Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 31/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 6  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 426
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
article: par. 19  ust. 3  pkt 2  lit. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2027
law: Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o stopniu niepełnosprawności i stopniu  niepełnosprawności - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi K.T. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o stopniu Niepełnosprawności w Województwie [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256) oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz.426, dalej ustawa) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o stopniu niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2027, dalej rozporządzenie), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez opiekuna prawnego małoletniego K. T. (skarżący, małoletni) od orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez [...] z [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że orzeczenie zostało doręczone w dniu [...] r. w trybie zastępczym określonym w art. 44 kpa. Termin jego zaskarżenia upłynął zatem [...] r. i wobec nie wniesienia odwołania orzeczenie stało się ostateczne. Odwołanie w imieniu małoletniego zostało wniesione przez jego opiekuna prawnego, matkę – A. K. w dniu [...] r. bez prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Z tej przyczyny uchybiono terminowi do jego wniesienia. Postanowienie zostało doręczone [...] r. i posiada przymiot ostatecznego.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu postanowienie zostało zaskarżone wniesieniem skargi z [...] (nadana [...]) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze reprezentujący małoletniego opiekun prawny wniósł o zmianę orzeczenia w zakresie pkt 7 oraz oznaczenia przyczyny niepełnosprawności z [...] na [...], gdyż zostało wydane w oparciu o błędne ustalenia faktyczne co do stanu zdrowia małoletniego. Jak wskazano w uzasadnieniu skarżący nie zgadzają się z jego nierozpatrzeniem z racji uchybienia terminowi, gdyż nie zostało ono skutecznie doręczone przez pocztę. Nie było listonosza ani awiza. Decyzję odebrała osobiście matka małoletniego w MOPS w dniu [...] r., gdzie nie została poinformowana, że orzeczenie jest ostateczne, gdyż termin do wniesienia odwołania już upłynął ale można wnosić o jego przywrócenie. Skarżąca podkreśliła, że nie miała pojęcia o takiej możliwości. Nie odebrała wcześniej orzeczenia, gdyż nie miała wiedzy o jego wydaniu a dodatkowo od [...] r. chorowała na COVID. Niezależnie od własnej choroby od [...] przebywała na kwarantannie w związku z ujawnieniem choroby w przedszkolu. [...] r. poddała się testowi, który dał wynik dodatni co skutkowało kolejną kwarantanną. Oczekując na orzeczenie i wobec jego niedoręczenia odebrała je osobiście po zakończeniu kwarantanny. Do skargi załączono dokumenty medyczne, zaświadczenia lekarskie i opinie z lat [...] i [...] dotyczące stanu zdrowia syna celem podważenia prawidłowość orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę z [...] r. (nadanej [...]) organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia osobie zainteresowanej przysługuje 14 dni na wniesienie odwołania. Termin ten liczy się od doręczenia orzeczenia. W przedmiotowej sprawie termin ten upłynął [...], gdyż decyzja została doręczona w trybie zastępczym. Odwołanie zostało natomiast złożone osobiście [...]. Stąd organ uznał, że z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Odnośnie wyjaśnień skarżącej podkreślił, że nie przedstawiła na ich potwierdzenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 2 ppsa kontrola ta obejmuje również postanowienia kończące postępowanie.

Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie administracyjne. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Wskazać należy, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ppsa).

Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Stosownie do postanowień art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W przedmiotowej sprawie treści tego przepisu odpowiada § 16 ust. 1 rozporządzenia, które odrębnie reguluje zaskarżalność orzeczeń o niepełnosprawności. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę należy wnieść w terminie 7 dni od ustania przeszkody (§ 2). Przywrócenie terminu do wniesienia prośby jest niedopuszczalne (§ 3). Natomiast stosownie do treści art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II Kodeksu postepowania administracyjnego zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 kpa lub przepisach szczególnych wydanych na ich podstawie, jak ma to miejsce w kontrolowanej sprawie. Terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, stanowi już o jego uchybieniu. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia wniosku o przywrócenie terminu, organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Istotna jest zatem data doręczenia orzeczenia ze stosownymi pouczeniami, jak również świadomość strony uchybienia terminowi i możliwości jego przywrócenia na jej wniosek złożony wspólnie z odwołaniem.

W tym miejscu należy przypomnieć, że w celu zagwarantowania należytej ochrony praw słabszej ze stron tego postępowania, ustawodawca sformułował szereg zasad, do których przestrzegania zobowiązane są orany administracji, w szczególności w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalanie stanu faktycznego, który stanie się podstawą zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego. I tak, zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy zobowiązane są także prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 kpa). Te ogólne zasady postępowania znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Istotny jest także art. 80 tej ustawy, w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa), a następnie dokonać oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przy czym swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem pewnych reguł tej oceny. Dopiero spełnienie wszystkich przesłanek pozwala przyjąć, że ocena stanu faktycznego z punktu widzenia regulacji materialnoprawnych jest prawidłowa (por. wyrok WSA w Białymstoku, z 2020 r., II SA/BK 527/20, WSA w Łodzi z sygn. akt I SA/Łd 319/20, publ. CBOIS). Organy też winien pouczyć stronę o przysługujących jej prawach a błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub (...) skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia (art. 112 kpa). Mają też obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W rozpoznawanej sprawie strona wniosła skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od wadliwego w jej ocenie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna. Skarżąca wskazuje, że wniosła odwołanie zgodnie z zawartym w orzeczeniu pouczeniem, liczonym od daty osobistego odbioru orzeczenia w MOPS w dniu [...] r. Organ natomiast wskazuje, że doręczenie miało charakter zastępczy (art. 44 kpa –domniemanie doręczenia) i w dacie odbiory osobistego decyzja była ostateczną, gdyż termin do wniesienia odwołania już upłynął [...] a strona nie wniosła o jego przywrócenie.

Spor zatem sprowadza się do ustalenia, czy strona odebrała decyzję ostateczną czy jej kopię, o czym powinna zostać poinformowana, łącznie z informacją o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o uznanie odwołania za wniesione w terminie opiekun prawny zawarł w skardze wyjaśniając, że nie miał świadomości odbioru decyzji ostatecznej a wcześniejszy odbiór nie był możliwy z racji przeszkód wynikających z choroby i wprowadzonych w związku z pandemią obostrzeń w postaci kwarantanny. Rozważenia też wymaga uznanie skargi z [...] r. zatytułowanej "odwołanie" za wniosek o przywrócenie terminu z racji zawartego w niej wyjaśnienia przyczyn uchybienia terminowi i powzięcia wiedzy o tym fakcie z zaskarżonego postanowienia ale bez stosownego pouczenia. Przy czym do rozpoznania takiego wniosku nie jest uprawniony sąd administracyjny. Tak więc wniosek o przywrócenie terminu, zawarty w treści skargi, nie mógł być rozpatrzony przez Sąd. Należy też wskazać, że w aktach sprawy na k.21 odwrót widnieje wyłącznie adnotacja "Potwierdzenie odbioru orzeczenia nr [...] oraz odpisu orzeczenia [...] r." i odręczny podpis skarżącej. Brak jakiejkolwiek adnotacji o pouczeniu czy poinformowaniu skarżącej, że decyzja została doręczona jej w trybie zastępczym i zawarte w decyzji pouczenia są nieaktualne oraz, ze można ją wzruszyć wyłącznie przez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którego wniesienie jest ograniczone czasowo do 7 dni od ustania przyczyny uchybienia.

W stanie faktycznym sprawy bezspornym jest wydanie przez organ [...] r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności małoletniego, które nie zostało doręczone bezpośrednio do rąk skarżącej ale uznane za doręczone w trybie zastępczym z racji podwójnego awizowania w dniach [...] i [...] r., zgodnie z art. 44 kpa. Nie należy jednak zapominać, że doręczenie rozstrzygnięcia organu, co do zasady następuje do rąk adresata za jego osobistym potwierdzeniem odbioru. Korzystanie z domniemania doręczenia jest wyjątkiem od zasady. Rozważenia wymagało, czy tryb ten może w realiach kontrolowanej sprawy mieć zastosowanie i po co ustawodawca w rozporządzeniu uregulował kwestię doręczenia orzeczenia. Rozporządzenie z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostało wydane na podstawie art. 6c ust. 6 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i stanowi w § 7 ust. 3, że o terminie posiedzenia składu orzekającego zawiadamia się za zwrotnym poświadczeniem odbioru, nie później niż na 14 dni przed dniem tego posiedzenia:

1) osobę zainteresowaną lub jej przedstawiciela ustawowego – w przypadku orzekania o stopniu niepełnosprawności,

2) przedstawiciela ustawowego dziecka – w przypadku orzekania o niepełnosprawności.

W ocenie Sądu użycie zwrotu "zwrotne poświadczenie odbioru" wyklucza wykorzystanie instytucji uznania za doręczone czyli fikcji prawnej doręczenia.

W aktach sprawy ujawniono dwa pisma z [...] r. zatytułowane "Zawiadomienie’ adresowane do skarżącej. Jedno, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie 1 miesiąca z powodu konieczności wyznaczenia składu orzekającego i zapoznania się z dokumentacją, drugie o wyznaczeniu terminu posiedzenia na dzień [...] r. i wydaniu decyzji w trybie zaocznym w związku z wirusem SARS-CoV-2 i stanem pandemii, które zostanie wysłane pocztą listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. W aktach sprawy brak jednak dowodu ich wysłania i doręczenia skarżącej. Nie zostały przesłane także z orzeczeniem, gdyż w dowodzie nadania wskazano wyłącznie orzeczenie. Z § 13 ust. 5 wynika, że "Orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności doręcza się na piśmie odpowiednio osobom, o których mowa w § 7 ust. 3, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia na posiedzeniu składu orzekającego". Osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie (§ 16 ust. 1). O uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, niedopuszczalności wniesienia odwołania orzeka skład orzekający, zgodnie z § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie umocowania z art. 6c ust. 9 ustawy, który stanowi, że "Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe zasady wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 5a, orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając tryb postępowania przy orzekaniu oraz skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób działania tych zespołów; (...). W tym ostatnim pojęciu mieści się kwestia doręczenia orzeczenia.

. Dalej ustawa w art. 66 stanowi, ze w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Nie oznacza to, że w sprawie ma zastosowanie art. 44 kpa. Kwestia skutecznego doręczenie w rozporządzeniu została określona, co wskazano wyżej.

Nie bez znaczenia w sprawie ma też regulacja ustawy COVID-19 z 30 marca 2020 r., która w art. 15h stanowi, że "Z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność: upłynęła w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem złożenia w tym ter[?]minie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności; upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Regulacja ta wskazuje, że organ nie miał obowiązku prowadzenia postępowania o wydanie orzeczenia, chyba, że było to pierwsze orzeczenie uprawniające do wskazanych w nim świadczeń. Z akt prawy to jednak nie wynika, chociaż niepełnosprawność datowana jest od wczesnego dzieciństwa.

Wskazać też należy obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw wprowadzony art. 1 pkt 24 ustawy nowelizujacej z 9 grudnia 2020 r. (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 2255), który z założenia ma stanowić dodatkową ochronę prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym – w przypadku niedochowania przez nie określonych terminów procesowych. Zgodnie w nim organ administracji publicznej, stwierdzając np. spóźnienie w złożeniu pisma czy odwołania, wyznacza stronie dodatkowe 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 stanowi:

1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

— organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.".

Ta szczególna regulacja odnosi się wprost do instytucji przywrócenia terminu, który od dawna istnieje w art. 58 kpa i stanowi jego uzupełnienie. Potwierdza to zawarte w ust. 3 przepisu odesłanie do stosowania art. 58 § 2 kpa, a także użycie przez ustawodawcę pojęcia "strony" wskazują, że omawiane rozwiązania dotyczą wyłącznie terminów przywracalnych i to związanych z już wszczętym i prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Uchybienie terminowi proceduralnemu powoduje bezskuteczność czynności proceduralnej z nim powiązanej. Z kolei od negatywnych następstw uchybienia terminowi proceduralnemu prawo przewiduje możliwość obrony za pomocą wniosku o przywrócenie terminu. Art. 15zzzzzn2 odnosi się jedynie do postępowań administracyjnych prowadzonych w trybie kpa.

Przepis ten wszedł w życie już po wydaniu zaskarżonego postanowienia i pozostaje bez wpływu na ocenę legalności tego postanowienia, to z uwagi na istotę zawartej w nim regulacji może odegrać rolę posiłkową w zakresie interpretacji podobnych stanów faktycznych powstałych w okresie stanu epidemii (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21.02.2021 r. II SSA/GL 1206/20, publ. CBOIS). Obowiązywał bowiem w dacie wniesieniu skargi, co pozwalało w okolicznościach niniejszej sprawy na uznanie, że odwołanie zostało wniesione w terminie, gdyż orzeczenie zostało skutecznie doręczone skarżącej [...] r. Otrzymała orzeczenie na piśmie i tylko na skutek zaniedbania organu została pozbawiona możliwości jego zaskarżenia.

Za powyższym stanowiskiem przemawia również podobieństwo z art. 112 kpa, że błędne pouczenie w decyzji administracyjnej nie może szkodzić stronie postępowania. Jednym z najistotniejszych obowiązków organu prowadzącego postępowanie jest udzielenie stronom rzetelnych informacji o ich uprawnieniach wynikający z ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Jednocześnie wskazać trzeba, że organ winien działać zgodnie z art. 7 kpa tj.: z zasadą prawdy obiektywnej, mając na uwadze słuszny interes obywatela. Organ powinien też mieć na uwadze art. 8 kpa tj.: zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Skoro organ uznał, że orzeczenie zostało doręczone skarżącej w trybie zastępczym, którego nie przewiduje wskazany § 16 rozporządzenia, to nie mogło ono wejść w życie w dniu [...] r. W tej dacie wnioskodawca nie wiedział o jego wydaniu i nie mógł korzystać z przyznanych mu uprawnień ani go zaskarżyć. Organ winien był doręczyć orzeczenie małoletniemu reprezentowanemu przez matkę skutecznie, a to nastąpiło [...] r. czyli w dacie odbioru decyzji /orzeczenia przez skarżącą. Decyzję, zgodnie z art. 109 kpa doręcza się stronie na piśmie. Rozporządzenie nie odsyła do kpa, a tym samym do art. 44 tej ustawy. Zwłaszcza, że wysyłka miała miejsce po ogłoszeniu stanu pandemii – [...] r.

Jak wynika ze skargi z [...] r. pomimo osobistego odebrania orzeczenia skarżąca nie została poinformowana o uznaniu orzeczenia za doręczone i pouczona o możliwości jego wzruszenia w trybie odwołania, którego w ocenie organu termin wniesienia już upłynął i pozostała możliwość jego przywrócenia składając stosowny wniosek. Skarżąca nie mając świadomości odbioru orzeczenia ostatecznego, wniosła od niego odwołanie stosownie do zawartego w nim pouczenia, którego organ nie zmienił. Było zatem wadliwe. Strona wniosła odwołanie zgodnie z nim i złożyła go osobiście w organie. Z tej przyczyny nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W jej przekonaniu orzeczenie weszło do obrotu prawnego z chwilą jego odbioru. Pogląd ten Sąd w pełni podziela. Dodatkowo skarżąca wyjaśnienie dotyczące niemożności odbioru listu poleconego w okresie od [...] września do [...] zawarła w skardze wskazują na chorobę i kwarantannę czyli przyczyny związane z ogłoszoną epidemią. Osobiste odebranie i brak pouczenia czy właściwej informacji organ całkowicie pominął w uzasadnieniu postanowienia, jak również w odpowiedzi na skargę z [...] r. Nie odniósł się też do wyjaśnień skarżącej co do choroby na COVID i objęcia jej dwukrotnie kwarantanną, uznając te wyjaśnienia za niewiarygodne wobec braku ich potwierdzenia innymi dowodami. Sam nie podjął w tym zakresie żadnych ustaleń i ich nie podważył.

Gdyby nawet przyjąć, że tryb dopuszczalne było zastosowanie w sprawie art. 44 kpa, to i tak wobec wadliwego pouczenia nie można byłoby wywieść z tego faktu negatywnych skutków dla skarżącej. Obowiązujący stanu epidemii i wprowadzone w związku z nim obostrzenia i modyfikacje przepisów postępowania, jakie zostały wprowadzone na terenie całego kraju od marca 2020 r. oraz braku informacji i właściwego pouczenia (art. 9, art. 112 kpa) uzasadniają uznanie odwołania za wniesione w terminie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd nie orzekł o kosztach, gdyż strona nie złożyła wniosku w tej kwestii.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu i mając na względzie, że odwołanie złożyła matka małoletniego, działająca bez zawodowego pełnomocnika, zastosowała się do zawartego w decyzji pouczenia i wniosła odwołanie we wskazanym w nim terminie to nie mogła mu uchybić. Tym samym brak podstaw do uznania, że uchybiła terminowi do jego wniesienia a odwołanie podlega rozpatrzeniu.