w § 22 ust. 2 uchwały, mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku, to nie można skutecznie zarzucić organowi niewłaściwego zastosowania tego przepisu. Rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją przepisu stosowanej przez organ normy prawnej. Jest to przepis regulujący rozstrzygnięcie sprawy, a więc wynik sprawy, a nie sposób postępowania organu przed określeniem tego wyniku postępowania. Przepisy określające sposób rozstrzygnięcia przez organ sprawy o zakwalifikowanie do umowy najmu nie są przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Te ostatnie przepisy zawiera choćby właśnie § 22 uchwały.

Poza tym podkreślić należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznają za prawidłowy (por. wyroki NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12 i 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Kwestionując ocenę stanu faktycznego nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, również w wyniku jego błędnej wykładni, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyroki NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12 i 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyroki NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11 i 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważają, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważają skutecznie okoliczności faktycznych sprawy czyniąc to w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki NSA z: 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, 11 października 2012 r., I FSK 1972/11 i 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Ustalenia w zakresie stanu faktycznego można kwestionować podnosząc zarzuty w zakresie drugiej podstawy kasacyjnej, czego w niniejszej sprawie skutecznie nie uczyniono, w konsekwencji podniesiony w tym zakresie zarzut naruszenia prawa materialnego nie mógł osiągnąć skutku.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Uzasadnienie niniejszego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż uznał, że trudna sytuacja życiowa skarżących kasacyjnie dostatecznie uzasadnia odstąpienie od obciążenia stron, które wniosły skargę do Sądu I instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.