Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 2380/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Lubiński, Sędziowie WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Asesor sądowy WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] "[...]" Sp z o.o. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r., wydanym przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 18 i art. 54 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. - [...], po ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego tytułem wykonawczym [...] wystawionym na zaległości podatkowe Spółki z o. o. "[...]", dokonał w dniu [...] kwietnia 2001 r. zajęcia ruchomości Spółki. Postępowanie egzekucyjne prowadzono w związku z wymagalnymi zaległościami podatkowymi Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 1993 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2001 r. strona skarżąca wniosła do organu egzekucyjnego skargę na zajęcie ruchomości na podstawie tytułu wykonawczego [...]. W skardze podniesiono, że "nie można zająć ruchomości będących we władaniu wierzyciela, który do nich skierował egzekucję".

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. - [...] oddalił skargę postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że przedmiotowe ruchomości były uprzednio zajęte w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Spółki w związku z zaległościami z tytułu podatku od towarów i usług, jednak nie zostały sprzedane z przyczyn formalnych. Ponieważ z treści art. 97 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione, dokonano ponownego zajęcia tych ruchomości.

Pismem z dnia [...] lutego 2002 r. Spółka z o. o. "[...]" wniosła do Izby Skarbowej w W. zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i uchylenia zajęcia ruchomości. W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca podniosła, że art. 97 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości zajęcia ruchomości dłużnika będących we władaniu samego wierzyciela, który do nich skierował egzekucję.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że argumentacja Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowe wierzytelności były uprzednio zajęte na podstawie stosownych tytułów wykonawczych, jednak z przyczyn formalnych nie zostały sprzedane. Ponieważ organ egzekucyjny wznowił postępowanie egzekucyjne tytułem wykonawczym [...], to miał prawo do ponownego zajęcia przedmiotowych ruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, każde z postępowań egzekucyjnych jest postępowaniem odrębnym i w każdym z nich mogą być stosowane wszystkie określone w ustawie środki egzekucyjne skierowane do tych samych składników majątkowych zobowiązanego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zakazują dokonania ponownego zajęcia ruchomości na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na inną należność, nie zakazują również dokonania zajęcia ruchomości będącej we władaniu innego podmiotu. W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, brak było podstaw faktycznych i prawnych do uznania skargi za słuszną i uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., pismem z dnia [...] września 2003 r., strona skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia, postawiono organowi egzekucyjnemu zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 45, art. 60 § 1 i art. 97 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co zdaniem Spółki miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w dniu [...] lutego 1999 r. spowodowało uchylenie dokonanych wcześniej czynności egzekucyjnych. Zdaniem Spółki, taki stan rzeczy doprowadził do wygaśnięcia z końcem 1999 r. jej zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1993 r.

Ponadto, strona skarżąca podniosła, że istnieje "umowa przywłaszczenia rzeczy na zabezpieczenie wierzytelności z tytułu należności za pracę, zarówno w toku postępowania przed organem egzekucyjnym jak i przed Sądem Okręgowym w W., jak i przed Sądem Rejonowym dla W. [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych." Z uzasadnienia skargi wynika, że B. W. (prezes i jedyny wspólnik) kwestionuje zasadność zajęcia ruchomości będących w jego władaniu na podstawie stosunku prawnego jaki ułożył według swego uznania ze Spółką, którą reprezentował.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie, a także podniósł, powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt III SA 1509/02 i III SA 2491/02), że "prawidłowość tego postępowania była już wielokrotnie kontrolowana w postępowaniu odwoławczym i skargowym". Ponadto stwierdzono, że strona skarżąca podnosi zarzuty i przedstawia wywody, które nie były przedmiotem postępowania i nie mają wpływu na rozstrzygnięcia sprawy, były natomiast podnoszone we wnioskach o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2004 r. strona skarżąca zmieniła pierwotne zarzuty skargi w taki sposób, że zarzuciła organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 125, poz. 1368). Spółka podniosła nieważność postępowania sadowoadministracyjnego z tego powodu, że wierzyciel zwolnił ją z długu, gdyż z niego zrezygnował. Strona skarżąca, powołując się na art. 183 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdziła, że w takiej sytuacji droga sądowa jest niedopuszczalna.

W uzasadnieniu pisma, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2003 r. (sygn. akt III SA 112/02) stwierdzono, że roszczenie objęte tytułami wykonawczymi [...] uległo przedawnieniu z upływem [...] października 2001 r., co zdaniem strony skarżącej "daje wystarczającą podstawę do uznania, że ponowna egzekucja, na podstawie tytułu wykonawczego [...], została wszczęta w dniu [...] marca 2001 r., gdy było oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W odpowiedzi na powyższe pismo procesowe strony skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej (pismo z dnia [...] lutego 2004 r.) stwierdził, że zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ majątek Spółki przewyższał ewentualne wydatki egzekucyjne. Organ odwoławczy podniósł także, iż w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie bezzasadne jest stwierdzenie, że wierzyciel zrezygnował z roszczeń. Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na stosowne dowody zauważył, że w przeszłości doszło tylko do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale organ podatkowy nie umorzył zaległości podatkowych Spółki.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2004 r. strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zdaniem Spółki, kwestia dopuszczalności wszczęcia w dniu [...] marca 2001 r. ponownej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego [...] została już negatywnie rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...] z dnia [...] lutego 1999 r., który jest nim związany. Zdaniem Spółki, w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2003 r. o sygn. akt III SA 112/02, zasadny jest zarzut naruszenia art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odpowiadając na kolejne pismo procesowe Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej (pismo z dnia [...] kwietnia 2004 r.), po ponownym przedstawieniu przebiegu postępowania, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Po szczegółowym odniesieniu się do argumentacji przedstawionej przez Spółkę, organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie "ocenie pod względem prawidłowości i zgodności z prawem podlegała jedynie dokonana czynność egzekucyjna - zajęcie ruchomości ".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, nie stwierdził podstaw do uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...].

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podzielił argumentacji przedstawionej przez Spółkę, jakoby należało uchylić zaskarżone postanowienie, gdyż w trakcie postępowania egzekucyjnego naruszono przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z akt sprawy wynika, że "[...]" Sp. z o. o. posiadała bezsporne zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1993 r. Organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] lutego 1999 r., umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 1996 r., prawidłowo doręczonego prezesowi i jedynemu wspólnikowi B. W.. Następnie, działając na podstawie art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. - [...] wznowił uprzednio umorzone postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny, zgodnie z obowiązującym prawem, dokonał [...] kwietnia 2001 r. zajęcia ruchomości na podstawie tytułu wykonawczego [...], pozostawiając je pod dozorem zobowiązanego.

Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., który utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne tj. zajęcie ruchomości na podstawie tytułu wykonawczego [...].

Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który oddalił skargi "[...]" Sp. z o. o.:

- wyrokami z dnia 18 września 2002 r. (sygn. akt III SA 1509/02) i 23 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2491/02), gdyż Sąd nie potwierdził słuszności zarzutów Spółki i uznał, że jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1993 r. nie uległy przedawnieniu, a w trakcie postępowania egzekucyjnego nie doszło do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego,

- wyrokiem z dnia 29 października 2003 r. (sygn. akt III SA 112/02), gdyż Sąd jednoznacznie stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie skarga Spółki na postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uważa za bezzasadne zarzuty podnoszone przez Spółkę, jakoby doszło do przedawnienia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1993 r. Z akt sprawy wynika również, że organy podatkowe nie umorzyły tej zaległości podatkowej.

Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny prawidłowo wznowił, na podstawie tytułu wykonawczego [...], postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 6 września 2001r. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 56 § 1 pkt 9 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Przez wydatki egzekucyjne, których katalog wynikał z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości (Dz.U. Nr 47, poz. 281 z późn. zm.), należy rozumieć koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a nie opłaty za czynności egzekucyjne.

Sąd podziela argumentację Dyrektora Izby Skarbowej, że wartość zajętych ruchomości oraz wartość nieruchomości na której dokonano zabezpieczenia poprzez wpis do hipoteki przymusowej, stanowią majątek przewyższający ewentualne wydatki egzekucyjne.

Strona skarżąca bezpodstawnie odwołuje się do treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2003 r. sygn. akt III SA 112/02, gdyż poruszane zagadnienie (tj. kwestia wygaśnięcia zobowiązania podatkowego) wykracza granice przedmiotu zaskarżenia w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyrokach oddalił skargi Spółki i jednoznacznie stwierdził, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1993 r.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł, jak w sentencji.

asesor sądowy J. Sokołowska s. B. Lubiński s. G. Nasierowska