Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2555/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, 7, 8 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 64a, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9, art. 122
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy legalizacji pomostu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGW WP) (dalej zwany także organem pierwszej instancji), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 kwietnia 2007 r. Pana W. S. (dalej także zwany skarżącym, stroną), odmówił legalizacji pomostu w obrębie wód powierzchniowych jeziora [...], zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...], gmina [...].

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł Pan W. S., reprezentowany przez r. pr. K. K..

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej zwany także organem drugiej instancji, organem odwoławczym) decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej jako: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGW WP.

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg sprawy, w szczególności wskazał, że:

- Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], Starosta Powiatu [...] odmówił Panu W. S. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - pomostu w obrębie wód powierzchniowych jeziora [...].

- Od powyższej decyzji odwołał się Pan W. S.. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją dnia [...] października 2011 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

- Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie legalizacji istniejącego pomostu na działce nr [...] obręb [...], z uwagi na prowadzone postępowanie w sprawie przejścia gruntów pokrytych wodami jeziora [...] do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa z wniosku Dyrektora [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we [...] działającego z pełnomocnictwa Marszałka Województwa [...].

- Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] października 2011 r. złożył Pan S. B. właściciel działki nr [...] obręb [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt. II SA/Gd 948/11 oddalił ww. skargę.

- W wyniku wizji terenowej przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe w [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. w sprawie wykonania pomostu bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stwierdzono, że istniejący pomost został skrócony i spełnia wymogi zgłoszenia w myśl przepisów prawa budowlanego (zdemontowana została część pomostu, która znajdowała się na działce nr [...]). Poinformowano również o możliwości legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego po przedłożeniu aktualnej dokumentacji.

- Pismem z dnia 26 września 2012 r. pełnomocnik Pana W. S. przedłożył zaktualizowany operat wodnoprawny i dokumentację geodezyjną. Zgodnie z treścią dokumentacji zmieniono długość pomostu. Został on skrócony w części nabrzeżnej jeziora poprzez zamianę kładki drewnianej na nadsypkę piaszczystą. Wnioskodawca poinformował, że cały pomost został skrócony do długości 20,30 m plus dwa skrzydła nawodne o długości 2,25 m każdy. Z załączonej do pisma mapy sytuacyjno - wysokościowej wynika, że pomost zlokalizowany jest głównie na działce o numerze ewidencyjnym nr [...] stanowiącej własność Pana S. B..

- Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Starosta [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji legalizującej pomost na jeziorze [...].

- Pełnomocnik Pana W. S. pismem z dnia 5 listopada 2014 r. wniósł zażalenie na ww. postanowienie Starosty [...]. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie.

- Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o legalizację urządzenia wodnego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego tj. pomostu na jeziorze [...], do czasu wydania i uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Cywilny uzgadniającego treść zapisów księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

- Pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. pełnomocnik Pana S. B. wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

- Pan S. B. reprezentowany przez pełnomocnika w dniu 4 stycznia 2016 r. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd50/16 została oddalona ww. skarga.

- Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy Sygn. Akt [...], oddalono apelację Skarbu Państwa tj. Marszałka Województwa [...] od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. akt [...] w którym orzeczono, że wody jeziora [...], na działce nr [...], stanowią śródlądowe wody stojące, a grunt pod tymi wodami nie stanowi własności Skarbu Państwa. Wyrokiem Sądu orzeczono, że właścicielem działki nr [...] obręb [...], stanowiącej jezioro [...] jest Pan S. B..

- Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Starosta [...] podjął zawieszone postępowanie.

- Pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r. organ pierwszej instancji wezwał pełnomocnika Pana W. S. do uzupełnienia wniosku o legalizację urządzenia wodnego poprzez dostarczenie dokumentu potwierdzającego posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na której wybudowano pomost tj. działki nr [...] obręb [...].

- W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik wnioskodawcy przesłał mapę inwentaryzacji geodezyjnej z czerwca 2011 r., która nie uwzględniała zmniejszonych rozmiarów pomostu.

- W dniu [...] października 2017 r. organ przeprowadził ponownie oględziny pomostu. W notatce z oględzin zawarto adnotację, że nie ustalono na jakiej działce znajduje się pomost. Pełnomocnik Pana S. B. stwierdził, że pomost co najmniej w 90 % został posadowiony na działce nr [...], natomiast pełnomocnik Pana W. S. stwierdził brak znaków granicznych w terenie, co uniemożliwiało wskazanie lokalizacji pomostu względem działki nr [...].

- Pismem z dnia 10 listopada 2017 r. pełnomocnik Pana W. S. przesłał do Starosty [...] oświadczenie Pana A. G. - właściciela działki nr [...], o wyrażeniu zgody na użytkowanie posadowionego na niej pomostu.

- W związku z wejściem w życie w dniu 1 stycznia 2018 r. przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne Starosta [...], na podstawie art. 545 ust. 5 ww. ustawy, przekazał wniosek Pana W. S. Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...] PGW WP, celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

- Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] pismem z dnia 29 stycznia 2018 r., wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia wniosku o legalizację urządzenia wodnego poprzez dostarczenie informacji o aktualnym stanie prawnym nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania urządzenia wodnego, wypisu z rejestru gruntów, dostarczenie aktualnego planu urządzenia wodnego tj. pomostu z zasięgiem oddziaływania, z oznaczeniem nieruchomości i ich powierzchnią naniesioną na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu oraz do przedłożenia prawa do dysponowania nieruchomościami.

- W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Pana W. S. zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu rozgraniczenia nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] i [...], Poinformował także, że to właściciele działek o nr ewidencyjnym [...] i [...] są właściwi do udokumentowania stanu prawnego nieruchomości. W kwestii dostarczenia aktualnego planu urządzenia wodnego pełnomocnik zawiadomił, że wnioskodawca zlecił wykonanie planu urządzenia wodnego.

- Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW WP zwrócił się do wszystkich stron postępowania o pisemne potwierdzenie, czy nie sprzeciwiają się zawieszeniu postępowania. Pismem z dnia 21 marca 2018 r. Pełnomocnik Pana S. B. poinformował, że jego Mandant nie wyraża zgody na zawieszenie postępowania, gdyż okoliczności sprawy pozwalają na jej rozstrzygnięcie bez konieczności zawieszania postępowania. W związku z powyższym, Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW WP postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania.

- Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW WP odmówił legalizacji pomostu w obrębie wód powierzchniowych jeziora [...], zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...], gmina [...]. W uzasadnieniu jako podstawę odmowy legalizacji przedmiotowego pomostu podał, iż "Zgodnie z art. 47, 48 i 50 Kodeksu cywilnego wszystko co jest częścią składową gruntu dzieli jego los prawny. Ze złożonego wniosku wynika, że pomost znajduje się na znacznej części działki nr [...] - jezioro [...], do której Wnioskodawca nie przedłożył prawa do dysponowania działką na cele budowlane."

- Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył Pan W. S., reprezentowany przez r. pr. K. K., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości. Pismem z dnia 7 września 2018 r. pełnomocnik Pana S. B. wystosował odpowiedź na powyższe odwołanie wnosząc o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

- Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Prezes PGW WP decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGW WP.

Organ w uzasadnieniu ww. decyzji podniósł w pierwszej kolejności, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268), zgodnie z którą marszałkowie województw utracili kompetencje do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, natomiast zgodnie z art. 525 ust. 1 tej ustawy zniesiono prezesa krajowego zarządu gospodarki wodnej, będącego organem odwoławczym od decyzji wydawanych przez marszałków. W myśl art. 14 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy kompetencje do wydawania pozwoleń wodnoprawnych w tym zakresie przejął właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich. Stosownie natomiast do przepisów art. 545 ust. 4 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z zakresu pozwoleń wodnoprawnych stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich. Mając powyższe na uwadze organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zaś oceny zaskarżonej decyzji dokonuje się w świetle przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Organ odwoławczy wskazał, że nie jest związany granicami odwołania i jest zobowiązany przeanalizować całe zaskarżone rozstrzygnięcie, nie zaś tylko odnieść się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Zaznaczył, że zgodnie z art. 48 Kodeksu cywilnego do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, a art. 50 niniejszej ustawy stanowi, że za części składowe nieruchomości uważa się także prawa związane z jego własnością, W przedmiotowej sprawie wyrokiem z dnia [...] grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Cywilny Odwoławczy orzeczono, że wody jeziora [...], na działce nr [...], stanowią wody stojące, a grunt pod tymi wodami stanowi własność Pana S. B.. Zgodnie z art. 12 Prawa wodnego z 2001 r. wody stojące znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości. W związku z czym, w przedmiotowej sprawie prawa właścicielskie w stosunku do wykonanego pomostu przysługują właścicielom działek na których jest on posadowiony. Przy czym, zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego przepisy ustawy dotyczące właścicieli stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych.

Organ drugiej instancji stwierdził, że natomiast Pan W. S. nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym, czy użytkownikiem wieczystym gruntów (działki nr [...] i [...] obręb [...]), na których posadowiony jest pomost. W związku z powyższymi wyjaśnieniami Pan W. S. nie ma prawa do legitymowania się jako właściciel rzeczonego pomostu, co zdaje się nie zauważać pełnomocnik Pana W. S. - r. pr. K. K..

Organ wspomniał także, że z wnioskiem w sprawie legalizacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, stosownie do art. 64a Prawa wodnego z 2001 r. występuje właściciel tego urządzenia. Mając powyższe na uwadze zarzut naruszenia art. 64a Prawa wodnego jest bezpodstawny. Co prawda, art. 123 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r. stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości ani urządzeń potrzebnych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń wodnych. Jednakże, postępowanie w sprawie legalizacji jest postępowaniem szczególnym i decyzję o legalizacji urządzenia wodnego może otrzymać tylko właściciel tego urządzenia.

Odnosząc się do naruszenia art. 6, 7, 8 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ I instancji niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. czy i w jakiej części pomost został posadowiony na dz. nr [...] oraz przyjęcie, że Wnioskodawca nie dostarczył dokumentów w sprawie, organ odwoławczy nadmienił, iż w omawianej sprawie nie ma znaczenia w jakiej części przedmiotowy pomost znajduję się na działce nr [...]. Jak uzasadniono powyżej, Panu W. S. nie przysługują prawa właścicielskie w stosunku do pomostu z wnioskiem o legalizację którego wystąpił, z uwagi na to że nie jest on właścicielem gruntów na którym jest on posadowiony. W związku z czym, także pismo z dnia 24 czerwca 2017 r., do którego w zaskarżonej decyzji nie odniósł się organ I instancji, nic nie zmienia w niniejszej sprawie, z uwagi na to, iż dotyczy ono konieczności ustalenia granic między działką nr [...] a [...], jak również pismo z dnia 24 lutego 2018 r. będące odpowiedzią na wezwanie z dnia 29 stycznia 2018 r., przy którym dołączono pismo pracowni projektowej, w którym zawarto informację, iż do czasu dokonania rozgraniczenia pomiędzy działkami [...] i [...] nie jest możliwe sporządzenie planu urządzenia wodnego, tj. przedmiotowego pomostu z zasięgiem jego oddziaływania, z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią, naniesionego na mapę sytuacyjno-wysokościową. Organ odwoławczy ponownie zaznaczył, że rozgraniczenie powyższych działek nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu. Dalej, odnosząc się do zarzutu dotyczącego przemilczenia przez organ I instancji, istotnych dla sprawy, według pełnomocnika Pana W. S., pism z dnia 10 listopada 2017 r. oraz 11 maja 2017 r., organ zauważył, że również nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Do pisma z dnia 10 listopada 2017 r. dołączono oświadczenie obecnego właściciela działki nr [...] - Pana A. G., w którym wyraża zgodę na używanie posadowionego pomostu drewnianego. Natomiast pismo z dnia 11 maja 2017 r. zawiera oświadczenie Odwołującego, że jest właścicielem działki sąsiadującej z działką [...] na której jest posadowiony pomost oraz oświadczenie ówczesnych właścicieli działki [...] w którym wyrażają zgodę na posadowienie na ich działce pomostu przez Pana W. S.. Trzeba nadmienić, że powyższe oświadczenia mają zastosowanie w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane, ale nie znajdują przedłożenia w postępowaniach prowadzonych na podstawie Prawa wodnego. W związku z czym, ww. oświadczenia nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania, a zarzut należy uznać za bezzasadny. Nieracjonalny jest także zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego nieuwzględnienie w treści (podstawie prawnej) decyzji, jak i jej uzasadnieniu. Przywołany powyżej przepis określa co zawiera operat wodnoprawny będący głównym dowodem w sprawach o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych, bądź legalizacji urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganego pozwolenia. Nie jest on natomiast podstawą prawną na mocy której organ udzielenia pozwolenia, bądź wydaje decyzję o legalizacji danego urządzenia.

Organ odwoławczy podniósł, że po zakończeniu merytorycznego toku postępowania w sprawie legalizacji przedmiotowego pomostu, w przypadku decyzji odmownej, organ z urzędu nakłada na właściciela tego urządzenia obowiązek jego likwidacji na podstawie obowiązujących przepisów Prawa wodnego, tj. art. 190 ust. 13. Przy czym, w pierwszej kolejności należy zbadać czy w dacie wykonania danego urządzenia przepisy dopuszczały wykonanie takiego urządzenia wodnego bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że przedmiotowe urządzenie zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia postępowanie w sprawie jego likwidacji prowadzi się na podstawie przepisów obecnie obowiązujących.

Reasumując, zdaniem organu drugiej instancji, stwierdzić należy, że decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca legalizacji pomostu w obrębie wód powierzchniowych jeziora [...] jest prawidłowa, a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję organu odwoławczego wniósł Pan r. pr. K. K., pełnomocnik Pana W. S.. Niniejszą decyzję zaskarżono w całości zarzucając jej naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

- art. 6, 7, 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie;

- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. 2 art. 8, 11 k.p.a., polegające na wadliwym uzasadnieniu decyzji, w sposób uniemożliwiający stronie należyte odniesienie się do stanowiska organu, a tym samym utrudniający kontrolę instancyjną wydanego rozstrzygnięcia

2. prawa materialnego, tj.: art. 64a ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 131 ust. 2 tej ustawy poprzez ich niezastosowanie.

Mając na względzie powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi, który wydał zaskarżoną decyzję.

Skarżący wskazał w uzasadnieniu, że organ wydając skarżoną decyzję naruszył szereg przepisów dotyczących postępowania, a w tym także przepisy odnoszące się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego, co miało wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Odnosi się to przede wszystkim do zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. W postępowaniu, którego wynikiem jest skarżona decyzja, organ jednak zaniechał zastosowania wskazanych zasad. Podstawowym obowiązkiem organu jest bowiem dążenie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w tym przypadku nie miało miejsca.

Zdaniem Strony organ nie rozważył wszystkich okoliczności faktycznych, pominął okoliczności istotne dla sprawy i na tej podstawie wydał niewłaściwą decyzję. Zaskarżone rozstrzygnięcie nacechowane jest automatyzmem, schematyzmem i innymi pozaustawowymi kryteriami oceny. Nieprawidłowo bowiem przyjęto i w konsekwencji pominięto fakt przedstawiania przez skarżącego dowodów - dokumentów na potwierdzenie swoich twierdzeń oraz faktów, z których wywodzi on skutki prawne. Zarówno organ pierwszego jak i drugiego stopnia w zasadzie nie rozpoznały istoty sprawy, de facto koncentrując się na "streszczaniu" przebiegu postępowań - w tym także wpadkowych, od momentu złożenia przez skarżącego pierwszego wniosku. Podczas gdy, okoliczności te nie były istotne dla sprawy, a okoliczności istotne zostały pominięte.

Skarżący podniósł, że organ nieprawidłowo przyjął, jakoby Pan S. B. wykazał, że pomost został usytuowany na jego gruncie, podczas gdy zaniechał on tego obowiązku i nie udowodnił powoływanego twierdzenia. Organ oparł się zatem w tym zakresie na kwestiach, które nie zostały dostatecznie wyjaśnione, stwierdzając, iż nie mają one znaczenia dla niniejszej sprawy. Ponadto istnieje tu również pewna sprzeczność, bowiem organ II instancji wskazuje, że okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym następnie od niej uzależnia ewentualne prawo skarżącego do występowania z wnioskiem o legalizację. Skarżący przedstawił bowiem dokumenty wskazujące na to, że pomost w znacznej części został posadowiony na działce [...] (obecnie [...]), których właściciele wyrazili na to zgodę.

Zdaniem strony, wobec powyższego organ naruszył w dalszej kolejności przepisy stanowiące konkretyzację zasad ogólnych wymienionych powyżej, tj. m.in art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 77 § 1 k.p.a. jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 k.p.a. wskazuje, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Takie działania organu mają zmierzać do ustalenia prawdy obiektywnej, o której była już mowa powyżej. W niniejszej sprawie organ zaniechał stosowania wskazanych przepisów, bowiem nie odniósł się do wszystkich istotnych kwestii poruszanych przez Skarżącego, a także wszystkich przedstawionych przez niego dowodów. Ocena materiału dowodowego została dokonana wybiórczo, doprowadzając do naruszenia jakże istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów postępowania. Takie działanie organu skutkuje wadliwością wydanej decyzji, która nie może zostać utrzymana w obrocie prawnym. Organ nie rozważył bowiem przede wszystkim kwestii spornych przedstawianych przez Skarżącego, a także zignorował fakt konieczności przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy właścicielami działek nr [...] i [...] (obecnie [...]).

W ocenie skarżącego, dodatkowo naruszone zostały przepisy dotyczące decyzji, a konkretniej elementów jej uzasadnienia. Organ nie wskazuje bowiem dlaczego i na jakiej podstawie pewne fakty uznał za wystarczająco udowodnione. Uniemożliwia to stronie jakąkolwiek polemikę z organem, bowiem motywy wydanego rozstrzygnięcia nie są dla Skarżącego jasne. Decyzja organu jest w tym zakresie wadliwa. Ponadto organ nie odnosi się do zarzutów odwołania w sposób kompleksowy i pełny. Sprawia wrażenie nierozpoznania istoty sprawy, skupiając się na elementach stanu faktycznego niemających żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy oraz pomijając istotne okoliczności wskazywane przez stronę (na których potwierdzenie w toku postępowania przedstawiano również niezbędne dokumenty). Uzasadnienie decyzji, wbrew przepisom postępowania, nakładającym na organ konkretne obowiązki umieszczenia w nim prawnych i faktycznych treści, stanowi wręcz "luźną" polemikę organu, z argumentami skarżącego i stanem faktycznym i prawnym sprawy, w wybiórczy sposób odnoszącą się do przepisów rozmaitych ustaw. Z jednej bowiem strony organ powołuje w rozstrzygnięciu przepisy ogólne ustawy kodeks cywilny (stwierdzając, iż przedmiotowy pomost w jego ocenie jest częścią składową gruntu, bo, zdaniem organu, trwale jest z nim związany, z drugiej zaś strony organ, w oparciu o pozaustawowe kryteria oceny, dopuszcza się teoretycznych dywagacji, na temat nieprzydatności w sprawie przepisów ustawy prawo budowlane. W istocie zatem, w całkowicie niedopuszczalny sposób, organ w rozstrzygnięciu pomija w szczególności, wskazywany już wcześniej przez skarżącego, art. 132 ust. 2 ustawy Prawo wodne, uznając, że nie musi w rozstrzygnięciu brać pod uwagę jego regulacji, w dalszej zaś kolejności dywaguje organ na temat konieczności zbadania dopuszczalności wykonania urządzenia wodnoprawnego pomimo, iż ani organ II stopnia, ani organ I stopnia, nie dokonały takiej analizy. Podobnie niedorzeczne (w kontekście prawnym wzajemnej relacji przepisów, znajdujących zastosowanie w sprawie), jawią się dywagacje organu na temat domniemanej przez organ "szczególności" postępowania w sprawie legalizacji, co w ocenie organu daje mu przyzwolenie na pominięcie w tym względzie regulacji m.in. art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Co więcej - w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ tak dalece uznał swoją legitymację do prowadzenia polemiki wyłącznie ze skarżącym, że na próżno w uzasadnieniu szukać bezpośrednich odniesień Prezesa GWWP do rozstrzygnięcia organu I stopnia i zarzucanych mu naruszeń. W istocie bowiem, Prezes GWWP, postanowił samodzielnie rozstrzygnąć przedmiotową, sprawę, całkowicie pomijając wszelkie dotychczasowe okoliczności faktyczne i prawne. To niedopuszczalne.

Zdaniem skarżącego, w związku z powyższym, z uwagi na liczne naruszenia proceduralne organu II instancji skarżona decyzja jest wadliwa i nie może istnieć w obrocie prawnym. Organ przede wszystkim nie rozpoznał istoty sprawy, nie odniósł się w sposób kompleksowy i pełny do zarzutów odwołania, a ponadto dokonał skrótowego, ogólnikowego uzasadnienia decyzji, co skutkuje w zasadzie jej nieważnością. Stwierdzić więc należy, iż mimo wskazania przez organ, iż nie jest on związany granicami uprzedniego odwołania Pana W. S., nie sposób przyjąć, by, jak uczynił to Prezes Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, mógł on zbyć zarzuty skarżącego ogólnikowymi stwierdzeniami, iż są one nieracjonalne, czy nietrafione i na tej podstawie wysnuć swój autonomiczny (acz, jak wskazano powyżej w dużej mierze pozaprawny) wywód na temat nie nawet stanu prawnego – a własnych odczuć względem sprawy i stron w nią zaangażowanych. Z powyższych względów podkreślić trzeba, iż zaskarżona decyzja, z uwagi na jej, rażącą w ocenie skarżącego, niezgodność, nie tylko z przepisami, które w sprawie powinny mieć zastosowanie, jako przepisy merytoryczne, lecz także z normami, dotyczącymi zasad formułowania rozstrzygnięcia oraz kompetencji i obowiązków organu w tym zakresie, nie może ostać się w obrocie prawnym. Formuła zaskarżonego rozstrzygnięcia przypomina wręcz bardziej formę osobistego wystąpienia Prezesa Gospodarstwa Wodnego, niż, znajdującego podstawy w przepisach postępowania oraz normach materialnych, prawnego orzeczenia, by wskazać choćby tylko komparycję decyzji, której jedyną podstawą prawną uczyniono art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bez wskazania jakichkolwiek przepisów szczególnych, mających zastosowanie w sprawie.

Dlatego też z uwagi na wskazane naruszenia skarżący wniósł o uchylenie wadliwej decyzji organu i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, bowiem istotne dla sprawy okoliczności faktyczne wymagają ponownego, gruntownego przeprowadzenia postępowania. Jest to konieczne z uwagi na prawa strony oraz przede wszystkim obowiązek organu ustalenia prawdy obiektywnej, wobec czego wnoszę jak na wstępie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że Pan K. K. w dalszym ciągu neguje podstawowy fakt, iż Panu W. S. nie przysługuje prawo do legitymowania się jako właściciel rzeczonego pomostu, a tym samym prawo do wystąpienia z wnioskiem o legalizację tego urządzenia wodnego. Skarżący nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym, czy użytkownikiem wieczystym działek na których zlokalizowany jest pomost, natomiast, stosownie do art. 48 Kodeksu cywilnego do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, a art. 50 niniejszej ustawy stanowi, że za części składowe nieruchomości uważa się także prawa związane z jego własnością. Podkreślenia wymaga, że art. 64a ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. wprost stanowi, że z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego występuję jego właściciel. Wobec powyższego, wszelkie kwestie dotyczące rozgraniczenia działek na których lokalizowany jest pomost, jak i zgoda jednego z właścicieli działek na posadowienie przedmiotowego urządzenia wodnego na jego własności, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie - czego nie przyjmuje do wiadomości pełnomocnik Skarżącego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na wstępie podkreślić należy, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż przedmiotowy pomost już istnieje, został on wybudowany. Taki stan ustalono np. w trakcie ostatnio przeprowadzonych oględzin w terenie w dniu [...] października 2017 r. W notatce z tych czynności wskazano, że nie ustalono wówczas na jakiej działce znajduje się pomost. Pełnomocnik Pana S. B. stwierdził, że przedmiotowy pomost w 90% został posadowiony na działce nr [...], natomiast pełnomocnik skarżącego wskazał, że brak jest znaków granicznych, co uniemożliwiło wskazanie lokalizacji pomostu względem działki [...].

Z dokumentów zgormadzonych w aktach sprawy, w szczególności z przedstawianych przez skarżącego map wynika, że przedmiotowy pomost jest posadowiony na dwóch działkach: działce nr [...] będącej własnością Pana S. B. i działce nr [...] będącej własnością Pana A. G., który oświadczył, że wyraził zgodę na użytkowanie posadowionego na niej pomostu.

Wobec powyższego wskazać należy, że w niniejszej sprawie jest sporne to w jakiej części przedmiotowy pomost jest posadowiony na działce nr [...] i na działce [...].

Wobec tego, że przedmiotowy pomost już istnieje nie było w sprawie podstaw do zastosowania art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego (w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku) dotyczącego wydania pozwolenia wodnoprawnego, gdyż taki dokument mógłby być wydany w sytuacji, gdy urządzenie wodne (tu pomost) dopiero miałby być wykonany.

W niniejszej sprawie na dzień złożenia wniosku przedmiotowy pomost był już wykonany, dlatego też prawidłowo organ uznał, że zastosowanie ma art. 64a ust. 2 Prawa wodnego (w wersji obowiązującej w momencie złożenia wniosku), dotyczący legalizacji wykonanego już urządzenia wodnego (tu pomost).

Według ww. art. 64a ust. 2 Prawa wodnego - jeżeli wykonane urządzenie wodne nie narusza wskazanych przepisów, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, po przedłożeniu przez właściciela tego urządzenia odpowiednich dokumentów o których mowa w art. 131, może wydać decyzję o legalizacji tego urządzenia.

W związku z powyższym w sprawie powstało pytanie, kto jest uprawnionym do złożenia wniosku o legalizację wykonanego urządzenia wodnego – pomostu.

Sąd podzielił stanowisko organu, że uprawnionym w tym zakresie będzie na podstawie art. 64a ust. 2 w zw. z art. 9 Prawa wodnego - właściciel, posiadacz samoistny, bądź użytkownik wieczysty nieruchomości.

Jak wskazywano wyżej z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pomost jest wykonany na dwóch działkach, tj. nr [...] – będącej własnością Pana S. B. i nr [...] będące własnością Pana A. G.. Zaznaczyć należy, że sporny w tym zakresie jest przebieg granic pomiędzy tymi działkami. W związku z tym wątpliwości może budzić to, w jakiej części pomost ten znajduje się na działce nr [...], a w jakiej na działce nr [...]. Zauważyć należy, że z okazanej przez skarżącego mapy sytuacyjnej wynika, iż przedmiotowy pomost został zlokalizowany głównie na działce nr [...].W skardze skarżący natomiast sam wskazał, że pomost w znacznej części jest położony na działce nr [...].

W kontekście regulacji art. 64a ust. 2 Prawa wodnego konieczne było jednak zbadanie, czy skarżący jest właścicielem, posiadaczem, czy użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości, na których jest posadowiony pomost. Organ prawidłowo więc wezwał skarżącego m.in. do okazania dokumentów wskazujących na prawo do dysponowania nieruchomością, na której wykonano pomost.

Na wezwanie organu skarżący nie przedstawił jednak dokumentów świadczących o powyższym. Przedstawił, jak wskazał w jednym z pism - dowody, z których wywodzi tytuł prawny do posadowienia przedmiotowego pomostu.

W szczególności Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajduje się:

- (k. 264) oświadczenie Państwa O., jako właścicieli działki nr [...] (poprzednich właścicieli tej działki), że wyrażają zgodę na posadowienie pomostu na ich działce. Wskazali oni, że prawo używania działki związane jest ze służebnością przechodu i przejazdu ustanowioną na rzecz skarżącego,

- (k. 306) oświadczenie p. A. G. (następca prawny Państwa O.) z dnia [...] października 2017 r., że jako właściciel działki nr [...] oświadcza ponownie, iż potwierdza swoją zgodę na używanie posadowionego na jego działce, przez inwestora i właściciela działki sąsiedniej ([...]) – Pana W. S., pomostu drewnianego.

Z powyższych dokumentów nie wynika więc, że skarżący jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, czy też, że posiada samoistnie działkę nr [...].

Z dokumentów tych z pewnością nie wynika również, że skarżący posiada taki tytuł prawny w stosunku do drugiej działki, na której posadowiony jest pomost - działki nr [...].

Zdaniem Sądu, co najwyżej można uznać, że skarżący jest użytkownikiem, czyli posiadaczem zależnym jednej z działek, tj. działki nr [...].

Rację ma więc organ, że w niniejszej sprawie bez znaczenia był wynik postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami nr [...] i [...], bowiem i tak skarżący nie posiada do tych działek tytułów prawnych uprawniających do złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego urządzenia wodnego. Ponownie podkreślić należy, że z dokumentów zgormadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący nie posiada takiego tytułu prawnego, tj. nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, jak również nie posiada samoistnie działek [...] i [...], na których jest posadowiony przedmiotowy pomost.

Sytuacji tej nie zmieniłoby nawet stwierdzenie, że przedmiotowy pomost jest w całości posadowiony na działce nr [...]. Skarżący bowiem nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym, ani nie posiada samoistnie tej nieruchomości. Tylko wtedy, gdyby posiadał taki tytuł prawny mógłby złożyć zgodnie z art. 64a ust. 2 w zw. z art. 9 Prawa wodnego wniosek o legalizację tego urządzenia wodnego.

Konsekwencją tego, że skarżący nie posiada takich praw jest m.in. to, iż nie był on w stanie uzyskać wszystkich koniecznych dokumentów w sprawie. Jak sam stwierdził w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu z dnia 29 stycznia 2018 r. – właściciele działek o nr [...] i [...] są właściwi do udokumentowania stanu prawnego nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu organ prawidłowo odmówił skarżącemu legalizacji przedmiotowego pomostu.

Z powyższych względów Sąd uznał, że organ wbrew zarzutom skargi, prawidłowo zastosował art. 64a ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 131 ust. 2 tej ustawy.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia wskazanego w uzasadnieniu skargi art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne, według którego pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym. W odniesieniu do powyższego Sąd ponownie podkreśla, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 123 ustawy – przyszły wykonawca ubiega się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla urządzenia, które zamierza wykonać. W niniejszej sprawie rozważać należy możliwość legalizacji wykonanego urządzenia wodnego w trybie art. 64a ust. 2 w zw. z art. 9 Prawa wodnego.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi Sąd zauważa, że nie dopatrzył się w prowadzonym postępowaniu naruszeń wskazanych w skardze: art. 6, 7, 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 8, 11 k.p.a.

Organ zgromadził i rozpatrzył wszystkie niezbędne do rozpoznania istoty sprawy dokumenty i okoliczności, w szczególności wskazane przez stronę, dając temu prawidłowy wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy prawidłowo dokonał ponownego rozpoznania sprawy i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz.