Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2214/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Bożena Marciniak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi R. W. i A. W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako "Minister") decyzją z 29 lipca 2021 r. nr DO.1.7614.343.2021.KW, po rozpatrzeniu odwołania R. W. i A. W. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego (dalej jako "Wojewoda") z 30 czerwca 2021 r. nr NWIIIa.7533.5.2021 stwierdzającą, że z dniem 1 stycznia 1999 r. Województwo Śląskie nabyło z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0120 ha, wydzielonej z działki nr [...], położonej w jedn. ewid. [...], obręb [...], zajętej pod drogę publiczną - wojewódzką nr [...] relacji [...].

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zastępca Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w K., działając w imieniu Województwa Śląskiego, wnioskiem z [...] stycznia 2021 r. wystąpił do Wojewody o wydanie, na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) dalej jako "ustawa", decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo Śląskie, prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - wojewódzką nr [...] relacji [...], oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. 0,0120 ha, wydzielonej z dz. nr [...], położonej w jedn. ewid. [...], obręb [...].

Wojewoda decyzją z 30 czerwca 2021 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo Śląskie, prawa własności przedmiotowej nieruchomości uznając, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy. W toku postępowania ustalił bowiem, że zgodnie z zapisami księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki nr [...], z której wydzielona została działka drogowa nr [...], prawo jej własności w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwało A. W. i R. W. we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Nieruchomość zajęta była pod drogę publiczną – wojewódzką; stanowiła część drogi krajowej nr [...] relacji: [...], wymienioną w uchwale nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16), następnie wymieniona w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. 1998 nr 160, poz. 1071) została zaliczona do kategorii drogi wojewódzkiej. Pozostawała ona we władaniu Skarbu Państwa za pośrednictwem Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych.

Minister decyzją z 29 lipca 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymał ww. decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r., jak i obecnie, właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (z której wydzielona została działka nr [...]), byli R. W. i A. W., na podstawie warunkowej umowy sprzedaży z [...] lipca 1979 r. oraz umowy przeniesienia własności z [...] lipca 1979 r., co potwierdza księga wieczysta nr [...]. Powyższe oznacza, że w ww. dacie przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Stwierdził, że w dniu 31 grudnia 1998 r. droga nr [...] relacji [...], stanowiła drogę publiczną, co ustalono na podstawie: uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, na mocy którego przedmiotowa droga z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą wojewódzką.

Badając przesłankę zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, Minister dokonał ustaleń na podstawie mapy z projektem podziału, sporządzonej przez geodetę uprawnionego E. P., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2021 r. pod nr [...], z której jednoznacznie wynika, że działka nr [...], była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów podniesionych w odwołaniu, podkreślił, że powyższe opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) powoływanej dalej jako "K.p.a.", a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone przez uprawnionego geodetę. Zwrócił również uwagę, że dokumentację tę geodeta uprawniony obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa, co wynika bezpośrednio z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), pod rygorem odpowiedzialności wskazanej w art. 46 powołanej ustawy.

Zdaniem Ministra, w sprawie udowodniona została również ostatnia z przesłanek z art. 73 ustawy, tj. władztwo publicznoprawne. Zdaniem organu na fakt takiego władztwa, wskazuje oświadczenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. z [...] kwietnia 2014 r., w którym wskazano, że Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w K., pełniąc funkcję zarządu drogi krajowej nr [...] do dnia 1 stycznia 1999 r. sprawowała władztwo publiczne nad działkami położonymi w powiecie [...], w gminie [...], obręb [...], w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] (obecnie drogi wojewódzkiej). Wykonywane były czynności w zakresie m.in. budowy, przebudowy i utrzymania polegającego na zwalczaniu śliskości zimowej nawierzchni asfaltowej, koszeniu poboczy, odnowach nawierzchni, oznakowaniu pionowym i poziomym. Wskazał również na świadczące o tym oświadczenie Zastępcy Dyrektora ds. inwestycji kluczowych Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. z [...] stycznia 2021 r., w którym wskazano, że droga krajowa nr [...] (obecnie droga wojewódzka) w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Droga nr [...], w tym przedmiotowa nieruchomość, była utrzymywana i remontowana do dnia 31 grudnia 1998 r. przez poprzednika prawnego Zarządu Dróg Wojewódzkich w K., tj. Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych. Minister, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu, trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, uzupełnionej pismem z 11 października 2021 r., skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy. W obszernym uzasadnieniu wskazali na błędne ustalenia, że nieruchomość pozostała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, zarzuty odnośnie własności poszczególnych działek, jak również zarzuty odnośnie przyjętych przez organy materiałów, na których oparli zaskarżone decyzje – dotyczące dokumentacji geodezyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu skutkującym jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością.

Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz

3) braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

W sprawie bezspornym jest, że działka nr [...], z której wydzielono działkę nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność skarżących, a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Wskazać ponadto należy, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] stanowiła część drogi nr [...] relacji [...], która stanowiła drogę publiczną, o czym świadczy uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16), oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. 1998 nr 160, poz. 1071), na mocy którego przedmiotowa droga z dniem 1 stycznia1999 r. stała się drogą wojewódzką o tym samym przebiegu.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast przede wszystkim, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. droga publiczna – wojewódzka nr [...] relacji [...] posadowiona była na dz. nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]) i czy działka ta znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący kwestionują bowiem w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy, jak też wartość dowodową dokumentów, w oparciu o które został on ustalony, podnosząc że działka ta nie stanowiła drogi publicznej i nie była objęta publicznoprawnym władaniem.

W rozpoznawanej sprawie dokumentem obrazującym stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r., jest mapa z projektem podziału, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2021 r. pod nr [...], na której geodeta uprawniony E. P. przedstawiła granice podziału nieruchomości zajętej pod drogę publiczną zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Dokument ten zdaniem Sądu potwierdza, że na dzień 31 grudnia 1998 r. dz. nr [...] stanowiła pas drogowy zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Mapa powyższa, jak trafnie wskazał organ, wykonana została przez uprawnioną osobę, a zatem jest dokumentem o charakterze geodezyjnym i planistycznym i stanowi dowód na to, że przedmiotowa działka w ww. dacie była zajęta pod drogę.

Skoro więc nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r., jak wynika z ww. mapy, stanowiła drogę nr [...] relacji [...], uznać należało, że została spełniona przesłanka zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, a podnoszone w tym względzie zarzuty skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Trafne jest również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie spełniona została ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy, dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z jej utrzymaniem. Przy czym trafnie zauważył Minister, że czynności dotyczyły całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu, Sądowi również trudno uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. W aktach sprawy znajduje się przy tym oświadczenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. z [...] kwietnia 2014 r., w którym wskazano, że Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w K., pełniąc funkcję zarządu drogi krajowej nr [...] do dnia 1 stycznia 1999 r. sprawowała władztwo publiczne nad działkami położonymi w powiecie [...], w gminie [...], obręb [...], w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] (obecnie drogi wojewódzkiej). Wykonywane były czynności w zakresie m.in. budowy, przebudowy i utrzymania polegającego na zwalczaniu śliskości zimowej nawierzchni asfaltowej, koszeniu poboczy, odnowach nawierzchni, oznakowaniu pionowym i poziomym. W aktach znajduje się również oświadczenie Zastępcy Dyrektora ds. inwestycji kluczowych Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] [...] stycznia 2021 r., w którym wskazał, iż droga krajowa nr [...] (obecnie droga wojewódzka) w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Skarbu Państwa. Droga nr [...], w tym przedmiotowa nieruchomość, była utrzymywana i remontowana do dnia 31 grudnia 1998 r. przez poprzednika prawnego Zarządu Dróg Wojewódzkich w K., tj. Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych.

Powyższe dokumenty wskazują zatem, że podmiot publicznoprawny władał przedmiotową nieruchomością w dacie 31 grudnia 1998 r.

Skoro zatem przedmiotowa działka stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną krajową (która z dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskała kategorię drogi wojewódzkiej) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Województwa Śląskiego, na obszarze którego jest położona. Za niezasadny należało zatem uznać zarzut skargi naruszenia tego przepisu.

W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.). W tej sytuacji brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, co wskazuje na bezzasadność skargi.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.