Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1109/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 57 ust. 7 i art. 55 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel /spr./ Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Lu 1008/06 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. G. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną. 2. prostuje zaskarżony wyrok w zakresie nazwy skarżącego wpisując w miejsce "w Ł. G." słowa "w Ł. G.j" .


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 8 lutego 2008 r., II SA/Lu 1008/06, oddalił skargę "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. G. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] października 2006, nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał następujący stan sprawy:

a) Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim wymierzył [...] karę w kwocie 125.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku produkcyjno-magazynowego, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...],[...] i [...] położonych w Opolu Lubelskim.

b) Postanowieniem z dnia [...] października 2006, nr [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim z dnia [...] września 2006 r.

Spółka uzyskała pozwolenie na budowę obiektu zaliczonego do kategorii XVIII., w związku z tym przed przystąpieniem do użytkowania obiektu powinna była uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art.55 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz.U. z 2006, nr 156, poz.1118 ze zm.), a Spółka decyzji takiej nie uzyskała. Fakt użytkowania budynku produkcyjno-magazynowego został stwierdzony podczas kontroli przeprowadzonej przez organ I.instancji w dniu 29 sierpnia 2006 r. Protokół kontroli podpisany przez przedstawiciela Spółki nie zawierał informacji, iż w tym dniu przeprowadzany był rozruch technologiczny.

c) W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, [...] zarzuciła organowi I.instancji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a w szczególności art.57 ust.7 w zw. z art.55 pkt 1 Prawa budowlanego przez bezpodstawne uznanie, że Spółka w dniu 29 sierpnia 2006 r. użytkowała budynek produkcyjno-magazynowy. Organ naruszył również artykuły 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przez nierozpatrzenie materiału dowodowego przedłożonego przez stronę wraz z zażaleniem.

2. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2008 r., II SA/Lu 1008/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę [...] na powyższe postanowienie organu odwoławczego.

Wzniesiony przez skarżącego budynek produkcyjno-magazynowy wymagał pozwolenia na budowę i zaliczony został do kategorii XVIII obiektów budowlanych. Skarżący nie mógł przystąpić do użytkowania budynku magazynowego bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art.55 pkt 1 Prawa budowlanego).

Prawidłowo ustaliły organy obu instancji, że skarżący przystąpił do użytkowania obiektu w sierpniu 2006 r., bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ustalenie to znajduje potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, zebranych i ocenionych stosownie do przepisów art.7, 77 § 1 i art.80 k.p.a.

Prawo budowlane nie definiuje "przystąpienia do użytkowania" obiektu budowlanego, ale posługuje się takimi terminami jak: "użytkowanie", "warunki użytkowe", czy "zmiana sposobu użytkowania" (por. art.5 ust.2, art.54 - 59, art.61 - 66, art.71 i art.71 a). Przystąpieniem do użytkowania będzie zarówno rozpoczęcie korzystania z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak i przystąpienie do korzystania w inny sposób.

Stwierdzone przez organ I.instancji praca linii technologicznej jest użytkowaniem w rozumieniu Prawa budowlanego. Dla oceny, czy obiekt był w dacie kontroli użytkowany wystarczający jest sam fakt stwierdzenia działania maszyn i urządzeń do produkcji koncentratu jabłkowego oraz obecność surowca w postaci jabłek.

Prawidłowość montażu i funkcjonowania maszyn czy urządzeń, które nie stanowią elementów konstrukcyjnych obiektu nie ma znaczenia w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Konieczność dokonania rozruchu urządzeń przed rozpoczęciem produkcji nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego. Rozruch technologiczny może być dokonany dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie.

Bez znaczenia jest również okoliczność, że próbny rozruch czy testowanie maszyn i urządzeń nie prowadziły do wytworzenia produktu na sprzedaż.

3. [...] w skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi na decyzje organów nadzoru budowlanego oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art.57 ust.7 w zw. z art.55 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyposażanie zakładu oraz rozruchu technologicznego maszyn i urządzeń stanowi użytkowanie obiektu budowlanego, skutkujące wymierzeniem kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu.

Prawo budowlanego nie zdefiniowało "użytkowania" obiektu budowlanego. "Obiekt, powinien być w takim stanie, by mógł zostać przeprowadzony jego odbiór i by można było przekazać go do normalnej eksploatacji i użytkowania". (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1996 r. SA/Wr 2735/95). W przedmiotowej sprawie normalna eksploatacja i użytkowanie obiektu nie byłyby możliwe bez wcześniejszych testów i prób usytuowanych w nim urządzeń. Wyniki testów i prób mogą wskazywać na konieczność zmian funkcjonalnych obiektu, co wiąże się np. z koniecznością wyburzenia lub wybudowania ścian podziału wewnętrznego, zmianą systemu wentylacji lub ogrzewania obiektu, instalacji elektrycznej czy też oświetlenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została uwzględniona, gdyż nie wykazała naruszenia przez Sąd I. instancji prawa, a szczególności – wskazanych przez siebie artykułów 57 ust.7 i 55 pkt 1 Prawa budowlanego.

A. Skarga kasacyjna powtórzyła zarzut postawiony w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że "nie można oderwać użytkowania obiektu budowlanego od technicznych i technologicznych uwarunkowań związanych z funkcjonowaniem zamontowanych w nim maszyn i urządzeń, a zwłaszcza wpływu ich pracy na prawidłową i bezpieczną dla użytkowników eksploatację obiektu."

Nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu całkowicie trafnej i wyczerpującej argumentacji przeciwnej, zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd I.instancji wskazał, że całkowicie błędne, bo pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych jest utożsamianie przez skarżącego zarówno budynku z jego wyposażeniem, jaki i tym bardziej - prawa budowlanego z przepisami regulującymi działalność gospodarczą w budynku. Konieczność dokonania rozruchu urządzeń przed rozpoczęciem produkcji - nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku przed przystąpieniem do tego użytkowana.

Sąd dodał również, że jest rzeczą oczywistą, że Prawo budowlane nie reguluje eksploatacji maszyn przedsiębiorcy, organizacji procesów produkcyjnych, a w rezultacie — w sprawach tego rodzaju nie są właściwe organy nadzoru budowlanego. Dlatego zagadnienia te nie mogły być objęte zakresem przedmiotowym postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Skarga kasacyjna w żaden sposób tej wykładni prawa nie podważyła.

B. "Idąc tokiem rozumowania WSA testowanie mostu czy wiaduktu byłoby niedopuszczalne przed jego oddaniem do użytkowania, w konsekwencji przyszli użytkownicy takich obiektów ich wytrzymałość badaliby na własnym przykładzie." Rzeczywiście testowanie konstrukcji mostu czy wiaduktu wymaga próbnych jazd pojazdów po obiektach tego rodzaju.

Natomiast zaskarżone postanowienie nałożyło karę za testowanie przez skarżącego nie tyle budynku, ile — testowanie linii technologicznej umieszczonej w budynku nie dopuszczonym jeszcze do użytkowania. "Skarżący stanowczo twierdzi, że w czasie kontroli inspektora nadzoru budowlanego nie prowadzono produkcji koncentratu w celu jego gospodarczego wykorzystania (...) Uzyskany w czasie testowania koncentrat został poddany badaniom. celem ustalenia jego parametrów fizyko-chemicznych" (s.3 skargi wniesionej do Sądu I.instancji).

Wobec tak konsekwentnej prezentacji (w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym przed Sądem I. instancji) powodów i celu działalności strony w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 29 sierpnia 2006 r., całkowicie niewiarygodne jest przesunięcie w skardze kasacyjnej akcentów, mających sugerować, jakoby testowano nie urządzenia, ale ich oddziaływanie na konstrukcję budynku: "Nie można oderwać (...) wpływu [maszyn i urządzeń] (...) na prawidłową i bezpieczną dla użytkowników eksploatację obiektu. (...) Wyniki testów i prób mogą wskazywać na konieczność zmian funkcjonalnych obiektu, (...) wyburzenia lub wybudowania ścian podziału wewnętrznego, zmiany systemu wentylacji lub ogrzewania obiektu, instalacji elektrycznej czy też oświetlenia." (s.4 skargi kasacyjnej).

Nawet, gdyby strona rzeczywiście sprawdzała oddziaływanie maszyn na budynek, to nie zmienia to prawidłowości działania organów nadzoru budowlanego i prawidłowości zaskarżonego wyroku. Kontrola przeprowadzona w dniu 29 sierpnia 2006 r. miała na celu sprawdzenie zgodności wybudowanego obiektu z zatwierdzonym projektem. Pozytywna ocena mogła doprowadzić do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu (art.59 Prawa budowlanego). Wówczas skarżący mógłby zacząć testować zakupione maszyny, a gdyby doszedł do wniosku, że potrzebne są istotne zmiany o jakich mowa w skardze kasacyjnej, to wówczas powstałaby konieczność uzyskania decyzji o zmianie już uzyskanego pozwolenia na budowę. (art.36a Prawa budowlanego).

Oznacza to, że ewentualne zatwierdzenie zmian projektu i pozwolenia na budowę stanowi całkowicie odrębne zagadnienie w stosunku do sprawy załatwionej w zaskarżonym postanowieniu (przystąpienie do użytkowania budynku bez uzyskania na to zezwolenia). Dlatego i ten argument nie może przekonać o wadliwości wykładni prawa przez organy administracyjne i Sąd I. instancji.

C. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, nr 153, poz.1270 ze zm.) — oddalił skargę kasacyjną.