Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 28/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par.2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant referent Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., wydaną po wznowieniu postępowania, stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji przyznającej M. M. pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2011 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2011 r. Skarżący złożył wniosek

o przyznanie płatności na rok 2011, w którym ubiegał się o przyznanie płatności ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 129,11 ha.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR w B. przyznał Skarżącemu płatność zgodnie z żądaniem zawartym w ww. wniosku.

W toku postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie o przyznanie płatności na 2013 rok Skarżący w dniu [...] sierpnia 2013 r. złożył w BP ARiMR w B. pismo informujące o wypowiedzeniu umowy dzierżawy na działki ewidencyjne NR [...] obręb S. oraz działki ewidencyjne NR [...] obręb G. wraz z pisemnym wypowiedzeniem przedmiotowej umowy.

W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, Skarżący w dniu [...] września 2013 r. złożył w BP ARiMR w B. umowę dzierżawy z dnia [...] marca 2011 r. oraz umowę dzierżawy z dnia [...] września 2012 r.

W dniu [...] października 2013 r. do BP ARiMR w B. wpłynęło pismo z W. Oddziału Regionalnego ARiMR w O., informujące, że na działce ewidencyjnej nr [...] obręb G. inny producent - W. G. będzie realizował operację w ramach "Zrównoważonego rozwoju sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013" dla środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb".

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji uznał, że dokonane ustalenia w sprawie o przyznanie Skarżącemu płatności na 2013 rok mogą mieć również istotne znaczenie dla sprawy o przyznanie Skarżącemu płatności ONW na 2011 rok.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. Kierownik BP ARiMR wznowił postępowanie administracyjne w sprawie i postanowieniem z tej samej daty włączył do akt sprawy: (1) wypowiedzenie umowy dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2013 r., wystawione przez W. G., (2) pismo Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie umożliwienia zmniejszenia zobowiązania rolnośrodowiskowego; (3) umowę dzierżawy z dnia [...] marca 2011 r. zawarta pomiędzy W. G. a Skarżącym, (4) umowę dzierżawy z dnia [...] września 2012 r. zawartą pomiędzy W. G. a Skarżącym; (5) oświadczenie W. G. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie określenia zakresu pełnomocnictwa, (6) oświadczenie Skarżącego z dnia [...] maja 2014 r.; (7) protokół z przesłuchania w charakterze świadka W. G. z dnia [...] maja 2014 r.; (8) kopię faktury VAT nr [...] wystawionej przez B. sp. zo.o.; (9) kopię faktury VAT nr [...] wystawionej przez B. sp. z o.o.; (10) kopię faktury VAT nr [...] wystawionej przez PHU M.; (11) dokumenty składane przez Skarżącego zatytułowane Rozliczenie roku 2011 i Rozliczenie roku 2012, (12) oświadczenie Skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r., (13) protokół przesłuchania w charakterze strony Skarżącego z dnia [...] października 2014 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., działając m.in. na podstawie art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej: Kpa), Kierownik BP ARiMR stwierdził wydanie decyzji w sprawie przyznania Skarżącemu płatności ONW na rok 2011 z naruszeniem prawa, ze względu na sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania korzyści wynikających z przepisów prawa, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Organ powołał się na przepis art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31 stycznia 2009, str. 16).

Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał na wstępie, że zastosowanie przez organ I instancji art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 zamiast mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)

nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich

(Dz. U. UE. L 25 z dnia 28 stycznia 2011 r. str. 8 ze zm.), nie powoduje wadliwości zaskarżonej decyzji, gdyż oba unormowania prawne mają podobne brzmienie, sens

i znaczenie - zostały jednoznacznie i jednolicie skonstruowane w celu uniemożliwienia przyznawania jakichkolwiek płatności na rzecz beneficjentów,

w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane

do otrzymania takich płatności.

Następnie organ odwoławczy przedstawił istotę postępowania wznowieniowego i stwierdził, że w niniejszej sprawie wznowiono z urzędu postępowanie administracyjne, ponieważ organ wszedł w posiadanie informacji

o sposobie rozliczania czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącym a jego pełnomocnikiem W. G., będącym jednocześnie wydzierżawiającym wszystkie grunty zgłoszone przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności

na 2011 r. W ocenie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wszystkie przesłanki,

o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa zostały spełnione, albowiem wskazywane przez organ I instancji okoliczności były okolicznościami istotnymi i nowymi,

do których dostępu Kierownik BP nie miał w dniu wydania decyzji nr [...] oraz istniejącymi w dniu jej wydania. Organ odwoławczy podniósł, że ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jednakże z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 Kpa liczonego od dnia jej doręczenia, Kierownik BP ARMiR prawidłowo, na podstawie art. 151 § 2 Kpa stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa.

Zdaniem organu odwoławczego, Skarżący stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności ONW na 2011 r., aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Analizując akta sprawy organ stwierdził, że Skarżący oraz Z. Ł., C. F., W. T., wydzierżawili od W. G., bądź od powiązanej z nim A. S.A. grunty rolne na identycznych zasadach, tj. ustanawiając W. G. pełnomocnikiem z prawem do przekazywania realizowanych przez ARiMR płatności na jego rachunek bankowy. Wszystkie koszty związane z prowadzeniem działalności rolniczej na gruntach zgłoszonych przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na 2011 r. ponosił W. G., w szczególności koszty nawożenia, koszty paliwa i koszty wynagrodzenia pracowników. Z informacji uzyskanych od Skarżącego wynika również, że oprócz części realizowanych przez ARiMR płatności na rachunek bankowy W. G. - nie czerpał żadnych korzyści z działalności rolniczej prowadzonej na gruntach zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności na 2011 r., ponieważ cały plon był przekazywany B. Sp. z o.o. na paszę dla bydła opasowego.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, chociaż Skarżący oraz pozostałe ww. osoby formalnie tworzą samodzielne gospodarstwa, to jednak gospodarstwa te pozostają ze sobą ściśle powiązane. Wszystkie wydarzenia, które miały miejsce, tj. wydzierżawienie gruntów od W. G. bądź od powiązanej

z nim spółki A., sporządzenie umów dzierżaw w sposób pozwalający na przekazywanie realizowanych przez ARiMR płatności na rachunek bankowy W. G., ustanowienie W. G. pełnomocnikiem przez każdą ze wskazanych osób oraz sposób zarządzania gruntami, stanowiły próbę dostosowania wzajemnych relacji między wszystkimi tymi podmiotami, aby uzyskać maksymalne dofinansowanie. Pomimo zawarcia rzeczonych umów to W. G. nadal zarządzał na wydzielonych gruntach, pozostających w jego władaniu. Na wszystkich działkach deklarowanych do płatności ONW zarówno przez Skarżącego, jak i pozostałe osoby zabiegi agrotechniczne wykonywane były przez pracowników i sprzętem B. Sp. z o.o., której jedynym akcjonariuszem jest A. G., a członkiem Rady Nadzorczej - W. G. i której współwłaścicielem jest B. S. A., której z kolei jedynym akcjonariuszem jest W. G.. Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest również przekazywanie całego plonu B. Sp. z o.o. na paszę dla bydła opasowego.

Zdaniem organu Skarżący nie był zatem odrębnym, samodzielnym

i samorządnym producentem rolnym, nie posiadał własnego sprzętu, nie ponosił kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej oraz nie uzyskiwał żadnych dochodów z działalności rolniczej. Faktury VAT za usługi doradcze z dnia

[...] lipca 2013 r. i za przeprowadzenie kontroli i certyfikacji produkcji rolniczej metodami ekologicznymi z dnia [...] września 2011 r. i z dnia [...] maja 2012 r., nie stanowią dokumentacji potwierdzającej ponoszenie nakładów finansowych związanych z działalnością rolniczą, a jedynie wskazują na podejmowanie przez Skarżącego działań polegających na złożeniu wniosku, opracowaniu planu działalności rolnośrodowiskowej oraz uzyskaniu certyfikatu produkcji rolniczej metodami ekologicznymi. Skarżący był jedynie jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne będące w faktycznym posiadaniu W. G. lub powiązanej z nim spółki A..

Oceniając aspekt stworzenia sztucznych warunków w szerszej perspektywie i weryfikując mechanizmy i ich identyczność w pozostałych sprawach, w których zgłoszono do płatności działki ewidencyjne będące własnością W. G., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zauważył, że łączna powierzchnia gruntów rolnych wydzierżawionych od W. G., bądź od powiązanej z nim spółki A. zgłoszona do przyznania płatności ONW przez wszystkie wskazane osoby jest równa 444,88 ha. Sztuczne rozdrobnienie gospodarstwa pozwoliło W. G. na ominięcie uregulowań prawnych dotyczących przyznania płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej. W wyniku sztucznego podziału gruntów rolnych należących do W. G. oraz powiązanej z nim spółki A. na konto bankowe W. G. została wypłacone płatności ONW i rolnośrodowiskowa w łącznych wysokościach ponad dwukrotnie wyższych od płatności, które otrzymałby W. G. w normalnych warunkach.

W ocenie organu, powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny potwierdzają stworzenie przez W. G. i Skarżącego sztucznych warunków w celu zmaksymalizowania wysokości otrzymanych płatności, których w normalnych warunkach W. G. by nie otrzymał.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Skarżący wywiódł skargę do Sądu. Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżył ww. decyzję w całości podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 Kpa i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski oraz art. 6 Kpa w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. nr 64, poz. 427 ze zm.) w związku z naruszeniem zasady dwuinstancyjności i praworządności na skutek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji pomimo dokonania zmiany podstawy prawnej jej rozstrzygnięcia, to jest orzeczenie na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Rady WE nr 65/2011, w miejsce podstawy prawnej wskazanej przez organ I instancji, to jest art. 30 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009, podczas gdy zmiana podstawy prawnej wydania decyzji świadczy o braku tożsamości spraw rozpoznawanych w obu instancjach i z uwagi na zasadę dwuinstancyjności, obligowała organ do uchylenia decyzji organu I instancji;

2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 2 Kpa,

z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji orzekającej o odmowie przyznania płatności ONW zgodnie z żądaniem wniosku, w sytuacji, gdy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi w dniu wydania decyzji,

w szczególności nie stanowi takiej okoliczności powołana w decyzji informacja

o sposobie rozliczenia czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącym, a jego pełnomocnikiem W. G., co czyniło niezasadnym wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika BP ARiMR z [...] grudnia 2011 r.;

3) art. 79 § 2 Kpa w zakresie prawa do czynnego udziału Skarżącego

w postępowaniu oraz zasady bezpośredniości a także 6 Kpa - zasady praworządności oraz art. 8 § 1 Kpa - zasady pogłębiania zaufania do obywateli

z uwagi na:

(-) oparcie ustaleń w sprawie na dowodach zgromadzonych w innych postępowaniach administracyjnych, w których Skarżący nie był stroną i nie brał

w nich udziału, w sytuacji, gdy nie było żadnych przeszkód do przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, tj. przesłuchania świadków w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie,

(-) oparcie ustaleń na dowodach w ogóle nie włączonych w poczet materiału dowodowego,

co skutkowało naruszeniem prawa Skarżącego do czynnego udziału

w przesłuchaniu świadków, oraz prawa do zadawania im pytań, a w konsekwencji spowodowało oparcie ustaleń na dowodach w ogóle nie dotyczących osoby Skarżącego, pozostających na bardzo dużym poziomie ogólności, dających pole do poczynienia ustaleń niezgodnych z prawdą materialną, nadinterpretacji i arbitralnych sądów o stworzeniu przez Skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy;

4) art. 77 § 2 Kpa poprzez zaniechanie wydania postanowienia w przedmiocie zakresu postępowania dowodowego z wymienieniem dopuszczenia jako środków dowodowych akt innych postępowań administracyjnych, w których Skarżący nie był stroną i nie w nich brał udziału, a które Organ uznał za podstawę swojego rozstrzygnięcia,

5) art. 21 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu (...) oraz art. 80 Kpa, poprzez zaniechanie dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego oraz przyjęcie ustaleń wzajemnie sprzecznych, prowadzących

w efekcie do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że Skarżący nie prowadził działalności rolniczej samodzielnie, a jego gospodarstwo zostało zarejestrowane w systemie ewidencji producentów jedynie

w celu sztucznego podziału gruntów będących w faktycznym posiadaniu W. G., podczas gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy potwierdza, że:

(-) Skarżący posiadał gospodarstwo rolne, decydował o rodzaju upraw, zlecał prace polowe w tym gospodarstwie, decydował o sposobie rozliczeń z wykonawcami prac polowych, ponosił ryzyko finansowe i produkcyjne związane z prowadzoną działalnością rolniczą,

(-) Skarżący nie miał żadnych powiązań z wydzierżawiającym i innymi dzierżawcami nieruchomości W. G.,

(-) Skarżący nie miał żadnych powiązań z B. sp. z o.o., a także

z P.F., któremu zlecał prace polowe w swoim gospodarstwie;

(-) wbrew oczywiście błędnym ustaleniom organu, W. G. nie był członkiem Rady Nadzorczej B. Sp. z o.o., a jego żona A. G. - członkiem zarządu tej spółki;

co czyni nieuzasadnionym zarzut stworzenia przez Skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania płatności;

6) poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie rzekomych powiązań pomiędzy W. G., Skarżącym i B. sp. z o.o. oraz celowego wykorzystania tych powiązań z zamiarem stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy, w sytuacji gdy żaden materiał dowodowy tych arbitralnych ustaleń nie potwierdza;

7) art. 84 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 Kpa i art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu (...), poprzez dowolne ustalenie, że zapłata plonami za pracę maszyn z operatorami dowodzi rezygnacji przez Skarżącego z dochodów

z działalności rolniczej na rzecz spółki B., podczas gdy, po pierwsze teza

o rezygnacji z dochodów z plonów wymagałaby określenia i porównania ekonomicznej wartości pozyskiwanych płodów oraz kosztu usługowej pracy maszyn w celu pozyskania plonów, co wymagało wiadomości specjalnych, którymi organ nie dysponuje, a po drugie, zapłata plonami za wykonane usługi jest powszechną praktyką w rolnictwie i według kalkulacji Skarżącego, zamiana ta była dla niego opłacalna, jako w pełni ekwiwalentna i w żadnym razie nie dowodzi stworzenia przez Skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy;

8) art. 107 § 3 Kpa z uwagi na zaniechanie wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji na podstawie jakich dowodów organ ustalił, że Skarżący dopuścił się tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności, w szczególności poprzez odniesienie się do "szerszych okoliczności, na podstawie których oceniono sprawę", w miejsce wskazania konkretnych dowodów, na których Organ oparł swoje ustalenia, jak również wskazania przyczyn, z powodu których przeciwnym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

9) art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, z uwagi na jego zastosowanie, podczas gdy brak jest podstaw do przyjęcia, aby Skarżący sztucznie stworzył warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, w sytuacji gdy Skarżący we własnym imieniu

i na własny rachunek prowadził działalność rolną w posiadanym gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodziły nieruchomości rolne położone na terenach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania, ponosząc ryzyko produkcyjne

i finansowe z tym związane, w tym wypełnił wszystkie warunki nabycia pomocy, spełniał podstawowe wymogi w zakresie zarządzania oraz zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, realizując tym samym w pełni wskazane powyżej cele wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w zakresie pomocy ONW;

10) § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.) oraz art. 36 lit. a ppkt i oraz ii, a także art. 37 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L. z 2005 r. Nr 277, str. 1 z późn. zm.), poprzez ich niezastosowanie i orzeczenie, iż Skarżący nie był uprawniony do uzyskania pomocy finansowej ONW, w sytuacji, gdy Skarżący we własnym imieniu i na własny rachunek prowadził działalność rolną w posiadanym gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodziły nieruchomości rolne położone na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, ponosząc ryzyko produkcyjne i finansowe z tym związane, wypełnił wszystkie warunki nabycia pomocy, w tym spełniał podstawowe wymogi w zakresie zarządzania oraz zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, realizując tym samym w pełni wskazane powyżej cele wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w zakresie pomocy ONW.

Wskazując na powyższe autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi tzw. tryb nadzwyczajny. Jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie,

w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r.

sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie

do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy

albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem

w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych

w postępowaniu zwykłym.

W przedmiotowej sprawie, podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Treść tego przepisu stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się,

że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu

nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r., I OSK 1961/15 (LEX nr 2324339) przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.

Z analizy akt sprawy, że organy potraktowały, jako przesłankę wznowienia postępowania nowe okoliczności i nowe dowody, które istniały w dniu wydawania ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznającej Skarżącemu pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2011 r. Z uzasadnienia postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 14 sierpnia 2015 r. wynika, że w toku prowadzonego postępowania w ramach wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 został zebrany liczny materiał dowodowy w postaci: protokołów przesłuchań świadków, umów dzierżawy na grunty zgłoszone do płatności przez Skarżącego, wypowiedzenia umów dzierżawy oraz innych pism składanych przez stronę postępowania, który wskazuje, że także w latach 2011-2012 Skarżący wraz z W. G. stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW i płatności rolnośrodowiskowych - ujawniły się zatem nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydawania decyzji przyznających płatności. W decyzji organu odwoławczego wskazano, że organ I instancji prowadząc postępowanie administracyjne z wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 wszedł w posiadanie informacji o sposobie rozliczania czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącym, a jego pełnomocnikiem - W. G., będącym jednocześnie wydzierżawiającym wszystkie grunty zgłoszone przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na 2011 r. co wynikało z umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] marca 2011 r. Powyższe wskazuje, że w 2013 r. organ wszedł w posiadanie dowodów, jak też uzyskał informacje odnośnie okoliczności, z których wynikało, że w latach 2011-2012 Skarżący wraz z W. G. stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych płatności. Wbrew zarzutom Skarżącego, spełniały one wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Były one istotne, gdyż dotyczyły przedmiotu sprawy i miały wpływ na zmianę treści decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznającej płatności ONW na 2011 r. Były też nowe, gdyż organ I instancji nie miał o nich wiedzy w dniu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., zostały uzyskane w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie Skarżącemu płatności na 2013 rok i istniały w dniu wydania decyzji z dnia z dnia [...] grudnia 2011 r.

W dalszej kolejności spór dotyczy ustalenia, czy organy zasadnie stwierdziły wydanie z naruszeniem prawa decyzji przyznającej Skarżącemu płatności ONW na 2011 r. w związku z ustaleniem, że stworzył on sztuczne warunki wymagane do otrzymania pomocy finansowej, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Zgodnie z § 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 11 marca 2009 r. w brzmieniu obowiązującym w 2011 r., płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009: 1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, albo b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW); 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania,

na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a

i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.

w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny

na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Z powyższego wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów rolnych o określonej powierzchni i rolnicze ich użytkowanie. Trafnie zatem wywiódł organ, że płatności ONW nie są przeznaczone osobom, które dysponując tytułem prawnym do gruntu, nie prowadzą na nim produkcji rolnej. Działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 (do którego to przepisu odwołuje się krajowe rozporządzenie) oznacza produkcję, hodowlę

lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wprowadzająca klauzulę generalną przeciwdziałającą obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi,

że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności

na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne

z celami danego systemu wsparcia.

Interpretacja art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się

o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W analizowanym przypadku organy uznały, że Skarżący w sposób sztuczny

i pozorny stworzył w porozumieniu z W. G. warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez Skarżącego pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby

do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z § 2 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r.

Sąd w pełni podziela te ustalenia i stwierdza, że znajdują one potwierdzenie

w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony logicznie,

a wnioski przekonująco uzasadnione. Działania organów w tym zakresie uwzględniają wytyczne wynikające z przytoczonego orzeczenia TSUE. Organy wyjaśniły dlaczego, pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność, stworzone zostały warunki umożliwiające uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Zweryfikowały, czy wnioskujący o płatność faktycznie użytkował grunty deklarowane do płatności. Wskazując na powiązania między dzierżawcą

i wydzierżawiającym grunty oraz podobieństwa w stosowanych przez wydzierżawiającego mechanizmach dzierżawy z innymi osobami, organ wykazał ponadto wolę uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia, poprzez skoordynowane działania zmierzające do obejścia przepisów prawa przez osoby wnioskujące o płatność do poszczególnych, wydzierżawionych działek.

Z akt wynika, że działki rolne zadeklarowane we wniosku Skarżący dzierżawił na podstawie umów zawartych w dniu [...] marca 2011 r. i w dniu [...] września 2012 r. z W. G.. W umowach tych określono wysokość czynszu dzierżawnego,

a Skarżący wyraził zgodę, aby wydzierżawiający (W. G.) dokonywał potrąceń wymagalnych świadczeń z należnych mu dopłat bezpośrednich oraz środków przyznanych z innych programów pomocowych. W dniu [...] maja 2011 r. Skarżący udzielił W. G. pełnomocnictwa do prowadzenia wszelkich czynności i postępowań dotyczących wszystkich działań realizowanych przez organy ARiMR oraz wyraził zgodę na przekazywanie płatności na rachunek bankowy pełnomocnika.

Powyższe dowody i okoliczności, w połączeniu z analizą zeznań W. G. z dnia [...] maja 2014 r., oświadczeniem Skarżącego z dnia 21 lipca 2014 r., pismem z dnia [...] października 2015 r. (w którym Skarżący sam wskazał na układ ekonomiczny z B.) oraz weryfikacją innych producentów ubiegających się o płatności, którzy dzierżawili grunty rolne od W. G. na podobnych zasadach, jak Skarżący - potwierdzają wnioski przyjęte przez organy administracyjne.

Skarżący nie prowadził działalności rolniczej w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, bowiem jego celem nie była produkcja roślinna, a jedynie chęć otrzymania dopłat. Skarżący nie ponosił żadnego ryzyka finansowego jako elementu nieodzownego w każdym rodzaju działalności produkcyjnej. W żaden sposób nie przetwarzał zebranych plonów z deklarowanych do płatności działek rolnych, ponieważ nie prowadził hodowli zwierząt gospodarskich. Nie prowadził też sprzedaży pozyskanych plonów. Cały plon zbierany był maszynami firmy B. i przekazywany tej spółce, która zajmowała się hodowlą bydła. Przeważająca część płatności, o które wnioskował Skarżący była zatrzymywana przez wydzierżawiającego grunty (W. G.), wskazanego jednocześnie jako pełnomocnik Skarżącego.

Ponadto organy, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, prawidłowo wykazały, że istnieje rozbieżność w zeznaniach Skarżącego i P. F. Podczas przesłuchania w dniu [...] października 2014 r. Skarżący wyjaśnił, że na działkach wydzierżawianych od W. G. zabiegi agrotechniczne prowadził P. F. – rolnik z okolic wsi D., polecony przez zarządcę gospodarstwa W. G., tj. D. N., który jest Prezesem Zarządu A. S.A., której jedynym akcjonariuszem jest A. G. - żona W. G., a członkiem Rady Nadzorczej - W. G.. Z kolei z zeznań P. F. z dnia [...] września 2014 r. oraz z dnia [...] września 2014 r. wynika, że nie jest rolnikiem i nie prowadzi działalności rolniczej na własny rachunek, a jedynie zarządza parkiem maszynowym firmy B. Sp. z o.o., której jedynym akcjonariuszem jest A. G., a członkiem Rady Nadzorczej - W. G.. Współwłaścicielem B. Sp. z o.o. jest spółka B. S. A., której jedynym akcjonariuszem jest W. G.. W trakcie przesłuchania ustalono również, że B. Sp. z o.o. nie posiada żadnej dokumentacji związanej z wypożyczaniem posiadanych maszyn. Z zeznań tych wynika, że jest zatrudniony w B. Sp. z o.o., a zbiór plonów na gruntach dzierżawionych przez Skarżącego odbywał się maszynami stanowiącymi własność tej spółki. Organ trafnie zwrócił również uwagę na rozbieżności w zeznaniach tego świadka i zeznaniach Skarżącego, w odniesieniu do zagospodarowania zebranych płodów. Prawidłowo też ocenił twierdzenia strony w zakresie rozliczenia dzierżawy przedmiotowych gruntów.

Organy wykazały także sprzeczności pomiędzy informacjami wynikającymi z wyjaśnień Skarżącego odnośnie upraw prowadzonych na poszczególnych działkach, a danymi wynikającymi z deklaracji zawartej we wniosku o przyznanie płatności na 2011 rok. Nadto w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że wszystkie koszty związane z prowadzeniem działalności rolniczej na gruntach zgłoszonych przez Skarżącego ponosił W. G., w szczególności koszty nawożenia, koszty paliwa i koszty wynagrodzenia pracowników. Skarżący oprócz części przekazywanych przez ARiMR płatności na rachunek bankowy Pana W. G. - nie czerpał żadnych korzyści z działalności rolniczej prowadzonej na zgłoszonych gruntach, ponieważ cały plon był przekazywany B. Sp. z o. o. na pasze dla bydła opasowego.

Weryfikacja wniosku Skarżącego, a także pozostałych osób dzierżawiących na tych samych zasadach grunty od W. G. lub powiązanej z nim spółki A. S.A. wykazała istnienie ścisłych powiązań nie tylko osobowych, ale przede wszystkim ekonomiczno-technicznych z W. G. i powiązanymi z nim spółkami. W. G., bądź spółka z nim powiązana, wydzierżawili grunty rolne na takich samych zasadach jak Skarżącemu, także czterem innym osobom składającym wnioski o przyznanie płatności na swoje nazwisko. Z zeznań W. G. złożonych w dniu [...] maja 2014 r. wynika, że w stosunku do wszystkich wydzierżawiających stosowane były te same zasady i, że był ich pełnomocnikiem. W. G. wyjaśnił, że po wpłynięciu dopłat potrącał kwotę należnego czynszu, a pozostałą część przekazywał dzierżawcy. W świetle zebranych dowodów wątpliwe jest jednak, aby zobrazowany mechanizm stanowił jedynie rozliczenie za dzierżawę gruntów. Pożytki z produkcji rolnej dzierżawionego przez Skarżącego gruntu czerpała bowiem powiązana z W. G. spółka B..

Analiza powiązań wskazanych osób fizycznych i W. G. oraz powiązanych z nim spółek wykazała, że to W. G. prowadził działalność zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, tj. ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów, jako odrębni producenci rolni.

Powyższe ustalenia organów, w ocenie Sądu dowodzą, że Skarżący nie był odrębnym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Nie posiadał on własnego sprzętu, nie ponosił kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej oraz nie uzyskiwał żadnych dochodów z działalności rolniczej. Jak słusznie stwierdziły organy, faktury VAT za usługi doradcze z dnia [...] lipca 2013 r. i za przeprowadzenie kontroli i certyfikacji produkcji rolniczej metodami ekologicznymi z dnia [...] września 2011 r. i z dnia [...] maja 2012 r., nie stanowią dokumentacji potwierdzającej ponoszenie nakładów finansowych związanych z działalnością rolniczą, a jedynie wskazują na podejmowanie przez Skarżącego działań polegających na złożeniu wniosku, opracowaniu planu działalności rolnośrodowiskowej oraz uzyskaniu certyfikatu produkcji rolniczej metodami ekologicznymi. Skarżący był jedynie jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne będące w faktycznym posiadaniu W. G. lub powiązanej z nim spółki A.. Celem Skarżącego nie była produkcja rolna, tylko chęć otrzymania dopłat. Jeszcze raz należy podkreślić, że cały plon był przekazywany na rzecz spółki związanej z W. G. i trudno jest uznać za wiarygodne twierdzenie jakoby stanowiło to jedynie system wynagrodzenia za usługi świadczone na rzecz Skarżącego w zbiorze plonów.

W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że słuszne jest stanowisko organów, iż sztuczne rozdrobnienie gospodarstwa przez podział ponad 400 ha na pięć około stuhektarowych gospodarstw pozwoliło W. G. na ominięcie uregulowań prawnych dotyczących przyznania płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej. Mechanizm podziału gruntu i dzierżawy mniejszych jego działek sprawił, że doszło do obejścia kryteriów dostępu do pomocy w zakresie maksymalnego limitu pomocy dla jednego wnioskodawcy. Potwierdzeniem tego stały się skrupulatne wyliczenia przeprowadzone w zaskarżonej do Sądu decyzji, gdzie organ wykazał, że w wyniku takiego podziału gruntów należących do W. G. oraz powiązanej z nim A. S.A., zostały wypłacone płatność ONW oraz rolnośrodowiskowa ponad dwukrotnie wyższa od płatności, którą otrzymałby W. G. w normalnych warunkach.

W związku z tym, jak wykazał organ, biorąc pod uwagę powierzchnię gruntów rolnych wydzierżawioną od W. G. lub powiązanej z nim spółki i zadeklarowaną do przyznania płatności przez wszystkich dzierżawców, suma pomniejszeń płatności uzupełniających w oparciu o współczynniki korygujące byłaby mniejsza niż w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności przez jednego faktycznego użytkownika wydzierżawionych gruntów do tej samej powierzchni. To zaś przekonuje o sztucznie stworzonych warunkach w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zdaniem Sądu, organy wszechstronnie rozważyły spełnienie przesłanek zawartych w tym przepisie, zgodnie ze wskazówkami Trybunału Sprawiedliwości UE w cytowanym wyżej wyroku.

W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że organy nie naruszyły art. 80 Kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Należy wskazać, że cytowana ustawa z dnia 7 marca 2007 r. modyfikuje, w stosunku do przepisów Kpa, obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 21 ust. 2 ustawy wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 3 ww. ustawy, to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w toku postępowania Skarżący nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających, że faktycznie użytkował przedmiotowe grunty. Ustalenia organów dotyczące stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności nie zostały skutecznie zakwestionowane przez niego. Organ logicznie i przekonująco ocenił przedkładane przez Skarżącego dokumenty, jak też jego wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach oraz uzyskane podczas przesłuchania. Dołączone do akt umowy dzierżawy w wystarczający sposób potwierdzają, że właścicielem działek rolnych deklarowanych do płatności przez Skarżącego jest W. G.. Potwierdził to zresztą W. G. podczas przesłuchania z dnia [...] maja 2014 r. Zeznając w tym dniu wskazał również, że jest właścicielem gruntów rolnych deklarowanych do płatności przez W. T. Dodał ponadto, że te same zasady obowiązywały wszystkie osoby, którym wydzierżawił grunty, tj. A. S. Z. Ł. i Skarżącemu. Ustalenia wskazujące, że W. G. lub A. S.A. wydzierżawiła na takich samych zasadach jak Skarżącemu grunty rolne również czterem innym osobom, nie zostały zatem przyjęte na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Organ przekonująco wskazał na więzi występujące między tymi osobami a W. G. oraz uczestnictwo tych osób w podobnych mechanizmach, mających na celu pozyskanie wyższych płatności przez wydzierżawiającego im podzielone grunty.

Pozbawiony podstaw jest również zarzut naruszenia art. 79 § 2, art. 6 oraz art. 8 § 1 Kpa. Z akt sprawy wynika, że organy informowały Skarżącego o prawie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Świadczą o tym zawiadomienia

z dnia: [...] czerwca 2016 r., [...] października 2016 r., [...] grudnia 2016 r. oraz [...] października 2017 r. Ponadto Skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu składając wyjaśnienia. W dniu [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik Skarżącego zapoznał się z aktami sprawy za lata 2011-2013, otrzymał kserokopię protokołów

z przesłuchania strony i świadków, o które wystąpił w dniu [...] czerwca 2017 r.

Organy, wbrew zarzutom Skarżącego, oparły swoje ustalenia o dowody włączone w poczet materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 75 Kpa, do wznowionego postępowania w sprawie: (-) przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011; (-) przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011; (-) przyznania płatności rolnośrodowiskowej, dopuścił następujące dowody: (1) wypowiedzenie umowy dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2013 r., wystawione przez W. G., (2) pismo Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie umożliwienia zmniejszenia zobowiązania rolnośrodowiskowego; (3) umowę dzierżawy z dnia [...] marca 2011 r. zawartą pomiędzy W. G. a Skarżącym; (4) umowę dzierżawy z dnia 10 września 2012 r. zawartą pomiędzy W. G. a Skarżącym; (5) oświadczenie W. G. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie określenia zakresu pełnomocnictwa, (6) oświadczenie Skarżącego z dnia [...] maja 2014 r.; (7) protokół z przesłuchania w charakterze świadka W. G. z dnia [...] maja 2014 r.; (8) kopię faktury VAT nr [...] wystawionej przez B. Sp. z o.o.; (9) Kopię faktury VAT nr [...] wystawionej przez B. Sp. z o.o.; (10) kopię faktury VAT nr [...]wystawionej przez PHU M.; (11) dokumenty składane przez Skarżącego zatytułowane Rozliczenie roku 2011 i Rozliczenie roku 2012, (12) oświadczenie Skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r.; (13) protokół przesłuchania w charakterze strony Skarżącego z dnia [...] października 2014 r. Tym samym bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 77 § 2 Kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena dowodów oraz wnioski

z niej wynikające odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

O prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przekonuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z którego jednoznacznie wynika, że Skarżący dopuścił się tworzenia sztucznych warunków gospodarowania celem uzyskania korzyści sprzecznych

z systemami wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne.

W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Nie doszło też do naruszenia art. 84 § 1 Kpa.

Ustalenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. skutkowało odmową przyznania płatności i brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. W tym miejscu należy też wyjaśnić, że pomimo iż organ I instancji błędnie powołał art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. zamiast mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, to powyższe uchybienie nie powoduje nieważności postępowania, gdyż oba unormowania prawne mają tożsame brzmienie, sens i znaczenie - zostały jednoznacznie i jednolicie skonstruowane w celu uniemożliwienia przyznawania jakichkolwiek płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności. Organ odwoławczy jednoznacznie wyjaśnił tę kwestię. Nie doszło zatem do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 Kpa i art. 78 Konstytucji RP oraz art. 6 Kpa w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz art. 36 lit. a ppkt i oraz ii, a także art. 37 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Organ odwoławczy zasadnie przyjął, że pierwotna decyzja z dnia 15 grudnia 2011 r. powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jednakże z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 Kpa liczonego od dnia jej doręczenia, Kierownik BP ARMiR prawidłowo, na podstawie art. 151 § 2 Kpa stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa.

Dodatkowo należy wskazać, że sprawa podziału gospodarstwa rolnego W. G., który wydzierżawił swoje grunty min. Skarżącemu w celu stworzenia sztucznych warunków była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sad Administracyjny w wyrokach z dnia 5 lipca 2017 r. - sygn. akt II GSK 2373/15, II GSK 2374/15, II GSK 2375/15, II GSK 2376/15, II GSK 2377/15, II GSK 2378/15.

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.