Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1339/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1,  art. 24 ust. 2,  art. 48 ust. 2 pkt 2 lit. d,  art. 49 ust. 1 pkt 1,  art. 57
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant A. J. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2007 r., nr [..]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania S.M., decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 20 kwietnia 2007 r. S. M złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. przyznał S.M. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia 1 kwietnia 2007 r. na czas nieokreślony.

Od powyższej decyzji S.M. złożyła odwołanie wnosząc o wyrównanie niewypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od września 2005 r. do marca 2007 r. W uzasadnieniu podniosła, że nie dostała od instytucji poprzednio wypłacającej zasiłek pielęgnacyjny informacji o wstrzymaniu od września 2005 r. wypłaty tego świadczenia, mimo że zasiłek pielęgnacyjny był przyznany w formie decyzji na czas nieokreślony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego zostało wszczęte na wniosek skarżącej, która podaniem złożonym w dniu 20 kwietnia 2007 r. wystąpiła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Z wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz orzeczenia nr [...] z dnia [...] września 2000 r. o stopniu niepełnosprawności wynika, iż wnioskodawczyni posiada ustalony znaczny stopień niepełnosprawności, który ma charakter trwały, a samo orzeczenie wydano na stałe. Poza tym skarżąca jest osobą w wieku powyżej 16. roku życia. S. M. spełnia zatem kryteria ustawowe do przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie przepisu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Wyznaczając okres na jaki ustalono prawo do zasiłku pielęgnacyjnego organ orzekający w sprawie wziął pod uwagę złożenie wniosku o zasiłek w miesiącu kwietniu 2007 r. i orzeczenie znacznego stopnia niepełnosprawności na czas nieokreślony. W ocenie Kolegium prawo do świadczenia ustalono prawidłowo począwszy od miesiąca kwietnia 2007 r. na czas nieokreślony. Z brzmienia art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wynika, iż prawo do świadczeń rodzinnych nie może datować się wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. W ocenie organu ustawodawca nie czyni tu żadnych wyjątków od tej zasady prawnej. Biorąc pod uwagę ustalenia stanu faktycznego, bezspornie wskazujące na złożenie przez skarżącą wniosku w dniu 20 kwietnia 2007 r. - czego nie kwestionuje - przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od dnia 20 kwietnia 2007 r. należało uznać za prawidłowe. Przyczyny, dla których skarżąca nie złożyła wcześniej wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, są z punktu widzenia obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych bez znaczenia. Organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej i to na niej spoczywa obowiązek dostarczenia w odpowiednim terminie stosownej dokumentacji, niezbędnej do załatwienia sprawy.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2007 r. S.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz niewypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie [...] zł za okres od września 2005 r. do marca 2007 r. W uzasadnieniu podniosła, że wydana decyzja nie powinna być rozpatrywana w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, albowiem na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] września 2000 r. została wydana decyzja o jego ustaleniu, z mocy samego prawa. Podała, że zasiłek pielęgnacyjny pobierała jej matka M. M.. Zasiłek pielęgnacyjny przesyłał ZUS Oddział w P. na jej konto osobiste. Z tej przyczyny nie wiedziała, że od września 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, bez zawiadomienia świadczeniobiorcy, wstrzymał wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego. O tym, że otrzymuje zaniżoną wypłatę świadczenia dowiedziała się od matki. Pod koniec 2005 r. udała się do Zakładu celem wyjaśnienia sprawy. ZUS wyjaśnił, że wszelką dokumentację wraz z zasiłkiem wysłał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P.. Zaistniała sytuacja, że skarżąca nie otrzymywała zasiłku pielęgnacyjnego ani z ZUS, ani z MOPS w P.. Dlatego też pracownik Ośrodka wypełnił wniosek o ponowne ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, który zmuszona była podpisać. Skarżąca wskazała, że była przekonana, że otrzyma wypłatę zaległego zasiłku w całości. Jednak wypłaty nie otrzymała, natomiast otrzymuję zasiłek pielęgnacyjny od kwietnia 2007 roku, który za pośrednictwem poczty wypłaca Ośrodek.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał ponadto, że do dnia 31 sierpnia 2005 r. płatnikiem zasiłku pielęgnacyjnego dla skarżącej był ZUS Oddział w P., zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 2 pkt 2 lit. d tiret drugi ustawy o świadczeniach rodzinnych. Po tym dniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizację zadań w zakresie świadczeń rodzinnych dla S. M. powinien przekazać organowi właściwemu, którym w rozpatrywanym przypadku jest Prezydent Miasta P. Na dotychczasowego płatnika ustawodawca nałożył także prawny obowiązek poinformowania osoby pobierającej świadczenie o fakcie przedstawionej zmiany. Kolegium zaznaczyło jednocześnie, że sprawa wypłaty świadczeń w okresie przejściowym, w którym następuje przekazanie ich realizacji pomiędzy dotychczasowym podmiotem, a organem właściwym, została precyzyjnie uregulowana w art. 48 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem organu wskazane przepisy w żaden sposób nie lokują po stronie organu właściwego prawnego obowiązku związanego z realizacją świadczeń rodzinnych do czasu ich przekazania (przejęcia), czyniąc w całości odpowiedzialnym za ich realizację dotychczasowy podmiot. Skoro zatem na wniosek skarżącej przejęcie obowiązku przyznania i realizacji zasiłku pielęgnacyjnego przez organ właściwy nastąpiło począwszy od miesiąca kwietnia 2007 r. to nie ma on obowiązku prawnego wypłaty przedmiotowego świadczenia za od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 marca 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego

W ocenie Sądu wskazany przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. W ocenie sądu przepis ten nie ma natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek. W szczególności zaś przepis ten nie ma zastosowania, gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała - tak jak w rozpoznawanej sprawie - w związku ze zmianą stanu prawnego polegającego na wskazaniu przez ustawę innego organu właściwego w sprawie przyznawania i wypłaty świadczenia.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że S. M. przyznany już był zasiłek pielęgnacyjny na czas nieokreślony, który do dnia 31 sierpnia 2005 r., w myśl przepisu art. 48 ust. 2 pkt 2 lit. d tiret drugi ustawy o świadczeniach rodzinnych, wypłacał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.

Wniosek skarżącej z dnia 20 kwietnia 2007 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie był więc pierwszym wnioskiem w sprawie i nie wszczynał on odrębnego postępowania. Jak wskazano złożenie tego wniosku wiązało się ze zmianą organu uprawnionego do przyznawania i wypłaty zasiłku. Zmianę tę wprowadziły zaś przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Od dnia 1 września 2005 r. do chwili obecnej organem właściwym do przyznawania i wypłacania świadczenia w odniesieniu do S. M., stosownie do treści art. 49 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 11 tej ustawy, jest Prezydent Miasta P.

Zdaniem Sądu, zmiana podmiotu przyznającego i wypłacającego świadczenie oraz złożenie kolejnego wniosku do właściwego organu nie powoduje wszczęcia nowej sprawy. Zwłaszcza wówczas, gdy stronie legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności o charakterze trwałym, niepełnosprawnej od dzieciństwa, zasiłek pielęgnacyjny był już wcześniej przyznany i wypłacany. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przewidują w takim przypadku wygaśnięcia dotychczas przyznanych świadczeń (art. 57 tej ustawy).

W tej sytuacji wniosek skarżącej z dnia 20 kwietnia 2007 r. powinien zostać przez organ potraktowany jako wniosek o kontynuację uprzednio przyznanego świadczenia, a zasiłek pielęgnacyjny powinien zostać przyznany przez Prezydenta Miasta P. za okres od września 2005 r. do marca 2007 r. Świadczeniobiorca nie może bowiem ponosić ujemnych konsekwencji zmiany organu właściwego w sprawie, która jest skutkiem zmiany stanu prawnego wprowadzającej nowy system świadczeń rodzinnych.

Wobec powyższego należało uznać, że organy obu instancji wydając decyzje naruszyły przepis art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.