Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 103/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi Ł. F. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia pisma Ł. F. z dnia 8 listopada 2017 r. o udostępnienia informacji publicznej; 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego Ł. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Ł. F. wnioskiem z dnia 8 listopada 2017 r. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: gruźlicy, winjsowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, haemophilus influenze typu b, piliomyelitis, Streptococcus pneumoniae?(zgodnie z Państwa pismem z dnia 03.11.2017r.)

Jaka jest geneza choroby piliomyelitis?

Jaki jest rozwój choroby piliomyelitis?

Jakie są skutki choroby piliomyelitis?

Jaki jest obszar występowania choroby piliomyelitis?

Jaki jest czasokres rozprzestrzeniania się choroby piliomyelitis?

Jaka jest liczba zakażeń chorobą piliomyelitis?

Jaka jest umieralność na chorobę piliomyelitis?

Jaki jest rodzaj szczepionki na chorobę piliomyelitis?

Jaka jest nazwa szczepionki na chorobę piliomyelitis?

Kto jest producentem szczepionki na chorobę piliomyelitis?

Jaki jest skład szczepionki na chorobę piliomyelitis?

Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionek stosowanych w Polsce przeciwko w/w chorobom i jakie to szczepionki (proszę o podanie nazw szczepionek i ich producentów) ?

Czy Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny prowadzi stały nadzór nad sposobem i warunkami przechowywania szczepionek, który to określany jest indywidualnie przez producentów poszczególnych szczepionek?

Czy organ posiada listę placówek medycznych, które nie spełniają wymagań producentów co do sposobu i warunków przechowywania szczepionek? Zwrócił się wnioskodawca o podanie nazwy tych placówek.

Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje - w zakresie pytania 1 oraz 2)

Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

13. Zwrócił się wnioskodawca o podanie składu ww. szczepionek (m.in. liomersal, aluminium, możliwe zanieczyszczenia wirusowe i inne) i wyjaśnienie wpływu tych składników na organizm dziecka oraz możliwych reakcji alergicznych osobno dla każdej szczepionki.

Czy stosowane w Polsce szczepionki posiadają w swoim składzie formaldehyd?

Zwrócił sie o informację, które ze szczepionek zostały wyprodukowane w oparciu o linie komórkowe z aborcji?

W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).

Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez organ instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to zwrócił się o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi dysponuje organ?

Od którego roku dane te są gromadzone?

Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których organ wzywa mają charakter obowiązkowy? Jeśli nie to w których są dobrowolne?

Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób ogłoszono epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

Wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50 %, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym odnotował organ epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia organ jest świadomy ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38,1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)?

Czy jest organowi znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Trybunał przypomina, że życie prywatne obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby (nr 32647/96 , decyzja 07.01.98 , DR 94 , s. 91-93 ). W związku z tym Trybunał zbadał wniosek na podstawie artykułu 8 Konwencji, który stanowi co następuje: Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Trybunał uważa, że obowiązkowe szczepienia jako przymusowe zabiegi medyczne oznaczając ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego, gwarantowanego przez art. 8 ust. 1." -orzeczenie Matter v. Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salvetti vs Włochy z 2002 r., 42197/98.

Czy jest organ ma wiedzę, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

Skąd i na jakiej podstawie prawnej otrzymał organ dane osobowe dziecka wnioskodawcy?

Czy oprócz danych osobowych dziecka posiada organ jeszcze jakieś dokumenty je dotyczące? Jeśli tak, zwrócił się wnioskodawca o podanie jakie to dokumenty oraz źródło ich pochodzenia?

Czy Formaldehyd jest substancją kancerogenną?

W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 29 listopada 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, że zagadnienia dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych reguluje ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1866 z póżn. zm.) oraz akt wykonawczy w postaci rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010 r. Nr 254 poz. 1711).

Wskazane akty prawne regulują kwestie dotyczące postępowania zarówno podmiotów leczniczych jak też organów państwowej inspekcji sanitarnej w zakresie niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP). Mając na uwadze powyższe. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny prowadzi powiatowy rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zgłoszeń dokonują lekarze, felczerzy, którzy podejrzewają lub rozpoznają wystąpienie NOP w ciągu 24 godzin od powzięcia podejrzenia lub jego wystąpienia.

Udzielając odpowiedzi na pytanie o ilość odnotowanych przypadków wskazał organ, że w roku 2017 odnotowano 24 przypadki wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie powiatu [..], jeden przypadek zakwalifikowano jako poważny, pozostałe jako łagodne. Związane były z podaniem następujących preparatów: Pcntaxim, DTP, BCG, Priorix, Refortrix, Adacel, Synflorix. Influvac, Prevenar, Varilrix, Intanrix DTPa, Euvax, Hepavax Gene. W roku 2016 było 12 przypadków NOP, w roku 2015 - 16, w roku 2014 odnotowano 29 zgłoszeń określonych jako łagodne, w których po leczeniu objawowym nastąpił pełen powrót do zdrowia. Od okresu obowiązywania ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, czyli od 1 stycznia 2009 r. na terenie powiatu [..] nie odnotowano żadnego niepożądanego odczynu poszczepiennego zakończonego zgonem. Źródłem powyższych danych jest Powiatowy Rejestr Zgłoszeń Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez PPIS.

Udzielając informacje dotyczącej jednostki chorobowej jaką jest poliomyelitis –wskazał organ, że pytania należałoby kierować do lekarza. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w związku z prowadzoną dystrybucją preparatów szczepionkowych na terenie powiatu [..] wskazał, że obecnie preparatem szczepionkowym stosowanym do realizacji szczepień przeciwko poliomyelitis jest Imowax Polio, którego podmiotem odpowiedzialnym i wytwórcą jest Sanofi Pasteur S.A. Skład zawarty jest w ulotce dołączonej do opakowania.

Informacjami dotyczącymi wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce dysponuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny w Warszawie.

PPIS zgodnie z realizacją powierzonych zadań sprawuje bieżący nadzór nad realizacją szczepień ochronnych, w ramach którego dokonuje oceny warunków transportu i przechowywania preparatów szczepionkowych w podmiocie leczniczym.

Skład preparatów szczepionkowych (jak podano już w piśmie z dnia 14.11.2017 r.) zawarty jest w ulotkach dotyczących poszczególnych preparatów oraz w charakterystykach produktów leczniczych. Pytania dotyczące sposobu produkcji preparatów szczepionkowych oraz charakterystyki składników szczepionek - formaldehydu, należałoby kierować do producentów preparatów.

Jeśli chodzi o aktualną sytuację epidemiologiczną będącą wyznacznikiem wskazań dotyczących stosowania poszczególnych szczepionek, zawartych w Programie Szczepień Ochronnych, to takimi danymi w myśl art. 17 ust. 11 ww. ustawy, dysponuje Główny Inspektor Sanitarny.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zakres ww. badań określa lekarz.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny poinformował, że co do istoty, Rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych nie podlega kontroli sądowej. Jednakże w przypadku prowadzonego postępowania sądowego, na wniosek organu sądu dane zawarte w ww. rejestrze mogą zostać udostępnione.

PPIS podał, że zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego przez podmiot leczniczy skutkuje przekazaniem informacji o wystąpieniu NOP Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu, Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Zakładowi Higieny w Warszawie oraz Urzędowi Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Wydziałowi Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych w Warszawie. Decyzję o wstrzymaniu bądź wycofaniu z obrotu danego produktu leczniczego podejmuje Główny Inspektor Farmaceutyczny.

Co do informacji dotyczących sytuacji szczepień ochronnych w innych krajach Unii Europejskiej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ponownie wskazał wnioskodawcy, że nie jest organem powołanym do przedstawiania informacji ani prezentowania wniosków dotyczących kwestii realizacji programów szczepień ochronnych w innych krajach.

Tego typu informacje podaje miedzy innymi Portal Szczepienia.info, który powstał z inicjatywy Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny we współpracy z Polskim Towarzystwem Wakcynologii. W dniu 14.03.2017 r. na powyższym portalu opublikowano informację, że w Polsce w 2016 r. odnotowano 132 przypadki odry, głównie wśród osób ubiegających się o status uchodźcy. W okresie 01.01-28.02.2017 odnotowano 13 zachorowań. Dowodzi to znaczenia realizacji szczepień ochronnych w populacji.

Odpowiadając na pytanie o znajomość faktu niedoszacowania zgłoszeń NOP, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że odpowiedź zawarta została w kierowanym do wnioskodawcy piśmie z dnia 14.11.2017 r., w którym podano, że działania podejmowane przez PPIS w przypadku uchylania się rodziców/ opiekunów od obowiązku realizacji szczepień ochronnych nie są warunkowane ilością zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych, lecz wynikają z zapisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261). Art. 5 ust. 3 ww. ustawy określa, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zaznaczył, że przytoczone przez wnioskodawcę orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowiek pochodzą z roku 1999 oraz 2002, a zatem sprzed okresu obowiązywania ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (1 styczeń 2009 r.). PPIS wskazał również, że podziela stanowisko zawarte w art.8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jakoby każdy miał prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji, oraz że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Jak wynika z powyższego ingerencja władzy publicznej możliwa jest w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych z uwagi na bezpieczeństwo publiczne i ochronę zdrowia co ma bezpośrednie przełożenie na postępowanie w przypadku uchylania się od ustawowego obowiązku realizacji szczepień ochronnych, które to szczepienia mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo publiczne i ochronę zdrowia.

PPIS poinformował, że do dnia dzisiejszego nie wpłynęła żadna informacja o skierowaniu skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Zgodnie z art. 17 ust 8 pkt 2 ustawy 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 z późn. zm.), A. pismem z dnia 12 października 2017 r. zawiadomił Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o niewyrażeniu zgody na wykonanie szczepień obowiązkowych u I.F. przez rodziców dziecka. Załącznikiem do pisma była kserokopia karty uodpornienia oraz zaświadczenie z dnia 24 kwietnia 2017 r. o niewyrażeniu zgody na szczepienia, a także kserokopia zaświadczenia lekarskiego z dnia 9 października 2017 r. o braku przeciwskazań do szczepień z podpisem lekarza pediatrii Małgorzaty Buda.

Pismem z dnia 23 listopada 2017 r. Ł. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o:

1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2) orzeczenie na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011r. Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, w dniu 8 listopada 2017 r. skarżący złożył pismo o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych. Do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi na powyższe pismo, organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wniósł o odrzucenie skargi

Uzasadniając wniosek brakiem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych powołując się na przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i wskazując, że obowiązek szczepień ochronnych wynika z ustawy i nie wymaga decyzji. Nadto podał organ, że w dniu 8 listopada 2017 r. skarżący przesłał za pomocą poczty elektronicznej dwa wnioski zawierające pytania związane ze szczepieniami. Na pierwszy wniosek udzielono odpowiedzi pismem z 14 listopada 2017 r., natomiast nowoprzyjęta sekretarka drugi wniosek potraktowała jako powielenie poprzedniego i nie został on przekazany do sporządzenia odpowiedzi. Dopiero w dniu otrzymania skargi - 27 listopada 2017 r. organ zorientował się, że w istocie skarżący złożył dwa różne wnioski, stąd też odpowiedź na kolejny została niezwłocznie udzielona w dniu 29 listopada 2017 r.

Pismem procesowym z dnia 4 stycznia 2018 r. skarżący podtrzymał żądania skargi wyjaśniając, że do dnia 22 listopada 2017 r. nie otrzymał odpowiedzi na swoje pismo z dnia 8 listopada 2017 r.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej, a zatem podlega kognicji sądu wojewódzkiego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z punktem 3 p.p.s.a. W tym kontekście żądanie organu dotyczące odrzucenia skargi nie jest zasadne, skoro sprawa dotyczy bezczynności na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie sposobu i trybu wykonywania obowiązków z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Co do zasady kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), zwanej dalej u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach.

Kontrolując niniejszą skargę na bezczynność sąd uznał, że zasługiwała ona na uwzględnienie na dzień jej wniesienia, ale przed wydaniem orzeczenia zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie bezczynności, wskutek udzielenia przez organ żądanej informacji pismem z dnia 29 listopada 2017 r., przesłanym do wnioskodawcy drogą elektroniczną za pomocą platformy epuap (pismo w aktach administracyjnych).

Sąd wyjaśnia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i obejmuje prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP).

Tryb udostępnienia informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP określają ustawy, przede wszystkim wskazana ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wprowadzona w art. 1 ust. 1 definicja informacji publicznej określa ją jako "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie przedmiotowe informacji publicznej podlegającej udostępnieniu na warunkach określonych w tej ustawie. Według tego przepisu udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania organów administracji, treść i postać dokumentów urzędowych i inne wymienione w tym przepisie.

W tym kontekście należało przyjąć żądanie opisane we wniosku z dnia 8 listopada 2017 r. jako dotyczące informacji publicznej związanej z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wykonującego też obowiązki związane z egzekwowaniem obowiązków nałożonych ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1866, ze zm.). Jednocześnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., o ile jest w jej posiadaniu.

Na podstawie u.i.d.p. udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje pismem, bez szczególnej formy. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.i.d.p. ustawodawca przewidział w przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ władzy publicznej odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania.

Jest w sprawie bezsporne, że zobowiązany organ po wniesieniu skargi udzielił skarżącemu pismem z dnia 29 listopada 2017 r. kompleksowej i wyczerpującej odpowiedzi na złożony drogą elektroniczną w dniu 8 listopada 2017 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wobec czego z tą chwilą ustała jego bezczynność. Ma to wpływ na treść orzeczenia sądu wojewódzkiego, gdyż przed wydaniem wyroku w niniejszej zaistniała bezprzedmiotowość sprawy dotyczącej bezczynności, rozumianej jako obowiązek wydania aktu albo podjęcia czynności.

W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W przedstawionych i niespornych okolicznościach sprawy kwestia zobowiązania do rozpatrzenia wniosku z dnia 8 listopada 2017 r. stała się zatem bezprzedmiotowa przed wydaniem niniejszego wyroku. Oznacza to, że brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., natomiast na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w sprawie bezczynności uznając, że wobec wypełnienia przez stronę przeciwną obowiązku udostępnienia informacji publicznej, orzekanie o zobowiązaniu do jego wykonania jest bezprzedmiotowe. Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w tym zakresie w punkcie 2 sentencji wyroku.

Natomiast likwidacja stanu bezczynności nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa oraz co do pozostałych obowiązków, wynikających z art. 149 § 1a p.p.s.a. (stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa) oraz art. 149 § 2 p.p.s.a. (wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej).

Odnosząc się zatem do kwestii "rażącego naruszenia prawa" sąd podziela stanowisko judykatury, według którego rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Podkreśla się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa wywołanym bezczynnością powinna być dokonana w kontekście przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który co do zasady ustala termin udostępnienia informacji publicznej na wniosek w pierwszej kolejności bez zbędnej zwłoki, a dalej – w terminie 14 dni.

Biorąc pod uwagę powyższe sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku). Sąd wziął pod uwagę, że od dnia wpływu wniosku (8 listopada 2017 r.) do dnia udzielenia żądanej informacji (29 listopada 2017 r.) upłynął stosunkowo krótki okres, nienadmiernie przekraczający termin 14 dni na udostępnienie informacji publicznej na wniosek, przewidziany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sąd też odnotowuje okoliczność, że w dniu 8 listopada 2017 r. skarżący drogą elektroniczną złożył dwa wnioski, co do pierwszego z nich udzielono odpowiedzi pismem z dnia 14 listopada 2017 r. Było więc uprawdopodobnione twierdzenie organu, że wskutek braku porównania treści tych wniosków przyjęto ich tożsamą treść. Są to okoliczności, które zdaniem sądu przemawiają za brakiem rażącego naruszenia prawa w bezczynności organu inspekcji sanitarnej.

W konsekwencji tego stanowiska zbędne i niecelowe byłoby orzekanie przez sąd o grzywnie na wniosek zawarty w skardze. Nie można przyjąć, że okolicznościach niniejszej sprawy istnieje potrzeba prewencyjnego oddziaływania w ten sposób na organ, ażeby sprawnie i terminowo procedował w trybie u.d.i.p., gdyż lektura akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ rzetelnie wypełnia swoje obowiązki i udziela skarżącemu odpowiedzi na składane bardzo obszerne wnioski. Nie można także nie dostrzec, że w istocie skarżącym kieruje brak zgody na wykonanie obowiązkowych szczepień dziecka, skutkujące wezwaniem przez organ do dobrowolnego ich wykonania pismem z dnia 3 listopada 2017 r. W obowiązkach ustawowych organu leży doprowadzenie do wykonania tych szczepień. Brak porozumienia w tym zakresie jest zatem wynikiem konfliktu na tle wykonania obowiązku szczepienia dziecka, sąd zatem także z tej przyczyny nie aprobuje żądania dotyczącego wymierzenia grzywny sformułowanego w maksymalnej wysokości oznaczonej w art. 154 § 2 p.p.s.a.

Na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. sąd orzekł o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących kwotę 100 zł uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.