Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1102/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-2, art. 36, art. 38 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

K. B. (dalej także jako: "strona", "wnioskodawca", "skarżący") w dniu 28 lipca 2020 r. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie m.in. zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia wskazując, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W związku ze stanem chorobowym nie może pracować fizycznie, jest bez środków do życia.

Decyzją z dnia 12 sierpnia 2020 r. (nr [...]) Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 pkt 1, art. 6 pkt 14, art. 7 pkt 1, 4, 5, 8, art. 8 ust. 1-4, art. 14, art. 17 ust.1 pkt 4, art. 36 pkt 1 lit. b, art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2, ust. 4, art.101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4, art.110 ust. 1,3,7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.; powoływanej dalej jako: "u.p.s."), odmówił K. B. przyznania wnioskowanego zasiłku.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 28 lipca 2020 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wpłynął wniosek K. B. z prośbą o przyznanie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup leków, witamin, na alimenty oraz uzupełnienie opłat mieszkaniowych. We wniosku wnioskodawca zadeklarował, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.

Tymczasem z ustaleń organu wynika, że K. B. mieszka w jednopokojowym lokalu socjalnym wraz z D. P. oraz dziećmi: R. B. oraz J. P. W tym zakresie organ wskazał, że w dniu 4 sierpnia 2020 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy w związku ze złożonym przez D. P. podaniem z dnia 29 lipca 2020 r. o przyznanie pomocy finansowej. W oświadczeniu z dnia 4 sierpnia 2020 r. D. P. zadeklarowała, iż prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, tj. z K. B. i dwiema córkami oraz poinformowała, że rodzina utrzymuje się m.in. ze świadczeń rodzinnych oraz pomocy otrzymywanej z Ośrodka, oświadczając przy tym, że innych dochodów nie posiada. W konsekwencji złożonego przez D. P. podania rodzinie została przyznana pomoc finansowa w postaci zasiłku okresowego z powodu bezrobocia od dnia 1 sierpnia 2020 r. do dnia 30 września 2020 r. w kwocie 135,24 zł miesięcznie, a także świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności na sierpień i wrzesień 2020 r. w kwocie 250,00 zł miesięcznie (decyzje Prezydenta Miasta S. z dnia 10 sierpnia 2020 r., nr [...] oraz nr [...]).

W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego, D. P. potwierdziła, że K. B. nie posiada własnego dochodu, nie podejmuje prac dorywczych z uwagi na stan zdrowia, jest w trakcie diagnozowania więc z natury rzeczy wynika, iż korzysta z jej pomocy w formie żywności, zakupu leków, czy opłat związanych z eksploatacją mieszkania.

Zatem, w ocenie organu, wyjaśnienia strony prowadzące do wykazania, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, co zadeklarował we wniosku, są mało wiarygodne i pozostają w oczywistej sprzeczności z obiektywną rzeczywistością jaką zastał pracownik socjalny. Zdaniem organu pomiędzy K. B. a D. P. i ich dziećmi istnieje ścisła więź nie tylko rodzinna, lecz również gospodarcza i ekonomiczna.

Mając powyższe na uwadze oraz ustalenia poczynione podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 4 sierpnia 2019 r. organ stwierdził: ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność i potrzebę ochrony macierzyństwa. Wskazując przy tym, że K. B. jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, prowadzi gospodarstwo domowe z D. P., córkami R. B. i J. P. Na dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego składają się dodatek mieszkaniowy: 158,52 zł, świadczenia rodzinne: 383,00 zł, alimenty: 300,00 zł i świadczenie rodzicielskie: 1.000,00 zł w łącznej wysokości 1.841,52 zł, przy kryterium dochodowym 2.112,00 zł. W związku z tym, iż rodzina została już objęta pomocą finansową na miesiąc sierpień i wrzesień 2020 r., w tym zasiłkiem okresowym, organ odmówił ponownego przyznania zasiłku okresowego.

K. B. nie zgadzając się z przedmiotowym rozstrzygnięciem Prezydenta Miasta S. wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi błędną interpretację przepisów prawa w zakresie zaliczania zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia do kryterium dochodu rodziny, jak i przyjęcie, że w skład rodziny wchodzą cztery osoby, podczas gdy rodzina składa się z trzech osób - D. P. i jej dwóch córek. Dodatkowo skarżący wskazał, że zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia jest oddzielnym świadczeniem, niezależnym od dochodu rodziny przyznawanym dla bezrobotnego, a nie dla rodziny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania K. B., decyzją z dnia 29 sierpnia 2020 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 2, art. 6 pkt 14, art. 8, art. 38 ust. 1 i 2 u.p.s., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 12 sierpnia 2020 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia, czy K. B. jest osobą samotnie gospodarującą, czy osobą w rodzinie.

W tym zakresie organ odwoławczy stwierdził, że K. B., wbrew swoim twierdzeniom, nie prowadzi jednoosobowego gospodarstwa domowego, a pozostaje członkiem czteroosobowej rodziny tworzonej dodatkowo przez D. P. oraz małoletnie dzieci: R. B. i J. P. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wnioskodawca w istocie prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną D. P. oraz małoletnimi R. B. i J. P. D. P., starając się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej oświadczyła, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe wraz z córkami J. P. i R. B. oraz konkubentem - K. B. Rodzina zamieszkuje w lokalu socjalnym w S. przy ul. W. [...]/[...]. Ten sam adres w swoich pismach wskazuje też K. B. W trakcie wywiadu środowiskowego w sierpniu 2020 r. D. P. potwierdziła powyższe, a także przedłożyła pracownikowi socjalnemu orzeczenie o stopniu niepełnosprawności strony wydane w dniu 25 maja 2020 r. Stwierdziła przy tym, że K. B. nie pracuje i nie uzyskuje żadnego dochodu. Również K. B. twierdzi, że jest osobą bezrobotną, nieuzyskującą dochodu. Następnie organ odwoławczy wskazał, że D. P. wystąpiła równolegle z analogicznym wnioskiem o przyznanie zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia dla swojej czteroosobowej rodziny, w składzie której wymieniła K. B. Decyzją nr [...] z dnia 10 sierpnia 2020 r., organ pierwszej instancji uwzględnił jej wniosek i przyznał zasiłek okresowy w kwocie 135,24 zł miesięcznie, na okres od 1 sierpnia 2020 r. do 30 września 2020 r.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, że uwzględnienie wniosku K. B. nie było możliwe, ponieważ jego rodzina otrzymała już pomoc w postaci zasiłku okresowego na okres sierpień-wrzesień 2020 r. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że adresatem zasiłku okresowego nie jest osoba w rodzinie, nawet jeśli przyznanie świadczenia związane jest z okolicznościami dotyczącymi konkretnej osoby (niepełnosprawność, długotrwała choroba), tylko rodzina.

K. B. zaskarżył powyższą decyzję Kolegium Odwoławczego

w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz przyznanie mu wnioskowanego zasiłku w kwocie 418 zł.

Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że niewłaściwe zastosował przepisy prawa i orzecznictwo sądowe. Skarżący podkreślił, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Ma on prawo do wnioskowanego świadczenia, bowiem jest to imienne świadczenie dla osoby bezrobotnej bez kryterium rodziny. Zasiłek przyznany D. P. dotyczył tylko jej osoby. Zdaniem skarżącego, jego wniosek powinien być rozpatrzony przez Urząd Pracy, a nie przez opiekę społeczną. Dlatego zawnioskował o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym: czy świadczenie zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia powinno być przynależne do opieki społecznej jako pomoc socjalna, czy też powinno być wypłacane, zgodnie z Konstytucją RP, przez Urząd Pracy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego dotychczasowego stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 września 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 12 sierpnia 2020 r., którą odmówiono mu przyznania pomocy finansowej w postaci zasiłku okresowego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.; powoływanej dalej jako: "u.p.s."), które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie osób oraz ich rodzin w zaspokajaniu potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wskazanej ustawy, w tym w postaci zasiłków okresowych.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.p.s., zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

Przepis art. 38 ust. 2 u.p.s. stanowi zaś, że zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

W rozpoznanej sprawie spór zogniskował się wokół ustalenia, czy skarżący K. B. jest osobą samotnie gospodarująca, czy też tworzy wraz ze swoją konkubiną D. P. oraz córkami R. i J. - rodzinę - w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 pkt 14 u.p.s., a w konsekwencji czy przy ustalaniu prawa do wnioskowego przez niego zasiłku okresowego powinno być brane pod uwagę to, że decyzją z dnia 10 sierpnia 2020 r., (nr [...]) Prezydent Miasta S. przyznał na wniosek D. P. z powodu bezrobocia zasiłek okresowy na okres od dnia 1 sierpnia 2020r. do dnia 30 września 2020 r.

Art. 6 pkt 14 u.p.s. stanowi, iż na gruncie tej ustawy pod pojęciem "rodzina" rozumie się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniono, iż faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 r. (sygn. akt II URN 56/95) wskazuje się, iż cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują. Pojęcie wspólnego gospodarowania nie oznacza zatem wyłącznie, przyczyniania się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności, współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny oraz wykonywania czynności związanych z codziennymi zajęciami. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest również pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy. Wspólne zamieszkiwanie finansowane z dochodu tylko jednej osoby zawsze będzie oznaczać wspólne gospodarowanie (por. wyroki NSA: z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1947/12; dnia z 9 lipca 2013r., sygn. akt I OSK 2287/12; dnia z 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 2836/2012; z dnia z 28 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1326/13, z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 156/17; z dnia z 13 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1274/16 oraz z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 4273/18).

Podkreślić należy, że o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego nie przesądza wyłącznie oświadczenie strony ubiegającej się o przyznanie pomocy, ale przede wszystkim ocena stanu faktycznego dokonana przez pracownika organu.

Jak wynika z akt sprawy D. P. również w lipcu 2020 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w S. wniosek o przyznanie pomocy finansowej, wskazując w nim, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe z partnerem - K. B. oraz córkami: R. i J. Podczas wywiadu środowiskowego, który został przeprowadzony w dniu 4 sierpnia 2020 r. pod adresem zamieszkania D. P., ul. W. [...]/[...], S. (adres tożsamy z adresem podawanym przez K. B. jako korespondencyjny), pracownik socjalny ustalił, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z K. B. i dwojgiem dzieci: J. i R. Rodzina zajmuje lokal socjalny, korzystając z prawa do dodatku mieszkaniowego (158,52 zł), ponosi koszty czynszu i mediów. D. P. nie pracuje, zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. K. B. również nie pracuje, nie posiada żadnych dochodów, jest również zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności do 31 maja 2022r. Rodzina była objęta pomocą w postaci m.in. świadczeń pieniężnych również w 2020 r. Nadmienić należy, że wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 4 sierpnia 2020 r. stanowił jego aktualizację, gdyż pełen wywiad środowiskowy przeprowadzony był przez pracownika socjalnego w dniu 7 stycznia 2020 r. w związku ze składanymi przez D. P. wnioskami o pomoc finansową z pomocy społecznej. Podczas przeprowadzania tego wywiadu D. P. także podnosiła, że prowadzi wspólne gospodarstwo z K. B. W kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego wskazano, że głównym lokatorem mieszkania socjalnego przy ul. W. [...]/[...] w S., który składa się z jednej izby, oddzielnej kuchni i łazienki jest D. P. Podstawowym źródłem dochodu rodziny jest otrzymywany przez D. P. dodatek mieszkaniowy, zasiłki rodzinne wraz z dodatkami do nich, świadczenia wychowawcze oraz zasiłek rehabilitacyjny.

W wywiadzie środowiskowym pracownik socjalny podkreślił, że w jego ocenie rodzina nie dąży do zmiany swojej sytuacji życiowej i ukierunkowana jest na korzystanie ze środków finansowych realizowanych przez tut. Ośrodek.

W niniejszej sprawie Sąd nie ma wątpliwości, że kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie oparte zostało na rzetelnie przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym i przekonująco umotywowanych wnioskach pracownika socjalnego o prowadzeniu przez skarżącego i jego konkubinę wspólnego gospodarstwa. Uwzględniając całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organy obu instancji, prawidłowo opisały sytuację skarżącego i stwierdziły, że jest on osobą wspólnie zamieszkującą i gospodarującą z konkubiną oraz córkami.

Sąd orzekający podziela pogląd wyrażany w literaturze (I. Sierpowska: Pomoc społeczna. Komentarz, Lex), że w sytuacjach wątpliwych, czy mamy do czynienia z osobą samotnie gospodarującą, czy prowadzącą gospodarstwo z osobami wspólnie zamieszkującymi, powinien rozstrzygać wywiad środowiskowy. To pracownik przeprowadzający wywiad jest najwłaściwszą osobą do oceny rzeczywistej odrębności gospodarstw, w szczególności tego, czy osoby mające ten sam adres zamieszkania nie zaspokajają wzajemnie swoich potrzeb, nie ponoszą wspólnych wydatków, nie czerpią wzajemnych korzyści, nie przyczyniają się do funkcjonowania tworzonej przez nich wspólnoty, nie zarządzają czymś wspólnie. Można tu dodać, że okoliczność, że skarżący nie posiada własnych dochodów (nie podejmuje zatrudnienia ani prac dorywczych) wskazuje, że korzysta on z pomocy i wsparcia konkubiny (chociażby w formie żywności), co czyni jego twierdzenie o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego nie tylko niewiarygodnym, ale i pozostającym w sprzeczności z zebranym materiałem w sprawie.

Fakt, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z D. P. (konkubiną), której przyznano, po rozpatrzeniu jej wniosku z lipca 2020 r., zasiłek okresowy od 1 sierpnia 2020 r. do 30 września 2020 r. z tytułu bezrobocia, determinuje, że zasiłek okresowy nie mógł zostać przyznany skarżącemu. Adresatem zasiłku okresowego, jak słusznie wskazywał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest osoba w rodzinie (dany jej członek), nawet jeśli przyznanie świadczenia związane jest z okolicznościami dotyczącymi konkretnej osoby (niepełnosprawność, długotrwała choroba, bezrobocie). Adresatem tego zasiłku jest rodzina (wszyscy jej członkowie). Wynika to wprost z zapisów art. 38 ust. 1 pkt 2 u.p.s., w której ustawodawca jednoznacznie wskazał, że zasiłek okresowy przysługuje rodzinie. W doktrynie przyjmuje się (zob. Komentarz do art. 38 ustawy o pomocy społecznej, wyd. V, I. Sierpowska. LEX), że ustawodawca konstruując w taki sposób zapis art. 38 ust. 1 pkt 2 u.p.a. wyszedł z założenia, że skutki okoliczności takich jak długotrwała choroba, niepełnosprawność, bezrobocie, odczuwa cała rodzina, a zasiłek okresowy ma wspomóc w ich złagodzeniu. Zasiłek okresowy nie jest przyznawany na zaspokojenie konkretnych potrzeb. Ma ono zapewnić okresowy dochód, którym świadczeniobiorca (rodzina) będzie dysponował w miarę swobodnie, zaspokajając podstawowe potrzeby bytowe.

Sąd odnosząc się do zarzutów skargi, że organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia powinien być Urząd Pracy, wskazuje że stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.s. służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 u.p.s., jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego. Przyznanie i wypłata tej formy pomocy społecznej (zasiłku okresowego) mieści się w zadaniach własnych gminy o charakterze obowiązkowym (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.s.). Gmina zadania te realizują poprzez Ośrodki Pomocy Społecznej. Zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, którego otrzymanie nie jest uzależnione wyłącznie od samego faktu bezrobocia, ale uzależnione jest również od spełnienia kryterium dochodowego. Jego beneficjentem może być osoba samotnie gospodarująca lub rodzina.

Zasiłku okresowego nie można utożsamiać z zasiłkiem dla bezrobotnych, który jest formą pomocy przewidzianą na wypadek bezrobocia, która ma zastosowanie w przypadku, gdy dana osoba (bezrobotny) spełni określone warunki uregulowane w art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.). Oznacza to, że jest tą formą pomocy przewidzianą na wypadek bezrobocia, która ma zastosowanie w razie braku możliwości skorzystania ze środków mających na celu, bezpośrednio lub choćby pośrednio, podjęcie przez bezrobotnego pracy. Warunkiem uzyskania prawa do zasiłku przez osobę posiadającą status bezrobotnego jest również legitymowanie się odpowiednim "stażem", czyli okresem pewnej aktywności zawodowej lub okresem z nim zrównanym. Chodzi tu łącznie o okres co najmniej 365 dni przypadających w czasie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w charakterze bezrobotnego.

Zatem zakres i cel zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia jest zupełnie różny od zakresu i celu zasiłku dla bezrobotnych. Niezależnie od tego Sąd wskazuje, że Urząd Pracy jest instytucją przeznaczoną do promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Jego zadaniami nie jest wspomaganie rodzin w trudnej sytuacji życiowej spowodowanej bezrobociem, jak to ma miejsce w przypadku Ośrodków Pomocy Społecznej.

Zatem, mając na uwadze powyższe, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym, czy świadczenie zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia powinno być przynależne do opieki społecznej jako pomoc socjalna, czy też powinno być wypłacane, zgodnie z Konstytucją RP, przez Urząd Pracy. Sąd pragnie jednocześnie wyjaśnić skarżącemu, że wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego jest uprawnieniem, z którego sąd korzysta, gdy ma wątpliwości co do "konstytucyjności" danego przepisu. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Natomiast, gdy sąd takich wątpliwości nie ma, nie może być do tego zmuszony wnioskiem strony, skoro przewidziana art. 193 Konstytucji RP instytucja pytania prawnego nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowo-administracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).