Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 959/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Prawo pomocy
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym
Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art 52 par. 1, art 3 par. 2 pkt 1-4, art 247
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. T. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. C. T. wniósł skargę na postępowanie Urzędu Skarbowego w P. polegające na zaniechaniu wydania jakiejkolwiek decyzji i jakiegokolwiek dokumentu w sprawie przeprowadzonej egzekucji dnia 8 kwietnia 2010 r. wobec Niego i Jego żony z odpisu podatkowego na dzieci.

Wskazał, że sprawa była dwukrotnie prawomocnie oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku I SA/Sz 577/11 i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] . Sprawę tę oceniono jednak tylko wobec zgłaszającej zarzuty M. T.

Dalej podaje, że celem złożenia skargi jest:

1.Ustalenie, czy będąc obiektem wykonywanych czynności prawnych ma prawo do pełnej informacji o wykonywanych wobec Niego czynnościach.

2. Czy jest Skarżący stroną w myśl art. 28 Kpa i art. 61.2 Konstytucji RP.

3. Czy ma prawo do uzyskania od urzędu dokumentu na swoje nazwisko wobec wykonania wobec Niego przez ten urząd czynności prawnych takich jak egzekucja.

4. Czy urząd ma obowiązek wydania Jemu na Jego nazwisko dokumentu przeprowadzając wobec Niego czynności prawne – egzekucję.

5. Czy ma prawo do uzyskania od urzędu i czy urząd wykonując czynności wobec Niego ma obowiązek wydać dokument na Jego nazwisko z pouczeniem o możliwości złożenia skutecznego środka odwoławczego albo czy urząd może nie wydać żadnych dokumentów, może nie informować o niczym, i w ogóle nic nie musi.

Podkreślił, że celem uzyskania decydującego rozstrzygnięcia sądowego jest uzyskanie satysfakcjonującego rozstrzygnięcia w postaci zmuszenia Urzędu Skarbowego w P. do przestrzegania prawa, głównie uznania za stronę w postępowaniu egzekucyjnym wobec Niego prowadzonym a w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia Sądu – dalsze skarżenie tej sprawy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Dalej wskazuje, że mimo wykonania egzekucji ani razu wobec Skarżącego nie wypowiedziano słowa egzekucja, formalnie nie otrzymał On żadnego wytworzonego dokumentu i nie wszczęto formalnie wobec Niego egzekucji. Nie mając żadnego dokumentu w przedmiotowej sprawie, nie wie Skarżący w jakiej sytuacji prawnej się znajduje.

Do skargi C. T. załączył:

1. Pismo z dnia 21 sierpnia 2012 r. M. i C. T. kierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zawierające wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 4 listopada 2011 sygn. akt I SA/Sz 577/11 i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...]

2. Pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 20 września 2012 r. kierowane do M. i C. T. będące odpowiedzią na pismo z dnia 21 sierpnia 2012 r.

3. Pismo z dnia 25 września 2012 r. M. i C. T. kierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w S. zawierające odwołanie od uznanego za decyzję przez Stronę ww pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 20 września 2012r.

4. Pismo z dnia 29 maja 2012 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. kierowane do Starosty P. Powiatowego Urzędu Pracy w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

5. Pismo z dnia 9 lipca 2012 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. kierowane do Starosty Powiatu P. Powiatowego Urzędu Pracy w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

6. Pismo z dnia 9 kwietnia 2010 r. M. T. kierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w S. w sprawie zgłoszenia zarzutów do egzekucji urzędu skarbowego w P. i skargi na postępowanie urzędników tego urzędu.

7. Postanowienie - zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 13 maja 2010 r., że M. T. winna wnieść odrębnym pismem zarzuty w sprawie egzekucji bezpośrednio do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.

W skardze C. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów, opłat od skargi oraz o przyznanie adwokata w sprawie przeciwko Urzędowi Skarbowemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Stan faktyczny sprawy wynikający z załączonych dokumentów do skargi i wyroku WSA w S. z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 577/11, w oparciu o której formułuje zarzuty skargi C. T. jest następujący:

organ egzekucyjny dokonał zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet należności wynikających z tytułu wykonawczego

nr [...] wystawionego przez Starostę P. (na kwotę [...] zł, wobec uiszczenia kwoty [...] zł przez M. T.) a dotyczących zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przez M. T. określonej w decyzji Starosty utrzymanej w mocy przez Wojewodę Z. oraz wystawionego przez Prezydenta Miasta S. nr [...] obejmującego należność

z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania.

M. T. 29 października 2009 r. wniosła zarzuty dot. postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Starostę P., 9 kwietnia 2010 r. zgłosiła zarzuty do egzekucji urzędu skarbowego w P. i skargę na postępowanie urzędników tego urzędu, złożyła zażalenie i skargę do Sądu Administracyjnego w S. na negatywne rozpoznanie Jej zażalenia z dnia 7 lipca 2010 r. na stanowisko wierzyciela tj. Starosty Powiatowego w P.

21 sierpnia 2012 r. M. T. i C. T. wystąpili do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z wezwaniem do wykonania wyroku Sądu z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 577/11 i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 15 maja 2012 r. nr [...] oraz dnia 25 września 2012 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w S. odwołując się od odmowy uznania ww wyroku i postanowienia.

Przedmiotem skargi do Sądu jest postępowanie organu egzekucyjnego polegającego na zaniechaniu wydania jakiejkolwiek decyzji i jakiegokolwiek dokumentu w sprawie przeprowadzonej 8 kwietnia 2010 r. egzekucji wobec osoby Skarżącego, wobec pieniędzy Skarżącego, w sytuacji gdy nie jest on niczyim dłużnikiem i nie ma wierzyciela.

Mając na uwadze zarzuty skargi w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Nadto w świetle art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Sąd zatem sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, natomiast względy poza prawne, a więc takie, których nie przewidują przepisy prawa mające zastosowanie w konkretnej sprawie, w toku tej kontroli nie są brane pod uwagę.

Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej jest brak uprawnienia do wydawania wyroków merytorycznie załatwiających sprawę w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej tj. do przyznania uprawnień – Sąd nie może uznać za stronę postępowania egzekucyjnego.

W przypadku poddania kontroli Sądu aktu administracyjnego i stwierdzenia w wyniku kontroli, że poddany kontroli akt dotknięty jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd taki akt eliminuje z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia ( art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Zauważyć też należy, że stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, § 2 uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 p.p.s.a.).

Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3 art. 52 p.p.s.a.). .

Mając powyższe na uwadze, rozpoznając skargę sąd administracyjny obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Spełnienie tego wymogu powoduje konieczność rozważenia, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu postępowania oraz czy taki tryb przed wniesieniem doń skargi został wyczerpany, czy skargę wniosła legitymowana do tego osoba.

Nie budzi wątpliwości, że przedmiot skargi dotyczy postępowania egzekucyjnego.

Treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że w ustawie p.p.s.a. wymieniony przepis stanowi jedyną podstawę zaskarżania do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie oraz stosownie do pkt 8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3), oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 tj. inne akty i czynności z zakresu działania organów (zob. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04, ONSA WSA 2004, nr 2, poz. 30).

Stosownie do art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.) tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji administracyjnej, jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia tegoż postępowania. Dokument ten nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wszczęcie egzekucji następuje na podstawie tytułu wykonawczego na wniosek uprawnionego wierzyciela. Wystawiony tytuł wykonawczy nie mieści się w katalogu spraw na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, tj. art. 3 p.p.s.a. Nie rozstrzyga on żadnej sprawy administracyjnej, nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem, jak również nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w S. z dnia 30 marca 2009 r., II SA/Sz 149/09, WSA w Olsztynie z dnia 10 lutego 2011 r., II SA/Ol 61/11, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie budzi wątpliwości, że wydanie tytułu wykonawczego nie jest rozstrzygnięciem organu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie jest też czynnością z zakresu administracji publicznej, co stanowi o niedopuszczalności skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a

Nie można zgodzić się ze Skarżącym że nie miał On możliwości podjęcia działania wobec czynności egzekucyjnych jeśli zważyć, że wobec uznania przez Skarżącego kierowania egzekucji wobec Jego pieniędzy, pomimo że nie był On zobowiązanym, miał możliwość chociażby wnoszenia o wyłączenie spod egzekucji (art. 38 u.p.e.a.). Z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Skarżący nie skorzystał z możliwości przeciwstawienia się działaniom organu egzekucyjnego. Wobec załączonych przez Skarżącego do skargi pism jednoznacznie wynika również, że wbrew podnoszonym zarzutom skargi, Skarżący nie zgłosił również takiego zarzutu z art. 38 u.p.e.a. czy zgodnie z art. 33 u.p.e.a., takie zarzuty zgłosiła M. T. wobec podjętych wobec Niej czynności egzekucyjnych. Skarżący pod własnym imieniem i nazwiskiem podjął wobec organu egzekucyjnego czynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2011 r. i to związane z wykonaniem tego wyroku i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego pomimo, że nie był adresatem tak rozstrzygnięcia Sądu jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Uznając zatem, że w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna jako że nie dotyczy aktu o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd skargę jako niedopuszczalną odrzuca. Wobec zaskarżenia czynności nie będącej w zakresie poddanym kontroli Sądu, badanie dalszych przesłanek dopuszczalności skargi, o których była mowa, jest bezcelowe.

Jednocześnie w punkcie 2 postanowienia, w odpowiedzi na złożony przez Skarżącego wraz ze skargą wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów oraz o przyznanie adwokata, Sąd orzekł o jego oddaleniu. Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W rozpoznawanej sprawie Skarżący złożył skargę na czynność nie będącą aktem o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.

W takich okolicznościach skarga odpowiada wymogom skargi oczywiście bezzasadnej, określonym w art. 247 P.p.s.a.