Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 96/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8 a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2019 r . nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2018 r.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z (...) maja 2017 r. (data wpływu do organu: (...) czerwca 2017 r.) M. W. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym").

W uzasadnieniu wniosku skarżąca opisała przebieg swojej służby, wskazując, że (...) grudnia 1984 r. została przyjęta do służby w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w L. na stanowisko referenta Wydziału (...). Z uwagi na brak przeszkolenia resortowego zajmowała się prostymi czynnościami z zakresu archiwizowania dokumentacji służbowej. Po urodzeniu dziecka w (...) 1985 r., skarżąca wróciła do służby w (...) 1988 r. Po pozytywnej weryfikacji w 1990 r. kontynuowała służbę w Wydziale Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji w L. Skarżąca podkreśliła, że przez 19 lat służby w Policji wykonywała swoje obowiązki sumiennie i profesjonalnie, co przekładało się na wymierne efekty wykrywcze. Niejednokrotnie wykonywała zadania w czasie ponadnormatywnym, przyczyniając się do ustalenia i zatrzymania sprawców przestępstw. Z uwagi na pogarszający się stan zdrowia, skarżąca odeszła ze służby z dniem (...) lutego 2009 r.

Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. nr (...), zaliczono skarżącą do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą w Policji.

W toku postępowania administracyjnego zainicjowanego ww. wnioskiem, Minister ustalił, że skarżąca została zwolniona ze służby w Policji (...) lutego 2009 r. i jest uprawniona do emerytury oraz do renty inwalidzkiej, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Według Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej "IPN"), skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, od (...) grudnia 1984 r. do (...) lipca 1990 r., tj. 5 lat, 7 miesięcy i 16 dni.

Natomiast całkowity okres jej służby wynosi 24 lata, 2 miesiące i 10 dni.

Przy piśmie z (...) października 2017 r. IPN przekazał organowi kopie akt osobowych o sygn.(...), z których nie wynika, aby skarżąca nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r.

Komendant Główny Policji w piśmie z (...) grudnia 2017 r. znak (..) stwierdził, że skarżąca podczas służby w Policji po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała swoje zadania i obowiązki. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Skarżąca była wielokrotnie wyróżniana nagrodami pieniężnymi. W aktach sprawy brak jest informacji o wymierzonych skarżącej karach dyscyplinarnych, postępowaniach karnych lub karno-skarbowych Jednocześnie Komendant Główny Policji poinformował, iż nie posiada dokumentów potwierdzających udział skarżącej w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Decyzją z (...) października 2018 r. nr (...), w oparciu o art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister zaznaczył, że przesłanki wskazane w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym muszą być spełnione łącznie.

W kontekście przesłanki krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r., organ wskazał, iż winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny, czy dany okres może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową, Minister stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Przytoczył także synonimy powyższego słowa z Wielkiego słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.): "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny".

Analizując drugą z przesłanek, tj. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, organ wyjaśnił, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych należy definiować jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych.

Według Ministra, zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy traktować jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Jednakże warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister zaakcentował, iż jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego można uznać za spełnione ww. przesłanki, a także ustalenie, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Zwrócił uwagę, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego oraz rzetelność służby po 12 września 1989 r., pełnionej nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zasadne jest zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, bowiem obok dwóch ww. przesłanek znalazł się "szczególnie uzasadniony przypadek". Wedle organu, spełnienie tego warunku trzeba postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania.

Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy, Minister wskazał, że w sytuacji, w której służba skarżącej pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez 5 lat, 7 miesięcy i 16 dni, co stanowi ok. 23% całego okresu służby, to jego zdaniem nie można tutaj mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby. Ponad 5-letni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego.

Jednocześnie organ nie zakwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącą w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji, skarżąca rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a zgromadzone w sprawie dokumenty nie zawierają treści, które mogłyby poddawać w wątpliwość rzetelność jej służby. Jednakże brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Tymczasem sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Ponadto w ocenie Ministra, skarżąca nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją skarżąca podniosła, że organ nie wziął pod uwagę wyroku wydanego (...) stycznia 2013 r. przez Sąd Apelacyjny w W., III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt(...)). W orzeczeniu tym Sąd wskazał, iż okres urlopu wychowawczego skarżącej od 1 czerwca 1986 r. do 28 lutego 1988 r. "winien być uznany za okres, w którym funkcjonariuszka nie pełni służby w organach bezpieczeństwa państwa". W konsekwencji Minister powinien przyjąć, że służba skarżącej na rzecz totalitarnego państwa wynosiła 3 lata i 10 miesięcy.

Skarżąca dodała, iż jej służba po 12 września 1989 r. cechowała się wzorowym przebiegiem, awansami i sukcesami operacyjnymi. Ponadto istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy ww. służbą oraz pogorszeniem się stanu zdrowia skarżącej.

Decyzją z (...) listopada 2019 r. nr (...), na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Następnie powtórzył rozważania teoretyczne odnośnie wykładni art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W kontekście realiów niniejszej sprawy, Minister określił ponad pięcioipółletnią służbę skarżącej na rzecz państwa totalitarnego jako wieloletnią, trwałą, podjętą nie przypadkowo, lecz w pełni świadomie. Przez ten okres skarżąca z całą pewnością dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Zakończenie służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z jej woli, ale z likwidacji i transformacji struktur formacji w wyniku zmian ustrojowych w Polsce.

W dalszej kolejności Minister odniósł się do przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, tj. rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. Oceniając spełnienie przez skarżącą ww. przesłanki, organ wziął pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji zawarte w piśmie z (...) grudnia 2017 r. oraz "Informację dotyczącą przebiegu służby" sporządzoną (...) listopada 2017 r. przez Wydział Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w L. Opinie te wskazują na rzetelnie realizowanie przez skarżącą zadań i obowiązków w ramach pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r. Potwierdzają to wnioski o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe, podwyższanie dodatku służbowego oraz nagrody pieniężne. Jednocześnie z dokumentów archiwalnych nie wynika, aby skarżąca została odznaczona orderem, odznaczeniem państwowym bądź odznaką/medalem resortowym po 12 września 1989 r. Brak jest również dokumentów wskazujących na udział skarżącej w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, a także nie były wydawane zaświadczenia uprawniające do podwyższenia emerytury, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 ze zm.).

Organ podkreślił, iż służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy. Gdyby zamiarem ustawodawcy było przyjęcie, że potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania służby za pełnioną z narażeniem zdrowia i życia, to nie dookreślałby przesłanki wynikającej z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez wskazanie, iż rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", gdyż z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz spełniałby ten wymóg.

Zdaniem organu, przebieg służby skarżącej nie pozwała przyjąć, by w sprawie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek". W konsekwencji Minister uznał, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Ustosunkowując się do argumentów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister zaakcentował, iż ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym przewiduje tryb ustalania faktu pełnienia przez daną osobę służby na rzecz totalitarnego państwa jako wyłączną kompetencję IPN. Jeśli zatem skarżąca nie zgadza się z informacją o przebiegu służby wydaną przez IPN, to powinna poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę tej informacji.

W kwestii przywołanego przez skarżącą orzeczenia Sądu Apelacyjnego w W., III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z (...) stycznia 2013 r., sygn. akt III (...), organ wskazał, że powyższy wyrok został wydany w innym stanie prawnym i faktycznym i nie wiąże go w przedmiotowej sprawie.

Powyższa decyzja Ministra stała się przedmiotem skargi skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez Ministra oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z wyżej wskazanych przepisów, w szczególności poprzez zaniechanie samodzielnego ustalenia i oceny w jakim rozmiarze czasowym skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, przypisując kompetencję w tym zakresie wyłącznie IPN;

2. art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że służba skarżącej przed datą 31 lipca 1990 r. nie miała charakteru krótkotrwałego;

3. art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że dla spełnienia przez skarżącą przesłanki wskazanej w tym przepisie - "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." - niezbędne jest osiąganie nadzwyczajnych osiągnięć w trakcie trwania służby oraz wykonywanie zadań w ramach służby z narażeniem zdrowia i życia, podczas gdy narażenie zdrowia i życia zostało wskazane przez ustawodawcę jedynie jako przykład wymaganej rzetelności;

4. art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez błędne ustalenie, że w niniejszej sprawie "nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy w stosunku do skarżącej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z 22 października 2018 r., skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a także zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24.

W myśl art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W kontrolowanej sprawie organ podjął czynności niezbędne do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy, jednakże w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji nie dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego i w istocie nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.

Minister przyjął, że służba skarżącej na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała. W tym zakresie oparł się na informacji IPN o przebiegu służby skarżącej, która była przez nią kwestionowana w toku postępowania. Zdaniem organu, jest on związany informacją o przebiegu służby byłego funkcjonariusza i w związku z tym zarzuty skarżącej odnośnie prawidłowego ustalenia okresu jej służby na rzecz totalitarnego państwa nie mogły zostać uwzględnione. Jednocześnie w decyzji drugoinstancyjnej Minister uznał, iż wyrok Sądu Apelacyjnego w W., III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z (...) stycznia 2013 r., sygn. akt (...) został wydany "w innym stanie prawnym i faktycznym" i nie jest dla niego wiążący.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego zapatrywania organu.

Przede wszystkim należy zauważyć, że wskazana informacja jest przygotowywana przez IPN w trybie art. 13a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, na wniosek organu emerytalnego (ust. 1) i jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby (ust. 5). W ocenie Sądu, oznacza to, iż informacja taka sporządzana jest dla potrzeb obliczenia zaopatrzenia emerytalnego przysługującego funkcjonariuszowi, a nie w postępowaniu toczącym się w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Nie bez znaczenia jest przy tym możliwość wniesienia odwołania od decyzji ustalającej prawo do zaopatrzenia emerytalnego według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 32 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym). Potwierdza to przepis art. 13a ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, który wyłącza stosowanie do tej informacji przepisów k.p.a. Zdaniem Sądu, w niniejszym postępowaniu (podlegającemu reżimowi k.p.a.) informacja taka stanowi co najwyżej dowód w postaci dokumentu urzędowego, który podlega takiej samej ocenie organu jak każdy inny prawem dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym. Zatem ocena taka winna być przekonywująco umotywowana, tym bardziej w sytuacji, gdy dowód, na którym opiera się organ, jest nie tylko kwestionowany przez skarżącą, ale również odnosi się do niego prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z (...) stycznia 2013 r., sygn. akt (...). W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, że "okres urlopu wychowawczego udzielonego funkcjonariuszce organów bezpieczeństwa państwa w celu sprawowania opieki nad małym dzieckiem winien być uznany za okres, w którym funkcjonariuszka nie pełni służby w organach bezpieczeństwa państwa (podobnie jak nie świadczy w tym okresie pracy) w rozumieniu art. 15b ust. 1 in principio ustawy zaopatrzeniowej".

W tym miejscu warto przywołać pogląd Trybunału Konstytucyjnego, zaprezentowany w wyroku z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt K 36/09 (publ. OTK-A 2012/1/3), w myśl którego informacja o przebiegu służby byłego funkcjonariusza organów bezpieczeństwa PRL, mimo braku możliwości bezpośredniego jej zakwestionowania w postępowaniu przed IPN przez funkcjonariusza, którego informacja dotyczy, podlega, jak każdy inny dowód, badaniu i ocenie przez organ podejmujący decyzję na jego podstawie i w konsekwencji podlega ocenie sądu. Powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, choć wypowiedziane na gruncie zupełnie innej ustawy (poprzedniej ustawy lustracyjnej), pozostaje aktualne również w stanie prawnym uregulowanym w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym i jest podzielane przez Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, jak również przez inne składy tutejszego Sądu (vide wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 220/18; z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2344/18; z 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2268/18; z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1705/18 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": orzeczenia.nsa.gov.pl).

Minister, w kontekście przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym akcentował, że krótkotrwałość służby winna być rozpatrywana w ujęciu bezwzględnym jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa oraz w ujęciu proporcjonalnym, czyli w porównaniu stosunku służby na rzecz państwa totalitarnego do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oceny tej przesłanki organ dokonał przy błędnym założeniu, iż wiąże go wyłącznie informacja o przebiegu służby sporządzona przez IPN. Jednocześnie Minister pominął prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w W., ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że zapadł on w innym stanie faktycznym i prawnym. Takiej oceny organu Sąd w składzie tu orzekającym nie akceptuje.

Odnosząc się do dokonanej przez organ interpretacji przepisu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, tut. Sąd wskazuje, że ustawodawca nie stawia znaku równości pomiędzy rzetelnym wykonywaniem zadań a narażaniem zdrowia i życia. Podstawą uznania, iż służba była wykonywana rzetelnie, mogą być również inne okoliczności, nie zaś wyłącznie służba z narażaniem zdrowia i życia. Takie stanowisko zostało zaaprobowane przez NSA m.in. w wyrokach z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19, sygn. akt I OSK 1569/15 i sygn. akt I OSK 1466/19. W orzeczeniach tych Sąd kasacyjny podniósł, że gdyby ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Zwrot "w szczególności" nie wyraża tego rodzaju warunku. W konsekwencji nie można przyjąć, że jedynie narażanie zdrowia i życia – jako wyłączna kwalifikacja - może decydować o podstawach badania kryterium pełnienia służby w sposób rzetelny, a tym samym przesądzać o jego spełnieniu. Zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" odnoszący się do generalnego kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." stanowi dodatkowy kwantyfikator oceny sposobu wykonywania służby po wskazanej dacie, ukierunkowując Ministra na szczególne uwzględnienie sytuacji, w których rzetelności w wykonywanej służbie towarzyszyło właśnie realnie istniejące zagrożenie życia i zdrowia - w związku z pełnionymi rzetelnie zadaniami i obowiązkami.

Tymczasem organ, stwierdzając brak dokumentów wskazujących na udział skarżącej w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, nie uwzględnił orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w L. z (...) marca 2010 r. nr (...) zaliczającego skarżącą do trzeciej grupy inwalidzkiej oraz uznającego, iż inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji.

Ponownie rozpatrując sprawę, Minister uwzględni powyższe rozważania prawne oraz ustali istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne dotyczące służby skarżącej, a następnie dokona oceny spełnienia przez nią przesłanek wskazanych w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W konkluzji Sąd stwierdza, że wydane w przedmiotowej sprawie decyzje Ministra naruszają przepisy prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.