Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1143/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ, organ) decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit e) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm., dalej: ustawa o świadczeniach) oraz w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1027, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania Z. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: skarżący, płatnik) od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: dyrektora [...]OW NFZ) z [...] marca 2015 r. nr [...]w sprawie stwierdzenia, że [...] (dalej: uczestnik, zainteresowany, ubezpieczony) podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji w dniu [...] września 2010 r. umowy zlecenia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], pismami z [...]października 2011 r. zwrócił się do NFZ z wnioskiem o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego [...]z tytułu zawarcia w 2010 r. umowy nazwanej umową o dzieło z firmą [...].

Z przekazanych przez ZUS informacji oraz protokołu kontroli wynikało, że

w trakcie kontroli u płatnika składek – [...], dokonano przekwalifikowania kontrolowanych umów o dzieło na umowy zlecenia. Jednocześnie wyjaśniono, że trakcie wykonywania umowy zawartej z płatnikiem, zainteresowany posiadał inny tytuł do ubezpieczeń, zwalniający go z podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania ww. umowy.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez płatnika, Prezes NFZ decyzją nr [...]z [...] września 2012 r. uchylił decyzję dyrektora [...]OW NFZ nr [...]z [...] kwietnia 2012 r. stwierdzającą, że [...]podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji w dniu [...] września 2010 r. umowy nazwanej umową o dzieło ze [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, uzasadniając, że płatnik nie występował w niniejszej sprawie jako strona, nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu, czym zostały ograniczone jego prawda i obowiązki.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr [...]z [...] marca 2015 r., stwierdził, że uczestnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji w dniu[...]września 2010 r. umowy zlecenia.

Organ I instancji przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa oraz orzeczenia sądu powszechnego, z których wynika, że w odróżnieniu od umów zlecenia, umowa o dzieło wymaga by starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu jako koniecznego do osiągnięcia, czyli nie jak w przypadku umowy zawartej z zainteresowanym - udziału w pracach komisji egzaminacyjnej w zakresie kwalifikacji wstępnej.

Odwołanie od powyższej decyzji wywiódł płatnik.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ przywołał mające w sprawie zastosowanie przepisy, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) w zw. z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, z późn. zm., dalej u.s.u.s.), art. 627 k.c., art. 734 § 1 k.c.

Badając obowiązki ubezpieczonego wynikające z zawartej z płatnikiem umowy, kierując się przepisami art. 627-646 k.c. oraz art. 734-750 k.c., Prezes NFZ podzielił oceny prawnej prezentowanej przez płatnika składek. Organ II instancji wskazał, że do analizowanej umowy zastosowanie mają przepisy o umowie zlecenia, bowiem nie sposób odnaleźć w niej konkretnie określonego rezultatu, który charakteryzowałby się indywidualnym, twórczym charakterem. W ocenie Prezesa NFZ, udział w pracach komisji egzaminacyjnej, jest szeregiem czynności wykonywanych z należytą starannością. Strony określiły w umowie dziedzinę wiedzy, która ma być jej przedmiotem, czyli test kwalifikacyjny w zakresie kwalifikacji wstępnej. Ten sposób określenia przedmiotu umowy, zdaniem organu, nie indywidualizuje jej dostatecznie. Dlatego trudno było określić w badanym przypadku weryfikowalny, samoistny wynik tej umowy. Organ odwoławczy wskazał również na brak w zapisach spornej umowy uregulowania kwestii odpowiedzialności ubezpieczonego za ewentualne wady dzieła. Jednakże, taką odpowiedzialność ubezpieczony mógłby ponosić na zasadzie winy, polegającej na niestarannym wykonywaniu pracy, charakterystycznej dla umowy zlecenia, a nie na zasadzie ryzyka, typowego dla umowy o dzieło. Wobec takiego stanowiska, organ uznał za niezasadne zarzuty odwołania, dotyczące naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, poprzez błędne przyjęcie, że: "(...)[...]wykonywał na rzecz [...]usługi na podstawie umowy zlecenia, gdy w rzeczywistości jego udział w pracach komisji egzaminacyjnej był realizacją obowiązków pracowniczych". (...) Kierownik ośrodka nie ma i mieć nie może jakiegokolwiek wpływu na przebieg czy sposób przeprowadzenia egzaminu. Mamy zatem do czynienia z klasycznym stosunkiem prawa administracyjnego, a nawiązany jest on nie pomiędzy członkami komisji a właścicielem ośrodka szkolenia kierowców, tylko pomiędzy członkami komisji a wojewodą".

Prezes NFZ przypominał, że dzieło musi również istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale

i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu.

Powołując się na wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1997 r., sygn. akt III CKN 41/97, z dnia 3 listopada 2000 r., sygn. akt IV CKN 152/00; z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II UK 187/11, z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II UK 115/13; Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 25 września 2013 r.,

sygn. akt III AUa 271/13, Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III AUa 1397/12; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2013 r. o sygn. akt. VI SA/Wa 1064/13; Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt III AUa 880/12 Prezes NFZ argumentował, że wykonanie przez zainteresowanego spornej umowy - udziału w pracach komisji egzaminacyjnej było szeregiem czynności faktycznych wykonywanych z należytą starannością, nie miało charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającego charakter umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, płatnik wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji przez stwierdzenie, że ubezpieczony nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji umowy zlecenia na jego rzecz oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

1) art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak zbadania i ustalenia zakresu obowiązków ubezpieczonego jako pracownika W. (w skrócie: W.), w szczególności co do powinności wykonywania pracy na podstawie poleceń służbowych w komisjach egzaminacyjnych, powoływanych na podstawie art. 39b1 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia charakteru prawnego aktywności ubezpieczonego w ośrodku szkolenia kierowców prowadzonym przez skarżącego;

2) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak należytego wskazania podstawy faktycznej i prawnej decyzji, a to wskutek braku odniesienia się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do zarzutów odwołania, a mianowicie:

a) co do pracy ubezpieczonego w komisji egzaminacyjnej w ramach stosunku pracy zawartego z W.,

b) wykonywania przez ubezpieczonego w ramach pracy w komisji egzekucyjnej (chyba winno być egzaminacyjnej?, przyp. WSA) uprawnień z zakresu imperium, nie zaś usługi cywilnoprawnej (niezależnie już nawet od jej kwalifikacji jako umowy o dzieło czy umowy zlecenia) na rzecz właściciela ośrodka szkolenia kierowców,

c) co do braku uwzględnienia w zakresie orzekania treści art. 39b1 ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy,

3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach przez błędne przyjęcie, że ubezpieczony wykonywał na rzecz skarżącego usługi na podstawie umowy zlecenia, gdy w rzeczywistości jego udział

w pracach komisji egzaminacyjnej był realizacją obowiązków pracowniczych na rzecz innego podmiotu,

4) przepisu art. 10 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 140 k.p.a. poprzez brak udziału w charakterze strony samorządowej osoby prawnej, jaką jest W. jako rzeczywistego płatnika składek, zobowiązanego do zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzenia uzyskanego przez ubezpieczonego z tytułu pracy w komisji egzaminacyjnej, zaś skutkiem naruszenia powyższych przepisów był brak zmiany decyzji organu I instancji, wydanej z rażącym naruszeniem przepisów prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując

w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o przesłanki określone w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) oraz w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa.

Analizowana zaś pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotem spornej umowy nr [...] był udział [...] (ubezpieczonego) w pracach komisji egzaminacyjnej

w dniu [...] września 2010 r. – przeprowadzeniu testu kwalifikacyjnego w zakresie kwalifikacji wstępnej, w charakterze członka komisji w [...], prowadzonej przez płatnika. Za wykonaną usługę ubezpieczony otrzymał wynagrodzenie w wysokości [...] złotych.

W rozpatrywanej sprawie podstawowe zagadnienie sprowadza się do oceny charakteru prawnego umowy zawartej między skarżącym (płatnikiem)

a uczestnikiem (ubezpieczonym) i rozstrzygnięcia, czy umowa ta jest, zgodnie

z poglądami organów Narodowego Funduszu Zdrowia i ZUS, umową zlecenia, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

(Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm. dalej k.c.), której zawarcie i wykonanie dało podstawę do objęcia zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.

Z kolei zgodnie z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy

o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający.

Zgodnie z art. 65 § 1 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu

(art. 65 § 2 k.c.). Według zaś art. 3531 k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Nazwa umowy nie jest zatem elementem decydującym samodzielnie o rodzaju zobowiązania, w oderwaniu od oceny rzeczywistego przedmiotu tej umowy i sposobu oraz okoliczności jej wykonania. Autonomia woli stron umowy w kształtowaniu jej postanowień podlega ochronie jedynie w ramach wartości uznawanych

i realizowanych przez system prawa. Strony natomiast obowiązane są respektować nie tylko interes jednostkowy, lecz także mieć wzgląd na interes publiczny. Przepis art. 3531 k.c. wymaga, aby treść stosunku prawnego lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Zasady dotyczące oceny postanowień umownych znajdują zastosowanie także na gruncie prawa ubezpieczeń zdrowotnych, a szerzej społecznych.

Jak stanowi art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Stosownie zaś do art. 734 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.). Powyższe odesłanie znajduje zastosowanie wówczas, gdy przedmiotem umowy jest dokonywanie czynności faktycznej, a umowa taka nie jest unormowana w przepisach dotyczących innych umów nazwanych, jak umowa o dzieło, agencyjna, komisu, itp.

Umowa o dzieło (art. 627 k.c.) należy do umów rezultatu - jej przedmiotem jest indywidualnie oznaczony wytwór (efekt). Dla oceny, że zawarto umowę o "rezultat usługi" (wytwór) - co jest podstawową cechą odróżniającą ją od umowy o pracę oraz od umowy zlecenia (świadczenia usług) - konieczne jest, aby działania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu - w postaci materialnej bądź niematerialnej.

Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 5 marca 2004 r., sygn. akt I CK 329/03 (Lex nr 599732), art. 627 k.c. wskazuje tylko na potrzebę "oznaczenia dzieła" i dopuszcza określenie świadczenia ogólnie w sposób nadający się do przyszłego dookreślenia na podstawie wskazanych w umowie podstaw lub bezpośrednio przez zwyczaj bądź zasady uczciwego obrotu (art. 56 k.c.). Przedmiot umowy o dzieło może być więc określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności tego określenia, pod warunkiem że nie budzi on wątpliwości, o jakie dzieło chodzi.

W doktrynie i orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że nie można uznać za dzieło czegoś, co nie odróżnia się w żaden sposób od innych występujących na danym rynku rezultatów pracy - materialnych bądź niematerialnych, gdyż wówczas zatraciłby się indywidualny charakter dzieła. Dzieło nie musi wprawdzie być czymś nowatorskim i niewystępującym jeszcze na rynku, jednak powinno posiadać charakterystyczne, wynikające z umowy cechy, umożliwiające zbadanie, czy dzieło zostało wykonane prawidłowo i zgodnie z indywidualnymi wymaganiami bądź upodobaniami zamawiającego (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt III AUa 1964/15, Lex nr 2062058).

Dlatego też jednym z kryteriów umożliwiających odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 3 listopada 2000 r., sygn. akt IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Sprawdzian taki jest zaś niemożliwy do przeprowadzenia, jeśli strony nie określiły w umowie cech i parametrów indywidualizujących dzieło. Taki brak kryteriów określających pożądany przez zamawiającego wynik (wytwór) umowy prowadzi do wniosku, że przedmiotem zainteresowania zamawiającego jest wykonanie określonych czynności, a nie ich rezultat (tak wyrok SN z 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II UK 566/13, Lex nr 1500668).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo ustaliły, że ubezpieczony podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia zawartej ze skarżącym.

W tym miejscu wartym jest przywołania zarzut skargi, wskazujący że skarżącego i zainteresowanego "nie łączył żaden stosunek cywilnoprawny, zaś wykonywanie wszystkich czynności w komisji egzaminacyjnej przez [...] było realizacją imperium przysługującego Wojewodzie [...] w zakresie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy, (...) pojawił się

w ośrodku szkolenia kierowców jako pracownik W. na podstawie powołania do składu komisji egzaminacyjnej dokonanego przez Wojewodę [...]".

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, a co zostało przywołane w skardze, że zgodnie z brzmieniem art. 39b1 ust. 3 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz. U. 2007 r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: u.t.d.) po zakończeniu zajęć teoretycznych i praktycznych w ośrodku szkolenia, przeprowadzane są - przez trzyosobową komisję egzaminacyjną powołaną przez wojewodę - testy kwalifikacyjne, w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy (Dz.U. z 2017 r. poz. 151), gdy chodziło o datę realizacji umowy. Na podstawie § 16 ust. 1 tego rozporządzenia, po zakończeniu kursu kwalifikacyjnego (...) kierownik ośrodka szkolenia (...) przesyła odpowiednio do właściwego wojewody (...) wniosek o przeprowadzenie testu kwalifikacyjnego dla osób, które ukończyły szkolenie. Organem właściwym do powołania członków komisji jest wojewoda, który określa również regulamin jej pracy (§ 15 ust. 4 ww. rozporządzenia). Za przeprowadzenie testu członkom komisji przysługuje wynagrodzenie, które wypłaca ośrodek szkolenia. Wysokość wynagrodzenia członków komisji określa załącznik nr 4 do ww aktu i wynosi ono odpowiednio [...] zł dla przewodniczącego komisji i [...] zł dla członka komisji. Ponadto ośrodek szkolenia jest zobowiązany do zapewnienia odpowiedniego lokalu, w którym przeprowadzany jest test kwalifikacyjny.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że ubezpieczony był pracownikiem W. W ramach zatrudnienia w tej jednostce, zgodnie z art. 109 ust.1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) przeprowadzał egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem oraz osoby, o której mowa w art. 114. Jednakże należy odróżnić egzamin państwowy, który warunkuje uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami (prawa jazdy), którego przeprowadzanie odbywało się w ramach stosunku pracy, zawieranej pomiędzy W. a egzaminatorem, od egzaminu kończącego kurs kwalifikacyjny- warunkującego możliwość ubiegania się o przystąpienie do egzaminu państwowego - który odbywa się, zgodnie z art. 39b1 ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym w ośrodku szkolenia na zakończenie kursu kwalifikacyjnego i który to ośrodek wypłaca wynagrodzenie członkom komisji egzaminacyjnej (ust. 8). Innymi słowy, podstawą wypłaty wynagrodzenia, a tym samym podstawą do wymiaru składki zdrowotnej w przypadku udziału egzaminatora w egzaminie państwowym przeprowadzonym przez W. jest stosunek pracy bądź umowa zlecenia (w przypadku ubiegania się o pozwolenie na kierowanie tramwajem), natomiast podstawą wymiaru składki za udział w pracach komisji egzaminacyjnej w ośrodku szkolenia - poza miejscem zatrudnienia egzaminatora - jest inna podstawa, umowa zawarta pomiędzy tym ośrodkiem a egzaminatorem, co wynika z art. 39b1 ust. 3 pkt 2 i ust. 8 u.t.d. oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy.

Podnoszone w skardze argumenty dotyczące powołania członka takiej komisji przez wojewodę, są zasadne o tyle, że wpływają na zagwarantowanie przez wojewodę - poprzez imienne wskazanie w zarządzeniu o powołaniu komisji egzaminacyjnej - bezstronności powołanych nim egzaminatorów, przy jednoczesnym zabezpieczeniu przez ustawodawcę (przywołane powyżej rozporządzenie w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy) wypłaty ich wynagrodzenia za udział w egzaminie "wewnętrznym" przeprowadzanym w ośrodku szkolenia kierowców, poprzez wskazanie wprost wysokości ich wynagrodzenia. Wykonywanie przez egzaminatora obowiązków członka komisji egzaminacyjnej w takim ośrodku jest rekompensowane świadczeniem pieniężnym, obok uposażenia z tytułu zatrudnienia w W. Zatem z uregulowań ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy wynikało, że udział w komisji przeprowadzającej testy kwalifikacyjne nie był objęty obowiązkami pracowniczymi osób zatrudnionych w W. Są to dwie różne podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Niezasadna pozostaje więc argumentacja skarżącego, jakoby na charakter stosunku prawnego między skarżącym jako podmiotem przeprowadzającym testy, a uczestnikiem miało wpływ, że ten ostatni został powołany przez Wojewodę [...] na członka Komisji przeprowadzającej te testy i jednocześnie pozostawał pracownikiem W. Miałoby to skutkować tym, że między tymi podmiotami nie została zawarta umowa cywilnoprawna.

Sam skarżący sobie przeczył, bo zawarł z zainteresowanym umowę, ale błędnie określoną umową o dzieło. Ponadto samo powołanie do Komisji nie powodowało uprawnień do wynagrodzenia, gdyż na mocy art. 38b1 ust. 8 u.t.d. dopiero za przeprowadzenie testu członkom komisji, przysługuje wynagrodzenie, którego koszt ponosi ośrodek szkolenia. W tej sytuacji musiała zostać jeszcze zawarta umowa między ośrodkiem egzaminacyjnym a członkiem komisji egzaminacyjnej, która skutkowała powstaniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego na mocy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach, gdyż z uwagi na charakter prac Komisji nie mogła to być umowa o dzieło, ale umowa zlecenia (por. wyrok SN z 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt II UK 316/15, Lex nr 2113367).

Przechodząc do oceny samej umowy, zdaniem Sądu usługi świadczonej przez zainteresowanego - udziału w pracach komisji egzaminacyjnej, a związanej z przeprowadzaniem testów kwalifikacyjnych, nie można uznać za wykonanie dzieła. Wykonywana przez zainteresowanego praca choć zakładała dążenie do osiągnięcia pewnego rezultatu, to jednak stanowiła jedynie element całego procesu wykonawczego. Istotnym jest również, że zainteresowany był zobligowany do wykonania ściśle określonych czynności i nie miał swobody w ich rozdysponowaniu, nie mógł także wykonać ich w sposób dowolny. Tym samym w stosunku łączącym zainteresowanego z płatnikiem nie istniała swoboda i samodzielność przy wykonywaniu przedmiotowej pracy, która jest charakterystyczna dla umów o dzieło. Przypomnieć należy, że odbiór pracy stanowi dwustronną czynność prawną, związaną ze sprawdzeniem cech wykonanego dzieła i prowadzącą do przekazania tego dzieła zamawiającemu. Dokonanie odbioru stanowi obowiązek zamawiającego, który powinien to uczynić, jeżeli wykonawca zgłosił zakończenie.

Obowiązek odbioru dzieła aktualizuje się jednak dopiero w chwili stwierdzenia, że dzieło to zostało wykonane zgodnie z umową. Odebranie dzieła ma bardzo istotne znaczenia faktyczne i prawne. Zamyka ono etap wykonania zobowiązania. Umożliwia wykonawcy zwolnienie się ze zobowiązania przez stwierdzenie, iż spełnił swój obowiązek wykonania dzieła zgodnie z umową. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych nie wynika także, czy takie oświadczenia - przyjmujące efekt wykonanego przez ubezpieczonego "dzieła"' - w ogóle było kiedykolwiek składane. Skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów na wykonanie dzieła, albowiem, jak wynika z treści art. 627-646 k.c., skoro umowa o dzieło jest umową rezultatu, to wykonawca dzieła winien mieć możliwość przedstawienia finalnego efektu swojej pracy i za tę pracę - po uprzednim zweryfikowaniu przez przyjmującego jej rezultatu - winien ponosić osobiście odpowiedzialność.

Tych wymagań kontrolowana umowa zawarta między płatnikiem

a ubezpieczonym niewątpliwie nie spełniała. W zakresie przedmiotu zawartej umowy chodziło więc o wykonanie określonych czynności – udziału w pracach komisji egzaminacyjnej – testu kwalifikacyjnego w zakresie wstępnym bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie (por. wyroki: Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 7 grudnia 2015 r., sygn. akt III AUa 1096/15, Lex nr 1950613; z 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt III AUa 1964/15, Lex nr 2062058; Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 19 września 2017 r., sygn. akt III AUa 88/17, Lex nr 2372277).

Aczkolwiek powołane orzeczenia dotyczą kwestii ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, to pozostają aktualne w niniejszej sprawie. Uregulowane w art. 6 ust. 1 pkt 4 u.s.u.s. przesłanki podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu (obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi) są zbieżne z przesłankami określonymi w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach.

Na marginesie rozważań Sąd zauważa również, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo ZUS I Oddziału w [...] z [...] października 2011 r., którym organ ten poinformował, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą – ośrodek szkolenia kierowców badane umowy o dzieło (w tym umowa zawarta

z ubezpieczonym) zostały przekwalifikowane na umowy zlecenia.

W ocenie Sądu, organy Narodowego Funduszu Zdrowia dokonały zatem prawidłowej interpretacji charakteru przedmiotowych umów, oraz prawidłowo zastosowały art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach uznając, że ubezpieczony podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy podzielić zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w kontekście nie odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, jednak naruszenia te nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem ustalony stan faktyczny i zebrany materiał dowodowy, będący podstawą orzekania nie budziły wątpliwości, a stanowiły jedynie przedmiot odmiennej oceny Prezesa NFZ i skarżącego, więc nie mogą stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów zarzuty skargi dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Biorąc powyższe pod uwagę, jak również ukształtowane orzecznictwo sądowe w tym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.