Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 869/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.120, art.121 par.1, art.122, art. 124, art. 165a, art. 172 par.1 i par.2 pkt1, art. 200a par.1 i par.3, art. 191, art.200a par.3;
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Tomasz Jary po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skarg spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005r., 2006r. , 2007r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie polega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 73.698 zł (siedemdziesiąt trzy tysiące sześćset dziewięćdziesiąt osiem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

W dniu "[...]" r. M. P.S.A. z siedzibą w O. złożyła do Prezydenta Miasta wniosek o udzielenie pomocy publicznej. W treści wniosku wskazano, że Spółka wnosi o udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości na zasadach określonych w §3 i §4 Uchwały Rady Miasta O. Nr "[...]"z dnia "[...]" r., w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców realizujących na terenie Miasta O. nowe inwestycje lub tworzących nowe miejsca pracy związane z tymi inwestycjami.

Do wniosku dołączono oświadczenie, że Spółce nie udzielono pomocy publicznej w ciągu trzech lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości. Następnie Spółka, odpowiednio w dniach: "[...]"r., "[...]". i "[...]". złożyła korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2005r., 2006r. i 2007r., w których wykazała przedmioty opodatkowania zwolnione z podatku, uznając że przysługuje jej zwolnienie na podstawie w/w uchwały.

Postanowieniem z dnia "[...]". organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005-2007.

Decyzją z dnia "[...]"r. Prezydent Miasta określił M. P. S.A. w O. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za:

- 2005r. w wysokości 7.097.292 zł,

- 2006r. w wysokości 8.402.645 zł,

- 2007r. w wysokości 9.017. 365 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że kwestię dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie gminy O. reguluje Uchwała NR "[...]"Rady Miasta O. z dnia "[...]"r. w sprawie przyjęcia Programu pomocy regionalnej dla przedsiębiorców udzielanej w Mieście O. (wraz z załącznikiem tj. programem pomocy regionalnej dla przedsiębiorców udzielanej w mieście O.) oraz Uchwała Nr "[...]"Rady Miasta O. z dnia "[...]"., w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców realizujących na terenie Miasta O.nowe inwestycje lub tworzących nowe miejsca pracy związane z tymi inwestycjami.

Przytaczając poszczególne zapisy uchwały, organ I instancji wskazał, że nabycie prawa do zwolnienia wymagało rozważenie, czy spełnione są przesłanki:

inwestycja wskazana przez stronę stanowi nową inwestycję w rozumieniu uchwały i programu;

pomoc jest dopuszczalna, tj. podmiot nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie prowadzi działalności gospodarczej w sektorach wrażliwych oraz nie ma zastosowania pomoc operacyjna i eksportowa oraz na inwestycje odtworzeniowe;

jest to duży projekt inwestycyjny, podlegający notyfikacji do Komisji Europejskiej w trybie indywidualnego postępowania;

strona wypełniła warunki dopuszczalności pomocy o których mowa w "programie"

strona wypełniła warunki uzyskania pomocy w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości o którym mowa w §3 i §4 "uchwały w sprawie zwolnienia".

Analizując powyższe przesłanki organ stwierdził, że podane przez Spółkę działania wypełniają definicję nowej inwestycji, o której mowa w programie i uchwale w sprawie zwolnienia tj. rozbudowa przedsiębiorstwa. Nową inwestycję stanowią zatem wykazane jako zwolnione w korekcie deklaracji przedmioty opodatkowania.

Organ stwierdził, że pomoc jest dopuszczalna, gdyż zgodnie z oświadczeniem M. P. S.A. (oświadczenie nr 3 z dnia "[...]".), nie występują wyłączenia od stosowania wnioskowanej pomocy wskazane w punkcie 7 Programu pomocy regionalnej.

Jeżeli chodzi o przesłankę z pkt 3 wyjaśniono, że maksymalna dopuszczalna wielkość pomocy regionalnej dla ww. przedsiębiorcy powinna zostać obliczona zgodnie z pułapem pomocy określonym w pkt 21 i 22 Wielosektorowych zasad ramowych dotyczących pomocy regionalnej na rzecz dużych projektów inwestycyjnych. Dla województwa maksymalna dopuszczalna kwota pomocy, jaką przedsiębiorca może uzyskać ze wszystkich źródeł i która nie podlega notyfikacji Komisji Europejskiej to kwota nie przekraczająca 37,5 mln EUR. M. P. S.A. zobowiązała się na piśmie do ograniczenia pomocy publicznej do wysokości 37,5 mln EUR. Tym samym udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości może nastąpić na podstawie uchwał - po spełnieniu warunków w nich zawartych i nie podlega notyfikacji Komisji Europejskiej.

Organ I instancji wskazał, iż w części 5 programu "Warunki dopuszczalności pomocy" (lit. B ust. 1) określono warunki uzyskania pomocy w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości, o którym mowa w §3 i §4 uchwały w sprawie zwolnień. Są to następujące warunki:

- zrealizowanie, z zastrzeżeniem pkt 3, na nieruchomościach położonych na terenie Olsztyna nowej inwestycji,

- utworzenie, w wyniku tych inwestycji co najmniej 5 nowych miejsc pracy,

- nowe miejsca pracy zostaną utworzone w przedziale czasu nie dłuższym niż 3 lata od dnia zakończenia inwestycji i będą utrzymane co najmniej przez 5 lat od dnia udzielenia pomocy,

- złożenie wniosku o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem inwestycji,

- przedłożenie w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku podatkowego informacji dotyczących poziomu zatrudnienia oraz wielkość i przeznaczeniu uzyskanej pomocy.

Organ podatkowy stwierdził, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż jednym z etapów nowej inwestycji był etap logistyki, w ramach którego zawarta została umowa dzierżawy z Gminą O. m.in. działki nr "[...]"obręb "[...]", nr "[...]", nr "[...]", nr "[...]" i nr "[...]" obręb "[...]". Na tych działkach prowadzona była inwestycja I etapu C. L., która zgodnie z dziennikiem budowy została rozpoczęta w "[...]"r. i zakończona w "[...]".

Wniosek o przyznanie pomocy został przez stronę złożony w dniu "[...]" Organ I instancji stwierdził więc, że pierwszy etap logistyki został rozpoczęty, a nawet ukończony przed złożeniem wniosku. Podobnie w przypadku obszaru dotyczącego produkcji wyrobów gotowych (rozpoczęcie "[...]".).

Jednocześnie organ nie uwzględnił składanych w trakcie postępowania wyjaśnień wskazujących, że wniosek o przyznanie pomocy został złożony przed rozpoczęciem inwestycji. Na potwierdzenie swojego stanowiska Spółka wskazywała na:

- podjęcie uchwały przez Radę Miasta w sprawie zobowiązania się Gminy O. do sprzedaży inwestorowi, który utworzy nowe miejsca pracy i w znacznym stopniu przyczyni się do zmniejszenia bezrobocia na terenie miasta O. nieruchomości położonej u zbiegu ulic T. i S.,

- oświadczenie Prezydenta Miasta w pkt 2 i 3 aktu notarialnego z dnia "[...]".,

- oświadczenie P. H. M. i B. T. w zakresie zobowiązania się do wzniesienia budynków, podjęcia na dzierżawionym terenie działalności gospodarczej i utworzenia na terenie Miasta O. nowych miejsc pracy,

- oświadczenie Prezydenta Miasta, iż w granicach kompetencji przyznanych przez prawo zobowiązuje się do ustalania wysokości podatków lokalnych oraz innych opłat administracyjnych bezpośrednio lub pośrednio dotyczących nieruchomości stosując przy tym prawnie dopuszczalne ulgi i bonifikaty.

Zdaniem organu powyższe potwierdzać może jedynie fakt, że Prezydent Miasta, wiedział że M. P. S.A. zobowiązała się do dokonania inwestycji i utworzenia nowych miejsc pracy na terenie Miasta O., ale nie potwierdza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed rozpoczęciem inwestycji.

Jakkolwiek forma wniosku nie została określona w uchwale, to nie zmienia to faktu, że wniosek strony "o udzielenie pomocy publicznej" musiał być złożony. Nie może to być czynność dorozumiana. Z faktu zobowiązania się strony do dokonania inwestycji nie można wywodzić, że strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy publicznej.

W konsekwencji organ stwierdził, że Spółce nie przysługuje prawo do zwolnienia od podatku od nieruchomości, gdyż nie złożyła wniosku o udzielenie pomocy przed rozpoczęciem inwestycji i tym samym nie wypełniła jednego z warunków uzyskania pomocy w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości. Zdaniem organu ocena wypełnienia pozostałych warunków straciła rację bytu, skoro nawet ich spełnienie nie zmienia faktu, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia.

Na powyższą decyzję M. P. S.A. w O. złożyła odwołanie. Decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art.122, art.191 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że nie złożyła wniosku o udzielenie pomocy publicznej w rozumieniu §5 B ust.1 pkt 5 Załącznika do uchwały "[...]"oraz art.210 §1 pkt 6 i 8 w związku z §4 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji obarczonej brakami obligatoryjnych elementów formalnych (uzasadnienie prawne i faktyczne, brak podpisu osoby z podaniem imienia i nazwiska) i art.120, art.125, art.139 §1 Ordynacji podatkowej. Nadto zarzuciła naruszenie art.2 Konstytucji RP oraz art.121 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie zobowiązań Miasta O. do udzielenia ulg w podatku od nieruchomości, wynikających m. in. z wniosków i ustaleń składanych przez Spółkę w fazie przygotowywania inwestycji oraz zobowiązań Prezydenta Miasta wynikających z umowy dzierżawy z dnia "[...]". Spółka wniosła również o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej na podstawie art.200a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]"r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, iż uchwały Rady Miasta O.Nr "[...]"oraz nr "[...]"wydane zostały m. in. na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844), zgodnie z którym rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż wymogi warunkujące przyznanie tego zwolnienia wynikają bezpośrednio z uchwały rady gminy. Uzyskanie prawa do zwolnienia wymaga spełnienia wszystkich warunków określonych zarówno w § 3 i 4 w/w Uchwały, jak i w cytowanym wyżej Programie pomocy regionalnej.

Jedną z przesłanek uzyskania pomocy w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości, obok zrealizowania na nieruchomościach położonych na terenie O. nowej inwestycji, utworzenia w wyniku tych inwestycji co najmniej 5 nowych miejsc pracy, w przedziale czasu nie dłuższym niż 3 lata od dnia zakończenia inwestycji i ich utrzymania co najmniej przez 5 lat od dnia udzielenia pomocy, przedłożenia w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku podatkowego informacji dotyczących poziomu zatrudnienia oraz wielkość i przeznaczeniu uzyskanej pomocy, jest złożenie wniosku o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem inwestycji (część 5 programu "Warunki dopuszczalności pomocy" lit. B ust. 1 ).

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż Spółka nie wypełniła warunku złożenia wniosku o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem inwestycji. Wskazał, iż wniosek o przyznanie pomocy został złożony przez Spółkę w dniu "[...]". Natomiast, co jest niesporne, jednym z etapów nowej inwestycji był etap logistyki, w ramach którego zawarta została w dniu "[...]". umowa dzierżawy gruntów z Gminą O., na których została rozpoczęta w marcu 2005r inwestycja.

Zdaniem Kolegium interpretacja omawianej przesłanki powinna być oparta na mającej podstawowe znaczenie dla prawa podatkowego wykładni językowej, a w razie wątpliwości wykładni systemowej. Swoje stanowisko organ poparł powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 1998 r., sygn. akt FPS 9/97.

Powołując wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2009r., sygn. akt III SA/Wa 3356/08 organ odwoławczy stwierdził, że wykładnia językowa omawianego warunku uzyskania zwolnienia od podatku od nieruchomości, pomimo nie określenia w uchwale formy wniosku, pozwala na stwierdzenie, że wniosek o zamiarze korzystania z pomocy regionalnej musi być sformułowany przez wnioskodawcę w sposób precyzyjny i niebudzący najmniejszych wątpliwości, w ściśle określonym czasie.

Zdaniem organu II instancji argumentacja Spółki, iż wniosek o udzielenie pomocy publicznej faktycznie został złożony, a jedynie z winy organu pierwszej instancji nie został on formalnie przyjęty nie zasługuje na uwzględnienie.

Następnie organ odwoławczy przypomniał, że w początkowej fazie negocjacji Spółka zamierzała skorzystać z pomocy indywidualnej. Jak bowiem wynika z akt sprawy oferowana przez polskie władze pomoc publiczna przekraczała kwotę wskazaną w pkt 24 komunikatu Komisji "wielosektorowe zasady ramowe dotyczące pomocy regionalnej na rzecz dużych projektów inwestycyjnych" (Dz. U. UE C nr 70 z 19 marca 2002r.) i podlegała notyfikacji Komisji Europejskiej. Notyfikacja ta została wycofana, gdyż Spółka zobowiązała się do ograniczenia pomocy publicznej. Wycofanie notyfikacji pomocy było warunkiem koniecznym skorzystania przez Spółkę z pomocy publicznej (regionalnej), także w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie w/w Uchwały. Zdaniem organu okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie, gdyż oba tryby udzielania pomocy mają swoiste, niezależne procedury. Skoro Spółka realizowała pierwotnie "swój wniosek" w sprawie zwolnienia w trybie pomocy indywidualnej, a przy takiej pomocy nie było wymogu zgłoszenia przed rozpoczęciem realizacji inwestycji zamiaru korzystania z pomocy, który to warunek określony został dopiero w trybie programowym na podstawie w/w Uchwały Rady Miasta O., to wywodzenie z takiej okoliczności pozytywnych skutków w zakresie zwolnienia w podatku od nieruchomości stanowiłoby wykładnię rozszerzającą, niedopuszczalną w zakresie stosowania ulg i zwolnień.

Wskazano również, że zwolnienie od podatku od nieruchomości zawarte w przedmiotowej Uchwale stanowi regionalną pomoc publiczną, która podlega ściśle określonym zasadom dotyczącym przeznaczenia pomocy, jej dopuszczalności, monitorowania i kumulacji. Pomoc regionalna przeznaczona na wspieranie nowych inwestycji może być udzielana tylko w odniesieniu do inwestycji planowanych, a nie zakończonych. Nie jest to więc pomoc automatyczna, bowiem przepisy prawa krajowego określają często dodatkowe warunki uzyskania takiej pomocy. Taka zasada wynika z prawa wspólnotowego. Zgodnie z pkt 4.2 Wytycznych Komisji Europejskiej w sprawie krajowej pomocy regionalnej programy pomocowe muszą zawierać warunek, iż wniosek o przyznanie pomocy musi zostać złożony przed rozpoczęciem inwestycji. Uchwała rady gminy przewidująca zwolnienie z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców dokonujących nowych inwestycji może dotyczyć jedynie tych inwestycji, które zostały rozpoczęte po wejściu w życie tej uchwały. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że oświadczenia negocjacyjne Spółki o chęci korzystania z pomocy publicznej nie sposób uznać za spełnienie omawianego warunku skoro fakt ten nastąpił przed wejściem w życie w/w Uchwał. Nawet przyjmując, że Spółka złożyła wniosek ustnie, to sporządzenie z tej czynności protokołu było niemożliwe, gdyż brak było do tego podstawy prawnej, tj. uchwały.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania podatkowego w tym art. 121 – 125, art. 187§1, art. 210§4, art. 210 pkrt 8 Ordynacji podatkowej.

Na powyższą decyzję M. P. S.A w O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę, zarzucając:

I. naruszenie prawa materialnego poprzez:

a) naruszenie §5 B ust. 1 pkt 5 Załącznika do Uchwały "[...]"Rady Miasta O.w sprawie przyjęcia Programu pomocy regionalnej dla przedsiębiorców udzielanej w Mieście O. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustnie zgłoszony wniosek o udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości nie stanowi wymaganego tym przepisem wniosku o udzielenie pomocy publicznej, a wniosek o udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości został złożony przez Spółkę dopiero w dniu "[...]"r. oraz, że wniosek o udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości został złożony po rozpoczęciu inwestycji Spółki;

b) naruszenie § 5 B ust. 1 pkt 5 Załącznika do Uchwały "[...]"poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że spełnienie warunku zgłoszenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości musiało nastąpić po wejściu w życie przedmiotowej uchwały oraz;

c) rażące naruszenie postanowień art. 87 i 88 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z decyzją Komisji Europejskiej z dnia 15 lutego 2005 r. (postępowanie nr N 585/2004) uznającą program pomocowy za zgodny ze wspólnym rynkiem poprzez rozszerzenie poza wyraźne wskazania tej decyzji obowiązków dotyczących formy i terminu złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej, tj. poprzez stwierdzenie, że wniosek taki musiał być złożony w formie pisemnej po wejściu w życie stosownej uchwały Rady Miasta O.;

d) naruszenie art. 2 i 3 umowy z dnia 14 lutego 1989 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji (Dz. U. Nr 38, póz. 220) poprzez podjęcie decyzji sankcjonującej rażące naruszenia obowiązku popierania inwestycji prowadzonej przez zagranicznego inwestora w Polsce;

e) naruszenie art. 2 Konstytucji ustanawiającego zasadę demokratycznego państwa prawa i wynikającej z niej zasady zaufania do organów administracji publicznej odzwierciedlonej w art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm.) i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071, ze zm., dalej Kpa), poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która w sposób nieuzasadniony nie uwzględniała zobowiązań Miasta O. do udzielenia zwolnienia w podatku od nieruchomości, wynikających między innymi z wniosków i ustaleń składanych przez Spółkę w fazie przygotowywania inwestycji oraz zobowiązań Prezydenta Miasta wynikających z umowy dzierżawy z dnia "[...]"r.;

f) rażące naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności oraz zasady zaufania obywateli do organów administracji państwa (będących w szczególnie uprzywilejowanej pozycji wobec Spółki, której zarząd odpowiedzialny za realizację inwestycji w Polsce składał się w większości z cudzoziemców) poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej całkowicie ignorującej obowiązek organów administracji publicznej (w tym podatkowej) informowania strony co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron, będące jednocześnie naruszeniem, które doprowadziło do wprowadzenia Spółki w błąd co do istotnych warunków prowadzenia inwestycji;

g) rażące naruszenie art. 1 Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez sankcjonowanie swoją decyzją sytuacji naruszenia prawa Spółki do poszanowania swojego mienia;

II. naruszenie przepisów postępowania (w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy) poprzez:

a) rażące naruszenie art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, polegające na uznaniu, że Spółka nie złożyła wniosku o udzielenie pomocy publicznej w rozumieniu § 5 B ust. 1 pkt 5 Załącznika do Uchwały "[...]"przed rozpoczęciem inwestycji;

b) rażące naruszenie art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, polegające na uznaniu, że Spółka wnosiła o udzielenie pomocy publicznej w trybie indywidualnym zgłaszanym do Komisji Europejskiej, w zakresie w jakim SKO wskazuje w uzasadnieniu, że zgłaszana pomoc w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości miała charakter indywidualny, podczas gdy zgłaszany do Komisji Europejskiej program pomocy dla Spółki obejmował pakiet pomocy, w którego skład wchodziło między innymi zwolnienie na podstawie uchwał Rady Miasta O. nr "[...]"w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców realizujących na terenie Miasta O. nowe inwestycje lub tworzących miejsca pracy związane z tymi inwestycjami oraz uchwały nr "[...]"w sprawie przyjęcia programu pomocy regionalnej dla przedsiębiorców udzielanej w Mieście O.;

c) naruszenie art. 125 Ordynacji podatkowej, nakazującego organom podatkowym wnikliwe i szybkie działanie oraz 139 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, nakazującego organom podatkowym działanie bez zbędnej zwłoki oraz załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, w którym strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia otrzymania odwołania; SKO odmówiło przeprowadzenia rozprawy, nie przeprowadziło dowodów wnioskowanych przez Spółkę, a postępowanie odwoławcze mimo to trwało ponad 10 miesięcy;

d) naruszenie art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów, wbrew obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

e) rażące naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji obarczonej brakami obligatoryjnych elementów formalnych, tj. wydanie decyzji, której uzasadnienie faktyczne zostało sformułowane w oparciu o nierzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe;

f) rażące naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności oraz zasady zaufania obywateli do organów administracji państwa poprzez utrzymanie w mocy decyzji całkowicie ignorującej obowiązek organów administracji publicznej (w tym podatkowej) sporządzenia protokołu z czynności wniesienia przez Spółkę ustnego wniosku o udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Zarzucając powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub o stwierdzenie jej nieważności, orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze.

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazano, iż organ podatkowy I instancji nieprawidłowo uznał, że wniosek o udzielenie pomocy publicznej został złożony po raz pierwszy w dniu "[...]"., gdyż został on złożony przed rozpoczęciem inwestycji, które miało miejsce bezpośrednio po "[...]"roku, to jest po udzieleniu Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie warmińsko-mazurskiej specjalnej strefy ekonomicznej. Pełnomocnik przytoczył szereg faktów, tj. dat spotkań i dokumentów dotyczących procesu negocjacji planów inwestycyjnych Spółki w O. świadczących - jego zdaniem - iż Spółka zwracała się o udzielenie pomocy publicznej do Prezydenta Miasta oraz, że uzyskała zapewnienie otrzymania pomocy w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Poddano również analizie charakter prawny wniosku. Wymóg złożenia "wniosku o udzielenie pomocy publicznej" zawarty jest w § 5 B ust. 1 pkt 5 Programu pomocy regionalnej. Wymóg przestrzegania zasad zawartych w programie wynika z zobowiązania organów administracyjnych do udzielania pomocy publicznej w sposób zgodny z wymogami prawa europejskiego. Strona podkreśliła, że "wniosek o udzielenie pomocy publicznej" nie jest w żaden sposób uregulowany na gruncie prawa polskiego na poziomie ustawowym. Trzeba więc uznać, że jego wprowadzenie do Programu Pomocy Regionalnej miało wyłącznie na celu implementację zasady wynikającej z acquis communitaire. Zdaniem strony, organ administracyjny zobowiązany jest do stosowania § 5 B ust. 1 pkt 5 Programu Pomocy Regionalnej zgodnie z zasadami prawa europejskiego, to jest zasadą prymatu prawa europejskiego oraz zasadą życzliwej interpretacji. Oznacza to, że organ podatkowy oceniając kwestię "złożenia wniosku" nie powinien badać formalnego aspektu wniosku, a w pierwszej kolejności zbadać, czy Spółka zwróciła się do organu podatkowego - Prezydenta Miasta przed rozpoczęciem inwestycji o udzielenie pomocy publicznej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości, i czy udzielenie tej pomocy było jednym z warunków podjęcia decyzji o lokalizowaniu inwestycji w O.

Niezależnie od powyższego podniósł, iż § 5 B ust. 1 pkt 5 Programu Pomocy Regionalnej nie zawiera żadnych przepisów szczególnych, które precyzowałoby sposób złożenia takiego wniosku przez potencjalnego beneficjenta pomocy. W związku z powyższym uznać należy, że zastosowanie do tego stanu faktycznego mają przepisy ogólne Kpa. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika wprost, że Spółka złożyła Prezydentowi Miasta wielokrotnie wniosek o udzielenie pomocy publicznej (po raz pierwszy w dniu "[...]"roku) w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości w rozumieniu uchwały. W związku z brzmieniem art. 63 Kpa należy uznać, że wniosek ten został złożony w sposób prawidłowy i prawnie skuteczny. Prezydent Miasta nie zgłaszał przed rozpoczęciem przez Spółkę inwestycji żadnych zastrzeżeń formalnych - co do formy złożonego wniosku - kwestia wyrażenia przez Spółkę woli uzyskania pomocy publicznej w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości wydawała się być zatem oczywista dla Prezydenta Miasta, przede wszystkim w kontekście uwarunkowania przez Spółkę przeprowadzenia inwestycji na terenie Polski od uzyskania pakietu pomocy publicznej, w tym zwolnienia od podatku od nieruchomości. Nie budzi wątpliwości, na tle art. 63 § 3 Kpa, że wniosek złożony przez Spółkę Prezydentowi Miasta w formie ustnej powinien być udokumentowany przez Prezydenta Miasta poprzez sporządzenie protokołu. Brak sporządzenia przez organ właściwego protokołu z tej czynności oznacza, że zaniedbał on obowiązku sporządzenia zgodnie z prawem protokołu z ustnego złożenia wniosku. Zaniedbanie zaś organu administracyjnego nie może powodować negatywnych skutków dla Spółki. Skoro zatem przepisy uchwały wskazują jedynie na konieczność złożenia wniosku i nie precyzują warunków formalnych wymaganego wniosku, to Spółka stoi na stanowisku, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia przez organ twierdzenia, że jedynie wniosek złożony na piśmie i przekazany w ten sposób organowi spełnia warunki, o których mowa w uchwale.

Następnie skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania podatkowego oraz jego zasad, podkreślając, iż SKO nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego oraz nie przeprowadziło dowodów oraz rozprawy wnioskowanej przez stronę. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zdaniem strony naruszało przepisy prawa, albowiem nie przedstawiało uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia. Nadto podkreślono naruszenie zasady praworządności oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa. Wskazano, iż Spółka nie tylko nie była informowana o rzekomym niedopełnieniu przez nią wymogów formalnych niezbędnych do uzyskania zwolnienia od podatku od nieruchomości, ale Prezydenta Miasta wielokrotnie zapewniał skarżącą, że zwolnienie takie zostanie udzielone, nie dopatrując się żadnych zaniedbań.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Spór w rozpoznanej sprawie dotyczy nabycia przez skarżącą prawa do skorzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie §3 i 4 uchwały nr "[...]"Rady Miasta O. z dnia "[...]". w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców realizujących na terenie Miasta O. nowe inwestycje lub tworzących nowe miejsca pracy związane z tymi inwestycjami. Na podstawie ww. uchwały wydana została uchwała nr "[...]"Rady Miasta O.z dnia "[...]". w sprawie przyjęcia Programu pomocy regionalnej dla przedsiębiorców udzielanej w Mieście O. W punkcie 5 B załącznika do tejże uchwały wymienione zostały warunki uzyskania pomocy w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości, o którym mowa w §3 i 4 uchwały nr "[...]". Jednym z nich jest warunek złożenia wniosku o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem inwestycji.

Skarżąca zarówno w skardze, jak i w toku postępowania podnosiła, iż przedmiotowy wniosek o przyznanie pomocy złożyła w formie ustnej Prezydentowi Miasta w dniu "[...]". i nie może ponosić negatywnych skutków nie zaprotokołowania tego wniosku przez organ. Skarżąca dowodziła także, iż decyzja o lokalizowaniu inwestycji w O. była uwarunkowana od zaoferowanej przez polskie władze rządowe i samorządowe pomocy publicznej. W ramach przygotowywanej dla skarżącej pomocy publicznej znajdowało się między innymi zwolnienie od podatku od nieruchomości na 5 lat. Na potwierdzenie powyższego Spółka dołączyła do odwołania pisma kierowane do niej w 2004r. przez Polską Agencję. I. i I.Z. S.A. oraz notatki ze spotkań organizowanych z inicjatywy Agencji w sprawie omówienia stanu prac nad projektem pomocowym dla skarżącej. Nadto w odwołaniu strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy na podstawie art.200a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez organ II instancji w celu analizy materiału dowodowego i przesłuchania świadków wnioskowanych w odwołaniu, ze względu na konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego - kwestii ustnego złożenia Prezydentowi Miasta wniosku o zwolnienie od podatku od nieruchomości przed rozpoczęciem inwestycji.

W ocenie Sądu występuje sprzeczność między motywami postanowienia o odmowie przeprowadzenia rozprawy, a później przyjętą argumentacją w zaskarżonej decyzji. Stanowi to naruszenie reguł postępowania. Organ nie może zmieniać w dowolny sposób, bez "pojawienia się" i przeprowadzenia nowych dowodów, oceny materiału dowodowego. Stanowi to przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i tym samym naruszenie art.191 Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z dnia "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, powołując art.200a §3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli jej przedmiotem mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. Kolegium stwierdziło w motywach postanowienia, iż we wniosku Spółka przedstawiła jako nowe dowody w sprawie: zeznania świadków oraz szereg dokumentów sporządzonych w trakcie negocjacji z władzami polskimi dotyczącymi inwestycji i związanej z nią ofertą pomocy publicznej. Dowody te miały potwierdzić, że strona w trakcie wszystkich negocjacji uzależniała rozpoczęcie inwestycji od przyznania pomocy publicznej, w tym zwolnienia od podatku od nieruchomości oraz, że tym samym złożyła wniosek o udzielenie pomocy i o tym fakcie wiedział organ I instancji. Uzasadniając odmowę przeprowadzenia rozprawy Kolegium stwierdziło, że powyższe okoliczności – a więc także okoliczność złożenia ustnego wniosku o udzielenie pomocy przed rozpoczęciem inwestycji, już na etapie negocjacji – są wystarczająco potwierdzone innymi dowodami zgromadzonymi w trakcie przeprowadzonego postępowania podatkowego.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił natomiast stanowisko organu I instancji, że Spółka nie wypełniła warunku złożenia wniosku o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem inwestycji (akapit 2 na stronie 7 decyzji). Podkreślił, że wykładnia językowa spornego warunku uzyskania zwolnienia od podatku od nieruchomości, pomimo niedookreślenia w uchwale formy wniosku, pozwala na stwierdzenie, że wniosek musi być sformułowany w sposób precyzyjny i jednoznaczny. Ponadto organ wskazał, że nie budzi najmniejszych wątpliwości fakt, iż Spółka w trakcie negocjacji dotyczących inwestycji prowadzonych z polskimi władzami, uzależniała jej rozpoczęcie od konkretnej pomocy publicznej, w tym zwolnienia od podatku od nieruchomości. Kolegium stwierdziło jednakże, że taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Reasumując stwierdzić należy, że opisane wywody organu odwoławczego wskazują, iż organ ten stanął na stanowisku, iż Spółka w ogóle nie złożyła wniosku w przedmiocie spornego zwolnienia przed rozpoczęciem inwestycji.

W konsekwencji powyższego, zdaniem Sądu, organ odwoławczy naruszył art.200a Ordynacji podatkowej, bowiem pomimo stwierdzenia w postanowieniu z dnia "[...]", że okoliczność złożenia ustnego wniosku (na etapie negocjacji warunków inwestowania Spółki na terenie O.) jest wystarczająco potwierdzona innymi dowodami, co uzasadniało odmowę przeprowadzenia rozprawy, w zaskarżonej decyzji uznano, iż złożenie wniosku nastąpiło dopiero w dniu "[...]". Wskazać przy tym należy, że treść art.200a §1 Ordynacji podatkowej nie pozostawia do uznania organu odwoławczego kwestii przeprowadzenie, bądź też nie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Przepis ten wprost stanowi, że organ odwoławczy przeprowadzi w toku postępowania rozprawę : z urzędu – jeżeli zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania, bądź też na wniosek strony. Odmowa przeprowadzenia rozprawy może nastąpić wyłącznie w przypadkach wymienionych w cytowanym już wyżej art.200a §3 Ordynacji. Żaden z tych przypadków w rozpoznanej sprawie nie zachodzi. Zdaniem Sądu wskazywane przez stronę we wniosku o przeprowadzenie rozprawy okoliczności (złożenie ustnego wniosku przed rozpoczęciem inwestycji) mają zasadnicze znaczenie dla sprawy i nie są one wystarczająco potwierdzone innym dowodem.

Tym samym, wobec nie przeprowadzenia przez organ wnioskowanych przez stronę dowodów, organ naruszył również art.188 Ordynacji podatkowej.

Nie można także uznać za prawidłowe postępowanie, w którym organ sam nie jest przekonany co do prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych i podstawy stwierdzenia, że skarżąca nie nabyła prawa do skorzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie §3 i 4 uchwały nr "[...]". Analiza motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia uniemożliwia stwierdzenie, czy organ - na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego - doszedł do przekonania, że skarżąca w ogóle nie złożyła ustnego wniosku przed rozpoczęciem inwestycji, czy też wniosek taki złożyła, ale nie podlegał on rozpoznaniu, gdyż nie obowiązywała jeszcze ww. uchwała. Na powyższe wskazuje treść ostatniego akapitu na str.8 zaskarżonej decyzji: "(...) Nawet bowiem przyjmując, że Spółka złożyła wniosek ustnie, to sporządzenie z tej czynności protokołu było niemożliwe, gdyż brak było do tego podstawy prawnej, tj. uchwały.". Takie stwierdzenie sugeruje, że organ nie ustalił w sposób jednoznaczny stanu faktycznego, nie wiadomo bowiem, czy stwierdził, że wniosek został złożony ustnie przed rozpoczęciem inwestycji, czy też nie i co – w związku z powyższym - stanowiło podstawę stwierdzenia, że Spółka nie wypełniła warunku uzyskania pomocy w formie spornego zwolnienia : nie złożenie wniosku przed rozpoczęciem inwestycji, czy też złożenie wniosku, ale przedwczesne (przed wejściem w życie uchwały).

Wymienione wyżej uchybienia organów podatkowych naruszają podstawowe zasady postępowania podatkowego, a mianowicie: zasadę legalizmu, zasadę zaufania do organów podatkowych, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę przekonywania, czyli art.120, art.121 §1, art.122 i art.124 Ordynacji podatkowej.

W art.120 Ordynacji podatkowej zawarta została podstawowa zasada państwa prawnego, określona w art.7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – zasada praworządności. Zgodnie z powołanym przepisem organy podatkowe działając na podstawie przepisów prawa. Oznacza to zobowiązanie organów do przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowy zawarta została w art.121 §1 Ordynacji. Wskazać przy tym należy, że postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje na równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2006r., sygn. akt I FSK 401/05, niepubl.). Kolejna zasada to uregulowana w art.122 Ordynacji podatkowej, zasady prawdy obiektywnej. Obliguje ona organ podatkowy do ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, a jeśli okaże się to niemożliwe, dokonania ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego. Zgodnie z art.122 Ordynacji stan faktyczny powinien być wyjaśniony dokładnie. Zasada przekonywania stron sformułowana została w art.124 Ordynacji podatkowej. Stanowi ona, że organ podatkowy powinien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi się kieruje przy załatwieniu sprawy. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie niektóre twierdzenia strony lub nie wyjaśni dostatecznie stanu prawnego.

W ocenie Sądu, naruszenie opisanych zasad postępowania może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności podkreślić należy znaczenie zasady prawdy obiektywnej, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może być podstawą subsumcji prawa materialnego. Z kolei opisana wyżej dowolna zmiana oceny zgromadzonego materiału dowodowego stanowi oczywiste naruszenie art.121 §1 Ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie organ zobligowany będzie do ustalenia w pierwszej kolejności, czy Spółka przed rozpoczęciem inwestycji złożyła ustny wniosek Prezydentowi Miasta. Jeżeli organ stwierdzi, że wniosek taki był złożony przed rozpoczęciem inwestycji, to będzie musiał następnie rozważyć konsekwencje jego złożenia przed wejściem w życie uchwały, która zwolnienie to wprowadziła. Trzeba odróżnić te dwie sytuacje: nie złożenie wniosku przed rozpoczęciem inwestycji oraz jego złożenie przed wejściem w życie uchwały (przed "[...]".). Inne będą bowiem konsekwencje prawne tych ustaleń.

Nie wyjaśnienie kwestii złożenia przez Spółkę organowi podatkowemu I instancji (Prezydentowi Miasta) ustnego wniosku przed rozpoczęciem inwestycji ma zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy w związku z brzmieniem punktu 5 B załącznika do uchwały nr "[...]"Rady Miasta O. z dnia "[...]". w sprawie przyjęcia Programu pomocy regionalnej dla przedsiębiorców udzielanej w Mieście O. Jak już zaznaczono jednym z warunków uzyskania pomocy w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości w sytuacjach określonych w §3 i 4 uchwały nr "[...]", było złożenie wniosku o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem inwestycji. Z uchwały nie wynika jednakże, iż wniosek ten obligatoryjnie musi mieć formę pisemną. Ważne jest jedynie, aby strona w sposób jednoznaczny wyraziła swoją wolę w kwestii zamiaru korzystania z tej formy pomocy publicznej. Dopuszczalność wnoszenia ustnych podań w postępowaniu podatkowym przewidziana natomiast została w art. 172 §2 pkt 1 w związku z §1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że z przyjęcia wniesionego ustnie podania organ podatkowy sporządza protokół. Niedopełnienie tego obowiązku przez organ I instancji stanowiłoby naruszenie prawa, a strona nie może ponosić negatywnych skutków powyższego. Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, czy taki ustny wniosek został przez stronę przed rozpoczęciem inwestycji złożony.

Inny przypadek stanowi natomiast sytuacja, w której organ stwierdzi, że podstawę odmowy prawa do skorzystania ze zwolnienia stanowi złożenie wniosku, który nie miał oparcia w uchwale. W przypadku zgłoszenia wniosku o zwolnienie, o którym mowa w §3 i 4 uchwały nr "[...]" przed wejściem w życie tejże uchwały, organ winien rozważyć, czy Prezydent Miasta nie powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art.165a Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji strona składająca wniosek nie pozostawałaby w błędzie co do prawidłowości złożonego wniosku. Wniosek stosowny mogłaby złożyć po wejściu w życie uchwały, a przy tym znając treść projektu uchwały mogłaby dostosować swoje działania w zakresie rozpoczęcia inwestycji do określonych w projekcie uchwały wymogów. Tymczasem skarżąca cały czas była, w różnych formach, zapewniana o przyznaniu jej wsparcia m.in. w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości, a tym samym o prawidłowości złożonego wniosku.

Świadczy o tym liczna korespondencja kierowana do Spółki przez Polską Agencję I. i I.Z. S.A, która działała w charakterze koordynatora strony polskiej w sprawie negocjacji dotyczących lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Dla przykładu wskazać można list intencyjny z dnia "[...]"., w którym strona polska w ramach pomocy publicznej przygotowanej dla Spółki wymieniła zwolnienie od podatku od nieruchomości na 5 lat. W załączniku nr 2 do listu wyliczono przy tym - na podstawie projektów uchwał Rady Miasta O. w sprawie przyjęcie Programu pomocy regionalnej dla przedsiębiorców udzielanej w Mieście O.oraz w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców realizujących na terenie Miasta O. nowe inwestycje lub tworzących nowe miejsca pracy związane z tymi inwestycjami - szacunkową wysokość zwolnienie od tego podatku (k.490 i 492 akt administracyjnych).

Strona mogła zatem pozostawać w przeświadczeniu, że dopełniła wszelkich formalności i spełniła warunki określone w uchwale do uzyskania zwolnienia od podatku od nieruchomości. Organ I instancji zobligowany byłby, w myśl powołanej już zasady zaufania do organów podatkowych, do poinformowania (pouczenia) skarżącej, że wniosek został złożony przedwcześnie i konieczne będzie jego ponowne złożenie we właściwym czasie, tj. po wejściu w życiu uchwały, a przed rozpoczęciem inwestycji.

W przypadku stwierdzenia przez organ, że Spółka złożyła wniosek przed wejściem w życie uchwały organ winien także rozważyć drugą z możliwych sytuacji. Mianowicie, czy w niniejszej sprawie, mając na względzie prowadzone negocjacje i wyliczoną już nawet szacunkową wielkość zwolnienia od podatku od nieruchomości, nie można potraktować złożonego w trakcie wniosku jako "oczekującego" na wejście w życie uchwały. Za powyższym przemawia okoliczność, że strona była informowana o etapach, na których uchwała się znajduje i od zwolnienia uzależniała rozpoczęcie inwestycji. Rozważyć zatem należy, czy wniosek nie został złożony przed rozpoczęciem inwestycji i "czeka" na wejście w życie uchwał, które będą stanowiły podstawę zwolnienia. Po wejściu uchwał w życie wniosek pozostawałby aktualny. Zaznaczyć przy tym należy, że z treści uchwał nie wynika, że wnioski o pomoc publiczną muszą zostać złożone po jej wejściu w życie.

W innym przypadku, mimo stwierdzenia, że wniosek został przez skarżącą złożony w trakcie negocjacji, nie byłoby możliwe zastosowanie przedmiotowego zwolnienia wobec Spółki. Jednoznacznie wskazują na to niesporne w sprawie daty: wejścia w życie uchwał – "[...]". i rozpoczęcia inwestycji – marzec 2005r.

Biorąc pod uwagę uwarunkowania niniejszej sprawy, organ powinien rozważyć także, czy w przypadku odmowy zwolnienia od podatku od nieruchomości, nie dojdzie do naruszenia art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997r., który ustanawia zasadę demokratycznego państwa prawa. Z przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania podatkowego dowodów wynika, że była ona zachęcana m.in. władze samorządowe Miasta O. do inwestowania na terenie O.Jednym z wynegocjowanych przez Spółkę elementów pomocy publicznej było zwolnienie od podatku od nieruchomości. Skarżąca była informowana o kolejnych etapach, na których znajdowały się uchwały Rady Miasta ustanawiające sporne zwolnienie oraz Program pomocy regionalnej dla przedsiębiorców (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Komisja Europejska), a nawet znane jej były projekty wymienionych uchwał i szacowana wysokość zwolnienia. Były to okoliczności, które - jak twierdzi skarżąca – zdecydowały o rozpoczęciu inwestycji na terenie O.

Również w umowie dzierżawy gruntów, na których inwestycja była realizowana, z dnia "[...]"., Prezydent Miasta O. zobowiązał się, w granicach przyznanych przez prawo kompetencji, ustalać wysokość podatków lokalnych oraz innych opłat administracyjnych, bezpośrednio i pośrednio dotyczących nieruchomości, stosując przy tym wszelkie prawnie dopuszczalne ulgi i bonifikaty. Trudno nie zgodzić się ze skarżącą, że w powyższym zobowiązaniu upatrywała formalnego potwierdzenia stosowania wobec niej zwolnień od podatku od nieruchomości określonych w projekcie uchwał, które znała. W przeciwnym bowiem przypadku pozbawione sensu byłoby oświadczenie organu (tu działającego jako strona umowy cywilnoprawnej), w którym zobowiązał się on do przestrzegania prawa. Obowiązek taki ciąży na każdym organie administracji publicznej i wynika z art.7 Konstytucji. Treść wymienionego przepisu: "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa." nie pozostawia żadnych wątpliwości.

Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdyby organ wiedział, że na skutek m.in. jego działań i informacji, strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami, obowiązany był wyjaśnić jej stan prawny i wskazać na konsekwencje podejmowanych przez nią działań. Innymi słowy, w takim przypadku, organ zobowiązany byłby wyjaśnić skarżącej całokształt okoliczności sprawy i wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z podjętymi przez stronę działaniami w zakresie rozpoczęcia inwestycji przed wejściem w życie opisanych uchwał Rady Miasta O..

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie do jednoznacznego ustalenia, czy skarżąca złożyła sporny wniosek w formie ustnej przed rozpoczęciem inwestycji, czy nastąpiło to przed wejście w życie uchwał oraz jakie konsekwencje prawne wynikają z tych poszczególnych ustaleń. W przypadku wątpliwości co do złożenia organowi I instancji ustnego wniosku przez rozpoczęciem inwestycji, organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia wnioskowanej przez stronę rozprawy administracyjnej. W decyzji wydanej po ponownym postępowaniu, w przypadku stwierdzenia, że skarżąca nie spełniła warunku uzyskania zwolnienia od podatku, organ jednoznacznie musi wypowiedzieć się co stanowi podstawę odmowy zwolnienia: nie złożenie wniosku przed rozpoczęciem inwestycji, czy też złożenie takiego wniosku bez podstawy prawnej. Oceniając powyższe organ rozważyć mieć, czy odmowa zwolnienia nie będzie naruszała treści art.2 Konstytucji, art.1 Protokołu dodatkowego do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 2 i 3 umowy z dnia 14 lutego 1989r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji. Swoje stanowisko organ zobowiązany będzie uzasadnić zgodnie z wymogami określonymi w art.210 Ordynacji podatkowej.,

Ponieważ w sprawie doszło do naruszenia opisanych wyżej przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., należało uchylić. O wstrzymaniu wykonania decyzji w całości , orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200, art.205 §2 w związku z §4 p.p.s.a., zaliczając do nich wpis sądowy w kwocie 52.047 zł oraz koszty zastępstwa procesowego i opłatę skarbową uiszczoną od pełnomocnictwa w każdej z trzech połączonych spraw w łącznej kwocie 21.651 zł.