Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 203/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 5, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1,
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz R. S.A. z siedzibą w W. kwotę 107 200 zł (słownie: sto siedem tysięcy dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z [...] września 2012 r. określił Skarżącej (Bank) – R. S.A. z siedzibą w W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 2006 r., w kwocie 91.263.645 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżąca złożyła 18 maja 2007 r. korekcie zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy 2006 r. Wraz z korektą zeznania CIT - 8 Bank złożył informację o odliczeniach od dochodu i od podatku oraz o dochodach wolnych i zwolnionych od podatku (CIT-8/O), w której wykazał dochody (przychody) wolne od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 z późn. zm.) dalej "u.p.d.o.p.", z wyjątkiem wymienionych w poz. 8-11. w wys. 104.765.888.50 zł.

Na podstawie postanowienia organu z dnia 25 maja 2012 r. przeprowadzone zostało u Skarżącej postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r., w wyniku którego stwierdzone zostały nieprawidłowości mające wpływ na zaniżenie podstawy opodatkowania o kwotę 99.150.546.03 zł, co spowodowało zaniżenie zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. w wysokości 18.838.604 zł. Kwota zaniżenia podstawy opodatkowania wynika w całości z zaniżenia przychodów opodatkowanych w związku z zawyżeniem dochodów (przychodów) wolnych od podatku o kwotę 99.150.546,03 zł. W toku kontroli stwierdzono, że na podstawie zawartej 27 października 2005 r. umowy Pricing Suplement oraz umowy Finał Termsheet zawartej z T. Limited - Emitent - oddział w Singapurze. R. S.A. nabył obligacje singapurskie QDS o stałym oprocentowaniu, odzwierciedlające wartość nominalną obligacji, z terminem wykupu 4 listopada 2010 r. Cena nabycia obligacji wynosiła 500.000.000 zł. Cena nabycia została zapłacona 4 listopada 2005 r. 2 grudnia 2005 r. Emitent dokonał przedpłaty odsetek na rzecz Banku, za cały okres inwestycji, w kwocie 104.765.888,50 zł.

27 stycznia 2006 r. nastąpił wcześniejszy wykup obligacji (Opcja sprzedaży) w kwocie 399.335.000 zł.. Organ pierwszej instancji w wyniku analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził w ww. decyzji, że wypłacona w dniu 2 grudnia 2005 r. przez Emitenta kwota 104.765.888,50 zł. nazwana przez strony umowy odsetkami, nie może być w całości uznana za odsetki, ponieważ: - okres użytkowania kapitału przez Emitenta określony w umowie miał wynosić 5 lat podczas, gdy faktyczny okres użytkowania kapitału wyniósł jedynie 12 tygodni (data nabycia 4 listopada 2005 r. - data wykupu przez Emitenta 27 stycznia 2006 r.), okres waloryzacji kapitału wynikający z umowy miał wynosić 5 lat podczas, gdy wykup obligacji przez Emitenta nastąpił już po 12 tygodniach od dnia uzyskania przez Emitenta kapitału, R. S.A. jako subskrybent, nie uzyskał żadnej nadwyżki ponad kwotę (450.000.000.00 zł) nabycia obligacji. Transakcja zamknęła się stratą w kwocie 3.345.435.29 zł.

Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej oparł się na definicji odsetek zawartej w art. 11 ust. 5 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Singapuru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U z 1994 r. nr 38. poz. 139) dalej: "umowa polsko-singapurska" z uwzględnieniem Komentarza do art. 11 OECD. Przeprowadził również analizę pojęcia odsetek (ich istoty i funkcji jakie pełnią) w oparciu o różne źródła w tym. m.in. w oparciu o Kodeks cywilny wraz z komentarzami do kodeksu i inne opracowania zarówno autorów polskich jak i zagranicznych. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę, że faktyczny okres użytkowania kapitału przez Emitenta wyniósł 12 tygodni - 84 dni oraz strony umowy subskrypcji określiły roczne okresy wypłaty odsetek, organ I instancji dokonał wyliczenia kwoty odsetek za faktyczny okres korzystania z kapitału w oparciu o poniższe dane:

- wartość nominalna obligacji: 500.000.000,00 zł

- oprocentowanie: 4,88% rocznie

- płatność: za okresy roczne z dołu

i stwierdził, że kwota odsetek za faktyczny okres użytkowania kapitału wynosi 5.615.342.47 zł = 500.000.000,00 x 4,88%, x (84 dni : 365 dni), a wypłacona w dniu 2 grudnia 2005 r. przez Emitenta kwota 104.765.888,50 zł dzieli się zatem na:

- kwotę 5.615.342,47 zł stanowiącą odsetki za okres faktycznego użytkowania kapitału przez Emitenta, która spełnia definicję odsetek określoną w umowie polsko-singapurskiej oraz w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD. Odsetki te korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. oraz art. 11 .ust. 5 w związku z art. 24 ust. 1 lit. d ww. umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania,

- kwotę 99.150.546,03 zł. która nie spełnia definicji odsetek określonej w umowie polsko-singaurskiej oraz w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD. Kwota ta stanowi przychód z tytułu wykupu obligacji przez Emitenta, który podlega opodatkowaniu.

Reasumując Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. stwierdził w skarżonej decyzji, że:

- przychód z tytułu odsetek za okres faktycznego korzystania z kapitału przez Emitenta w kwocie 5.615.342,47 zł podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p.,

- przychód z tytułu wykupu obligacji w łącznej kwocie 498.485.546.03 zł (wypłaty dokonane przez Emitenta 2 grudnia 2005 r. - 99.150.546,03 zł oraz 27 stycznia 2006 r. - 399.355.000 zł) podlega opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.,

- wydatek na nabycie obligacji w kwocie 500.000.000 zł stanowi koszt uzyskaniaprzychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. Przepisów postępowania:

1. art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), dalej "O.p." przez określenie Bankowi zobowiązania podatkowego związanego z przychodami wykazanymi przez Bank w rozliczeniu roku podatkowego 2005. w stosunku do którego termin przedawnienia zobowiązań podatkowych minął.

2. art. 122 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie jako rzeczywistego stanu faktycznego wewnętrznie sprzecznego,

3. art. 122 O.p. poprzez przedstawienie, jako prawidłowego, sposobu rozliczenia dokonanych transakcji nieznajdującego podstawy w przepisach prawa ani zgromadzonym materiale dowodowym, uwzględniającego obliczenia oparte na arbitralnie ustalonych danych,

4. art. 121 § 1 O.p. poprzez przedstawienie wniosków sprzecznych z ustaleniami wcześniejszych: kontroli podatkowej oraz postępowania kontrolnego.

5. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 120 O.p. przez uznanie płatności tytułem odsetek za świadczenie częściowo nienależne oraz płatności tytułem wykupu obligacji za świadczenie innej sumy niż rzeczywiście zapłacona, bez podstawy prawnej.),

II. Prawa materialnego:

6. art. 11 ust. 1 i 5 i art. 24 ust. 1 lit. d umowa upo poprzez uznanie, że przepłacone odsetki nie stanowią w całości odsetek w rozumieniu umowy polsko-singapurskiej , a w konsekwencji, że nie podlegają one przewidzianemu dla odsetek w umowie zwolnieniu z opodatkowania w Polsce,

7. art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. poprzez ustalenie, że przychód otrzymany tytułem odsetek stanowi w części przychód z tytułu sprzedaży (wykupu) obligacji.

8. art. 27 ust. 1 umowa umowy polsko-singapurskiej poprzez jego niezastosowanie,

9. art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. przez uznanie, że Spółka nie ma prawa do ujęcie otrzymanych odsetek w całości jako zwolnionych z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych,

10. art. 20 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. przez uznanie, że środki otrzymane od zagranicznego Emitenta obligacji są przychodem ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP.

Decyzją z [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powołał się na art. 3 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p., art. 24, art. 11 ust. 1 i ust. 5 umowy polsko-singapurskiej , i wyjaśnił, że słuszny wniosek wywiódł organ pierwszej instancji, że odsetki są określane zawsze jako dochód wynikający z roszczeń, czy też wynagrodzenie z tytułu pożyczonych pieniędzy, a także jako kwota wypłacona przez instytucje emitującą obligacje wyższa od kwoty zapłaconej przez subskrybenta. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Emitent przedmiotowych obligacji korzystał z kapitału subskrybenta tylko przez 12 tygodni, a nie jak zakładała umowa subskrypcji - przez okres 5 lat. W związku z tym. zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, za odsetki może zostać uznana kwota 5.615.342,47 zł stanowiąca wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy Skarżącej. Wcześniejszy wykup obligacji przez Emitenta nastąpił bowiem po upływie 12 tygodni (42 dni). Zatem roszczenie wynikające z długu istniało tylko w okresie 12 ty godni a nie 5 lat jak zakładały warunki transakcji i zostało wyliczone w następujący sposób: 500.000.000 zł x 4,88% x (84 dni : 365 dni) = 5.615.342,47 zł.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, czego efektem jest uznanie, że z otrzymanej od Emitenta jako odsetki kwoty 104.765.888,50 zł tylko ww. kwota 5.615.342.47 zł, stanowi odsetki w rozumieniu definicji ..odsetek" zawartej w art. 11 ust. 5 umowy upo. Tym samym tylko ta kwota korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. Natomiast pozostała kwota 99.150.546,03 zł nie spełnia definicji ..odsetek" zawartej w ww. przepisie i stanowi przychód uzyskany przez Spółkę z tytułu wykupu obligacji przez Emitenta podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Emitent wykorzystał Opcję Przedpłaty i wykupił obligacje przed terminem zapadalności, dyskontując wartość obligacji oraz przedpłaconych odsetek. Emitent, określając wartość wykupu obligacji przed terminem wykupu uwzględnił kwestię potrącenia wypłaconych zaliczkowo odsetek (przedpłata odsetek) odpowiadających okresowi, w którym nic korzystał z kapitału (odsetki niezapadłe). W związku z tym organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego zakwalifikowania kwot otrzymanych od Emitenta: kwoty 5.615.342.47 zł jako odsetki oraz wartości wykupu obligacji w wysokości 99.150.546.03 zł + 399.335.000,00 zł jako przychodu do opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p., z uwzględnieniem zapisów umowy zawartej między Spółką a Emitentem oraz zaistniałej sekwencji zdarzeń. W przypadku zatem kwestionowanej transakcji, kiedy Emitent płaci zaliczkowo odsetki za cały okres korzystania z kapitału określony w umowie subskrypcji obligacji, a następnie dokonuje wcześniejszego wykupu obligacji (przed terminem zapadalności) to Emitent działając jako racjonalny przedsiębiorca, dokonuje potrącenia nadpłaconych odsetek (odsetki niezapadłe) z kwoty należnej z tytułu wykupu obligacji. Ponadto bez względu na zastosowane klauzule, rozliczenie pomiędzy emitentem a nabywcą obligacji uwzględnia okres faktycznego korzystania przez emitenta z pozyskanego kapitału. Wyłączenie części przedpłaconych odsetek oraz ich przekwalifikowanie na spłatę kapitału znajduje zatem uzasadnienie w treści umowy zawartej między Emitentem a Spółką - nabywcą obligacji.

Działania podejmowane przez Emitenta i Skarżącej (opcja przedpłaty odsetek, opcja sprzedaży obligacji przed terminem zapadalności) wynikają z zapisów zawartych w Suplemencie Cenowym (Pricing Suplement) i Ostatecznych Warunkach Transakcji (Final Termsheet). Zawarte w wyżej wymienionych dokumentach zapisy, jak i podjęte przez strony transakcji działania w ramach tych zapisów, skutkujące w przypadku wcześniejszego wykupu obligacji (przed terminem zapadalności) przy wcześniejszym zrealizowaniu opcji zaliczkowej wypłaty odsetek (opcja przedpłaty odsetek) za cały okres subskrypcji, ustalenia i zapłaty kwoty wykupu obligacji w kwocie niższej niż kwota główna - wartość nominalna (niższej niż 500.000.000 zł) wynikały z konieczności potrącenia z kwoty wykupu należnej Subskrybentowi Obligacji kwoty odpowiadającej zaliczkowo wypłaconej kwocie odsetek za okres, w którym Emitent nie korzystał z kapitału.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Organ wskazał, że sporządzony przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. protokół kontroli i wynik kontroli dotyczy 2005 r. i odnosi się do rozliczeń podatkowych Spółki za ten okres, w którym Spółka otrzymała kwotę odsetek od obligacji w wys. 104.765.888,50 zł. W związku z tym organ kontroli skarbowej mógł jedynie odnieść się do stanu faktycznego zaistniałego w 2005 roku. tj. stwierdzić iż Skarżąca otrzymała przedmiotowe odsetki, które w świetle wskazanych w protokole i wyniku kontroli skarbowej obowiązujących przepisów są wolne od podatku dochodowego. Dopiero w 2006 r. zaistniały nowe okoliczności faktyczne, tj. wykup obligacji przez Emitenta przed wyznaczonym terminem za kwotę niższą (399.335.000 zł) niż wartość nominalna obligacji (500.000.000 zł), które spowodowały, iż w świetle przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie uległa zmianie ocena charakteru kwot otrzymanych przez. Spółkę od Emitenta. Reasumując w związku z przedterminowym wykupem obligacji, który nastąpił 27 stycznia 2006 r. określone skutki podatkowe całej transakcji wystąpiły dopiero w 2006 r.

Wbrew twierdzeniom Strony przedpłata odsetek w dniu 2 grudnia 2005 r. nie miała definitywnego charakteru wypłaty, lecz stanowiła przedpłatę, tj. wypłatę o charakterze zaliczkowej przedpłaty odsetek przed terminem ich zapadalności. W Suplemencie Cenowym (Pricing Suplement) i Ostatecznych Warunkach Transakcji zapisane jest. że Emitentowi przysługiwać będzie Opcja przedpłaty w dowolnym czasie w dniu 30 listopada 2005r. lub po tej dacie. Emitent 2 grudnia 2005 r. dokonał przedpłaty odsetek na rzecz R. S.A. za cały okres inwestycji, a fakt przedterminowego wykupu obligacji w dniu 27 stycznia 2006 r. wskazuje na zaliczkowy charakter wypłaty przedmiotowych odsetek.

Zdaniem organu odwoławczego, dokonana ocena skutków czynności prawnej związanej z. transakcją nabycia i wykupu obligacji nie ingeruje w żaden sposób w treść czynności prawnej zawartej miedzy stronami umowy o nabycie obligacji. Ocena dokonana przez organ pierwszej instancji wynika jedynie z analizy skutków czynności prawnej w stanie faktycznym sprawy w świetle definicji odsetek zawartej w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie pozostawiał w ocenie organów podatkowych wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego pomiędzy Stronami przedmiotowej transakcji zakupu obligacji. Organy podatkowe obydwu instancji, wzięły pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy i wnikliwie rozpatrzyły cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu i uznały go za wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia odnośnie skutków podatkowych przeprowadzonej transakcji.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 27 umowy polsko-singapurskiej poprzez jego niezastosowanie. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przepis ten nie pozbawia państwa polskiego prawa do dokonania własnej oceny prawnej stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Mieści się to w granicach wynikających z polskich regulacji prawnych rangi ustawowej oraz z zasad przyjętych w Modelowej Konwencji OECD. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 20 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że środki otrzymane od zagranicznego Emitenta obligacji są przychodem ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, że sam Bank wykazał w pozycji "przychody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium RP" kwotę 123.223.048.43 zł.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Skarżąca podobnie jak w odwołaniu zarzuciła naruszenie:

I. Przepisów postępowania:

1. art. 121, art. 122 oraz art. 191 O.p., poprzez subiektywną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego,

2. art. 122 O.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie jako rzeczywistego stanu faktycznie sprzecznego,

3. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 120 O.p. przez uznanie płatności tytułem odsetek za świadczenie częściowo nienależne oraz płatności tytułem wykupu obligacji za świadczenie innej sumy niż rzeczywiście zapłacona, bez podstawy prawnej,

4. art. 121 § 1 O.p. poprzez przedstawienie co do samej transakcji wniosków sprzecznych z ustaleniami wcześniejszych: kontroli podatkowej oraz postępowania kontrolnego, oraz co do analogicznej transakcji w innym roku - wniosków sprzecznych z wydaną wcześniej decyzją i orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA"), bez uzasadnienia,

5. art. 121 O.p. poprzez prezentowanie odmiennej oceny prawnej analogicznych stanów faktycznych w znanych Bankowi sprawach, bez uzasadnienia

6. art. 122 O.p. poprzez przedstawienie, jako prawidłowego, sposobu rozliczenia dokonanych transakcji nieznajdującego podstawy w przepisach prawa ani stanie faktycznym popartym zgromadzonym materiałem dowodowym, uwzględniającego obliczenia oparte na arbitralnie ustalonych danych,

II. prawa materialnego, to jest:

7. art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pkt 2, art. 12 ust. 3a u.p.d.o.p. poprzez przyjęcie, że przychód z tytułu odsetek należy oceniać w powiązaniu z przychodem z tytułu sprzedaży (wykupu) obligacji jako przychód będący w całości przychodem z tytułu sprzedaży(wykupu) obligacji, oraz poprzez przyjęcie, że przychód ten pomimo uzyskania w roku 2005 miałby podlegać opodatkowaniu w roku 2006,

8. art. 11 ust. 1 i 5 oraz art. 24 ust. 1 lit. d) umowy polsko-singapurskiej poprzez uznanie, że przedpłacone odsetki nie stanowią w całości odsetek w rozumieniu umowy o upo, a w konsekwencji, że nie podlegają one przewidzianemu dla odsetek w umowie o upo zwolnieniu z opodatkowania w Polsce,

9. art. 27 ust. 1 umowy polsko-singapurskiej poprzez jego niezastosowanie,

10. art. 7 ust. 3 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. przez uznanie, że Bank nie ma prawa do ujęcia otrzymanych odsetek w całości jako zwolnionych z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych,

11. art. 20 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p. przez uznanie, że środki otrzymane od zagranicznego Emitenta obligacji są przychodem ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, wskazywanej dalej jako ppsa), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane zasady Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że narusza ona przepisy prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

W odniesieniu do przedłożonych przez Skarżącego opinii i ekspertyz prawnych nadmienić wypada, że stanowisko w nich zawarte Sąd traktuje jako stanowisko Skarżącego. W literaturze wskazuje się bowiem, że co do zasady "nie może być przedmiotem dowodu ustalenie stanu prawnego ani też interpretacja przepisów prawa. Opinia prawna nie może być zatem dowodem w sprawie. Wyjątkowo opinia prawna może być dowodem w sytuacji, gdy elementem stanu faktycznego podlegającego udowodnieniu jest obce prawo - a opinia to prawo objaśnia" (B. Brzeziński, W. Nykiel, Ekspertyza prawna w postępowaniu w spawach podatkowych, "Przegląd Podatkowy" 2002, nr 11 s. 9).

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, że stan faktyczny sprawy w istocie nie budzi wątpliwości. Na podstawie zawartej 27 października 2005 r. umowy Pricing Suplement oraz umowy Finał Termsheet zawartej z T. Limited - Emitent - oddział w Singapurze. R. S.A. nabył obligacje singapurskie QDS o stałym oprocentowaniu, odzwierciedlające wartość nominalną obligacji, z terminem wykupu 4 listopada 2010 r. Cena nabycia obligacji wynosiła 500.000.000 zł. Cena nabycia została zapłacona 4 listopada 2005 r. 2 grudnia 2005 r. Emitent dokonał przedpłaty odsetek na rzecz Banku, za cały okres inwestycji, w kwocie 104.765.888,50 zł. Natomiast 27 stycznia 2006 r. nastąpił wcześniejszy wykup obligacji (Opcja sprzedaży) w kwocie 399.335.000 zł.. Organ pierwszej instancji w wyniku analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził, że wypłacona w dniu 2 grudnia 2005 r. przez Emitenta kwota 104.765.888,50 zł. nazwana przez strony umowy odsetkami, nie może być w całości uznana za odsetki, ponieważ: - okres użytkowania kapitału przez Emitenta określony w umowie miał wynosić 5 lat podczas, gdy faktyczny okres użytkowania kapitału wyniósł jedynie 12 tygodni (data nabycia 4 listopada 2005 r. - data wykupu przez Emitenta 27 stycznia 2006 r.), okres waloryzacji kapitału wynikający z umowy miał wynosić 5 lat podczas, gdy wykup obligacji przez Emitenta nastąpił już po 12 tygodniach od dnia uzyskania przez Emitenta kapitału, R. S.A. jako subskrybent, nie uzyskał żadnej nadwyżki ponad kwotę (450.000.000.00 zł) nabycia obligacji. Transakcja zamknęła się stratą w kwocie 3.345.435.29 zł.

W konsekwencji w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, podobnie jak i organu pierwszej instancji, z otrzymanej od Emitenta jako odsetki kwoty 104.765.888,50 zł tylko kwota 5.615.342.47 zł, stanowi odsetki w rozumieniu definicji ..odsetek" zawartej w art. 11 ust. 5 umowy polsko-singapurskiej. Tym samym tylko ta kwota korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Natomiast pozostała kwota 99.150.546,03 zł nie spełnia definicji ..odsetek" zawartej w w w. przepisie i stanowi przychód uzyskany przez Spółkę z tytułu wykupu obligacji przez Emitenta podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.

Zważywszy na stanowiska prezentowane przez obie strony niniejszego sporu zasadnicze znaczenie w sprawie ma ustalenie charakteru prawnego powyższych kwot otrzymanych przez Skarżącego, tj. możliwość potraktowania ich jako odsetek.

Dokonując analizy tego problemu, w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z art. 91 wynika natomiast, że ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.

Wskazać też należy, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP opodatkowanie określonych czynności wynika wyłącznie z ustaw podatkowych, które nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Ratyfikowane umowy międzynarodowe (do takiej kategorii zalicza się umowa polsko-singapurska), będąc w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłem prawa powszechnie obowiązującego, stanowią część krajowego porządku prawnego i w przypadku rozbieżności między ich treścią, a treścią ustaw, należy w pierwszej kolejności stosować rozwiązania umów, jako lex specialis odpowiednich przepisów ustawowych (o ile oczywiście w umowach tych nie zastrzeżono inaczej).

Z uwagi na fakt, iż art. 11 umowy polsko-singapurskiej stanowi lex specialis względem zarówno art. 7, jak i art. 22 tej umowy (tj. jeśli dany dochód może być uznany za dochód z odsetek, wówczas wyłączona jest jego kwalifikacja do zysków przedsiębiorstw, a także innych dochodów), pierwszym etapem analizy charakteru prawnego tych dochodów powinno być ustalenie, czy są one objęte pojęciem odsetek na gruncie art. 11 ust. 5 umowy polsko-singapurskiej. Dochody z odsetek na gruncie art. 11 ust. 1 ww. umowy podlegają co do zasady opodatkowaniu w państwie rezydencji odbiorcy świadczeń, jednakże dochody te mogą również podlegać opodatkowaniu w państwie, w którym powstają, przy czym podatek u źródła nie może przekroczyć 10% kwoty brutto tych odsetek, o ile ich odbiorca jest ich właścicielem (beneficial owner). Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 1 lit. d umowy polsko-singapurskiej dochód, który stosownie do art. 11 umowy może podlegać opodatkowaniu w Singapurze, będzie zwolniony od podatku w Polsce, o ile podlega on zwolnieniu bądź obniżce na podstawie przepisów budżetowych zawartych w ustawodawstwie Singapuru dotyczącym popierania rozwoju gospodarczego.

Pojęcie odsetek w umowie polsko-singapurskiej unormowane zostało w art. 11 ust. 5. Przepis ten wzorowany jest na art. 11 ust. 3 Konwencji Modelowej OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku (dalej: Konwencja Modelowa OECD), jednakże w ramach negocjacji bilateralnych strony umowy polsko-singapurskiej zdecydowały się na odejście od wzorcowej treści tego przepisu w pewnym zakresie. Stosownie do art. 11 ust. 5 umowy polsko-singapurskiej określenie "odsetki" oznacza dochody z wszelkiego rodzaju roszczeń wynikających z długów, zarówno zabezpieczonych, jak i nie zabezpieczonych prawem zastawu hipotecznego, jak również inny dochód zrównany z dochodem od pożyczek przez ustawodawstwo Państwa, w którym dochód powstaje, a w szczególności dochód z pożyczek publicznych i dochód z obligacji lub skryptów dłużnych, w tym premie i nagrody mające związek z takimi pożyczkami, obligacjami, lub skryptami dłużnymi. Opłat karnych z tytułu opóźnionych płatności nie uważa się za odsetki w rozumieniu niniejszego artykułu. Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 3 Konwencji Modelowej OECD określenie "odsetki" oznacza dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności zabezpieczonych, jak i niezabezpieczonych hipoteką i zarówno zawierających bądź nie prawo do udziału w zyskach osiąganych przez dłużnika, a w szczególności dochody z państwowych papierów wartościowych oraz dochody z obligacji lub skryptów dłużnych, włącznie z premiami i nagrodami, związanymi z takimi papierami, wartościowymi, obligacjami lub skryptami dłużnymi. Opłat karnych z tytułu opóźnionej zapłaty nie uważa się za odsetki w rozumieniu tego artykułu .

Definicja odsetek sformułowana w art. 11 ust. 5 umowy polsko-singapurskiej szeroko zakreśla zakres pojęciowy, bowiem odsetkami na gruncie umowy polsko-singapurskiej, będą zarówno dochody z wszelkiego rodzaju roszczeń wynikających z długów (z wyłączeniem opłat karnych z tytułu opóźnionej zapłaty), jak i inne dochody traktowane jak odsetki przez prawo podatkowe Singapuru. Kształtując definicję odsetek w Konwencji Modelowej, starano się objąć nią wszystkie rodzaje dochodów wynikających z instrumentów o charakterze dłużnym, które są uznawane za odsetki w państwach członkowskich OECD, aby uniknąć rozbieżności w tym zakresie (zob. R. Krasnodębski, Opodatkowanie dochodów z tytułu odsetek, Przegląd Podatkowy 2004, nr 7, s. 35).

W kwestii interpretacji pojęcia odsetek należy odwołać się do Komentarza do Modelu Konwencji OECD o unikaniu podwójnego opodatkowania. Komentarz ten został wypracowany w drodze wzajemnego konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania postanowień w nim zawartych. Komentarz nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowi wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

W odniesieniu do art. 11 w Komentarzu stwierdzono, że określenie "odsetki" oznacza powszechnie wynagrodzenie z tytułu pożyczonych pieniędzy. Pojęciem tym określa się ogólnie dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności, zarówno zabezpieczonych, jak i nie zabezpieczonych hipoteką lub zastawem lub prawem uczestnictwa w zyskach. Określenie "wszelkiego rodzaju wierzytelności" obejmuje depozyty pieniężne i wartości w formie pieniężnej, jak również państwowe papiery wartościowe, obligacje i skrypty dłużne. W pkt 18 Komentarza podkreśla się szeroki charakter definicji odsetek na gruncie Konwencji Modelowej OECD, wymieniając przykładowe kategorie wierzytelności, z tytułu których dochód powinien być uznany za odsetki. Zalicza się do nich m.in. depozyty pieniężne, państwowe papiery wartościowe, skrypty dłużne, a także obligacje.

W ocenie Sądu z zawartego w pkt 20 Komentarza sformułowania, zgodnie z którym "mówiąc ogólnie, odsetkami pochodzącymi z obligacji i podlegającymi opodatkowaniu w państwie źródła jest kwota wypłacana przez instytucję emitującą obligacje wyższa od kwoty zapłaconej przez subskrybenta, tzn. narosłe odsetki oraz premie i nagrody zapłacone przy wykupie lub przy emisji obligacji" nie można wyprowadzać wniosku, jak wskazywał organ odwoławczy, że przesłanką uznania dochodu wypłacanego z tytułu posiadania obligacji za odsetki na gruncie art. 11 ust. 3 Konwencji Modelowej OECD jest, w świetle Komentarza, uzyskanie dochodu przekraczającego wydatki poniesione na zakup tych obligacji przez subskrybenta. Dokonując wykładni postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, można co do zasady posługiwać się Konwencją Modelową OECD w sprawie podatków od dochodu i majątku i komentarzem do niej, lecz jednak wynikające z nich wytyczne nie mogą prowadzić do korygowania, a także rozszerzającej wykładni norm zawartych w samych ratyfikowanych umowach, w szczególności jeżeli ma to wpływ na kształtowanie obowiązków publicznoprawnych adresata takiej normy. Szeroko ukształtowane pojęcie odsetek na gruncie Konwencji Modelowej OECD (a także umowy polsko-singapurskiej) nie mogłoby ulec zawężeniu przez oficjalny komentarz, który nie mając waloru normatywnego stanowi jedynie wyjaśnienie konstrukcji prawnych proponowanych przez OECD w Konwencji Modelowej i wykorzystywanych przez umawiające się państwa w poszczególnych unormowaniach umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

Przytoczone wyżej sformułowanie "mówiąc ogólnie", przy takim znaczeniu Komentarza do Konwencji Modelowej OECD należy odczytywać jedynie jako wskazanie najbardziej typowych postaci odsetek z obligacji.

Słusznie Skarżący podnosił, że jeśli w danym stanie faktycznym subskrybent nie uzyska w ostatecznym rozrachunku dochodu wyższego niż kwota wpłaconego kapitału, to nie oznacza to per se, iż uzyskane przez niego dochody z obligacji nie będą miały charakteru odsetek. Na aprobatę zasługuje twierdzenie Skarżącego, iż decydujący dla uznania danego dochodu za odsetki jest jego charakter prawny. Tak odsetki wypłacone za pierwsze tygodnie posiadania obligacji przez Bank, jak i odsetki przedpłacone, uzyskane przez Bank za pozostałe miesiące w okresie subskrypcji stanowią "wszelkiego rodzaju roszczenia wynikające z długów ", bowiem mają swoje źródło w kwocie pożyczonej przez Spółkę na rzecz Banku, w zamian za przekazane obligacje. Biorąc pod uwagę źródło spornych kwot stwierdzić należy, że brak jest podstaw do różnicowania charakteru odsetek wypłaconych za pierwsze tygodnie posiadania obligacji przez Bank i odsetek przedpłaconych. Tym samym stanowisko organów podatkowych prezentowane w tym zakresie należy uznać za nieprawidłowe.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wyłączenie części przedpłaconych odsetek oraz ich przekwalifikowanie na spłatę kapitału znajduje uzasadnienie w treści umowy zawartej między Emitentem a Skarżącym - nabywcą obligacji. W przypadku wykupu obligacji w dacie zapadalności lub przed terminem zapadalności bez dokonania przedpłaty odsetek, wartość wykupu wynosi zawsze 450.000.000,00 zł (wartość nominalna). Natomiast w przypadku dokonania przez Emitenta opcji przedpłaty odsetek, wartość wykupu nie została określona w kwocie 450.000.000,00 zł, lecz w wartości niższej, która jest zależna od długości okresu, w którym Emitent nie korzystał z kapitału. Zdaniem organu odwoławczego, zapisy te jednoznacznie wskazują, iż Emitent określając wartość wykupu obligacji przed terminem wykupu uwzględnił kwestię potrącenia wypłaconych zaliczkowo odsetek (przedpłata odsetek) odpowiadających okresowi, w którym nie korzystał z kapitału (odsetki niezapadłe).

Należy jednak zgodzić się ze Skarżącym, iż organ nie uwzględnił kwestii związanej z możliwością uzależnienia wartości odsetek od wartości pieniądza w czasie, co może znaleźć odzwierciedlenie w kwocie odsetek zapłaconych przed pierwotnie ustalonym terminem.

W ślad za orzecznictwem (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 692/11, wyrok WSA w Krakowie z 19 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1698/12) podkreślić trzeba, że zbycie obligacji stanowi odrębny rodzaj źródła przychodu związany z innym stosunkiem prawnym, niż stosunek zawiązywany pomiędzy emitentem obligacji a ich subskrybentem, w wyniku którego subskrybent uzyskuje przychód podatkowy z tytułu oprocentowania obligacji. Zbycie obligacji przez podmiot krajowy ich zagranicznemu emitentowi oraz osiąganie przychodów z odsetek od tych obligacji stanowią dwa odrębne, niezależne od siebie, rodzaje źródeł przychodów, o których mowa w art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. Powstają one bowiem w oparciu o odmienne stosunki cywilnoprawne dotyczące zbycia papierów wartościowych oraz korzystania z praw z nich wynikających. Efekty gospodarcze tych stosunków prowadzą do powstania na gruncie prawa podatkowego dwóch różnych rodzajów źródeł przychodów. W sytuacji zatem, gdy odsetki od obligacji są zwolnione z opodatkowania, przychody z nich uzyskane nie mogą być uwzględniane przy ustalaniu podstawy opodatkowania oraz kosztów uzyskania przychodów. Sąd w całości podzielił stanowisko, iż zbycie obligacji przez podmiot krajowy ich zagranicznemu emitentowi oraz osiąganie przychodów z odsetek od tych obligacji stanowią dwa odrębne, niezależne od siebie, rodzaje źródeł przychodów, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Ograniczenia te nie dotyczą jednak zbycia obligacji, jeżeli przychody powstające w wyniku tego zbycia podlegają opodatkowaniu.

Skoro odkupienie obligacji od Spółki stanowi odrębne zdarzenie gospodarcze, a zyski uzyskane przez Spółkę z tego tytułu odrębne źródło przychodu, to charakter prawny świadczenia odsetkowego jest niezależny od momentu wykupu obligacji oraz wysokości uzyskanego z tego tytułu dochodu. Przychylić się należy do stanowiska Skarżącego, że na kwalifikację przedpłaconych odsetek nie może wpływać ani możliwość wcześniejszego wykupu obligacji przez Bank, ani faktyczne skorzystanie z tego uprawnienia. Bez znaczenia prawnego jest w tym zakresie również okoliczność, że Bank uzyskał zwrot kapitału w wysokości niższej, niż cena zakupu obligacji.

Wymaga podkreślenia, w przypadku różnic w wykładni poszczególnych pojęć konstytuujących elementy składowe definicji odsetek rozstrzygać winno prawo państwa źródła, ze skutkiem dla państwa rezydencji. To państwo źródła jako pierwsze zmuszone będzie dokonać interpretacji przepisów o unikaniu podwójnego opodatkowania w celu określenia treści normy podatkowej a więc oceny, czy dane przysporzenie majątkowe stanowi odsetki na gruncie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, czy też ich nie stanowi. Państwo rezydencji bez znajomości stosownych przepisów prawa, a także systemu podatkowego państwa źródła nie może jednoznacznie i samodzielnie zakwalifikować określonego świadczenia stanowiącego dochód podlegający jego podatkowej jurysdykcji i jednocześnie ignorować dostępne mu dokumenty pochodzące od władz skarbowych państwa źródła. Trudno jest zaakceptować taką sytuację, że określone pojęcia użyte przez strony transakcji będą podlegać kwalifikacji w oparciu o różne zasady interpretacji (każda strona dokona własnej interpretacji odmiennej od wykładni drugiej strony), gdyż taka wykładnia nie byłaby spójna, a kwalifikację państwa źródła uznaje się za wiążącą dla państwa rezydencji. W razie pojawiających się wątpliwości w tym zakresie, odpowiedź na to zagadnienie daje dopiero znajomość przepisów państwa źródła, zasad ich wykładni i poglądów doktryny oraz judykatury panujących w tym państwie. W sposób jednoznaczny nie będzie to możliwe jedynie w oparciu o polskie przepisy i zapisy Konwencji. Szczególnie istotne jest to, że Singapur w rozważnym wypadku jest państwem źródła dochodu. W kontekście metod unikania podwójnego opodatkowania to państwu źródła przyznaje się prymat w zakresie dokonania klasyfikacji podatkowej dochodu w kontekście umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, np. w kontekście skutków różnic w treści prawa krajowego (Komentarz OECD pkt 32.1 i nast.).

Strona podnosiła, że przedpłacone odsetki uzyskane przez Spółkę w przedstawionym stanie faktycznym zostały potraktowane przez władze podatkowe Singapuru jako odsetki, co sugeruje, że są one objęte definicją odsetek w rozumieniu art. 11 ust 5 umowy polsko-singapurskiej. Bank uzyskał opinię Singapurskiego Urzędu Skarbowego z 18 lutego 2008 r. i z 30 września 2011 r., z których wynika, że odsetki oraz odsetki przedpłacone stanowią dochód z tytułu odsetek na mocy SITA (Singapurska ustawa o podatku dochodowym) oraz postanowień DTA (tj. umowy polsko-singapurskiej) i będą zwolnione z singapurskiego podatku dochodowego zgodnie z art. 13 (l)(a) SITA.

W razie wątpliwości co do prawidłowości tej kwalifikacji, polskie organy podatkowe mogłyby potencjalnie skonfrontować kwalifikację dokonaną przez organy singapurskie z wewnętrznym prawem podatkowym Singapuru. Przede wszystkim podstawą prawną do uzyskania tego rodzaju informacji może być art. 27 ust. 1 umowy polsko-singapurskiej (wymiana informacji). Zgodnie z tym przepisem, właściwe władze Umawiających się Państw będą wymieniały między sobą informacje konieczne do stosowania postanowień niniejszej umowy, a także informacje o ustawodawstwie wewnętrznym Umawiających się Państw, dotyczącym podatków, o których mowa w niniejszej umowie, w takim zakresie, w jakim opodatkowanie, które ono przewiduje, nie jest sprzeczne z niniejszą umową ".

Nawet zatem, gdyby istniały wątpliwości co do kwalifikacji prawnej przedpłaconych odsetek w kontekście pierwszego elementu definicji odsetek na gruncie umowy o polsko-singapurskiej ("wszelkiego rodzaju roszczenia wynikające z długów "), to drugi element definicji (odwołanie do prawa podatkowego państwa, w którym odsetki powstają) przesądza, iż w razie uznania tej kategorii dochodu za odsetki przez Singapur, powinny one podlegać takiej samej kwalifikacji prawnej na gruncie umowy polsko-singapurskiej. Skoro przedpłacone odsetki uzyskane przez Skarżącego w przedstawionym stanie faktycznym zostały potraktowane przez władze podatkowe Singapuru jako odsetki, to sugeruje, że są one objęte definicją odsetek w rozumieniu art. 11 ust 5 umowy polsko-singapurskiej.

Kontrolując zaskarżoną decyzję, należało także odnieść się do kwestii optymalizacji podatkowej. Zagadnienie to jest istotne w kontekście argumentacji zaprezentowanej przez organy podatkowe w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji.

Przepisy prawa podatkowego w istocie określają konsekwencje w odniesieniu do stanów faktycznych, które zaszły, ustalając dla nich wysokość należnego zobowiązania podatkowego. Natomiast jeśli stan faktyczny opisany w normie nie zaszedł, to fakt ten jest indyferentny z punktu widzenia tej normy, która nie normuje żadnych konsekwencji dla tego stanu. Pojęcie optymalizacji podatkowej można rozumieć jako wybór takiej formy oraz struktury planowanej transakcji w ramach i granicach obowiązującego prawa podatkowego, aby zmniejszyć poziom obciążeń podatkowych. Jeżeli obowiązujący porządek prawny stwarza podatnikowi możliwość wyboru kilku legalnych konstrukcji do osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, z których każda będzie miała inny wymiar podatkowy, to wybór najkorzystniejszego podatkowo rozwiązania nie może być traktowany jako obejście prawa. Podatnik ma prawo do ułożenia stosunku prawnego wedle swego uznania. (M. Jamroży, S. Kudert, Optymalizacja opodatkowania dochodów przedsiębiorców, Warszawa 2003, str. 21 i nast.).

Odnośnie do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że w ich zasadniczej wymowie są one zasadne. Sąd nie podziela jednak stanowiska Skarżącego, iż zaskarżona decyzja narusza art. 7 O.p. i art. 7 Konstytucji RP. Nieprawidłowe rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest skutkiem błędnej wykładni art. 11 ust. 5 umowy polsko-singapurskiej, zaś błędna wykładnia przepisu nie może być utożsamiana z brakiem podstawy prawnej do orzekania, bądź z działaniem poza granicami prawa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa orzeczono jak w sentencji. Sąd wskazuje, iż organ wydając ponownie rozstrzygnięcie w tej sprawie uwzględni zalecenia co do dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie. W szczególności w razie powzięcia wątpliwości co do kwalifikacji spornych kwot organ skorzysta z możliwości przewidzianej w art. 27 ust. 1 umowy polsko-singapurskiej. Zakres, w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 pps, zaś o kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 tej ustawy.