Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1789/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 29
journal: Dz.U. 1990 nr 65 poz 386
law: Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , Joanna Głowala, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] lutego 2019 r. o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Rada Kolegium Zarządzania i Finansów S[...] w W., po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych A. S. sporządzonymi przez: prof. dr hab. A. S. (recenzja pozytywna); prof. dr hab. B. N. (recenzja negatywna) i prof. dr hab. B. S. (recenzja negatywna) oraz uchwałą komisji habilitacyjnej zawierającą negatywną opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, w dniu [...] lutego 2018 r. podjęła uchwałę (nr [...]) o odmowie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu (wynik głosowania: 6 głosów za nadaniem stopnia doktora habilitowanego, 32 głosy przeciwko, 6 głosów wstrzymujących się).

W uzasadnieniu Rada Kolegium Zarządzania i Finansów S[...] stwierdziła, że osiągnięcia naukowe A. S. po uzyskaniu stopnia doktora, nie stanowią znaczącego wkładu w rozwój nauki o zarządzaniu i w związku z tym kandydat nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 16 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki. Uchwała ta została podjęta po uchyleniu przez Centralną Komisję do Spraw Stopi i Tytułów, decyzją z [...] stycznia 2018 r. (nr [...]) wcześniej uchwały Rady z dnia [...] czerwca 2017 r. z uwagi na zinterpretowanie negatywnego wyniku głosowania jako uchwały odmawiającej nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego.

A. S. w odwołaniu od tej uchwały Kolegium wniósł o jej uchylenie. Odwołujący się stwierdził, że "została ona wypaczona (zniekształcona) w następstwie wcześniejszych błędnych wniosków recenzentów prof. dr hab. B. N. i prof. dr. hab. B. S. powstałych na skutek ich działania mającego na celu pozamerytoryczne i nielegalne przekierowanie (...) postępowania habilitacyjnego z S[...] w W. do A[...], a tym samym ich zaangażowania w działalność sprzeczną z interesem społecznym". A. S. stwierdził, że recenzje jego dorobku naukowego są niemerytoryczne, ich autorzy poświadczyli w ich nieprawdę, nie dotrzymali terminów przewidzianych na sporządzenie recenzji. W uzasadnieniu odwołania A. S. wyraził krytyczną ocenę odnośnie dotychczasowych postępowań doktorskich i habilitacyjnych oraz "procedur awansowych" i polityce kadrowej na jego macierzystej Uczelni (Akademii [...] w W.).

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tej uchwały, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z [...] lutego 2019 r., wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki w związku z art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669), utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w uzasadnieniu decyzji podniosła m. in., że po zapoznaniu się z negatywnymi opiniami 2 recenzentów (prof. P. D. i prof. J. W., którzy dokonali szczegółowej i wyczerpującej oceny dorobku naukowego skarżącego oraz jego odwołania i jednomyślnie stwierdzili, że jego osiągnięcia naukowe nie spełniają wymagań określonych w art. 16 ustawy), stanowiskiem Sekcji Nauk Ekonomicznych CK, która w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia wniosku o nadanie skarżącemu tytułu naukowego doktora habilitowanego, podzieliła stanowisko Rady Kolegium Zarządzania i Finansów S[...] że osiągnięcia naukowe A. S. nie spełniają wymagań ustawy stawianych kandydatom do stopnia doktora habilitowanego.

Centralna Komisji podkreśliła, że powołani recenzenci mają uznaną, renomę naukową, w tym międzynarodową, mają wybitną pozycję naukową w dyscyplinie nauk o zarządzaniu, są autorytetami w zagadnieniach zarządzania, w tym zarządzania strategicznego oraz zarządzania w sporcie i marketingu sportowym. Wobec recenzentów na żadnym etapie postępowania nie zgłoszono jakichkolwiek wątpliwości odnośnie do ich bezstronności. Ich recenzje są wiarygodne, recenzenci nie wykroczyli w żadnym przypadku poza zakres swych kompetencji, ani poza zakres zadań jakie mieli wykonać w ramach swych funkcji w postępowaniu habilitacyjnym. Także skład komisji habilitacyjnej powołanej przez CK został dobrany prawidłowo - wszyscy jej członkowie, a szczególnie recenzenci, posiadają kompetencje do oceny dorobku naukowego w zakresie, który wynika z wniosku przedłożonego przez habilitanta.

Odwołanie A. S. to niedopuszczalna, "bezprecedensowa krytyka" opinii i ocen prof. B. N. i prof. B. S. odnośnie dorobku naukowego skarżącego, przekraczająca przekracza właściwe formy dyskusji naukowej, oparta w części na insynuacji i bardzo poważnych zarzutach "fałszerstwa intelektualnego" i wręcz pomówieniach wobec recenzentów.

Organ podkreślił, że postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, nawet jeśli jest on najgłębiej przekonany, że nie są one umotywowane, czy niesłuszne, czy krzywdzące (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. III ARN 86/195, OSNP 1996, nr 21/315). Recenzenci mają prawo do samodzielnych, krytycznych ocen dorobku naukowo-badawczego i wszystkich nurtów aktywności kandydata, formułowania ocen w oparciu o swoją głęboką wiedzę merytoryczną i metodyczną. Osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego poddaje ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe i musi przyjąć taką, a nie inną jego ocenę.

W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja stwierdziła, że skarżący we wniosku habilitacyjnym nie był w stanie wyselekcjonować najważniejszych publikacji (przedstawił do oceny ponad 140 pozycji i ponad 500-stronnicową monografię) oraz nie potrafił wyraźnie wydzielić merytorycznie, a nie procentowo, swojego wkładu we wspólne publikacje. Jego autoreferat zawiera długą listę celów i pytań badawczych oraz banalnych i hipotez oraz w wielu przypadkach banalnych treści. Namnożenie celów, pytań, hipotez świadczy o braku umiejętności skoncentrowania się na kluczowych zagadnieniach. To, że badania są interesujące nie znaczy, że mają one charakter naukowy, że wnoszą coś naprawdę nowego, że ich wyniki zostały poprawnie przeanalizowane i zinterpretowane. To wszystko świadczy o słabości metodologicznej pracy habilitanta (jego warsztatu badawczego).

A. S. w skardze na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] lutego 2019 r. zarzucił, że prof. P. D. i prof. J. W. "okazali się stronniczy (...) wykazując zrozumienie i aprobatę wobec poczynań prof. B. N. i prof. B. S.". W ten sposób "udzielili im przyzwolenia (...) na poświadczanie nieprawdy i manipulację". Skarżący stwierdził, że recenzenci wprowadzili w błąd Komisję, przedstawiając jej "fałszywy wniosek", że jego dorobek naukowy nie wnosi znaczącego wkładu w rozwój nauk o zarządzaniu. A. S. dodał, że prof. N. w swojej recenzji zawarł stwierdzenie, że dorobek skarżącego "może i znacząco wzbogaca dyscyplinę nauki o kulturze fizycznej". Jest to, zdaniem skarżącego, równoznaczne z wnioskiem, że jego dorobek może i znacząco wzbogaca dyscyplinę nauki o zarządzaniu. W uzasadnieniu skargi skarżący dodał, że CKL "zaniechała kontroli nad nielegalnym, nieetycznym i nienaukowym procederem prowadzenia postępowań awansowych w akademiach wychowania fizycznego z tematyki wykraczającej poza zakres dyscypliny nauki o kulturze fizycznej sensu stricte (...). Ten brak kontroli doprowadził do tego, że na uczelniach tych procedurom postępowań awansowych poddawane były prace nie tylko z zakresu nauk o kulturze fizycznej sensu stricte, ale także nauk o kulturze fizycznej sensu largo, np. z zakresu filozofii, socjologii, psychologii, historii, zarządzania, o ile dotyczyły szeroko rozumianej problematyki kultury fizycznej".

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

W piśmie z 3 lutego 2020 r. A. S. stwierdził, że uchwała Rady Kolegium Zarządzania i Finansów S[...] w W. z [...] lutego 2018 r. o odmowie nadania mu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu (utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] lutego 2019 r.), została podjęta przed uprawomocnieniem się decyzji Komisji z [...] stycznia 2018 r. o uchyleniu wcześniejszej decyzji Kolegium z [...] czerwca 2017 r. Skarżący dodał, że w dniu 28 lutego 2018 r. a więc dwa dni jej wydaniu zaskarżył decyzję Centralnej Komisji z [...] stycznia 2018 r. do WSA. Zdaniem skarżącego, to wszystko prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja Centralnej Komisji jest nieważna z mocy prawa.

Sąd z urzędu stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 5 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 515/18 oddalił skargę A. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] stycznia 2018 r.

W dniu 21 lutego oraz 16 marca 2020 r. wpłynęły do Sądu kolejne pisma procesowe skarżącego, zatytułowane "uzupełnienie skargi", w których stwierdził, że jego "problemy z habilitacją pozostają w bezpośrednim związku z wieloletnią złą praktyką procedowania prac (...) na Wydziale [...] A[...] w W." A. S. podniósł, że "odczuł ogromne poczucie niesprawiedliwości" na skutek postępowania prof. B. N. i B. S. Zarzucił, że prof. N. w sposób nieuprawniony nie wziął pod uwagę jego publikacji "[...]" oraz że "pełniąc szereg odpowiedzialnych funkcji w środowisku nauk ekonomicznych (...) nie mógł samodzielnie i rzetelnie wykonywać recenzji (...)" i korzystał z pomocy innych osób.

Zdaniem skarżącego, nie można przyjmować, że jego osiągnięcia naukowe wnoszą znaczący wkład w rozwój nauki o kulturze fizycznej i jednocześnie nie mają znaczenia dla rozwoju nauk o zarządzaniu. Dalej stwierdził, że "dwaj recenzenci sfałszowali swoje recenzje przygotowując je pod z góry zaplanowany scenariusz tzn. pod scenariusz przekierowania (...) postępowania habilitacyjnego z [...] do [...] (...)". Rada Wydziału [...] w W. nie jest kompetentna do prowadzenia postępowań o nadanie tytułu naukowego z nauk o kulturze fizycznej sensu largo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona przez A. S. decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] lutego 2019 r. o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu nie narusza prawa i dlatego jego skarga podlega oddaleniu.

Przede wszystkim nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi, które dotyczyły merytorycznej wartości sporządzonych w sprawie recenzji, jak również zmierzały do zdyskwalifikowania kompetencji samych recenzentów.

Sąd administracyjny, kontrolujący ostateczną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o odmowie nadania tytułu naukowego, nie jest władny (uprawniony) do dokonywania merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydata, a co za tym idzie, do oceny sporządzonych na użytek postępowania recenzji oraz kompetencji recenzentów. Sąd nie jest uprawniony do oceniania, czy osiągnięcia naukowe skarżącego, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiącą znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej oraz czy wykazuje się on istotną aktywnością naukową. Co więcej, nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących m. in. podstawę wydania uchwały przez Radę Wydziału a następnie zaskarżonej decyzji. Z tego powodu krytyczne oceny recenzji i polemika ze stwierdzeniami w nich zawartymi, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Można dodać, że w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego nie ma zastosowania art. 75 § 1 k.p.a., a postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (wyrok NSA z 27 października 2006 r. sygn. akt I OSK 192/06). Sąd podkreśla, że w postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne prowadzenie polemiki wobec ustaleń organów I i II instancji co do walorów naukowych dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego doktora habilitowanego. Osiągnięcia naukowe skarżącego zostały ocenione negatywnie w postępowaniu I instancji, w którym komisja wydziałowa podjęła negatywną opinię, a następnie, również negatywna dla skarżącego uchwała, została podjęta przez Radę Wydziału. Komisja habilitacyjna oraz Rada wydziału podejmują decyzje większością głosów w głosowaniu, i ani Sąd, ani Centralna Komisja nie może ustalać przyczyn głosowania w określony sposób lub też z określonym wynikiem. W postępowaniu przed Centralną Komisją skarżący również uzyskał negatywną ocenę superrecenzentów, potwierdzoną w głosowaniach statutowych organów CK. Superrecenzenci CK dokonali oceny recenzji pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów dawnego rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie kryteriów oceny osiągnięć naukowych osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego (Dz. U. Nr 196 z 2011 r., poz. 1165), lecz nie znaleźli podstaw do uznania, że doszło do naruszeń. W konsekwencji oceniono, iż skarżący nie spełnia wymagań koniecznych do nadania mu stopnia doktora habilitowanego. Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem Sekcji postanowiło utrzymać w mocy uchwałę Rady Wydziału.

Należy dodać, że podjęcie przez Radę Kolegium Zarządzania i Finansów S[...] w W. w dniu [...] lutego 2018 r. uchwały (nr [...]) o odmowie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego przed uprawomocnieniem się wcześniejszej decyzji Komisji (z [...] stycznia 2018 r. ) uchylającej uchwałę organu I instancji nie może, wbrew oczekiwaniu skarżącego, prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Decyzja organu II instancji (z [...] stycznia 2018 r.) była ostateczna. Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy tę - zdaniem skarżącego "przewczesną" uchwałę Rady Kolegium Zarządzania i Finansów S[...] w W. z [...] lutego 2018 r. została wydana w dniu [...] lutego 2019 r., a więc po wydaniu przez sąd wyroku oddalającego skargę na decyzję Komisji (z [...] stycznia 2018 r.) co miało miejsce w dniu 5 października 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 515/18).

Odnosząc się do zarzutów skarżącego należy dodać, że zgodnie z art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora, w zakresie nieuregulowanym w ustawie przepisy k.p.a. stosuje się jedynie odpowiednio. W szczególności w postępowaniach, dotyczących nadania stopni naukowych i tytułu profesora, nie stosuje się przepisów k.p.a., dotyczących terminów dokonywania czynności przez organy. Sądowi z urzędu znana jest powszechna praktyka, stosowana nie tylko przez Sekcje i Prezydium Centralnej Komisji, ale i przez rady wydziału wszystkich wyższych uczelni w Polsce, że posiedzenia organów kolegialnych zwoływane są cyklicznie, nie częściej niż raz w miesiącu, nie zwołuje się ich w okresach świątecznych ani wakacyjnych, nadto tryb procedowania i wyznaczania porządku obrad uzależniony jest od ilości spraw koniecznych do przegłosowania. Sposób działania i sytuację tych organów uczelni wyższych trudno porównywać do terminów i sposobów działania organów administracji, dlatego w sprawach dotyczących stopni i tytułów naukowych nie jest i nie może mieć zastosowania dyspozycja art. 35 i nast. k.p.a. Nadto ustawodawca przewidział w ustawie o stopniach i tytule, tylko terminy instrukcyjne.

W tym stanie sprawy, w świetle powyższych rozważań, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze i uznając że organ w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy (bazując na opiniach i na stanowisku właściwej Sekcji) i w taki też sposób dokonał jego oceny nie naruszając przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).