Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 964/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 127 ust. 2,  art. 39,  art. 40
journal: Dz.U. 2021 poz 709
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - t.j.
article: art. 106,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 1 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] kwietnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie unieważnienia aktu zgonu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 14 kwietnia 2021 r., znak: DSO-WSC-6002-13/2020 Minister Spraw Wewnętrznych, utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2020 r., znak: [...] w przedmiocie unieważnienia aktu zgonu.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

26 marca 2020 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z [...] marca 2020 r., nr [...] informujące o istnieniu w rejestrze stanu cywilnego dwóch aktów zgonu sporządzonych na imię i nazwisko L. G.. Z akt sprawy wynika, że oba akty zostały sporządzone w Urzędzie Stanu Cywilnego [...]. Pierwszy z nich, tj. akt zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) został sporządzony [...] marca 1945 r. w parafii [...] w [...], na podstawie zgłoszenia zgonu. Zawiera następujące dane osoby zmarłej: L. G., urodzony w [...], zmarły [...] września 1944 r. w [...], kawaler, syn E. G. i J. z domu P.. Z kolei akt zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) został sporządzony [...] maja 1958 r. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] stycznia 1958 r., sygn. akt [...] stwierdzającego zgon L. G.. Akt ten zawiera następujące dane osoby zmarłej: L. G., urodzony [...] stycznia 1919 r. w [...], zmarły [...] września 1944 r. w [...], syn E. i J. z domu P..

Pismem z 22 września 2020 r. M. B. wniósł o unieważnienie aktu zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) sporządzonego [...] marca 1945 r. Również M. G. i U. G. wniosły o unieważnienie aktu zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) sporządzonego [...] marca 1945 r. Wymienione wyjaśniły, że wskazany akt zgonu został sporządzony przez osoby, które nie należą do rodziny zmarłego i ich babcia - matka L. G. nie miała wiedzy o jego istnieniu, w związku z czym wystąpiła do sądu z wnioskiem o stwierdzenie zgonu L. G.. Dodatkowo M. G. w swoich pismach wskazała, że w akcie zgonu sporządzonym [...] marca 1945 r. brak jest daty urodzenia L. G.. Ponadto zawiera błąd odnośnie stanu cywilnego wymienionego. L. G. nie był bowiem kawalerem, lecz pozostawał w związku małżeńskim z J. B., który zawarł [...] lipca 1943 r. w parafii Św. [...] w [...], a w sądzie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po ww. Poza tym ze wspomnień żony L. G. wie, że wymieniony zginął w innej części [...], a nie na rogu ulicy [...] i ulicy [...]. Natomiast akt zgonu sporządzony [...] maja 1958 r. zawiera mniej błędów i należy w nim dokonać sprostowania jedynie miejsca urodzenia L. G. i stanu cywilnego (pisma z 25 września 2020 r. i 4 listopada 2020 r.).

K. G. pismem z 5 listopada 2020 r. wniosła o przyjęcie aktu urodzenia [...] (nr historyczny [...]) sporządzonego [...] maja 1958 r., ponieważ z wiedzy jaką posiada od dziadków, tj. J. G. i E. G., jest on prawidłowo sporządzony. Ponadto wymieniona wyjaśniła, że jej wujek L. G. był kawalerem. Zginął [...] września 1944 r. na ul. [...] w [...] i został pochowany na Cmentarzu [...]. W ww. akcie zgonu błędne jest jednak miejsce urodzenia L. G. zamiast B. powinno być B..

R. R. w przesłanym piśmie wskazał, że aktualny i ważny powinien pozostać akt zgonu nr [...]. Wymieniony wyjaśnił również, że z informacji posiadanych od rodziców wie, że L. G. zginął [...] września 1944 r. będąc kawalerem.

Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2020 r. unieważnił akt zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) sporządzony [...] maja 1958 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego [...] na imię i nazwisko L. G., zmarły [...] września 1944 r. w [...], syn E. i J. z domu P.. Podstawę materialnoprawną decyzji w niniejszej sprawie stanowi art. 127 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (dalej: p.a.s.c.). Możliwość unieważnienia aktu stanu cywilnego w drodze postępowania administracyjnego wymaga spełnienia łącznie dwóch przesłanek, mianowicie istnienia w rejestrze stanu cywilnego dwóch aktów stanu cywilnego oraz stwierdzania, że dotyczą one tego samego zdarzenia. Organ podkreślił, że akt zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) sporządzony [...] marca 1945 r. oraz akt zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) sporządzony [...] maja 1958 r. stwierdzają ten sam fakt i dotyczą tej samej osoby. Akty te różnią się jedynie w zakresie danych dotyczących stanu cywilnego zmarłego oraz daty i miejsca jego urodzenia, tj. w akcie zgonu nr [...] w rubrykach stan cywilny, data urodzenia osoby zmarłej wpisano kawaler, lat 25, urodzony w [...], a w akcie zgonu nr [...] - że L. G. urodził się [...] stycznia 1919 r. w miejscowości [...], bez wskazania stanu cywilnego. Pozostałe zaś dane wskazane w ww. aktach zgonu, tj. imię i nazwisko zmarłego, data i miejsce zgonu, imiona rodziców i nazwisko rodowe matki są tożsame i nie budzą wątpliwości.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda [...] orzekł o unieważnieniu aktu zgonu nr [...]. Wskazany akt zgonu jest aktem wtórnym wobec aktu zgonu nr [...], ponieważ został sporządzony przy błędnym założeniu braku pierwotnego aktu zgonu L. G.. Tym samym jako ważny w rejestrze stanu cywilnego pozostaje akt zgonu nr [...]. Ponadto dane w tym akcie odnośnie daty i miejsca zgonu oraz stanu cywilnego L. G. potwierdzają wyjaśnienia stron, tj. K. G. i R. R.. We wskazanym akcie zgonu widnieje również prawidłowe miejsce urodzenia L. G., tj. [...], które jest tożsame z miejscem urodzenia figurującym w akcie urodzenia ww.

Zdaniem Wojewody [...] argumenty podniesione przez M. G. i U. G. nie są wystarczające do unieważnienia aktu zgonu nr [...] i pozostawienia w rejestrze stanu cywilnego aktu nr [...]. Organ wyjaśnił, że do 1 stycznia 1946 r. na terenach dawnego zaboru rosyjskiego rejestracji zdarzeń z zakresu stanu cywilnego, w tym wypadku zgonu dokonywano w księgach metrykalnych prowadzonych dla poszczególnych wyznań. Akty te zachowują moc dowodową, zgodnie bowiem z art. 132 ust. 1 p.a.s.c. zachowują moc akty stanu cywilnego sporządzone w okresie od 1 września 1939 r. do 1 stycznia 1946 r. w trybie świeckiej rejestracji stanu cywilnego na obszarach, które 1 września 1939 r. wchodziły w skład Państwa Polskiego i na których, w myśl prawa polskiego, obowiązywały przepisy o wyznaniowej rejestracji stanu cywilnego. Sporządzenie więc w parafii [....] aktu zgonu L. G. niezależnie od tego, kto dokonał zgłoszenia jego zgonu stwierdza ten fakt i na podstawie art. 124 ust. 1 p.a.s.c podlega on przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego. M. G. nie udowodniła faktu, że L. G. faktycznie zawarł związek małżeński. Strony, tj. K. G. i R. R. wskazały, że wymieniony był kawalerem. Ponadto w zalegającym w aktach sprawy akcie urodzenia wyżej wymienionego, także nie ma przypisku o akcie małżeństwa L. G.. Jednocześnie Wojewoda [...] podkreślił, że jeżeli zainteresowana faktycznie udowodni, że L. G. pozostawał w związku małżeńskim, to zarówno jeden jak i drugi akt jego zgonu wymagałby sprostowania/uzupełnienia w zakresie stanu cywilnego zmarłego. Podkreślił również, że zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 4 p.a.s.c. akt zgonu zawiera m.in. miejsce zgonu. Nie jest zatem istotna ulica, przy której nastąpił zgon, a jedynie miejscowość.

M. B., M. G. i U. G. złożyli odwołania od ww. decyzji Wojewody [...].

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, dalej także "Minister" po rozpatrzeniu odwołań od ww. decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że przedmiotem rejestracji w każdym z dwóch aktów jest niewątpliwie zgon tej samej osoby. Biorąc pod uwagę, że badane akty dotyczą tego samego zdarzenia i tej samej osoby, a w systemie rejestracji stanu cywilnego konkretne zdarzenia z zakresu rejestracji stanu cywilnego dotyczące określonej osoby mogą być odzwierciedlane poprzez sporządzenie jednego aktu stanu cywilnego, Minister podkreślił, że konieczne było wyeliminowanie zaistniałego chaosu, wynikającego z istnienia w obrocie prawnym więcej niż jednego aktu stanu cywilnego potwierdzającego to samo zdarzenie. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że przepisy art. 127 p.a.s.c. nie wskazują konkretnie, który z aktów będzie podlegał unieważnieniu. Organ administracji publicznej posiada zatem swobodę oceny w zakresie ustalania, który z istniejących aktów ma zostać unieważniony. Ustalenia i wnioski, które mają uzasadniać unieważnienie aktu stanu cywilnego w trybie administracyjnym, muszą uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Organ orzekający dokonuje analizy prawnej i logicznej, a następnie postanawia, który akt zostanie unieważniony.

W niniejszej sprawie, oba akty zostały sporządzone pierwotnie w formie papierowej, w księgach stanu cywilnego przed wejściem wżycie ustawy z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego o numerach: [...] i [...] i zostały przeniesione do elektronicznego rejestru stanu cywilnego, (wdrożonego 1 marca 2015 r.) pod nr [...] i nr [...].

Uwzględniając zasady rejestracji stanu cywilnego, m.in. jednokrotne rejestrowanie zdarzeń oraz fakt, że obydwa akty zgonu dokumentują to samo zdarzenie i zawierają tożsame dane dotyczące zgonu, za zasadne organ uznał unieważnienie aktu nr [...] (nr historyczny [...]) jako aktu wtórnego wobec pierwotnego aktu zgonu nr [...] (nr historyczny [...]).

Dodatkowo w rozstrzyganej sprawie należy mieć na względzie, okoliczności związane ze sporządzeniem aktu zgonu nr [...] (nr historyczny [...]). Ww. akt został sporządzony na podstawie postanowienia sądu o stwierdzeniu zgonu. Jedną z przesłanek dopuszczalności zastosowania trybu stwierdzenia zgonu było niesporządzenie aktu zgonu (zejścia). W analizowanym przypadku tryb sądowy stwierdzenia zgonu nie powinien mieć zastosowania, gdyż akt zgonu dla ww. osoby został sporządzony w tzw. trybie zwykłym 5 marca 1945 r.

Dodatkowo, Minister wskazał, iż pismami z 7 marca 2021 r. i 7 kwietnia 2021 r. (data wpływu obu pism do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji: 12 kwietnia 2021 r.) K. G. i R. R. wnieśli o unieważnienie aktu zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) dot. L. G., wskazując, iż akt zgonu L. G. nr [...] (nr historyczny [...]) jest zgodny z faktami i ich wiedzą uzyskaną od rodziny. Żądanie niektórych stron co do pozostawienia w obrocie prawnym aktu zgonu L. G. z 1958 r., nie zostało natomiast poparte uzasadnioną, istotną argumentacją.

W kontekście istniejących rozbieżności pomiędzy obydwoma badanymi aktami zgonu i nieprawidłowości występujących w ich treści w zakresie miejsca urodzenia, czy stanu cywilnego, organ wyjaśnił, że generalnie akt stanu cywilnego, który pozostaje w obrocie prawnym jako ważny, w przypadku, gdy okaże się, że brakuje w nim określonych danych, czy też widniejące w nim informacje są błędne, może zostać skorygowany w niezbędnym zakresie w oddzielnym, odpowiednim trybie przewidzianym przez przepisy prawa - tj. uzupełnienia aktu stanu cywilnego lub sprostowania aktu stanu cywilnego (w trybie administracyjnym lub sądowym). W efekcie nie można uznać słuszności zarzutów M. G. uwzględniając istotę prowadzonego postępowania administracyjnego.

Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 kwietnia 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. G., dalej "skarżąca".

Skarżąca zarzuciła:

- dyskryminację, ponieważ od 76 lat nie może dostać aktu zgonu stryja, a od 2 lat podejmuje kroki o jego otrzymanie,

- przedłużanie postępowania poprzez nieuzwzględnienie woli matki zmarłej osoby oraz wnioskodawczyni co do szybkiego załatwienia sprawy poprzez uchylenie obu aktów zgonu i sporządzeniu poprawnego, brak logiki w uzasadnieniu decyzji;

- poświadczenie nieprawdy, że oba akty zgonu dotyczą tej samej osoby, tj. L. G., syna E. G. i J. z P. G., urodzonego [...] stycznia 1919r. w [...],

- powoływanie się na nieprawdziwe oświadczenie SR w [...] w sprawie postępowania spadkowego po stryju L. G., gdzie nie wskazano jako uczestnika M. B., a jako uczestnika wskazano B. G., który zmarł 95 lat temu w wieku 3 miesięcy,

- naruszenie art. 1,2,4,7,9, 19, 21,27,30, 31, 32, 33, 37, 40, 43, 45, 47, 64, 72,78 (dot. 1945r. i 1958r.), 83,87 i 91 Konstytucji,

- naruszenie ustawy z 28 listopada 2014r. Prawo o aktach stanu cywilnego oraz najprawdopodobniej tego samego prawa w dniu sporządzania przez proboszcza parafii [...] w [...] obowiązującego [...] marca1945r., szczególnie art. 127,

- rażące naruszenie Konkordatu między Stolicą Apostolską o Rzeczypospolita Polską poprzez otwarcie furtki dla wejścia na teren parafii [...] w [...] i poprawienia aktu zgonu L. G. przez urzędników USC [...];

- naruszenie praw człowieka gwarantowanych w Konstytucji, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, chociażby poprzez zakaz dyskryminacji, i prawo do rozsądnego terminu załatwienia sprawy;

- niewyjaśnienie przez organ, dlaczego dał wiarę informacjom podanym przez kuzynów, a nie dokumentom i zeznaniom świadków;

- podważenie wiarygodności zaświadczenia o zawarciu małżeństwa przez L. i J. G. w parafii [...] w [...] z [...] grudnia 1948r. podpisanego przez ks. Z. S. i niepodanie powodów dla których organ tak postąpił,

- naruszenie zasad współżycia społecznego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

- zmianę decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...], albo uchylenie obu aktów zgonu, zwrócenie się do SR w [...] o poprawienie omyłki sadowej co do miejsca urodzenia stryja L., roku jego śmierci, stanu cywilnego oraz sporządzenie nowego, właściwego aktu zgonu, w którym będzie podana poprawna miejscowość urodzenia, data śmierci oraz jego stan cywilny na podstawie przedłożonych dokumentów,

- przeprowadzenie dowodu: z akt zawiadomienia o przestępstwie, które załączonego do skargi; z aktu małżeństwa M. G. z J. R. zawartego w kościele św. [...] w [...] [...] grudnia 1943r. na okoliczność bycia świadkami na ślubie małżeństwa L. i J. G., z aktu małżeństwa J. G. z domu B. z F. B. zawartego w [...] [...] grudnia 1948r., na okoliczność stawania do aktu małżeństwa jako wdowa po L. G., z aktu grobu L. G. na [...] na okoliczność sporządzenia aktu zgonu [...] marca 1945r., z akt USC [...] za okres 12 lipca 1943 do 24 września 1944 r., gdzie J. G. z domu B. staje do aktów małżeństwa jako żona L. G., a nie jak twierdzi organ administracji publicznej jako J. B., panna.

W uzasadnieniu skargi skarżąca szerzej omówiła postawione zarzuty, wyjaśniając że podjęte w sprawie decyzje potęgują chaos. Skarżąca uzupełniła skargę także pismem procesowym z 20 maja 2022 r., a także pismem z 13 lipca 2021 r. udzieliła repliki na odpowiedź na skargę.

Uczestnik postępowania R. R. w piśmie 18 marca 2022 r. (wniesionym drogą pocztową 19 marca 2022 r.) wniósł o oddalenie skargi, kwestionując podnoszone przez skarżącą w skardze okoliczności.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.), określanej dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień, wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 127 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021, poz. 709, ze zm., dalej "u.p.s.c."). Przepis ten stanowi, że jeżeli przeniesiono do rejestru stanu cywilnego więcej niż jeden akt stanu cywilnego stwierdzający to samo zdarzenie, sporządzony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy albo sporządzony w trybie art. 145, a okoliczności wskazane w każdym z tych aktów nie budzą wątpliwości, że przedmiotem rejestracji w każdym z nich jest to samo zdarzenie, wojewoda właściwy dla kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził ostatni akt, unieważnia akt lub akty stanu cywilnego w formie decyzji administracyjnej.

Dla prawidłowości oceny czy ww. przepis został prawidłowo zastosowany ma zatem fundamentalne znaczenie ustalenie czy istnieje w obrocie prawnym więcej niż jeden akt stanu cywilnego stwierdzający to samo zdarzenie. Jest to uwaga o tyle istotna, że jak wynika z pism kierowanych przez stronę skarżącą oraz uczestników niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, skarżąc decyzję Ministra upatrują oni możliwości bądź sprostowania treści jednego albo obydwu aktów, bądź pozostawienia w obrocie prawnym aktu, który w ich ocenie zawiera dane bardziej odpowiadające prawdzie.

Tymczasem, ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego nie daje takiej możliwości, aby organ administracji prowadził postępowanie w zakresie badania zgodności danego aktu z rzeczywistością. Jak stanowi bowiem art. 3 tejże ustawy, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, zaś ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Ustawa co prawda przewiduje możliwość uzupełnienia bądź sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego, ale w określonych okolicznościach i pod warunkiem, że informacje podlegające tej procedurze wynikają z innych aktów stanu cywilnego, w tym zagranicznych, akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego prowadzonych dla tego aktu i innych dokumentów mających wpływ na stan cywilny (art. 35 – 38 omawianej ustawy). Natomiast unieważnienia aktu stanu cywilnego bądź ustalenia jego treści dokonuje sąd powszechny. (art. 39 i 40 u.p.s.c.).

Analiza ww. regulacji normatywnych ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego prowadzi do wniosku, iż generalną zasadą odnośnie stwierdzenia nieważności aktów stanu cywilnego, jest właściwość sądów powszechnych w tego typu sprawach. Jedynie o ile wadliwość aktu wynika z faktu, iż potwierdza on to samo zdarzenie co akt inny, stwierdzenie nieważności jednego z dwu (lub kilku) aktów dokonywane jest w ramach postępowania administracyjnego, a właściwym w sprawie jest organ administracji. Sytuację taką przewiduje art. 127 ust. 2 omawianej ustawy, który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Przy czym to do oceny organu pozostawia ustawodawca, który z aktów winien w przypadku przewidzianym w ww. przepisie zostać unieważniony.

W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, organy zasadnie orzekły o unieważnieniu aktu zgonu nr [...] (nr historyczny [...]), sporządzonego [...] maja 1958 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego [...]. Obydwa akty zgonu, tj. ten którego nieważność stwierdzono oraz akt zgonu nr [...] (nr historyczny [...]) sporządzony [...] marca 1945 r. w parafii [...] w [...], dotyczą tego samego zdarzenia, tj. śmierci L. G., syna E. G. i J. G. z domu P., urodzonego w 1919 r. Zgon nastąpił [...] września 1944 r. w [...]. Rozbieżności wyszczególnione w tych aktach dotyczą miejsca urodzenia L. G., jego stanu cywilnego w dniu śmierci oraz dokładnej daty urodzenia (rok urodzenia z obu aktów wynika ten sam, akt z 1945 r. świadczy, że zmarły miał ukończone 25 lat w chwili śmierci, jednak nie mówi o dokładnej dacie urodzenia L. G.). Sąd zwraca także uwagę, że strony postępowania nie kwestionują, iż akt z 1945 r. i akt z 1958 r. dotyczą tej samej osoby. Z treści zgromadzonych pism wynika jedynie, że strony dowodzą, że albo akt z 1945 r., albo z 1958 r. jest zgodny ze stanem rzeczywistym, bądź bardziej mu odpowiada.

Jak jednak było to już podkreślone powyżej, organy administracji orzekając o unieważnieniu jednego z kilku aktów stanu cywilnego rejestrujących to samo zdarzenie, nie mogą dokonywać oceny, który z tych aktów bardziej odpowiada prawdzie, jeżeli okoliczności takie nie wynikają z konkretnych dokumentów wskazanych w przepisach ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, tj. z innych aktów stanu cywilnego, akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, zagranicznych dokumentów stanu cywilnego lub innych dokumentów mających wpływ na stan cywilny. Stąd, zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo jako powód, którym kierowały się w swej decyzji, podały że akt zgonu z 1958 r. jest aktem wtórnym wobec aktu zgonu nr [...], ponieważ został sporządzony przy błędnym założeniu braku pierwotnego aktu zgonu L. G.. Tym samym jako ważny w rejestrze stanu cywilnego pozostaje akt zgonu nr [...].

Sąd jednocześnie wyjaśnia, że w sytuacji, gdy dany akt stanu cywilnego stwierdza zdarzenie niezgodne ze stanem faktycznym, istnieje możliwość jego unieważnienia przez sąd powszechny w trybie art. 39 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, bądź sprostowania lub uzupełnienia, w sytuacji gdy ich dokonanie nie jest możliwe w oparciu o dokumenty, o których mowa w akapicie powyżej. Sprostowania bądź uzupełnienia dokonuje sąd powszechny w oparciu o art. 36 lub 38 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Wnioskodawcą może być osoba zainteresowana, prokurator lub kierownik urzędu stanu cywilnego. W takich jednak wypadkach organy administracji takich możliwości, jakich oczekują od nich skarżący bądź uczestnicy niniejszego postępowania, a sprowadzające się do ustalenia przez organy, który z aktów stanu cywilnego bardziej odpowiada prawdzie – nie mają. Stąd zarzuty sformułowane w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.

Sąd wyjaśnia także, że stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgłoszone w skardze wnioski dowodowe nie zasługiwały na uwzględnienie, albowiem miały one służyć ocenie które z informacji zwartych w aktach stanu cywilnego odpowiadają prawdzie. Jak wyżej wyjaśniono, te ustalenia wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Rolą Sądu było zbadania, czy organy prawidłowo zastosowały przepisy obowiązującego prawa w zakresie wyjaśnionym powyżej, tj. czy prawidłowo orzekły o unieważnieniu jednego z dwóch aktów stwierdzających to samo zdarzenie, a nie czynienie ustaleń, czy L. G. był w chwili śmierci żonaty, ani ustalenie dokładnej daty i miejsca jego urodzin.

Sąd nie znalazł innych, niż wymienione w skardze naruszeń prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. Zachowany został wymóg z art. 107 § 3 Kpa, wobec czego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.