Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 372/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Powiatu M. (dalej także: "strona" lub "skarżący") jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 856.157,82 zł.

Stan faktyczny przedmiotowej sprawy przedstawia się następująco:

Urząd Kontroli Skarbowej w B. przeprowadził u skarżącego kontrolę w

zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część

oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2011 rok. W wyniku tej

kontroli stwierdzono, iż na skutek błędnych danych wykazanych w systemie informacji

oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010 r. w Młodzieżowym Ośrodku

Wychowawczym – Gimnazjum Specjalne w G. nastąpiło zawyżenie liczby

uczniów przeliczeniowych łącznie o 181,5043 uczniów, a w rezultacie uzyskanie przez

Powiat M. nienależnie kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 rok w

wysokości 856.157,82 zł.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy

z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z

2014 r., poz. 1115; dalej: u.d.j.s.t.) i art. 104 § 1 k.p.a., Minister Finansów zobowiązał

Powiat M. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji

ogólnej za rok 2011 w wysokości 856.157,82 zł.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia

2015 r. utrzymał w mocy decyzję własną. Organ podkreślił, że wskutek wykazania

błędnych danych w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym "[...] " w G. , a

w tym Gimnazjum Specjalnym w G. zawyżono o 14 liczbę uczniów ogółem oraz

liczbę uczniów przeliczonych wagami P1, P2, P26 i P40, a także zawyżono o 13 liczbę

wychowanków przeliczonych wagą P34. Łącznie nastąpiło zawyżenie liczby uczniów

przeliczeniowych o 181,5043 uczniów.

Minister podkreślił, że skarżącemu Powiatowi przyznano część ogólną subwencji

ogólnej w wysokości 12.023.358 zł. Bez uwzględnienia 181,5043 uczniów

przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 11.167.200,18 zł. Zatem

kwotę 856.157,82 zł, stanowiącą różnicę między kwotą części oświatowej subwencji

ogólnej, którą Powiat otrzymał na rok 2011, a kwotą ustaloną na podstawie

skorygowanych danych, organ uznał za nienależną.

Organ stwierdził, że za wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego

uznaje się osobę przyjętą do placówki i z dniem przyjęcia wpisaną do księgi

wychowanków. W ocenie organu, algorytm podziału subwencji nie uwzględniał

wychowanków, którzy zostali skierowani do placówki, a do niej nie przybyli. Z tego

powodu wychowankiem nie była osoba skierowana do młodzieżowego ośrodka

wychowawczego oraz niewpisana do księgi wychowanków. Organ podkreślił, iż

obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości finansowania osób niebędących

wychowankami młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Dodatkowo wskazał, iż w

przypadku nieletniego wychowanka, który został skierowany, ale jeszcze nie przybył do

ośrodka i w związku z tym nie został ujęty w systemie informacji oświatowej według

stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia subwencji, jednostka

samorządu terytorialnego może wystąpić z wnioskiem o przyznanie środków z rezerwy

części oświatowej subwencji ogólnej.

Dalej Minister zaznaczył, że Dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego –

Gimnazjum Specjalnego w G. podał do systemu informacji oświatowej stan

niezgodny z faktyczną liczbą uczniów, bowiem 14 uczniów – na dzień 30 września

2010 r. – nie realizowało obowiązku szkolnego. Wobec powyższego Minister –

podobnie jak we wcześniejszym postępowaniu – uznał, iż zawyżono o 14 uczniów

liczbę uczniów ogółem oraz liczbę uczniów przeliczanych wagą P1, P2, P26 i P40.

Ponadto dyrektor ww. ośrodka w wadze P34 nieprawidłowo wykazał w systemie

informacji oświatowej 13 wychowanków, którzy na dzień 30 września 2010 r. nie

korzystali z zakwaterowania w tym ośrodku (tj. 7 nieletnich nie zostało w ogóle

doprowadzonych do ośrodka oraz 6 nieletnich zostało doprowadzonych do ośrodka po

dniu 30 września 2010 r.), tym samym zawyżając liczbę wychowanków przeliczanych

wagą P34 o 13 wychowanków.

Organ podniósł, iż dane te zostały ustalone na podstawie wyjaśnień Ministerstwa

Edukacji Narodowej z dnia 20 maja 2015 r. nr [...], z dnia 27

sierpnia 2015 r. nr [...], z dnia 6 listopada 2015 r. nr

[...] oraz wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w

B. z dnia 21 stycznia 2015 r. Ponadto wzięto pod uwagę wyjaśnienia Powiatu

M. przedstawione w pismach z dnia 24 czerwca 2015 r., z dnia 28 września

2015 r., z dnia 13 października 2015 r. oraz z dnia 27 listopada 2015 r.

W skardze na ww. decyzję Ministra Finansów skarżący podniósł zarzuty

naruszenia:

1) prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 28 ust. 5 ustawy o

dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz przepisów rozporządzenia Ministra

Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części

oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz.

U. z 2011 r., nr 249, poz. 1659) poprzez nieuprawnione przyjęcie, że na skutek

błędnych danych wskazanych w systemie informacji oświatowej według danych

wskazanych na dzień 30 września 2010 r. przez dyrektora Młodzieżowego Ośrodka

Wychowawczego - Gimnazjum Specjalnego w G. zawyżono liczbę uczniów

przeliczeniowych łącznie o 181,5043 uczniów;

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik

sprawy, tj.

art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie

sprawy w sposób niezgodny z zasadą prawdy obiektywnej,

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie

budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej,

- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom w sposób właściwy przesłanek,

którymi kierował się organ przy wyjaśnieniu sprawy,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zebranie i ocenę materiału dowodowego w sposób

nieobiektywny, niewyczerpujący,

- art. 80 k.p.a. poprzez zebranie i ocenę materiału dowodowego w sposób noszący

znamiona dowolności a nie swobody,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów dotyczących uzasadnienia

decyzji.

W uzasadnieniu skargi Powiat podkreślił, że liczba wychowanków wykazana na

dzień 30 września 2010 r. w systemie informacji oświatowej nie jest, jak podaje Minister

"de facto liczbą miejsc w ośrodku", ale stanowi liczbę faktycznie zajętych przez

wychowanków miejsc w Ośrodku. Przyjęcie skierowania i wpisanie do księgi

wychowanków stanowi gwarancję, że już z chwilą przybycia wychowanek ma

zapewnione miejsce w Ośrodku i zostanie objęty opieką i pomocą.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał

stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 332/16 Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Ministra Finansów z [...] grudnia

2015 r. W ocenie WSA stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie był bezsporny, a istota

sporu sprowadzała się do oceny czy o wychowanku młodzieżowego ośrodka

wychowawczego w rozumieniu art. 90 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o

systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.) można mówić od daty

skierowania tej osoby do ośrodka, czy też od daty stawienia się jej w ośrodku zgodnie

ze skierowaniem; a w konsekwencji, czy skarżący pobrał dotację dla niepublicznej

placówki oświatowej za 2011 rok w nadmiernej wysokości, w sytuacji gdy dotyczyła ona

13 osób, które posiadały skierowania do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego –

Gimnazjum Specjalnego w G. , ale nie korzystały z zakwaterowania, i w związku

z tym, czy organy orzekające w sprawie uprawnione były do określenia przypadającej

do zwrotu kwoty nadmiernie pobranej dotacji wraz z odsetkami na podstawie przepisów

ustawy o finansach publicznych.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 252 ust 1 ustawy o finansach publicznych

dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego

1. wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2. pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

– podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla

zaległości podatkowych w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności o których

mowa w pkt 1 lub pkt 2.

WSA podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym w 2011 r. brak jest regulacji,

która wskazywałaby wprost, jakie okoliczności decydują o tym, od kiedy dana osoba

jest wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego, czy o uznaniu danej

osoby za wychowanka decyduje skierowanie do ośrodka, czy też przybycie (wpisanie

do księgi wychowanków).

Wyjaśniając tę kwestię Sąd I instancji podniósł, że regulacje dotyczące zasad

dotowania młodzieżowych ośrodków wychowawczych zostały zawarte m.in. w art. 90

ust 3 a), 3 d) i 4 ustawy o systemie oświaty.

Sąd I instancji za trafną uznał argumentację Powiatu, iż o uznaniu nieletniego za

wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego decyduje skierowanie tej osoby

do ośrodka. Wniosek taki wywiódł z treści § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra

Edukacji Narodowej z 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania,

przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku

wychowawczym (Dz. U. nr 296, poz. 1755).

WSA zauważył ponadto, że – wobec braku stosownych uregulowań w stanie

prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie – na prawidłowość powyższego

stanowiska wskazują regulacje prawne, które z uwagi na ich późniejsze wejście w życie

nie mają zastosowania w sprawie, tj. § 15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania

placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz

wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych

placówkach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1872), zgodnie z którym nieletni, wobec którego sąd

rodzinny orzekł o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, staje się

wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego z dniem otrzymania przez

dyrektora ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka,

zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ustawy z dnia 26 października

1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2014 r. poz. 382 oraz z 2015 r.

poz. 1418 i 1707).

Minister Rozwoju i Finansów wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, która

wyrokiem NSA z dnia 14 listopada 2018 r. Sygn. akt I GSK 1662/18 została

uwzględniona, a wyrok Sądu I instancji uchylony. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA

uznał za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów

procesowych art. 141 § 4 p.p.s.a i art. 134 §1 p.p.s.a.

Zdaniem NSA zasadny był również zarzut kasacyjny związany z wadliwością

zaskarżonego wyroku związany z nieuprawnionym przyjęciem przez WSA jako podstaw

prawnych wydanego wyroku przepisów prawa, które nie stanowiły podstawy prawnej

rozstrzygnięcia Ministra Finansów w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. ani też w decyzji

ją poprzedzającej, tj. w decyzji z dnia [...] września 2015 r. oraz nie zostały objęte

zarzutami podniesionymi przez Powiat M. w skardze do WSA.

Sąd I instancji dokonał analizy prawnej i wyjaśnienia podstaw prawnych

niewpisujących się w stan faktyczny sprawy, tj. przywołał i przeanalizował przepisy

dotyczące dotacji udzielanych z budżetu jednostek samorządu terytorialnego w sytuacji,

gdy wydane decyzje Organu i przedmiot sprawy dotyczyły części oświatowej subwencji

ogólnej za rok 2011.

NSA podkreślił, że materialnoprawną podstawę wydania przez Ministra Finansów

decyzji zobowiązującej Powiat M. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części

oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 stanowił art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t.

Sąd I instancji – w uzasadnieniu prawnym zaskarżonego wyroku – z

niewyjaśnionych przyczyn nie uwzględnił powyższego przepisu, wskazując natomiast

art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, który w przedmiotowej sprawie nie

znajduje zastosowania. Przepis ten zawiera bowiem regulacje w zakresie dotacji

udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a nie subwencji udzielanej

jednostkom samorządu terytorialnego z budżetu państwa.

Dalej NSA zaznaczył, że skardze do WSA w Warszawie Powiat M. , zarzucił

zaskarżonej decyzji naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 28 ust. 5 ustawy o

dochodach jednostek samorządu terytorialnego i przepisami wykonawczymi oraz art. 7,

8, 11 i 77 § 1 oraz art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji nie odniósł się do powyższych

zarzutów stwierdzając jednocześnie – że "skarga zasługuje na uwzględnienie".

Odnosząc się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne zarzuty naruszenia prawa

materialnego art. 252 ust. 1 ust. 3 – ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach

publicznych (Dz. U. z 2003 poz. 885 ze zm.) i art. 90 ust. 3a, ust. 3d i ust. 4 ustawy z

dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.)

poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy nie były one podstawą orzekania

organu administracji i nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie,

Podsumowując NSA stwierdził, że skarga kasacyjna jako usprawiedliwiona podlega

uwzględnieniu, co oznacza uchylenie na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania

celem dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle przepisów

stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 (NSA

omyłkowo wskazał tu art. 37 ust. 2) i art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t. w zw. z § 3 rozporządzenia

MEN z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej

subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. nr 249,

poz. 1659) oraz ust. 2 pkt 5 i ust. 8 załącznika do tego rozporządzenia. NSA podkreślił,

że przedmiotem kontroli sądu I instancji będzie zatem sporne w sprawie zagadnienie,

jak w świetle ww. przepisów przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej, w

zakresie możliwości zastosowania opisu wagi P 34 ze wskazanego wyżej załącznika do

rozporządzenia MEN z dnia 16 grudnia 2010 r., rozumieć należy pojęcie wychowanka

młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który korzysta z zakwaterowania w tym

ośrodku.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem

z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 1662/18, uchylił wyrok tut. Sądu z dnia 15

marca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 332/16, przekazując niniejszą sprawę do ponownego

rozpoznania.

Powyższe oznacza konieczność zastosowania art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a.,

zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią

prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie

wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez NSA oznacza, że sąd I instancji,

ponownie rozpoznając sprawę, nie może nie dostosować się do zapatrywania

prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W związku z powyższym wskazać należy, że w ocenie Sądu organ nie naruszył art.

37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki

samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej,

minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do

zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała

wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata

poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie

uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 856.157,82 zł

w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby

uczniów/wychowanków, w poszczególnych wagach, co spowodowało zawyżenie liczby

tzw. uczniów przeliczeniowych o 181,5043 uczniów.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne

jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej

zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., tzn. według algorytmu określonego w załączniku do

rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu

podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w

roku 2011, dysponując bazą danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w

Systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r. i na dzień

10 października 2010 r. Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi P1, P2, P26, P40 i

P34 przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie, wykazani w systemie

informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010 r.

Należy również wyjaśnić, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa

obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej.

Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy

danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi

zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten,

stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy o sio powinien obejmować między innymi

zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z

poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według

specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa

w art. 71b ust. 3-3b uso, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok

nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane

według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o sio).

Zgodnie z ust. 8 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16

grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla

jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011, określona w ust. 2 statystyczna liczba

uczniów (Ur,i) łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów (Uu,i), a także określone

liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających

(Uz,i), podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu

informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września

2010 r. i dzień 10 października 2010 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części

oświatowej (SOi).

Powołane wyżej regulacje nie nastręczają problemów interpretacyjnych, a ich

zastosowanie było już wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych.

Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa podstawą do naliczenia dla jednostek

samorządu terytorialnego kwot części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011

stanowiły zawarte w systemie informacji oświatowej dane o liczbie uczniów i

wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na dzień 30 września 2010 r. i dzień 10

października 2010 r.

Prawidłowo zatem Minister Finansów przyjął, że na dzień 30 września 2010 r.

statystyczna liczba uczniów, a także określone liczebności wychowanków uprawnionych

lub korzystających, podlegały weryfikacji przez szkoły/placówki do aktualnego stanu

wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, tj.

roku szkolnego 2010/2011. Zaś dane w bazach danych oświatowych podlegają

aktualizacji i przekazaniu wg stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego

roku. Zmiana danych o liczbie uczniów (dzieci/młodzieży, wychowanków) wykazanych

w systemie informacji oświatowej po 30 września - zgodnie z przepisami - nie jest

uwzględniana przy ustaleniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Nie miała więc

wpływu na wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określonej na dany rok

w ustawie budżetowej.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że data 30 września jest nie tylko dniem

sprawozdawczym dla celów wyliczenia kwot części oświatowej subwencji ogólnej, ale

także datą, do której wychowanek winien być zakwaterowany w młodzieżowym ośrodku

wychowawczym. W świetle powyższego prawidłowo organ przyjął datę 30 września

2010 r. do ustalenia wysokości należnej Powiatowi M. części oświatowej

subwencji ogólnej.

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie

danych według stanu na dzień 30 września 2010 r., warunków do uwzględnienia przy

naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniało m.in. 13 wychowanków

Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego "[...] " w G. , a w tym Gimnazjum

Specjalnym w G. przeliczonych wagą P34. Łącznie nastąpiło zawyżenie liczby

uczniów przeliczeniowych o 181,5043 uczniów. Przyczyną zawyżenia było wykazanie w

systemie, jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego, korzystających

z zakwaterowania nieletnich osób, które nie korzystały z zakwaterowania na dzień 30

września 2010 r. (7 nieletnich nie zostało w ogóle doprowadzonych do ośrodka oraz 6

nieletnich zostało doprowadzonych do ośrodka po dniu 30 września 2010 r.)

W ocenie Sądu Minister prawidłowo orzekł w zakresie ww. wychowanków

młodzieżowego ośrodka wychowawczego, którzy korzystają z zakwaterowania w tych

ośrodkach (waga P34 – dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych,

którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach).

W tym miejscu należy wskazać, że do listopada 2018 r. istniał spór w orzecznictwie

jak należy stosować powyższą wagę P34. Czy do zastosowania tej wagi wystarczające

jest tylko skierowanie do ośrodka (por. np. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r., sygn. akt II

GSK 2125/17), czy też konieczne jest aby nieletni faktycznie znaleźli się w ośrodku co

najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy (w niniejszej sprawie

30 września 2010 r.). Obecnie po rozstrzygnięciu jednolicie tych spraw przez Naczelny

Sąd Administracyjny w szeregu wyrokach zapadłych w dniach 15 i 16 listopada 2018 r.

(por. m.in. I GSK 2423/18, I GSK 2999/18, I GSK 1155/18, I GSK 2377/18 i inne –

dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl), ta kwestia nie budzi już żadnych wątpliwości i do

zastosowania wagi P34 konieczne jest oprócz skierowania do ośrodka, faktyczne

zakwaterowanie wychowanka.

W ocenie Sądu zatem, aby zastosować wagę P34 konieczne jest aby wychowanek

stawił się do ośrodka i został w nim zakwaterowany. Samo skierowanie nie wypełnia

dyspozycji tej wagi, gdyż dla jej zastosowania koniecznym jest zakwaterowanie

wychowanka, w omawianej sprawie, do dnia 30 września 2010 r.

W tym miejscu sąd w całości akceptuje tezy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 30 maja 2018 r., I GSK 879/18, który jednoznacznie wskazał,

że z opisu wagi P34 wynika, że cyt. "przy przypisywaniu tej wagi istotne jest to, czy

wychowanek młodzieżowego ośrodka wychowawczego korzysta z zakwaterowania w

ośrodku. Inaczej rzecz ujmując waga P34 może być zastosowana tylko do tych

wychowanków, którzy zostali skierowani a następnie przyjęci do młodzieżowego

ośrodka wychowawczego, a w konsekwencji w nim zakwaterowani. Nie wymaga przy

tym szerszego wywodu, że pojęcie "korzystają z zakwaterowania" należy rozumieć w

ten sposób, że chodzi tu o tymczasowe, tj. obejmujące okres pobytu w młodzieżowym

ośrodku wychowawczym, korzystanie z pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w

tym ośrodku".

W sprawie niewątpliwie ustalono, że 13 wychowanków na dzień 30 września 2010 r.

Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego "[...] " w G. nie korzystało z

zakwaterowania w tym ośrodku. Wobec powyższego niezastosowanie do nich wagi P34

i skorygowanie w tym zakresie wysokości części oświatowej subwencji ogólnej

przypadającej dla strony w roku 2011 jest prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny także w powołanym wyżej wyroku zasadnie

zauważył również, że z uwagi na opis wagi P34 cyt. "kwestią zasadniczą przy

wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej w 2010 r. nie było to kiedy

nieletni skierowany do młodzieżowego ośrodka wychowawczego stawał się

wychowankiem, lecz to, że wychowanek korzystał z zakwaterowania w tym ośrodku.

Innymi słowy niezależnie od tego czy nieletni stawał się wychowankiem z chwilą

otrzymania przez kierownika ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania

nieletniego do ośrodka, czy też dopiero z chwilą przyjęcia do tego ośrodka, to

uwzględnienie takiego wychowanka w systemie informacji oświatowej z wagą P34 było

możliwe tylko wówczas, gdy został już przyjęty do ośrodka i korzystał w nim z

zakwaterowania". Powyższe Sąd w składzie orzekającym w całości akceptuje i

wskazuje, że treść opisu wagi P34 jest jasna i nie wymaga żadnych zabiegów

interpretacyjnych. Tym samym podmiot zobowiązany do wpisywania danych do

systemu informacji oświatowej nie powinien mieć żadnych wątpliwości, jacy

wychowankowie mogą być ujęci w wadze P34. Tym samym, wbrew twierdzeniom

skarżącego, organ orzekający prawidłowo zinterpretował pojęcia mające znaczenie dla

sprawy. Strona natomiast przy interpretacji pojęcia wychowanka pomija kwestię

związaną z koniecznością zakwaterowania tego wychowanka, co miało niewątpliwie nie

miało miejsca na dzień 30 września 2010 r.

Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 28 ust. 5

u.d.j.s.t. należało uznać za niezasadny.

Należy też wyjaśnić, że art. 5a ust. 3 u.s.o. wskazuje, że środki niezbędne na

realizację zadań oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego

zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 czerwca 2001 r. (sygn.

akt K 35/00) stwierdził, że "część oświatowa subwencji ogólnej nie jest jedynym źródłem

finansowaniu zadań oświatowych (ani z konstytucji, ani też z żadnej z ustaw nie wynika

jaka część wydatków oświatowych jednostki samorządu terytorialnego powinna być

pokrywana z ogólnej subwencji oświatowej)" oraz że "sposób rozliczenia i rozdziału

części oświatowej nie jest z założenia instrumentem refundacji kosztów poniesionych

na realizację zadań oświatowych". Natomiast środków na utrzymanie podnoszonej w

skardze "gotowości" do przyjęcia nieletniego, skarżący winien szukać w swych

dochodach własnych (por. WSA w Warszawie z 3 czerwca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa

12/15).

Mając powyższe na względzie zasadnym było zobowiązanie skarżącego do zwrotu

nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r.

Zdaniem Sądu także pozostałe zarzuty – dotyczące naruszenia przepisów

postępowania – nie znajdują uzasadnienia. Zaznaczyć przy tym należy, że w sprawie

sporny nie jest stan faktyczny, tylko jego ocena w kontekście obowiązujących przepisów

prawa.

Odnosząc się do powołanych w skardze zarzutów proceduralnych wskazać należy,

że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu

lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego

wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z powyższą zasadą

koresponduje art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest

obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W

ocenie Sądu z powyższego organ w całości się wywiązał, zebrał cały materiał

dowodowy (w sprawie nie jest sporne, że 13 wychowanków zostało zakwaterowanych

po 30 września, sporna jest jedynie ocena tego stanu faktycznego) i ten materiał

dowodowy, w ocenie Sądu, w sposób prawidłowy ocenił nie wychodząc przy tym poza

ramy nakreślone treścią art. 80 k.p.a. Minister szczegółowo odniósł się do twierdzeń

skarżącego, zasadnie uznając je za nietrafne. W zaskarżonej decyzji organ przytoczył

podstawy prawne rozstrzygnięcia, wyjaśnił je i zasadnie uznał, że skarżący nienależnie

uzyskał część oświatową subwencji ogólnej za rok 2011. Przedstawiona przez organ

argumentacja jest logiczna i spójna, oparta przede wszystkim na przepisach prawa

powszechnie obowiązującego, a także na orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W

związku z tym należało uznać, że uzasadnienie zaskarżonej nie narusza art. 107 § 3

k.p.a.

Należy też podkreślić, że nieodpowiadające oczekiwaniom strony rozstrzygnięcie

sprawy, zwłaszcza, gdy chodzi o ustalenie wysokości zobowiązania pieniężnego, nie

stanowi o prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników

do władzy publicznej, czy też o naruszeniu zasady przekonywania. Tym samym

bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 8 i art. 11 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi są

niezasadne. Ponadto Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa

materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa

dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art.

151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.