Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 686/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 23 ust. 2, art. 66 ust. 1, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 78 ust. 2, art. 201 ust. 2, art. 201 ust. 3, art. 221 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Czesława Socha Marzenna Zielińska Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Go 1113/11 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną;


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., wyrokiem z 26 stycznia 2011 r. (sygn. akt I SA/Go 1113/11) w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty cła oraz podatku od towarów i usług, uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu [...] listopada 2006 r., działająca z upoważnienia Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" P.P., Agencja Celna P." z S. złożyła w Oddziale Celnym w S. zgłoszenie celne nr [...], wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu towaru w postaci tkaniny włosowej - kord genua WELWET (97% bawełna, 3% spandex), haftów z włókna chemicznego i pozostałych tkanin z włókien syntetycznych. Zadeklarowana wartość importowanego towaru wynosiła 1.201,77 USD (cena jednostkowa 0,13 USD/kg), co wynikało z faktur nr [...] i [...] z dnia [...] października 2006r., wystawionej przez indyjską firmę A.

Zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 Rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19 października 1992r., ze zmianami), w związku z czym zostało ono przyjęte, a zgłoszony towar został z mocy prawa objęty wnioskowaną procedurą.

Organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu, na podstawie art. 78 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (EWG) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności kontrolnych załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia [...] z dnia [...] września 2006 r., CCPIT nr [...] z dnia [...] października 2006r. i nr [...] z dnia [...] października 2006r. zostało przesłane władzom chińskim do weryfikacji.

W dniu [...] czerwca 2007 r. Biuro Inspekcji do Spraw Wwozu, Wywozu potwierdziła autentyczność i poprawność wystawionego świadectwa nr [...] potwierdzając, że towary których dotyczy świadectwo zostały wyprodukowane w Chinach. Jednocześnie organ weryfikujący przesłał w załączeniu fakturę nr [...] z dnia [...] października 2006r. związaną z w/w świadectwem. Faktura nr [...] z dnia [...] października 2006r. przesłana wraz z weryfikacją świadectwa wystawiona została przez firmę S. CO., LTD. na taki sam towar jak importowany, jednak (przy warunkach dostawy CFR H., Germany) opiewała na znacznie wyższą kwotę tj. 40.700,00 USD, niż zadeklarowana przez stronę w zgłoszeniu celnym (1.201,77 USD) przy warunkach dostawy CIF H. Ponadto, pismem z [...] kwietnia 2007r., Ministerstwo Finansów przekazało do Izby Celnej w R. pismo administracji Indii nr [...] z [...] marca 2007r. informujące, iż indyjska firma A. nie posiada kodu import eksport (IEC Code), w związku z czym nie mogła wywozić towaru z Indii.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanego towaru oraz określenia prawidłowej wysokości podatku należnego z tytułu importu.

Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G. określił wartość celną towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym w wysokości 40.887,00 zł, i wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 10.113,00 zł. Wartość celną towaru ustalono na podstawie metody zastępczej, tj. metody wartości transakcyjnej towarów podobnych, o której mowa w art. 30 ust.2 lit.b Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W tym celu, dla uzyskania materiałów porównawczych dokonano przeglądu ogólnopolskiej bazy danych ALINA, zawierającej informacje o wszystkich odprawach celnych dokonanych na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Jako materiał porównawczy do tkaniny z poz.1 SAD przyjęto (metodą "towarów podobnych") ceny uwidocznione w zgłoszeniach celnych [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. (0,47 USD/m2). Zgodnie z materiałem porównawczym zgromadzonym w niniejszej sprawie najniższa cena jednostkowa zgłoszonego towaru wyniosła 0,60 USD/m2 i taką też cenę przyjęto do ustalenia wartości celnej towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu [...] września 2006 r.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. P.P. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie.

Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją dnia [...] września 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca zgłosiła w procedurze dopuszczenia do wolnego obrotu tkaninę w łącznej ilości 18.500 mb (tj. 27.380 m2), deklarując kod CN 58013200 oraz wartość towaru w wysokości 1.201,77 USD na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] października 2006r. wystawionej przez firmę A. z Indii. Jako kraj pochodzenia towaru wskazano Chiny, co zostało potwierdzone świadectwem pochodzenia [...] z dnia [...] października 2006r. wystawionym na wniosek S. CO., LTD. z Chin, która to firma była również wystawcą faktury nr [...] z dnia [...] października 2006r. przesłanej do polskiego organu celnego w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia. Zgodnie z tą fakturą firma S. CO., LTD. z Chin sprzedała towar objęty w/w świadectwem pochodzenia przy warunkach dostawy CFR H. za łączną kwotę 40.700,00 USD. Z załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów wynikało, że firma A. w dniu [...] października 2006r., sprzedała ten sam towar firmie "[...]" P.P. za łączną kwotę 1.201,77 USD, na warunkach dostawy CIF H. W ocenie organu, powstałe wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej jak i ceny jednostkowej za jednostkę miary spowodowały, iż zadeklarowana w dokumencie zakupu nr [...] z dnia [...] października 2006r. wartość transakcyjna nie mogła być przyjęta za wartość celną zgodnie z art.29 WKC, w efekcie czego wartość celną ustalono metodą inną, niż metoda wartości transakcyjnej (zgodnie z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, dalej: RWKC).

Organ wskazał, że z wyjaśnień skarżącej zawartych w protokole przesłuchania wynikało, że dostawy towarów nie były potwierdzane kontraktami, a polecenia przelewów zagranicznych wystawiane były "in blanco". Ponadto, z informacji zawartych w protokole przesłuchania wynikało, że przy wystawianiu faktur sprzedaży na terenie kraju jednostką miary był metr bieżący. W oparciu o powyższe ustalenia organ uznał, że przedłożona do zgłoszenia celnego faktura nr [...] z dnia [...] października 2006r. wystawiona przez firmę A. nie może być przyjęta do ustalenia wartości celnej towaru.

Ponadto organ zaznaczył, że uzyskana w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia kopia faktury nr [...] z dnia [...] października 2006r. została wystawiona przez firmę S. CO., LTD. z Chin, a więc tą samą firmę, która wnioskowała o wystawienie świadectwa pochodzenia. W ocenie organu skoro na mocy art. 62 ust. 1 WKC w związku z art.199 Przepisów Wykonawczych złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów, to fakturę przedstawioną przez S. CO., LTD. należało uznać za prawidłową. Ponadto organ wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów, za prawidłowe złożenie wniosku o objęcie towaru właściwą procedurą celną odpowiedzialna jest skarżąca i to ona powinna dostarczyć dokumenty rzetelnie określające rodzaj, ilość i wartość towaru zgodną z jego rzeczywistym stanem.

P.P. wniósł skargę od powyższej decyzji, żądając uchylenia decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. Głównym zarzutem stawianym przez skarżącego był brak rozpoznania istoty sprawy, polegający na braku przeprowadzenia przez organy celne dowodu z akt postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Z., Wydział II Karny (sygn. akt U K 145/09), zakończonego wyrokiem z dnia 6 czerwca 2011 r., uniewinniającym P.P. Sąd ten uznał bowiem, iż P.P. nie prowadził w rzeczywistości działalności gospodarczej w zakresie objętym niniejszym postępowaniem celnym. Ponadto w dniu 15 lipca 2011 r. Sąd Rejonowy w Z., Wydział Karny (sygn. akt U Kp 114/11) uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia przez Prokuraturę Rejonową w Z. postępowania dotyczącego wprowadzenia w błąd P.P. przez G.R., poprzez założenie działalności gospodarczej pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowe "[...]" z siedzibą w Z. W ocenie Sądu Rejonowego w Z. działalność została założona w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek przez G.R. Skarżący wskazał, że nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania celne innej osoby, tym bardziej, że w toku postępowania argumentował, iż nigdy nie prowadził działalności gospodarczej w ramach firmy PH "[...]" P.P., a jedynie firmował faktyczną działalność gospodarczą G.R.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., wyrokiem z 26 stycznia 2011 r. (sygn. akt I SA/Go 1113/11) uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004, nr 68 poz. 622 ze zm.) do odpowiedzialności z tytułu długu celnego oraz odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 3-5, stosuje się odpowiednio przepisy art. 29 oraz przepisy rozdziałów 14 i 15 działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Dalej, wskazując na wynikającą z treści art. 113 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność solidarną osoby firmującej, Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ta uzależniona jest od łącznego spełnienia trzech przesłanek, tj.:

- podmiot, użyczający swojego imienia lub nazwiska, albo firmy, musi działać świadomie,

- działanie podatnika (firmowanego) musi mieć na celu zatajenie prowadzonej przez niego działalności, albo też jej rozmiarów, a w konsekwencji uchylenie się od opodatkowania,

- zaległości podatkowe muszą powstać w okresie, w którym firmujący użyczał swojego imienia lub nazwiska albo firmy.

Sąd wskazał, że skarżący w toku prowadzonego postępowania powoływał się na okoliczności wskazujące na wystąpienie tzw. firmanctwa i w tym zakresie składał wnioski dowodowe. Organ natomiast, jak wynika z akt sprawy, bez przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego (na podstawie samych jego zeznań złożonych w toku czynności kontrolnych) uznał, iż skarżący był podatnikiem odpowiedzialnym za dług celny. Sąd wskazał, że przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego jest konieczne, gdyż ich ocena ma daleko idący wpływ na przebieg i wynik postępowania, szczególnie w kwestii ewentualnego firmanctwa i ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za dług celny.

Sąd podkreślił ponadto, że dla uznania zaistnienia przesłanek określonych w art. 113 ordynacji podatkowej koniecznym jest aby podmiot udzielający swojego nazwiska (firmujący) miał świadomość tego, iż użycza swojego nazwiska, czy też firmy. W związku z powyższym, zeznania skarżącego, dotyczące tej kwestii, są w ocenie Sądu, jednym z dowodów, których przeprowadzenie jest niezbędne dla ustalenia zaistnienia przesłanek z art. 113 ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu ustalenie istnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie firmanctwa nie pozwala na prowadzenie postępowania wobec skarżącego, bez ustalenia zobowiązania wobec podmiotu odpowiedzialnego (firmowanego) w postaci cła i podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 108 § 2 ordynacji podatkowej. W związku z powyższym Sąd I instancji za uzasadnione uznał zarzuty naruszenia przez organ art. 120, 121, 122, 180 i 187 par. 1 Ordynacji Podatkowej i wskazał, że ze względu na te uchybienia przedwczesnym byłoby dokonywanie oceny kwestii materialnoprawnych przed przeprowadzeniem prawidłowego postępowania podatkowego.

Sąd zalecił organowi, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadził postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie (dotyczącym również wniosków dowodowych skarżącego) mające na celu ustalenie przesłanek określonych w art. 113 Ordynacji podatkowej, a w przypadku zaistnienia tych przesłanek podjął stosowne czynności i "decyzje procesowe".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w R., zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania poprzez bezzasadne uznanie, że

zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał organom celnym na

stwierdzenie, że skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za dług celny,

a tym samym, że postępowanie przed tymi organami naruszało przepisy

art. 120, 121, 122, 180 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

2. naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie:

- art. 113 Ordynacji podatkowej w związku z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia

19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004, nr 68, poz. 622) przez

bezzasadne przyjęcie, że przepis ten może mieć zastosowanie dla

ustalenia zasad odpowiedzialności skarżącego za podatek od

towarów i usług w imporcie towarów,

- art. 201 ust. 1 lit. a, art. 201 ust. 2 i art. 201 ust. 3 rozporządzenia

Rady EWG nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego

Wspólnotowy Kodeks Celny w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7

ustawy z dnia 11 maca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez

pominięcie tych przepisów pomimo, że te właśnie przepisy winny być

podstawą uznania skarżącego za dłużnika celnego i podatnika

podatku od towarów i usług w imporcie towarów.

W oparciu o powyższe zarzuty Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie spawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w R. wskazał, że przedmiotowe postępowanie winno być prowadzone w oparciu o przepisy celne, gdyż do tych przepisów odwołują się przepisy ustawy podatkowej. Zarówno obowiązek podatkowy, jak i podatnik określone są przez przepisy prawa celnego (art. 17 ust. l pkt 1 i art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług). Oznacza to, w ocenie organu, że dla ustalenia osób zobowiązanych do zapłaty podatku od towarów i usług w imporcie należy stosować wyłącznie przepisy celne -w niniejszej sprawie będą to przepisy art. 201 WKC (a nie wprost przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 113 tej ustawy). Zdaniem organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., pomijając przepis art. 201 WKC wydał wyrok niezgodny z prawem.

Dyrektor Izby Celnej w R. wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym wynika, że skarżący (prowadzący w tym czasie działalność gospodarczą) w dniu [...] listopada 2006r. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu towar wymieniony w zgłoszeniu. Zgłoszenia tego dokonał za pośrednictwem Agencji Celnej P. sp. z o.o., działającej (na podstawie upoważnienia z dnia 3 lipca 2006r. udzielonego przez P.P.) jako jego przedstawiciel bezpośredni, czyli w jego imieniu i na jego rzecz (art. 5 ust. 1 WKC). Oznacza to, że w efekcie dokonania zgłoszenia celnego skarżący stał się dłużnikiem długu celnego powstałego w dacie przyjęcia zgłoszenia (art. 201 ust. 1 a , ust. 2 i ust. 3 WKC), a tym samym stał się osobą zobowiązaną do zapłacenia kwoty wynikającej z tego długu. W ocenie organu, wobec treści przepisu art. 201 WKC, wyczerpująco wyliczającego dłużników długu celnego, brak było podstaw do ustalania innej osoby zobowiązanej do zapłaty tego długu.

Dyrektor Izby Celnej w R. nie zgodził się z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., że materiał dowodowy, na którym opierały się organy, był niepełny, gdyż nie pozwalał na ustalenie innej niż skarżący osoby odpowiedzialnej za dług celny. Zdaniem organu inna niż skarżący osoba nie mogła być dłużnikiem długu powstałego z przyjęcia zgłoszenia celnego będącego przedmiotem postępowania w tej sprawie, a zgłaszane przez skarżącego dowody nie podważały treści dokumentów pozwalających na prawidłowe wskazanie dłużnika długu celnego. Ponadto organ wskazał, że odpowiedzialność za dług celny nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani też z własnością importowanych lub eksportowanych towarów, a jedynym źródłem tej odpowiedzialności jest przyjęcie zgłoszenia celnego.

Ponadto, organ zaznaczył, że przepis art. 113 Ordynacji podatkowej nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem z art. 66 Prawa celnego wynika, że wskazane w tym artykule przepisy mają zastosowanie odpowiednie, a więc powinny być stosowane w sposób niesprzeczny z przepisami WKC. Organ wskazał, że w sytuacji braku kodeksowego upoważnienia prawo krajowe (Ordynacja podatkowa) nie może ustanawiać innych kategorii osób odpowiedzialnych za dług celny, niż wynikające z art. 201 WKC. Zatem, ponieważ przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązanie podatkowe zawarte w art. 113 Ordynacji podatkowej nie są tożsame z przesłankami zawartymi w art. 201 ust. 3 WKC, to przyjęcie zastosowania art. 113 Ordynacji podatkowej oznaczałoby stworzenie odrębnej kategorii dłużnika długu celnego nieznanej prawu celnemu, co nie jest dopuszczalne.

P.P. nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt.1 i pkt.2 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt.2 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art.120, art.121, art.122, art.180 i art.187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, podnosząc, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia odpowiedzialności P.P. za dług celny. W związku z powyższym podkreślić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy celne było ustalenie w prawidłowej wysokości należności podatkowych (podatek od towarów i usług VAT) powstałych w wyniku importu towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] listopada 2006 roku numer [...].

W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art.33 ust.2 ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, w sytuacji, gdy w zgłoszeniu celnym kwota podatku została podana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego jest legitymowany do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości. Jednocześnie z treści tegoż przepisu prawa wynika wprost, iż rozstrzygnięcie takie organ celny może zamieścić w decyzji dotyczącej należności celnej. Niewątpliwie dane zawarte w zgłoszeniu celnym stanowią podstawę do obliczenia kwoty długu celnego, a także kwoty podatku akcyzowego czy podatku od towarów i usług-art.29 ust.13 ustawy o VAT. Zgodnie z art.78 ust.2 WKC organ celny dokonuje kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów. Zgodnie z treścią art. 23 ust.2 ustawy Prawo celne, jeżeli organ stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym zadeklarował nieprawidłowe dane mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego, wydaje stosowną decyzję mocą której określa kwotę wynikającą z długu celnego. Oczywiście zmiana kwoty wynikającej z długu celnego powoduje konieczność ponownego określenia kwoty należnego podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, bowiem zmianie ulegają elementy kalkulacyjne dotyczące obliczenia tych należności. Stosownie do treści przywołanego wyżej przepisu art.33 ust.2 ustawy o VAT organ celny może w decyzji dotyczącej weryfikacji zgłoszenia celnego dokonać określenia podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości w oparciu o nowe dane dotyczące elementów kalkulacyjnych.

W rozpoznawanej sprawie z uwagi na fakt, że doszło do upływu terminu, o którym mowa w art.221 ust.3 WKC, po którego upływie nie może nastąpić powiadomienie dłużnika o kwocie należności wynikających z długu celnego, nie istniała już prawna możliwość określenia w decyzji należnego cła w nowej wysokości. Jednak zgodnie z treścią art.38 ust.2 ustawy o VAT istniała prawna możliwość określenia elementów kalkulacyjnych do prawidłowego określenia wysokości kwoty podatku od towarów i usług. Oznacza to, że weryfikacja zgłoszenia celnego i wynikające z niej określenie elementów kalkulacyjnych podatku VAT oraz określenie prawidłowej wysokości tego podatku stanowi jedną sprawę i może być dokonane w jednym postępowaniu (vide wyrok NSA z 8.06.2011 r., I GSK 381/10 niepublikowany).

Postępowanie, o którym wyżej mowa zostało wszczęte na skutek dokonanego zgłoszenia celnego i miało ono charakter celno-podatkowy. Okoliczność związana z upływem terminu do weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie należności celnych spowodowała ten skutek, iż organ celny nie miał możliwości prowadzenia tegoż postępowania w kierunku zmiany danych dotyczących elementów kalkulacyjnych związanych z wysokością należnego cła. Natomiast w ramach tego samego postępowania weryfikowane było zgłoszenie celne w zakresie danych dotyczących naliczenia podatku VAT od sprowadzonego towaru w prawidłowej wysokości. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż w uwzględniając treść art.66 ust.1 ustawy Prawo celne przepisy art.29 oraz zawarte w rozdziałach 14 i 15 działu III Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności z tytułu długu celnego. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu jednego postępowania w jednej sprawie dotyczącej weryfikacji zgłoszenia celnego, obejmującego dług celny i należności podatkowe. W tym miejscu podkreślić należy, że stosownie do treści art.201 ust.2 WKC dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, a stosownie do treści ust.3 tego przepisu, co do zasady, dłużnikiem jest podmiot dokonujący zgłoszenia. Jednocześnie stwierdzić należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, w przypadku importu towaru, jest związany z długiem celnym. Istotne więc staje się ustalenie odnoszące się do określenia przesłanek warunkujących przyznanie takiego statusu, w sytuacji, gdy weryfikacja zgłoszenia celnego obejmuje wyłącznie kwestie dotyczące prawidłowości w zakresie określenia wysokości podatku VAT. Stosownie do treści art.73 ust.1 ustawy Prawo celne do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Taka regulacja oznacza, że w postępowaniu dotyczącym weryfikacji zgłoszenia celnego znajdują odpowiednie zastosowanie zarówno zasady ogólne regulujące przebieg postępowania jak i przepisy odnoszące się wprost do postępowania dowodowego. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art.188 Ordynacji podatkowej, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że w sytuacji gdy wniosek dowodowy dotyczący istotnych okoliczności sprawy został złożony w toku postępowania, organ podatkowy nie może żądania jego przeprowadzenia nie uwzględnić, skoro okoliczności, które miały być stwierdzone przez zgłoszone dowody , nie były stwierdzone za pomocą innych dowodów. Jak wskazano w wyroku NSA z 4 stycznia 2002 roku (sygnatura akt I SA/Ke 2164/00) możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową. Jeżeli zatem strona zgłasza dowód, to w świetle art.188 Ordynacji podatkowej organ może nie uwzględniać wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód winien zostać dopuszczony w sprawie. Podobny pogląd dominuje także w piśmiennictwie (vide E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s.166, J.Zimmermann, Ordynacja podatkowa, Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń 1998, s.158).

Powyższe stanowisko zostało także zaakceptowane w orzecznictwie NSA. W wyroku z dnia 22 listopada 2005 roku wydanym w sprawie FSK 2669/04 NSA stwierdził, że zawarte w art.188 Ordynacji podatkowej sformułowanie "chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem" odnosi się do sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej, już stwierdzonej, na korzyść strony. Jeżeli dowód dotyczy tezy odmiennej (tzw. przeciwdowód) powinien zostać przeprowadzony-wyrok NSA z 21 maja 2009 roku wydany w sprawie I FSK 382/08.

Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z treścią art.187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy poprzez ustosunkowanie się do wszystkich dowodów i dokonanie ich oceny w powiązaniu, które powinno prowadzić do jednoznacznych ustaleń faktycznych i prawnych (vide S.Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, wydanie 6, s.760-763). Natomiast stosownie do treści art.191 Ordynacji podatkowej ocena, czy dana okoliczność została udowodniona powinna zostać dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. Uwzględniając powyższe uwagi stwierdzić należy, że z nieco innych przyczyn niż wskazane w treści uzasadnienia, stanowisko Sądu I instancji wskazujące na to, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w zakresie spornych zagadnień nie zezwalał na dokonanie pozytywnej oceny w zakresie prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, uznać należało za prawidłowe. Koniecznym bowiem stało się odniesienie w zaskarżonej decyzji do zgłoszonych w toku postępowania wniosków dowodowych i wskazanie przyczyn odmowy ich przeprowadzenia oraz szczegółowe określenie zasad odpowiedzialności podmiotu dokonującego zgłoszenia celnego.

Uzupełnienie postępowania dowodowego o elementy związane z oceną zasadności zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych w kontekście przytoczonych wyżej regulacji prawnych odnoszących się zarówno do prawa wspólnotowego, jak i prawa krajowego, pozwoli na ponowną ocenę zasadności rozstrzygnięcia przyjętego przez organ administracji publicznej.

Podkreślić także należy, że błędne zastosowanie bądź niezastosowanie przepisów materialnoprawnych pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Oczywiście brak jest możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w sytuacji braku podstaw do przyjęcia, że ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości. Jednocześnie należy stwierdzić, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Niewątpliwie w obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać winien, jak w jego ocenie należy rozumieć przepis prawa, bądź, jak powinien być stosowany przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu koniecznym staje się wyjaśnienie dlaczego przepis winien być zastosowany. Niezależnie od tego, iż w omawianym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej zawierają wady podkreślić należy, iż z uwagi na stwierdzone uchybienia odnoszące się do oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz zgłoszonych wniosków dowodowych ocena ich zasadności byłaby przedwczesna.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.