Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2033/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Budowlane prawo
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia zamierzenia budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r., znak [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister" "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (j.t. Dz. U z 2020 r. poz. 287 - dalej: "u.o.z.o.z."), po rozpatrzeniu zażalenia T. D. i I. D. od postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "[...] WKZ", "organ I instancji", "organ konserwatorski") z [...] czerwca 2020 r., nr [...], odmawiającego uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na rozbiórce budynku dawnej gorzelni, zlokalizowanego na działce ew. nr [...], obręb Z., gm. O. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny.

Pismem z 30 października 2019 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej zwrócił się do [...] WKZ (w trybie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej: "p.b.") z wnioskiem o uzgodnienie projektu rozbiórki ww. budynku dawnej gorzelni.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku, organ I instancji postanowieniem z [...] listopada 2019 r., nr [...], odmówił uzgodnienia ww. zamierzenia budowlanego, wskazując, że do wniosku nie załączono szczegółowej dokumentacji fotograficznej ani ekspertyzy technicznej określającej stan budynku dawnej gorzelni, która wskazywałaby na stopień zużycia poszczególnych elementów.

Na powyższe postanowienie, z zachowaniem ustawowego terminu, zażalenie wniósł T. D., wskazując m. in., że nabywając przedmiotową nieruchomość nie posiadał wiedzy, że budynek został ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Nie wiedział również, że wniosek o rozbiórkę powinien zawierać ekspertyzę techniczną, którą załączył do zażalenia.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., znak [...], Minister uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

[...] WKZ powołanym na wstępie postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., ponownie odmówił uzgodnienia rozbiórki gorzelni. Organ konserwatorski stwierdził m.in., że mimo złego stanu technicznego poszczególnych partii budynku zachował on zasadniczą stabilną konstrukcję oraz czytelną bryłę i znaczny stopień substancji zabytkowej. Ponadto stanowi wartościowy przykład architektury o charakterze przemysłowo – produkcyjnym i jego rozbiórka stanowiłaby nieodwracalną stratę dla dziedzictwa kulturowego.

Na ww. postanowienie, z zachowaniem ustawowego terminu, zażalenie wnieśli T. D. i I. D.

Minister, postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 3 p.b., odnośnie do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Postępowanie uzgodnieniowe w tym zakresie prowadzone jest przez organ administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie art. 106 k.p.a, w myśl którego, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zgodnie natomiast z przepisem przejściowym, tj. art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 75, poz. 474), do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy.

Minister podniósł, że w postępowaniu ustalono, iż objęta wnioskowaną rozbiórką nieruchomość to zespół budynków gorzelni, przylegających do siebie i połączonych ze sobą, w skład, którego wchodzą: budynek mieszkalno- produkcyjny, magazyn i budynek produkcji spirytusu, budynek mieszkalny - dawne laboratorium, komin. Budynek dawnej gorzelni został ujęty w wykazie zabytków. Dla przedmiotowego terenu nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że [...] WKZ przeprowadził 8 czerwca 2020 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, przy udziale stron postępowania, w wyniku których ustalono, iż poszczególne, oryginalne bryły zachowane są w zasadniczej, historycznej formie. Zachowany też został czytelny układ wnętrz związany z poszczególnymi etapami linii produkcyjnej (przejazdowy łącznik - dostawa produktów, płukalnia w podpiwniczeniu, główna sala gorzelni - bez wyposażenia, pomieszczenia na zbiorniki zacieru - zachowane trzy wtórne zbiorniki, pomieszczenia magazynowe zbóż, część administracyjno-mieszkalna itd.) oraz układy komunikacyjne pomiędzy pomieszczeniami, zarówno w układzie poziomym jak i pionowym (zachowała się w większości komunikacja drewnianymi schodami). Odnotowano miejscowe zniszczenia w postaci zerwanego stropu w środkowej części, miejscowe zerwania elementów drewnianych spowodowane działaniem czynników atmosferycznych, skutkujących przegniciem. Komin jest w stanie dobrym, górna część została wtórnie nadmurowana, widoczne jest gęste sklamrowanie na całej jego długości. W protokole zapisano, że zaobserwowane podczas oględzin uszkodzenia mają charakter miejscowy i nie wpływają znacząco na stan zachowania całości. Zasadnicze partie nośne konstrukcyjne są stabilne. Obiekt jest zadaszony, konstrukcje stropów i więźby w większości nie są zniszczone. We wnętrzach zachowały się oryginalne metalowe filary, stolarka i ślusarka okienna. W ocenie organu I instancji, z uwagi na duży stopień zachowania oryginalnej substancji zabytkowej, budynek ten zachował do dnia dzisiejszego wartość historyczną. W konsekwencji, organ odwoławczy podkreślił, że pomimo miejscowych uszkodzeń - głównie partii więźby dachowej narażonej na miejscowe przecieki, punktowe zlasowanie murów przyziemia, nie można stwierdzić, by obiekt ten utracił wartości historyczne, artystyczne i naukowe. Obiekt do chwili obecnej zachował cechy komponowanego dzieła architektury przemysłowej i jest integralnie związany z historią industrializacji, a w szczególności rozwoju przemysłu gorzelnianego na D. i pozostaje jego niepisanym świadectwem.

Minister odniósł się również do uwag współwłaścicieli budynku zawartych w protokole oględzin, podnosząc, że część substancji rzeczywiście ma charakter wtórny, lecz ingerencje te mają charakter miejscowy i dotyczą głównie partii wykończeniowych i tylko w niewielkim stopniu części konstrukcyjnych. Elementy wtórne - część stolarki, ślusarki i elementów drewnianych, pochodzą prawdopodobnie z lat 50 XX w., związane są z naturalnym rozwojem obiektu i koniecznymi naprawami oraz adaptacjami ciągów produkcyjnych.

Zdaniem Ministra, analiza akt sprawy nie wykazała, by aktualny stan obiektu nie pozwalał na przeprowadzenie remontu ww. nieruchomości umożliwiającego zachować przynamniej części autentycznej substancji zabytkowej. W ocenie organu odwoławczego, budynek gorzelni (mimo złego stanu) wciąż posiada wartości artystyczne, historyczne i naukowe, na podstawie, których został ujęty w wykazie zabytków nieruchomych. Dalej podniósł, że bezsporną kwestią jest zły stan budynku przejawiający się m.in. w zawaleniu części dachu, zawaleniu i przegniciu części stropów, zniszczeniu i korozji biologicznej części drewnianych elementów konstrukcyjnych więźby dachowej oraz stropów, a także zawilgoceniu części ścian. Aktualny stan budynku jest wynikiem zaniedbań właścicieli i użytkowników oraz brakiem systematycznych i kompleksowych prac remontowo-konserwatorskich. Obiekt nie został nawet zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Minister przeanalizował ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego dawnej gorzelni autorstwa inż. A. D. i uznał, iż opracowanie to zostało wykonane na podstawie oględzin i nie zostało poparte konkretnymi obliczeniami wytrzymałościowymi bądź innym materiałem badawczym. Autor ww. opracowania wskazał, że zniszczenie budynku gorzelni sięga około 75% i odbudowa jest nieopłacalna. Zdaniem organu odwoławczego opracowanie to nie zawiera analizy możliwości zastosowania konkretnych prac naprawczych ww. nieruchomości. Minister podniósł, że budynek gorzelni odpowiada definicji legalnej zabytku, określonej przez art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Negatywna ocena stanu technicznego budynku, kwestie użyteczności obiektu lub aspekt ekonomiczny, z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej nie stanowią przesłanek do unicestwienia zabytku, ani nie przesądzają o utracie wartości zabytkowej.

Skargę na postanowienie Ministra z [...] sierpnia 2020 r. złożył T. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia [...]nr [...], a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego, o czym świadczy stwierdzenie organu, iż "ekspertyza techniczna inż. A. D. nie została poparta konkretnymi obliczeniami wytrzymałościowymi ani innym materiałem badawczym" i "nie zawiera analizy możliwości zastosowania konkretnych prac naprawczych nieruchomości" w sytuacji, gdy powyższych danych nie zawierał również protokół oględzin wykonanych przez organ I instancji, a zatem żaden z elementów materiału dowodowego nie dawał podstawy do wydania stanowczego rozstrzygnięcia odmawiającego uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na rozbiórce budynku dawnej gorzelni usytuowanej na działce nr [...] w obrębie Z;

2) art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną nie swobodną ocenę dowodów, która wyraża się:

a) w uznaniu, że wnioski ekspertyzy inż. A. D. sprowadzają się do tego, że odbudowa budynku jest nieopłacalna, choć nie był to główny i kluczowy wniosek płynący z ekspertyzy, na którym należało oprzeć rozstrzygnięcie,

b) w pominięciu w ocenie stanowczego zalecenia płynącego z ekspertyzy co do konieczności przeprowadzenia rozbiórki budynku ze względu na istnienie zagrożenia dla ludzi i mienia i uznaniu, że wnioski ekspertyzy nie mogą przesądzać o konieczności rozebrania dawnej gorzelni,

c) w całkowicie bezpodstawnym uznaniu, że obecny zły stan techniczny budynku wynika z zaniedbań aktualnych właścicieli, pomimo iż w materiale dowodowym brak jakichkolwiek podstaw sugerujących podobne wnioski,

d) w braku krytycznej oceny całości ekspertyzy technicznej w tym dokumentacji zdjęciowej, która pozwala na stwierdzenie, że budynek ten jest w znacznym stopniu zdewastowany oraz pozbawiony jakichkolwiek wartości estetycznych.

W uzasadnieniu skargi skarżący uzasadnił postawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa w stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] sierpnia 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2020 r., odmawiające uzgodnienia rozbiórki budynku dawnej gorzelni, zlokalizowanego na działce ew. nr [...], obręb Z., gm. O.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 1 u.o.z.o.z., zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Według art. 3 pkt 2 ww. ustawy, zabytek nieruchomy oznacza nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1. Stosownie natomiast do art. 4 pkt 1-3 u.o.z.o.z. ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, a także udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków.

Z kolei art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego przewiduje, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Powyższe uzgodnienie jest stanowiskiem innego organu, od którego przepis prawa uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Uzyskanie tego uzgodnienia jest obowiązkiem organu, do którego wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę, co wynika z art. 106 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę.

Jak wskazano w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy O. (czego nie opisały w stanie faktycznym organy obu instancji), na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446) oraz art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 z późn. zm.), Wójt Gminy O. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. przyjął Gminną Ewidencję Zabytków Gminy O. w formie zbioru kart adresowych (§ 1). Jak stanowi zaś § 2 – Wykaz obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy O. stanowi załącznik nr 1 i 2 do niniejszego zarządzenia. W załączniku nr 1 w miejscowości Z. ujęto (poz. 4-7) zespół budynków gorzelni, tj.: budynek mieszkalno-produkcyjny, magazyn i budynek produkcji spirytusu, komin, budynek mieszkalny, d. laboratorium.

W konsekwencji, umieszczając zabytek w gminnej ewidencji zabytków, organ gminy urzędowo stwierdził zatem, że obiekt ten charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości (por. wyroki NSA: z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. II OSK 2189/13; z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1446/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). W dotychczasowym orzecznictwie sądowo-administracyjnym jednocześnie przyjmuje się, że ujęcie zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji jest aktem, który podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2012 r. sygn. II OSK 1950/12).

W postępowaniu uzgodnieniowym, co do zasady nie jest wobec tego możliwe skuteczne zakwestionowanie zasadności ujęcia zabytku w gminnej ewidencji zabytków. Twierdzenie, że obiekt ujęty w tejże ewidencji faktycznie nie jest zabytkiem, albowiem nigdy nie posiadał rzeczywistej wartości zabytkowej albo też ją utracił powinno być, co do zasady, podnoszone w odpowiednim postępowaniu zmierzającym do zmiany gminnej ewidencji zabytków w zakresie skreślenia z niej obiektu, który nie powinien w świetle przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami dłużej w niej figurować (zob. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. II OSK 2909/14; z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1446/16).

Podkreślić należy, że po przeprowadzeniu przez organ konserwatorski (w dniu 8 czerwca 2020 r.) oględzin przedmiotowego obiektu ustalono, że poszczególne oryginalne bryły są zachowane w zasadniczej, historycznej formie. Ponadto, zachowany też został czytelny układ wnętrz związany z poszczególnymi etapami linii produkcyjnej oraz układy komunikacyjne pomiędzy pomieszczeniami. Komin jest w stanie dobrym. Organ konserwatorski dostrzegł miejscowe zniszczenia (zerwany strop w środkowej części, miejscowe zerwania elementów drewnianych) spowodowane działaniem czynników atmosferycznych, jednakże ocenił, że nie wpływają one znacząco na stan zachowania całości albowiem zasadnicze partie nośne konstrukcyjne są stabilne, obiekt jest zadaszony, konstrukcje stropów i więźby w większości nie są zniszczone, we wnętrzach zachowały się oryginalne metalowe filary, stolarka i ślusarka okienna. Wobec tego, organ konserwatorski ocenił, że obiekt ten nie utracił wartości historycznych, artystycznych i naukowych.

Powyższe oznacza, że wobec opisanej nieruchomości należy podejmować działania o charakterze konserwatorskim i restauratorskim.

Zdaniem Sądu akta sprawy nie wskazują na to, iż remont przedmiotowego obiektu z technicznego punktu widzenia nie jest możliwy pomimo złego stanu technicznego, co akcentował także Minister (doszło do zawalenia części dachu, zawalenia i przegnicia części stropów, zniszczenia i korozji biologicznej części drewnianych elementów konstrukcyjnych więźby dachowej oraz stropów, a także zawilgocenia części ścian).

W ocenie Sądu, argumentem przemawiającym za rozbiórką nie może być wskazywana przez skarżącego nieopłacalność remontu (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 158/15). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że podstawę rozbiórki budynku nie może stanowić ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego dawnej gorzelni opracowana przez inż. A. D., gdzie wskazano, że zniszczenie budynku gorzelni to około 75% i odbudowa jest nieopłacalna. Słusznie dostrzegł Minister, że opracowanie nie zawiera analizy możliwości zastosowania konkretnych prac naprawczych.

Ponadto należy zauważyć, że organy konserwatorskie posiadają wiedzę specjalistyczną pozwalającą na dokonanie oceny dowodów niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia stanu sprawy. Brak jest zatem uzasadnienia dla twierdzenia skargi, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony.

Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje także, że istotnym walorem tego obiektu jest to, że do chwili obecnej stanowi przykład dzieła architektury przemysłowej i jest integralnie związany z historią industrializacji, a w szczególności rozwoju przemysłu gorzelnianego na D.

W świetle ww. regulacji art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przyjąć trzeba, że wszystkie działania i rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego winny być podejmowane dla zapewnienia odpowiednich warunków, umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie, ich odpowiedniego zagospodarowania i utrzymania, zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, udaremnienia niszczenia i właściwego korzystania z zabytków. Zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 u.o.z.o.z., przedmiotem ochrony i opieki pozostają zabytki (w tym nieruchome) niezależnie od stanu swojego zachowania.

Jak wskazuje w swoich wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny, zapadłych co prawda na gruncie spraw dotyczących wykreślenia obiektów nieruchomych z rejestru zabytków, jednak odnoszących się wprost do treści ww. art. 6 ust. 1 u.o.z.o.z., dopóki stopień zniszczenia obiektu zabytkowego nie osiągnie takiego rozmiaru, który nakazuje uznać, że obiekt ten nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, albowiem nie da się go zachować, dopóty zabytek nie może zostać skreślony z rejestru zabytków. NSA niejednokrotnie podkreślał, że "W tym kontekście jedynie techniczna możliwość zachowania obiektu zabytkowego w stanie pozwalającym na utrzymanie jego wartości zabytkowych ma charakter decydujący w sprawie skreślenia zabytku z rejestru zabytków. Nie jest nim natomiast ocena opłacalności prowadzenia prac przy zabytku dająca możliwość jego zachowania odnoszona do kosztów ekonomicznych tego przedsięwzięcia." (zob. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 182/13).

Z powyższego wynika zatem, że obiekt znajdujący się nawet w złym stanie technicznym nie może przestać być uznawany za zabytek, jeżeli w swoim aktualnym kształcie nadal zachowuje walory historyczne, artystyczne lub naukowe. Innymi słowy nawet obiekt będący ruiną, jeżeli zachowuje jedną z podlegających ochronie wartości nie może zostać wykreślony z rejestru zabytków lub właściwej ewidencji.

Podkreślenia wymaga, że rola dysponenta zabytku sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Zatem zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, zaś treść ustawowego ograniczenia sygnalizuje przepis art. 140 k.c.

Konkludując, w ocenie Sądu, organy miały podstawy aby przyjąć, że obiekt gorzelni nadal przedstawia wartości prawnie chronione, a uzgodnienie planowanych prac skutkowałoby unicestwieniem obiektu posiadającego walory zabytkowe, co stoi w sprzeczności z celem ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek aby przyjąć, że przywołana ocena zabytkowych walorów spornego obiektu uległa dezaktualizacji.

Zasada swobodnej oceny dowodów uregulowana w art. 80 k.p.a., pozwala organowi na dokonanie własnej oceny wartości poszczególnych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji upewnia zaś, że nie doszło do przekroczenia owej swobody, w warunkach której organ orzekał. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wystarczający sposób odniósł się także do stanowiska strony wnoszącej zażalenie.

Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił z uwagi, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.