Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 519/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 37 ust. 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. - po rozpatrzeniu odwołania A. S. i S. S. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał

w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.

z dnia [...] znak [...] w sprawie nakazania M. H. wykonania określonych robót budowlanych w terminie do [...] sierpnia 2017 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Organ I instancji działając w oparciu o art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nakazał M. H. w terminie do [...] sierpnia 2017 r.:

- zamurowania cegłą, pustakami lub luksferami otworu okiennego o wymiarach 1,85 m x 0,94 m (wymiary w świetle ościeżnicy) znajdującego się w ścianie wzdłużnej, południowo - zachodniej rozbudowanego budynku mieszkalnego, usytuowanego

w odległości od 1,57 m do 2,23 m od granicy działki nr ewid. [...], będącej własnością A. i S. S.;

wymiany drzwi wejściowych (znajdujących się w ścianie wzdłużnej, południowo - zachodniej rozbudowanego budynku mieszkalnego, usytuowanego w odległości od 1,57 m do 2,23 m od granicy działki nr ewid. [...], będącej własnością A.

i S. S.) na drzwi o klasie odporności ogniowej 0,5 (El 30) tj.

o odporności ogniowej wynoszącej 0,5 godziny.

Od powyższej decyzji odwołali się A. i S. S. (współwłaściciele działki nr [...] położonej w m. K.), którzy m.in. zakwestionowali oświadczenia składane przez M. H. odnośnie daty realizacji samowoli budowlanej. Dodatkowo stwierdzili, że istniejące otwory w ścianie budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...] naruszają przepisy techniczno-budowlane. Według odwołujących się należało nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, projektu budowlanego oraz oświadczenia

o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy przypomniał, że w dniu [...] maja 2009 r. zostały przeprowadzone przez upoważnionych przedstawicieli PINB

w Z. na działce nr ewid. [...] położonej w m. K. oględziny. W trakcie czynności dowodowych ustalono, że na działce nr ewid. [...] istnieje budynek mieszkalny o wymiarach 7,69 m x 11,13 m. W latach 1992-1994 został wykonany remont przybudówki oraz dobudowano od strony zachodniej część o konstrukcji drewnianej i wymiarze 1,97 m x 2,19 m. Od strony działki A. i S. S. znajdują się w odległości 2,91 m od ogrodzenia dwa otwory: okienny o wymiarze 2,00 m x 1,03 m i drzwiowy o wymiarze 1,16 m x 1,93 m. Wyremontowana przybudówka i dobudowana część noszą znamiona istnienia od kilkunastu lat. M. H. (użytkownik ww. nieruchomości, córka współwłaścicielki działki nr [...]) nie okazała w trakcie oględzin pozwolenia na budowę dotyczącą ww. dobudowanych części obiektu. Z jej oświadczenia wynika, że nie wiedziała, że na dokonaną w latach 1992-1994 rozbudowę i remont wymagane było pozwolenie na budowę. W opisanym stanie faktycznym w dniu 3 czerwca 2009 r. została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., w oparciu o przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane decyzja znak: [...] w przedmiocie nakazania M. H. i F. H. dokonania zamurowania np. cegłą, pustakami lub luksferami otworów: okiennego o wym. 200 cm x 103 cm i drzwiowego o wym. 116 cm x 193 cm, znajdujących się w ścianie wzdłużnej wyremontowanej i dobudowanej części budynku mieszkalnego, oddalonej 2,91 m od ogrodzenia z działką sąsiednią należącą do A. i S. S.

Organ II instancji decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił ww. decyzję PINB w Z. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania ustalono, że z dniem [...] grudnia 2003 r. utraciły ważność miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy S. Zgodnie zaś z zapisem w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy S. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] działka nr [...] położona w m. K. usytuowana jest na terenie [...] - teren wsi K. - zabudowy wiejskiej (zagrodowej i jednorodzinnej) z usługami publicznymi i komercyjnymi, produkcja rolnicza i jej obsługa, nieuciążliwa działalność gospodarcza głównie rzemieślnicza, obsługa turystyki, agroturystyka. Dokonana rozbudowa budynku nie jest sprzeczna z ww. zapisem. Kolejne oględziny zostały przeprowadzone na działce nr [...] przez upoważnionych przedstawicieli PINB w Z. w dniu [...] czerwca 2010 r. Z treści sporządzonego protokołu oględzin wynika, że na ww. działce znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie poziomym 5,57 m x 10,90 m. Budynek nosi znamiona istnienia od ponad 50 lat. W okresie późniejszym M. H. dokonała jego rozbudowy od strony południowo-zachodniej i zachodniej. Od strony południowo-zachodniej budynku dokonano rozbudowy wzdłuż całej elewacji na głębokość 2,19 m. Od strony zachodniej dobudowę dokonano na głębokość 2,0 m. Wykonana inwestycja nosi znamiona istnienia od kilkunastu lat. Dobudowa posiada konstrukcję w części murowaną i w części drewnianą z elewacją ze styropianu. Dach został wykonany jako jednospadowy pokryty jest eternitem. Stan techniczny dobudowy jest średni i nie stwarza bezpośrednich zagrożeń konstrukcyjnych w użytkowaniu. Odległość zrealizowanej dobudowy od istniejącego ogrodzenia (domniemanej granicy z działką sąsiednią nr [...]) wynosi 2,95 m. Ustalono również, że dobudowa została wykonana przez M. H. bez wymaganych prawem pozwoleń na budowę. M. H. oświadczyła, że około 1992 r. wykonała dobudowę. Dokonała remontu części drewnianej z pokryciem ścian styropianem i wykonała część murowaną. W tym okresie został wykonany otwór okienny i drzwiowy. Wymienione roboty zostały wykonane ze względu na zły stan techniczny istniejącej wcześniej części drewnianej. S. S. (współwłaściciel działki nr [...]) stwierdził, że dobudowa została wykonana około 5-6 lat temu. Od strony jego działki nie było otworu okiennego, ani drzwiowego. Przy piśmie z dnia 18 czerwca 2010 r. M. H. na uprawdopodobnienie faktu realizacji dobudowy w 1992 r. załączyła oświadczenie J. H. dotyczące odsprzedania w 1992 r. materiałów budowlanych.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że w dniu [...] stycznia 2015 r. zostały przeprowadzone ponownie oględziny na działce nr [...]. W trakcie czynności dowodowych sporządzono protokół, szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną. Stan faktyczny stwierdzony w trakcie oględzin potwierdził ustalenia dokonane w trakcie poprzednich oględzin w dniu [...] czerwca 2010 r. Dodatkowo ustalono, że według mapy z rozgraniczenia nieruchomości wykonanej w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w Z. sygn. akt [...] wykonana dobudowa jest usytuowana w odległości od 1,57 m do 2,23 m od granicy działki nr [...]. S. S. przy piśmie z dnia 3 lutego 2015 r. załączył mapę z 1996 r. na dowód braku istnienia w tym okresie rozpoznawanej dobudowy oraz mapę z 2000 r., na której widnieje już sporna dobudowa. Według wyjaśnień przekazanych przez M. H. w piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. budynek mieszkalny wybudowany został przez dziadków tj. A. i A.. H. przed I wojną światową w 1890 r. Do tego budynku w 1970 r. dobudowana została weranda przez jej ojca J. H., a w roku 1982 r. na tych fundamentach M. H. wybudowała pokój dla syna. Taka przebudowa nie wymagała wówczas pozwolenia na budowę.

W dniu [...] organ I instancji wydał na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane decyzję, którą nakazał M. H. w terminie do 31 maja 2016 r. dokonać zamurowania cegłą, pustakami lub luksferami:

- otworu okiennego o wymiarach 1,85 m x 0,94 m znajdującego się w ścianie wzdłużnej, południowo-zachodniej rozbudowanego budynku mieszkalnego, usytuowanego w odległości od 1,57 m do 2,23 m od granicy działki nr ewid. [...], będącej własnością A. i S. S

- oraz otworu drzwiowego o wymiarze 0,90 m x 2,00 m, znajdującego się w ścianie wzdłużnej południowo-zachodniej rozbudowanego budynku mieszkalnego, usytuowanego w odległości od 1,57 m do 2,23 m od granicy działki nr ewid. [...], będącej własnością A. i S. S.

Organ II instancji w toku postępowania odwoławczego z uwagi na uzyskaną informację dotyczącą śmierci jednej ze stron tego postępowania (J. S. - współwłaściciela działki nr ewid. [...] położonej w m. K.) dokonał ustaleń w zakresie ustawowych spadkobierców. Dodatkowo też w dniu

[...] marca 2016 r. zostały przeprowadzone na działce oględziny w celu uzupełnienia dotychczasowych ustaleń. W trakcie czynności dowodowych, z których sporządzono protokół, szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną, ustalono rodzaj pomieszczeń urządzonych w dobudowie (część murowana przeznaczona jest na pokój, zaś w części drewnianej znajduje się przedpokój, kuchnia i łazienka). Przejście z dobudowanej części obiektu do starego budynku mieszkalnego jest zapewnione

w postaci drzwi, które są umiejscowione po przeciwnej stronie zewnętrznego wejścia do dobudowanej części. Innych otworów drzwiowych obiekt nie posiada. Potwierdzono również, że na wysokości zrealizowanej dobudowy działka sąsiednia oznaczona nr ewid. [...] nie jest zabudowana.

Decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił decyzję PINB w Z. z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji winien wziąć pod uwagę fakt, że w sprawie, w której ma zastosowanie tryb wynikający z przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. należy nałożyć taki obowiązek wykonania określonych czynności (niezbędnych zmian lub przeróbek), który doprowadzi obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami,

z uwzględnieniem możliwości użytkowania budynku zgodnie z przeznaczeniem i przy spełnieniu jego podstawowych wymagań. W ocenie LWINB nałożony przez PINB

w Z. decyzją z dnia [...] obowiązek zamurowania otworu drzwiowego, który jest jedynym otworem stanowiącym wejście do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] nie doprowadzi tego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W tej sytuacji po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że po dokonanej analizie ustaleń z dnia [...] maja 2009 r., z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. i wyjaśnień M. H. składanych w trakcie postępowania dowodowego, należało uznać, że została dokonana rozbudowa istniejącego na działce nr ewid. [...] budynku mieszkalnego od strony południowo - zachodniej i zachodniej (od strony sąsiedniej działki nr ewid. [...]). Od strony południowo - zachodniej budynku dokonano rozbudowy wzdłuż całej elewacji na głębokość ok. 2,19 m, zaś od strony zachodniej dobudowę dokonano na głębokość ok. 2,0 m. Rozbudowaną część stanowi część murowana

i część drewniana. Ponadto zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż inwestorem przedmiotowych robót budowlanych była M. H., a inwestycja została zrealizowana bez pozwolenia na budowę. W ocenie organu II instancji należało przyjąć, że dobudowa do budynku mieszkalnego została wykonana przed

1 stycznia 1995 r. Dołączona przez S. S. przy piśmie z dnia 1 czerwca 2009 r. kserokopia planu zagospodarowania, dotyczącego projektowanego drewnianego ogrodzenia, która w przekonaniu S. S. ma stanowić potwierdzenie, iż w 1996 r. nie było jeszcze wykonanej rozpatrywanej dobudowy do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] od strony działki nr [...], gdyż na planie tym widnieje budynek wraz z gankiem (werandą) nie stanowi jednoznacznego dowodu na wykazanie, że w tym okresie, tj. w 1996 r., rzeczywiście nie była jeszcze zrealizowana sporna dobudowa. Jak wynika z zapisu zamieszczonego w ww. planie zagospodarowania działki S. S. plan ten nie posiada wartości geodezyjnej. Obiekty budowlane po ich wybudowaniu winny podlegać geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obejmującej ich położenie na gruncie. Zlecenie tych czynności uprawnionemu geodecie należy do obowiązku inwestora. Jednak zdarza się, że inwestorzy odstępują od tej powinności, w związku z tym powstałe zmiany zabudowy (nowe obiekty) na działce nie są nanoszone przez geodetów na mapę zasadniczą, która jest przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ odwoławczy przyjął, że tak się stało

w sprawie, gdyż sporna dobudowa nie jest naniesiona na mapie przyjętej do zasobu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Aktualizacja mapy jest to czynność wykonywana przez uprawnionego geodetę mająca na celu doprowadzenie treści mapy znajdującej się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej

i Kartograficznej do zgodności z sytuacją terenową. W niniejszym przypadku geodeta sporządzający mapę do celów projektowych dla inwestycji polegającej na budowie

w 1996 r. ogrodzenia działki S. S. od strony drogi nie był zobligowany do zaktualizowania mapy przyjętej do zasobu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej

i Kartograficznej o rzeczywisty stan budynku mieszkalnego istniejącego na sąsiedniej działce nr 1901, gdyż obiekt ten był zlokalizowany w odległości większej niż 30 m od projektowanej inwestycji (aktualizacja istniejącego stanu zabudowy dla potrzeb planowanej inwestycji w otoczeniu 30 m tj. w granicach przewidzianych dla zakresu sporządzenia map dla celów projektowych wynika z Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju

i zakresu opracowań geodezyjno - kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie).

Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektów budowlanych, których budowa została zakończona bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r., należy według art. 103 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego odpowiednio stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) wraz z aktami wykonawczymi tej ustawy. Według przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane - roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przez "roboty budowlane" rozumie się w świetle art. 2 ust. 3 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane - roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Przez "budowę" rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę

i rozbudowę (art. 2 ust. 2).

Organ odwoławczy wskazał, że dokonana przez M. H. inwestycja wymagała pozwolenia na budowę w świetle art. 28 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48). Jednocześnie organ administracji wyjaśnił, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. pozwalały na doprowadzenie samowolnie wybudowanego obiektu (jego części) do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, w przypadku braku przesłanek określonych w art. 37. Zgodnie z wymogami powyższego przepisu organ nadzoru budowlanego ustala czy obiekt będący przedmiotem sprawy nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1), oraz czy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (co skutkowałoby zastosowaniem art. 37 ust. 1 pkt 2), jak też czy nie ma podstaw do zastosowania art. 37 ust. 2, który stanowi o wydaniu decyzji

o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania

i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego

w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Przez ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 należy rozumieć skutki samowoli budowlanej, które godziłyby w interesy społeczeństwa inne aniżeli wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2, powodujące naruszenie wartości szczególnie chronionych prawem, jak elementy przyrodnicze środowiska, zabytki itp. Tak rozumiane "ważne przyczyny" powinny wynikać bądź z ustaw bądź

z powszechnie obowiązujących przepisów wykonawczych.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 2 (brak innych ważnych przyczyn skutkujących nakazem rozbiórki), ani też z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Wykonana dobudowa nie narusza zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy S. zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...]. Nie zachodzi też przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu (lub jego części) z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać,

w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne,

a nie tylko teoretyczne. Przesłanka "niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" będzie spełniona wówczas, gdy samowolna budowa obiektu budowlanego (części obiektu) skutkuje niedopuszczalnym pogorszeniem w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej na skutek naruszenia wymogów prawa budowlanego. Samo naruszenie warunków dotyczących usytuowania obiektów budowlanych nie może być utożsamiane

z niedopuszczalnym pogorszeniem warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Według organu odwoławczego taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie, gdyż zrealizowana dobudowa do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl przepisu art. 5 ust. 1 ustawy

z 1974 r. obiekty budowlane powinny być projektowane i budowane zgodnie

z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi, do których zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane (art. 5 ust. 4). Takimi przepisami, w sytuacji gdy obiekt (część obiektu) został wzniesiony przed 1995 r. są przepisy określone w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62). W świetle § 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej

i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - przepisy rozporządzenia stosuje się także przy odbudowie, przebudowie, rozbudowie i połączonym z modernizacją lub wymianą elementów remoncie: 1/ w całości - w stosunku do nowo budowanych części budynków i urządzeń, 2/ w zakresie związanym z koniecznością usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz poprawą warunków zdrowotnych, ochrony środowiska i warunków pracy - w stosunku do istniejących części budynków i urządzeń, 3/ w miarę technicznych możliwości - w stosunku do nowych elementów zastosowanych w istniejących budynkach lub urządzeniach.

Według § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia - budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych

i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane

w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Z § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia wynika, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

Z mapy zasadniczej (k. 65 akt I instancji) pobranej w dniu [...] grudnia 2014 r. ze Starostwa Powiatowego w Zamościu Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru

i Nieruchomości, jak też ustaleń dokonanych podczas oględzin w dniu 28 stycznia 2015 r. (k. 91-89 akt I instancji), mapy rozgraniczenia działek nr [...] i [...] z działką nr [...] (k. 64 akt I instancji) oraz ustaleń z oględzin z dnia [...] czerwca 2010 r. usytuowanie dobudowanej do budynku mieszkalnego części względem granicy

z działką sąsiednią nr [...] (przebieg granicy według ww. mapy rozgraniczenia) nie jest zgodny z ww. przepisem § 12 ust. 1 (odległość dobudowy do granicy z działką nr [...] wynosi od 1,57 m do 2,23 m, zaś do istniejącego między działkami ogrodzenia wynosi 2,95 m).

Działka nr [...] jest zabudowana, jednak na wysokości dobudowy nie ma zabudowań, zaś istniejące w dalszej odległości obiekty są usytuowane w stosunku do ww. dobudowy w odległości większej niż 8 m. Na innej, sąsiadującej z działką nr [...], działce nr [...] istnieje budynek gospodarczy, który jest usytuowany (naroże północno-zachodnie budynku) w odległości ok. 6,5 m od dobudowy (południowo-wschodniego naroża części murowanej).

W ocenie organu odwoławczego ustalony w sprawie stan faktyczny, który wykazał usytuowanie ściany południowo-zachodniej dobudowy do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr ewid. [...], w której istnieje otwór okienny o wymiarach 1,85 m x 0,94 m oraz otwór drzwiowy o wymiarach 2,00

m x 0,90 m, w odległości mniejszej niż wymagana przepisem rozporządzenia (odległość ta wynosi od 1,57 m do 2,23 m w stosunku do granicy wykazanej na mapie rozgraniczenia, czy też w odległości ok. 2,95 m od ogrodzenia zamiast zgodnie z § 12 ust. 1 w odległości 4m) nie stwarza niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.). Z uwagi jednak, że dobudowa do budynku

w obecnym stanie nie spełnia wymogów prawa określonych w przepisach techniczno-budowlanych, gdyż w ścianie południowo- zachodniej (od strony działki nr [...] i [...] ) usytuowany jest otwór okienny i otwór drzwiowy zaistniała konieczność zastosowania przepisu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Organ II instancji wskazał, że jak stanowi powyższy przepis - w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W myśl § 203 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki

z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62) otwory w ścianach oddzieleń przeciwpożarowych powinny mieć zamknięcia zapewniające spełnienie wymagań określonych w § 202. Dopuszcza się również wypełnienie płaszczyzn ściany luksferami lub cegłą szklaną, jednak na powierzchni nie większej niż 10 % ściany, przy czym ogólna powierzchnia otworów zamykanych i wypełnianych luksferami nie może przekraczać 25 % powierzchni ściany.

W ocenie organu odwoławczego w tej sytuacji słuszny stał się nakaz

w przedmiocie likwidacji ww. otworu okiennego o wymiarach 1,85 m x 0,94

m poprzez jego zamurowanie cegłą, pustakami lub luksferami, co jest zgodne z ww. przepisem § 203 ust. 1. Z uwagi natomiast, że otwór drzwiowy o wymiarach 2,00 m

x 0,90 m jest jedynym otworem drzwiowym stanowiącym wejście do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...], w celu zapewnienia odpowiednich warunków użytkowych w ww. budynku mieszkalnym (art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo budowlane z 1974r.) nie mógł być on zlikwidowany poprzez jego zamurowanie, stąd w celu zapewnienia spełnienia wymagań określonych w § 202 słuszne stało się nałożenie obowiązku wykonania drzwi wejściowych o klasie odporności ogniowej 0,5 tj. odporności ogniowej 0,5 godziny (El 30). Według § 202 oddzielenia przeciwpożarowe w budynkach zaliczonych do poszczególnych klas odporności ogniowej powinny odpowiadać wymaganiom co do odporności ogniowej, określonym w tabeli. Wynikająca z zamieszczonej w powyższym przepisie tabeli klasa odporności ogniowej zamknięcia otworu (drzwi) w budynku o klasie odporności ogniowej E (klasa odporności ogniowej dla budynków mieszkalnych do dwóch kondygnacji - ZL IV według § 172 ust. 2 pkt 4 i § 173 ust. 2) powinna wynosić 0,5 godziny.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że przepis art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie daje uprawnień do nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów w postaci decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

wniósł S. S., podnosząc, że budowa dokonana przez M. H. nie powinna być dopuszczona do użytkowania ponieważ jest samowolą budowlaną, niezgodną z przepisami przeciwpożarowymi.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą

w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kluczową kwestią mającą znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji miała kwestia daty powstania dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...]. Nie jest bowiem sporne, iż obiekt ten powstał w warunkach samowoli budowlanej. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organy nadzoru budowlanego doprowadziło do jednoznacznego ustalenia, że inwestycja ta została zrealizowana przed wejściem życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący twierdził bowiem, iż dobudowa powstała później, dołączając mapę z 1996 r. na dowód braku istnienia w tym okresie dobudowy oraz mapę z 2000 r., na której istnieje sporna dobudowa. Zdaniem Sądu organy administracji prawidłowo ustaliły, że dobudowa powstała przed 1 stycznia 1995 r., a organ odwoławczy prawidłowo przyjęły, że mapa złożona przez skarżącego nie stanowi jednoznacznego dowodu na wykazanie, że w tym okresie, tj. w 1996 r., nie była jeszcze zrealizowana sporna dobudowa. Jak wynika z zapisu zamieszczonego w planie zagospodarowania działki S. S. plan ten nie posiada wartości geodezyjnej, a ponadto dotyczy jedynie działki skarżącego. Co prawda, obiekty budowlane po ich wybudowaniu winny podlegać geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obejmującej ich położenie na gruncie. Ponieważ jednak zlecenie tych czynności uprawnionemu geodecie należy do obowiązku inwestora, zdarza się, że inwestorzy odstępują od tej powinności, w związku z tym powstałe zmiany zabudowy (nowe obiekty) na działce nie są nanoszone przez geodetów na mapę zasadniczą, która jest przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie

z nim przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie ulega wątpliwości, że ustalenie daty powstania samowoli budowlanej stanowi jedną z przesłanek warunkujących zastosowanie właściwych przepisów Prawa budowlanego. Datą powstania samowoli jest data zakończenia budowy w rozumieniu przepisu art. 103 ust. 2 ustawy. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia zakończenia budowy, które użyte zostało w przepisie art. 103 ust. 2 ustawy. W wyroku z dnia 21 sierpnia 1997 r., II SA/Kr 998/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że za zakończenie budowy obiektu budowlanego przyjmuje się doprowadzenie budowy do stanu, w którym - chociaż to nawet częściowo - jest możliwe przystąpienie do użytkowania takiego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z kolei w wyroku z dnia 5 lipca 1999 r., V SA 1632/96 NSA wywiódł, że za zakończenie budowy obiektu w sensie techniczno-budowlanym może być uznany taki stan obiektu, który pozwala na jego przekazanie do normalnej, przynajmniej w części eksploatacji i użytkowania. O zakończeniu budowy przed 1 stycznia 1995 r. świadczyć zatem może użytkowanie obiektu przed wskazaną datą zgodnie z jego przeznaczeniem. W niniejszej sprawie inwestorka M. H. jednoznacznie wskazywał, że budowa dobudowy była zakończona przed 1 stycznia 1995 r. Obiekt ten użytkowany był bowiem zgodnie

z przeznaczeniem - pełnił funkcję mieszkalną, bowiem dobudowa spowodowana była bardziej koniecznością dokonania remontu starego domu, wybudowanego przez dziadków inwestorki i wydzieleniem pokoju dla syna.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy nie stosuje się art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., dotyczącego orzekania

o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Do takich obiektów stosuje,

w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej, przepisy art. 37-42 ustawy

z dnia 24 października 1974 r. ustawy Prawo budowlane. I tak zgodnie z art. 37 powołanej ustawy obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, ale obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami, właściwy organ nakazuje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy w drodze decyzji administracyjnej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy prawo budowlane). Jak wynika z powołanych przepisów samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 ustawy. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione

w tym przepisie tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne. Dlatego też nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 ustawy. Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy znajdzie zatem zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Taka zaś sytuacja będzie zachodziła w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, że brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 ustawy. Przewidziane w art. 40 ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 ustawy i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2006 r., II OSK 775/05, Lex nr 194014 i z dnia 1 grudnia 2009 r., II OSK 1886/08).

Podkreślić należy, że organy administracji dokonując nakazania wykonania określonych robót budowlanych, prawidłowo ustaliły zakres tych robót budowlanych

i prawidłowo uzasadniły konieczność ich dokonania, podając podstawę prawną: §12 oraz § 203 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62). Przy czym wszystkie odległości zostały prawidłowo wskazane, nie są też kwestionowane przez strony.

Podsumowując należy stwierdzić, że w realiach sprawy brak było podstaw do wydania nakazu rozbiórki, a organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że możliwe jest doprowadzenie zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Podniesione w skardze zarzuty należało uznać za nietrafne i nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący nie wykazał, że pozostawienie dobudowy do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...]

w jakikolwiek istoty sposób narusza jego prawa, powodując czy to ograniczenie możliwości zabudowy działki nr ewid. [...], czy też inne niekorzystne oddziaływanie, które z uwagi na stopień ingerencji wykluczałoby możliwość doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami i uzasadniało nakazanie jego rozbiórki.

Z podanych wyżej względów skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.