Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 999/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 i art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga P. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z [...] października 2016 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 5 listopada 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w G. (zwany dalej: PINB, organ I instancji) wpłynęło pismo P. R. (zwany dalej: skarżący) o przeprowadzenie kontroli budynku "przejazdowego" położonego na działce nr [...] w miejscowości D. gmina M..

W wyniku oględzin przeprowadzonych 26 listopada 2013 r., przy udziale J. F. (zwany dalej: inwestor) i skarżącego ustalono, że na działce nr ewid. [...] znajduje się wiata przejazdowa o długości od 7,20 do 7,85 m i szerokości 11,60 m. Przylega ona do ściany murowanej budynku skarżącego (działka nr ewid. [...]) i stodoły inwestora (działka nr ewid. [...]). Wiata posiada konstrukcję słupową wypełnioną częściowo cegłą silikatową. Od strony podwórka brak wrót wjazdowych, od strony drogi gruntowej dwie pary wrót drewnianych.

Według oświadczenia inwestora (obecnego właściciela działki [...]) obiekt ten powstał w 1988 r. i budował go jego ojciec M. F.. Skarżący złożył natomiast oświadczenie, iż wiata ta powstała na przełomie 2004 i 2005 r. i stoi częściowo na jego działce [...].

Inwestor przedłożył opisaną dokumentację fotograficzną z 1973 r., 1992 r. i 2005 r. oraz mapkę z 1974 r. z zaznaczoną granicą pomiędzy działkami [...] i [...].

W związku z rozbieżnościami dotyczącymi daty budowy wiaty (co było istotne dla zastosowania odpowiednich przepisów prawa) PINB wdrożył postępowanie wyjaśniające (zawiadomienie z 6 grudnia 2013 r.). Wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. o udostępnienie materiałów fotogrametrycznych w postaci zdjęć lotniczych. Z przesłanych zdjęć wynikało, że wiata przejazdowa istniała w 1997 r.

Organ I instancji przeprowadził dowód z przesłuchania świadków zawnioskowanych przez skarżącego i inwestora. Świadkowie skarżącego: P. W. i J. R. potwierdzili datę budowy wiaty w latach 1998 -1999, z kolei P. Ż. i I. Ż. zajęli stanowisko, iż wiata powstała nie wcześniej niż 23 września 1995 r. Kolejny świadek skarżącego J. S. przesłuchany w 2014 r., zeznał, że wiata wybudowana została 20-22 lata temu. Wreszcie świadek M. R. stwierdził, iż opowieści ojca wie, że jego ojciec budował słupy wiaty 3-4 lata przed śmiercią, która miała nastąpił w 2001 r.

Natomiast świadkowie zawnioskowani przez inwestora potwierdzili, że wiatę wybudowano w latach 1991-1992. Taką wersję podał P. P., który zeznał, że jego ojciec budował budynek mieszkalny w 1992 r., zaś pozwolenie na budowę otrzymał w 1991 r. i ten sam murarz wykonywał prace przy budowie wiaty. Sam J. G. nie pamięta faktu budowy wiaty, ale potwierdził budowę domu u rodziny P.. Inny świadek W. O. potwierdził z kolei, że w czasie budowy budynku mieszkalnego u P., wykonywał konstrukcję dachu u F., co miało miejsce tak jak budowa w 1992 r. Również pozostali świadkowie powołani przez inwestora potwierdzili jako datę wybudowania wiaty rok 1992 (M. D., H. F., H. F., W. G.).

W wyniku kolejnych oględzin przeprowadzonych 15 stycznia 2014 r. PINB ustalił, że na działce [...] znajdują się: budynek mieszkalny jednorodzinny wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] marca 1986 r. wydanej dla M. F.; budynek przechowalni owoców wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] lutego 2005 r.; budynek gospodarczo-garażowy. Ustalił także, że na projekcie zagospodarowania terenu sporządzonym na mapie do celów projektowych aktualnej na dzień 25 lutego 2004 r. widnieje sporna wiata. Przy czym wedle informacji uzyskanych od Starosty Powiatu G. (pismo z 30 stycznia 2014 r., 79 akt adm.) nie odnaleziono dokumentacji, na podstawie której naniesiono budynek gospodarczy zaznaczony kolorem zielonym na kopię mapy zasadniczej załączoną do pisma z 16 stycznia 2014 r.

Postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2014 organ I instancji, działając na podstawie art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwana dalej: p.b. z 1994 r.), art. 56 ustawy Prawo budowlane

z 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm., zwana dalej: p.b.

z 1974 r.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze. zm., zwana dalej: k.p.a.), nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni: zaświadczenia

o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego, w dniu budowy wiaty, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej spornej wiaty.

Pismami z[...] marca 2014 r. i [...]kwietnia 2014 r. (data wpływu do organu) skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z: zdjęć wykonanych w 1995 r. (zdjęcie z uroczystości weselnej I. Ż. i P. Ż.) oraz naliczenie inwestorowi opłaty legalizacyjnej w związku z samowolnym wybudowaniem wiaty przejazdowej.

W dniu 2 czerwca 2014 r. inwestor złożył w organie I instancji dokumenty określone postanowieniem z [...] lutego 2014 r.

Decyzją (błędnie określoną jako postanowienie) Nr [...] z [...] lipca 2014 r. PINB orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie spornej wiaty uznając, że wiata wybudowana została w latach 1998-1999, roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z polskimi normami, na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową.

Na skutek złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] orzekł

o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że dokonując oceny samowolnej budowy przedmiotowej wiaty pod kątem spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r. PINB powinien odnieść się także do aktualnie obowiązujących przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, że dla miejscowości D. nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W dalszej części postępowania organ zażądał okazania oryginałów zdjęć, natomiast inwestor wyjaśnił, iż nie dokonywał żadnych robót przy omawianej wiacie oraz, że wiata zawsze miała jasną blachę (blacha ocynkowana).

Postanowieniem Nr [...] r. z [...] listopada 2014 r. organ I instancji orzekł

o zwieszeniu niniejszego postępowania do czasu przedłożenia przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej wiaty. Na skutek złożonego zażalenia organ odwoławczy postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. orzekł o uchyleniu zażalonego postanowienia w całości. Wyrokiem z 24 września 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 189/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł

o oddaleniu skargi inwestora na ww. postanowienie WINB.

Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2016 r. PINB orzekł o udzieleniu inwestorowi pozwolenia na użytkowanie spornej wiaty przejazdowej. Na skutek złożonego odwołania organ odwoławczy decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. orzekł

o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło stwierdzenie, że organ I instancji w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego uznał, że obiekt będący przedmiotem postępowania wybudowany został przed rokiem 1995 r.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB (pismem z 29 kwietnia 2016 r.) zwrócił się do Burmistrza Gminy i Miasta M. o udostępnienie pozwoleń na budowę budynków zlokalizowanych na działkach [...] i [...] w D. wydanych w latach 1974-1995 na rzecz inwestora, jego ojca lub skarżącego. W odpowiedzi na powyższe wpłynęła informacja, że w latach 1987-1995 nie były wydawane żadne pozwolenia na budowę na przedmiotowych działkach.

W dniu 11 maja i 22 czerwca 2016 r. inwestor złożył w organie zdjęcia, na których według niego jest wiata w 1995 r. (zdjęcie z samochodem) jak i dach i rynna wiaty w 1992 r. (zdjęcie z koniem) oraz 8 zdjęć z komunii syna, która odbyła się w maju 1995 r., na których widoczny jest jeden z gości tej komunii na rowerze, a w tle widoczna jest omawiana wiata. Jednocześnie wniósł o przesłuchanie jako świadka M. D. (na zdjęciach gościa w kolorowej koszuli). Z kolei skarżący złożył (31 maja 2016 r.) 9 oryginalnych zdjęć i fragment filmu z wesela małżonków Ż., dokumentując brak istnienia wiaty we wrześniu 1995 r.

W dniu 8 lipca 2016 r. inwestor przedłożył dokumenty potwierdzające datę komunii – [...] czerwca 1995 r. oraz dokumenty zakupu (10 marca 1995 r.) i złomowania samochodu [...] widocznego na zdjęciach.

Decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. PINB działając na podstawie art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r., art. 42 ust. 2 i 3 i art. 54 ust. 1 p.b. z 1974 r. oraz § 59 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8 poz. 48 ze zm.) i art. 104 k.p.a. orzekł o udzieleniu inwestorowi pozwolenia na użytkowanie spornej wiaty przejazdowej zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...] i [...] w D. i gmina M..

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ I instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie istnieje rozbieżność co do daty powstania spornej wiaty przejazdowej. Zarówno strony postępowania jak i świadkowie przez nich wskazani podają inne daty powstania obiektu. Inwestor oraz wskazani przez niego świadkowie oświadczyli, że budowa została wykonana w latach 1991 - 1992. Skarżący początkowo twierdził, że wiatę wybudowano w latach 2004-2005, część wskazanych przez niego świadków oświadczyła, że sporny obiekt powstał w latach 1997 – 1999, zaś część, że po 23 września 1995 r. Ze zdjęć lotniczych przekazanych przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. wynika, że wiata istniała już w 1997 r., co poddaje w wątpliwość zeznania świadków skarżącego jak podał organ. Ponadto jako dowód w prowadzonym postępowaniu w aktach sprawy wykorzystano zdjęcia oraz fragment filmu z wesela I. i P. Ż. (z [...] września 1995 r.) oraz zdjęcia z komunii P. F. (z [...] czerwca 1995 r.). PINB wskazał, iż materiał dowodowy przekazany przez skarżącego, ze względu na słabą jakość budzi wątpliwości co do istnienia lub braku przedmiotowej wiaty w dacie 23 września 1995 r., o tyle zdjęcia z komunii wykonane w dniu [...] czerwca 1995 r. (potwierdzone zeznaniami świadka Pana M. D.) potwierdzają bezsprzecznie istnienie wiaty w dacie ich wykonywania ([...] czerwca 1995 r.).

Organ I instancji ocenił, iż nie jest możliwa budowa przedmiotowej wiaty w latach 1997 - 1999 skoro istniała ona [...] czerwca 1995 r. Za właściwe uznał zatem, iż sprawę samowolnie wybudowanej wiaty należy rozpatrywać na podstawie przepisów p.b. z 1974 r.

Wskazał, iż ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę wziął pod uwagę zgodność omawianego obiektu z obowiązującym w dniu budowy ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. oraz fakt braku planu miejscowego w dniu orzekania. Ponadto z opinii konstrukcyjnej sporządzonej przez mgr inż. J. R. wynika, że obiekt jest w dobrym stanie technicznym. Roboty zostały wykonane zgodnie z Polskimi Normami, wiedzą techniczną oraz warunkami technicznymi i mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem.

Odwołanie na powołaną decyzję złożył skarżący, podnosząc, że cała decyzja

i jej uzasadnienie nie posiada składu gramatycznego i jest w większości spisana

z poprzedniej decyzji, co świadczy o braku kompetencji zawodowej i celowym działaniu na korzyść jednej ze stron, czyli inwestora. W szczególności zanegował zeznania świadka M. D., który zeznawał na okoliczności gdy był dzieckiem.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] października 2016 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji WINB, po przedstawieniu stanu sprawy wskazał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zaś argumenty podnoszone w odwołaniu nie mają wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Ocenił, iż organ I instancji wykonał zalecenia organu odwoławczego jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami procedury.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy przedstawił szczegółowo przebieg postępowania przed PINB stwierdzając, że organ I instancji dokonał prawidłowej, swobodniej oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania i posiadanej wiedzy oraz doświadczenia życiowego

w zakresie, daty powstania spornego obiektu. Podzielił ustalenia PINB, że wiata istniała już w czerwcu 1995 r. na co wskazuje w szczególności dokumentacja zdjęciowa

z komunii syna inwestora, która odbyła się [...] czerwca 1995 r. Wobec powyższego oświadczenia skarżącego i wskazanych przez niego świadków, którzy jako datę spornej budowy podają wrzesień 1995 r. (po tej dacie) i 1998-1999 wykluczają się i nie są wiarygodne. Zdjęcia oraz film przedłożony przez skarżącego ze względu na ich słabą jakość budzą wątpliwości i nie mogą stanowić podstawy do uznania, że sporna wiata nie istniała 23 września 1995 r. WINB podał, że sporna wiata pokryta jest dachem

z jasnej blachy ocynkowanej. Na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy wygląda jak dach biały (odbijający światło). Wobec czego skarżący może mieć subiektywne, nie poparte dowodami przekonanie, że dach spornej wiaty nie jest widoczny na przedstawionych przez niego zdjęciach, a w konsekwencji, że wiata powstała w innej dacie.

Natomiast materiał dowodowy przedstawiony przez inwestora - zdjęcia z komunii oraz potwierdzające zeznania świadka M. D. wskazują, iż sporny obiekt istniał już w czerwcu 1995 r. Wobec powyższego stwierdził, że ww. obiekt budowlany nie mógł powstać w latach 1997-1999 jak twierdzi skarżący lub w latach późniejszych, skoro [...] czerwca 1995 r. ww. wiata już istniała. Jakkolwiek nie można ustalić konkretniej daty powstania obiektu, to materiał dowodowy zebrany w sprawie umożliwia przyjęcie przez organy za wiarygodne i spójne oświadczenia świadków wskazanych przez inwestora i uznanie, że sporna wiata powstała przed dniem 1 stycznia 1995 r. Stanowisko organu I instancji w tym zakresie jest prawidłowe. Zarzuty zawarte

w odwołaniu dotyczące daty powstania spornego obiektu są niezasadne.

Zdaniem WINB organ I instancji prawidłowo przeprowadził dowód z zeznań świadka M. D.. W odniesieniu do osoby ww. świadka nie wystąpiła żadna ustawowa przesłanka (art. 82 k.p.a.) uniemożliwiająca uznanie go za świadka. Ww. został przesłuchany na okoliczność przebywania (jako dziecko) na komunii świętej P. F.. Oceny zeznań ww. świadka PINB dokonał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Stwierdził, iż przeprowadzona przez PINB ocena materiału dowodowego jest

w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, wiedzy technicznej

i nie wykraczała poza granice swobodnej oceny dowodów. Ocena wiarygodności i mocy dowodów następuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

W wyniku analizy stanu faktycznego sprawy celem zbadania przesłanek wynikających z art. 37 i art. 40 p.b. z 1974 r. prawidłowo stwierdzono, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające nakazanie rozbiórki dokonanej samowoli budowlanej, czy też nałożenia obowiązku dokonania określonych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami.

Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że w odniesieniu do przedmiotu postępowania nie została spełniona żadna przesłanka z art. 37 p.b. z 1974 r. uzasadniająca wydanie nakazu rozbiórki. Uznał także, że organ I instancji dokonał ustaleń, czy sporna inwestycja jest zgodna

z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy jak również w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego. Jak wynika z informacji (pismo z 11 marca 2014 r.) uzyskanych od Burmistrza Gminy i Miasta M., zgodnie

z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w M. nr [...] z [...] września 1980 r. obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r. działka nr [...] położna we wsi D. znajdowała się na terenach zabudowy zagrodowej (symbol planu [...]) i można było wybudować na niej wiatę. Aktualnie gmina M. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto decyzją nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy M. ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej wiaty. Decyzja ta została uchylona w postępowaniu odwoławczym wobec uznania, że w istniejącym stanie prawnym brak było podstaw do ustalania warunków zabudowy dla istniejącej wiaty.

Zdaniem WINB sporna inwestycja nie narusza przepisów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie budowy wiaty. Wobec powyższego WINB stwierdził, że nie została spełniona przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r.

W ocenie organu odwoławczego w toku postępowania nie stwierdzono, aby przedmiotowa wiata dojazdowa objęta niniejszym postępowaniem powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Potwierdza to również inwentaryzacja budowlana spornej wiaty datowana na maj 2014 r. sporządzona przez mgr inż. J. R. (upr. [...]), w której stwierdzono, że obiekt jest w dobrym stanie technicznym. Roboty zostały wykonane zgodnie z Polskimi Normami, wiedzą techniczną oraz warunkami technicznymi i mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem. Uznał, że funkcjonowanie spornej wiaty w aktualnym kształcie nie powoduje groźby dla życia i zdrowia przebywających w pobliżu osób, jak też realnego niebezpieczeństwa powstania szkody w mieniu. Na gruncie niniejszej sprawy nie ma również miejsca istotne, niedające się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych dla otoczenia (wykluczenie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r.).

Wskazał także, że jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest wydanie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r. Zatem PINB słusznie wydał pozwolenie na użytkowanie wiaty przejazdowej zlokalizowanej na działkach [...] i [...], dając tym samym inwestorowi możliwość zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej

i kończąc w ten sposób procedurę naprawczą prowadzoną na podstawie przepisów przywołanej powyżej ustawy.

Organ odwoławczy podał, że kwestia naruszenia prawa własności nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Odnosząc się do argumentów odwołania wyjaśnił, iż nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu

I instancji.

Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie złożył skarżący wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. poprzez brak dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli;

2. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady wiarygodności organu prowadzącego postępowanie - organ ma działać w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do władzy publicznej;

3. art. 77 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy;

4. art. 124 § 2 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji;

5. art. 49 ust. 1 i 2 p.b. z 1994 r. poprzez jego błędne zastosowanie;

6. art.37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżący szczegółowo odniósł się do postawionych zarzutów, negując dokonaną przez organy ocenę dowodów, zwłaszcza dowodów z zeznań świadków strony skarżącej, wadliwą ocenę materiału

z płyty DWD oraz zdjęć ze ślubu siostry. Stwierdził, iż pominięte zostały zeznania świadka M. R..

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja WINB utrzymująca

w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu wiaty przejazdowej usytuowanej na działce nr [...] i [...] w D. gmina M., co do którego stwierdzono, że został wybudowany bez pozwolenia na budowę.

W pierwszej kolejności wskazać należy, zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, iż organy administracji państwowej mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej. Organ administracji, w myśl art. 8 k.p.a. jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Istotą każdego postępowania administracyjnego jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie, zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 k.p.a., natomiast mając na uwadze treść art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem między innymi dowodów, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyrażony w art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów

z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero, bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.

Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy było kluczowe, determinowało bowiem ustalenie, czy zastosowanie do legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej mają przepisy p.b. z 1974 r. (jeżeli samowola została zrealizowana przez dniem 1 stycznia 1995 r.), czy też przepisy p.b. z 1994 r. (jeżeli samowola została zrealizowana po dniu 1 stycznia 1995 r.).

Sąd wskazuje, iż szczegółowe czynności i ustalenia organów w tym zakresie zostały przedstawione w stanie faktycznym uzasadnienia, zbędnym jest zatem ponowne ich przywołanie. Stwierdzić należy, iż w postępowaniu na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego – dwukrotnych oględzin działki [...]i [...], zeznań świadków oraz dokumentów przedłożonych zarówno przez inwestora jak

i skarżącego organy oceniły, iż sporny budynek został zrealizowany przed dniem

1 stycznia 1995 r. Jako wiarygodne w tym zakresie uznano zeznania świadków wskazujące, iż sporny budynek został zrealizowany w latach 1991-1992, powyższe potwierdzone zostało także przedstawioną przez inwestora dokumentacją zdjęciową

(k. 18-19 i 273 akt administracyjnych organu I instancji).

Oceniając działania organów i podejmowane przez nie czynności w zakresie zebrania materiału dowodowego sprawy i ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego dotyczącego daty i okoliczności wybudowania spornej wiaty Sąd stwierdza, iż ustalenia organów są prawidłowe. Zdaniem Sądu materiał dowodowy został w sprawie zebrany

w sposób prawidłowy, z zachowaniem zasad postępowania, organy przeprowadziły wnikliwą i szczegółową analizę zebranych dowodów i dokonały słusznych ustaleń co do daty budowy spornej wiaty. Zaskarżona decyzja zawiera ustalenia faktyczne, ocenia wnioski dowodowe złożone zarówno przez skarżącego jak i inwestora, powołuje przepisy prawne poddane analizie co do zasadności ich zastosowania w sprawie. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy art. 107 § 3 k.p.a. co do wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Powstanie samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r. spowodowało, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 z 1994 r. zastosowanie w niniejszej sprawie winny mieć przepisy ustawy Prawo budowlane 1974 r. Według tej regulacji art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia

w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, a do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Na gruncie wskazanej regulacji (p.b. z 1974 r.) legalizacja samowoli budowlanej była dopuszczalna, o ile nie zachodziły przesłanki z art. 37 tej ustawy. Oznacza to, że przed przystąpieniem do legalizacji obiektu organy nadzoru budowlanego zobowiązane są jednoznacznie wykluczyć istnienie przesłanek do przymusowej rozbiórki wymienionych art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. 1974 r. Zgodnie z tym przepisem, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organy administracji orzekające w rozpatrywanej sprawie miały zatem obowiązek rozważenia w pierwszej kolejności, czy nie zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. Stosując się do dyspozycji wymienionego przepisu w rozpoznawanej sprawie wykazano, iż wybudowany w ramach samowoli obiekt wiaty przejazdowej nie narusza ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w M. nr [...] z [...] września 1980 r. obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r. Według ustaleń tego planu działka nr [...] położna we wsi D. znajdowała się na terenach zabudowy zagrodowej (symbol planu [...]) i można było wybudować na niej wiatę. Aktualnie gmina M. nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem przedmiotowa wiata nie narusza przepisów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie budowy wiaty. Z uwagi na brak obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. działek nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z takimi przepisami. Wobec powyższego należy stwierdzić, że nie została spełniona przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r.

Ponadto w celu wyjaśnienia czy inwestycja nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia oraz niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, PINB postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2014 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia: inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku oraz inwentaryzacji budowlanej budynku wiaty wraz z oceną stanu technicznego sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Z przedłożonego opracowania pt. "Inwentaryzacja budowlana wiaty przejazdowej" sporządzonego w maju 2014 r. przez mgr inż. J. R. wynika, że sporny obiekt jest w dobrym stanie technicznym. Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z Polskimi Normami, wiedzą techniczną oraz warunkami technicznymi i mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem. Z powyższego wynika więc, że funkcjonowanie spornej wiaty nie powoduje groźby dla życia i zdrowia przebywających w pobliżu osób, jak też realnego niebezpieczeństwa powstania szkody w mieniu. Nie występuje również niedające się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych dla otoczenia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że nie spełniona została także druga określona art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. przesłanka nakazująca rozbiórkę spornego obiektu.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, iż przepisy p.b. z 1974 r. - odmiennie od obecnie obowiązującej regulacji art. 48 i art. 49b p.b. z 1994 r. - nie obligowały organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie na podstawie art. 37, art. 40 oraz art. 42 tej ustawy do badania, czy inwestor posiadał w dacie budowy lub w dacie prowadzenia postępowania tytuł prawny do nieruchomości, na której wzniesiono obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2017, sygn. akt. II OSK 1753/15).

Formą legalizacji samowolnie wybudowanego budynku w sytuacji ustalenia, że spełnia on wszystkie wymogi prawa budowlanego, na gruncie p.b. z 1974 r. jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu. Zgodnie z art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku. Skoro zatem organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budynek spełnia warunki techniczne i może być użytkowany zgodnie

z przeznaczeniem, były zobowiązane wydać pozwolenie na jego użytkowanie.

Sąd wskazuje, iż skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b.

z 1974 r. nie wskazał na czym polega naruszenie tego przepisu. Nie przedstawił kontrdowodu dla opinii powołanej w uzasadnieniu decyzji, ani też żadnych innych argumentów, które podważałyby jej zasadność i wskazywały, że wybudowana

w warunkach samowoli budowlanej wiata przejazdowa wyczerpuje przesłanki z ww. przepisu. Ocenić należy, iż wbrew zarzutom skargi przepis art. 49 ust. 1 i 2 p.b. z 1994 r. nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Zarzuty skargi stanowią w istocie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów i nie mogą odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji.

Nie mniej szczegółowego wyjaśnienia wymaga odniesienie się do zarzutów postawionych przez skarżącego, a mianowicie dowodów ze zdjęć ze ślubu siostry, nagrania na płytę fragmentu ślubu, który miał miejsce we wrześniu 1995 r. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko organów, że te dowody strony skarżącej nie są na tyle czytelne i dokładne, aby mogły obalić i podważyć dowody na których oparły się organy. Przede wszystkim dach spornej wiaty wykonany jest z ocynkowanej blachy (jest biały) co może powodować utrudnienia jego widoczności w zależności od kąta nachylenia

i odległości środka przekazu typu aparat fotograficzny czy kamera. Dlatego te dowody nie przekonały Sądu, że w dacie ślubu (wrzesień 1995 r.) nie była wybudowana wiata.

W kontekście materiałów fotograficznych złożonych przez inwestora, skarżący nie zanegował zdjęcia z komunii z [...] czerwca 1995 r. – poza zdjęciem rodziny jako zdjęciem grupowym (zdjęcie nr 1, k-274). Omawiając kwestię tego niespornego jak się wydaje zdjęcia, nie sposób pominąć, że również na tym grupowym zdjęciu znajduje się postać chłopca w kolorowej koszuli (czerwono-biało-zielonej), która także znajduje się na pozostałych fotografiach zanegowanych przez skarżącego: zdjęcie nr 5 i nr 2 (k-278, k-280). Również skarżący zakwestionował zeznania tego świadka M. D., który w dacie komunii był dzieckiem. Słuszne są uwagi skarżącego, że M. D. był w wieku dziecięcym, ale jako świadek rozpoznał siebie na przedstawionych fotografiach. Ww. podał także okoliczności zrobienia fotografii –aparatem stanowiącym prezent komunijny. Zatem w przekonaniu Sądu organy zasadnie uwzględniły jako dowód w sprawie zdjęcia przedłożone przez inwestora (zdjęcia przy k- 273 w tzw. "koszulce"). Natomiast zdjęcia złożone przez stronę skarżącą ze ślubu siostry – zdjęcia przy k- 255 w tzw. "koszulce" oraz płyta, nie są na tyle dokładne i przejrzyste, aby stanowiły dowód pozwalający obalić stan faktyczny i ocenę dowodów przedstawioną przez organy. Skarżący na rozprawie podał, że zacienione miejsce stanowiące ewentualny dach na zdjęciu ze ślubu siostry to jest tzw. ugór w oddali. Tej okoliczności Sąd nie podzielił.

Z kolei odnośnie zeznań świadka M. R., podnoszonych przez autora skargi, stwierdzić należy, że jego zeznania stanowią jedynie materiał dowodowy podlegający ocenie. Świadek ten nie miał bezpośredniej wiedzy co do okoliczności budowy wiaty i okresu jej budowy, a jedynie zeznał, że wiedzę powyższą posiadł z opowieści taty, który zmarł w 2001 r. Nie jest to w tej sytuacji własna wiedza świadka, a jedynie przekazanie czyjeś wiedzy, co może się łączyć z jej brakiem pełnej precyzyjności i niedokładności.

Konkludując w przekonaniu Sądu organy dokonały prawidłowej i rzetelnej oceny materiału dowodowego, a zarzuty skargi nie zasługują na ich uwzględnienie.

Błędem organu I instancji było łączne przesłuchanie P. Ż. i I. Ż. , co nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.