Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1147/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 2-6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2008 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oraz broni palnej gazowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej także k.p.a.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.; dalej także uobia), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego I. S. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz gazową do celów ochrony osobistej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W dniu [...] listopada 2007 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie ww. rodzajów broni. Podstawą wszczęcia postępowania było uzyskanie informacji o prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniu przygotowawczym o czyn z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.; dalej także k.k.), tj. przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Na tej podstawie organ zaliczył skarżącego do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni amunicji). Biorąc po uwagę dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną, i to niezależnie od pozytywnej opinii, jaką cieszy się w miejscu zamieszkania oraz macierzystym kole łowieckim.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł w terminie ustawowym odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji błędną wykładnię przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podniósł, że cofnięcie pozwolenia na broń winno być uzależnione od wystąpienia uzasadnionej obawy, że jego posiadacz użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący podkreślił w odwołaniu, że jego przypadek miał charakter incydentalny, a w przeciągu 35 lat bycia kierowcą nie spowodował najmniejszej kolizji drogowej ani wypadku.

Wskazał, że od wielu lat jest działaczem społecznym i samorządowym, od 23 lat jest sołtysem w sołectwie D., gm. B., od 14 lat pełni funkcję radnego Rady Gminy i Miasta B., jest związany z różnymi społecznymi komitetami, udziela się w pracy na rzecz lokalnych społeczności i zawsze cieszył się dobrą opinią i dużym zaufaniem. Dlatego też wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę Komendant Główny Policji stwierdził, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem organu ustawodawca bezpośrednio określił, że obawa, wyłączająca możliwość posiadania pozwolenia na broń, w szczególności istnieje wobec osób skazanych za przestępstwo, m.in. przeciwko mieniu. Zdaniem organu prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu jest okolicznością - zgodnie z wolą ustawodawcy - wystarczającą do bezwarunkowego cofnięcia pozwolenia na broń, niezależnie od jej rodzaju, ponieważ ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia przesłanek cofnięcia pozwolenia w zależności od rodzaju broni.

W sprawie niniejszej zapadł nieprawomocny wyrok, którym uznano skarżącego winnym popełnienia czynu z art. 178 a § 1 k.k. Przestępstwo to nie stanowi przykładowo wymienionej przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia przesłanki cofnięcia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy pozwolenia na broń. Niemniej jednak organy Policji stoją na stanowisku, iż skarżącego należy zaliczyć do osób, które w myśl tych przepisów pozwolenia na broń posiadać nie powinny, ponieważ ich postępowanie budzi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obawa ta wynika przede wszystkim z faktu, iż skarżący umyślnie naruszył prawo, o czym świadczy prowadzone postępowanie karne.

Organ odwoławczy wskazał, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, winny być uznane za pozaustawowe przesłanki spełniające dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia.

W świetle powyższego, nawet pozytywna opinia o stronie w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych, jak również prawidłowe warunki przechowywania broni, nie może wpłynąć na inny, niż to uczynił organ I instancji, sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia ma bowiem charakter obligatoryjny – organ cofa pozwolenie, jeżeli jego posiadacz należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W takich przypadkach ustawodawca nie daje organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu.

Skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich oraz gazową do celów ochrony osobistej wniósł skarżący. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podniósł, iż organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał go za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a więc wypełniającą przesłanki przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, a co za tym idzie, co do której zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, organ obligatoryjnie cofa pozwolenie na posiadanie broni palnej. Uznanie zaś skarżącego za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego organ odwoławczy uzasadnił wyłącznie tym, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne z kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Strona skarżąca wskazała, iż aby móc skutecznie zastosować dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia należy wykazać, iż konkretnie w stosunku do osoby skarżącego istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W niniejszym przypadku, zdaniem skarżącego, organ odwoławczy pochopnie i bezkrytycznie uznał, że skoro skarżący naruszył porządek prawny i popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to wypełnił przez to wszystkie przesłanki powodujące wydanie z urzędu decyzji o obligatoryjnym cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej.

Istotne również, zdaniem skarżącego, w świetle sprawy jest to, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności, która ma znaczenie dla oceny uzasadnienia obawy użycia broni, to znaczy tego, że kategoria popełnionego przestępstwa nie została wymieniona przez ustawodawcę w treści art. 15 uobia oraz przede wszystkim tego, że wypełnienie znamion popełnionego przez skarżącego przestępstwa, pozostaje bez związku z obawą jej użycia.

W skardze strona skarżąca podniosła również, że niedopuszczalne, nie tylko z punktu interesu jednostki, lecz również z punktu wiedzenia interesu społecznego, jest wydawanie takich decyzji, których rozstrzygnięcia będą w istocie zmierzały do wtórnego (tym razem administracyjno-prawnego) ukarania sprawcy przestępstwa w sytuacji, gdy w rzeczywistości ustalenia faktyczne i okoliczności danej sprawy, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie uzasadniają obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] marca 2008 r. i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując w powyższy sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu zauważyć należy, że zgodnie z 18 ust. 1 pkt 2 uobia, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Stosownie natomiast do brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni na ich mocy jest stwierdzenie przez organy Policji, że w stosunku do posiadacza broni zachodzi uzasadniona obawa, że może jej użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mając na względzie treść przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia stwierdzić należy, że w ocenie ustawodawcy obawa ta istnieje na pewno w przypadku popełnienia przez taką osobę przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Analiza treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia prowadzi także do wniosku, że ustawodawca poprzez zastosowanie zwrotu "w szczególności" jedynie przykładowo określił okoliczności, które mogą wzbudzać obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca nie przyjął więc, zdaniem Sądu, zamkniętego katalogu tych przesłanek. Mogą to zatem być inne okoliczności, w tym także innego rodzaju czyny karalne, wymierzone przeciwko innym dobrom prawnie chronionym. Tym samym ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń, prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę także o skazanie lub podejrzenie o popełnienie innych rodzajów przestępstw, nie zastrzegając jednocześnie, podobnie jak w stosunku do wskazanych przez siebie, iż nie może to dotyczyć czynów bezprawnych popełnionych jeden raz. Z tego względu fakt, że posiadacz pozwolenia na broń został skazany lub jest oskarżony o popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko innym dobrom, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, nie wyłącza w świetle powołanego przepisu możliwości cofnięcia mu pozwolenia na broń na powyższej podstawie. Dla zastosowania ww. przepisu istotna jest natomiast okoliczność, czy skazanie za określony czyn lub choćby tylko oskarżenie o czyn zabroniony daje podstawę do przyjęcia, że istnieje - w rozumieniu przedmiotowego przepisu - uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Podnieść w tym miejscu również trzeba, że z obowiązujących przepisów prawa nie można wywodzić powszechnego prawa obywateli do posiadania broni. Pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu jego posiadacz musi więc być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Skazanie czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu taką rękojmię niweczy i świadczy jednoznacznie, iż osoba taka nie powinna posiadać pozwolenia na broń palną. Z tego powodu organy Policji wymagają, aby osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na jej posiadanie lub broń już posiadające przestrzegały obowiązujących przepisów prawa. Stanowisko to jest także akceptowane przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/WA 274/06 stwierdził wręcz, że "(...) od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających taką broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania prawa, w stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności (...)". Przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa daje bowiem gwarancję, iż osoba posiadająca tak szczególne prawo jakim jest pozwolenie na broń, będzie przestrzegała także zasad bezpiecznego posiadania i używania broni, a zatem, iż nie użyje jej w celu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia.

Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczności faktyczne niniejszej sprawy Sąd stoi na stanowisku, że w stosunku do skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący został bowiem skazany nieprawomocnym wyrokiem za popełnienie czynu zabronionego wypełniającego dyspozycję art. 178a § 1 k.k. Mógł zatem dopuścić się przestępstwa, którego jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości. Zaznaczenia także wymaga, że chociaż przypisany skarżącemu czyn zabroniony jest wymierzony przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to jednak nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem ochrony tego przepisu są także życie i zdrowie innych uczestników ruchu (lądowego, wodnego i itp.). Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości) nader często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi.

Podkreślenia wymaga fakt, iż wobec wzrastającej liczby tego rodzaju przestępstw o wysokiej szkodliwości społecznej, stwarzających coraz to większe zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, jego popełnienie wymaga szczególnego traktowania osób dopuszczających się takich czynów. Sprawca przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. świadomie godzi się bowiem z ewentualnymi skutkami swojego zachowania, czyli stworzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, czy też choćby mienia, nie tylko swojego, ale również innych uczestników ruchu drogowego. Okoliczność ta uzasadnia natomiast ocenę, że osoba taka nie powinna posiadać pozwolenia na broń, nawet wówczas, gdy w swoim środowisku, czy też miejscu pracy jest pozytywnie postrzegana oraz przez wiele lat posiada broń i dotychczas nie użyła jej niezgodnie z prawem, a popełnione przestępstwo także związku z bronią nie miało. Podkreślić jednocześnie w tym miejscu należy, że wbrew zarzutom skargi, przy podjęciu decyzji w sprawie cofnięcia I. S. pozwolenia na broń organy Policji brały pod uwagę wszystkie zebrane w sprawie dowody, w tym także opinie z jego miejsca zamieszkania i koła łowieckiego, do którego należy, uznały jednakże, że dokumenty te nie mogą mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie, wobec faktu oskarżenia i nieprawomocnego skazania za tego rodzaju przestępstwo.

W świetle przedstawionej argumentacji Sąd stwierdza, że w związku z faktem, iż wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o czyn z art. 178a § 1 k.k., niewątpliwie oznacza to, że nie może on zachować pozwolenia na broń. Nie ma przy tym znaczenia, że popełniony przez niego czyn nie ma związku z posiadaną bronią albowiem ustawodawca warunku takiego nie ustalił.

Należy także zaznaczyć, że organy Policji nie mają obowiązku udowodnienia, że posiadacz pozwolenia może użyć broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia. Wystarczające jest już samo uzasadnione domniemanie takiego zachowania, wynikające z faktu skazania lub choćby oskarżenia o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, bowiem godzącego również w życie i zdrowie ludzkie, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą. Gdyby bowiem ustawodawca chciał uzależnić możliwość uzasadnienia wystąpienia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, od wielokrotnego popełnienia przestępstwa przez osobę ubiegającą się lub posiadającą pozwolenie na broń, to niewątpliwie dałby temu wyraz w treści przywołanego przepisu. Skoro jednak tego nie uczynił, to znaczy, że ustawodawca uznał, iż popełnienie lub podejrzenie dopuszczenia się czynu zabronionego, choćby jednokrotne, obawę taką uzasadnia.

Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione w przedmiotowej sprawie, gdzie jak wynika z ustaleń postępowania administracyjnego, skarżący dopuszczając się przestępstwa kilkakrotnie przekroczył wskazaną w art. 115 § 16 k.k. normę nietrzeźwości (0,25 mg/dm3), albowiem przeprowadzone u niego badanie wykazało 0,73 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu. Ustalenia te niweczą natomiast gwarancję, jakiej należy w świetle przepisów o broni i amunicji wymagać od ich posiadaczy.

Na uwagę zasługuje również stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie wykazany został także bezpośredni związek między popełnionym przez skarżącego czynem i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem. Potwierdziło to obawę, że jako posiadacz pozwolenia na broń, skarżący może użyć tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skoro bowiem dopuścił się on ww. przestępstwa w stanie nietrzeźwości, zagrażając najwyższym dobrom chronionym prawem, a mianowicie zdrowiu i życiu ludzkiemu, to nie można mieć pewności, że w takim też stanie, nadużywając alkoholu, nie użyje posiadanej broni.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.