Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 642/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 27 par. 1 pkt 9, art. 34 , art. 17 par. 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont /spr. / WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009r. sprawy ze skargi W. i G. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę /-/ K.Nikodem /-/ M.Jaśniewicz /-/ W.Zygmont


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. podjął postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanych G. R. i W. R. na podstawie tytułów wykonawczych:

- nr [...] z dnia 2 sierpnia 2002 r.,

- nr [...] z dnia 2 sierpnia 2002 r.,

- nr [...] z dnia 2 sierpnia 2002 r.,

- nr [...] z dnia 2 sierpnia 2002 r.,

- nr [...] z dnia 23 sierpnia 2002 r.,

- nr [...] z dnia 12 grudnia 2000 r.,

- nr [...] z dnia 8 listopada 2002 r.,

- nr [...] z dnia 7 października 2003 r.,

- nr [...] z dnia 7 października 2003 r.,

- nr [...] z dnia 12 marca 2004 r.,

- nr [...] z dnia 28 lipca 2005 r.,

- nr [...] z dnia 18 września 2006 r.,

- nr [...] z dnia 18 września 2006 r.,

- nr [...] z dnia 18 września 2006 r.,

- nr [...] z dnia 9 października 2006 r.

zmierzające do wyegzekwowania zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2000-2008 w łącznej kwocie [...] zł. W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie powyższych tytułów wykonawczych dokonał:

- zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zawiadomieniem nr [...] z dnia 06 marca 2009 r. w [...] S.A. Powyższe zawiadomienie Bank podjął 12 marca 2009 r., a zobowiązani 11 marca 2009 r.;

- zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zawiadomieniem nr [...] z dnia 06 marca 2009 r. w [...] S.A. w K.. Powyższe zawiadomienie Bank podjął 10 marca 2009 r. a zobowiązani 11 marca 2009 r.;

- zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zawiadomieniem nr [...] z dnia 06 marca 2009 r. w [...] S.A. Oddział [...]. Powyższe zawiadomienie Bank i zobowiązani podjęli 10 marca 2009 r.

Zajęcia te okazały się nieskuteczne.

Zobowiązani, działając przez pełnomocnika, złożyli zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z powołaniem się na przepisy art. 33 pkt 1,7,9 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 Nr 36, poz. 161 ze zm.; dalej: upea), domagając się umorzenia "prowadzonego postępowania na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 06 marca 2009 r. nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.". W zarzutach stwierdzili, że w dniu 13 marca 2009 r. doręczono im odpis powyższego tytułu wykonawczego, z którego wynika, że prowadzone jest przeciwko nim postępowanie egzekucyjne co do kwoty [...] zł. W związku z tym zauważają, że brak jest podstaw prawnych do egzekwowania tytułów wykonawczych przez inny organ aniżeli przez ich wystawcę, a więc przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J.. Obecny organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie wykazał podstawy prawnej uprawniającej go do prowadzenia egzekucji. Ponadto zobowiązani zarzucili, że:

- nie otrzymali od organów egzekucyjnych upomnienia,

- organ egzekucyjny nie wykazał podstawy prawnej uprawniającej do naliczenia kosztów upomnienia w kwocie [...] zł, tym bardziej, że upomnienia nie były doręczone dłużnikom,

- tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów art. 27 §1 i §3 upea,

- należności wraz z odsetkami nie mogą być egzekwowane z uwagi na przedawnienie, co odnosi się do wymienionych w punktach 1 do 9 tytułów wykonawczych wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.,

- należności nie mogą być również egzekwowane z uwagi na przedawnienie należności i odsetek należności, wymienionych w punktach: 31, 32, 33, 34 tytułów wykonawczych wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J..

Organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 17§1, art. 34§1 i §4 oraz art. 18 i art. 34 upea, orzekł o odmowie uwzględnienia zarzutów wobec stwierdzenia, iż zarzuty zostały wniesione po terminie.

Na wstępie organ egzekucyjny stwierdził, że prowadzi postępowanie w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2006r. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 października 2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, reformującego właściwość miejscową niektórych organów egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. (Dz. U. z 2005r., nr 231, poz.1963), według którego od 2006 r. właściwym miejscowo organem egzekucji administracyjnej należności pieniężnych na terenie powiatu p. stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.. Następnie wskazał, że przepis art. 34§1 upea w zakresie wyrażenia przez wierzyciela stanowiska w sprawie zgłoszonych przez dłużnika zarzutów na postępowanie egzekucyjne, nie ma zastosowania, bowiem wierzycielem w sprawie jest Skarb Państwa reprezentowany przez naczelnika urzędu skarbowego, który jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Każdy tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu – w terminie 7 dni – prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w związku z czym od dnia jego doręczenia liczy się upływ terminu. W sprawach, w stosunku do których wniesiono zarzuty, odpisy tytułów wykonawczych doręczono odpowiednio:

- nr [...] z dnia 2 sierpnia 2002r. - w dniu 7 października 2002r.,

- nr [...] z dnia 2 sierpnia 2002r. - w dniu 7 października 2002r.,

- nr [...] z dnia 2 sierpnia 2002r. - w dniu 7 października 2002r.,

- nr [...] z dnia 2 sierpnia 2002r. - w dniu 7 października 2002r.,

- nr [...] z dnia 23 sierpnia 2002r. - w dniu 7 października 2002r.,

- nr [...] z dnia 12 grudnia 2000r. - w dniu 23 stycznia 2001 r.,

- nr [...] z dnia 8 listopada 2002r. - w dniu 9 stycznia 2003r.,

- nr [...] z dnia 7 października 2003r. - w dniu 22 października 2003r.,

- nr [...] z dnia 7 października 2003r. - w dniu 22 października 2003r.,

- nr [...] z dnia 12 marca 2004r. -w dniu 18 października 2004r.,

- nr [...] z dnia 28 lipca 2005r. - w dniu 31 sierpnia 2005r.,

- nr [...] z dnia 18 września 2006r. - w dniu 20 listopada 2006r.,

- nr [...] z dnia 18 września 2006r. - w dniu 20 listopada 2006r.,

- nr [...] z dnia 18 września 2006r. - w dniu 20 listopada 2006r.,

- nr [...] z dnia 9 października 2006r. - w dniu 20 listopada 2006r.,

- nr [...] z dnia 29 stycznia 2007r. - w dniu 23 kwietnia 2008r.,

- nr [...] z dnia 19 lutego 2007r. - w dniu 23 kwietnia 2008r.,

- nr [...] z dnia 20 lutego 2008r. - w dniu 23 kwietnia 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. -w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 15 lipca 2008r. - w dniu 14 października 2008r.,

- nr [...] z dnia 21 lutego 2002r. - w dniu 21 sierpnia 2002r.,

- nr [...] z dnia 21 maja 2002r. - w dniu 21 sierpnia 2002r.,

- nr [...] z dnia 16 września 2002r. - w dniu 7 października 2002r.,

- nr [...] z dnia 16 września 2002r. - w dniu 7 października 2002r.,

We wszystkich wymienionych powyżej tytułach wykonawczych upłynął termin do złożenia przez dłużnika zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W ocenie organu egzekucyjnego uchybienie terminu do wniesienia zarzutów czyni czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. Zarzuty złożone po ustawowym terminie są spóźnione i nie mogą być rozpatrywane.

Na powyższe postanowienie zobowiązani wnieśli zażalenie, w którym podnieśli, że wprawdzie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wykazał, że jest właściwy miejscowo do prowadzenia egzekucji na terenie powiatu p., to nie wskazał konkretnego przepisu prawnego, z którego swoje uprawnienie wywodzi. Ponadto organ nie odniósł się do zarzutów nie otrzymania od organów egzekucyjnych upomnienia, brak też odniesienia się do zarzutu nie wykazania podstawy prawnej uprawniające do naliczenia kosztów upomnienia w kwocie [...] zl – (wobec niedoręczenia upomnień). W ocenie wnoszących zażalenie, organ podatkowy wadliwie zastosował art. 27 §1 i §3 upea, ponieważ w tej sprawie nie mamy do czynienia z tytułem wykonawczym, lecz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie zauważył, że zobowiązani w swoich zarzutach z 16 marca 2009 r. wyraźnie wskazali art. 33 pkt 1, 7, 9 i 10 upea jako podstawę prawną zarzutów. Stwierdzili, że nie posłużyli się terminem skarga, ponieważ nie zaskarżali czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu rachunku bankowego, a termin skarga właśnie odnosił się do czynności egzekucyjnej zajęcia rachunku bankowego. W zażaleniu podnieśli także zarzut przedawnienia – art. 33§1 upea, które powinno być brane z urzędu pod uwagę w trakcie postępowania podatkowego, dotyczącego określenia wysokości zaległości podatkowej, a następnie w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania. Organ egzekucyjny nie pouczył żalących się o ich prawie do składania zarzutów co do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, postanowieniem z dnia 15 maja 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138§1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.; dalej: kpa) oraz art. 18 i art. 34 upea utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu egzekucyjnego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że wniosek zobowiązanych z dnia 16 marca 2009 r., zawiera słowo "zarzut" oraz wyraźne wskazanie przepisów art. 33 pkt 1, 7, 9 i 10 upea, co nie pozwalało na inną niż przyjęta jego kwalifikację. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym przysługują zobowiązanemu tylko w fazie wszczęcia postępowania, nie zaś po jego zakończeniu. Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Termin ten jest terminem prekluzyjnym, co oznacza, że jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia zobowiązanego do skutecznego dokonania czynności. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego, a organy egzekucyjne w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia zarzutów, nie rozpatrują merytorycznie podniesionych przez stronę argumentów.

Zobowiązani w skardze – po jej sprecyzowaniu pismem z dnia 4 sierpnia 2009 r. – domagali się uchylenia w całości dwóch postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu: z dnia 11 maja 2009 r. nr [...] oraz z dnia 15 maja 2009 r. nr [...], umorzenia postępowania, zawieszenia wykonania prowadzonej egzekucji, przeprowadzenia rozprawy podczas nieobecności "egzekwowanych", skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

- naruszenie postanowień art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 upea, przez przyjęcie, że dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej, pomimo że doręczone "egzekwowanym" trzy zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem z 06 marca 2009 roku wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. ([...]) nie zawierały żadnego pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia,

- naruszenie postanowień art. 112 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo błędnego pouczenia co do uprawnień egzekwowanych do wniesienia środka zaskarżenia,

- naruszenie postanowień art. 34§1 i 5 upea, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo niewypowiedzenia się wierzyciela co do zarzutów.

- błędne przyjęcie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w postanowieniu z 01 kwietnia 2009 r. prawidłowo pouczył skarżących o 7 dniowym terminie do wniesienia zażalenia, a więc, że prawidłowo przyjął jako podstawę prawną art. 17§1 i art. 34§5 upea, co stanowi naruszenie art. 112 k.p.a.

- błędne przyjęcie, że w sprawie skarżący nie mogą już wnieść zarzutów odnoszących się do prowadzonej egzekucji, co stanowi naruszenie art. 33 upea.

Skarżący powtórzyli, że od organu egzekucyjnego otrzymali trzy zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem z 06 marca 2009 roku, sporządzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. ([...]), które nie zawierały żadnego pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, co do zarzutów. Obowiązkiem organu egzekucyjnego było w wydanych przez siebie dokumentach zawrzeć pouczenie o prawie i o terminie do wniesienia zarzutów. Zobowiązani nie mogą ponosić żadnych ujemnych dla siebie konsekwencji prawnych, a więc tym samym zarzuty skarżących winny zostać rozpoznane. W niniejszej sprawie obowiązkiem wierzyciela, to jest organu egzekucyjnego było wypowiedzenie się co do zarzutów skarżących, a przedmiotowej wypowiedzi brak jest w aktach sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w pouczeniu odnoszącym się do terminu wniesienia środka zaskarżenia zawartym w postanowieniu z 01 kwietnia 2009 r. jako podstawę prawną przyjął zarówno art. 17§1 i art. 34§5 upea, które wzajemnie się wykluczają. Skarżący podnieśli, że art. 17§1 upea ustanawia 7 dniowy termin na wniesienie zażalenia, natomiast art. 34§5 tej ustawy ustanawia 14 dniowy termin na wniesienie zażalenia. Organ egzekucyjny i organ II Instancji błędnie zatem przyjęli, że zobowiązani utracili uprawnienie do wnoszenia zarzutów odpowiednio:

- 01 lutego 2001 r.,

- 28 sierpnia 2002 r.,

- 07 września 2002 r.,

- 14 października 2002 r.,

- 16 stycznia 2003 r.,

- 22 października 2003 r.,

- 27 listopada 2006 r.,

- 30 kwietnia 2008 r.,

- 14 października 2008 r.

Zdaniem skarżących wydanie przez organ egzekucyjny 06 marca 2009 r. trzech nowych zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem ([...]), spowodowało nową jakość w postępowaniu egzekucyjnym i tym samym otworzyło skarżącym drogę do wniesienia zarzutów na toczące się postępowanie egzekucyjne.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w odpowiedzi na skargę – wymieniając jako przedmiot skargi postanowienie z dnia 11 maja 2009r. o sygn. nr [...] – wniósł o oddalenie skargi w całości stwierdzając brak nowych dowodów i okoliczności mogących mieć wpływ na inne rozstrzygnięcie niż postanowienie będące przedmiotem skargi.

Pismem z dnia 23 lipca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wyjaśnił, że w odpowiedzi na skargę omyłkowo została wpisana data 11 maja 2009 r., jako dzień wydania zaskarżonego postanowienia, podczas gdy prawidłowy termin to dzień 15 maja 2009 r., co potwierdzają odpowiednie rejestry.

W odpowiedzi na wyjaśnienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu skarżący, w piśmie z dnia 04 sierpnia 2009 r., wskazali, że wobec powyższego zaskarżone zostało zarówno postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r., nr [...], jak i postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 maja 2009 r., nr [...]. Zdaniem skarżących oba postanowienia zostały wydane w tej samej sprawie i dlatego należy je objąć zakresem skargi.

Kolejnym pismem z dnia 18 sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał, że przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 maja 2009 r., nr [...], gdyż tylko to postanowienie zostało w sprawie wydane.

Pismem z dnia 25 sierpnia 2009 r. skarżący zażądali, by Sąd zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu do doręczenia skarżącym i Sądowi postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r., nr [...] oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 maja 2009 r., nr [...]. Skarżący wyjaśnili, że nie mają zaufania do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu i tym samym obawiają się tego, że może mieć miejsce manipulowanie przedmiotowymi postanowieniami. Zdaniem skarżących Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu sporządził dwa różne postanowienia. W ocenie skarżących Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu umyślnie manipuluje przedmiotowymi postanowieniami i czyni to w celu "pogubienia się" skarżących i tym samym chce doprowadzić do umorzenia przez Sąd przedmiotowego postępowania sądowego i do postawienia przez Sąd skarżącym zarzutu braku staranności.

Pismem z dnia 08 września 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że twierdzenia skarżących zawarte w piśmie z dnia 25 sierpnia 2009 r. o istnieniu dwóch postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, tj. z dnia 11 maja 2009 r. o numerze [...] i z dnia 15 maja 2009 r. o numerze [...], jest błędne i nie znajduje potwierdzenia w prowadzonych ewidencjach. Przekonanie skarżących o dwóch postanowieniach organu odwoławczego jest wynikiem błędu pisarskiego w wyżej wymienionej odpowiedzi na skargę. Na stronie pierwszej pisma Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 8 lipca 2009 r. nr [...] jest napisane "... z dnia 11 maja 2008 r. nr [...]...", a winno być "... z dnia 15 maja 2009 r. nr [...]...". Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w dalszej treści odpowiedzi na skargę, a mianowicie w części dotyczącej opisu przebiegu postępowania administracyjnego, na stronie 4 pisma wskazano prawidłowo datę i numer postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu rozstrzygającego w niniejszej sprawie. Nieprawdziwe jest zatem twierdzenie skarżących, iż Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w swojej odpowiedzi z dnia 8 lipca 2009 r. powołuje się wyłącznie na postanowienie z dnia 11 maja 2009 r. Organ podkreślił także, iż to skarżący w skardze podali mylna datę wydania postanowienia, wobec czego nie budzi żadnych wątpliwości, iż obrocie prawnym znajduje się wyłącznie jedno postanowienie z dnia 15 maja 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że art. 33 upea zawiera zamknięty katalog podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wśród wskazanych przez ustawodawcę przyczyn uzasadniających wniesienie zarzutu znajduje się (art. 33 pkt. 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 upea. Przepis ten w §1 pkt 9 stanowi, iż tytułu wykonawczy winien zawierać m.in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art. 33 pkt 10 w związku z art. 27§1 pkt 9 upea przez przyjęcie, że dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej, pomimo że doręczone "egzekwowanym" trzy zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem z 06 marca 2009 roku wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. ([...]) nie zawierały żadnego pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Z akt sprawy wynika bowiem, że zobowiązanym w toku wszczęcia do ich majątku egzekucji, zostały doręczone tytuły wykonawcze z zawartym tam stosownym pouczeniem. Zobowiązani mieli więc we właściwy sposób wskazane przez organy egzekucyjne prawne możliwości dotyczące sposobów oraz terminów wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Strony postępowania nie skorzystały jednak wówczas z przysługującego im uprawnienia.

Należy bowiem odróżnić dwie instytucje uregulowane w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o dokonaniu czynności egzekucyjnej (w stanie faktycznym sprawy: zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem). Tytuł wykonawczy jest podstawą prowadzonej egzekucji administracyjnej. Z doręczeniem tytułu wykonawczego wiąże się możliwość wniesienia zarzutu. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowi natomiast informację dokonanych czynnościach egzekucyjnych. Środkiem ochrony prawnej w tym przypadku jest skarga na czynności egzekucyjne, którą wnosi w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Tym samym zawiadomienia te nie mogą zawierać pouczenia o środku zaskarżenia w postaci zarzutu, który to integralnie związany jest wyłącznie z doręczonymi tytułami wykonawczymi.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pełnomocnik skarżących – radca prawny A. Z., pismem z dnia 16 marca 2009 r., wniosła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując jako podstawę prawną art. 33 pkt. 1, 7, 9 i 10 upea. Fakt wniesienia środka ochrony prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika oraz precyzyjne wskazanie podstawy prawnej żądania nie pozostawia wątpliwości, jaki środek prawny został w sprawie zastosowany. Organ egzekucyjny zasadnie stwierdził, że strona wniosła zarzut, a więc środek ochrony prawnej, którym można wnosić w ściśle określonym czasie. W takiej sytuacji organ egzekucyjny, stwierdzając, że zarzut został wniesiony po upływie terminu do jego wniesienia, nie mógł postąpić inaczej, jak wydać postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów dotyczących tytułów wykonawczych, bez ich merytorycznego rozpatrzenia.

Należy także podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżących postanowienie organu pierwszej instancji nie zawiera błędnego pouczenia co do sposobu i terminu jego zaskarżenia. Należy bowiem wyjaśnić, że zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego zawsze w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia, co wynika z art. 17§1 upea. Art. 34§5 upea nie jest natomiast przepisem szczególnym wobec wskazanej powyżej regulacji prawnej, lecz nakłada na organ egzekucyjny obowiązek rozpatrzenia zażalenia wniesionego na wydane w toku postępowania postanowienie w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w terminie 14 dni. Przepis ten nie ustanawia zatem terminu do wniesienia środka odwoławczego, lecz zakreśla termin, w którym organ odwoławczy jest zobowiązany zażalenie rozpoznać.

Tym samym całkowicie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 112 kpa stanowiącego, iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W analizowanej sprawie pouczenia znajdujące zarówno w tytułach wykonawczych (co do możliwości wniesienia zarzutu), zawiadomieniach o dokonaniu czynności egzekucyjnej (co do możliwości wniesienia skargi na czynności egzekucyjne), jak i w postanowieniu o odmowie uwzględnienia zarzutów dotyczących tytułów wykonawczych (co do możliwości wniesienia zażalenia) były prawidłowe, wobec czego zobowiązani mieli zapewnioną możliwość realizacji swoich uprawnień procesowych.

W świetle obowiązujących przepisów nie znajduje uzasadnienia także zarzut dotyczący naruszenia art. 34§1 i §5 upea poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo niewypowiedzenia się wierzyciela co do zarzutów. Dla oceny zasadności tego zarzutu decydujące znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. (I FPS 4/06). W uchwale tej NSA stwierdził, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 upea, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe.

Odnosząc to orzeczenie NSA do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że wierzycielem, który skierował tytuł wykonawczy do egzekucji administracyjnej był Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. oraz Naczelnik Urzędu Skarbowego w J., a organem egzekucyjnym prowadzącym niniejsze postępowanie jest również ten sam podmiot tj. naczelnik urzędu skarbowego. Ponadto należy podkreślić, że z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, postępowanie egzekucyjne nie mogło obejmować merytorycznej oceny zarzutów. Ewentualne wydawanie przez wierzyciela postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów nie mogło mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż na treść wydanego postanowienia wpłynął fakt, że zarzuty zostały wniesione po upływie terminu przewidzianego w ustawie. Organ egzekucyjny nie dokonał zatem oceny merytorycznej zarzutów, zasadnie uznając, że z uwagi na przekroczenie terminu nie mogą one wywołać skutku prawnego. W takiej sytuacji merytoryczne stanowisko wierzyciela nie mogłoby być w żaden sposób uwzględnione w rozstrzygnięciu wydanym przez organ egzekucyjny.

Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego możliwości wniesienia zarzutów na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego należy stwierdzić, że jest on bezzasadny. Istota zarzutu uregulowanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako środka ochrony prawnej sprawdza się do kontroli zasadności doręczonego zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Przesądza o tym art. 27§1 pkt 9 upea, z którego wynika, że zarzuty można wnieść wyłącznie w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Prawo do wniesienia zarzutu związane jest zatem w sposób ścisły z tytułem wykonawczym.

Na marginesie należy także podkreślić, że nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy zarzut skarżących podnoszony w kolejnych pismach procesowych wnoszonych po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sprowadzający się stwierdzenia, że Dyrektor Izby Skarbowej umyślnie manipuluje postanowieniami i czyni to w celu "pogubienia się" skarżących. Twierdzenia skarżących dotyczą rzekomego istnienia w obrocie prawnym dwóch postanowień wydanych w tej samej sprawie, tj. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 maja 2009 r., nr [...] oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 maja 2009 r., nr [...]. Wniosek formułowany przez skarżących jest jednak całkowicie pozbawiony podstaw i jest wynikiem nieporozumienia wynikającego z błędnego odczytania daty wydania zaskarżonego postanowienia. W dacie postanowienia dzień jego wydania został dopisany odręcznie i zostało to uczynione na tyle nieczytelnie, że skarżący w treści skargi wskazali datę błędnie jako 11 maja 2009 r. Błąd ten został powtórzony przez organ w odpowiedzi na skargę przy jednoczesnym niepoprawnym podaniu sygnatury zaskarżonego postanowienia ([...] zamiast [...]). Mimo wyjaśnień Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zamieszczonych już w piśmie z dnia 23 lipca 2009 r. skarżący błędnie przyjęli, że w sprawie wydane zostały dwa postanowienia różniące się datą i sygnaturą. Należy jednak raz jeszcze podkreślić, że wniosek taki nie jest uprawniony, a rozumowanie skarżących opiera się błędnym odczytaniu daty wydania zaskarżonego postanowienia. Wypada zauważyć, że błąd co do daty wydania postanowienia pierwotnie pojawia się w skardze, a następnie jest powielany w odpowiedzi na skargę. Konkludując należy więc stwierdzić, że jakkolwiek można Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu zarzucić brak należytej staranności przy formułowaniu pism procesowych, to w żadnym wypadku działanie takie nie jest umyślnym manipulowaniem postanowieniami i z pewnością nie jest czynione w celu wprowadzenia skarżących w błąd. Z pewnością też omyłka ta nie ma wpływu na wynik sprawy. W świetle akt sprawy należy bowiem stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że w sprawie zostało wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu wyłącznie jedno postanowienie z dnia 15 maja 2009 nr [...].

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., nie narusza przepisów prawa, w związku z czym nie ma podstaw do uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/K. Nikodem /-/M. Jaśniewicz /-/W. Zygmont