Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 50/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 19, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19a
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 30 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. M. (dalej też: Strona, Skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu nr [...] z dnia 30 listopada 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu nr [...] z dnia 30 czerwca 2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 r.

Z akt sprawy wynika, iż dnia 29 maja 2019 roku M. M. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zielenienie, płatności dodatkowej. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku zadeklarowano dwieście sześćdziesiąt dziewięć działek ewidencyjnych, natomiast w sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych Strona zgłosiła do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznym areale 172,90 ha. Powyższa powierzchnia uwzględnia dokonane przez Stronę wycofania części wniosku z dnia 22 czerwca 2019 r. oraz 31 lipca 2019 r.

W dniu 30 lipca 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu zwrócił się do Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z prośbą o wykonanie oględzin działki referencyjnej nr a położonej w miejscowości [...]. W dniu 4 września 2019 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu wpłynął protokół z oględzin działki referencyjnej, z którego wynikało, iż na w/w działce użytek rolny stanowił ugór na powierzchni 0,03 ha, natomiast pozostała cześć działki stanowiła nieużytek.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu pismem z dnia 9 września 2019 r. Nr [...] wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień odnośnie konfliktu kontroli krzyżowej dla działki ewidencyjnej nr b ([...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]). Wezwanie wskazywało także na nieprawidłowości w stosunku do działki ewidencyjnej nr c ([...], gmina [...], powiat [...], arkusz mapy 3) oraz działki ewidencyjne nr d i nr e ([...], gmina [...], arkusz mapy 2), które to działki wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a Strona nie przedstawiła żadnego tytułu prawnego do uprawy powyższych gruntów. Wezwanie zostało odebrane przez M. P. - pełnomocnika Strony - w dniu 9 września 2019 r.

W dniu 9 września 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu wezwał drugą stronę konfliktu kontroli krzyżowej – M. M. - do złożenia wyjaśnień w zakresie użytkowania działki ewidencyjnej nr b.

W odpowiedzi na wezwanie M. P. reprezentująca M. M. w dniu 11 września 2019 r. złożyła zmianę do wniosku, w której oświadczyła, że dla działek nr c, nr d i nr e nie została zawarta umowa dzierżawy z przedstawicielem Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. W ramach zmiany do wniosku Strona zmieniła deklarowaną powierzchnię działki ewidencyjnej nr b, zgłaszając do płatności powierzchnię 0,00 ha.

Z kolei w dniu 25 września 2019 r. do Kierownika Biura Powiatowego w [...] wpłynęła korekta wniosku Pani M. M. w ramach, której oświadczyła m.in., iż użytkowała działkę ewidencyjną nr b jako łąkę wykonując dwukrotnie jej koszenie.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykluczono ww. działki rolne o łącznej powierzchni 0,96 ha. W związku z powyższym powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 171,94 ha.

W dniu 14 stycznia 2020 r. gospodarstwo Strony zostało wytypowane do kontroli na miejscu z tytułu podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości. W dniach od 19 lutego 2020 r. do 6 marca 2020 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej, której ustalenia utrwalono w formie raportu nr [...]. Raport z kontroli został przekazany Stronie 30 marca 2020 r.

Z treści raportu wynikało, iż działki ewidencyjne zgłaszane przez Stronę do płatności obszarowych obarczone są licznymi nieprawidłowościami, które niejednokrotnie prowadziły do wykluczenia części bądź całości działek ewidencyjnych z prawa do płatności.

Do raportu Strona zgłosiła zastrzeżenia. W piśmie z dnia 7 kwietnia 2020 r. zakwestionowała zarówno pomiary, jak i zasadności zastosowania określonych kodów powodujących wykluczenie części bądź całości działek. Powyższe pismo stanowiło jednocześnie skargę na czynności pracowników Biura Kontroli na Miejscu, zarówno w zakresie prawidłowości przeprowadzonej kontroli na miejscu, jak i sposobu kontaktowania się pracowników Agencji z producentem rolnym i jego pełnomocnikiem.

Przy piśmie z dnia 29 kwietnia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu przekazał pełnomocnikowi Strony dokument zatytułowany notatka służbowa z dnia 27 kwietnia 2020 r., w którym inspektorzy przeprowadzający kontrolę terenową szczegółowo ustosunkowali się do zarzutów zawartych w zastrzeżeniu do raportu z kontroli na miejscu. Odnieśli się do przyczyn zastosowania określonych kodów i wyjaśnili przesłanki wykluczenia poszczególnych powierzchni. Jednocześnie w piśmie tym Kierownik Biura Powiatowego ARMiR podtrzymał wyniki kontroli na miejscu, uznając je za prawidłowe.

Natomiast piśmie z dnia 6 maja 2020 r. Strona zwróciła się do Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalanego ARMiR i wniosła o przekazanie płyty CD z nagranymi zdjęciami z czynności kontrolnych. Z kolei w piśmie z dnia 10 maja 2020 r. wniosła o ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu. Pełnomocnik Strony podnosił, iż pracownicy Agencji dopuścili się licznych nieprawidłowości podczas przeprowadzenia czynności kontrolnych, co powinno uzasadniać ponowne wykonanie kontroli na miejscu.

Dnia 20 maja 2020 r. przekazano Stronie płytę CD zawierająca nagrane zdjęcia, wykonane w trakcie kontroli.

W dniu 9 czerwca 2020 r. Biuro Kontroli Wewnętrznej Opolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR szczegółowo ustosunkowało się do skargi strony z dnia 7 kwietnia 2020 r. W piśmie tym wskazano, że pomiary działek ewidencyjnych zostały wykonane w sposób prawidłowy. W sposób szczegółowy wyjaśniono sposób postępowania inspektorów dokonujących kontroli, motywy zastosowania określonych kodów kontrolnych, a także przeanalizowano w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przyczyny wykluczenia określonych powierzchni działek ewidencyjnych. Ustosunkowano się także do kwestii prawidłowości kontaktów inspektorów terenowych ze Skarżącym oraz jej pełnomocnikiem M. P., wskazując m.in., iż nie dopatrzono się w tej materii sytuacji odbiegających od normy, a wręcz przeciwnie dopatrzono się licznych nieścisłości w zarzutach podnoszonych przez Stronę. Jednak kluczową kwestią powyższego pisma było podtrzymanie prawidłowości wykonania kontroli na miejscu.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2020 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu (dalej też: organ I instancji) przyznał Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 w łącznej wysokości 69 244,39 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 25 314,58 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 33 640,42 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego, z tytułu płatności za zazielenienie w wysokości 38 997,97 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 569,53 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego oraz z tytułu płatności redystrybucyjnej w wysokości 4 931,84 zł pomniejszone ze względu na wykryte nieprawidłowości. Ponadto dokonano zwrotu dyscypliny finansowej w kwocie 845,76 zł.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że powierzchnia deklarowana przez Stronę do jednolitej płatności obszarowej, po uwzględnieniu wycofań, wynosiła 172,90 ha, a powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 171,94 ha. Powierzchnia ta uwzględnia powierzchnię ze złożonej w dopuszczalnym terminie zmiany do wniosku o przyznanie płatności na rok 2019. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania kontrolnego wynosiła 125,00 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Strony w dniach od 19 lutego 2020 r. do 6 marca 2020 r. Przy ustalaniu tej powierzchni uwzględniono m.in. zasady wynikające z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 / 31.07.2014 r" str. 69, z późn. zm.). Konsekwencją powyższego było zastosowanie regulacji art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. W rozpatrywanej sprawie wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania kontrolnego wynosi 46,94 ha, co stanowi 37,55% powierzchni zadeklarowanej przez Stronę. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchni, stwierdził, że powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 54,5900 ha.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie. W odwołaniu pełnomocnik Strony wskazał na liczne nieprawidłowości podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu, której wyniki stanowiły podstawę wydania skarżonej decyzji. Zarzucił m.in. naruszenie przepisów procedury administracyjnej, to jest art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a, naruszenie art. 78 § 1 k.p.a, art. 107 § 3 k.p.a, a także naruszenie art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 oraz naruszanie punktu 77 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik Strony szczególnie podkreślił, że kontrola deklaracji z roku 2019 została wykonana w roku 2020, co w jego ocenie nie powinno mieć miejsca, bowiem kontrola powinna być wykonywana w roku składania wniosku. Jednocześnie wniósł o zapewnienie czynnego udziału Stronie w postępowaniu poprzez przekazanie płyty CD ze śladem GML oraz szkicami polowymi z naniesionymi miejscami wykonania zdjęć, przekazanie tabeli zawierającej zestawienie powierzchni MKO oraz zestawienia rozbieżności dla działek zadeklarowanych przez Stronę, a nadto wniósł o doręczenie zestawienia współrzędnych geograficznych miejsc wykonania zdjęć.

Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z dnia 19 sierpnia 2020 r. przekazał Stronie płytę CD ze śladem GML oraz szkicami zawierającymi miejsce wykonania zdjęć. W treści pisma organ poinformował także o możliwości pozyskania danych, o które Strona wnioskowała z aplikacji eWniosek+ oraz ponownie przedstawił tabelaryczne zestawienie obejmujące powierzchnie działek uwzględnione do płatności.

W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik Strony pismem z dnia 3 września 2020 r. zakwestionował prawidłowość wykonanych zdjęć i przeprowadzonych pomiarów dla działek rolnych oznaczonych literami BE (działka ewidencyjna nr f), AQ (działka ewidencyjna nr g), BU (działka ewidencyjna nr h i nr i), BX (działka ewidencyjna nr j), AG (działka ewidencyjna nr k), U (działka ewidencyjna nr l), J (działka ewidencyjna nr m), CCU (działka ewidencyjna nr n), CO (działka ewidencyjna nr o), AH (działka ewidencyjna nr p), CU (działka ewidencyjna nr r, nr s, nr t, nr u), CW (działka ewidencyjna nr w), CF (działka ewidencyjna nr x, nr y, nr z), CK (działka ewidencyjna nr aa), CX (działka ewidencyjna nr ab, nr ac), BA (działka ewidencyjna nr ad), AA (działka ewidencyjna nr ae, nr af, nr ag), CS (działka ewidencyjna nr ah, nr ai, nr aj, nr ak, nr al, nr am), AE (działka ewidencyjna nr an, nr ao), AF (działka ewidencyjna nr ap), AK (działka ewidencyjna nr ar), AL i AM (działka ewidencyjna nr as, nr at, nr au, nr aw), AN (działka ewidencyjna nr ax), AR (działka ewidencyjna nr ay, nr az, nr ba), AX (działka ewidencyjna nr bb, nr bc, nr bd, nr be), BX (działka ewidencyjna nr bf), CB (działka ewidencyjna nr bg), CC (działka ewidencyjna nr bh), CG (działka ewidencyjna nr bi, nr bj, nr bk, nr bl), CI (działka ewidencyjna nr bm), CN (działka ewidencyjna nr bn, nr bo), CT (działka ewidencyjna nr bp) oraz DE, DG i DF (działka ewidencyjna nr br, nr bs, nr bt, nr bu). Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie oględzin działek rolnych w jego obecności, dostarczenie brakujących śladów GML oraz karty weryfikacji raportu z kontroli na miejscu.

W odpowiedzi na podniesione zarzuty i wnioski Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w piśmie z dnia 19 października 2020 r. wyjaśnił, iż brak śladu GML dla niektórych działek wynika z faktu, iż na działkach nieużytkowanych w całości nie przeprowadzono pomiarów, tak samo jak na działkach dla których uwzględniono podczas kontroli na miejscu powierzchnię MKO. Jednocześnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu odmówił Stronie wydania kart weryfikacji raportu z kontroli na miejscu, która to karta stanowi dokument wewnętrzny organu. Podkreślił przy tym, że ustalenia z przeprowadzonej weryfikacji zostały przekazane Stronie w piśmie z dnia 9 czerwca 2020 r., a także odmówił wykonania ponownych oględzin działek, argumentując, że w chwili obecnej mogły one zostać przywrócone do użytkowania rolniczego, co niewątpliwie nie odzwierciedlałoby stanu działek rolnych na dzień wykonania kontroli, a więc stanu obrazującego działki po zbiorze z roku 2019.

Następnie decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 2020 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji nr [...] z dnia 30 czerwca 2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji opisał przebieg postępowania oraz szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. W szczególności organ odwoławczy podkreślił, że ujawnione w trakcie kontroli i opisane w raporcie nieprawidłowości miały istotny wpływ na wielkość powierzchni wykluczonej z płatności w roku 2019. Organ przeanalizował przy tym szczegółowo ustalenia organu I instancji w zakresie uwzględnienia ustaleń kontroli na miejscu i korekt złożonych przez Stronę oraz jej oświadczeń - uznając ustalenia organu I instancji za prawidłowe. W ujęciu tabelarycznym organ odwoławczy przedstawił ustalenia odnoszące sie do każdej z zadeklarowanych działek wskazując na powierzchnię deklarowaną, powierzchnię stwierdzoną po kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej oraz błędy i nieprawidłowości stwierdzone na poszczególnych działkach w wyniku kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej. Następnie wyjaśnił, że ustalając kwestię sposobu użytkowania spornych działek rolnych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu oparł się w głównej mierze na wnioskach płynących z lektury protokołu z czynności kontrolnych. W ocenie organu odwoławczego analiza raportu z kontroli na miejscu nie pozwala na przyjęcie ustaleń odmiennych, od tych zawartych w decyzji organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego w trakcie kontroli na miejscu prawidłowo ustalono, że sporne działki rolne nie były użytkowane w sposób zadeklarowany przez Stronę lub były użytkowane w sposób zadeklarowany na mniejszym areale od powierzchni deklarowanej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w pierwszej kolejności przeanalizował zarzuty skierowane w stosunku do tych z zadeklarowanych działek, które w wyniku przeprowadzenia czynności kontrolnych zostały w całości wykluczone z płatności na rok 2019.

W odniesieniu do działki AK (AK1), której Strona zarzuciła, iż błędnie dokonano jej wykluczenia, ponieważ na dzień 31 maja 2019 r. działka użytkowana była jako trwały użytek zielony i tak została zadeklarowana we wniosku, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR wskazał, iż kontrola na miejscu stwierdziła na powyższej działce grunt zaorany (grunt orny). Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia fakt użytkowania działki rolnej jako trwały użytek zielony w dniu 31 maja 2019 r., gdyż zastosowany podczas kontroli na miejscu kod nieprawidłowości DR7 powoduje wykluczenie całej działki rolnej z płatności w danym roku kalendarzowym.

W odniesieniu do działki rolnej AN (ANI), dla której Strona podniosła, iż zdjęcie nr [...] i nr [...] pokazuje działkę wykoszoną, natomiast zdjęcie nr [...] przedstawia inną działkę, Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR wskazał, że analiza materiału fotograficznego zgromadzonego w aktach sprawy jednoznacznie potwierdza, iż na działce rolnej AN w 2019 nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych w postaci koszenia zadeklarowanej działki. Podał, że analizowany materiał zdjęciowy obrazuje różnicę stanu wegetacji oraz wysokości traw znajdujących się na opisywanej działce, w stosunku do innych działek z nią graniczących, a najlepiej zastaną sytuację obrazują fotografie od nr [...] do fotografii nr [...] oraz szkic wskazujący miejsce wykonania tych zdjęć.

Z kolei w odniesieniu do działki rolnej AR (AR1) w stosunku do której Strona podniosła, iż zdjęcie nr [...] zrobione zostało z innej działki w celu zasłonienia skoszonej działki rolnej AR, natomiast zdjęcie nr [...] przedstawia skoszoną łąkę, a zdjęcia nr [...], nr [...] oraz nr [...] do nr [...] przedstawiają działki nie deklarowane we wniosku obszarowym, Dyrektor Odziały Terenowego ARMiR w Opolu, wyjaśnł, że jak wynika z akt sprawy działka AR (AR1) jest pokryta roślinnością wieloletnią w różnym stadium rozwoju. Na deklarowanej powierzchni znajdują się również pojedyncze samosiewy drzew i zarośli (co najmniej 2- 4 letnie) oraz 8 sztuk skupisk drzew o znacznej wysokości i rozmiarach, a Strona w złożonym wniosku wyrysowała (odjęła od powierzchni) jedynie trzy takie skupiska. Dodatkowo do deklarowanego obszaru Strona włączyła podwórko z domem mieszkalnym, które nie spełniają żadnych warunków przyznania płatności bezpośrednich. Wskazał również, że Strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych innych dowodów, a jedynie neguje prawidłowość wykonanych zdjęć, czy interpretację wykonanych fotografii bez jednoczesnego merytorycznego poparcia swojego stanowiska.

W odniesieniu do działki rolnej CB (CB1), w stosunku do której Strona zarzuciła, że większość działki nie jest zobrazowana na zdjęciach, a przedstawiony [...] został wykonany w 2020 r. i zajmuje obszar kilku arów, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w Opolu, podał, że z wykonanych fotografii wynika, iż na działce zastano porozkładane i wkopane do gruntu opony samochodowe, przeszkody w postaci kłód drewna, nasypy, wykopy i ścieżki stanowiące tory jazdy. Ponadto, na części działki stwierdzono ściągnięcie wierzchniej warstwy, tj. humusu. Stan zastanej działki inspektorzy udokumentowali 6 fotografiami o numerach od [...] do [...]. Mając na uwadze rozmiar i powierzchnię, na której stwierdzono nieprawidłowości, inspektorzy terenowi kontrolowanej działce nadali kod DR3, oznaczający, iż na całej działce rolnej stwierdzono sposób użytkowania nie będącym użytkowaniem rolniczym, czego konsekwencją jest wykluczenie przedmiotowej działki w całości z płatności na rok 2019. Wyjaśnił również, że analiza zdjęć zgromadzonych w aktach sprawy prowadzi do wniosków, iż przedmiotowy [...] funkcjonuje dłużej niż trzy miesiące 2020 roku. Świadczą o tym wyjeżdżone drogi na torze, a także stan przeszkód znajdujących się na torze.

Odnośnie zarzutów podnoszonych w stosunku do działki rolnej CC (Cl) Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR wskazał, że stan działki rolnej, utrwalony został na zdjęciach o numerach od [...] do [...], które zostały wykonane z miejsc zlokalizowanych w obrębie deklarowanej powierzchni. Ustalenia inspektorów świadczą, iż na kontrolowanej działce stwierdzono dwuletni brak koszenia działki oraz brak stosowania innych zabiegów agrotechnicznych, czego potwierdzeniem jest m.in. stan roślinności ujawniony na tej działce, w tym np. nawłoci w formie zasuszonego kwiatu.

Z kolei w odniesieniu do działki CG (CG1), w stosunku do ktorej Strona podniosła, że zdjęcia nr [...] i nr [...] pokazują działkę skoszoną, a zdjęcie nr [...] przedstawia działkę nie zgłaszaną we wniosku o płatność, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR wskazał, iż nie może się zgodzić z powyższymi twierdzeniami Strony, a zasadność wykluczenia powyższej działki z płatności wynika ze stanu roślinności stwierdzonej na tej działce. W ocenie organu ewidentną różnicę pomiędzy realizacją działalności rolniczej, a jej brakiem stwierdzić można porównując stan działki CG, ze stanem działki G (Gl) (zdjęcia nr [...]-[...]), leżącej w bliskiej odległości.

W ocenie organu odwoławczego wnikliwe porównanie stanu obu działek, zaprzecza prawdziwości oświadczenia Strony o uprawianiu działek ewidencyjnych stanowiących działkę rolną CG (CG1).

Odnośnie działki rolnej C1 (CII) w stosunku do której Strona podniosła, iż zdjęcia przedstawiają obszar wykoszony, który został niesłusznie wykluczony z płatności, organ odwoławczy wskazał, że twierdzenie to nie jest poparte żadnymi dowodami, zaś analiza materiału fotograficznego, w tym uwidocznionego na zdjęciach stanu roślinności na działce, w szczególności widoczne pozostałości nawłoci w formie zasuszonego kwiatu, świadczy o nie wykonywaniu przez Stronę właściwych zabiegów agrotechnicznych. Jednocześnie organ wskazał, iż brak wykonywania zabiegów agrotechnicznych polegających na koszeniu, został potwierdzony przez Stronę w piśmie z dnia 7 kwietnia 2020 r.

Podobnie w odniesieniu do działki CT (CT1), w stosunku do której Strona także zakwestionowała ustalenia organu I instancji wskazujące na brak przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych polegających na koszeniu wskazując, że materiał zdjęciowy włączony do akt sprawy przedstawia teren wykoszony, Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR, wyjaśnił, że nieużytek na przedmiotowej działce udokumentowany jest czternastoma fotografiami ponumerowanymi kolejno od [...] do [...]. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 7 kwietnia 2020 r., w którym Strona twierdzi, iż "z niewyjaśnionych mu przyczyn zniknęło obrysowanie drzew". Dokonując analizy map, zaimplementowanych w aplikacji eWniosek+ oraz obszaru wrysowania działki rolnej CT w zmianach do wniosku z dnia 17 czerwca 2019 r., 22 czerwca 2019 r., 25 czerwca 2019 r. oraz trzech zmianach do wniosku z dnia 31 lipca 2019 r., organ odwoławczy stwierdził, iż w żadnym przypadku Wnioskodawca nie wyłączył z deklaracji obszarów niekwalifikujących się do przyznania płatności, a inspektorów terenowii stwierdzili na tym terenie występowanie licznych skupisk drzew iglastych i liściastych w wieku od kilku do kilkunastu lat. Ponadto, Wnioskodawca w obszar deklarowanej działki rolnej CT zadeklarował również zabudowaną, ogrodzoną część gruntu wyposażoną w widoczną infrastrukturę techniczną, o czym świadczy fotografia nr [...]. Z kolei zdjęcia nr [...] i nr [...] przedstawiają różnice w kulturze rolnej pomiędzy działką uprawianą przez innego rolnika oraz działką Strony. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w części VII i VIII wszystkich sześciu zmian do wniosku, w których zadeklarowano przedmiotową działkę, Strona zadeklarowała całą powierzchnię działki 1,80 ha, co potwierdza brak zadeklarowania jakichkolwiek wyłączeń powierzchni w ramach niniejszej działki.

Odnośnie działek oznaczonych DE (DE1), DG (DG1), DF (DF), w stosunku do których zarzucono, że zdjęcia nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obrazują kamienie, które nie zostały zadeklarowane do płatności, a zdjęcia nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] wykonane zostały na działce nie zgłaszanej do płatności, zaś zdjęcia nr [...] i nr [...] przedstawiają budowę [...], której budowa rozpoczęła się w roku 2020, Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR, podał, że działki oznaczone literami DE, DF i DG stanowią jeden kompleks, który pokryty był tą samą roślinnością, natomiast w złożonej deklaracji zostały one wykazane jako grunt orny. Tymczasem inspektorzy terenowi dokonując oględzin działek, w trakcie kontroli terenowej, stwierdzili na tym terenie nieużytek na całej deklarowanej powierzchni, gdyż działki porośnięte były roślinnością wieloletnią, w żaden sposób nieużytkowaną w 2019 roku. O powyższym świadczy brak śladów na działkach, które potwierdzałyby wykonanie zabiegów agrotechnicznych, takich jak przeoranie, talerzowanie, czy innych zabiegów kwalifikujących ten obszar jako grunt orny. Brak wykonania powyższych zabiegów jednoznacznie dyskwalifikuje zgłoszone grunty, gdyż grunty orne muszą być utrzymane w dobrej kulturze rolnej, a stwierdzony stan deklarowanych gruntów wyklucza, przyjęcie, że utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej. Organ odwoławczy podkreślił, że dokonując oględzin inspektorzy wykonali liczne fotografie obrazując rzeczywisty stan jaki zastali podczas kontroli. Dowodem braku użytkowania są choćby fotografie nr [...], nr [...] i nr [...] przedstawiające różnicę pomiędzy roślinnością występującą na opisywanych działkach, a roślinnością na sąsiednich działkach, na których przestrzegane są normy dobrej kultury rolnej. W ocenie organu odwoławczego, w przypadku analizy powyższych prawidłowości ustaleń kontroli na miejscu istotne było także to, że dokumentacja zdjęciowa w zestawieniu ze szkicami obrazującymi m.in. miejsce wykonania zdjęć potwierdza, iż nieprawidłowości występowały na całym obszarze ww. działek rolnych, czego konsekwencją było wykluczenie ich całej powierzchni z płatności. Ponadto organ wskazał, że protokół sporządzony przez inspektorów przeprowadzających kontrolę, jest logiczny, spójny wewnętrznie, a dane zaprezentowane są w sposób jednoznaczny, zaś ponowna weryfikacja przedmiotowego protokołu z czynności kontrolnych wraz z zestawieniem posiadanych przez organ ortofotomap wykazała, iż ustalenia organu I instancji w zakresie powierzchni uprawnionej do płatności dla powyższych działek są prawidłowe.

Następnie organ odwoławczy przeprowadził ponowną analizę stwierdzonych nieprawidłowości ujawnionych w trakcie kontroli na miejscu, które skutkowały wykluczeniem jedynie części działek rolnych z prawa do płatności obszarowych w roku 2019. Szczegółową analizę zarzutów organ odwoławczy rozpoczął od działki rolnej BE, w stosunku do której pełnomocnik Strony podniósł, że zdjęcie nr [...] przedstawia obszar wykoszony między drzewami, natomiast zdjęcie nr [...] nie przedstawia działki Strony, zaś zdjęcie nr [...] wykonane jest w granicy MJKO i pokazuje prawidłowo wykoszoną działkę, tak jak zdjęcia nr [...] i nr [...]. Odnosząc się do powyższego Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR wyjaśnił, że analiza materiału fotograficznego w zestawieniu ze szkicami, na których naniesiono miejsce wykonania, prowadzi do wniosku, że zdjęcia nr [...] oraz zdjęcie nr [...], a także zdjęcie nr [...] przedstawiają tereny wykluczone z prawa do płatności, co nie budzi żadnych wątpliwości organu odwoławczego. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że trudno odnieść się do zarzutu pełnomocnika Strony odnośnie faktu, iż zdjęcie nr [...] nie przedstawia działki zgłoszonej do płatności przez Stronę, gdyż nie przedstawia ona żadnych nowych dowodów mogących potwierdzić tę okoliczność. Natomiast w dokumentacji zdjęciowej znajdują się szkice, których analiza prowadzi do wniosków, iż miejsca wykonania zdjęć zostały na szkicach zaznaczone w sposób prawidłowy.

Odnośnie działki rolnej AQ i AG, w stosunku do której Strona zarzuciła, że zdjęcie nr [...] wykonane zostało nie z tego miejsca, które zaznaczone jest na szkicu działki rolnej i przedstawia drzewa za którymi znajduje się wykoszona działka rolna, podnosząc jednocześnie, że zdjęcie nr [...] pokazuje wykoszoną działkę między drzewami, a zdjęcia od nr [...] do nr [...] przedstawiają obszary wykoszone, które zostały niesłusznie wykluczone z płatności, Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR wyjaśnił, że po szczegółowej analizie zdjęć i szkiców ustalono, że zdjęcia zostały wykonane w miejscach oznaczonych na szkicu. Dodatkowo wyjaśnił, że zdjęcia te przedstawiają tereny wykluczone z płatności to jest skupisko drzew (zdjęcie nr [...] i zdjęcia od numeru [...] do [...]) oraz obszary zadrzewione w oddali za terenem wykoszonym między drzewami. Natomiast zdjęcie nr [...] przedstawia tereny uprawnione do płatności, które nie podlegały wykluczeniu. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego zarówno pomiar działki, jak i wykluczenie powierzchni nieuprawnionej należało uznać za dokonane w sposób prawidłowy.

W stosunku do działek rolnych oznaczonych literami BU (zdjęcia nr [...] do nr [...]), BX (zdjęcia nr [...], nr [...] oraz nr [...] i nr [...]) oraz CO (zdjęcia nr [...] do nr [...]),co do ktorych Strona podniosła, że wykonane zdjęcia przedstawiają obszary wykoszone, których koszenie wykonano w terminie, a ich wykluczenie nie miało podstaw, organ odwoławczy dokonując analizy dokumentacji zdjęciowej wskazał, że zdjęcia od nr [...] do nr [...] oraz zdjęcia nr [...] i nr [...], a także zdjęcia nr [...] i nr [...] ewidentnie obrazują tereny wykluczone z płatności, gdyż są to głównie obszary zadrzewione. Natomiast zdjęcie nr [...] przedstawia ciek wodny (rów), którego szerokość przekracza 2 metry, a więc również kwalifikuje się do wykluczenia. Jednocześnie analiza szkiców potwierdza, iż zdjęcia nr [...] i nr [...] przedstawiają zgodnie z twierdzeniem Strony obszary uprawnione do płatności, które zostały uwzględnione w naliczaniu płatności.

W stosunku do działki rolnej U, co do której Strona zarzuciła brak dokumentacji zdjęciowej potwierdzającej prawidłowość wykluczenia gruntów rolnych znajdujących się pomiędzy zadrzewieniami i zabudowaniami, organ odwoławczy, wyjaśnił, że obszar między zabudowaniami i zadrzewieniami w północnej części działki nie jest wykluczony z płatności, natomiast obszar wykluczony znajduje się w zachodniej części działki i prawidłowość tego wykluczenia potwierdzają zdjęcia nr [...], nr [...] i nr [...].

Z kolei odnośnie działki rolnej J, w stosunku do której Strona podniosła, że zdjęcia nr [...], nr [...] i nr [...] przedstawiają obszar wykoszony po drugiej stronie cieku wodnego, a przez sąsiedztwo wody wzrost roślinności jest w tym miejscu bardzo szybki, organ odwoławczy stwierdził, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika w sposób jednoznaczny, że na południowej stronie cieku wodnego znajduje się nieużytek, co potwierdza m. in. występowanie zeschniętych samosiejek chwastów, a tym samym potwierdza prawidłowości ustaleń kontroli na miejscu.

Natomiast w stosunku do działki rolnej CCU, Strona także zarzuciła, iż brak jest podstaw do zmniejszenia powierzchni uprawnionej do płatności, wskazując jednocześnie, iż zdjęcie nr [...] wykonano na innej działce rolnej, a zdjęcie nr [...] przedstawia działkę rolną CU, organ odwoławczy, po dokonaniu analizy zdjęć obrazujących stan działki zgodził, się ze Stroną, iż zdjęcie nr [...] nie zostało wykonane z obszaru działki CCU, jednak obrazuje ono wyłączenie na zachodniej stronie tej działki, tj. obszar porośnięty przez zaschnięte nawłocie. Natomiast pozostałe zdjęcia wykonane dla tej działki, to jest zdjęcia nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przedstawiają prawidłowo wykluczone obszary (głównie zeschnięte nawłocie oraz wiata drewniana). Odnośnie zdjęcia nr [...] organ wskazał, że nie występuje ono ani na szkicu, ani nie stanowi ono elementu obrazującego stan na działce rolnej CCU.

W odniesieniu do działki rolnej AH, co do której Strona zarzuciła, iż tereny na przedmiotowej działce zostały niesłusznie wykluczone z płatności na rok 2019 oraz podniosła, że na zdjęciu nr [...] widać jedynie zakrzaczenie w rejonie wykonania zdjęcia, organ odwoławczy podał, iż w tym zakresie nie można się zgodzić z argumentacją Strony, gdyż zdjęcia nr [...] i nr [...] przedstawiają wykluczone tereny (ewidentnie są to obszary zadrzewione i zakrzaczone). Natomiast pozostała dokumentacja zdjęciowa wykonana dla powyższej działki (nr [...], nr [...] i nr [...]) przestawiają tereny uprawnione do płatności.

Z kolei w odniesieniu do działki rolnej CU Strona zarzuciła, że zdjęcia nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] przedstawiają wykoszoną działkę rolną. Natomiast zdjęcia nr [...], nr [...] i nr [...], a także nr [...] specjalnie wykonano w kierunku drzew nie pokazując terenów wykoszonych wokoło rzeczonych drzew, a nadto podała, że budowa przedmiotowej [...] została rozpoczęta w 2019 r. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że na zdjęciach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], a także zdjęcia nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] pokazują zarówno tereny uprawnione do płatności, jak i tereny wykluczone, którym, są skupiska drzew i krzewów, czy też tereny nie koszone. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić z argumentacją Strony, iż powyższe zdjęcia przedstawiają tereny uprawnione do płatności, bowiem dokładna analiza szkicu dla działki rolnej CU prowadzi do wniosku, iż na przedmiotowych zdjęciach zobrazowane zostały także tereny nieuprawnione do płatności. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że działka rolna CU7 to wyodrębniony areał w ramach działki CU o powierzchni 0,39 ha zadeklarowany jako trwały użytek zielony (łąka), tymczasem w trakcie kontroli ustalono, że całość działki podrzędnej CU7 to nieużytek, ponieważ na jej terenie kontrolujący stwierdzili występowanie nawłoci pospolitej w formie zasuszonego kwiatu o znacznej wysokości dochodzącej do 1,3 metra, a pozostały stan roślinności i podłoża pozwalał na stwierdzenie, że na obszarze tym nie były wykonywane zabiegi agrotechniczne. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że na części działki CU znajduje się wybudowana [...] o znacznych rozmiarach, co przedstawiają fotografie od numeru [...] do numeru [...]. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że Strona podnosząc, że budowa [...] rozpoczęła się w roku 2020 r., nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zaś logiczna ocena stanu zastanego na działce uwzględniająca stan zaawansowania robót, prowadzi do wniosku, iż roboty te musiały zostać rozpoczęte co najmniej w roku 2019.

Z kolei w odniesieniu do działki rolnej CW, Strona podniosła, iż zdjęcie nr [...] przedstawia wykoszoną łąkę, zaś w stosunku do działki rolnej CF zarzuciła, iż zdjęcie nr [...] wykonano z innego miejsca niż obrazuje to szkic, natomiast zdjęcie nr [...] przedstawia wykoszony teren podmokły, a zdjęcie nr [...] przedstawia teren nie zgłoszony do płatności. Odnosząc się do powyższych zarzutów, organ odwoławczy wskazał, że polemika z zarzutami dotyczących wykonania zdjęć z innego miejsca niż na szkicu, czy też wykonania zdjęć obszarów zgłoszonych do płatności jest pozbawiona zasadności, gdyż Strona nie popiera swoich twierdzeń żadnymi nowymi dowodami, jedynie negując ustalenia kontroli. Natomiast w stosunku do zarzutu odnośnie działki rolnej CW organ wyjaśnił, iż zdjęcie prezentuje zarówno teren wykluczony zadrzewiony, jak i teren na którym nie zebrano biomasy. Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR wyjaśnił przy tym, że zabieg koszenia można uznać za prawidłowy, w sytuacji gdy skoszona trawa zostanie po pokosie zebrana, co nie miało miejsca na tej działce. Z tego samego powodu nie zgodził się ze Stroną, iż zdjęcie [...] przedstawia skoszony teren podmokły, gdyż na łące widać było przewrócone drzewo i zeschniętą po zimie roślinność.

Także w odniesieniu do działki rolnej CK Strona zarzuciła, iż zdjęcie nr [...] wykonano nie z tego miejsca, a zdjęcie nr [...] przedstawia obszar wykoszony.

W stosunku do działki rolne CX podniosła natomiast, że zdjęcie nr [...] przedstawia obszar wykoszony w całości, natomiast odnośnie działki rolnej BA zarzuciła, że porównanie zdjęć nr [...] oraz nr [...] nie pozwala zakwalifikować obszaru wzdłuż działki ewidencyjnej nr bw jako nieużytek. Odnosząc się do powyższego Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR wskazał, że analiza dokumentacji pozwala stwierdzić, iż usytuowanie miejsc wykonania zdjęć na szkicu dla działki CK jest prawidłowo wskazane, a Strona nie przedstawiła dowodów na to, iż wykonany szkic jest nieprawidłowy. W stosunku do działek rolnych CK i zdjęcia nr [...] oraz działki rolnej CX i zdjęcia nr [...], wyjaśnił, że nie może podzielić stanowiska Strony, bowiem zdjęcia te w sposób jednoznaczny przedstawiają obszar, na którym znajduje się zeschnięta roślinność. Porównanie pozostałej dokumentacji zdjęciowej dla powyższych działek, jak i wysokość widocznej na zdjęciach trawy świadczy o tym, iż prawidłowo wykluczono powyższe tereny z płatności. Zdaniem organu odwoławczego, analiza zdjęć nr [...] i nr [...] wyraźnie pokazuje różnicę między obszarem wykoszonym, a obszarem niewykoszonym na działce rolnej BA, czego konsekwencją jest prawidłowe wykluczenie obszarów niekoszonych.

W ramach stawianych zarzutów dla działki rolnej AA Strona podniosła jedynie, iż zdjęcie nr [...] wykonane jest na działkę nr bx, a pozostała dokumentacja nie stanowi podstawy wykluczenia obszarów z płatności. Ustosunkowując się do powyższego, organ odwoławczy wskazał, że wnikliwa analiza dokumentacji zdjęciowej dowodzi, że zdjęcia przedstawiają zarówno obszary zakwalifikowane do płatności, jak i obszary wykluczone (głównie niekoszone). Obszary zakwalifikowane stanowią materiał porównawczy w zakresie oceny stanu utrzymania terenów wykluczonych. Natomiast bez przedstawienia dowodów na fakt wykonania zdjęcia nr [...] w inną stronę niż wynika to ze szkicu nie można się odnieść do powyższego zarzutu w sposób bardziej szczegółowy.

Z kolei w stosunku do działki rolnej CS, AL i AM zarzucono, że na działce rolnej CS zdjęcia nr [...], nr [...] oraz nr [...], na działkach rolnych AL i AM zdjęcia nr [...] oraz nr [...] przedstawiają obszary wykoszone, które nie powinny zostać wykluczone. Mając na uwadze powyższy zarzut, organ odwoławczy, wskazał, że po analizie dokumentacji fotograficznej stwierdzono, iż na działce rolnej CS zdjęcia wskazane przez Stronę obrazują zarówno tereny niewykoszone, jak i zadrzewienia, które zostały prawidłowo wykluczone z płatności natomiast w odniesieniu do działek rolnych AL i AM zdjęcie nr [...] przedstawia niewykoszony obszar w okolicy występujących na działce drzew. Zdjęcie nr [...] nie zostało wykonane na działkach rolnych AL i AM, a więc nie podlegało ono analizie na tym etapie.

Natomiast w odniesieniu do działki rolnej AE Strona podniosła, że zdjęcie nr [...] przedstawia dwa etapy koszenia podmokłej działki, a zdjęcie nr [...] wykonane jest w przeciwną stronę niż wynika to ze szkicu. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy stwierdził, że analiza przedmiotowych zdjęć nie pozwala przyjąć za uzasadnione twierdzeń Strony co do błędnego oznaczenia kierunku wykonania zdjęcia nr [...], tym bardziej, że Strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Organ odwoławczy podał przy tym, iż zdjęcie nr [...] obrazuje obszar, ktory został wykoszony, jak i obszar nie koszony w roku 2019, o czym świadczą obszary, na których znajduje się roślinność zeschnięta o znacznych rozmiarach.

W stosunku do działki AF Dyrektor Oddziału Terenowego ARMiR, podał, że w jego ocenie, zdjęcia wykonane na działce w sposób jednoznaczny wskazuja, iż wzdłuż cieku wodnego obszar został wykluczony prawidłowo, gdyż roślinność zobrazowana na fotografiach świadczy w sposób nie budzący wątpliwości o niewykonywaniu zabiegów agrotechnicznych na tym obszarze, co mogło wynikać z podmokłego charakteru niekoszonego terenu.

Z kolei w ramach zarzutów podnoszonych w stosunku do działki rolnej AX, Strona zarzuciła iż zdjęcia nr [...] i nr [...] przedstawiają drogę oraz tereny niezgłaszane do płatności. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, iż co prawda na zdjęciach znajdują się faktycznie obszary niezgłaszane i droga (tym samym nie podlegające wyłączeniu), jednak oprócz tych obszarów zdjęcia obrazują obszary wykluczone z płatności (obszary zarówno po południowej, jak i północnej części drogi) i z tego względu zdjęcia te należy oceniać jako materiał poglądowy służący ocenie stanu zachowania działek zgłoszonych do płatności.

Kontynuując Strona zarzuciła, że zdjęcia nr [...] oraz nr [...] wykonane na działce rolnej CN nie przedstawiają terenów niewykoszonych. W odniesieniu do powyższego zarzutu, organ odwoławczy podał, iż nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem Strony, gdyż zdjęcia te w sposób jednoznaczny obrazują tereny wykluczone znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie zadrzewień, co było prawdopodobnie przyczyną ich niewykonania.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do zarzutów, które dotyczyły nieprzekazania wszystkich śladów GML i braku pomiarów wszystkich działek, wyjaśniając, że brak śladów GML dla niektórych działek wynika z zastosowania powierzchni MKO (PEG), jako powierzchni udowodnionej, co prowadzi to tego, że dana działka przy uwzględnieniu takiej metody weryfikacji nie jest mierzona. Jednocześnie organ odwoławczy podał, iż w przypadku terenów wykluczonych w całości z płatności nie wykonuje się ich pomiarów, a więc w stosunku do takich terenów również brak jest śladu GML.

Natomiast odnosząc się do nierzetelności raportu z kontroli organ odwoławczy, wskazał, iż dokonał wnikliwej jego analizy i nie zgadza się ze stanowiskiem Strony. Podkreślił, że dokumentacja zdjęciowa w zestawieniu ze szkicami obrazującymi m.in. miejsce wykonania zdjęć potwierdza, iż nieprawidłowości w uprawach występowały na części bądź całym obszarze ww. działek rolnych, czego konsekwencją było wykluczenie tych obszarów z płatności. Ponadto wskazał, że protokół z kontroli jest logiczny i spójny wewnętrznie, a dane zaprezentowane są w sposób jednoznaczny. Nadto ponowna weryfikacja przedmiotowego protokołu z czynności kontrolnych wraz z zestawieniem posiadanych przez organ ortofotomap wykazała, iż ustalenia organu I instancji w zakresie ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności są prawidłowe.

Odnosząc się do wniosku Strony o przeprowadzenie ponownych oględzin, organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż wizja taka zarówno na wiosnę 2020 r., a więc w okresie w którym Strona wnosiła o jej przeprowadzenie, jak i w chwili obecnej jest całkowicie bezzasadna, gdyż wyniki kontroli przeprowadzonej w sposób prawidłowy i rzetelny odzwierciedlają stan prac polowych na dzień wykonywania tejże kontroli. Natomiast w chwili obecnej, jak i na wiosnę 2020 r. działki ewidencyjne, które zostały w części, czy też w całości wykluczone z płatności mogły zostać przywrócone do produkcji rolnej. Z tego też powodu ponowna kontrola nie jest w stanie wykazać, w jakim stanie znajdowały się działki na dzień wykonywania pierwotnej kontroli na miejscu. Podkreślił przy tym, iż zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni mogą być przeprowadzane bez obecności strony postępowania.

Odnosząc się do naruszenia art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w związku z art. 8 k.p.a. organ odwoławczy, wyjaśnił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu nie był kompetentny w kwestii rozpatrzenia zarzutów, co do treści raportu z kontroli na miejscu, czy też kwestii jego prawidłowości. Zastrzeżenia te rozpatrzył Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR i taki raport (uwzględniający zastrzeżenia Strony), który następnie w sposób wyczerpujący i rzetelny przeanalizowano w postępowaniu organu I instancji i przed organem odwoławczym, stanowił podstawę wydania decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych na rok 2019.

W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia punktu 77 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r., zgodnie z którym kontrolę na miejscu należy przeprowadzić w roku składania wniosku, organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie kontrola na miejscu nie została wykonana w trybie "zwyczajnym", tzn. w drodze typowania na podstawie analizy ryzyka, lecz była konsekwencją wykrycia licznych nieprawidłowości na etapie kontroli administracyjnej sprawy. Jednocześnie wskazał, że upływ czasu pomiędzy złożeniem wniosku a przeprowadzeniem kontroli został uwzględniony przy ocenie stanu działek przez kontrolerów terenowych, jak również był brany pod uwagę przy ocenie zastrzeżeń do raportu, a także przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu, jak i przez Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przy wydawaniu decyzji.

W ocenie organu - co szczególnie istotne dla oceny wiarygodności ustaleń zawartych w protokole z kontroli na miejscu - charakter działek deklarowanych we wniosku i będących przedmiotem kontroli (głównie łąki i trwałe użvtki zielone), nie wyklucza rzetelnej oceny stanu ich użytkowania w roku następnym po roku składania wniosku, a wręcz ułatwia dokonanie takiej oceny. Natomiast zaakceptowanie stanowiska Strony, która domaga się odrzucenia - zdyskwalifikowania dowodu w postaci protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w roku kolejnym po złożeniu wniosku, tylko z tego powodu, że kontrola nie została przeprowadzona w roku składania wniosku, wykluczałoby w rzeczywistości możliwość późniejszej weryfikacji deklaracji zawartej we wniosku nawet w sytuacji, gdyby były ku temu oczywiste powody. Podkreślił, że przeprowadzenie kontroli po upływie roku kalendarzowego objętego wnioskiem o płatność jest dopuszczalne, przy czym w takiej sytuacji konieczne jest uwzględnienie przy ocenie stanu użytkowania działek upływu czasu, jednak kwestia ta była brana pod uwagę podczas jego weryfikacji.

W skardze na powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w Opolu z dnia 30 czerwca 2020 r., Skarżący działając poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie powierzchni uprawnionych do płatności części działek rolnych objętych zmniejszeniem powierzchni bądź całkowitym ich wykluczeniem z płatności przy uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej z uchybieniem terminu oraz dotkniętych uchybieniami natury formalnej polegających m.in. na nierzetelnym wykonaniu dokumentacji fotograficznej, szkiców polowych i braku zapisania śladów pomiarów wszystkich działek z wniosku;

- art. 80 k.p.a. w związku z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodu w postaci protokołu z czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym Skarżącego, gdzie uzasadnione wątpliwości co do treści tego dowodu, a w konsekwencji stanu faktycznego sprawy, nie zostały wyjaśnione na korzyść strony postępowania;

- art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia wniosków dowodowych Skarżącego zawartych w piśmie z dnia 4 września 2020 r. polegających przede wszystkim na dokonaniu oględzin części działek rolnych w celu weryfikacji miejsc i kierunków wykonania zdjęć w kontroli;

- art. 73 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia wniosku Skarżącego o wydanie kserokopii z akt sprawy obejmującej kartę weryfikacji raportu z czynności kontrolnych;

- art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez brak przyznania płatności dla części działek pomimo spełnienia warunków do ich przyznania;

- pkt 77 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31) poprzez jego niezastosowanie przy ocenie mocy dowodowej protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w sprawie Skarżącego;

- z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz.U. z 2015 r. poz. 338) oraz art. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej poprzez ich niezastosowanie w sprawie.

- art. 19a ust. 1 i 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez jego błędne zastosowanie.

W rozwinięciu zarzutów pełnomocnik Skarżącego podkreślił, że z uwagi, iż kontrola miała dotyczyć stanu działek objętych wnioskiem z 2019 r., przy ocenie przeprowadzonych czynności kontrolnych należało uwzględnić znaczny upływ czasu i to, że czynności kontrolne na działkach były wykonywane już po zakończeniu roku gospodarczego objętego wnioskiem. Na poparcie powyższego przywołał pkt 77 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/14 z dnia 17 lipca 2014 r., w którym wskazuje się, że kontrole na miejscu powinny być przeprowadzane w roku kalendarzowym, w którym złożono odpowiednie wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność.

Podniósł również, że organy obydwu instancji w sposób zupełnie bezkrytyczny przyjęły ustalenia z kontroli, np. w zakresie działki AK (AK1). Skarżący wskazywał, iż w 2019 r. działkę tę użytkował jako trwały użytek zielony, a w konsekwencji stwierdzenie gruntu ornego w trakcie kontroli na wiosnę jest bez znaczenia w sprawie, jeśli nie istnieje dowód na poparcie twierdzenia, iż sporna działka nie była trwałym użytkiem zielonym w roku gospodarczym 2019. Podał, że wywód organu odwoławczego na str. 23 zaskarżonej decyzji w tej części jest zupełnie nielogiczny, przy bezspornym fakcie przeprowadzenia kontroli na miejscu wiosną 2020 r. Powyższe odnosi się, zdaniem pełnomocnika, także do ustaleń w zakresie działki rolnej CB (CB1). Zdaniem pełnomocnika, jeśli przyjąć za organem, iż na jej powierzchni znajduje się [...] (zdaniem Skarżącego jedynie na niewielkiej części działki, która ma powierzchnię 1,64 ha), to nie sposób formułować wniosku, iż taki obiekt znajdował się na tej samej powierzchni na tejże działce w 2019 r. tj. by działka nie była w całości trwałym użytkiem zielonym w deklarowany roku gospodarczym. W ocenie pełnomocnika Skarżącego, tego rodzaju stwierdzenia są dowolne i nie mogą być czynione, tak jak to robi organ (str. 24 decyzji), na podstawie analizy wyjeżdżenia śladów dokonywanej na podstawie zdjęć wykonanych w trakcie kontroli. Takie wnioskowanie stoi nie tylko w sprzeczności z normą art. 80 k.p.a., ale także z art. 81a § 1 k.p.a.

W dalszej części pełnomocnik wskazał, że Skarżący dokonał szczegółowej analizy udostępnionych mu przez ARiMR zdjęć z kontroli wraz ze szkicami obrazującymi miejsca ich wykonania. W toku postępowania za pismem z dnia 3 września 2020 r. odniósł się szczegółowo do konkretnych ustaleń organu dla poszczególnych działek, wskazując m.in. na załącznikach do pisma, w jakiej części nie uwzględniono obszarów użytkowanych rolniczo w granicach deklarowanych działek we wniosku. W odniesieniu do części zdjęć wskazano, iż nie obrazują one w ogóle działek Skarżącego bądź podniesiono, iż zdjęcia nie wykonano z miejsc wskazanych na szkicach polowych. W tym celu zawnioskowano o przeprowadzenie oględzin z udziałem strony celem weryfikacji terenowej ww. zarzutów. Tymczasem organy obu instancji nie zrealizowały wniosku dowodowego Strony wskazując, iż wizja w aktualnej dacie nie przyczyni się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwagi na możliwie zmiany stanu zagospodarowania działki. Takie działanie organów uznać należy, zdaniem pełnomocnika, za nieprawidłowe i sprzeczne z logiką, bowiem organy same przeprowadziły kontrolę już po upływie roku kalendarzowego objętego wnioskiem o płatność.

Następnie powołując się na orzecznictwo pełnomocnik wskazał, że występowanie pojedynczych drzew nie dyskwalifikuje działki pod kątem możliwości przyznania do jej powierzchni płatności. Zgodnie bowiem z art. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej dla celów art. 4 ust. 1 lit. h) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, trawy i inne pastewne rośliny zielne uznaje się za przeważające, jeżeli pokrywają ponad 50% kwalifikującego się obszaru na poziomie działki rolnej w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. W myśl natomiast rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz.U. z 2015 r. poz. 338) maksymalne zagęszczenie drzew, o którym mowa w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UEL 181 z 20.06.2014, str. 48), dopuszczalne zagęszczenie drzew nie może przekroczyć 100 drzew na hektar. Występowanie zatem ewentualnych zadrzewień na działkach Skarżącego winno być ocenione pod kątem ww. regulacji, czego nie uczyniono w badanej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w Opolu, odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze dotyczący występowania nieprawidłowościami na działce CB (CB1) polegające na utworzeniu na jej obszarze [...] wskazując, że analiza dokumentacji zdjęciowej, jak i opis działki sporządzony przez inspektorów terenowych wskazuje, iż przedmiotowy [...] funkcjonuje dłużej niż trzy miesiące 2020 r. Świadczą o tym wyjeżdżone drogi na torze, a także stan przeszkód znajdujących się na [...]. Jednocześnie Dyrektor wskazał, że oprócz twierdzenia Strony, iż [...] powstał na działce w 2020 r. nie przedstawiła ona żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Odnośnie użytkowania działki rolnej AK (AK1), zgodnie z deklaracją, organ wskazał, iż zgodnie z zasadami wykonywania prac polowych zabieg zaorania zasadniczo wykonywany jest na jesień (jesień 2019 roku), co nakładało na Stronę wykazanie jakichkolwiek dowodów potwierdzających wykonania zabiegów agrotechnicznych w innym terminie, iż wynika to z zasad prowadzenia produkcji rolniczej.

Wyjaśnił również, że przepisy prawa umożliwiają wykonanie kontroli na miejscu w stosunku do wniosków składanych za rok 2019 w roku następnym i sytuacja taka nie powoduje, iż ciężar udowodnieni danych faktów nie spoczywa już na stronie postępowania. Organ obowiązany jest udowodnić jedynie, czy kontrola wykonana w roku 2020 jest w stanie odzwierciedlać stan na działkach rolnych w roku 2019. W ocenie Dyrektora uwzględniając charakter deklarowanych przez Stronę działek rolnych (Strona deklaruje głównie łąki, przeprowadzenie kontroli na przełomie lutego i marca 2020 r., tj. po upływie roku kalendarzowego objętego wnioskiem o płatność nie uniemożliwia dokonania rzetelnej oceny stanu działek w roku 2019. Natomiast zakwestionowanie prawidłowości wykonanych czynności kontrolnych musi być poparte dowodami dostarczonymi przez Stronę, co w tej sprawie nie ma miejsca.

Odnosząc się do naruszenia przepisów § 1 rozporządzenia Ministra Rolnica i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 roku w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia oraz art. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 roku Dyrektor wyjaśnił, iż w toku czynności kontrolnych inspektorzy terenowi dokonując kontroli działek rolnych w terenie zobowiązani byli do stosowania powyższych regulacji i je stosowali.

Nadto w ocenie Dyrektora, zarzut nie wydania karty weryfikacji raportu z kontroli na miejscu jest całkowicie błędny, gdyż dokument ten ma charakter wewnętrzny i jako taki nie został włączony do akt administracyjnych w sprawie odwołania od decyzji nr [...] z dnia 30 czerwca 2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, jak również akt sprawy prowadzonej przez organ I instancji. Także przepisy dotyczące wykonywania kontroli na miejscu i sporządzania z tej kontroli raportu nie wskazują na kartę weryfikacji, jako dokument wchodzący w skład raportu z kontroli na miejscu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie zaistnienia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym, które miałyby istotny wpływ na wynika postępowania.

W niniejszej sprawie, jak prawidłowo wskazują organy ARiMR, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 z poźn. zm.), zwanej dalej: "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego" oraz przepisy wykonawcze prawa europejskiego, prawidłowo wskazane przez organy administracji w zaskarżonych decyzjach,

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1307/2013", będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 h; nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z treści przepisów wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1306/2013", czy też w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69), zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 809/2014".

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru.

Należy również przypomnieć, że z definicji zawartej w art. 32 ust. 4 rozporządzenia 1307/2013, jednoznacznie wynika, że obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary, jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Zatem, aby dany grunt mógł być uznany za kwalifikujący się hektar, muszą być spełnione wszystkie przesłanki łącznie w okresie całego roku kalendarzowego.

Nadto zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony.

W rozpoznawanej sprawie zasadniczy spór dotyczy tego, czy zasadnie organy administracji wykluczyły sporne działki z prawa do płatności, ze względu na nieprawidłowości ujawnione w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu. Podnoszone przez Skarżącego zarzuty koncentrują się wokół oceny prawidłowości poczynionej przez organy rolne kwalifikacji powierzchni działek rolnych, objętych wnioskiem strony o przyznanie płatności na 2019. W rozpatrywanej sprawie, Skarżący szczególnie akcentował, że wykonanie kontroli po przewidzianym w przepisach terminie, a także niewłaściwa procedura kontroli skutkuje tym, iż wynik kontroli potwierdzający przekroczenie normy jest nieprawidłowy, a zatem że stwierdzone naruszenia miały wpływ na wynik postępowania. Wskazać przy tym trzeba, że w rozpatrywanej przekroczenie terminu wykonania kontroli, o którym mowa w pkt 77 rozporządzenia nr 809/2014 jest bezsporne, co wprost przyznają organy obu instancji. Kontrola w gospodarstwie Skarżącego miała miejsce po upływie roku kalendarzowego, którego dotyczył wniosek o przyznanie płatności, tj. w okresie od 19 lutego 2020 r. do 6 marca 2020 r. Nie ma więc wątpliwości, iż kontrolę przeprowadzono z naruszeniem ww. przepisów wskazujących termin jej przeprowadzenia. Sporne jest natomiast, jaki wpływ na wynik sprawy miało przeprowadzenie kontroli po terminie. Należy mieć również na uwadze, że w rozpatrywanej sprawie kontrola na miejscu, nie odbyła się w tzw. trybie zwyczajnym, tzn. odbyła się w ramach zwyczajowego typowania na podstawie analizy ryzyka, lecz była konsekwencją wykrycia licznych nieprawidłowości na etapie kontroli administracyjnej.

Podkreślić należy, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej, c) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie należy mieć na uwadze, że kontrola na miejscu odbyła się w związku z nieprawidłowościami ujawnionymi na wcześniejszym etapie, w tym w ramach przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Nadto zgodzić należy się z twierdzeniem organu II instancji, że kontrola w gospodarstwie Skarżącego przeprowadzona została przez osoby wykwalifikowane, a następnie jej wyniki zatwierdzone zostały przez osoby sprawujące bezpośredni nadzór i posiadające odpowiednie uprawnienia. Podkreślić trzeba, że Strona nie wykazała, aby było inaczej. Przeprowadzenie u Skarżącego kontroli na miejscu doprowadziło do skorygowania powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe przede wszystkim w ramach bezpośrednich oględzin, takich jak ustalenie np. obszarów wykluczających płatność, czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw, czy faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości nie odpowiada złożonej deklaracji. W ocenie Sądu w rozpatrywanej spawie, tego typu rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a deklarowanym we wniosku Skarżącego, mimo przeprowadzenia kontroli z uchybieniem terminu, zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały przypisaniem im odpowiednich kodów błędu oraz pomniejszeniem powierzchni deklarowanej przez rolnika. Co istotne, do tych pomniejszeń, Skarżący nie przedstawił żadnych merytorycznych argumentów, które skutecznie podważyłyby ustalenia kontrolujących. Co prawda Sąd dostrzega, że kontrola na miejscu została przeprowadzona po upływie terminu, o którym mowa w pkt 77 rozporządzenia nr 809/2014, niemniej jednak dostrzega również, że kontrolę przeprowadzono przed rozpoczęciem kolejnego sezonu wegetacyjnego, a zadeklarowany przez Skarżącego sposób wykorzystania zgłoszonych terenów to przede wszystkim tereny trwałych użytków zielonych – łąki. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, przeprowadzenie kontroli, wprawdzie po upływie roku kalendarzowego objętego wnioskiem o przyznanie płatności, jednak przed rozpoczęciem kolejnego sezonu wegetacyjnego, nie wyklucza, oczywiście przy zachowaniu określonych warunków, rzetelnej oceny stanu użytkowania zadeklarowanych działek w roku 2019. Przeprowadzenie kontroli z pewnym opóźnieniem, nakłada na organy administracji dodatkowy obowiązek, wykazania, że stan ujawniony w trakcie kontroli odpowiada stanowi z roku objętego wnioskiem o płatność, jednak w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie, organy obu instancji wywiązały się w sposób prawidłowy z ciążącego na nich obowiązku. Kwestia upływu czasu została uwzględniona i była brana pod uwagę już na etapie kontroli na miejscu, a z treści sporządzonego protokołu wynika, że kontrolujący przy ocenie stanu użytkowania działek wzięli pod uwagę upływ czasu i dokonali ustaleń faktycznych pozwalających na ustalenie stanu działek w roku 2019. Charakter stwierdzonych nieprawidłowości, występowanie samosiejek drzew, chwastów wieloletnich, budynków gospodarczych w zaawansowanym stopniu budowy oraz budowli rekreacyjnych noszących ślady istotnego zużycia, w odniesieniu do terminu przeprowadzenia kontroli, która odbyła się na początku roku kalendarzowego, w miesiącach zimowych, przed rozpoczęciem sezonu wegetacyjnego oraz porównanie stanu roślin, w tym wysokości traw na terenach zakwestionowanych ze stanem roślin na działkach sąsiednich, w tym należących do innych rolników, na których nie kwestionowano prawidłowości prowadzonych zabiegów agrotechnicznych, pozwala w ocenie Sądu, na przyjęcie prawidłowości ustaleń poczynionych przez organy na działkach Skarżącego i uznania ich za miarodajne także w odniesieniu do roku 2019. Upływ czasu pomiędzy rokiem, na który ubiegano się o przyznanie płatności, a przeprowadzeniem kontroli został bowiem prawidłowo uwzględniony przez kontrolerów przy ocenie stanu działek, jak również był brany pod uwagę przy ocenie do zastrzeżeń do raportu oraz został prawidłowo oceniony przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w Opolu, jak i przez Dyrektora Opolskiego Oddziału Terenowego ARMiR na etapie postępowania administracyjnego i przy wydawaniu zaskarżonych decyzji. Organy, opierając rozstrzygnięcie o ustalenia poczynione w wyniku kontroli, jednoznacznie i to w sposób niebudzący wyjaśniły powody wyłączenia z płatności konkretnych obszarów. W takiej sytuacji Skarżący kwestionując poprawność ustaleń zawartych w protokole, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, zobowiązany był do merytorycznego wykazania wadliwości ustaleń zawartych w protokole.

W ocenie Sądu organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Gromadząc i oceniając materiał dowodowy, oparły się na przekonujących i logicznych podstawach, wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięć, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, przeprowadzona ocena materiału dowodowego nie nosi znamion dowolności. Organy obu instancji podały i szczegółowo omówiły w uzasadnieniu decyzji istotne dla rozstrzygnięcia fakty oraz dowody. Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o płatnościach kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, mogą być przeprowadzane bez obecności stron postępowania, o ile Strona została powiadomiona o przeprowadzeniu kontroli.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż Skarżący zarzucił organowi, że prowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przypomnieć jednak należy, że niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a., w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu. Stosownie do treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1) Zgodnie natomiast z ust. 2 omawianego przepisu w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Z kolei w myśl ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W świetle powyższego, w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że w postępowaniach dotyczących przyznania płatności, sam obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Z art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynikają bowiem pewne istotne odstępstwa w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji k.p.a. Przede wszystkim, ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także brak obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ciężar wykazania, że zostały spełnione przesłanki, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża rolnika, który wnioskował o ich przyznanie. Podkreślić przy tym należy, iż jednym z warunków uzyskania płatności jest oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności (wyrok z 20 grudnia 2017 r., sygn. I SA/Kr 982/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Po 757/17). Stanowiąc w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18). Organ decydujący o wysokości płatności ma obowiązek dokonania analizy materiału dowodowego, w tym materiałów z kontroli i odniesienia się do zgłaszanych przez rolnika w trakcie postępowania zarzutów odnośnie trybu i sposobu przeprowadzonych czynności kontrolnych. (wyrok WSA we Wrocławiu dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wr 474/19).

W rozpatrywanej sprawie zadeklarowany sposób użytkowania został zakwestionowany przez organy, które zgromadziły w tym zakresie niezbędny materiał dowodowy (ustalenia z kontroli na miejscu zwarte w protokole), tymczasem Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które podważałby te ustalenia. Nie ustosunkował się w sposób merytoryczny do ujawnionych nieprawidłowości, nie wskazał powodów, które w sposób logiczny tłumaczyłyby różnice w stanie utrzymania gruntów zakwalifikowanych do płatności i gruntów, które zostały przez organy wykluczone. Z przywołanego przepisu wynika natomiast, że to strona w postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich została zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego, pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może sprowadzać się przede wszystkim do gołosłownego negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1402/19).

Nadto odnosząc się do zarzutów skargi, trzeba zatem stwierdzić, że są one nietrafne w zakresie w jakim zarzucają one naruszenia przez organ przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż przepisy te nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, co wynika z treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, pozwala, w ocenie Sądu, na stwierdzenie, że organy obu instancji miały pełne podstawy do przyjęcia, że obszar wykluczony z płatności nie był do nich uprawniony. W ocenie Sądu, organy rozpoznając sprawę rzetelnie zgromadziły i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia, jednocześnie Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby podważyć wiarygodność ustaleń poczynionych przez organy. Przy wydaniu decyzji, organy obu instancji oparły się na wynikach kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu (która odbyła się w dniach od 19 lutego 2020 do 6 marca 2020 r.), zdjęciach wykonanych na miejscu oraz szkicach terenowych wykonanych w trakcie kontroli. Miejsca wykonywania dokumentacji fotograficznej zostały wskazane na szkicach z pomiarów. Wbrew zarzutom skargi dokumentacja fotograficzna sporządzona w toku kontroli jest czytelna i zindywidualizowana oraz w zestawieniu ze szkicami z pomiarów umożliwia weryfikację miejsca jej wykonania Następnie organy porównały powierzchnię zadeklarowaną we wniosku Strony z wynikami kontroli terenowej oraz powierzchni kwalifikowanej wyliczonej dla poszczególnych działek ewidencyjnych przez ARiMR. Organy obu instancji dokonały wnikliwej i szczegółowej analizy protokołu z kontroli, odnosząc się przy tym merytorycznie do wszystkich zarzutów Skarżącego w zakresie prawidłowości ustaleń poczynionych przez przeprowadzających kontrolę, a następnie dały temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W szczególności organy szczegółowo odniosły się do kwestii zakwalifikowania powierzchni do płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2019, każdorazowo wskazując, dlaczego dana powierzchnia została wykluczona z płatności, a przyczyny wykluczenia dla każdej ze wskazanych działek zostały wnikliwie omówione. Organ odwoławczy szczegółowo przedstawił w formie tabeli różnice w stwierdzonej powierzchni w odniesieniu do działek obarczonych nieprawidłowościami (str. 10 - 23 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), a następnie w sposób opisowy przedstawiły stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości oraz przytoczył merytoryczne argumenty na ich poparcie. W sposób przekonujący – w ocenienie Sądu – wyjaśnił także sposób dokonania pomiarów działek, wskazując, iż szczegółowe pomiary - poparte utrwaleniem śladów GML - zostały przeprowadzone w odniesieniu do działek, których jedynie cześć powierzchni została zakwestionowana. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organów obu instancji, że wyłącznie w stosunku do tych działek zaistniała konieczność ustalenia, w drodze pomiarów wykonanych na miejscu, powierzchni tej części działki, która został wykluczona z płatności.

W odniesieniu do działek, które w całości zostały wykluczone z płatności, jak i w stosunku do działek, które w całości zostały zakwalifikowane do przyznania płatności, ustalenie powierzchni nie wymagało przeprowadzenia pomiarów na miejscu, bowiem istniała możliwość ustalenia tych powierzchni w oparciu o materiały kontroli administracyjnej i wniosek złożony przez Stronę. W sytuacji, gdy dane te nie zawierały rozbieżności, co do powierzchni działek, brak było konieczności przeprowadzania dodatkowych pomiarów na miejscu, bowiem celem ich byłoby wyłącznie potwierdzenie powierzchni działek jako takich, która nie budziła w rozpatrywanej sprawie wątpliwości.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew oraz art. 6 rozporządzenia nr 639/2014, poprzez ich niezastosowanie, wskazać przyjdzie, iż wbrew zarzutom skargi, przepisy te nie zostały naruszone.

Z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r. poz. 336), wynika bowiem, że do jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się także elementy krajobrazu - rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, o całkowitej szerokości nieprzekraczającej 2m, nadto z treść art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, wynika, że nie wykluczają działki z płatności pojedyncze drzewa o ile nie utrudniają prowadzenia działalności rolniczej, a ich liczba nie przekracza 100 drzew na 1 ha. Natomiast w rozpatrywanej sprawie Skarżący poza podniesieniem gołosłownych zarzutów nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że kontrolujący przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanej naruszyli wskazane przepisy. Co prawda z przepisów tych wynika, że dopuszczalne zagęszczenie drzew na działce nie może przekroczyć 100 drzew na hektar, jednakże należy mieć na uwadze, że warunkiem uznania, że grunty rolne porośnięte drzewami do 100 szt. na ha są utrzymane zgodnie z normami, jest stwierdzenie, że drzewa te występują pojedynczo i nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach na właściwą kulturę rolna. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie wyłączone z obszaru kwalifikowanego powierzchnie stanowiły zwarte obszary skupisk drzew. Nie były to zatem pojedynczo występujące drzewa, które nie wpłynęły - na obszarze występowania - na możliwość prowadzenia zadeklarowanej działalności rolniczej. Stwierdzone zadrzewienia i zakrzaczenia z uwagi na swoją wielkość i gęstość świadczą o braku rolniczego wykorzystania wyłączonego z tego powodu obszaru, zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej. Powyższe twierdzenia znajdują oparcie w materiale kontroli, w tym materiale zdjęciowym sporządzonym w kontroli na miejscu (vide: znajdująca się w aktach administracyjnych płyta CD). Dodać trzeba, że pojedynczo występujące drzewa zostały włączone przez inspektorów do powierzchni kwalifikowanej.

Oceniając protokół z kontroli na miejscu wskazać należy, że dowód z protokołu kontroli na miejscu - z racji przeprowadzania jej przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne - posiada przymiot wiarygodności. Raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 listopada 2016 r, sygn. akt II GSK 1069/15; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Go 896/16; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 823/16). Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przeprowadzenie kontroli może zostać powierzone jednostkom organizacyjnym dysponującymi odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Kontrole te przeprowadzane są przez osoby do tego upoważnione, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzenie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 374). W przedmiotowej sprawie kontrolę w gospodarstwie Skarżącego przeprowadzali inspektorzy terenowi z Biura Kontroli na Miejscu Opolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR, którzy są odpowiednio przeszkoleni do wykonywanych czynności, dysponują przetestowanym sprzętem pomiarowym i posiadają wiedzę w zakresie spełniania wymogów przez rolników wnioskujących o płatności, czy dany grunt kwalifikuje się do pomocy, czy jest użytkowany rolniczo. Mają również wiedzę na temat, czy obszary wykluczone (niespełniające kryterium "kwalifikującego się hektara") mogą zostać zakwalifikowane na podstawie rozporządzeń wykonawczych do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew. Nadto z akt sprawy wynika, że inspektorzy terenowi, przeprowadzający kontrolę na miejscu, poza posługiwaniem się sprzętem pomiarowym umożliwiającym sprawne przeprowadzanie pomiarów, dokonali wnikliwej analizy sytuacji faktycznej i stanu roślinności zastanego na gruntach Skarżącego. Stan faktyczny zastany przez kontrolujących na przedmiotowych działkach, został następnie utrwalony w protokole z inspekcji terenowej oraz w dokumentacji fotograficznej, a wobec braku skutecznej inicjatywy dowodowej ze strony Skarżącego daje podstawy Sądowi do przyjęcia, iż organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń i właściwej oceny stanu faktycznego. Co prawda Sąd dostrzega, że Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego kontroli na miejscu, jednak w odniesieniu do powyższego wniosku, Sąd uznał za prawidłową ocenę tego wniosku dokonaną przez organy administracji, które słusznie zauważyły, że przeprowadzenie ponownej kontroli, przy braku merytorycznego zakwestionowania jej wyników przez Skarżącego, nie znajdowało uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo przeprowadzenie kontroli już po rozpoczęciu kolejnego sezonu wegetacyjnego, nie byłoby miarodajne dla ustalenia stanu działek w roku 2019 r. Rozpoczęcie bowiem kolejnego sezonu wegetacyjnego dodatkowo utrudniałoby, ustalenie stanu działek w roku 2019. Nadto część z nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie pierwotnej kontroli, mogłaby zostać usunięta przez Skarżącego. W ocenie Sądu w sprawie brak jest istotnych wątpliwości, których wyjaśnieniu mógłby posłużyć wnioskowany przez Skarżącego dowód.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, wskazujących, iż w chwili składania wniosku działki były użytkowane zgodnie z deklaracją w nim zawartą, przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 32 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013., obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary, jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy. Zatem, aby dany grunt mógł być uznany za kwalifikujący się hektar, muszą być spełnione wszystkie przesłanki łącznie w okresie całego roku kalendarzowego. Stąd też twierdzenia Skarżącego wskazujące, iż niektóre działki miały charakter zgodny z zadeklarowanym we wniosku, w jakiejś konkretnej dacie (w maju 2019 r.), nie są rozstrzygające dla ustalenia owej zgodności w trakcie całego roku. Dlatego też słusznie organy administracji przyjęły w odniesieniu do działki oznaczonej AK (AK1), iż działka ta w trakcie roku 2019 utraciła zadeklarowany charakter, bowiem na początku 2020 r., na przełomie lutego i marca, stanowiła grunt orny, przy zadeklarowanym trwałym użytku zielonym. Jednocześnie ślady wykonanych zabiegów agrotechnicznych zastane w trakcie przeprowadzonej kontroli, w tym ślady pozostające po zaoraniu nie były śladami świeżymi, co w zestawieniu z okolicznością, że zgodnie z zasadami wykonywania zabiegów agrotechnicznych prace polowe polegający na zaoraniu wykonywane są zasadniczo na jesień, uprawniało organy, przy braku przedłożenia jakichkolwiek dowodów przez Stronę, do stwierdzenia, iż brak było podstaw do przyjęcia, że kwestionowana działka posiadała zadeklarowany we wniosku charakter w całym wymaganym okresie. Podobnie sytuacja przedstawia się w odniesieniu do działki rolnej CB(CB1), na której urządzony został [...]. Analiza dokumentacji fotograficznej, wskazuje, że na działce tej zastano porozkładane i wkopane do gruntu opony samochodowe, przeszkody w postaci kłód drewna, nasypy, wykopy i ścieżki, stanowiące wyjeżdżone tory jazdy. Ponadto na części działki stwierdzono ściągnięcie wierzchniej warstwy, tj. humusu. Stan działki inspektorzy udokumentowali 6 fotografiami o numerach od [...] do [...]. W ocenie Sądu stopień eksploatacji [...] oraz zakres ujawnionych prac polegający na ściągnięciu humusu w zestawieniu z datą przeprowadzania kontroli, która odbyła się na przełomie lutego i marca uprawniało organy, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakichkolwiek dowodów przez Stronę, do stwierdzenia, iż brak było podstaw do przyjęcia, że kwestionowana działka posiadała zadeklarowany we wniosku charakter w całym wymaganym okresie. Logiczne jest bowiem założenie organów, że aktywności zewnętrzne typu eksploatacja [...] w przeważającej części mają miejsce poza sezonem zimowym. Urządzenie [...] w styczniu bądź lutym, tj. w miesiącach zimowych, w których grunt często jest zmrożony, nie odpowiada ogólnie rozumianym zasadą racjonalności i logiki. Są to bowiem miesiące o najniższej dobowej temperaturze, często występującymi temperaturami ujemnymi także w ciągu dnia, co znacznie utrudnia prowadzenie robót ziemnych. Nadto [...] eksploatowane są głównie w okresie od wiosny do jesieni.

Odnośnie działek oznaczonych DE (DE1), DG (DG1), DF (DF), które stanowią jeden kompleks, wskazać należy, iż inspektorzy ujawnili i udokumentowali, że grunty te pokryte były roślinnością wieloletnią, natomiast w złożonej deklaracji zostały one wykazane jako grunt orny. Tymczasem na działkach brak było jakichkolwiek śladów, które potwierdzałyby wykonanie zabiegów agrotechnicznych, takich jak przeoranie, talerzowanie, czy innych zabiegów kwalifikujących ten obszar jako grunt orny. Zasadnie zatem przyjęły organy, że brak wykonania powyższych zabiegów jednoznacznie dyskwalifikuje zgłoszone grunty, gdyż grunty orne muszą być utrzymane w dobrej kulturze rolnej, a stwierdzony stan deklarowanych gruntów wyklucza, przyjęcie, że utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej – zgodnie z deklaracją w całym wymaganym okresie. Nadto na działkach tych stwierdzono obiekt w budowie – [...] o dużych rozmiarach, utwardzoną drogę, wyrobisko i nasypy ziemi, a stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły w istocie całego kompleksu działek i znacznie przekraczały wyłącznie zadeklarowane we wniosku. Jednocześnie Skarżący nie przedstawił, żadnych innych wiarygodnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, chociażby nie dołączył dziennika budowy przedmiotowej [...]. Argumentacja Skarżącego organiczna się w zasadzie do gołosłownej polemiki z ustaleniami poczynionymi przez kontrolerów w trakcie inspekcji terenowej. Tymczasem organy dokonały analizy stanu zaawansowania robót budowlanych, opierając się o ustalenia poczynione w trakcie kontroli na miejscu, uwzględniając zasady prawidłowej gospodarki, zasad budowlanych, warunków otoczenia, dokonały logicznej oceny i uznały, że całokształt ujawnionych okoliczności pozwala na nie budzące wątpliwości przyjęcie, że budowa [...] musiała rozpocząć się co najmniej w roku 2019.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 81 a § 1 k.p.a., przypomnieć należy, że zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony odnajduje zastosowanie w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a nie przyznanie uprawnienia (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 472/20). Nadto celem art. 81a § 1 k.p.a. jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organy wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Celem tego przepisu nie jest natomiast uchylanie się strony od odpowiedzialności administracyjnej poprzez wykazanie zaistnienia w sprawie jakichkolwiek wątpliwości, pomimo tego, że zebrany materiał dowodowy, oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a., pozwala na przyjęcie w sposób stanowczy, że zaszły okoliczności opisane w hipotezie relewantnej normy prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd w rozpatrywanej sprawie, nie dopatrzył się naruszenia art. 81 a § 1 k.p.a., w szczególności prawidłowo oceniony materiał dowodowy, nie doprowadził do ujawnienia niedających się usunąć wątpliwości, których rozstrzygnięcie wymagałoby odwołania się do art. 81 a § 1 k.p.a Zasada ta bowiem oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80-81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego. Wchodzą bowiem w grę dwie (lub więcej) równie prawdopodobne wersje zdarzeń. W takim przypadku organ jest zobligowany wybrać taką, która jest najbardziej korzystna. Powyższe jednak, w ocenie Sądu, nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o wydanie kserokopii karty weryfikacji raportu z czynności kontrolnych, wskazać należy, że przepisy dotyczące wykonywania kontroli na miejscu i sporządzania z tej kontroli raportu nie wymieniają karty weryfikacji, jako dokumentu wchodzącego w skład tego raportu. Stosownie do art. 37 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane dalej "raportem", zgodnie z art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności zawiera również informację, o której mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014. W myśl zaś art. 37 ust. 7 w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła. W rozpatrywanej sprawie kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej odbyła się w dniach od 19 lutego 2020 r. do 6 marca 2020 r., a jej ustalenia utrwalono w formie raportu nr [...]. Do raportu Strona zgłosiła zastrzeżenia. Nie zgadzając się z wynikami raportu z kontroli na miejscu, Skarżący zakwestionował zarówno pomiary, jak i zasadności zastosowania określonych kodów powodujących wykluczenie części bądź całości działek. Powyższe pismo stanowiło jednocześnie skargę na czynności pracowników Biura Kontroli na Miejscu, zarówno w zakresie prawidłowości przeprowadzonej kontroli na miejscu, jak i sposobu kontaktowania się pracowników Agencji z producentem rolnym i jego pełnomocnikiem. Zastrzeżenia te zostały rozpatrzone w toku postepowania administracyjengo. Przy piśmie z dnia 29 kwietnia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu przekazał pełnomocnikowi Strony dokument zatytyłowany notatka służbowa z dnia 27 kwietnia 2020 r., w którym inspektorzy przeprowadzający kontrolę terenową szczegółowo ustosunkowali się do zarzutów zawartych w zastrzeżeniu do raportu z kontroli na miejscu. Z kolei w piśmie z dnia 9 czerwca 2020 r. Biuro Kontroli Wewnętrznej Oddziału Regionalnego ARMiR szczegółowo ustosunkowało się do zarzutów Strony zawartych w piśmie z dnia 7 kwietnia 2020 r. Nadto organy obu instancji szczegółowo odniosły się do podnoszonych zastrzeżeń w uzasadnieniach wydawanych decyzji.

Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu procedura związana z umożliwieniem Stronie zastrzeżeń do raportu została zachowana, a zastrzeżenia zgłoszone przez Skarżącego zostały szczegółowo rozpatrzone w toku postępowania administracyjnego. Wobec powyższego nie można przyjąć, że nie wydanie Skarżącemu karty weryfikacji raportu – dokumentu wewnętrznego organu, przy jednoczesnym szczegółowym odniesieniu się do zarzutów do raportu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Reasumując, w świetle wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w ocenie Sądu, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń co do zmniejszenia powierzchni zadeklarowanych we wniosku działek. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym nie zostały podważone przez Skarżącego żadnym przekonywującym dowodem, uzasadniającym postawienie temu ustaleniu zarzutu dowolności. Ustalenia co do powierzchni działek, kwalifikujących się do przyznania płatności poczyniono przede wszystkim w oparciu o wyniki kontroli w terenie, przeprowadzonej w dniach od 19 lutego 2020 r. do 6 marca 2020 r., udokumentowanej protokołem i materiałem zdjęciowym, a Sąd nie dopatrzył się przyczyn, dla których dokumentacji tej należałoby odmówić wiarygodności. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na słuszność ustaleń i ocen organów obu instancji. Sąd zauważa również, że organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji szczegółowo wskazały położenie wykluczonego obszaru i powody tego wykluczenia, a ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym w dokumentacji zdjęciowej. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosi 46,94 ha. Natomiast wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 37,55%. Mając na uwadze powyższe, organy administracji prawidłowo zastosowały art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 i po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania prawidłowo ustaliły powierzchnię zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej w wysokości 54,5900 ha oraz prawidłowo ustaliły wysokość płatności przysługującej Skarżącemu, uwzględniając przy tym zmniejszenia z tytułu dyscypliny finansowej. Organy właściwie zastosowały ten przepis wobec zaistnienia wszelkich wynikających z niego przesłanek.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę.

Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl

-----------------------

36