Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 630/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019r. sprawy ze skargi C.C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli lokalu mieszkalnego i sporządzenia ekspertyzy technicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej zw. jako k.p.a.) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.nr [...]z dnia [...] r. Decyzją tą organ I instancji, działając na podstawie art. 62 ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), nakazał C.C.– właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...]w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] we W. (obręb P.G., AM-[...], dz. [...]):

- przeprowadzenie kontroli ww. lokalu w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu przewodów kominowych (spalinowych i wentylacyjnych) w zakresie ich podłączeń, stanu technicznego urządzenia grzewczego podłączonego do wewnętrznej instalacji gazowej - kotła gazowego; z przeprowadzonych czynności należy sporządzić stosowne protokoły,

- sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej podłączeń do przewodów kominowych znajdujących się w obrębie lokalu nr [...](w tym także instalacji wentylacji wywiewnej z dwóch łazienek), zawierającej inwentaryzację przewodów kominowych wraz z oceną drożności i szczelności przewodów, prawidłowości osadzenia kratek wentylacyjnych, prawidłowości wyprowadzenia przewodów ponad dach i prawidłowości ciągu w przewodach (pod kątem obowiązujących przepisów) oraz skuteczności działania wentylacji nawiewno-wywiewnej w obiekcie (z inwentaryzacją ewentualnej instalacji wentylacyjnej wywiewnej z dwóch łazienek, z opisem sposobu nawiewu powietrza świeżego i spełnieniem wymogu zachowania minimalnej krotności powietrza w pomieszczeniach, zgodnej z Polską Normą), a także ocenę stanu technicznego kotła gazowego i sprawności instalacji grzewczej centralnego ogrzewania etażowego i ciepłej wody użytkowej; W ekspertyzie należy wskazać w sposób jednoznaczny, jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia przewodów kominowych, wentylacji nawiewnej, wentylacji wywiewnej oraz instalacji grzewczej z kotłem gazowym do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 1 grudnia 2016 roku do PINB dla miasta W.wpłynęła skarga mieszkanek lokalu przy ulicy [...] we W.dotycząca wadliwej instalacji grzewczej.

W dniu 9 grudnia 2016 r. pracownik PINB przeprowadził niezapowiedzianą (z uwagi na zagrożenie związane z awarią kotła gazowego) kontrolę nieruchomości, w trakcie której ustalił, że mieszkanie nr [...] znajduje się na trzecim piętrze czteropiętrowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z poddaszem użytkowym. Składa się ono z czterech pokoi, dwóch łazienek i kuchni połączonej z przedpokojem. W kuchni zamontowana jest kuchnia gazowa czteropalnikowa z piekarnikiem elektrycznym i kocioł gazowy z zamkniętą komorą spalania. Nawiew powietrza do kotła dostarczany jest z szybu doświetlającego przewodem prowadzonym pod stropem kuchni. W mieszkaniu stwierdzono całkowity brak nawiewu powietrza świeżego - szczelna stolarka okienna PCW, bez nawiewników, skutkiem czego brak jest wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu; w obu łazienkach zamontowane są drzwi o szerokości 70 cm otwierane na zewnątrz; w dole obojga drzwi szczelina nawiewna o wymiarach 4 cm x 37 cm i powierzchni nawiewu 148 cm2 (minimalna powierzchnia otworu nawiewnego winna wynosić 220 cm2 w świetle) - w stropie podwieszonym obu łazienek widoczna kratka wywiewna PCW o średnicy około 10 cm. Stan techniczny lokalu uznano za dobry, świeżo po remoncie. Biorące udział w kontroli mieszkanki lokalu oświadczyły, że w związku z awariami kotła gazowego w mieszkaniu nie ma ogrzewania i ciepłej wody (serwisant kotła poinformował, że po sygnalizowanej awarii kotła, kocioł należy wyłączyć i naprawić), a właściciel mieszkania nie chce zlecić naprawy kotła we własnym zakresie (awaria kotła nie jest skutkiem działań najemców lokalu). W trakcie kontroli pracownika PINB kocioł gazowy działał, jednak kilka razy włączał się sygnalizator awarii kotła, po zresetowaniu kotła kocioł włączał się i działał ponownie.

Następnie – tj. w dniu 19 grudnia 2016 r. przeprowadzono kontrolę nieruchomości z udziałem właściciela lokalu, C.C. (zwany dalej jako: skarżący, strona, strona skarżąca). W trakcie kontroli stwierdzono, że w kuchni nad oknem został wykonany nawiewnik w ścianie zewnętrznej dostarczający powietrze z szybu doświetlającego. Zgodnie z informacją obecnych na kontroli mieszkanek - nawiewnik został zamontowany 3 dni wcześniej, tj. 16 grudnia 2016 r. W trakcie kontroli kocioł gazowy był wyłączony; stwierdzono, że instalacja grzewcza w lokalu jest nadal niesprawna; w mieszkaniu nie ma prawidłowej wentylacji nawiewno-wywiewnej, przy użytkowaniu urządzenia gazowego z otwartym płomieniem spalania (kuchnia gazowa 4-palnikowa) może dojść do zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. W trakcie kontroli skarżący przedłożył do wglądu:

- "Opinię - nr [...]z dnia [...]roku - z wyników przeprowadzonych oględzin-ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych w lokalu przy ulicy [...] we W." sporządzoną przez mistrza kominiarskiego (opinia zawiera wskazanie podłączeń do przewodów kominowych kotła gazowego i wentylacji grawitacyjnej wywiewnej kuchni, w której miał być zlokalizowany kocioł; została sporządzona dla celów projektowych),

- zaświadczenie dotyczące podłączeń zgodnie z opinią jw., wykonane przez mistrza kominiarskiego,

- "Protokół - nr [...]z [...] r. - z głównej próby szczelności instalacji gazowej w lokalu przy ulicy [...] we W." sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia energetyczne (stanowisko eksploatacja, zakres kontrolno-pomiarowy, nr upr[...]),

- "Projekt budowlany wewnętrznej instalacji gazu dla lokalu mieszkalnego nr [...]w istniejącym budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...]we W.", zatwierdzony decyzją Prezydenta W.nr [...] z [...]roku, udzielającą pozwolenia na budowę dla C.C., polegającą na montażu wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym przy ulicy [...] nr [...] we W.

Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji uznał, że w przedmiotowym lokalu występują nieprawidłowości związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem wentylacji nawiewno - wywiewnej oraz niesprawną instalacją grzewczą, a pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zagrożenia wynikającego z nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji nawiewno - wywiewnej i instalacji centralnego ogrzewania etażowego z podłączonym kotłem gazowym c.o.+ c.w.u. w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] we W.

Postanowieniem nr [...] z [...] r. wezwano skarżącego, do przedłożenia dokumentów - sporządzonych przez uprawnione osoby - potwierdzających prawidłowość zrealizowanych robót budowlanych związanych z montażem wewnętrznej instalacji gazowej - z podłączeniem kuchni gazowej czteropalnikowej i kotła gazowego c.o. + c.w.u. z zamkniętą komorą spalania oraz z wykonaniem instalacji grzewczej - w ww. lokalu mieszkalnym, do przedłożenia ekspertyzy kominiarskiej dotyczącej funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu, ze szkicem podłączeń do przewodów kominowych oraz oceną zapewnienia nawiewu powietrza świeżego do całego lokalu mieszkalnego, a także dokumentów uprawniających osoby dokonujące ocen technicznych.

W dniu 23 stycznia 2017 r. skarżący przedłożył w PINB następujące dokumenty:

- opinię nr[...] z dnia [...] r. z wyników przeprowadzonych oględzin-ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych;

- protokół nr [...] z dnia [...] r. z głównej próby szczelności instalacji gazowej;

- oświadczenie kierownika budowy z dnia [...] r. potwierdzające zgodność montażu wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu jw. z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę i przepisami;

- kartę gwarancyjną kuchni gazowo-elektrycznej A.;

- "zaświadczenie: podłączenia spalinowe i wentylacyjne podłączone zgodnie z opinią kominiarską nr [...]z dnia [...] roku - z [...] r.";

Pismem z 21 czerwca 2017 r., zgodnie z dyspozycją art. 9 k.p.a., poinformowano zobowiązanego o nieprzedłożeniu ekspertyzy kominiarskiej dotyczącej funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu ze szkicem podłączeń do przewodów kominowych oraz oceną zapewnienia nawiewu powietrza świeżego do całego lokalu mieszkalnego.

W dniu [...] roku do PINB wpłynęło pismo skarżącego z dołączoną "Opinią nr [...]z dnia [...] roku - ekspertyzą urządzeń grzewczo-kominowych w lokalu przy ulicy [...]we W.". Po analizie ww. dokumentu, pismem z [...] r. PINB zawiadomił stronę o niewywiązaniu się z obowiązku nałożonego postanowieniem PINB dla miasta W.nr [...] z dnia [...] r. wskazując, że przedłożona przez skarżącego opinia, nazwana ekspertyzą urządzeń grzewczo- kominowych nie zawiera szkicu podłączeń do przewodów kominowych w lokalu (nie opisuje też rodzaju podłączeń ani użytkowanych przewodów kominowych), nie zawiera rzetelnej oceny zapewnienia nawiewu powietrza świeżego do całego lokalu (nie określa sposobu nawiewu, nie podaje ilości powietrza nawiewanego). Bez podania danych umożliwiających dokonanie oceny skuteczności działania wentylacji autor "Opinii" informuje, że "wentylacja nawiewno-wywiewna w całym lokalu mieszkalnym nr [...] jest sprawna i nadaje się do eksploatacji" Niniejsze w porównaniu z poczynionymi we własnym zakresie przez organ ustaleniami pozwala na konstatację, że ww. opinia nie ma wystarczającej mocy dowodowej i nie może być uznana jako wymagana ww. postanowieniem ekspertyza kominiarska.

Pismem z 23 stycznia 2018 r., zgodnie z dyspozycją art. 9 i art. 10 k.p.a. , poinformowano strony o niewywiązaniu się skarżącego z obowiązku nałożonego postanowieniem tut. organu nr [...] z [...] r. oraz o przystąpieniu do rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego oraz o możliwości korzystania z uprawnień stron z racji ich czynnego udziału w postępowaniu.

Na podstawie przeprowadzonych kontroli, podjętych ustaleń i zgromadzonych w toku postępowania dokumentów PINB ustalił, że w lokalu mieszkalnym przy ulicy [...] we W.występują następujące nieprawidłowości:

- nieustalony sposób odprowadzania powietrza wentylacji grawitacyjnej wywiewnej z łazienki nr 1 (oznaczenie umowne, łazienka w pobliżu drzwi wejściowych do mieszkania); jedynym widocznym elementem wentylacji wywiewnej jest kratka PCW o średnicy około 10 cm umieszczona w stropie podwieszonym łazienki (brak opinii kominiarskiej, brak ewentualnego projektu wentylacji; na rzucie mieszkania w zatwierdzonym projekcie budowlanym wewnętrznej instalacji gazowej nie ma przewodów kominowych w obrębie łazienki i WC /na rzucie widoczna jest jedna łazienka i jedno WC, obecnie w mieszkaniu są dwie łazienki/, nie ma też zaprojektowanej wentylacji wywiewnej),

- drzwi do łazienki nr 1 o szerokości 70 cm (zgodnie z przepisami powinny mieć szerokość co najmniej 80 cm w świetle), otwierane na zewnątrz, w dolnej części drzwi zbyt mały otwór nawiewny: szczelina nawiewna o wymiarach 4 cm x 37 cm, powierzchnia nawiewu wynosi 148 cm2 (minimalna powierzchnia otworu dla dopływu powietrza winna wynosić co najmniej 220 cm2),

- nieustalony sposób odprowadzania powietrza wentylacji grawitacyjnej wywiewnej z łazienki nr 2 (oznaczenie umowne; zgodnie z rzutem mieszkania w zatwierdzonym projekcie budowlanym wewnętrznej instalacji gazowej wcześniej w tym miejscu było WC z oknem), jedynym widocznym elementem wentylacji wywiewnej jest kratka PCW o średnicy około 10 cm umieszczona w stropie podwieszonym łazienki (brak opinii kominiarskiej, brak ewentualnego projektu wentylacji; brak przewodów kominowych w obrębie łazienek),

- drzwi do łazienki nr 2 o szerokości 70 cm (zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami wymagana szerokość to co najmniej 80 cm w świetle), otwierane na zewnątrz, w dolnej części drzwi zbyt mały otwór nawiewny: szczelina nawiewna o wymiarach 4 cm x 37 cm, powierzchnia nawiewu wynosi 148 cm2 (minimalna powierzchnia otworu dla dopływu powietrza winna wynosić co najmniej 220 cm2),

- w mieszkaniu stolarka okienna PCW nowej generacji, szczelna, bez nawiewników.

Biorąc powyższe pod uwagę PINB stwierdził, że w przedmiotowym lokalu brak jest prawidłowej wentylacji nawiewno-wywiewnej. Mieszkanie składające się z czterech pokoi, kuchni z kuchnią gazową czteropalnikową z piekarnikiem elektrycznym (urządzeniem gazowym z otwartym płomieniem spalania) i dwóch łazienek powinno mieć zapewniony nawiew powietrza świeżego w ilości co najmniej 170 m3/h; powietrze to powinno wentylować wszystkie pomieszczenia mieszkalne i być usuwane z lokalu poprzez kratki wentylacji grawitacyjnej wywiewnej w kuchni i dwóch łazienkach; w chwili obecnej potwierdzone jest działanie tylko wentylacji grawitacyjnej wywiewnej w kuchni (wyposażonej w jeden nawiewnik o nieustalonej wydajności). Właściciel lokalu nie przedłożył żadnych dokumentów opisujących sposób wentylacji łazienek, nie przedłożył też dokumentu potwierdzającego właściwy, pozbawiony wad stan techniczny kotła gazowego i sprawność instalacji grzewczej w lokalu oraz przydatność części obiektu w obrębie lokalu do użytkowania. Brak tych danych uniemożliwia sformułowanie zakresu robót budowlanych, które należy wykonać w celu usunięcia nieprawidłowości mogących stwarzać zagrożenie zdrowia i życia ludzi oraz doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego lokalu.

W tak kształtujących się okolicznościach organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] r., nałożył na skarżącego opisane na wstępie obowiązki.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.

Skarżący zarzucił, iż wyodrębniony lokal mieszkalny nie mieści się w definicji obiektu budowlanego, w konsekwencji nie może być wyłącznym przedmiotem postępowania, a może być wyłącznym przedmiotem kontroli jedynie jako część obiektu budowlanego, tj. w przypadku postępowania dotyczącego budynku, w którym się znajduje.

Ponadto zarzucił, że kwestionowana przez niego decyzja została wydana z licznymi i rażącymi naruszeniami prawa, tj. m.in. naruszeniem:

- art. 9 k.p.a. przez nie informowanie strony o okolicznościach faktycznych sprawy, w aktach sprawy nie odnotowano dokonania pomiarów drzwi łazienkowych, ani faktu ich rzekomej niezgodności z przepisami;

- art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie zapoznania się, a w konsekwencji i wypowiedzenia się co to zebranych dowodów, protokół kontroli nr [...] z dnia [...] roku jest całkowicie nieczytelny, a stronie dwukrotnie odmówiono udostępnienia czytelnej wersji protokołu (wnioski strony w aktach sprawy);

- art. 73 § 1 k.p.a. przez nieudostępnienie do wglądu całości akt postępowania;

- art. 77 § 1 k.p.a. przez niezebranie całego materiału dowodowego i podjęcie decyzji w sytuacji kiedy pozostają nieustalone kwestie, mające zasadnicze znaczenie dla sprawy, tj. nieustalony sposób doprowadzania i odprowadzania powietrza;

- art. 79 § 1 k.p.a. przez bezpodstawne zaniechanie powiadomienia strony o przeprowadzonej kontroli dnia [...] r.;

- art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego przez skrócenie ustawowego rocznego terminu do dwóch miesięcy, czym też organ wypełnia również przesłanki naruszenia art. 156 § 1 pkt 1,2,4, 5 i 6 k.p.a.

Skarżący podniósł również, iż kwestionowana decyzja w zakresie tiret drugiego sentencji został wydana bez podstawy prawnej. Nadto decyzja organu I instancji w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. W celu przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa budowlanego, polegającej na sprawdzeniu przewodów kominowych strona musiałby się wedrzeć do cudzych domów (mieszkań sąsiadów), wyczerpując w ten sposób znamiona czynu zabronionego opisanego w art. 193 kodeksu karnego.

Zdaniem strony decyzja nr [...] była niewykonalna w chwili jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. W sentencji decyzji termin wykonania obowiązku nałożonego na stronę został wskazany w sposób zawiły.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym zauważył, że zgodnie z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Przepis art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zaś, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu. Wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 - 7, dotyczą natomiast między innymi zapewnienia spełnienia wymagań bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii (określone przez ustawodawcę jako podstawowe - pkt 1).

Natomiast podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z nim, właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ustępie 1. a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

Z ustępu 1 artykułu 62 ustawy - Prawo budowlane wynika zaś, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:

1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:

a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,

b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,

c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);

2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;

3) okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2; osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić właściwy organ o przeprowadzonej kontroli;

4) bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2.

Rozstrzygnięcie wydane na podstawie ww. art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego dotyczy kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzyga o istocie sprawy.

W kontekście powyższego organ zauważył, że niezbędne do nałożenia obowiązku przedłożenia kontroli i ekspertyzy jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr. W tym celu organ zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Ponadto ustawa upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego, którego stan techniczny może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego, czy właściciel (zarządca) przeprowadzał tego typu kontrole oraz kiedy była przeprowadzona ostatnia kontrola. Dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia. Niezbędne jest natomiast stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie dla któregokolwiek z wymienionych dóbr.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organ stwierdził, że działania podjęte przez organ stopnia powiatowego są prawidłowe, a zebrany materiał dowodowy świadczy o tym, że nieprawidłowości występujące w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, związane z niesprawną instalacją grzewczą spowodowaną awariami kotła gazowego oraz funkcjonowaniem instalacji wentylacyjnej, niezapewniającej właściwej jakości powietrza w pomieszczeniach mogą spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia.

Nałożenie natomiast obowiązku sporządzenia ekspertyzy dotyczącej podłączeń do przewodów kominowych znajdujących się w obrębie lokalu nr [...] zawierającej wyszczególnione w sentencji elementy jest o tyle konieczne, iż sporządzająca ekspertyzę osoby uprawnione dokonają oceny powstałych nieprawidłowości, ale również wskażą dokładny zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego oraz kolejność ich wykonania.

Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, że zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. jest nieuzasadniony, ponieważ z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że pomiaru szerokości drzwi łazienkowych dokonał pracownik PINB w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 9 grudnia 2016 r., a wyniki pomiarów wpisane są w protokole kontroli nr [...] z [...]r., natomiast w protokole nr [...] z oględzin z dnia [...] r., podpisanym przez skarżącego znajduje się zapis: "pozostała część mieszkaniowa identyczna jak w dniu 9 grudnia 2016 r.", co jest potwierdzeniem ww. pomiarów.

Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ w dniu 15 listopada 2017 r. skarżący dokonał przeglądania akt sprawy i nie zgłosił żadnych zastrzeżeń co do nich. Ponadto pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. organ I instancji pouczył strony o możliwości przeglądania akt sprawy, sporządzaniu notatek i odpisów, oraz o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi skarżący wniósł o wydanie uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy wraz z metryką. Organ I instancji ostatecznym i prawomocnym postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. odmówił wydania ww. dokumentów.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że nie znajduje również swojego uzasadnienia sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. wywodząc, iż z brzmienia art. 62 ust. 2 Prawa budowlanego nie wynika, że wskazane tam obowiązki mogą być nałożone wyłącznie w przypadku zaistnienia bezpośredniego stanu zagrożenia dóbr w nim określonych. Wystarczające jest już stwierdzenie przez organ, że stan techniczny obiektu budowlanego może stworzyć takie zagrożenie. Działania organu nadzoru budowlanego mają tu przede wszystkim charakter prewencyjny. Zdaniem organu nie może budzić wątpliwości, że stwierdzone w niniejszej sprawie wady techniczne obiektu budowlanego mogą takie zagrożenie spowodować. Wyniki przeprowadzonej kontroli oraz treść przedłożonej ekspertyzy mogą stanowić podstawę do podjęcia decyzji przewidzianej w art. 66 bądź art. 67 Prawa budowlanego.

Za chybiony organ odwoławczy uznał również zarzut naruszenia art. 79 § 1 k.p.a., podkreślając, że przepis art. 81a Prawa budowlanego, regulujący dokonywanie czynności kontrolnych przez organy nadzoru budowlanego, stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. w zakresie zawiadamiania o kontroli. Oznacza to, że do prowadzonego w oparciu o ten przepis postępowania kontrolnego, nie mają zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące zawiadomienia o terminie kontroli (art. 79 k.p.a.).

Zdaniem DWINB nie ma miejsca również naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis bowiem art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie przewiduje określenia terminu na wykonanie, wskazanych w sentencji decyzji, protokołu kontroli oraz ekspertyzy. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, określenie daty wykonania obowiązku nałożonego na stronę dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną decyzji administracyjnej przewiduje możliwość określenia w tej decyzji daty wykonania obowiązku. W sytuacji więc kiedy w decyzji administracyjnej nie wskazano konkretnego terminu wykonania określonego obowiązku, osoba zobowiązana powinna niezwłocznie podjąć stosowne działania w celu wykonania obowiązku, który został nałożony na podstawie tej decyzji (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 688/13).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów o właściwości organ wyjaśnił, że art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego wprost wskazuje, że organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Tym samym lokal skarżącego jako część obiektu budowlanego podlega ww. przepisom. Co więcej w przypadku ujawnienia nieprawidłowości i konieczności zastosowania art. 66 Prawa budowlanego, nakazy określone w tym przepisie mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości dotyczących samego obiektu, jednakże, w sytuacji gdy zły stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt, możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu bądź w lokalach. W takim przypadku chodzi o roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości lub jego części (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 374/17).

Natomiast w kwestii niewykonalności decyzji, organ odwoławczy wskazał, że w sentencji jasno jest określone, że kontrola ma obejmować lokal nr [...], a ekspertyza techniczna ma dotyczyć podłączeń do przewodów kominowych znajdujących się w obrębie lokalu nr [...]. Nie dostrzeżono więc konieczności "wdzierania się" do mieszkań sąsiadów w celu wykonania ww. obowiązku.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył C.C. wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego pominięcie skutkujące stosowaniem niewłaściwych norm prawa budowalnego w prowadzonej sprawie.

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

- art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 1. Prawa budowalnego poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą wszczęciem i prowadzeniem postępowania, którego przedmiotem nie był obiekt budowlany, a w konsekwencji skutkujące wydaniem decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości;

- art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwą wykładnię, skutkującą prowadzeniem sprawy i wydaniem decyzji w stosunku do podmiotu nie będącego stroną postępowania;

- art. 9 k.p.a. przez jego pominięcie skutkujące nieinformowaniem strony o okolicznościach faktycznych sprawy;

- art. 10 § 1 k.p.a. przez jego pominięcie skutkujące uniemożliwieniem stronie zapoznania się z częścią akt sprawy, a w konsekwencji i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów;

- art. 73 § 1 k.p.a. przez jego pominięcie skutkujące nieudostępnieniem do wglądu całości akt postępowania;

- art. 77 § 1 k.p.a. przez jego pominięcie skutkujące niezebraniem całego materiału dowodowego i wydaniem decyzji w sytuacji kiedy pozostają nieustalone kwestie, mające zasadnicze znaczenie dla sprawy;

- art. 81 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez jego pominięcie skutkujące pominięciem przez organ II instancji stanowiska strony co do dowodów zgromadzonych przez organ I instancji;

- art. 104 k.p.a. poprzez jego pominięcie skutkujące wydaniem decyzji niekończącej sprawy w I instancji;

- art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez ich pominięcie, skutkujące przyjęciem, że część wspólna nieruchomości (instalacja wentylacyjna) jest częścią składową lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji nałożeniem na skarżącego, obowiązku niemożliwego do wykonania, ponieważ dotyczy on części wspólnej nieruchomości, nie będącej w dyspozycji skarżącego.

Art. 15 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a. poprzez ich pominięcie skutkujące nierozpatrzeniem zarzutów zgłoszonych do decyzji organu I instancji, a w konsekwencji nierozpoznaniem sprawy przez organ II instancji.

Rozwijając zarzuty skargi skarżący wskazał, że analiza wykonanych w mieszkaniu prac musi prowadzić do wniosku, że nie jest konieczne przeprowadzenie modernizacji i dostosowania lokalu do norm jakie obowiązują obecnie. Zwrócił przy tym uwagę, że w lokalu były przeprowadzane dwa rodzaje prac: aranżacja wnętrza obejmująca zmianę układu pokoi, łazienki oraz WC, i roboty budowlane polegające na stworzeniu instalacji c.o., z piecem zlokalizowanym w kuchni. Co za tym idzie tylko w kuchni, gdzie został zainstalowany piec c.o. konieczne było dostosowanie instalacji gazowej i wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz odprowadzania spalin z kotła do przepisów aktualnych z chwili wykonywania tych prac (zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r.). W pozostałej części mieszkania nie były wykonywane roboty budowlane, a w konsekwencji ich sposób wentylacji (ani inne parametry) nie muszą być dostosowywane do obecne obowiązujących norm - zgodnie z decyzją Wojewody D. nr [...] z dnia [...] r. Do najistotniejszy ustaleń decyzji nr [...]należy to, że wykonane prace miały charakter prac aranżacyjnych a nie robót budowlanych oraz, że "opisane zamiary nie zmieniają obecnego zapotrzebowania na media, przy wykorzystaniu istniejących instalacji technicznych w lokalu (elektrycznej, gazowej, wod-kan, wentylacji i c.o.)".

Skarżący wskazał, że kuchnia, w której mieści się kocioł c.o. została dostosowana w zakresie instalacji gazowej, wentylacji i odprowadzania spalin do przepisów aktualnych. Potwierdzają to dokumenty złożone do akt sprawy, w tym oświadczenia kierownika budowy, projektanta i mistrza kominiarskiego (dostarczane kilkukrotnie). Oznacza to również, że ustalenia faktyczne odnośnie pomiarów nawiewników w drzewach do łazienki i do WC oraz ustalenia dotyczące zapotrzebowania na ilość powietrza świeżego są niewłaściwe.

Dalej skarżący podtrzymał swoje stanowisko co do tego, iż w sprawie organy działały poza swoją właściwością prowadząc postępowanie w sprawie lokalu nie będącego obiektem budowlanym. Analogicznie podniósł również, że nałożenie zaskarżoną decyzją obowiązku powinno być wyłącznie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, tj. budynku położnego przy ul. [...] we W. Stanowi on współwłasność wielu podmiotów, które tworzą wspólnotę mieszkaniową i wybrały zarządcę nieruchomości, którym jest [...] Sp. z o.o. Oznacza to, że obowiązek, utrzymany w mocy przez zaskarżoną decyzję, oraz postępowanie powinno być skierowane w stosunku do jednego z podmiotów, tj. w stosunku do ogółu współwłaścicieli obiektu budowlanego tworzących wspólnotę mieszkaniową bądź w stosunku do zarządcy obiektu.

Kolejno skarżący podniósł, że nie miał wiedzy, iż w dniu [...] r. miała miejsce kontrola, ani jakie były jej ustalenia. W dniu [...] r. pracownik organu nie posiadał kopi protokołu z wcześniejszej kontroli więc skarżący nie mógł się z nim zapoznać. Tym samym strona nie była informowana o okolicznościach, na podstawie których została wydana decyzja, co też zarzuciła w odwołaniu, a czego nie uwzględnił organ odwoławczy. Skarżący podniósł także, że w dniu 30 października 2017 r. zwrócił się do organu o udzielenie informacji o podstawie prawnej żądań adresowanych przez organ do skarżącego. Pismo to pozostało jednak bez odpowiedzi na etapie I i II instancji.

Rozwijając zarzut niemożności wypowiedzenia się co do zabranych dowodów wskazał, iż w realiach niniejszej sprawy bardzo ważnym dokumentem jest protokół kontroli nr [...]z dnia [...] r. Na nim bowiem PINB oprał swoją decyzję, a DWINB w oparciu o ten protokół odrzucił część zarzutów strony, w trakcie postępowania odwoławczego. Zdaniem jednak strony wskazany protokół został sporządzony w sposób nieczytelny, co uniemożliwia zapoznanie się z jego treścią. Skarżący składał liczne wnioski o wydanie czytelnej wersji protokół kontroli nr [...], jednak wszystkie zostały odrzucone. Działając w ten sposób organ –zdaniem skarżącego - doprowadził do sytuacji, w której strona nie miała faktycznej możliwości zapoznania się z treścią dokumentu, który jest podstawą decyzji. Doprecyzowując, skarżący podał, że nie kwestionował faktu fizycznego dostępu do protokołu, ale braku faktycznej możliwości zapoznania się z jego treścią.

Strona podniosła także, iż nie miała możliwości zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy, a w toku postępowania nawet sam organ przyznał, iż nie ma wiedzy czy akta sprawy są kompletne.

Skarżący zarzucił również, iż organy w toku prowadzonego postępowania nie ustaliły tak istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii jak sposób doprowadzania powietrza oraz odprowadzania powietrza. Nadto niewłaściwie ustalono rodzaj pomieszczeń znajdujących się w kontrolowanym lokalu, tj. PINB ustalił, że w mieszkaniu znajdują się dwie łazienki, kiedy w rzeczywistości znajduje się tylko jedna łazienka i jeden ustęp. Fakt ten ma duże znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ od rodzaju pomieszczeń zależy zapotrzebowanie na świeże powietrze w mieszkaniu. Organ I instancji przesądził, w oparciu o niewłaściwe ustalenie, że zapotrzebowanie na świeże powietrze wynosi 170m3/h. Jakkolwiek strona zwracała na tę kwestię uwagę w odwołaniu, to jednak zarzut ten został pominięty przez organ II instancji.

Następnie skarżący podniósł, iż w dniu [...] r. złożył pismo zatytułowane "Uwagi strony do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] roku", w którym zgłosił pięć nieprawidłowo ustalonych faktów oraz wniosek o sprostowanie protokołu. Organ pominął jednak niniejsze stanowisko w sprawie. Nadmienił także, że wydana przez organ odwoławczy decyzja obligująca do przedłożenia ekspertyzy ma na celu zebranie materiału dowodowego, co pozwala na konstatację o niezakończeniu postępowania pomimo wydania decyzji.

Skarżący podtrzymał także swoje twierdzenia co do niewykonalności decyzji wywodząc, iż obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczącej przewodów kominowych wraz z oceną drożności i szczelności prawidłowości wyprowadzenia przewodów ponad dach wykracza poza granice lokalu, którego jest właścicielem. Oznacza to, że do przeprowadzania kontroli i ewentualnych robót budowlanych związanych z przewodami kominowymi powołany jest albo zarządca albo właściciel (czyli w tym przypadku wspólnota mieszkaniowa). Odnosząc się do treści decyzji odwoławczej strona zauważyła, że organ pominął tam istotne elementy ekspertyzy, tj.: ocenę drożności i szczelności oraz ocenę prawidłowości wyprowadzenia przewodów ponad dach. Drożność i szczelność przewodów musi być oceniona na długość całych przewodów, nie tylko miejsca połączenia przewodu z danym pomieszczeniem w lokalu mieszkalnym. Oznacza to, że ekspert musi mieć zagwarantowany dostęp do przewodów znajdujących się w lokalach mieszkalnych nad lokalem nr [...], oraz do strychu (części wspólnej), a także mieszczących się pod lokalem nr [...] aż do piwnicy, w celu prawidłowego zbadania ciągu w przewodzie.

Wreszcie skarżący podniósł, że w złożonym odwołaniu sformułował liczne i istotne naruszenia prawa. Pomimo tego organ II instancji części zarzutów wcale nie rozpatrzył, a w przypadku innej części nie rozpatrzył istoty zgłoszonych naruszeń. W treści skargi niniejsze uchybienia zostały przez skarżącego wymienione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W.z dnia [...] r. (Nr[...]) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.[...] z dnia [...] r., którą nakazano skarżącemu będącemu właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] we W.(obręb P.G., AM[...], dz. [...]):

- przeprowadzenie kontroli ww. lokalu w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu przewodów kominowych (spalinowych i wentylacyjnych) w zakresie ich podłączeń, stanu technicznego urządzenia grzewczego podłączonego do wewnętrznej instalacji gazowej - kotła gazowego; z przeprowadzonych czynności należy sporządzić stosowne protokoły,

- sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej podłączeń do przewodów kominowych znajdujących się w obrębie lokalu nr [...](w tym także instalacji wentylacji wywiewnej z dwóch łazienek), zawierającej inwentaryzację przewodów kominowych wraz z oceną drożności i szczelności przewodów, prawidłowości osadzenia kratek wentylacyjnych, prawidłowości wyprowadzenia przewodów ponad dach i prawidłowości ciągu w przewodach (pod kątem obowiązujących przepisów) oraz skuteczności działania wentylacji nawiewno-wywiewnej w obiekcie (z inwentaryzacją ewentualnej instalacji wentylacyjnej wywiewnej z dwóch łazienek, z opisem sposobu nawiewu powietrza świeżego I spełnieniem wymogu zachowania minimalnej krotności powietrza w pomieszczeniach, zgodnej z Polską Normą), a także ocenę stanu technicznego kotła gazowego i sprawności instalacji grzewczej centralnego ogrzewania etażowego i ciepłej wody użytkowej; w ekspertyzie należy wskazać w sposób jednoznaczny, jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia przewodów kominowych, wentylacji nawiewnej, wentylacji wywiewnej oraz instalacji grzewczej z kotłem gazowym do zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi.

Materialnoprawną podstawę wydania opisanych decyzji stanowił przepis z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego zgodnie, z którym organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Jedyną ale i wystarczającą przesłanką warunkującą zastosowanie niniejszego trybu jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi, jak również zagrożenie bezpieczeństwa mienia lub środowiska (por. wyrok NSA z 18 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2675/14, CBOSA). Dyspozycja ta znajduje swoje zastosowanie nie tylko do obiektu budowlanego, ale również jego części, a zatem lokalu mieszkalnego, z którym to mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w skardze w świetle już samego literalnego brzmienia art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego wynika, iż obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej może dotyczyć wyłącznie lokalu mieszkalnego, co też prawidłowo miało miejsce w realiach niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Wynika bowiem z niego, iż w lokalu mieszkalnym przy ul. [...]we W.w dniu [...] r. miała miejsce awaria pieca CO, o której został powiadomiony PINB dla miasta W. Niezwłocznie – w ramach zakresu swoje właściwości – przeprowadził on w dniu 6 grudnia 2016 r. kontrolę, w trakcie której stwierdził, że w kuchni zamontowany jest kocioł gazowy z zamkniętą komorą spalania, a nawiew powietrza do kotła dostarczany jest z szybu doświetlającego przewodem prowadzonym pod stropem kuchni. W mieszkaniu stwierdzono całkowity brak nawiewu powietrza świeżego (szczelna stolarka okienna PCW, bez nawiewników) i tym samym brak wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu. W trakcie kontroli stwierdzono działanie kotła gazowego, z tym, że kilka razy włączał się sygnalizator awarii. Ustalenia te stanowiły następnie asumpt do podjęcia dalszych działań mających na celu ustalenie stanu technicznego lokalu, a zatem przeprowadzenia w dniu 19 grudnia 2016 r. kontroli oraz zapoznania się z dokumentacją lokalu. W kontroli tej brał udział skarżący, a podjęte w jej toku ustalenia potwierdziły, że przedmiotowy lokal pozbawiony jest wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz wystepuje niesprawna instalacja grzewcza. W tych okolicznościach organ zasadnie nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów - sporządzonych przez uprawnione osoby - potwierdzających prawidłowość zrealizowanych robót budowlanych związanych z montażem wewnętrznej instalacji gazowej - z podłączeniem kuchni gazowej czteropalnikowej i kotła gazowego c.o. + c.w.u. z zamkniętą komorą spalania oraz z wykonaniem instalacji grzewczej, a nadto przedłożenia ekspertyzy kominiarskiej dotyczącej funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalu, ze szkicem podłączeń do przewodów kominowych oraz oceną zapewnienia nawiewu powietrza świeżego do całego lokalu mieszkalnego. Przedłożona przez skarżącego w dniu 4 września 2017 opinia nr [...] z dnia [...] roku - ekspertyza urządzeń grzewczo-kominowych w lokalu przy ulicy [...] we W.nie zawierała jednak szkicu podłączeń do przewodów kominowych w lokalu. Nie opisywała też rodzaju podłączeń ani użytkowanych przewodów kominowych, jak również nie zawierała – w ocenie organu - rzetelnej oceny zapewnienia nawiewu powietrza świeżego do całego lokalu (jak wskazano - nie określa sposobu nawiewu, nie podaje ilości powietrza nawiewanego). Jakkolwiek konkluzja opinii informuje, że "wentylacja nawiewno-wywiewna w całym lokalu mieszkalnym nr [...] jest sprawna i nadaje się do eksploatacji", to jednak organ I instancji zobligowany – w myśl art. 80 k.p.a. – do swobodnej oceny całokształtu okoliczności dowodowych w sprawie oraz rzetelności przedkładanych dowodów zasadnie uznał, iż poczynione w toku kontroli ustalenia w porównaniu do niniejszej niezupełnej opinii nie pozwalają na przyjęcie konstatacji zawartej w tym dokumencie i tym samym zasadnie uznając, iż przeprowadzone postępowanie w świetle zebranych materiałów prowadzi do konkluzji o nieodpowiednim stanie technicznym lokalu nałożył obowiązek przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa budowlanego oraz przedłożenia ekspertyzy technicznej podłączeń do przewodów kominowych znajdujących się w obrębie lokalu nr [...]zawierającej inwentaryzację przewodów kominowych wraz z oceną drożności i szczelności przewodów, prawidłowości osadzenia kratek wentylacyjnych, prawidłowości wyprowadzenia przewodów ponad dach i prawidłowości ciągu w przewodach (pod kątem obowiązujących przepisów) oraz skuteczności działania wentylacji nawiewno-wywiewnej w obiekcie (z inwentaryzacją ewentualnej instalacji wentylacyjnej wywiewnej z dwóch łazienek, z opisem sposobu nawiewu powietrza świeżego i spełnieniem wymogu zachowania minimalnej krotności powietrza w pomieszczeniach, zgodnej z Polską Normą), a także ocenę stanu technicznego kotła gazowego i sprawności instalacji grzewczej centralnego ogrzewania etażowego i ciepłej wody użytkowej.

W ocenie Sądu nałożone obowiązki znajdują swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego i poczynionych w tym zakresie ustaleniach stanu faktycznego. Jest to tym bardziej zasadne w kontekście stwierdzonej i niekwestionowanej przez skarżącego awarii kotła gazowego w lokalu zamieszkiwanym przez ludzi, co stanowi zagrożenie dla ich życia, zdrowia oraz bezpieczeństwa mienia czy środowiska. Tym samym zdaniem Sądu organ nadzoru budowlanego – wbrew zarzutowi skargi – zebrał materiał dowodowy, który potwierdza zagrożenia wynikające z systemu ogrzewania oraz nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji nawiewno-wywiewnej. Twierdzenia te wprost wynikają z przeprowadzonych kontroli, w tym jednej z udziałem skarżącego.

Nałożone obowiązki skierowane zostały także do właściwego podmiotu, a zatem właściciela lokalu mieszkalnego, gdyż jak wynika to już samej sentencji decyzji ekspertyza techniczna ma dotyczyć podłączeń do przewodów kominowych znajdujących się w tym lokalu oraz skuteczności działania wentylacji nawiewno-wywiewnej w tym lokalu. Nie zachodzi zatem konieczność podejmowania działań w sąsiednich lokalach mieszkalnych czy elementach wspólnych budynku. Tym samym formułowane w tym zakresie w skardze zarzuty co do niewykonalności decyzji nie znajdują swoje uzasadnienia. Podobnie też brak jest podstaw do uwzględnia zarzutu oscylującego wokół tego, iż decyzja nakładająca obowiązek przedłożenia ekspertyzy została wydana w celu zebrania materiału dowodowego, a zatem przed zakończeniem postępowania. W tym kontekście należy zauważyć, że wydanie decyzji nakładającej obowiązek przedłożenia ekspertyzy znajduje swoje uzasadnienie w przepisach prawnobudowlanych, do których stosowania – zgodnie z zasada legalności – zobligowany jest organ.

Wreszcie odnosząc się sformułowanych w skardze pozostałych zarzutów naruszenia prawa procesowego, a zatem: niepoinformowania o istotnych okolicznościach faktycznych oraz prawnych, niemożliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, nieudostępnienia akt sprawy oraz pominięcia pisma skarżącego z dnia [...] r. stanowiącego uwagi do protokołu kontroli z [...] r. przychodzi zauważyć, że zarzuty te należy rozważać w kontekście zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu organy w zakresie w jakim obliguje je do tego art. 9 i 10 k.p.a wypełniły ciążące na nich obowiązki w zakresie informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, przy czym należy tu zauważyć, że unormowanie art. 9 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy powinny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby biorące udział w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinny udzielać im stosownych wskazówek i wyjaśnień. Nie zwalnia to jednak strony z dbałości o własne interesy i aktywności procesowej. Organ nie ma bowiem obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa, jego działalność powinna ograniczyć się jedynie do ogólnego ukierunkowania strony co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie. W realiach badanej sprawy powiadomiono skarżącego o planowanej w dniu [...] r. kontroli, zawiadomiono o wszczęciu postępowania, informowano o wadliwości przedłożonej opinii nr [...]z dnia [...] r., udostępniono akta sprawy, co też oznacza, że skarżący miał możliwość zapoznania się z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r. Wreszcie organ I instancji postanowieniem z [...] r. odmawiając wydania uwierzytelnionych odpisów z dokumentów odniósł się do żądania skarżącego wydania całości akt sprawy i jednocześnie pouczył o prawie zaskarżenia tegoż postanowienia. Postanowienie to zostało następnie – o rozpoznaniu zażalenia – utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Marginalnie Sąd chciałby w tym miejscu nadmienić, iż twierdzenie strony co do braku czytelności protokołu z kontroli i tym samym faktycznego pozbawienia wglądu do jego treści ma charakter subiektywny. Jego treść została przytoczona w treści decyzji, a sama czytelność nie stanowiła problemu dla tut. Sądu zapoznającego się z jego treścią. Jakkolwiek rzeczywiście organy nie odniosły się wprost do treści pisma skarżącego z dnia [...]r. stanowiącego uwagi do protokołu kontroli z [...] r., to jednak uchybienie to nie stanowi naruszenia prawa, które samo w sobie stanowiłoby wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.

Wreszcie odnosząc się do podniesionych w skardze twierdzeń co do nie odniesienia się przez organ odwoławczy w treści zaskarżonej decyzji do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów należy zauważyć, że w treści decyzji odwoławczej organ wyjaśnił dlaczego zasadnym jest objęcie dyspozycją art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego lokalu mieszkalnego jako części budynku oraz nałożenie obowiązku na skarżącego jako właściciela obiektu (strona 9 decyzji). Podano także powody z jakich uznano, że w sprawie zachodzi przesłanka zagrożenia dla wartości, o których mowa w powyższym przepisie z odwołaniem się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ odwoławczy odniósł się także do zastrzeżeń kierowanych względem zwartych w protokołach ustaleń wywodząc, że "pomiaru szerokości drzwi łazienkowych dokonał pracownik PINB w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r., a wyniki pomiarów wpisane są w protokole kontroli nr [...] z [...] r., natomiast w protokole nr [...] z oględzin z dnia [...] r., podpisanym przez skarżącego znajduje się zapis: "pozostała część mieszkaniowa identyczna jak w dniu [...] r.", co jest potwierdzeniem ww. pomiarów". Odnosząc się do zarzutu strony co do potwierdzenia złożenia podpisu pod protokołem z 19 grudnia w kontekście zawartego tam odwołania do protokołu z [...] r. i podjętych w nim ustaleń Sąd chciałby tylko nadmienić, iż w treści protokołu z 19 grudnia nie wynika, aby skarżący kwestionował niniejsze odwołania do ustaleń wcześniejszej kontroli.

Istotnie w sprawie organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów dotyczących występowania dwóch łazienek (zamiast łazienki i ustępu) oraz naruszenia art. 8 k.p.a. jednakże zaniechanie to w kontekście zebranego materiału dowodowego w ocenie Sądu pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Konkludując, w ocenie Sądu - wbrew zarzutom strony - w realiach niniejszej sprawy przeprowadzonemu postępowaniu i podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W ocenie Sądu analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez nie ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Tym samym - zdaniem Sądu - w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku