Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 631/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1, § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1, art. 145 a § 1, art. 150 § 1, art. 148, art. 149 § 1 i § 3, art. 149 § 2, art. 151, art. 151 § 1, art. 151 § 1 pkt 1, art. 126, art. 145 § 1 pkt 4, art. 149, art. 150 § 2, art. 49, art. 106, art. 10, art. 151 § 1 pkt 2, art. 151 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46 a ust. 5, art. 3 pkt 19
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym postanowienia uzgadniającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej M. M. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. M. jest postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej: "GIS") z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: "PWIS") w W. z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] o odmowie uchylenia postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] uzgadniającego wariant [...] i [...] przedsięwzięcia polegającego na budowie W. na odcinku od węzła "M." do węzła "L.".

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 8 czerwca 2009 r. M. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem PWIS w W. z dnia [...] czerwca 2006 r., znak: [...]. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a."] podnosząc, iż nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie W. na odcinku od węzła "M." do węzła "L.". Nie miała także wiedzy, iż przedmiotowa inwestycja będzie przebiegać bezpośrednio przez obszar, na którym usytuowana jest jej nieruchomość. Dodatkowo wskazała, iż nie doręczono jej postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. Wprawdzie w aktach znajduje się pismo PWIS w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. skierowane do Wojewody [...] z prośbą o umieszczenie wydanego postanowienia na tablicy ogłoszeń zgodnie z art. 49 k.p.a., jednak nie można uznać go za równoznaczne z prawidłowym i skutecznym doręczeniem postanowienia.

1

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

Następnie wnioskodawczyni wskazała, iż o zakończonym postępowaniu administracyjnym przed PWIS dowiedziała się dopiero w dniu 9 maja 2009 r., w trakcie rozmów sąsiedzkich. Tym samym przedmiotowy wniosek został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

W dalszej części wniosku podniosła szereg okoliczności merytorycznych mających wskazywać na wadliwość postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r., które winny być wzięte pod uwagę przy ponownym orzekaniu co do istoty sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. PWIS w W., działając na podstawi art. 149 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem własnym z dnia [...] czerwca 2006 r. W uzasadnieniu wskazał, iż - jak wynika z akt sprawy – M. M. jest właścicielką nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w W. stanowiącej działkę ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2. Działka ta jest położona na terenie zajmowanym przez projektowane przedsięwzięcie. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło dochowanie przez stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. PWIS w W., powołując w podstawie prawnej art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 k.p.a, odmówił uchylenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie uzgodnienia wariantu [...] i [...] przedsięwzięcia polegającego na budowie W. na odcinku od węzła "M." do węzła "L.".

W uzasadnieniu wskazał, iż jakkolwiek wnioskodawczyni jest stroną w toczącym się postępowaniu, to brak jest podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zaznaczył, iż zgodnie z zapisem zawartym w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, obowiązującej w dniu wydania postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r., jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20 osób, stosuje się art. 49 k.p.a., zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania,

2

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Mając na uwadze powyższe, PWIS w W. pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. wystąpił do Wojewody [...] z prośbą o umieszczenie przedmiotowego postanowienia na tablicy ogłoszeń zgodnie z art. 49 k.p.a. [...] Urząd Wojewódzki w W. Wydział Środowiska i Rolnictwa w dniu [...] lipca 2006 r. wydał zawiadomienie informujące o tym, że treść ww. postanowienia została wywieszona na tablicy ogłoszeń. Z akt sprawy wynika, ze postanowienie zostało wywieszone w dniu 6 lipca 2006 r., a zdjęte w dniu 7 sierpnia 2006 r., zatem w ocenie organu spełniony został wymóg, o którym mowa w art. 49 k.p.a., tzn. uznanie doręczenia za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Nadto organ zauważył, iż wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznego zainteresowania przedmiotową sprawą, mimo że okoliczni sąsiedzi, od których dowiedziała się o toczącym się postępowaniu, w sposób aktywny uczestniczyli w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Nie można uznać za wiarygodne twierdzenia strony, iż nie miała wiedzy o tym, że przedmiotowa inwestycja będzie przebiegać bezpośrednio przez obszar, na którym usytuowana jest jej nieruchomość, ponieważ zawsze istnieje możliwość składania przez osoby zainteresowane uwag i wniosków w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Końcowo organ odniósł się do podniesionych przez stronę argumentów merytorycznych dotyczących projektowanej inwestycji wskazując na ich bezzasadność.

W zażaleniu na powyższe postanowienie M. M. zarzuciła rażące naruszenie art. 150 § 2 w zw. z art. 150 § 1 w zw. z art. 149 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przez organ niewłaściwy (PWIS w W.), a następnie orzeczenie ww. postanowieniem przez ten organ co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy z naruszeniem przepisów o właściwości, a tym samym nieważność postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanego w dniu [...] września 2009 r. postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. na podstawie art. 150 § 2 w zw. z art. 150 § 1 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. wydanie postanowienia o

3

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

wznowieniu postępowania i wyznaczenie organu właściwego do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

W przypadku nieuwzględnienia ww. zarzutu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy zarzucając naruszenie:

* art. 49 k.p.a. w zw. z art. 46a ust. 5 w zw. z art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska [(Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.), dalej: P.o.ś], polegające na błędnym przyjęciu przez PWIS, że w sprawie zakończonej wydaniem postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. organ administracji prawidłowo doręczył stronom przedmiotowe postanowienie,

* art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na przyjęciu, że nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania w sytuacji, gdy skarżąca nie została poinformowana o wszczęciu postępowania, czynnościach podejmowanych w jego toku, jak również nie zostało jej w sposób prawidłowy doręczone postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r., a w konsekwencji naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na odmowie uchylenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r.,

* art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji gdy istniała podstawa do uchylenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. i wydania nowego, rozstrzygającego istotę sprawy.

W motywach zażalenia wskazała, iż w niniejszej sprawie żądanie wznowienia dotyczyło postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r., które nie przeszło toku instancyjnego. W takiej sytuacji, co do zasady, właściwy do wznowienia postępowania właściwy jest organ pierwszej instancji chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 150 § 2 k.p.a. Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie zachodzi właśnie taka sytuacja, tzn. przyczyną wznowienia jest działalność organu, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie w ostatniej instancji (PWIS w W.). W takiej sytuacji o wznowieniu postępowania winien rozstrzygnąć organ wyższego stopnia (GIS), który równocześnie winien wyznaczyć organ właściwy w sprawie przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Nadto zakwestionowała stanowisko organu orzekającego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącej, sposób w jaki PWIS doręczył postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 r. nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w art. 49 k.p.a.

4

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie PWIS w W. z dnia [...] listopada 2009 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem przez PWIS w W. postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. zaistniała przesłanka do zastosowania art. 49 k.p.a. Stanowił o tym art. 46a ust. 5 P.o.ś. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia), zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a.

Ponadto zaznaczył, że zgodnie z art. 57 P.o.ś. postępowanie prowadzone przez PWIS w W. było postępowaniem wpadkowym, którego przedmiotem było ustalenie warunków higienicznych i zdrowotnych przed wydaniem przez organ prowadzący postępowanie główne decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie organu, PWIS w W. słusznie wystosował prośbę do Wojewody [...] o powiadomienie stron postępowania, zgodnie z art. 49 k.p.a. o wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. Z adnotacji widniejącej na zawiadomieniu [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. informującym o wydaniu przez PWIS w W. postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. wynika, że treść tego postanowienia została wywieszona w dniu 6 lipca 2006 r. i zdjęta w dniu 7 sierpnia 2006 r., tym samym uznać należało, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone stronom postępowania zgodnie z przepisami prawa.

W skardze na postanowienie GIS z dnia [...] lutego 2010 r. M. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia PWIS w W. z dnia [...] listopada 2009 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. art. 49 k.p.a. w zw. z art. 46a ust. 5 i art. 3 pkt 19 P.o.ś., polegające na błędnym przyjęciu, że ogłoszenie postanowienia PWIS w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. zostało dokonane w sposób prawidłowy;

2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia PWIS w W. z dnia [...] listopada 2009 r., w sytuacji gdy zachodziła przesłanka wznowienia postępowania, o

5

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a tym samym brak było podstaw prawnych do wydania postanowienia o odmowie uchylenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2006r.

W motywach skargi zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego, iż postanowienie PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r. zostało doręczone stronom postępowania w sposób prawidłowy. Wywieszenie treści ww. postanowienia wyłącznie na tablicy ogłoszeń Wydziału Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. nie może zostać uznane za prawidłowe doręczenie tego postanowienia stronom postępowania w rozumieniu art. 49 k.p.a. w zw. z art. 46a ust. 5 i art. 3 pkt 19 P.o.ś. W szczególności taki sposób publicznego ogłoszenia nie można być uznany za "ogłoszenie w danej miejscowości" w rozumieniu art. 49 k.p.a., w sytuacji gdy działka skarżącej, przez którą ma przechodzić zamierzone przedsięwzięcie znajduje się w bardzo dużej odległości od siedziby ww. urzędu wojewódzkiego. W ocenie skarżącej, dla prawidłowego wypełnienia dyspozycji art. 49 k.p.a., konieczne jest wywieszenie postanowienia w pobliżu planowanej inwestycji (przykładowo na tablicy ogłoszeń w Urzędzie W.). W powołanym przepisie chodzi bowiem o ogłoszenie, obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty sposób publicznego ogłoszenia w pobliżu planowanego przedsięwzięcia. Wywieszenie postanowienia PWIS w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. - z uwagi na znaczną odległość od miejsca planowanego przebiegu przedmiotowego przedsięwzięcia - nie wypełnia dyspozycji art. 49 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 19 P.o.ś, a tym samym nie jest prawidłowe. Odmienne stanowisko GIS w tym zakresie jest nietrafne i świadczy o błędnej wykładni ww. przepisów.

Jednocześnie skarżąca zauważyła, że okoliczność wystosowania przez PWIS prośby do Wojewody [...] - jako organu prowadzącego postępowanie główne - o powiadomienie stron w trybie art. 49 k.p.a. o wydanym postanowieniu, nie oznacza, że organ dokonujący uzgodnienia w trybie art. 106 k.p.a. dopełnił przewidzianych prawem obowiązków w zakresie doręczania orzeczeń.

Ponadto podniosła, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, czy przedmiotowe postanowienie w rzeczywistości zostało wywieszone w Wydziale Rolnictwa i Środowiska [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., bowiem w aktach sprawy nie było dowodów w postaci zawiadomienia z dnia [...] lipca 2006 r. Dopiero w

6

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

toku postępowania wznowieńiowego PWIS w W. przedstawił dowód zamieszczenia ogłoszenia jedynie w postaci faksu z dnia 9 lipca 2009 r.

Końcowo skarżąca wskazała, iż wykazany brak skutecznego doręczenia stronie orzeczenia administracyjnego, jest równoznaczny z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Powyższe wyklucza możliwość wydania orzeczenia odmawiającego uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Przeciwne stanowisko organów orzekających potwierdza wadliwość podjętych w sprawie rozstrzygnięć.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do wydania orzeczenia nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonych aktów w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie GIS z dnia [...] lutego 2010 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie PWIS w W. z dnia [...] listopada 2009 r. naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

7

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

Postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania.

Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w k.p.a. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Przesłanki formalne warunkujące wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania określa art. 148 k.p.a. Ich spełnienie przez stronę rodzi po stronie organu obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, chyba że zachodzą warunki do wydania decyzji o odmowie wznowienia (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Postanowienie o wszczęciu postępowania jest aktem procesowym - otwierającym jedynie postępowanie w sprawie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.), mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. Jeżeli organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). W sytuacji przeciwnej - gdy stwierdzi wystąpienie jednej z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a., przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych, uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Powołane przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają odpowiednie zastosowanie do postanowień, od których przysługuje zażalenie (art. 126 k.p.a).

W kontrolowanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem PWIS w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. uzgadniającym wariant [...] i [...]

8

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

przedsięwzięcia polegającego na budowie W. na odcinku od węzła "M." do węzła "L.". Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie skarżącej przesłanka wymieniona w ww. przepisie została spełniona, ponieważ nie została ona poinformowana przez PWIS o toczącym się postępowaniu, nie zostało jej również doręczone postanowienie PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r. kończące przedmiotowe postępowanie.

W wyniku przeprowadzenia postępowania wstępnego w przedmiocie ww. wniosku i uznaniu przez organ, że wnioskodawczyni spełniła przesłanki formalne do wznowienia postępowania, PWIS w W. w dniu [...] września 2009 r. wydał -na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Tym samym uznał swą właściwość w sprawie na zasadzie art. 150 § 1 k.p.a.

Powyższe stanowisko organu jest - zdaniem Sądu - prawidłowe, a podnoszone w toku postępowania administracyjnego zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 150 § 2 w zw. z art. 150 § 1 i art. 149 k.p.a. - nieuzasadnione.

Jak już powyżej wskazano organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję (postanowienie) w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a). Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje tylko w sytuacji, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Będzie to miało miejsce, gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość postępowania wyliczona w art. 145 § 1 k.p.a., np. świadome niezawiadomienie strony lub jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania lub o czynnościach tego postępowania. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 października 1988 r. (sygn. akt II SA 165/88), zgodnie z którym "jeżeli strona żąda wznowienia postępowania z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu, w myśl art. 150 § 2 k.p.a., jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w postępowaniu". Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie. Nie wykazano bowiem

9

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

związku pomiędzy (świadomym i zamierzonym) działaniem PWIS z przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania. Z powyższych względów brak jest podstaw do uznania, że PWIS - wydając postanowienie o wznowieniu postępowania - dopuścił się naruszenia art. 150 § 1 i art. 149 k.p.a., tym bardziej w stopniu rażącym.

Uzasadnione są natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez wydanie przez PWIS - utrzymanego następnie w mocy przez GIS - orzeczenia w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r. Orzeczenie to, zdaniem Sądu, zapadło w następstwie wadliwego stwierdzenia przez organ, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zaistnienie ww. przesłanki skarżąca wywodzi stąd, iż nie posiadała wiedzy o toczącym się przed PWIS postępowaniu w przedmiocie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie W. na odcinku od węzła "M." do węzła "L.", ponieważ nie została poinformowana o czynnościach podejmowanych przez organ w tym postępowaniu, nie doręczono jej również postanowienia PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r. uzgadniającego ww. przedsięwzięcie. Tym samym, posiadając przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu.

Ze stanowiskiem skarżącej, w ocenie Sądu, należy się zgodzić. Nie można bowiem uznać, że ww. postanowienie PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r. zostało jej skutecznie doręczone w trybie przewidzianym w art. 49 k.p.a. w zw. z art. 46a ust. 5 P.o.ś.

Stosownie do art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W rozpoznawanej sprawie przepisem szczególnym, który tak stanowił był art. 46a ust. 5 P.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.

10

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

Jak wskazano powyżej przedmiotem ww. postanowienia było uzgodnienie przedsięwzięcia polegającego na budowie W. na odcinku od węzła "M." do węzła "L.", a więc przebiegającego przez kilka gmin i [...] W., m.in. przez W., w której położona jest nieruchomość stanowiąca własność skarżącej.

O wydaniu przedmiotowego postanowienia poinformowano strony postępowania - mieszkańców nieruchomości położonych w pobliżu planowanej trasy - poprzez zawiadomienie, datowane na [...] lipca 2006 r., wywieszone w [...] Urzędzie Wojewódzkim. W zawiadomieniu tym wskazano, iż treść postanowienia PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r. została wywieszona na tablicy ogłoszeń Wydziału Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 6 lipca 2006 r., a zdjęta w dniu 7 sierpnia 2006 r. (adnotacja na zawiadomieniu).

Taki sposób obwieszczenia nie spełnia, zdaniem Sądu, wymogów z art. 49 k.p.a.

Obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty sposób publicznego ogłoszenia powinny zostać dokonane stosownie do powołanego przepisu "w danej miejscowości", przez co należy rozumieć ogłoszenie obwieszczenia lub inny zwyczajowy sposób publicznego ogłoszenia w pobliżu planowanego przedsięwzięcia, również w wyodrębnionych jednostkach administracyjnych, w których zainteresowani mieliby możliwość zapoznać się z treścią rozstrzygnięcia (m.in. w W.). Chodzi zatem o ogłoszenie, obwieszczenie o zasięgu lokalnym, mającym zapewnić dotarcie informacji o wydaniu decyzji (czy dokonaniu innej czynności) oraz o jej treści do adresatów. Przy tym wskazane byłoby równoczesne zastosowanie kilku z form lokalnego ogłaszania. Jak bowiem wynika z art. 3 pkt 19 P.o.ś. przez "podanie do publicznej wiadomości" rozumie się ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, a w sytuacji gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszenia. Nie można zatem uznać, że wywieszenie zawiadomienia w Urzędzie Wojewódzkim, znajdującym się kilkanaście kilometrów od lokalizacji planowanego przedsięwzięcia, było wystarczające z punktu widzenia realizacji powyższego celu - obwieszczenia o zasięgu lokalnym, w pobliżu miejsca inwestycji. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, iż ww. nieruchomość

11

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

położona w W. nie stanowi miejsca stałego zamieszkania skarżącej, skoro chodzi o dopełnienie obowiązków informacyjnych względem właścicieli nieruchomości usytuowanych w obszarze planowanej inwestycji.

W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko skarżącej, iż dla zapewnienia skutecznego doręczenia przedmiotowego postanowienia w trybie art. 49 k.p.a., PWIS powinien był przekazać to postanowienie do jednostek organizacyjnych (urzędów miast i dzielnic właściwych ze względu na przebieg planowanej W.), w których zainteresowani mieliby możliwość zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia. Winien jednocześnie zobowiązać ww. jednostki do wywieszenia treści postanowienia na tablicach ogłoszeń w określonym terminie oraz przesłania zwrotnej informacji do PWIS o działaniach podjętych w tym zakresie. Na marginesie zauważyć należy, że taki sposób doręczenia zastosował RDOŚ jako organ właściwy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia, o czym świadczy zawiadomienie z dnia 4 maja 2009 r., z którego wynika, że z treścią wymienionych w nim decyzji można było zapoznać się m.in. w Urzędzie W.oraz w innych urzędach miast i [...] właściwych ze względu na przebieg planowanej obwodnicy.

Nie można zgodzić się z stanowiskiem GIS, iż działanie PWIS polegające na wystąpieniu do Wojewody [...] z prośbą o umieszczeniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 r. na tablicy ogłoszeń w [...] Urzędzie Wojewódzkim (pismo z dnia [...] czerwca 2006 r.), jest wystarczające z punktu widzenia obowiązków informacyjnych organu prowadzącego postępowanie wpadkowe. Postępowanie na podstawie art. 106 k.p.a., jako element postępowania głównego, jest postępowaniem samodzielnym, w którym ma zastosowanie m.in. zasada czynnego udziału stron wyrażona w art. 10 k.p.a. Naruszenie tego przepisu przez organ współdziałający skutkuje wznowieniem postępowania zakończonego postanowieniem wydanym w tym trybie (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1999 r., sygn. akt IV SA 2787/98). Na organie współdziałającym spoczywa również obowiązek doręczenia tego postanowienia stronom postępowania w sposób zgodny z przepisami prawa.

Konkludując Sąd stwierdza, iż postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem PWIS z dnia [...] czerwca 2006 r. dotknięte jest wadą stanowiącą podstawę wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca bowiem bez własnej winy nie brała udziału w ww. postępowaniu, w szczególności nie

12

Sygn. akt IV SA/Wa 631/10

doręczono jej przedmiotowego postanowienia. W konsekwencji, postanowienie GIS z dnia [...] lutego 2010 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie PWIS z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie uchylenia postanowienia PWIS w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. zostały wydane z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 k.p.a.

Rozpatrując sprawę ponownie organ zobowiązany będzie, w myśl art. 149 § 2 k.p.a., do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postanowienia ostatecznego. W następstwie powyższego organ wyda rozstrzygnięcie stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 bądź art. 151 § 2 k.p.a.

Mając na względzie wszystko powyższe Sąd, wobec naruszenia przez organ wyżej wymienionych przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postanowiono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.