Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3148/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek, , Sędziowie WSA Beata Krajewska (spr.), asesor sądowy WSA Andrzej Kania, Protokolant referendarz sąd. Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi K.C. - D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] czerwca, [...] czerwca oraz [...] lipca 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wymierzył Agencji Celnej "D. " w W. opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności podejmowane poza siedzibą Urzędu Celnego, w kwotach wymienionych w tych decyzjach.

W dniu [...] kwietnia 2000 r. K.C. , prowadzący Agencję Celną "D. ", wystąpił do Prezesa Głównego Urzędu Ceł z wnioskami, w trybie art. 2651 § 1 kodeksu celnego, o uchylenie powyższych, ostatecznych decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w W. połączył sprawy dotyczące wymierzenia Agencji Celnej "D. " opłat manipulacyjnych dodatkowych za wykonanie czynności służbowych poza siedzibą urzędu celnego do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W dniu [...] maja 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. , decyzją [...], umorzył postępowanie w sprawach połączonych powyższym postanowieniem wobec cofnięcia przez Stronę wniosków z dnia [...] kwietnia 2000 r.

W dniu [...] grudnia 2002 r. /data pisma [...] grudnia 2002 r./ K.C. - "Agencja "D. ", złożył do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. wnioski, w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu Celnego, o uchylenie decyzji Urzędu Celnego w W. wymierzających opłaty dodatkowe manipulacyjne oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat w sprawach będących przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu.

W uzasadnieniu powyższych wniosków Strona wskazała na naruszenie przez organ celny :

art. 123 § 1, 192 oraz 200 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez uniemożliwienie jej, przed wydaniem tych decyzji, wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego a przez to wydanie decyzji w oparciu o nieudowodniony stan faktyczny,

art. 165 § 2 Ordynacji Podatkowej poprzez niewydanie postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu,

art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego poprzez jego błędną interpretację.

Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2000 r. oraz Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2002 r., które zapadły w analogicznej sprawie, Skarżący wskazał, iż siedzibą Urzędu Celnego w W. jest W. , nie zaś adres tego urzędu. Oznacza to, iż dodatkowe opłaty manipulacyjne za czynności służbowe w miejscu uznanym powinny być wymierzane jedynie za czynności wykonywane poza granicami administracyjnymi W. W związku z tym, iż miejsce uznane "D. " znajduje się w obrębie granic administracyjnych W. , art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego w przedmiotowej sprawie nie może stanowić podstawy prawnej wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Ponadto, w ocenie skarżącej, użyte w art. 275 § 4 pkt 5 pojęcie "czynności służbowe" nie jest tożsame ze zdefiniowanym w art. 3 § 1 pkt 5 Kodeksu celnego pojęciem "kontroli celnej" i obejmuje inne nie wymienione w definicji "kontroli celnej" działania administracji celnej, nie wynikające z potrzeb kontrolnych. Zdaniem K.C. w sprawie nie zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania, gdyż jako taki nie może być traktowany wniosek kierowany do urzędu celnego, który ograniczał się jedynie do prośby o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych. Konsekwencją braku wszczęcia i prowadzenia postępowania przed wydaniem decyzji stał się brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie i na temat zgromadzonych materiałów i dowodów.

Decyzjami z dnia [...] marca 2003 r Naczelnik Urzędu [...] Celnego w W. odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] czerwca, [...] czerwca oraz [...] lipca 1999 r. wymierzających Stronie opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności służbowe wykonane, na jej wniosek, przez funkcjonariuszy celnych poza siedzibą urzędu celnego.

Orzekając na skutek odwołań Strony, Dyrektor Izby Celnej w W. , po połączeniu zaskarżonych spraw, do łącznego rozpoznania i rozpatrzenia (postanowienie z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...]) decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. o powyższym numerze utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż strona nie wykazała istnienia okoliczności faktycznych uzasadniających jej ważny interes w uchyleniu decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych. Ponadto wskazał, iż zgodnie z art. 246 § 4 Kodeksu celnego zwrot należności może nastąpić na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat, licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach. Pismami z dnia [...] grudnia 2002 r., złożonymi w Urzędzie Celnym [...] w W. w dniu [...] grudnia 2002 r., Strona wniosła o uchylenie ww. decyzji z czerwca, lipca 1999 r. Wnioski złożone zostały zatem z uchybieniem ustawowego terminu do ich wniesienia, co stanowi przesłankę negatywną uchylenia decyzji ostatecznych o wymiarze opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji organów obydwu instancji lub w wypadku nie podzielenia oceny skarżącego o uchylenie ww. decyzji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie:

- art. 246 § 2, § 5, art. 275 § 4 pkt 5, art. 277 Kodeksu celnego,

- art. 120, art. 121 § 1 , art. 124 Ordynacji podatkowej.

Rozwijając w motywach skargi zarzuty o charakterze merytorycznym Skarżący wyjaśnił, iż nie było podstaw prawnych do wymierzenia i poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych. Organy celne niezasadnie traktują zatem kwoty pobrane bez tytułu prawnego jako opłaty manipulacyjne dodatkowe. W konsekwencji organy błędnie przyjęły, iż zwrot pobranych opłat następuje w trybie określonym w art. 277 Kodeksu celnego dla poboru należności celnych przywozowych i wywozowych w sytuacji, gdy przepis ten dotyczy jedynie poboru, a nie zwrotu opłat. Skarżący podkreślił, iż nie składał wniosku o zwrot opłat w trybie art. 246 § 4 Kodeksu celnego, gdyż stoi na stanowisku, iż w sprawie zastosowanie powinna znaleźć regulacja z art. 246 § 5 Kodeksu celnego, nakazująca organowi celnemu dokonanie zwrotu z urzędu. Organ od czasu, gdy w analogicznych sprawach od roku 2000 zapadały wyroki NSA wskazujące na inną interpretację pojęcia "czynności dokonywane poza siedzibą urzędu", był świadomy, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające dokonanie zwrotu pieniędzy z urzędu.

Odnosząc się do regulacji prawa procesowego skarżący podniósł, iż organy nie ustosunkowały się do wszystkich zgłaszanych przez niego zarzutów. W szczególności organy nie odniosły się do wątpliwości związanych z pojęciami "kontrola celna" i "czynności służbowe", nie zajęły stanowiska w sprawie adekwatności opłat do podejmowanych czynności oraz kwestii ponoszenia wszystkich kosztów związanych z prowadzeniem miejsca uznanego. Wskazał, iż załączone do akt sprawy protokoły z przeprowadzonych czynności nie określają wartości odprawianych towarów, co powinno mieć miejsce w związku z treścią art. 276 § 1 Kodeksu celnego. W ocenie K.C. organy celne niezasadnie przyjęły, iż wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej nastąpiło na wniosek strony w chwili złożenia wniosku o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych do miejsca uznanego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ wyjaśnił, iż zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Sąd Najwyższy nie zakwestionował prawa organów celnych do poboru opłaty manipulacyjnej dodatkowej, o której mowa w art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, a jedynie wyjaśnił, co należy rozumieć pod pojęciem "czynności dokonywane poza siedzibą urzędu". W dniu wydania decyzji wymierzającej opłatę organ był zatem umocowany do jej pobrania, co sprawia, iż niezasadne jest stanowisko skarżącej, że w sprawie nie ma zastosowania art. 246 § 4 w związku z art. 277 Kodeksu celnego. Odnosząc się do zarzutu nie dokonania zwrotu opłaty z urzędu Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż wyrok NSA wiąże organ w konkretnej sprawie, natomiast w rozpatrywanej sprawie Strona nie skorzystała z prawa wniesienia skargi w odniesieniu do kwestionowanych obecnie decyzji z 1999r. Organ podkreślił, iż zmiana wykładni stosowania określonej normy prawnej nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania ani do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Jedynym dopuszczalnym trybem wzruszenia decyzji jest tryb przewidziany w art. 2651 Kodeksu celnego, który wymaga wniosku lub zgody strony. W świetle powyższego organ celny nie miał podstaw do działania z własnej inicjatywy. W podsumowaniu swego stanowiska Dyrektor Izby Celnej w W. , stwierdził nadto, że nie dochowanie terminu do wniesienia wniosku o zwrot opłaty manipulacyjnej dodatkowej stanowi przesłankę negatywną, o której mowa w art. 2651 Kodeksu celnego, której wystąpienie wyklucza wzruszenie decyzji w trybie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Zdaniem Dyrektora odmienne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, w której wydana decyzja nie mogłaby zostać wykonana, bowiem będący jej konsekwencją zwrot opłaty manipulacyjnej dodatkowej nie mógłby nastąpić z uwagi na upływ 3 letniego terminu z art. 246 § 4 Kodeksu celnego. Za niezasadne organ uznał również podnoszone przez Stronę zarzuty natury procesowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.

Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie przed Sądem w sprawie niniejszej dotyczyło decyzji wydanych na podstawie przepisu art. 2651 Kodeksu celnego, a więc w trybie nadzwyczajnym. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest zatem wyłącznie zaistnienie przesłanek związanych z występowaniem tych dwu okoliczności, a nie kwestia merytorycznego badania słuszności lub prawidłowości decyzji ostatecznej i powstałej w wyniku jej wydania sytuacji prawnej.

Decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w W. wymierzające Agencji Celnej "D. " w W. opłaty manipulacyjne dodatkowe stały się ostateczne wobec nie skorzystania przez zainteresowaną ze środków odwoławczych, o których Agencja została prawidłowo pouczona.

W dniu [...] grudnia 2002 r. (data pism - [...] grudnia 2002 r.) Strona ponownie (pierwotny wniosek został bowiem przez nią skutecznie cofnięty a postępowanie zostało umorzone) wystąpiła z wnioskami o uchylenie ostatecznych decyzji wymiarowych w trybie art. 2651 Kodeksu celnego oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat nie wskazując podstawy prawnej, w oparciu o którą żąda zwrotu należności.

Art. 2651 § 1 Kodeksu celnego stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Wynika więc z tego, że aby w ogóle można było rozpatrywać możliwość wzruszenia w tym trybie decyzji, muszą zostać spełnione - łącznie - następujące przesłanki: 1) decyzja musi być ostateczna, 2) na mocy tej decyzji strona nabyła prawo, 3) za wzruszeniem tej decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony, 4) i (jako przesłanka negatywna) przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie te przesłanki, decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał. Natomiast niespełnienie bodaj jednej ze wskazanych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wzruszenie decyzji w tym trybie w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu.

W ocenie Sądu art. 246 § 2 i § 4 Kodeksu celnego nie może być uznany za przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej w oparciu o art. 2651 Kodeksu celnego. Jak wynika z jego treści oraz usytuowania w Dziale V Kodeksu celnego, art. 246 odnosi się wyłącznie do kwestii zwrotu i umorzenia należności celnych nie zaś do uchylania i zmiany decyzji ostatecznych. Przepisy szczególne, które mogłyby stanowić przesłankę negatywną z art. 2651 Kodeksu celnego winny w swej treści wprost odnosić się do niemożliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Pojęcie "przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej" nie może być interpretowane rozszerzająco, zwłaszcza gdy przepisy te stanowić mają przesłankę negatywną uniemożliwiającą stronie, przyznanego przepisami prawa, ubiegania się o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Pogląd ten zgodny jest z przyjętym w teorii prawa administracyjnego stanowiskiem (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wyd.C.H.Beck, W. 2004, str. 686, 699), iż przepisy szczególne w rozumieniu art. 155 kpa, który jest pierwowzorem i w pewnym zakresie odpowiednikiem przepisu 2651 Kodeksu celnego, powinny w swej treści jednoznacznie wyłączać stosowanie trybów nadzwyczajnych do wzruszania ostatecznych decyzji w określonych sprawach. Tak więc, w tym względzie należało podzielić pogląd strony (zarzut naruszenia art. 246 § 2 i § 4 Kodeksu celnego), co jednak nie jest wystarczającą podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż przedmiotowe uchybienie w istocie nie miało wpływu na wynik sprawy, a tylko w takiej sytuacji zaskarżona decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego - art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy bowiem mieć na względzie, że tak jak art. 246 § 2 i § 4 Kodeksu celnego jako przepis o charakterze nadzwyczajnym nie może być stosowany i interpretowany rozszerzająco, w takim samym stopniu dotyczy to również art. 2651 Kodeksu celnego, który także ma charakter nadzwyczajny i wprowadza nadzwyczajny tryb postępowania wobec decyzji ostatecznej.

W kontekście cytowanego przepisu należy więc zwrócić uwagę, że chociaż strona skarżąca we wnioskach opatrzonych datą [...] grudnia 2002 r. powołała się na art. 2651 Kodeksu celnego, wnosząc o "uchylenie decyzji Urzędu Celnego w W. " oraz o "zwrot nienależnie pobranej opłaty (...) wraz z odsetkami", to - zarówno w sformułowanych wobec owej decyzji zarzutach (naruszenia art. 123 § 1, art. 200, art. 165 § 2, i 192 Ordynacji podatkowej oraz art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego "poprzez błędną interpretację wyrażonej tam normy", art. 32 Konstytucji), jak i w treści uzasadnienia wniosku - strona nawet nie nawiązała do przesłanek z art. 2651 warunkujących możliwość wzruszenia decyzji w tym trybie. W szczególności zaś nie wskazała (a tym bardziej nie wykazała), jaki interes czy to publiczny czy też ważny interes strony miałby przemawiać za uchyleniem tej decyzji. Również w odwołaniu (od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...], odmawiającej uchylenia ww. decyzji wymiarowej w trybie art. 2651) strona nie wykazała przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego.

We wniosku, jak i w odwołaniu swoje zarzuty strona poparła tym, że na skutek wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego zapadłych w innych, analogicznych sprawach zmieniła się interpretacja przepisów prawa, na podstawie których wydana została ww. decyzja wymiarowa. Można zatem przypuszczać, że wnioskując o jej uchylenie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, strona prawdopodobnie (bo, jak już wspomniano, nie zostało to nigdzie wprost wyartykułowane) odwoływała się do przesłanki mówiącej o "ważnym interesie strony".

W tym miejscu omówienia wymagają podstawowe przesłanki uchylenia decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, tj. "ważny interes strony" lub "interes publiczny".

Przesłanka "ważnego interesu strony", do której jak wynika ze skargi odwoływała się strona skarżąca składając wniosek o uchylenie decyzji wymiarowej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu publicznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że jest to tryb nadzwyczajny (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "ważnego interesu strony", jak i "interesu publicznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego możliwe jest zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu, za jej zgodą. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb nadzwyczajny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji, należałoby przyjąć, że w ramach wszczętego na wniosek strony postępowania zmierzającego do wzruszenia decyzji ostatecznej w tym trybie, "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "ważny interes" lub "interes publiczny", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy. Biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 2651 Kodeksu celnego tryb jest trybem nadzwyczajnym, że stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, należy przyjąć, że ów "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od owych, podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego.

Tak więc, we wszczętym na wniosek strony postępowaniu prowadzonym w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, nie można przy ocenie "ważnego interesu strony" jako przesłanki umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej pominąć zachowania samej strony i tego, jak sama strona rozumie swój "ważny" interes. To, czy ma ona "ważny interes" jest przede wszystkim kwestią oceny samej strony, a więc to strona musi wskazać, na czym ten interes polega i dlaczego jest on ważny. Dopiero wtedy organ ma podstawy do dokonania swoich ocen, w których może podzielić stanowisko strony lub nie.

Oceniając wniosek strony w tym kontekście należy uznać, że strona tego "ważnego interesu" nie wykazała. Samo bowiem przeświadczenie strony, że brak było podstaw do obciążenia jej opłatą manipulacyjną dodatkową za czynności dokonywane przez funkcjonariuszy celnych w miejscu uznanym - nie dowodzi istnienia takiego interesu. Nie można również utożsamiać "ważnego interesu" ze zmiana interpretacji prawa, dotyczącą rozumienia pojęcia "poza siedzibą urzędu celnego", jaka nastąpiła w 2000r. po wydaniu wyroków przez NSA i SN (do których odwołuje się skarżący). Okoliczność ta, winna być brana pod uwagę przy rozpatrywaniu przez organ niniejszej sprawy jako okoliczność istotna z punktu widzenia ważnego interesu strony. Jednakże nie może to być podstawą do "automatycznego" przyjęcia, że skoro nastąpiła zmiana interpretacji prawa, to strona jest zwolniona od wykazania swojego ważnego interesu, z powodu którego miałaby nastąpić zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji, albo że tylko przez samą zmianę interpretacji ów ważny interes po jej stronie już zachodzi. Sam fakt istnienia rozbieżności w orzecznictwie co do interpretacji przepisów prawa może być jedynie traktowany jako okoliczność istotna z punktu widzenia ważnego interesu strony lub interesu publicznego, która jednak nie może być utożsamiana z samym pojęciem ważnego interesu strony lub interesu publicznego i spełnieniem przesłanki zawartej w art. 2651 Kodeksu celnego umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej. Błędem byłoby więc przyjęcie, że sama zmiana orzecznictwa stanowi ważny interes strony, ale również byłoby błędem, który należałoby traktować jako naruszenie art. 2651 Kodeksu celnego, gdyby organ kwestię zmiany orzecznictwa pominął milczeniem i nie dokonał jej oceny w kontekście art. 2651 Kodeksu celnego. Stwierdzić należy, że organ w przedmiotowej sprawie wspomnianej kwestii znaczącej dla jej rozstrzygnięcia nie pominął, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji.

"Ważnego interesu" nie przesądza również subiektywny pogląd strony, że wydawanie decyzji w przedmiocie opłat manipulacyjnych dodatkowych przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. obarczone było wadami prawnymi. Jak wskazano bowiem wyżej, rozważenie możliwości uchylenia decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie - w oparciu o art. 2651 Kodeksu celnego - możliwe jest tylko przy spełnieniu warunków przewidzianych tym przepisie.

Na marginesie wypada również odnieść się do kwestii "interesu publicznego", tj. alternatywnej do "ważnego interesu strony" przesłanki "pozytywnej", umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego.

Pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem wielowymiarowym i bez wątpienia szerszym niż pojęcie "interesu społecznego", o którym mowa w art. 155 kpa., albowiem, oprócz aspektu społecznego, obejmuje ono również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu pojęcia interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej, jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej - nawet wadliwej (por. np. art. 241 § 2, art. 245 § 1 pkt 3, art. 247 § 2, art. 249 § 1, art. 256 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 2652 Kodeksu celnego).

Z punktu widzenia przesłanki interesu publicznego istotne jest również i to, że dokonana w owym czasie przez organy celne interpretacja przepisów, tycząca się pobierania opłaty za czynności dokonywane w miejscu uznanym, była zgodna z wolą ustawodawcy, aczkolwiek sprzeczna z literalnym brzmieniem sformułowanego przez niego przepisu. Świadczy o tym nowelizacja, której dokonał ustawodawca po wyrokach NSA i SN, nadając przedmiotowej regulacji prawidłowo zredagowane brzmienie. Fakt, że ustawodawca nie tylko nie zakwestionował prawa organów celnych do poboru opłaty manipulacyjnej dodatkowej, lecz w sposób wyraźny prawo to "usankcjonował", poprawiając wadliwą redakcję przepisu, stanowi zarazem jedną z istotnych okoliczności rzutujących na ocenę sformułowanej w art. 2651 Kodeksu celnego przesłanki interesu publicznego. Jeżeli zatem uwzględni się nie tylko zmianę orzecznictwa, ale przede wszystkim rzeczywistą wolę ustawodawcy wyrażoną poprzez zmianę przepisów na skutek zmiany orzecznictwa, to należy dojść do wniosku, że w sprawie niniejszej interes publiczny nie przemawia za uwzględnieniem wniosku strony o uchylenie decyzji wymiarowych w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. W szczególności w świetle podnoszonych przez stronę argumentów.

W związku z powyższym należy uznać, że w toku postępowania administracyjnego strona nie wykazała ani interesu publicznego ani swojego "ważnego interesu", który uzasadniałby wzruszenie ostatecznej decyzji. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstawowej przesłanki z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, wniosek strony skarżącej o zmianę lub uchylenie tej decyzji w tym trybie już tylko z tego powodu nie mógł być uwzględniony przez żaden z organów.

Kolejną okolicznością, mającą również istotne znaczenie w sprawie niniejszej, jest fakt, że decyzja wydawana na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym, albowiem w tym przepisie ustawodawca stwierdza, że przy spełnieniu określonych w tych przepisach przesłanek decyzja ostateczna "może" być uchylona lub zmieniona. Z uwagi na ów uznaniowy charakter takiej decyzji, tak w judykaturze, jak i w doktrynie przyjmuje się, że nawet w sytuacji, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony, organ może - ale nie musi - wzruszyć decyzję ostateczną.

Na tle analogicznych uregulowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznej zawartych w Ordynacji podatkowej, której przepisy stosuje się odpowiednio w sprawach celnych (art. 262 Kodeksu celnego), wyprowadza się stąd wniosek, że "tak szeroko zakreślona sfera możności postępowania organu sprawia, że sądowa kontrola wspomnianej decyzji jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał organ właściwy, czy zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów postępowania ma miejsce m.in. wówczas, gdy organ podatkowy nie ustalił faktów na które powoływała się strona, albo, gdy wyprowadził z nich błędne, nielogiczne wnioski" - (B. Gruszczyński w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, W. 2004, t. 8, s.647). Takich uchybień w zaskarżonej decyzji jednakże nie stwierdzono, a zatem i z tej przyczyny skarga strony nie mogła zostać uwzględniona.

Reasumując należy podkreślić, iż skarżący w żaden sposób nie wykazał "interesu publicznego" lub "ważnego interesu strony" przemawiającego za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. Biorąc pod uwagę, iż decyzje wydawane w trybie art. 2651 Kodeksu celnego mają charakter decyzji uznaniowych należy uznać, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W. prawidłowo dokonał oceny przedmiotowego wniosku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 276 § 1 Kodeksu celnego wskazać trzeba, że organy celne pobrały opłaty manipulacyjne na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów (delegacja ustawowa art.276 § 5 pkt 2 Kodeksu celnego). Skarżący nie wykazał, iż opłaty manipulacyjne dodatkowe w przedmiotowej sprawie zostały wyliczone nieprawidłowo. Zostały one bowiem wyliczone w oparciu o § 7 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 14 listopada 1997 r. w sprawie opłat pobieranych przez organy celne. Przepis ten przewidywał stawkę godzinową zależną od jednostki czasu, w której funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe niezależnie od tego czy dotyczyły one konkretnego towaru. Niezależnie od tego skarżący nie wykazał ażeby opłaty przekraczały 40% wartości towaru. W związku z powyższym zarzut ten jest niezasadny.

Jeżeli chodzi o zarzut braku wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej oraz nie zagwarantowania czynnego udziału strony, to w ocenie Sądu, organy celne mogły przyjąć, iż wniosek o skierowanie celników do pracy w miejscu uznanym wszczyna postępowanie w sprawie wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie przepisu art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem, organ celny pobiera opłatę manipulacyjną dodatkową za wykonywanie, na wniosek osoby zainteresowanej, czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego. Skoro więc Skarżąca Agencja takie wnioski składała, a potwierdza to w skardze do Sądu, to musiała liczyć się z tym, że organy celne taką opłatę pobiorą. Tym samym bowiem pismem, którym w 1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. , po rozpatrzeniu wniosku "D. " C.K. , postanowił "uznać" proponowane pierwotnie miejsce, nadał ww. miejscu numer statystyczny i określił czynności, które mogą być wykonywane, wyraźnie też (w pkt 4) poinformował Skarżącą, że "zgodnie z art. 275 § 4 pkt 5 ustawy Kodeks celny (...) organ celny pobiera opłaty manipulacyjne dodatkowe" (k. 5 akt administracyjnych). W kontekście powyższego należy podkreślić, jak trafnie zauważył organ celny II instancji w zaskarżonej decyzji, że strona brała udział w postępowaniu, gdyż podpisywała bez jakichkolwiek zastrzeżeń stosowne protokoły, które stanowiły podstawę do wydania decyzji.

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 246 § 5 Kodeksu celnego, poprzez nie zwrócenie z urzędu kwot wpłaconych tytułem opłat manipulacyjnych dodatkowych. Organ celny II instancji prawidłowo wskazał, iż wyrok Sądu wydany w danej sprawie nie może stanowić podstawy do uruchamiania nadzwyczajnych trybów postępowania w innych sprawach.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 277 Kodeksu celnego wskazać trzeba, że przepis ten nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy zatem brak jest podstaw do szerszych rozważań na ten temat.

Trafnie również wskazał Dyrektor Izby Celnej w W. , że wszystkie czynności mające na celu zapewnienie przestrzegania przepisów prawa celnego mieszczą się w pojęciu dozoru celnego i kontroli celnej stanowią czynności służbowe funkcjonariusza celnego.

Nie można zgodzić się również z zarzutem dotyczącym faktu, że organy celne orzekały w przedmiocie zwrotu opłaty, co powoduje, że Naczelnik Urzędu Celnego rozstrzygał nie będąc właściwy w sprawie, wkraczając zarazem swoimi ocenami w zakres właściwy Dyrektorowi Izby Celnej. Z treści decyzji jasno bowiem wynika, że przedmiotem rozstrzygania przez organy celne, był wyłącznie wniosek złożony w trybie art.265- Kodeksu celnego.

Za niezasadne należy także uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania w sprawach celnych. W ocenie Sądu organy celne rozpoznające sprawę, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji i wydające zaskarżone decyzje kierowały się i przestrzegały zasad ogólnych postępowania stanowiących integralną część przepisów regulujących procedurę w sprawach celnych, a zarazem wiążących je na równi z innymi przepisami tej procedury. Oceny tej nie podważa nie ustosunkowanie się przez Naczelnika Urzędu Celnego do wszystkich zarzutów wskazanych we wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, to naruszenie zostało w całości konwalidowane przez Dyrektora Izby Celnej w W. w zaskarżonej decyzji w której szeroko odniósł się do wszystkich zarzutów.

Sąd Administracyjny jest władny z mocy art. 145 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 uchylić decyzję tyko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy, albowiem w świetle przedstawionego wyżej wywodu wydanie zaskarżonej decyzji było w pełni dopuszczalne, tym bardziej, że jest to decyzja o charakterze uznaniowym.

Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.