Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 511/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 126 pkt 1 w zw. z art. 125 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 4 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję Inne z dnia [...] marca 2017 roku nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2017r. nr [...] II. zasądza od Inne na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych (si em złotych [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...], decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. L. z dnia 5 sierpnia 2016 r., odmówił wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych - dwóch stawów o powierzchni 1,91 ha (staw nr [...]) i 2,93 ha (staw nr [...]) do hodowli ryb, na działce nr [...] obręb K. - gmina W..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż wnioskodawca wystąpił o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, na wykonanie dwóch stawów o następujących parametrach:

- staw nr 1:

- powierzchnia stawu - 1,91 ha,

- powierzchnia lustra wody - 1,23 ha,

- głębokość lustra wody - 1,9 m,

- rzędna dna stawu - 101,20 m npm,

- rzędna lustra wody - 103,10 m npm,

- rzędna terenu (wg przekroju poprzecznego) - od 106,50 do 113,50 m npm,

- głębokość stawu wg profilu poprzecznego - od 5,30 do 12,30 m,

- rzędna terenu (wg przekroju podłużnego) - od 112,00 do 112,80 m npm

- głębokość stawu wg profilu podłużnego - ok. 11,00 m.,

- kubatura wykopu - 153 330 m3

- staw nr 2:

- powierzchnia stawu - 2,93 ha,

- powierzchnia lustra wody - 1,82 ha,

- głębokość lustra wody - 1,9 m,

- rzędna dna stawu - 101,20 m npm,

- rzędna lustra wody - 103,10 m npm,

- rzędna terenu (wg przekroju poprzecznego ) od 106,50 do 112,40 m npm,

- głębokość stawu (wg profilu poprzecznego) - od 5,30 do 11,20 m

- rzędna terenu (wg przekroju podłużnego) - od 112,00 do 112,50 m npm,

- głębokość stawu (wg profilu podłużnego) - ok. 11,30 m,

- kubatura wykopu - 240 400 m3.

Dalej organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdził, iż analizując parametry głębokości planowanych do wykonania urządzeń wodnych, uznał, że głębokość urządzeń przedstawiona w operacie wodnoprawnym znacznie odbiega od głębokości urządzeń określonych w decyzji Wójta Gminy W. z [...] 2018 r. znak [...] o warunkach zabudowy. Określenie parametrów stawów w powyższej decyzji o warunkach zabudowy, jako maksymalna głębokość do lustra wody - 3 m, nie pozwala wywieść, jaka jest rzeczywista głębokość projektowanych stawów. Starosta wyjaśnił, iż przy ustaleniu parametrów głębokości stawów uwzględnił zapisy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia [...] z dnia 21 czerwca 2016 r, wydanej w oparciu o pinię Regionalnego Dyrektora Ochrony. Środowiska w S. znak: [...] z dnia 8 czerwca 2016 r., w których głębokość stawów została określona na poziomie 3 m. Z wyjaśnień Wójt Gminy W. wynika, iż decyzja o warunkach zabudowy wydana została na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. i głębokość stawów określona w decyzji o warunkach zabudowy wynosi również 3 m. Tym samym Starosta [...] przyjął, że w decyzji o warunkach zabudowy, jako parametr stawu określono głębokość 3 m. Natomiast projektowany sposób korzystania z wody określony w operacie wodnoprawnym przewiduje budowę stawu o głębokości od 5,30 m do 12,30 m, z czego Starosta wywiódł, że projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia decyzji o warunkach zabudowy, co z kolei jest podstawą do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o art. 126 pkt 1 w związku z art. 125 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Starosta zwrócił, co prawda uwagę, iż Wójt Gminy W. pismem z dnia 12 września 2016 r. znak: GK.[...] złożył kolejne wyjaśnienia dotyczące parametrów stawów oraz przedstawił rzędne terenu, na których wykonywane będą prace związane z budowa stawów tj.: pierwszy staw od rzędnej dna 101,20 m do rzędnej terenu 106,50 m npm - 113,60 m npm, a drugi staw od rzędnej dna 101,20 m npm do rzędnej terenu 105,60 m npm - 113,30 m npm, mniej decyzja o warunkach zabudowy wydana została m.in. w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przyjęto, że głębokość stawów wynosi 3 m. Starosta zaznaczył, iż całe postępowanie przeprowadzone przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przeprowadzone było dla projektowanych urządzeń o głębokości 3 m i powierzchni lustra wody 1,95 ha i 3 ha, a nie dla urządzeń o parametrach zawartych w operacie wodnoprawnym oraz o parametrach przedstawionych w piśmie Wójta Gminy W. z dnia 12 września 2016 r

Organ zaznaczył także, iż zachowanie warunku utrzymania maksymalnej głębokości do lustra wody na poziome 3 m, który został określony w decyzji o warunkach zabudowy, nie zostanie spełniony bez wykonania dodatkowych urządzeń umożliwiających regulację poziomu zwierciadła wody. Zachowanie tego warunku wymagałoby dodatkowo uwzględnienie możliwości odprowadzania wód do rzeki Kłębowianki i wykonanie dodatkowych urządzeń wodnych, na które wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego po uprzednim uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy oraz uzgodnień z właścicielem wody. Z uwagi jednak na odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego, powyższe zagadnienie nie było przedmiotem postępowania.

Zwrócono również uwagę, na rozbieżne parametry określające powierzchnię urządzeń. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przyjęto 1,95 i 3,00 ha, jako powierzchnię lustra wody, w decyzji o warunkach zabudowy przyjęto 1,95 i 3,00 ha jako maksymalną powierzchnię zbiorników. W operacie wodnoprawnym zaś, wystąpiono o wykonanie urządzeń o powierzchni stawu 1,91 ha i powierzchni lustra wody 1,23 ha dla stawu nr 1 oraz o powierzchni stawu 2,93 ha i powierzchni lustra wody 1,82 ha dla stawu nr 2. Zdaniem Starosty z powyższego wynika, że wszystkie te wartości znacznie się od siebie różnią.

Organ zauważył także, iż według załączonych do akt sprawy, profili otworów geotechnicznych terenu, na którym planowane jest wykonanie urządzeń wodnych, lustro wody gruntowej znajduje się na głębokości 9,40 m oraz 10 m. Powołując się na definicję stawu (zbiorników wodnych) oraz dostępną literaturę dotyczącą budowy stawów Starosta przyjął , że planowany do wykonania zbiorniki wodne należy zaliczyć do stawów kopanych, które powstają w wyniku wykopu w naturalnym podłożu przy wysokim położeniu wód podziemnych. Zazwyczaj jest to płytki zbiornik, poziom wody w stawie układa się na wysokości otaczających go wód gruntowych. Wykonanie stawów na potrzeby hodowli ryb uzasadnia ingerencję w powierzchnię ziemi do głębokości 2,5 m. Biorąc pod uwagę, że woda gruntowa na przedmiotowej działce występuje na głębokości 9,40 oraz 10 m, nie znajduje uzasadnienia budowa stawów na wnioskowanej działce. Dodatkowo zaznaczono, że teren, na którym została zaplanowana inwestycja, posiada różnicę spadku terenu wynoszącą około 6 m, a ukształtowanie terenu nie wykazuje cech do możliwości gromadzenia wody ze spływów powierzchniowych. W związku z powyższym budowa stawów na przedmiotowej działce nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia, a wniosek wnioskodawcy, w ocenie organu, może zmierzać do obejścia ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.

W dalszej kolejności Starosta wskazał, iż w myśl art. 126 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 ustawy. Stosownie do tego ostatniego przepisu, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. Brak koncesji przewidzianej przepisami odrębnymi, tj. ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze stanowi uzasadnioną podstawę do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Złoża kopalin stanowią elementy środowiska, a koncesje regulowane ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze są decyzjami określającymi dozwolony sposób (zakres) korzystania ze środowiska. Starosta wskazał także na przepis art. 101 pkt 7 lit. a i d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym ochrona powierzchni ziemi polega na przeciwdziałaniu niekorzystnym zmianom naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi polegającym na ograniczaniu tworzenia, powstałych w wyniku przemieszczania lub usuwania mas ziemnych wykopów, wyrobisk i zapewnieniu racjonalnego wykorzystania przemieszczanych lub usuwanych mas ziemnych.

Zdaniem organu, budowa przedmiotowych stawów ingerowałaby w środowisko, bowiem planowana inwestycja wiąże się ze zmianą naturalnego ukształtowania terenu, w wyniku wykonania tak głębokich wykopów. Ponadto, przekazanie mas ziemnych w ilości ok. 400.000 m3 do utylizacji, jako odpad, jak oświadczył wnioskodawca oraz przemieszczenie ich na działkę "przylegającą bezpośrednio do tej działki" - nie stanowi racjonalnego wykorzystania mas ziemnych (art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska) zwłaszcza, że działka bezpośrednio przylegająca do działki, na której miałaby być prowadzona inwestycja, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, stanowi w 96% las. Wskazano nadto, iż z załączonego profilu geologicznego sporządzonego dla terenu inwestycji, wynika, że urobek powstały w wyniku wykonania stawów, stanowić będą min. piasek drobny, piasek średni w części partii zagliniony. Z kolei z załącznika do ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze wynika, iż piaski zostały uznane za kopalinę. Tym samym udzielenie pozwolenia wodnoprawnego naruszałoby wymagania ochrony środowiska, co do ochrony kopalin, o czym mowa w art. 125 i 126 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z ww. przepisami złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. W przedmiotowym przypadku utylizacja pisków lub ich rozplantowanie z pewnością nie będzie stanowiła racjonalnego zagospodarowania kopaliny. Ponadto w ocenie Starosty wydanie, pozwolenia wodnoprawnego, naruszałoby wymogi art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, stanowiącego, że działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji. Wnioskodawca, który wybudowałby dwa stawy (2 ha) i (3 ha), a sprzedawałby kopalinę bez ponoszenia opłat w związku z eksploatacją złoża, stanowiłby dużą konkurencję dla legalnych kopalni. Zdaniem organu pozyskanie ok. 400.000 m3 mas ziemnych spowoduje wywiezienie z działki objętej zamierzeniem ok. 32.000 dwudziestotonowych "wywrotek", trudno więc utożsamiać tego rodzaju działania z aktem jednorazowym i niezorganizowanym, czy nawet pozbawionym elementu zarobkowego, zważywszy, że wartość pozyskanych mas ziemnych może być znaczna, a wnioskodawca w piśmie z dnia 29 września 2016 r. uznał, iż masy te mogą stanowić "środek płatniczy". Na zakończenie organ wyjaśnił, iż wydając rozstrzygniecie w niniejszej sprawie kierował się nie tylko interesem strony, ale przede wszystkim interesem społecznym obejmując ochroną ład przestrzenny, środowisko naturalne, interes fiskalny państwa oraz uczciwą konkurencję.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. L. zarzucając, w pierwszej kolejności, niedokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w ty błędne określenie głębokości planowanych stawów, która w operacie wodnoprawnym została jednoznacznie określona na 1,9 m. Zaznaczono, iż Wójt Gminy W. w decyzji o warunkach zabudowy oznaczył, iż maksymalna głębokość stawu wyniesie 3 metry, a operat wodnoprawny załączony do wniosku przewiduje wartość mniejszą niż 3 metry. Wskazano także, iż Wójt [...] omyłkowo uznał powierzchnię stawu za powierzchnię lustra wody.

M. L. nie podzielił ustaleń Starosty dotyczących głębokości planowanych stawów. Wskaz, iż głębokość stawu winna być liczona jest od lustra wody do dna. Zarzucił, iż w postępowaniu o udzielenia pozowania wodnoprawnego organy nie oceniając racjonalności czy też słuszności planowanego zamierzenia.

Wyjaśniono, iż w przedmiotowej sprawie inwestor nie zamierza prowadzić wydobycia kopaliny ze złoża zatem brak jest podstaw do wymagania od niego uzyskania stosownej koncesji. Działalność wnioskodawcy w zakresie budowy stawów nie ma charakteru zarobkowego, więc jako taka nie może podlegać koncesjonowaniu. Budowa stawów ma na celu rozszerzenie działalności agroturystycznej prowadzonej przez wnioskodawcę. Zaznaczono, iż żadna kopalina nie została udokumentowana na terenie objętym wnioskiem Strony. Profil geologiczny nie może stanowić jednoznacznego oraz dostatecznego udokumentowania złoża. Stałoby to bowiem, w sprzeczności z przepisami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów (Dz. U. poz. 987). Organ w tym zakresie nie przedstawił wystarczających dowodów, że na przedmiotowym terenie istnieje udokumentowane złoże kopaliny, a samo domniemanie jego istnienia nie może być podstawą odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Rozumowanie zaprezentowane w zaskarżonej decyzji prowadzi do paradoksalnych wniosków, iż realizację niemal każdej inwestycji budowlanej musiałoby poprzedzać uzyskanie koncesji na podstawie Prawa górniczego i geologicznego.

Strona podniosła, iż planowana inwestycja został pozytywnie zaopiniowana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, dlatego niezrozumiałe są argumenty Starosty wskazujące, iż planowana inwestycja może spowodować zbyt dużą ingerencję w środowisko naturalne. Wskazała także, iż posiada zapewnienie uprawnionego podmiotu, że jest on gotowy do odbioru wszelkiego urobku powstałego w związku z realizacją projektowanej inwestycji, co również zostało wskazane w trakcie postępowania administracyjnego. Natomiast urobek powstały przy budowie stawów zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami może być odzyskiwany metodą R5. Zatem bez wątpienia będzie to racjonalne wykorzystanie wszelkich dóbr podlegających ochronie oraz racjonalnie zagospodarowanie

Inne (dalej w skrócie: Dyrektor RZGW) decyzją z [...] 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż planowana inwestycja w świetle art. 122 oraz art. 9 ust.1 pkt 19 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie to wydaje się na wniosek, do którego wymagane jest załączenie operatu wodnoprawnego. Zakres dokumentu - operatu wodnoprawnego, który winien zostać dołączony do wniosku, określają zapisy art. 132 Prawa wodnego. Zdaniem Dyrektora RZGW operat wodnoprawny na wykonanie urządzenia wodnego jakim jest staw powinien zawierać także informacje o ilości oraz sposobie zagospodarowania urobku pochodzącego z wykopu stawu. Sposób postępowania z masami ziemnymi uzyskanymi przez dokonanie wykopu pod planowany staw jest konieczny do precyzyjnego określenia ewentualnego wpływu, rozplanowanego urobku, na środowisko. Jednocześnie są one niezbędne w celu określenia w jaki sposób zagospodarowane zostaną masy ziemne, na jakiej powierzchni i w którym miejscu działki wnioskodawcy lub innej, jak również czy sposób rozplanowania urobku nie będzie miał wpływu na kierunek spływu wód opadowych i roztopowych, co może mieć znaczenie w momencie, gdy naturalny spływ tych wód zostanie zaburzony. Może to w konsekwencji doprowadzić do zmian stosunków wodnych.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż by bezsprzecznie określić podstawowe parametry, w tym głębokość, stawu wystarczy analiza przekrojów poprzecznych i podłużnych stawów. Według Dyrektora RZGW z przekrojów, które zostały umieszczone w operacie wodnoprawnym wynika, iż rzędna dna obu stawów wynosi 101,20 m n.p.m., a rzędne terenu dla stawu nr 1 to: 106,59 m n.p.m., 113,50 m n.p.m., 112,24 m n.p.m., 112,00 m n.p.m. oraz dla stawu nr 2: 106,56 m n.p.m., 112,30 m n.p.m., 112,00 m n.p.m., 120,80 m n.p.m. Organ podkreślił, iż staw jest urządzeniem wodnym o określonych, stałych parametrach w tym głębokości, która nie jest uzależniona od napełnienia wodą. Zatem głębokość stawu należy liczyć od naturalnej rzędnej terenu, na którym projektowany jest staw, do rzędnej dna stawu. W przypadku gdy staw projektowany jest nie na terenie płaskim lecz na pochyłym, rzeczywista głębokość stawu na poszczególnych brzegach będzie różna. Podsumowując głębokości projektowanych stawów, będących przedmiotem postępowania, oscylują: dla stawu nr 1 od 5,39 m do 12,30 m oraz dla stawu nr 2 od 5,36 m do 11,60 m. Natomiast wielkość 1,9 m, którą skarżący nazywa głębokością jest w rzeczywistości napełnieniem stawu uzależnionym m.in. od wysokości poziomu wód gruntowych i spływu powierzchniowego. W tej sytuacji organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż Starosta [...] prawidłowo przyjął, że głębokość urządzeń wodnych, które wnioskodawca przedstawił w operacie wodnoprawnym, jest niezgodna z parametrami głębokości określonymi w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach i o warunkach zabudowy, ponieważ głębokość projektowanych urządzeń znacznie przekracza wartość 3,00 m w związku z czym narusza ustalenia decyzji o warunkach zabudowy, co z kolei na podstawie art. 126 pkt 1 w związku z art. 125 pkt 2 Prawa wodnego jest podstawą do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Dyrektor RZGW przyznał, że opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. stanowi o tym, iż nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jednak została ona wydana dla stawów o głębokości ok 3,0 m. Natomiast stosownie do art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 88 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się budowę zbiorników wodnych lub stawów, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha na terenach gruntów innych niż orne znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, zaś według pkt 88 lit. f realizację stawów o głębokości nie mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w lit. e. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w myśl art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jest wydawana przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych.

Ponadto organ odwoławczy wrócił uwagę, iż ilości mas ziemnych, które powstałyby przy wykonywaniu rzeczonych stawów, byłyby tak znaczne, iż trudno nie zgodzić się z wątpliwościami organu I instancji co do traktowania ich przez wnioskodawcę jako odpad. Gdy występuje tak duży nadmiar urobku należy wnioskować, że najwyraźniej ma miejsce wydobywanie kopalin ze złóż i przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należałoby uzyskać koncesję na to wydobywanie, bez której uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego nie będzie możliwe, z uwagi na naruszenie wymagań wynikających z odrębnych przepisów, o czym mowa w art. 125 pkt 3 Prawa wodnego. Dyrektor RZGW powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące, iż złoża kopalin są elementami środowiska, a w konsekwencji koncesje regulowane Prawem geologicznym i górniczym stają się decyzjami określającymi dozwolony sposób (zakres) korzystania ze środowiska. Oznacza to m.in., że przesłanki podejmowania decyzji koncesyjnych są również kształtowane wymaganiami prawa ochrony środowiska. Wśród nich należy wymienić zwłaszcza nakazy racjonalnego gospodarowania złożami kopalin, przede wszystkim przez ich kompleksowe wykorzystanie. Z tych też względów organy udzielające pozwolenia wodnoprawnego są zobligowane do kontroli, czy planowane korzystanie z wody nie narusza wymagań ochrony środowiska. Organ zwrócił także uwagę, iż według wnioskodawcy realizacja projektowanej inwestycji jest przeznaczona na poszerzenie prowadzonej działalności - [...] w ten sposób, że zakres usług miałby być poszerzony o stawy hodowlane z możliwością połowu rekreacyjnego dla potencjalnych klientów i gości ośrodka. Tymczasem przedmiotowe stawy miałyby mieć głębokość od 5,36 m do 12,30 m, a napełnione wodą wynosiło by jedynie 1,9 m. W związku z czym wielkość powstałych skarp budzi zasadne wątpliwości realnego wykorzystania przedmiotowych stawów zarówno do hodowli ryb jak i w celach rekreacyjnych.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż Starosta zgromadził materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego ocenę. Natomiast Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] dokonał oceny zaskarżonej decyzji, zarówno w kontekście zastosowania materialnego, jak i przepisów postępowania i uznał, że nie zostały one naruszone. Tym samym zdaniem organu II instancji należało uznać rozstrzygnięcie Starosty [...] za zasadne i prawidłowo uzasadnione.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. L. zarzucając naruszenie:

1. art. 126 pkt 1 w zw. z art. 125 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne poprzez ich błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji uznanie, że stawy, których budowę planuje skarżący są niezgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz odrębnych przepisów;

2. art. 132 ust. 2 Praw wodnego - poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że operat wodnoprawny na wykonanie urządzenia wodnego powinien zwierać informacje o ilości i sposobie zagospodarowania urobku pochodzącego z budowy stawów;

3. art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze poprzez zastosowanie przepisów tej ustawy na gruncie niniejszej sprawy mimo, że ustawodawca wyłączył jej stosowanie do korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami;

4. art. 21 ust. 1 pkt 2 Prawo geologiczne i górnicze w zw. z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez ich błędne zastosowanie oraz błędną interpretację, wyrażające się w uznaniu, że planowana przez skarżącego budowa stawów przeznaczonych na hodowlę ryb stanowi działalność w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 2 Prawa górniczego i geologicznego tj. działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopalin, która wymaga koncesji, podczas gdy działalność skarżącego nie polega na wydobywaniu kopalin, a ma polegać na hodowli ryb i w tym celu mają być wybudowane stawy, zaś dla takiej działalności nie wymaga się uzyskania koncesji;

5. art. 101 pkt 7 lit. a i d, art. 125 oraz art. 126 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez ich błędną interpretację oraz zastosowanie w niniejszej sprawie, a wskutek tego uznanie, że planowana przez skarżącego inwestycja będzie kolidować z wytycznymi dotyczącymi ochrony środowiska, podczas gdy zgodnie z treścią operatu wodnego (uzupełnionego) oraz opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. złożonej już w postępowaniu przed organem I instancji wynika wprost, że budowa planowanych stawów nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 8, art. 16, art. 19, art. 20, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, iż organ II instancji powielił błędną decyzję Starost Wałeckiego. Skarżący zakwestionował sposób ustalenia "głębokości" planowanych stawów, która w jego ocenie powinna być mierzona od lustra (powierzchni) wody do dna. Głębokość planowanych stawów będzie to odległość od powierzchni stawu (lustra wody na najwyższym możliwym poziomie) do jego dna, co będzie stanowić - zgodnie z operatem wodnoprawnym - 1,9 m, czyli głębokość zgodną z decyzją o warunkach zabudowy, przewidujących staw nie głębszy niż 3 m. Zaznaczono, iż do momentu dotarcia do wód gruntowych na przedmiotowym terenie będziemy mieli do czynienia wyłącznie z wykopem, przesunięciem mas ziemnych, a dopiero przekroczenie granicy, gdzie znajdują się wody gruntowe spowoduje powstanie stawu na pewnej powierzchni wcześniej przygotowanego terenu. Wysokość skarpy nie ma znaczenia przy ustalaniu głębokości stawu.

Skarżący wyjaśnił także, iż dostrzeżone przez organy obu instancji rzekome niezgodności pojawiające się w decyzjach Wójta Gminy W., jako utrudniające identyfikację stawów, które mają zostać wykonane, a dotyczące określenia powierzchni stawów wynikały z oczywistej omyłki pisarskiej – wójt omyłkowo uznał powierzchnie wykopu jako powierzchnie stawu - która to pomyłka została jednak skorygowana w trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym poprzez przesłanie do organu I instancji operatu wodnoprawnego, na podstawie którego dokonano ustaleń faktycznych w Gminie W..

Odnosząc się do rozstrzygnięć Wójta Gminy W. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. skarżący zauważył, iż organy te wydając rozstrzygnięcia kierowały się postanowieniami ustawodawcy, który dzieli stawy ze względu na głębokość (por. § 3 pkt 88 lit. f Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). W przywoływanym rozporządzeniu prawodawca wskazuje, że stawy o głębokości nie mniejszej, niż 3 m mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stąd też zarówno Wójt, jak i RDOŚ posługiwali się wielkością graniczną trzech metrów. Takie działanie wynikało z rozgraniczenia zastosowanego przez prawodawcę, który dokonuje podziału ze względu na głębokość określoną zakresowo dzieląc stawy na te, które mają głębokość do 3m oraz głębokość nie mniejszą niż 3m. Organów w tym wypadku nie interesuje, że staw miałby mieć głębokość 1,25 m, 1,9 m, czy 2,5 m, ale to, czy jest on nie głębszy niż 3 m. Jeżeli głębokość nie przekracza 3 m to wydaje decyzje o treści tożsamej z tą, które uzyskał skarżący.

Skarżący zanegował także możliwość podważania przez organ planowanej inwestycji pod kątem jej racjonalności.

Odnosząc się do twierdzeń organów dotyczących konieczności uzyskania koncesji na wydobycie kopaliny skarżący podkreślił, iż usunięcie mas ziemnych, a następnie wykopanie stawu nie będzie działalnością zorganizowaną, ciągłą i zarobkową, a jednorazowym etapem prac przygotowawczych oraz robót budowlanych mających na celu wykonanie stawów. Nadto, zaznaczył, iż ustawodawca wprowadził w art. 3 pkt 1 Prawa górniczego i geologicznego wyłączenie w zakresie stosowania ustawy do korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Budowa stawów jest bezsprzecznie korzystaniem z wód na podstawie ustawy Prawo wodne. W związku, z czym nie może mieć zastosowania ustawa Prawo geologiczne i górnicze. Zaznaczono także, iż wnioskodawcy w zakresie budowy stawu nie ma charakteru zarobkowego, więc jako takie nie może podlegać koncesjonowaniu. Budowa stawów ma na celu rozszerzenie działalności agroturystycznej prowadzonej przez wnioskodawcę. Sama budowa stawów nie ma zatem charakteru zarobkowego. Skarżący ponownie podniósł także, iż żadna kopalina nie została udokumentowana na terenie objętym wnioskiem. Profil geologiczny nie może stanowić jednoznacznego oraz dostatecznego udokumentowania złoża. Tak samo jak w odwołaniu wskazano nadto, że planowana inwestycja został pozytywnie zaopiniowana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, dlatego niezrozumiałe są argumenty wskazujące, iż planowana inwestycja może spowodować zbyt dużą ingerencję w środowisko naturalne. Skarżący wskazała także, iż posiada zapewnienie uprawnionego podmiotu, że jest on gotowy do odbioru wszelkiego urobku powstałego w związku z realizacją projektowanej inwestycji, co również zostało wskazane w trakcie postępowania administracyjnego. Natomiast urobek powstały przy budowie stawów zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami może być odzyskiwany metodą R5. Zatem bez wątpienia będzie to racjonalne wykorzystanie wszelkich dóbr podlegających ochronie oraz racjonalnie zagospodarowanie.

M. L. określił twierdzenia organu II instancji, że w przypadku tak dużych stawów, nie można mówić o budowie stawów, a o wydobywaniu kopalin jako kuriozum. W jego ocenie twierdzenia te są całkowicie bezpodstawne. Brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej oraz faktycznej dającej możliwość wywodzenia takich tez. Ustawodawca nie przewidział w obecnie obowiązującym systemie prawnym możliwości twierdzenia, że przy wykonywaniu małych lub dużych inwestycji należy uzyskać koncesję na wydobywanie kopalin ze złóż. Z kolei sugestie, że strona chce "pod pozorem" wykonywania dopuszczalnych robót wydobywać kopaliny są niedopuszczalne oraz niepoparte w żaden sposób. Fakt prowadzenia prac związanych z budową obwodnicy nie jest wystarczający dla podtrzymania twierdzeń przedstawionych przez organ.

Reasumując skarżący stwierdził, iż w toku postępowania wykazał, że decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym nie będzie naruszała, ani decyzji o warunkach zabudowy, ani wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. Ustalenia poczynione przez organ I oraz II instancji są sprzeczne nie tylko z prawem, ale również ze stanem faktycznym. W ocenie Skarżącego przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia nie zostały spełnione, a wniosek w sprawie wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym czyni zadość wszelkim wymaganiom stawianym przez prawo.

Na zakończenie skarżący wniósł o zobowiązanie, na podstawie art 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjny, organu II instancji do wydania, w terminie 7 dni, decyzji zgodnej z żądaniem skarżącego wyrażonym we wniosku z dnia 5 sierpnia 2016 roku, a więc o wydanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.

Odpowiadając na skargę Dyrektor RZGW w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz pozostałej posiadanej dokumentacji związanej z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącej przedmiotowej inwestycji w terminie 7 dni, a dowód z tych dokumentów postanowił przeprowadzić poza rozprawą.

W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie, pełnomocnik skarżącego w dniu 22 września 2017 r. przesłał do Sądu kartę informacyjna przedsięwzięcia oraz pozostałą posiadaną dokumentację związaną z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącej przedmiotowej inwestycji. W piśmie przewodnim pełnomocnik skarżącego wskazał, iż z przesłana mapa, posiadająca izolinie oraz rzędne teren, i stanowiła załącznik do projektu decyzji o warunkach zabudowy, który był przedmiotem uzgodnienia przez RDOŚ w S.. Ponadto zaznaczono, iż RDOŚ jako organ opiniujący decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz uzgadniający decyzję o warunkach zabudowy bezsprzecznie posiadał wszelką wiedzę na temat planowanej inwestycji, która została jednoznacznie opisana i zindywidualizowana. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S., w oparciu o dokumenty zebrane w toku postępowania, w tym ww. mapę, wydał postanowienie o uzgodnienie z dnia 13 lipca 2016 roku, w gdyż nie posiadał wątpliwości w zakresie parametrów technicznych inwestycji. Organ od samego początku posiadał wiedzę w przedmiocie rzeczywistej głębokości planowanych stawów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż organy obu instancji wskazały w uzasadnieniach swoich orzeczeń na zasadnicze powody odmowy wydania M. L. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych - dwóch stawów o powierzchni 1,91 ha (staw nr 1) i 2,93 ha (staw nr 2) do hodowli ryb, na działce nr [...] obręb K. - gmina W..

Przesłankami wydania decyzji negatywnej było stwierdzenie, iż:

1. głębokość planowanych stawów wynosząca w ocenie organów od 5,39 m do 12,3 m (staw nr 1) i od 5,36 m do 11,6 m (staw nr 2) znacznie odbiega od głębokości tych urządzeń wodnych określonych w decyzji Wójta Gminy W. z [...] 2018 r. znak [...] o warunkach zabudowy,

2. głębokość projektowanych urządzeń znacznie przekracza 3 metry, w związku z czym jest niezgodna z parametrami głębokości określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia,

3. wnioskodawca nie posiada przewidzianej przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze koncesji na wydobywanie kopalin, podczas gdy urobek powstały wyniku wykonania stawów stanowić będzie między innymi piasek drobny i piasek średni, a więc materiał uznawany w świetle prawa za kopalinę, a wielkość mas ziemnych, których przemieszczenie jest niezbędne dla budowy projektowanych stawów wynosząca 400 000 m3 nie może być utożsamiana z aktem jednorazowym i niezorganizowanym, co oznacza, że koncesja takowa jest dla tego rodzaju działań wymagana,

4. operat wodnoprawny nie zawiera informacji o ilości i sposobie zagospodarowania urobku pochodzącego z wykopu stawu,

5. projektowany sposób korzystania z wody narusza wymagania ochrony środowiska oraz wynikające z przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, bowiem nie zapewnia ochrony złóż kopalin w zakresie ich racjonalnego i kompleksowego wykorzystania.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne, które legły u podstaw dokonanego przez organy administracji rozstrzygnięcia poczynione zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jednocześnie cześć podnoszonych przez organy argumentów przeciwko udzieleniu stronie wnioskowanego pozwolenia wodnoprawne go związana była z wadliwą wykładnią przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowił art. 126 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zgodnie z którym wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3. Przywołany w tym przepisie art. 125 stanowi w pkt 2, między innymi że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń decyzji o warunkach zabudowy, zaś w pkt 3, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.

Dokonując badania zgodności zamierzonego przez inwestora korzystania z wód polegającego na budowie dwóch stawów o określonych parametrach i lokalizacji organy stwierdziły, iż głębokość urządzeń wodnych, które wnioskodawca przedstawił w operacie wodnoprawnym, jest niezgodna z parametrami głębokości określonymi w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach i o warunkach zabudowy, ponieważ głębokość projektowanych urządzeń znacznie przekracza wartość 3,00 m.

Takie stanowisko organów było następstwem naruszenia art. 80 K.p.a., albowiem organy nie oceniły całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności nie uwzględniły w swoich rozważaniach załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] 2016 r. stanowiącego integralną część tejże decyzji.

Z załącznika tego wynika zaś w sposób nie budzący wątpliwości nie tylko lokalizacja dwóch planowanych stawów, ale także wysokość rzędnych dna obu stawów wynosząca 101,20 m, jak i wysokość aktualnych rzędnych terenu. W oparciu o te – całkowicie pominięte przez organy obu instancji - dane (to jest wysokość aktualnych rzędnych terenu oraz wysokość rzędnej na jakiej znaleźć się mają dna planowanych stawów) można zaś w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości ustalić jakie zmiany w zagospodarowaniu terenu decyzja z dnia [...] 2017 r. uznaje za dopuszczalne na gruncie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym jaka jest dopuszczalna głębokość wykopów wykonanie których jest konieczne dla zrealizowania inwestycji polegającej na budowie stawów.

Nie można przy tym zaaprobować stanowiska organów obu instancji, które głębokość dopuszczalnych w świetle decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wykopów pod stawy utożsamiły z głębokością stawów do lustra wody wskazywaną w I lit. tiret drugie rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] 2016 r. ustalającej warunki zabudowy dla tej inwestycji.

Zauważyć bowiem należy, iż skoro Wójt Gminy W. w swojej decyzji posłużył się sformułowaniem "maksymalna głębokość do lustra wody – 3,0 m", a jednocześnie w załączniku ustalił rzędną dna planowanych stawów na 101,2 m, to treść władczego rozstrzygnięcia tej decyzji należy wykładać w ten sposób, iż dopuszcza ona realizację stawów o takiej rzędnej dna, które jednakże nie będą przekraczały wskazanego w niej parametru głębokości samej wody. Powyższe oznacza zatem jedynie, iż stawy te dla zapewnienia ich zgodności z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy należy zaprojektować i pobudować w sposób, który umożliwi – niezależnie od warunków pogodowych takich jak opady, parowanie itp. – utrzymywanie w nich wody o głębokości nieprzekraczającej 3 metrów. Pod tym kątem planowane korzystanie z wody nie zostało jednak przez orzekający w sprawie organ II instancji w ogóle zbadane, aczkolwiek próbę takową podjął w uzasadnieniu swojej decyzji Starosta [...].

Już tylko ten brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy w oparciu o całokształt okoliczności sprawy (to jest w oparciu zarówno część opisową jak i załącznik graficzny do decyzji o warunkach zabudowy) mógł mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia i uzasadniał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Dalej wskazać należy, iż nie można zgodzić się także ze stanowiskiem RDZG w P. jakoby głębokość stawu należało liczyć od naturalnej rzędnej terenu, na którym projektowany jest staw, do rzędnej dna stawu, przy czym w przypadku gdy staw projektowany jest nie na terenie płaskim lecz na pochyłym, rzeczywista głębokość stawu na poszczególnych brzegach będzie różna.

Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN (dostępny pod adresem https://sjp.pwn.pl/slowniki) głębokość to odległość od powierzchni czegoś do dna. W świetle tak ustalonego znaczenia słowa "głębokość" odróżnić należy głębokość wody w danym zbiorniku, która stanowi odległość od aktualnej powierzchni wody do dna (a wiec jest zależna od aktualnego napełnienia zbiornika wodą), zarówno od maksymalnej głębokości zbiornika, która stanowić będzie odległość od powierzchni wody do dna dla maksymalnego możliwego napełnienia zbiornika, jak i od głębokości zagłębienia gruntu (w niniejszej sprawie wykopu) stanowiącego zbiornik, która stanowić będzie odległość od powierzchni gruntu do dna zagłębienia i może być różna dla różnych punktów brzegu zbiornika.

Biorąc pod uwagę powyższe rozróżnienie zauważyć należy, iż wielkość określona przez organ jako głębokość stawu stanowi faktycznie głębokość wykopu, co wynika z faktu, że największa potencjalnie możliwa głębokość jakiegokolwiek zbiornika wodnego, w tym także stawu nie może przekroczyć – ze względu na oddziaływującą na wodę siłę grawitacji – różnicy pomiędzy rzędną dna w najniższym punkcie, a rzędną najniższego punktu brzegu zbiornika. Powyżej tego punktu, niezależnie od rzędnych wysokości pozostałych brzegów zbiornika woda nie może się bowiem zbierać, bo będzie się przelewać przez najniżej położony fragment brzegu zbiornika. Co za tym idzie nie można zgodzić się z twierdzeniem, że w przypadku gdy staw projektowany jest na terenie pochyłym, rzeczywista głębokość stawu na poszczególnych brzegach będzie różna.

Inaczej rzecz ujmując maksymalna potencjalna głębokość przy tej samej rzędnej dna będzie dla całego stawu taka sama, a różna będzie jedynie głębokość wykopu wykonanego celem budowy stawu.

Dopiero przy uwzględnieniu powyższego rozróżnienia organy winny dokonać oceny czy planowane korzystanie z wody polegające na budowie stawów o wskazanej głębokości wykopu i wskazanej głębokości wody jest zgodne z wymaganiami ochrony środowiska wynikającymi z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.

Wymogom tym orzekające w sprawie organy nie sprostały albowiem oceny tej dokonały błędnie przyjmując, iż głębokość koniecznego do zrealizowania wykopu jest tożsama z głębokością stawu.

Zauważyć trzeba, iż o ile orzekające w sprawie organy miały wątpliwości co do tego jak należy interpretować pojęcie głębokości jakim posłużono się w decyzji Wójta Gminy W. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 21 czerwca 2016 r. oraz w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia 8 czerwca 2016 r., to biorąc pod uwagę zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności wyrażoną w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. zasadę prawdy obiektywnej i zasadę oficjalności postępowania dowodowego, winny one w tym zakresie z urzędu przeprowadzić dowód chociażby z akt sprawy zakończonej decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r., celem ustalenia jaka faktycznie inwestycja była przedmiotem tego postępowania środowiskowego.

Wymogom tym orzekające w sprawie organy nie sprostały ograniczając się do prostego stwierdzenia, iż głębokość stawów w decyzji środowiskowej określona została na poziomie 3 metrów i utożsamiając tą głębokość z głębokością wykopu niezbędnego dla realizacji stawów.

Nadto organy zupełnie pominęły sposób sformułowania odpowiednich fragmentów decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] 2016 r. oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia 8 czerwca 2016 r., gdzie użyto sformułowań cyt.: "staw 1: powierzchnia lustra wody ok. 1,95 ha, głębokość – ok. 3 m" i "staw 2: powierzchnia lustra wody ok. 3 ha, głębokość – ok. 3 m" i nie dokonały oceny czy parametr głębokości odnosi się do powierzchni lustra wody oraz jak należy interpretować sformułowanie około użyte dla każdego z tych parametrów.

Analogiczne zastrzeżenia odnieść można do sposobu rozstrzygnięcia przez organy wątpliwości dotyczących zgodności planowanej inwestycji z powierzchniami stawów określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Brak wyjaśnienia w tym zakresie wszystkich istotnych okoliczności sprawy również mógł mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia i uzasadniał orzeczenie przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Dalej wskazać należy, iż stawiając zarzut, że operat wodnoprawny przedstawiony przez wnioskodawcę nie zawiera informacji o ilości i sposobie zagospodarowania urobku pochodzącego z wykopów stawów organy nie wskazały z jakiej regulacji prawa materialnego wyprowadzają istnienie takiego wymogu co do treści operatu wodnoprawnego, w tym nie odniosły się do treści art. 132 ustawy Prawo wodne ustanawiającego wymogi co do zawartości części opisowej i graficznej operatu wodnoprawnego w zależności od charakteru korzystania z wód na jakie wydawane jest pozwolenie wodnoprawne.

Powyższe stanowiło naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. polegające na braku wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, które tom uchybienie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do stanowiska organu, iż projektowany sposób korzystania z wody narusza wymagania ochrony środowiska, bowiem nie zapewnia ochrony złóż kopalin w zakresie ich racjonalnego i kompleksowego wykorzystania zauważyć należy, iż to stanowisko organów nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jest wyrazem jedynie niepopartych dowodami przypuszczeń co do rzeczywistego celu planowanej przez skarżącego inwestycji.

Zauważyć bowiem trzeba, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, by na działce na której skarżący zamierza wykonać stawy występowało rozpoznane złoże kopalin udokumentowane w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. oraz by skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie wydobywania kopalin.

Przekonanie o występowaniu na nieruchomości skarżącego złoża kopalin w postaci piasków organy wyprowadzają jedynie z kart otworów geotechnicznych dwóch odwiertów zrealizowanych na zlecenie skarżącego w miejscu planowanej realizacji stawów, wykonanych na potrzeby analizy hydrogeologicznej stanowiącej uzupełnienie operatu wodnoprawnego. Z akt sprawy nie wynika czy przeprowadzenie tych dwóch odwiertów stanowiło element prac geologicznych mających na celu rozpoznanie i udokumentowanie złoża kopaliny, w tym określenie jego granic zasobów geologicznych, warunków występowania oraz określenia możliwości wydobycia kopaliny ze złoża.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy prawo geologiczne i górnicze złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą.

Z definicji tej wynika, iż samo występowanie w określonym miejscu danej kopaliny nie przesądza o tym, iż mamy do czynienia z podlegającym ochronie złożem kopaliny, albowiem musi jeszcze zaistnieć jej naturalne nagromadzenie w stopniu umożliwiającym uzyskanie korzyści gospodarczej z jej wydobycia.

W kontekście powyższej definicji legalnej stwierdzić należy, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie jest wystarczający do stwierdzenia, że na nieruchomości skarżącego występuje złoże kopalin w postaci piasków.

Podkreślić należy, iż organy udzielające pozwolenia wodnoprawnego są w myśl art. 126 pkt 1 w zw z. art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne zobligowane do kontroli, czy planowane korzystanie z wody nie narusza wymagań ochrony środowiska, w tym wynikających z art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska zgodnie, z którym złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących oraz art. 126 ust. 1 tej ustawy stanowiących, że eksploatację złoża kopaliny prowadzi się w sposób gospodarczo uzasadniony i przy zapewnieniu racjonalnego wydobycia i zagospodarowania kopaliny. Co za tym idzie mogą one odmówić udzielenia pozwolenia na wykonanie opisanych w operacie robót, skoro ich skutkiem miałoby być niezgodne z zasadami ochrony złóż kopalin usunięcie zalegającego pod powierzchnią gruntu złoża kopaliny pospolitej jako odpadu. Dla podjęcia takowego rozstrzygnięcia niezbędne jest jednak wykazanie, iż na danej nieruchomości występuje udokumentowane złoże kopalin, do zmarnotrawienia którego doszłoby poprzez potraktowanie go jako odpad powstały przy realizacji pozwolenia wodnoprawnego.

W tym też zakresie wydaną decyzję uznać należy za co najmniej przedwczesną i opartą na niekompletnym materiale dowodowym, a więc wydaną z naruszeniem art. 77 § 1 K.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Odnosząc się wreszcie do argumentu, iż wnioskodawca nie posiada przewidzianej przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze koncesji na wydobywanie kopalin, podczas gdy wielkość mas ziemnych, których przemieszczenie jest niezbędne dla budowy projektowanych stawów wynosząca 400 000 m3 oznacza, że koncesja takowa jest dla tego rodzaju działań wymagana zauważyć należy, iż nie znajduje on oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, z którego jak wykazano powyżej nie wynika, by na nieruchomości skarżącego występowało udokumentowane złoże kopalin.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż brak jest przesłanek dla przyjęcia, iż już na etapie uzyskiwania pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód polegające na budowie stawów podmiot, który chce zrealizować taką inwestycję musi posiadać koncesję na wydobywanie kopalin.

Zauważyć bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi jej wydobycie. Ponadto stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji. Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie: 1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych; 2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym; 3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości. Zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu w przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3. W odniesieniu do kwestii wydobycia kopalin w celu zaspokojenia tzw. "potrzeb własnych" chodzi zatem o wydobycie złoża objętego prawami podmiotowymi (prawem własności, wieczystego użytkowania), pozbawionego cech działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173., poz. 1807 z późn. zm.) - bez prawa do rozporządzania kopaliną. W takim przypadku stosuje się złagodzone rygory prawa górniczego, lecz co do zasady działalność taka prawu temu podlega.

Prowadzenie podlegającej koncesjonowaniu działalności, w tym polegającej na wydobywaniu kopalin bez uprzedniego uzyskania wymaganej prawem koncesji sankcjonowane jest przez art. 140 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zgodnie z którym działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej.

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż inwestor jest osobą fizyczną, a nieruchomość na której zamierza budować stawy stanowi przedmiot jego własności. Powyższe oznacza, że nawet w przypadku gdyby na działce skarżącego znajdowało się złoże kopalin, to w zależności od intensywności wydobycia w roku kalendarzowym i ewentualnego rozporządzania kopaliną (względnie braku tegoż rozporządzania), do wydobywania kopalin ze złoża, nawet realizowanego jedynie "przy okazji" budowy stawów, zastosowanie znajdą przepisy albo art. 4, albo 21 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

Co za tym idzie ewentualną koncesję na wydobywanie kopaliny inwestor zobowiązany będzie uzyskać przed przystąpieniem do jej wydobycia, a uchybienia w tym zakresie skutkować mogą wymierzeniem mu opłaty podwyższonej.

Jakikolwiek przepis prawa nie pozwala przy tym na przyjęcie, by wymóg uprzedniego uzyskania koncesji na wydobycie kopalin odnosić nie do ich wydobywania, lecz do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód polegające na budowie budowli ziemnych (stawów), przy okazji której to budowy potencjalnie dojść może do wydobywania kopalin.

W ocenie Sądu to nie organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wody polegające na budowie stawów, lecz właściwy w myśl przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze organ koncesyjny bądź organ nadzoru górniczego uprawniony będzie do oceny czy działania inwestora polegające na odłączeniu, przemieszczeniu i ewentualnie zbyciu mas ziemnych powstałych przy budowie stawów podlegać będą wymogowi uzyskania koncesji na wydobycie kopaliny ze złoża, przy czym oceny tej organ koncesyjny dokona w ramach postępowania o udzielenie koncesji o ile inwestor złoży w tym zakresie odpowiedni wniosek, a organ nadzoru górniczego w ramach postępowania w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej o jakiej mowa w art. 140 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze o ile inwestor działania swoje podejmie bez koncesji, która w ocenie organu koncesyjnego winna być uzyskana.

Inaczej rzecz ujmując to na inwestorze ciąży obowiązek prowadzenia prac w sposób zgodny z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w tym ewentualnego uzyskania odpowiedniej koncesji przed przystąpieniem do wydobywania kopaliny ze złoża, a niedopełnienie tegoż obowiązku sankcjonowane może być jedynie wymierzeniem opłaty dodatkowej, a nie odmową udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zauważyć w tym miejscu należy, iż to inwestora obciążać będzie ryzyko wiążące się z przystąpieniem do robót ziemnych przy budowie stawów bez jednoznacznego zweryfikowania czy na nieruchomości tej znajduje się złoże kopalin w rozumieniu ustawy, albowiem nawet w przypadku ustalenia faktu istnienia złoża już w toku prowadzonych robót budowlanych działania jego będą mogły być przez właściwy urząd nadzoru górniczego zakwalifikowane jako wydobywanie kopalin bez koncesji, względnie naruszenie określone w art. 4 ust. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, co skutkować może wymierzeniem mu opłaty podwyższonej.

Podsumowując stwierdzić należy, iż w zakresie odmowy udzielenia skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego ze względu na nieposiadanie koncesji na wydobycie z należącej do niego nieruchomości kopalin, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 126 pkt 1 w zw. z art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne - polegającym na błędnej wykładni tych przepisów, sprowadzającej się do przyjęcia, iż do wymagań z zakresu ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów, których nie może naruszać pozwolenie wodnoprawne należy także wymóg uprzedniego (przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego) uzyskania koncesji na wydobycie kopalin. Naruszenie to miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Stąd też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

Uchylenie decyzji organów obu instancji uzasadnione jest potrzebą przeprowadzenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Co za tym idzie niemożliwym byłoby poczynienie odpowiednich ustaleń oraz dokonanie ocen przez organ II instancji bez faktycznego naruszenia zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 15 K.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny poczynić ustalenia czy na nieruchomości skarżącego objętej wnioskiem znajdują się udokumentowane złoża kopalin oraz przeprowadzić dowód z akt postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a następnie w oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy rozstrzygnąć sprawę uwzględniając poglądy prawne sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.

Wyniki poczynionych ustaleń organy winny zawrzeć w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., w tym w szczególności zawierającym wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz zawierającym wnikliwe i precyzyjne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa

Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804) zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...]zł jako sumę: wpisu od skargi (300 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) [pkt II sentencji wyroku].