Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 383/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 5 ust. 1 pkt 5, ust. 2 lit. b, art. 19 ust. 1, § 30 ust. 1, art. 58 ust. 2, załącznik nr 2 ust. 2 pkt e, nr 7, nr 10
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 29 ust. 1, art. 59
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 24 ust. 1
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
article: § 2 ust. 1, ust. 2, § 9 ust. 1, § 10 ust. 1, § 12 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
article: art. 27 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Ewa Ibrom WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 kwietnia 2021 r. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ drugiej instancji) w wyniku rozpatrzenia odwołania J. P. (dalej: rolnik, strona, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Tomaszowie Lubelskim (dalej: Kierownik BP ARiMR) z dnia 25 lutego 2021 r. , w przedmiocie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2020.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2020 r. J. P. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014 - 2020) w ramach realizacji wariantu:

- 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji na powierzchni 3,46 ha;

- 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji na powierzchni 0,90ha.

Jednocześnie wnioskodawca wniósł o przyznanie kosztów transakcyjnych. Wniosek został złożony w czwartym roku zobowiązania.

W dniu 8 lipca 2020 r. w gospodarstwie wnioskodawcy odbyła się kontrola na miejscu w zakresie rolnictwa ekologicznego i kwalifikowalności powierzchni podczas której stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej B2 jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku oraz, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej B3 jest większa od powierzchni stwierdzonej. Dotyczyło to Wariantu: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Natomiast w zakresie Wariantu: 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji, to na działce rolnej BI stwierdzono uprawę malin, która zgodnie z oświadczeniem beneficjenta została skoszona wiosną 2020 r. Kontrolerzy w raporcie z kontroli stwierdzili, że przedmiotowa malina nie spełnia wymogu minimalnej obsady. Obsadę maliny policzono na całej powierzchni działki rolnej i stwierdzono 2132 sztuk wszystkich malin. Malinę, która spełnia wymóg minimalnej średnicy pędu stwierdzono u 1493 sztuk, pozostałe krzewy malin nie spełniają podstawowych wymogów. Minimalna wymagana obsada malin z uwzględnieniem 10% tolerancji wynosi dla tego obszaru 3240 sztuk (3600x0,90). Wymogi zweryfikowano na podstawie zapisów w rejestrze, oświadczeniu rolnika, weryfikacji w terenie.

Decyzją z dnia 25 lutego 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Tomaszowie Lubelskim przyznał wnioskodawcy płatności na rok 2020 w ramach realizacji Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości 3 131,52 zł wynikającą z pomniejszenia tej płatności o kwotę 410,08 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego w łącznej wysokości 521,92 zł. Jednocześnie organ odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ekologicznej, o którą J. P. ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2020 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Wariantu 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji i nałożył sankcję w wysokości 1 234,19 zł. Kwota ta ma być potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym wskazała, że na działce oznaczonej nr [...] o powierzchni 0,90 ha posadziła maliny, które uschły na skutek "nadgryzienia" korzeni przez gryzonie – chomiki. Jeżeli nie zostaną mu przyznane przez organ płatności w pełnej wysokości to nie będzie mógł zakupić sadzonek malin i odbudować plantacji.

Dyrektor Lubelskiego Oddziału ARiMR decyzją z dnia 29 kwietnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem ekologicznym"; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s.549) - zwane dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", rozporządzenie Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48) oraz rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.) - zwane dalej "rozporządzeniem nr 809/2014".

Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Stosownie do treści art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 agencje płatnicze lub podmioty przez nie upoważnione do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.

Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu w Lublinie przeprowadziło u J. P. kontrolę na miejscu w ramach rolnictwa ekologicznego. Jak wynika z raportu Nr [...] na działkach objętych wnioskiem o przyznanie płatności wystąpiły następujące nieprawidłowości:

1) na działce rolnej B2 o powierzchni deklarowanej 0,46 ha, położonej na działce ewidencyjnej o numerze 172 - stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem DR13 - "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej". Powierzchnia stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wynosi 1,01 ha;

2) na działce rolnej B3 o powierzchni deklarowanej 3,00 ha, położonej na działce ewidencyjnej o numerze 172 - stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej". Powierzchnia stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wynosi 2,23 ha;

3) na działce rolnej B1 o powierzchni deklarowanej 0,90 ha stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów: E 9 "Rolnik utrzymuje minimalną obsadę krzewów owocujących, ukorzenionych i spełniających wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego (dotyczy pakietów 4 i 10)".

Konsekwencją powyższych danych wykazanych przez kontrolujących było ustalenie, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji na rok 2020 wynosiła 3,46 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania wynosiła 3,24 ha. Zatem procentowa różnica między zadeklarowaną, a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych wynosi 6,79% powierzchni stwierdzonej. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 0,22 ha. Mając na uwadze powyżej przytoczony przepis powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ekologicznej w ramach Wariant: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosi 3,24 ha. Kwota płatności ekologicznej w ramach tego wariantu po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 15 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego wynosi 3 131,52 zł. W związku ze stwierdzoną powierzchnią gospodarstwa na której jest realizowane zobowiązanie ekologiczne, kwota kosztów transakcyjnych wynosi 521,92 zł i w takiej wysokości została J. P. przyznana.

Odnośnie zaś przyznania płatności do powierzchni działki deklarowanej we wniosku w ramach Wariantu: 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji to organ uznał, że ze względu na niespełnianie przez malinę wymogu minimalnej obsady i mając na uwadze treść § 30 ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 5, ust. 7, ust. 8 rozporządzenia ekologicznego, zmniejszono kwotę płatności, która miała być przyznana o 1350,90 zł (0,90 ha x 1501,00 zł).

Ponadto w sprawie ma zastosowanie § 31a ust. 1 rozporządzenia ekologicznego zgodnie z którym "w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania ekologicznego, w celu zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014, płatność ekologiczna podlega zwrotowi. Do ustalenia wysokości tego zwrotu § 3la ust. 1-9 oraz 12 i 13 rozporządzenia ekologicznego stosuje się odpowiednio. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację". W toku niniejszego postępowania stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie spełniono wymogów określonych w § 5 rozporządzenia ekologicznego na powierzchni 0,90 ha. W związku z powyższym kwota kary wynosi 1 234,19 zł. Na tą kwotę składają się płatności: kwota za rok 2019 wynosi 675,45 zł (1350, 90x50%). Kwota za roku 2018 wynosi 405,27 zł (1350,90 x 30%). Kwota za rok 2017 wynosi 153,47 zł (1350,90 x 10%).

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie w nim powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo. Zadeklarowany obszar podlega weryfikacji przez organ administracji i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Protokół z kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie stanowi dokument urzędowy, co powoduje, iż organ jest zobligowany przyjąć za udowodnione to co stwierdzono w treści dokumentu, a w przedmiotowym przypadku są to wyniki dokonanych pomiarów oraz stwierdzonych nieprawidłowości.

W wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji wydane w niniejszej sprawie jest prawidłowe i uzasadnione stanem faktycznym, ustalonym w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

J. P. zaskarżył powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący opisując szeroko swoją trudną sytuację wskazał, iż zapadłe decyzje są dla niego krzywdzące i pozbawiają go środków na zakup nowych sadzonek malin. Deklarował możliwość założenia plantacji malin na innej działce co nie zostało uwzględnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie, jak prawidłowo wskazują organy ARiMR, zastosowanie mają przepisy powoływanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 370) .

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia (ust. 2).

Stosownie do treści § 10 ust. 1 rozporządzenia, płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntu, na którym jest położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1306/2013, o powierzchni co najmniej 0,1 ha.

Natomiast zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, wysokość płatności ekologicznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 8 do rozporządzenia (ust. 2).

Przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (ust. 3).

Z art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 wynika, że państwa członkowskie w odniesieniu do każdej działki referencyjnej określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Na mocy art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013 wsparcia w ramach działania "rolnictwo ekologiczne" udziela się na hektar użytków rolnych rolnikom lub grupom rolników, którzy dobrowolnie podejmują się konwersji na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego lub utrzymania takich praktyk i metod określonych w rozporządzeniu (WE) nr 834/2007 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zgodnie z zastosowaniem w danym państwie członkowskim.

Z treści powyżej powołanych przepisów wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności ekologicznej jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.

Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w przepisach prawa wspólnotowego, w tym art. 59 rozporządzenia nr 1306/2013 czy też w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013). Przepis art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację: a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia.

Zatem płatność ekologiczna przysługuje wyłącznie do tych działek rolnych, na których działalność rolnicza prowadzona jest w sposób zgodny z powołanymi przepisami. Płatność przyznawana jest rocznie, z uwzględnieniem powierzchni użytków rolnych. Działki rolne muszą być utrzymywane w należytej kulturze rolnej.

Zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia działek rolnych jest weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących przekroczenia powierzchni zgłoszonej do płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014. Stosownie do art. 19 ust. 1 powołanego rozporządzenia jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego.

Skarżący w niniejszej sprawie złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2020. Wniosek ten został poddany kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu. Przeprowadzona w dniu 8 lipca 2020 r. kontrola w ramach rolnictwa ekologicznego (protokół nr [...]) wykazała nieprawidłowości na działkach rolnych B1, B2 i B3 dotyczące zarówno wielkości powierzchni zadeklarowanych we wniosku, jak i w zakresie realizacji przez stronę wymogów określonych dla wariantu 10.1.2. w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Na działce rolnej B2 o powierzchni deklarowanej 0,46 ha, położonej na działce ewidencyjnej o numerze 172 stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej i wnosiła 1,01 ha. Natomiast na działce rolnej B3 o powierzchni deklarowanej 3,00 ha, położonej na działce ewidencyjnej o numerze 172 stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej i wyniosła 2,23 ha. Skarżący tej okoliczności nie kwestionował, nie przedstawił jakichkolwiek ewentualnych dowodów na twierdzenia przeciwne.

Należy w tym miejscu zauważyć, że postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych jest postępowaniem stricte wnioskowym, a to oznacza, że organ rozpatrujący wnioski z jednaj strony jest związany tym, co wnioskodawca we wniosku żąda, zaś z drugiej strony za treść merytoryczną wniosku odpowiada wyłącznie wnioskujący o dopłaty.

Prawidłowo więc organ ustalił, że w odniesieniu do płatności ekologicznej powierzchnia deklarowana w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosiła 3,46 ha, a powierzchnia stwierdzona wynosi 3,22 ha. W konsekwencji, mając na względzie wielkość różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną oraz kierując się treścią art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, organ przyznał płatność ekologiczną w zmniejszonej wysokości w kwoce 3 131,52 zł.

Natomiast odnośnie działki B1 zadeklarowanej przez skarżącego do płatności ekologicznej w ramach Pakietu nr 10 zastosowanie mają przepisy § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ekologicznego zgodnie z którym, rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

W załączniku nr 2 do rozporządzenia określono w ust. 2 pkt e dodatkowe wymagania dla Pakietu 10 a mianowicie, na działce rolnej ma znajdować się tyle krzewów owocujących, ukorzenionych o średnicy pędu nie mniejszej niż: - 4 mm, mierząc u nasady pędu – w przypadku krzewów jagodowych, z wyłączeniem borówki i żurawiny wielkoowocowej; uprawianych krzewów powinno być tyle, ile jest wymagane do spełnienia minimalnej obsady krzewów określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Z załącznika nr 7 wynika, że minimalna obsada krzewów maliny na hektar to 4000 sztuk.

Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych pakietów lub ich wariantów, płatność ekologiczna w części dotyczącej danego pakietu lub jego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn:

1) iloczynu

a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i

b) współczynnika trwałości danego uchybienia

- określonych w załączniku nr 10 do rozporządzenia oraz

2) kwoty stanowiącej iloczyn:

a) wysokości płatności, jaka przysługiwałaby w ramach danego pakietu lub wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów, oraz

b) procentowego stosunku powierzchni obszaru, na którym stwierdzono to uchybienie, do powierzchni obszaru, na którym powinny być przestrzegane te wymogi w ramach danego pakietu lub wariantu.

W załączniku nr 10 do rozporządzenia unormowano wysokość współczynników dotkliwości uchybienia oraz współczynników trwałości uchybienia stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności ekologicznych. Iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości dotyczący krzewów, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c załącznika nr 2 do rozporządzenia, w sytuacji gdy jest mniej, niż jest wymagane o więcej niż 20% wynosi 100%.

Z powyższych unormowań wynika, że z podjęciem zobowiązania ekologicznego wiążą się określone obowiązki. Wsparcia udziela się bowiem jedynie w odniesieniu do zobowiązań, które wykraczają poza odpowiednie obowiązkowe normy, odpowiednie kryteria i minimalne działania, odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione na mocy prawa krajowego (art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013). Zadeklarowanie konkretnej uprawy musi być zatem poprzedzone rozważeniem możliwości realizacji zobowiązania ekologicznego i spełnienia wszystkich wynikających z przepisów warunków w okresie realizacji zobowiązania. Deklaracja pakietu stanowić zatem powinna świadomą decyzję rolnika. Przy czym składając wniosek, rolnik oświadcza, że zna zasady przyznawania płatności. Oznacza to, że składając wniosek w niniejszej sprawie, skarżący powinien znać m.in. treść załącznika nr 2 do rozporządzenia ekologicznego, który zawiera Wymagania dla poszczególnych pakietów i ich wariantów oraz treść załącznika nr 7 zawierający określenie minimalnej obsady drzew, krzewów i niektórych upraw jagodowych w ramach Pakietu 10. Uprawy sadownicze po okresie konwersyjnym.

Podczas oględzin kontrolujący stwierdzili, że posadzona na działce rolnej o powierzchni 0,90 ha malina nie spełnia wymogu minimalnej obsady. Po policzeniu obsady maliny na całej powierzchni działki rolnej stwierdzono występowanie 2132 sztuk malin, przy czym spełniającą wymóg minimalnej średnicy pędu stwierdzono jej tylko w ilości 1493 sztuk. Dla przedmiotowej działki rolnej B1 minimalna obsada malin z uwzględnieniem tolerancji wynosi 3240 sztuk. Oznacza to, że skarżący nie utrzymuje na działce rolnej minimalnej obsady krzewów owocujących, ukorzenionych i spełniających wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego dlatego też zasadnie organ odmówił przyznania płatności do wariantu 10.1.2.

Słusznie zatem przyjął organ odwoławczy w niniejszej sprawie, że odpowiedzialność za podjęte zobowiązanie spoczywa w całości na skarżącym, skoro oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

W kwestii zarzutów skargi to nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżący w odwołaniu i w skardze przyznał, iż krzaki malin uschły gdyż korzenie zostały uszkodzone przez gryzonie, które zagnieździły się na przedmiotowej działce w roku 2014, kiedy nie zebrał plonu dyni. Z akt administracyjnych wynika zaś, że zobowiązanie ekologiczne zostało przez J. P. podjęte w 2017 r. Świadczy to o posiadaniu przez skarżącego wiedzy o istniejących na działce gryzoniach i prawdopodobieństwie uszkadzania korzeni przez tą zwierzynę, jednakże pomimo tego skarżący podjął ryzyko obsadzenia przedmiotowej działki malinami. Również należy zauważyć, iż po uschnięciu części uprawy J. P. nie zgłosił tego organowi i dopiero w odwołaniu powołał się na te okoliczności nie przedstawiając żadnych wiarygodnych dowodów na poparcie swojego stanowiska.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że przepisy art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2137), dalej jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich" modyfikują przyjęte w k.p.a. zasady dotyczące ciężaru dowodzenia. Zgodnie z brzmieniem art. 27 ust. 2 tej ustawy strony są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przytoczonych przepisów wynika, że k.p.a. jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie, tj. rolniku składającym wniosek.

Powyższe unormowania w połączeniu z treścią art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wskazują, że to na rolnika, który złożył wniosek o płatności, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej, i to bez oczekiwania na wezwanie organu prowadzącego postępowanie. Z przepisów tych wynika zatem, że wprawdzie organy ARiMR stoją na straży praworządności i obowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy sprawy, to jednak zawarto w nich istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a., podkreślając w szczególności obowiązek (ciężar) aktywnego uczestniczenia w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przez nałożenie obowiązku przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień zgodnie z prawdą.

Zdaniem Sądu, przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie organów ARiMR w ww. zakresie odpowiadało wymogom proceduralnym i organy prawidłowo uznały, że skarżący nie przedłożył dowodu, który potwierdziłby okoliczność, że spełnił on w 2020 r. zobowiązanie ekologiczne w zakresie Pakietu 10.

W świetle wskazanych powyżej zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności ekologicznej, nie ma podstaw również do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń co do zmiany powierzchni zadeklarowanych we wniosku działek rolnych. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym nie zostały podważone przez skarżącego żadnym przekonywującym dowodem, uzasadniającym postawienie temu ustaleniu zarzutu dowolności.

Zdaniem Sądu również prawidłowo organ zastosował przepis § 31a ust. 1 rozporządzenia ekologicznego zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania ekologicznego, w celu zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014, płatność ekologiczna podlega zwrotowi, a do ustalenia wysokości tego zwrotu przepisy § 30 ust. 1-9 oraz 12 i 13 stosuje się odpowiednio, z tym że w przypadku uchybienia określonego w § 30:

1) ust. 1 w odniesieniu do:

a) wymogów określonych w ust. 1, 1b-1d i ust. 2 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 lit. k załącznika nr 2 do rozporządzenia - iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości danego uchybienia wynosi 1%,

b) pozostałych wymogów, z wyjątkiem wymogów określonych w ust. 2 pkt 1 lit. f i pkt 2 lit. i załącznika nr 2 do rozporządzenia - iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości danego uchybienia wynosi dla roku realizacji zobowiązania ekologicznego poprzedzającego:

– rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu do którego stwierdzono dane uchybienie - 50%,

– o 2 lata rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu do którego stwierdzono dane uchybienie - 30%,

– o 3 lata rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu do którego stwierdzono dane uchybienie - 10%,

– o 4 lata rok realizacji tego zobowiązania, w odniesieniu do którego stwierdzono dane uchybienie - 5%

- iloczynu współczynnika dotkliwości i trwałości tego uchybienia określonego w załączniku nr 10 do rozporządzenia;(...)

Organ przeanalizował cały dostępny mu materiał dowodowy, a dokonanych przez niego wyliczeń kary skarżący nie podważył żadnym dowodem, to zdaniem Sądu nie można skutecznie zarzucać błędu w tych wyliczeniach na kwotę1 234,19 zł.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Niniejsza sprawa została przez sąd rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ administracji (k. 6), a skarżący nie żądał przeprowadzenia rozprawy.