Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3823/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 2, art. 77b, art. 78a ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1682/14 w sprawie ze skargi C. C. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "sąd I instancji") wyrokiem z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1682/14, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi C. C. (dalej: "strona", "skarżący") na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej: "Prezydium NRA") z [...] lutego 2014 r., nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Bydgoszczy (dalej: "ORA w Bydgoszczy") z [...] września 2013 r. o odmowie wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej, oddalił skargę.

Powyższy wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Skarżący wpisany został na listę aplikantów adwokackich uchwałą ORA w Bydgoszczy z [...] października 2009 r. Rozpoczął aplikację w roku 2010, jednak nie zaliczył kolokwium po II roku aplikacji zarówno w pierwszym, jak i drugim (poprawkowym) terminie. ORA w Bydgoszczy uchwałą z [...] grudnia 2011 r. skreśliła skarżącego z listy aplikantów adwokackich. Uchwała ta została uchylona przez Prezydium NRA uchwałą z [...] października 2012 r. WSA wyrokiem z 28 maja 2013 r. w sprawie VI SA/Wa 2699/12 oddalił skargę.

Wnioskiem z [...] listopada 2012 r. strona wystąpiła o wyrażenie zgody na powtarzanie II roku aplikacji, a ORA w Bydgoszczy uchwałą z [...] listopada 2012 r. zgodę taką wyraziła, umarzając postępowanie w sprawie skreślenia z listy aplikantów.

Wnioskiem z [...] maja 2013 r. skarżący wystąpił do ORA w Bydgoszczy o wydanie zaświadczenia o ukończeniu aplikacji adwokackiej z wnioskiem o zmianę decyzji komisji egzaminacyjnej i stwierdzenie, że uzyskał pozytywny wynik z kolokwium po II roku aplikacji oraz o uchylenie uchwały ORA z [...] listopada 2012 r. o wyrażeniu zgody na powtarzanie II roku szkolenia. Z kolokwium rocznego po II roku szkolenia skarżący otrzymał jedną ocenę negatywną z procedury karnej, która nie była objęta szkoleniem na II roku, zatem nie mogła być ujęta jako ocena roczna za II rok szkolenia. Zdaniem skarżącego ocena ta została wystawiona nieprawidłowo. Skarżący podkreślił ponadto, że ukończył szkolenie na III roku aplikacji.

Uchwałą z [...] września 2013 r. ORA w Bydgoszczy odmówiła skarżącemu wydania wnioskowanego zaświadczenia.

Na skutek złożonego odwołania Prezydium NRA uchwałą z [...] lutego 2014 r. utrzymało w mocy uchwałę ORA w Bydgoszczy z [...] września 2013 r.

Zdaniem Prezydium NRA ze stanu faktycznego wynika bezprzedmiotowość zarzutów odnoszących się do kwestii przeprowadzenia kolokwium po II roku aplikacji w 2011 roku, jak i dotyczących wystawionych ocen z tego kolokwium.

Rozważając z kolei kwestię statusu aplikanta w ocenie organu nie budzi wątpliwości uzyskanie przez stronę zaliczenia II roku aplikacji dopiero [...] grudnia 2013 r., po powtórzeniu roku za zgodą ORA. Wcześniejsze uczęszczanie przez aplikanta na zajęcia z III rokiem i kwestionowanie wyniku egzaminu nie może mieć wpływu na odmienną ocenę z jaką datą faktycznie zaliczył II rok aplikacji. Nie ukończywszy II roku uczęszczał na zajęcia z rokiem III jako osoba powtarzająca rok II szkolenia. W związku z tym jego obecność na zajęciach III roku powinna być przez ORA zakwestionowana. Chronologia szkolenia wynika z przepisów regulaminu i nie może być przez aplikanta samowolnie ustalana bez właściwej zgody Kierownika Szkolenia, a takiej zgody nie było.

W skardze do WSA strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 76 ust. 2 ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm., dalej: "Prawo o adwokaturze") w zw. z § 18 pkt 1 i 6 regulaminu aplikacji adwokackiej, przez nieprawidłową wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że można przeprowadzić kolokwium z przedmiotów nieobjętych tokiem szkolenia w danym roku szkolenia, 2) art. 7, 8 i 11 K.p.a. w zw. z art. 12 Prawa o adwokaturze, przez brak właściwego uzasadnienia uchwał, 3) art. 7 i 8 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a., przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się przed podjęciem uchwały.

W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wnosiło o jej odrzucenie, gdyż w ocenie tego organu odmowa wydania zaświadczenia nie mieści się w kategoriach spraw z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z 10 grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Prezydium NRA co do podstaw odrzucenia skargi z powodu braku umocowania jej w rozstrzygnięciach wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Sąd powołał się m.in. na art. 78a ust. 3 Praw o adwokaturze, wskazując że koresponduje on z art. 77b Prawa o adwokaturze stanowiącym, że do egzaminu adwokackiego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację adwokacką i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu. W świetle tych regulacji w ocenie WSA nie sposób wyprowadzić innego wniosku, iż warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest przedstawienie zaświadczenia o odbyciu aplikacji. Zaświadczenie należy zatem rozumieć zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jako inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, gdyż jest ono jednym z dokumentów, który przystępujący do egzaminu adwokackiego musi załączyć do wniosku o dopuszczeniu do tego egzaminu.

WSA zauważył w dalszej kolejności, że kwestia zasadności przeprowadzenia kolokwium, którego skarżący nie zaliczył, nie jest przedmiotem rozpatrywanej sprawy. W sprawie tej sąd nie bada wyników egzaminu i zasadności jego przeprowadzenia, gdyż dotyczy ona odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej, a nie złożenia egzaminu.

Skarżący powtarzając II rok szkoleniowy uczęszczał na zajęcia z III roku szkoleniowego, nie mając w tym zakresie zgody kierownika szkolenia ani innego właściwego organu samorządu, jak np. Dziekana ORA w Bydgoszczy. Zatem chodząc na zajęcia III roku powinien uważać się za "wolnego słuchacza", a nie za aplikanta, którego obejmował obowiązek szkolenia na III roku. Tymczasem skarżący z faktu chodzenia na zajęcia z III rokiem aplikantów wywodzi uprawnienie do zaliczenia tego roku, chociaż był jedynie uprawniony i obowiązany do powtarzania II roku szkoleniowego. Dopiero [...] grudnia 2013 r. skarżący zaliczył II rok aplikacji zdając zaległe kolokwium. Jak wskazał zatem sąd I instancji skarżący zajmuje w sprawie takie stanowisko, zgodnie z którym własną wolą może on kształtować przebieg i cele szkolenia, chociażby nie odpowiadały one wymaganiom regulaminu, na przykład bez uwzględnienia praktycznej nauki zawodu. Takiego stanowiska skarżącego nie można podzielić, gdyż prowadzić może do wniosku, że aplikant mógłby w ciągu jednego roku kalendarzowego odbyć cały tok szkolenia rozłożony na trzy lata. Jak zasadnie podnosiło Prezydium NRA regulamin aplikacji adwokackiej oraz Prawo o adwokaturze nie przewidują zaliczania przez aplikantów w dowolniej kolejności poszczególnych lat szkolenia, gdyż cały tok szkolenia aplikanckiego jest podzielony na roczne sekwencje szkoleniowe. Konsekwencją tak rozłożonego toku szkolenia jest określenie w regulaminie daty rozpoczęcia aplikacji oraz okresu jej trwania – aplikacja adwokacka rozpoczyna się dnia 1 stycznia każdego roku i trwa 3 lata.

Wskazując na fakt wydania skarżącemu zgody na powtarzanie II roku szkoleniowego (uchwała ORA z [...] listopada 2012 r.) w ocenie sądu I instancji należy uznać za zasadne stanowisko organu samorządu zawodowego, iż skarżący powinien zrealizować tę uchwałę przez uczęszczanie na zajęcia z II, a nie z III rokiem aplikantów. Skarżący odwołując się do uzasadnienia uchwały ORA w Bydgoszczy z [...] września 2013 r. wyprowadzał niewłaściwe stwierdzenie o zgodzie na zaliczenie zajęć z III roku szkoleniowego. W uzasadnieniu tym ORA wyraziła jedynie niezobowiązujące stanowisko, że ewentualne zaliczenie kolokwium z II roku szkoleniowego może być podstawą do rozważenia zaliczenia skarżącemu zajęć szkoleniowych odbytych w zakresie przewidzianym planem szkolenia dla III roku aplikacji. Z akt sprawy nie wynika, aby organ samorządu adwokackiego dokonał takich rozważań w formie wiążącej dla skarżącego. Zatem odwoływanie się do tej uchwały ORA w Bydgoszczy, na potwierdzenie prawnie skutecznego zaliczenia szkolenia z III roku, nie znajduje uzasadnienia.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego w przedmiocie naruszenia przez organy samorządu adwokackiego wskazanych w skardze przepisów postępowania. Faktycznie materiał dowodowy został zgromadzony w zakresie wystarczającym dla podjęcia zaskarżonych uchwał. Skarżący w toku postępowania brał udział w czynnościach organów i miał możliwość wypowiadania się, czego dowodzi złożenie odwołania. Prezydium NRA wydając zaskarżoną uchwałę nie przeprowadzało dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w którym udział skarżącego był konieczny, gdyż rozstrzygnięcie tego organu wywodzi się z ustalonego stanu faktycznego znanego skarżącemu.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia odpowiadającego treści wskazanego żądania, skarżący kasacyjnie wskazał na następujące podstawy:

I. naruszenie prawa materialnego:

a) z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 2 i 78 Konstytucji RP, to jest naruszenie przepisów prawa materialnego (w tym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które na etapie kontroli sądowej zyskują w istocie status przepisów prawa materialnego) oraz błędną wykładnię § 18 pkt 6 regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej (załącznik do uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej nr [...] z [...] czerwca 2008 r.) i w następstwie wadliwą kontrolę zastosowania prawa przez organy samorządu i nie uchylenie ich orzeczeń; błędna wykładnia polega na przyjęciu, że adresatem wskazanej normy prawnej są organy, które nie są przez to władne zmienić treści oświadczenia wiedzy wydanego w ich imieniu – czy to w ramach autokontroli, czy to w instancji odwoławczej – i w efekcie odmowa przez oba organy kontroli współzaskarżonego z decyzją organu I instancji zagadnienia wstępnego dla zaskarżonej decyzji, to jest tzw. decyzji komisji egzaminacyjnej ORA w Bydgoszczy z [...] listopada 2011 r. będącej oświadczeniem wiedzy komisji kolokwialnej ORA,

b) błędną wykładnię § 18 pkt 1 regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 2 i 78 Konstytucji RP i w następstwie wadliwą kontrolę zastosowania tych przepisów przez organy samorządu ORA, a polegającą na przyjęciu, że kolokwium roczne, o którym mowa w tym przepisie, można przeprowadzić jako kolokwium dwuroczne, to jest obejmujące materiał z dwóch lat szkolenia, i na uwzględnieniu w ocenie wynikowej kolokwium po II roku szkolenia – w oświadczeniu wiedzy komisji kolokwialnej ORA z [...] listopada 2011 r. jednej oceny niedostatecznej cząstkowej, jaką otrzymał skarżący z przedmiotu procedura karna, pomimo że przedmiot ten był wykładany i oceniany na I roku szkolenia w 2010 roku (a skarżący uzyskał wtedy pozytywną oceną z tego przedmiotu) i nie mogła być uwzględniona w ocenie wynikowej kolokwium rocznego dla II roku szkolenia w 2011 roku, gdyby zaś i organy samorządu prawidłowo interpretowały wskazany przepis, to w ramach autokontroli lub w instancji odwoławczej, dokonując oceny formalnej poprawności sporządzenia oświadczenia wiedzy komisji kolokwialnej ORA z [...] listopada 2011 r. (zagadnienie wstępne), musiałyby rozstrzygnąć, czy skarżący zdał kolokwium po II roku aplikacji w 2011 roku skoro ta jedyna niedostateczna ocena cząstkowa została wystawiona z przedmiotu nie wykładanego na II roku szkoleniowym i zgodnie z § 18 pkt 1 regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej nie mogła być uwzględniona w ramach oceny wynikowej kolokwium rocznego,

- wskazane wyżej okoliczności jednoznacznie zdaniem skarżącego kasacyjnie wskazują, że zaskarżone decyzje organów samorządu były wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 K.p.a.),

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jego wynik, to jest:

a) naruszenie przepisów art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w postaci uznania, że w sprawie nie zachodzi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.,

b) naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 18 pkt 1 i 6 regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej (lit. a i b jw.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przez nie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zamiast tego przyjęcie, że w sprawie o wydanie zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej nie występuje zagadnienie wstępne, pomimo że oświadczenie wiedzy komisji kolokwialnej ORA z [...] listopada 2011 r. było takim zagadnieniem wstępnym nie poddanym mimo wniosku skarżącego kontroli przez organy samorządu obu instancji, na które nie przysługiwała odrębna skarga, a które determinowało odmowę wydania wnioskowanego przez skarżącego zaświadczenia o odbyciu aplikacji,

c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 104 § 2 K.p.a. i niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu przez sąd administracyjny kontroli prawidłowości ustalonego w sprawie przez organy stanu faktycznego mimo, że w postępowaniu administracyjnym nie tylko nie rozstrzygnięto kwestii dopuszczalności przeprowadzenia kolokwium dwuletniego, zamiast kolokwium rocznego, ale także nie ustalono przedmiotu żądania wnioskodawcy dotyczącego zmiany na pozytywną decyzji komisji egzaminacyjnej z [...] listopada 2011 r., choć był on określony w pkt 1 wniosku z odwołania od uchwały z [...] lipca 2012 r. i w konsekwencji organ II instancji nie rozstrzygnął sprawy, co do jej istoty w całości, choć mógł i powinien; szczególnie istotnym jest tutaj także to, że nie ustalenie przedmiotu żądania wnioskodawcy – skarżącego, nie tylko skutkowało brakiem rozstrzygnięcia odnośnie zmiany decyzji komisji egzaminacyjnej z [...] listopada 2011 r., ale również wadliwością – niekompletnością wskazań towarzyszących uchylonej decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2011 r. (vide pkt 1 lit. c jak wyżej), co dodatkowo naruszyło interes skarżącego poszerzając jego gravemen,

d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. w zw. z art. 1 § 2 P.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. i niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu przez sąd administracyjny kontroli prowadzonego w postępowaniu przed organami postępowania dowodowego,

e) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. i art. 12 ust. 1 Prawa o adwokaturze i niewłaściwe ich zastosowanie polegające na naruszeniu przez sąd administracyjny przepisów regulujących treść uzasadnienia do wydanego wyroku utrzymującego w mocy wadliwą decyzję.

Skarżący kasacyjnie wniósł jednocześnie o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania przed sądem I instancji oraz kosztów postępowania kasacyjnego, a także na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z treści pisma będącego odpowiedzią Prezesa NRA z [...] lipca 2014 r., znak [...], dla Rzecznika Praw Obywatelskich na okoliczność, że organ samorządu potwierdza, iż tzw. decyzja komisji egzaminacyjnej podlega kontroli sądowej w ramach odwołania od decyzji wydanej na podstawie tego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że stosownie do art. 183 § 1 zd. 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przypadki zostały enumeratywnie wyliczone w § 2 cytowanego artykułu. Jako że w niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnego przypadku, który świadczyłby o nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sąd kasacyjny przy jej rozpoznaniu pozostał związany granicami skargi kasacyjnej.

Złożona w sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach z art. 174 P.p.s.a., to jest odwołano się w niej zarówno do naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), jak i do naruszenia przepisów postępowania, które zdaniem skarżącego kasacyjnie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Podkreślenia na wstępie wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny, co zostało już powyżej zasygnalizowane, porusza się jedynie w granicach wyznaczonych przez podstawy kasacyjne, przez co ich właściwe skonstruowanie staje się przesądzające dla tego, czy sąd ten w ogóle zajmie się istotą problemu z jakim występuje doń skarżący kasacyjnie. Nie jest w tym względzie prawidłowe podejście skarżącego, który "uznaniu" Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostawia – "zidentyfikowanie (...) podniesionych zarzutów naruszenia prawa (...), jeśli uzna, że podstawa kasacyjna tych zarzutów została wskazana w sposób niepełny". Niepełne bowiem wyrażenie podstaw kasacyjnych spowodować może co najwyżej ich bezzasadność, a nie ich uzupełnianie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie taka jest zresztą treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, na którą skarżący się powołuje. Uchwała ta odwołuje się do obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, a nie obowiązku ich formułowania przez sąd kasacyjny za skarżącego kasacyjnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że ocena rocznego kolokwium poprawkowego z [...] listopada 2011 r. nie była przedmiotem rozpoznawanej sprawy i stanowiska tego skarżący skutecznie nie zakwestionował. Za chybioną uznać trzeba w konsekwencji tę argumentację skarżącego kasacyjnie, w której zmierza on do podważenia oceny rocznego kolokwium poprawkowego, tak jakby była ona jednak przedmiotem rozważań sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał sugerowanej przez skarżącego wykładni § 18 ust. 1, czy ust. 6 regulaminu aplikacji adwokackiej, co czyni chybionymi zarzuty z pkt I. lit. a) i b) petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzuty naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 2 i art. 78 Konstytucji RP oraz § 18 ust. 1 i ust. 6 regulaminu aplikacji adwokackiej, a także powiązany z nimi zarzut z pkt. II lit. b) petitum skargi kasacyjnej, to jest podany dodatkowo zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Przedmiotem rozpoznania przez sąd I instancji była sprawa ze skargi na uchwałę Prezydium NRA z [...] lutego 2014 r. o odmowie wydania skarżącemu kasacyjnie zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej, którego wydanie przewidziane jest w art. 76 ust. 2 Prawa o adwokaturze, a które potrzebne jest do tego, by przystąpić do egzaminu adwokackiego (zob. art. 77b Prawa o adwokaturze). Odmowa wydania rzeczonego zaświadczenia nastąpiła po tym, jak skarżący kasacyjnie zaczął się o nie ubiegać przy piśmie z [...] czerwca 2013 r. Skarżący zainicjowania tego postępowania przed organami samorządu adwokackiego nie kwestionował. Intencje skarżącego kasacyjnie były w tym względzie jednoznaczne. Niezrozumiały w tych okolicznościach staje się zarzut z pkt II. lit. c) petitum skargi kasacyjnej, w którym skarżący – wskazując m.in. na naruszenie przez sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. – zwraca uwagę na to, jakoby nie ustalono przedmiotu jego żądania. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że skarżący kasacyjnie jednocześnie nie zgadzał się z oceną rocznego kolokwium poprawkowego z [...] listopada 2011 r., jednak nie zmienia to faktu, że zaskarżona uchwała Prezydium NRA zapadła w sprawie z wniosku skarżącego z [...] czerwca 2013 r. o wydanie zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej. Odmienną kwestią pozostaje to, czy w tak zainicjowanej sprawie skarżący mógł skutecznie podważać ocenę jaką otrzymał w toku aplikacji adwokackiej z kolokwium rocznego.

Niezasadna w tym ostatnim względzie okazała się podstawa kasacyjna z pkt. II. lit. a) petitum skargi kasacyjnej, w której skarżący zawarł zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., wskazując na ich niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, że w sprawie nie zachodzi zagadnienie wstępne.

Zaświadczenie o odbyciu aplikacji adwokackiej służy urzędowemu potwierdzeniu tego faktu. Postępowanie zaświadczeniowe rządzi się przy tym własnymi regułami. Jego istotą jest stwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 K.p.a.), zatem wydanie zaświadczenia może mieć miejsce tylko wówczas, gdy stan prawny lub fakty mogą być urzędowo potwierdzone przez organ zobowiązany do wydania zaświadczenia. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się o prawach i faktach, lecz tylko się je potwierdza (por. wyrok NSA z 18 września 2014 r., sygn. akt II GSK 982/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie sposób w konsekwencji uznać, aby w ramach postępowania zaświadczeniowego mogło wystąpić zagadnienie wstępne, o którym stanowi art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zwłaszcza jeśli zważy się dodatkowo, iż wydanie zaświadczenia zmierza jedynie do potwierdzenia takiego stanu faktycznego bądź prawnego, jaki rzeczywiście istnienie na moment jego wydania (por. wyrok WSA z 23 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 818/09, CBOSA). Twierdzenia skarżącego w powyższym zakresie okazały się zatem niezasadne.

Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku zarzuty wyrażone w pkt. II. lit. d) i e) petitum skargi kasacyjnej. Ujętego tam naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. w zw. z art. 1 § 2 P.p.s.a. i art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. (zarzut z pkt. II. lit. d) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 153 P.p.s.a. i art. 12 ust. 1 Prawa o adwokaturze (pkt II. lit. e) skarżący doszukuje się w: "nieprzeprowadzeniu przez Sąd Administracyjny kontroli prowadzonego w postępowaniu przed organami postępowania dowodowego", a także w: "naruszeniu przez Sąd Administracyjny przepisów regulujących treść uzasadnienia do wydanego wyroku utrzymującego w mocy wadliwą decyzję". Skarżący nie wyjaśnił w czym doszukuje się naruszenia poszczególnych przepisów postępowania, zwłaszcza art. 75 i art. 78 § 1 K.p.a., czy art. 153 P.p.s.a. Tymczasem skarga kasacyjna jako środek prawny wyznaczający granice kontroli kasacyjnej musi być sformułowana precyzyjnie, ilekroć chodzi o zarzuty i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać ani zakresu i rodzaju zarzutu, ani argumentacji wspierającej jego trafność, gdyż takie działanie byłoby wyjściem poza granice kognicji wyznaczonej przepisami prawa.

Wobec powyższego, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalono skargę kasacyjną, o czym orzeczono w sentencji wyroku.