Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1339/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 56 par 1-5 , art 56 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata Ł. M. kwotę [...] ([...]) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia 02.09.2014 r. utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 16.07.2014 r., którym odmówił P. P. zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].

Z uzasadnienia organu wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego przystąpił do egzekucji administracyjnej wobec Zobowiązanego, należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi dotyczącymi zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. wynikające z ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26.06.2013 r. nr [...]. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował egzekucję z nieruchomości.

Pismem z dnia 23.06.2014 r. Zobowiązany skierował do organu egzekucyjnego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2014 poz. 1619 ze zm.) dalej "u.p.e.a.", który uzasadnił brakiem rozstrzygnięcia sprawy dochodzonego zobowiązania w podatku od towarów i usług przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku ze złożoną skargą kasacyjną. W uzasadnieniu powołał okoliczności odnoszące się do prowadzonego postępowania kontrolnego i podatkowego.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego ww wymienionym postanowieniem z dnia 16.07.2014 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Organ wskazał, że w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. wskazano cztery kategorie podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, albowiem ustawa odwołuje się do innych przypadków przewidzianych w ustawach. Dotyczyć to może takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania.

Dalej organ wskazał, że Zobowiązany zawieszenia postępowania egzekucyjnego upatrywał w trwającym postępowaniu sądowym dotyczącym decyzji stanowiącej podstawę dochodzonej należności. Taka okoliczność uzasadniałaby zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdyby stwierdzono wstrzymanie wykonania decyzji, tj. przesłankę z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wskazać jednak należy, iż objęta kontrola sądową ostateczna decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 roku podlega wykonaniu, bowiem ani Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego ani WSA w Szczecinie i dalej NSA w Warszawie nie wstrzymali jej wykonania. Ponadto, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, który w tym przypadku ma kompetencje zarówno do bycia organem egzekucyjnym, jak i do bycia wierzycielem (art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania na żądanie wierzyciela - pkt 4.

Pismem z dnia 30.07.2014 r. Zobowiązany wniósł zażalenie na ww. postanowienie z 16.07.2014 r., uzasadniając zażalenie podtrzymał okoliczności odnoszące się do zasadności wymierzenia dochodzonego podatku. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego upatruje w tym, że w dalszym ciągu nie została rozpoznana skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej wymiaru dochodzonego podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia Zobowiązanego dnia 02.09.2014 r. ww postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu w zakresie braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że zarówno na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny jak i na dzień wydania rozstrzygnięcia przez tutejszy organ nie nastąpiły okoliczności uzasadniające inną ocenę podstaw zawieszenia w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a. i z takiego stanowiska wierzyciela, który tego nie uczynił, czynić zarzutu nie można.

Pismem z dnia 27.03.2014 r. P. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę.

W skardze Skarżący przedstawił okoliczności odnoszące się do wymiaru egzekwowanego zobowiązania i postępowania podatkowego prowadzonego w tym zakresie. Podał, iż w wydanej decyzji nastąpiło naruszenie prawa formalnego poprzez przyjęcie do podstawy opodatkowania wyliczeń rachunkowych niezgodnych ze stanem faktycznym, nieuwzględnienie wszystkich dowodów i dokumentów. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." poprzez oddalenie przez WSA skargi podatnika w sytuacji, gdy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem art. 121 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej "O.p.", w wyniku błędnego ustalenia stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi. Organ zauważył, że w skardze Zobowiązany powołał wyłącznie okoliczności, odnoszące się do zasadności wymiaru egzekwowanego zobowiązania oraz naruszenia przepisów w związku z prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniem podatkowym. Organ wskazał, iż w tym zakresie sprawa będzie podlegać kontroli NSA w Warszawie w związku z wniesioną skargą kasacyjną, którą przekazano do NSA w Warszawie 28.05.2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji - oznacza to, że sądowa kontrola postanowienia polega na badaniu jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący kwestionując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia skupił swoje zarzuty i rozważania na zagadnieniach związanych z nieprawidłowościami - jak wywodzi - poprzez przyjęcie do podstawy opodatkowania wyliczeń rachunkowych niezgodnych ze stanem faktycznym, nieuwzględnienie wszystkich dowodów i dokumentów a leżących u podstaw rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, egzekwowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zdaniem Skarżącego pomimo oddalenia skargi przez WSA, brak rozpoznania skargi przez NSA daje podstawę do zawieszenia prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na dokonane naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 151 p.p.s.a. przez WSA jak i art. 121 i art. 187 O.p. przez organ podatkowy.

Odnosząc się zatem do zarzutów skargi na wstępie wskazać trzeba, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Oznacza to, że katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w powyższym przepisie ma charakter zamknięty. W myśl tego uregulowania postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Wobec zarzutów skargi zasadnie organ wskazał także, że podstawa zawieszenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. musi znaleźć wyraz w wyraźnym "żądaniu wierzyciela". W tym przypadku, pomimo spoczywającego na wierzycielu zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. prawnego obowiązku podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, ustawodawca dopuszcza możliwość wpływu wierzyciela na przebieg postępowania egzekucyjnego i doprowadzenia do jego zawieszenia. W razie zgłoszenia takiego żądania organ egzekucyjny nie jest legitymowany do badania zasadności argumentów wierzyciela, zawartych we wniosku o zawieszenie postępowania. Zawieszenie postępowania jest wówczas obligatoryjne, co znajduje potwierdzenie w treści art. 56 § 3 u.p.e.a. - organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Takiego jednak żądania ze strony wierzyciela w niniejszej sprawie nie było i w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób czynić z tego tytułu zarzutu.

Nie sposób podzielić stanowiska Skarżącego o istnieniu podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na prowadzone postępowanie sądowe dotyczące kontroli decyzji, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych w sprawie. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi stwierdzić należy, że wskazywana przez Skarżącego okoliczność prowadzenia takiego postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 §1 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o ostateczną decyzję, co do należności - co wynika ze stanowiska organu, których Skarżący nie kwestionuje – wobec których nie nastąpiło wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, która stanowi podstawę dochodzenia należności podatkowych w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], tak przez organy podatkowe jak i sąd rozpoznający skargę P. P. na tę decyzję. Nie doszło również w niniejszej sprawie do odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Nie ziściła się także przesłanka z pkt 2 i 3 art. 56 u.p.e.a.

Trafnie zatem organ stwierdził brak podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 56 § 1 u.p.e.a. Wskazane bowiem przez Skarżącego przyczyny stanowiące, jego zdaniem, podstawy do zawieszenia postępowania, jako niewymienione w katalogu przesłanek zobowiązujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie mogły wywołać oczekiwanego przez Skarżącego skutku.

Warto zauważyć, że ustawa egzekucyjna zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia. Brak jest zatem podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów np. art. 97 k.p.a., co jak zdaje się oczekiwać Skarżący winno wystąpić wobec trwającej kontroli sądu (tak również NSA w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10). Nie można również przyjąć, że odwołanie się w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. do "innych przypadków przewidzianych w ustawach" oznacza możliwość zastosowania art. 97 § 1 k.p.a.

Jakkolwiek ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje w art. 18 odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestiach nieuregulowanych w ustawie egzekucyjnej to nie można tymczasem zakładać, by racjonalny ustawodawca wprowadzał - dwukrotnie w tej samej ustawie - odesłanie do stosowania przepisów innej ustawy.

Odpowiednie stosowanie oznacza tymczasem, iż niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10 "Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być (...) stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna. Tak więc, skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. (...). Nie wywołuje natomiast wątpliwości stanowisko, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie można zastosować przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z wystąpieniem zagadnienia wstępnego." (por. P. Pietrasz (w:) red. D. Kijowski, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Warszawa 2010 r., kom. do art. 56, uw. 4.3 i kom. do art. 18 uw. 10.1 - i powołane tam: G. Łaszczyca "Zawieszenie postępowania egzekucyjnego" (w:)"system egzekucji administracyjnej pod. red. J. Niczyporuka; Wydawnictwo C.H. Beck 2004; str. 267).

Przyjąć zatem trzeba, że przewidziane w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, dotyczy uregulowań szczególnych, nie zaś uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, na co zasadnie wskazał organ w niniejszej sprawie.

Bezspornie zatem na gruncie rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że nie wystąpiła w niej żadna z okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawach wymienionych w pkt 1 - 5 cytowanego przepisu.

Skoro zatem w sprawie nie wystąpiły przyczyny zawieszenia postępowania,

o których mowa w § 1 art. 56 u.p.e.a., to zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej

utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prawidłowo przyjmując, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie uchybia prawu w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 151 p.p.s.a. dało podstawę do oddalenia skargi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).