Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 735/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy we W. (dalej Okręgowy Inspektor Pracy), decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U z 2008 r., Nr 237, poz. 1656 ze zm.); dalej ustawa o emeryturach pomostowych i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U Nr 89, poz. 589 ze zm.; dalej ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy), po rozpoznaniu odwołania S. P. od decyzji Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy we W. Oddział w L. z dnia [...], [...] w przedmiocie odmowy nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniach 9, 10, 16, 17, 24, 25, 30 marca 2011 r. przeprowadzono kontrolę pracodawcy – [...] SA Oddział Huta Miedzi "[...]". Przedmiotem kontroli były zagadnienia związane z wykonywaniem pracy na stanowiskach elektryka na Wydziale Elektrycznym E - 2, w związku z nieumieszczeniem tych pracowników w ewidencji pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, w kontekście wymogów ustawy o emeryturach pomostowych. Czynności kontrolne podjęto na podstawie wniosków pracowników tego przedsiębiorstwa.

S. P. 16 lipca 2010 r. wniósł do Państwowej Inspekcji Pracy skargę na pracodawcę, w związku z odmową pracodawcy umieszczenia pracowników grupy remontowej w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz nieopłaceniem składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.

Na podstawie ustaleń poczynionych w czasie kontroli inspektor pracy stwierdził m. in., że: do zakresu czynności pracownika zatrudnionego na stanowisku elektryka na Wydziale Elektrycznym E-2 należą.: "czynności dotyczące organizowania i wykonywania prac związanych z utrzymaniem ruchu elektrycznego, wszelkiego rodzaju naprawy, konserwacje, przeglądy, badania i pomiary, próby funkcjonalne, oraz inne zalecone przez kierownictwo i dozór, w tym:

- utrzymywanie ciągłości zasilania i sterowania wszystkich urządzeń elektrycznych (unikanie lub likwidacja przerw w dostarczaniu energii),

- doraźne i szybkie usuwanie drobnych awarii i usterek, powiadamianie innych służb w celu wykonywania większych napraw,

- zabezpieczanie i odbezpieczanie urządzeń technologicznych z napędem elektryczny m zgodnie z dyspozycjami mistrza technologa i sterników na poszczególnych wydziałach (załączanie i odstawianie urządzeń technologicznych w związku z naprawą, konserwacją itp.),

- dokonywanie przełączeń w rozdzielniach w uzgodnieniu z odpowiednimi służbami.

- dokonywanie okresowych oględzin urządzeń,

- konserwacja oświetlenia,

- realizacji przeglądów okresowych,

- wykonywanie niezbędnych napraw i konserwacji urządzeń,

- wykonywanie pomiarów ochronnych,

- prowadzenie wymaganej dokumentacji, ewidencji, itd.

- inne czynności wymienione w instrukcji stanowiskowej ".

W oparciu o ustalony stan faktyczny, opisany w protokole kontroli nr rej. 16234-5301-K006-Pt/11, podpisanym bez zastrzeżeń w dniu 31.03.2011 r. przez osobę reprezentującą podmiot kontrolowany - Dyrektora Pracowniczego Pełnomocnika Zarządu, inspektor pracy decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił nakazania umieszczenia strony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Od powyższej decyzji strona odwołała się pismem z dnia 27.06.2011 r.

Okręgowy Inspektor Pracy dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w związku z wniesionym odwołaniem, stwierdził, że sporna decyzja w sposób bardzo wyczerpujący i merytoryczny uzasadnia odmowę nakazania umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach łub o szczególnym charakterze. Wydanie decyzji poprzedziła kontrola przeprowadzona, w toku której inspektor pracy dokonał szczegółowych ustaleń analizując przedstawione przez pracodawcę dokumenty i konfrontując je następnie z kontrolą przeprowadzona na stanowiskach pracy. Okręgowy Inspektor Pracy podał, że inspektor pracy wydał decyzję merytoryczną, a nie decyzję umarzającą postępowanie administracyjne co błędnie wskazuje strona. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy o emeryturach pomostowych, które zostały przywołane, a nie jak twierdzi strona, że Inspektor Pracy oparł się wprost na wytycznych (wyjaśnieniach, interpretacjach) zawartych w poradniku do ustawy pomostowej opracowanym przez Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy (CIOP - PIB) we współpracy z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu strony, że organ I instancji posługuje się definicjami podanymi w poradniku CIOP - BIP o emeryturach pomostowych z pominięciem ustawy o emeryturach pomostowych. Organ odwoławczy odnosząc się do twierdzenia strony, że "jeżeli akt prawny nie zawiera definicji użytego w przepisie słowa, zwrotu, określenia, to należy go rozumieć tak jak rozumiemy w języku polskim" podał, iż treść zaskarżonej decyzji nie wskazuje na stosowania interpretacji słów czy zwrotów w sposób niezgodny z obowiązującymi zasadami wykładni.

Organ odwoławczy odnosząc się interpretacji dokonanej przez stronę "prace bezpośrednio przy produkcji" wskazał, że załącznik nr 1 pkt 10 do ustawy o emeryturach pomostowych nie zawiera takiego określenia. Nie posługuje się nim również inspektor pracy w żadnym fragmencie spornej decyzji. Ustawodawca używa natomiast zwrotu "prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych". Przytoczony zwrot stosuje również inspektor pracy, podczas omawiania przesłanek niezbędnych do zakwalifikowania prac świadczonych przez odwołującego się, w ramach prac ujętych w pkt. 10 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Według słownika języka polskiego PWN wyraz "bezpośrednio" oznacza tyle co "bez pośrednictwa" a w stosunkach przestrzennych "bardzo blisko". Wyraz "obsługa" oznacza "obsługiwanie ludzi lub jakichś urządzeń lub grupę ludzi, którzy się tym zajmują". Na podstawie zamieszczonych w protokole ustaleń poczynionych przez inspektora w toku kontroli, można stwierdzić, że prace pracownika zatrudnionego na stanowisku elektryka nie mieszczą się w zakresie bezpośredniej obsługi agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych. Analiza instrukcji stanowiskowej wykazała, że do zadań strony nie należy wykonywanie czynności w zakresie bezpośredniej obsługi agregatów i urządzeń, o których mowa w pkt. 10 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Czynności związane z bezpośrednią obsługą tych urządzeń wykonywane są przez operatorów zatrudnionych przy ich bezpośredniej obsłudze. Zadaniem elektryka jest wykonywanie prac naprawczych i konserwatorskich pomimo, że zadania te wykonywane są w stosunku do urządzeń uczestniczących bezpośrednio w procesie technologicznym produkcji miedzi, uznanie tych czynności za "prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych" byłoby nadinterpretacją i czynieniem użytku z prawa w sposób sprzeczny z jego społeczno - gospodarczym przeznaczeniem. Przyjęcie rozszerzającej wykładni zwrotu "prace bezpośrednio przy produkcji" oznaczałoby zrównanie sytuacji prawnej operatorów urządzeń z pracownikami dokonującymi czynności serwisowych.

Ustosunkowując się do twierdzenia strony, iż "nie mogę zgodzić się również ze stwierdzeniem, że moja praca polega na sporadycznej ingerencji w agregaty, urządzenia i instalacje technologiczne, czyli mamy do czynienia z krótkotrwałymi pracami, które mieszczą się w rodzaju prac o szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co wyklucza kwalifikację takich prac bo nie mamy do czynienia z procesem ciągłym" organ odwoławczy podał, że elektryk na wydziale E-2 nie wykonuje czynności w zakresie bezpośredniej obsługi agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych. Czynności te wykonywane są przez operatorów zatrudnionych przy ich obsłudze. Do zadań elektryka należy wykonywanie prac naprawczych i konserwacyjnych. Z ustaleń dokonanych przez inspektora pracy wynika, że elektrycy nie wykonują również prac przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi, o których mowa w pkt 15 i 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Procesami tymi sterują sternicy hutniczych ciągów technologicznych zatrudnieni na poszczególnych wydziałach Huty oraz operatorzy urządzeń obsługujący dany proces technologiczny. Fakt, że prace wykonywane przez skarżącego się nie są ujęte w załączniku nr 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, powoduje, że nie świadczy on pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, co uniemożliwia wpisanie go do ewidencji pracowników wykonujących pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Nie ma w omawianym przypadku podstaw do ewentualnego, zgodnego z wolą strony, sumowania prac, w celu uzyskania ciągłości świadczenia pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze z uwagi na fakt, iż wykonywane prace nie zaliczają się do prac ujętych w załączniku nr 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, że pracodawca nie przeprowadził pomiarów czynników ryzyka na stanowisku pracy skarżącego podał, że inspektor pracy w uzasadnieniu decyzji odniósł się do poruszanej przez skarżącego kwestii. Kontrola wykazała, co podkreślił inspektor w uzasadnieniu, że pracodawca nie przeprowadził na stanowiskach pracy elektryków na Wydziale Elektrycznym E2 badań i pomiarów czynników ryzyka, do których odnosi się ustawa o emeryturach pomostowych. Ustalenia kontroli pozwalają stwierdzić, że skarżący świadczy pracę w różnych warunkach środowiska pracy. Z ustaleń inspektora wynika jednak, że czynniki ryzyka determinowane procesami technologicznymi występujące podczas pracy na stanowisku elektryka - nie mają jednak charakteru ciągłego. Ustawodawca w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych zawarł zamknięty katalog - wykaz prac o szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze. Należy więc stwierdzić, że nawet stałe występowanie wspomnianych czynników ryzyka, nie stanowiłoby wystarczającej, samoistnej przesłanki do wpisania stanowiska elektryka na Wydziale Elektrycznym E-2 do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze jak i do ewidencji pracowników wykonujących tego typu prace. W związku z powyższym zarzut braku przeprowadzenia przez pracodawcę pomiarów czynników ryzyka jest bezprzedmiotowy, gdyż przeprowadzenie takich pomiarów, bez względu na ich wyniki w żaden sposób nie dawałoby podstaw do umieszczenia pracownika zatrudnionego na stanowisku elektryka Oddziału Elektrycznego PP1 Wydziału Elektrycznego E-2 do ewidencji pracowników wykonujących pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze.

Niezależnie od powyższego ustosunkowania się do zarzutów odwołującego się, należy zauważyć, że nowe orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych poddaje w wątpliwość zasadność traktowania pracowników piszących skargi do Państwowej Inspekcji Pracy w sprawie nieumieszczenia ich w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w kategoriach strony postępowania administracyjnego. Z wyroku WSA w Warszawie z dnia 20.04.2011 r. II SA/Wa 2127/10 wydanego w przedmiocie uchylenia nakazu inspektora pracy w sprawie umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach i umorzenia postępowania wynika, że pracownik nie jest stroną postępowania administracyjnego ponieważ nie posiada interesu prawnego na gruncie art. 28 kpa. Jak podkreślił WSA w przywołanym wyroku, o interesie prawnym pracownika możemy mówić dopiero na etapie wydania przez ZUS decyzji w zakresie nabycia lub odmowy przyznania emerytury pomostowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienia zgłoszonego żądania, to jest nakazania pracodawcy skarżącego umieszczenie skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt. 2 Ustawy o emeryturach pomostowych oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przypisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1, 2 oraz ustawy o emeryturach pomostowych, poprzez stwierdzenie, że nie wykonuje on pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu skarżący podał, że w toku kontroli Inspektor Pracy wykazał, iż narażony on jest w pracy na czynniki szkodliwe dla zdrowia (hałas, substancje chemiczne - należy tu wskazać np. tlenek węgla, dym, gaz konwertorowy, kwas siarkowy, związki ołowiu i arsenu) oraz czynniki niebezpieczne stwarzające zagrożenie wypadkowe (powodujące urazy ciała). W związku z tym pierwszy ze wskazanych wyżej warunków uznania pracy za świadczoną w warunkach szczególnych został spełniony. Co zaś do pozostałych czynników ryzyka (wydatek energetyczny, temperatura), należy podnieść, iż naprawy przy piecach i agregatach, wykonywane przez skarżącego w toku jego normalnych obowiązków pracowniczych, wymagają od niego, ze względów technologicznych, wymuszonej pozycji ciała (także na wysokościach)i wykonywania pracy w warunkach bardzo wysokiej temperatury. Ponadto, wbrew stwierdzeniom Inspektora Pracy, należy wskazać, iż również drugi z powyższych warunków został spełniony.

Ponadto skarżący podał, że zgodnie z poczynionymi ustaleniami, świadczy on pracę bezpośrednio przy obsłudze urządzeń należących do ciągu produkcyjnego miedzi elektrolitycznej, stąd jego stanowisko pracy należy do kategorii wymienionej w pkt. 10 załącznika nr 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Na taką interpretację zapisu wprost wskazuje wykładnia językowa przepisu - pracownik świadczy pracę "bezpośrednio" - to jest blisko, przy, bez pośrednictwa - oraz przy "produkcji" - to jest przy skoordynowanym procesie pracy, w których świadoma i celowa działalność ludzka przekształca przedmioty pracy, używając do tego środków pracy, w celu wytworzenia "dóbr materialnych". Tak przeprowadzona wykładnia gramatyczna przepisu, zgodnie z zasadami języka polskiego, czyni wszelkie inne definicje zbędnymi. Praca skarżącego, jak wskazano w toku postępowania, jest częścią procesu produkcji miedzi elektrolitycznej i bez niej produkcja ta byłaby niemożliwa. Skarżący wskazuje, że wbrew stwierdzeniom Inspektora Pracy, świadczy on pracę przy obsłudze instalacji technologicznych czynnych agregatów hutniczych, bezpośrednio związanych z produkcją miedzi (np. dział przygotowania wsadu, piece konwertorowe, piece anodowe, wydział kwasu siarkowego, stacje dmuchaw).

Z tej racji spełnionym jest także drugi warunek wymagany do uznania pracy skarżącego się za pracę w szczególnych warunkach.

Warunkiem koniecznym do uznania, że pracownik wykonuje pracę w szczególnym charakterze jest, po pierwsze, wykonywanie pracy wymagającej szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, której możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu licznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się oraz, po drugie, ujęcie takiej pracy w załączniku nr 2 do ustawy.

Skarżący podnosi w zakresie warunku pierwszego, że wykonywana przezeń praca wymaga szczególnej sprawności psychofizycznej i odpowiedzialności, tj. dobrego wzroku, spostrzegawczości, widzenia stereoskopowego, dobrego zmysłu równowagi, zdolności pracy na wysokości, refleksu, odporności na stres, umiejętności właściwej oceny sytuacji i szybkiego podejmowania decyzji. Potwierdzeniem tego jest szereg wymagań stawianych skarżącemu w takich dokumentach, jak: instrukcja stanowiskowa, instrukcja stanowiskowa BHP, obiektowa karta ocena ryzyka.

Od skarżącego wymaga się ponadto specjalistycznych świadectw kwalifikacyjnych orzeczeń psychologicznych o przydatności do pracy na określonych stanowiskach.

Wszystkie powyższe umiejętności i cechy psychofizyczne ulegają pogorszeniu wraz wiekiem. Ponadto, ze względu na specyfikę swej pracy i jej ogromną rolę we właściwym funkcjonowaniu zakładu pracy, skarżący ponosi ogromną odpowiedzialność za zapobieganie zagrożeniom bezpieczeństwa publicznego.

Awaria w obrębie urządzeń pozostających w zakresie troski skarżącego spowodować może poważane skutki w ramach całego zakładu pracy, co ze względu na jego specyfikę, hutę miedzi, grozi potencjalnie wielkimi zagrożeniami dla życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia w znacznych rozmiarach. Wobec tego świadczona przez skarżącego praca może, z powyższych względów zostać zaliczona do katalogu prac wskazanych w pkt. 13 i 14 załącznika 2 do ustawy.

Stąd praca skarżącego spełnia warunki wymagane do określenia jej jako pracy w szczególnym charakterze. Bezpodstawne uznano, jakoby praca skarżącego polegała na sporadycznej jedynie ingerencji w agregaty, urządzenia i instalacje technologiczne, co wykluczałoby wymagany element ciągłości w świadczeniu prac danego rodzaju. Połączenie kolejnych czynności wykonywanych na powyższych urządzeniach daje w konsekwencji ciągłość wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - takie rozwiązanie jest na gruncie ustawy dopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał, że zarzuty skargi sprowadzają się do odmiennej niż uczyniły to organy inspekcji pracy wykładni przepisów ustawy o emeryturach pomostowych. Zdaniem Inspektora prawidłowo ustalono stan faktyczny i nie budzi on wątpliwości, i prawidłowo w oparciu o poczynione ustalenia dokonano jego kwalifikacji, odmawiając wpisania stanowiska pracy skarżącego do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Postępowanie odwoławcze przeprowadzono z uwzględnieniem prawdy obiektywnej, dokładnie wyjaśniając stan faktyczny sprawy w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy w postępowaniu przed organem I i II instancji.

Niezależnie od powyższego Okręgowy Inspektor Pracy podniósł zarzut braku legitymacji skarżącego do złożenia skargi. Zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy pracownik nie jest stroną w przedmiocie nakazu kierowanego do pracodawcy a fakt umieszczenia w nakazie nazwiska pracownika nie czyni go stroną postępowania choć niewątpliwie pracownik jest osobą zainteresowaną wynikiem postępowania administracyjnego. Takie też stanowisko reprezentuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2127/10, które organ podziela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a).

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie tych rozważań należy zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie Sąd nie podziela stanowiska organów Inspekcji Pracy, dotyczącego braku legitymacji pracownika do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pracownik jest bowiem stroną postępowania w przedmiocie nakazu (decyzji) inspektora pracy w sprawie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pracownikowi przysługuje, w myśl art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, skarga do Państwowej Inspekcji Pracy w przypadku nieumieszczenia przez zakład pracy w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy do zadań tej Inspekcji należy kontrola ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji (art. 11a ustawy o emeryturach pomostowych). Pracownik posiada interes prawny uzasadniający legitymację do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdyż jedną z przesłanek nabycia przez pracownika uprawnień do emerytury pomostowej jest m. in. wykazanie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych). Ponadto zgodnie z art. 24 tej ustawy postępowanie w sprawie emerytury pomostowej wszczyna się na wniosek pracownika zgłoszony bezpośrednio lub za pośrednictwem płatnika składek.

Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 84/11 (LEX nr 785901), w którym stwierdzono, że ustawa o emeryturach pomostowych nie utożsamia pojęcia "pracownik" z osobą aktualnie pozostającą w stosunku pracy, bowiem zgodnie z art. 4 pkt 7 tej ustawy prawo do wspomnianej emerytury przysługuje pracownikowi, z którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. W orzeczeniu tym przyjęto również, że niedopuszczalne jest uzależnienie możliwości dokonania przez organy Państwowej Inspekcji Pracy kontroli ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na skutek skargi pracownika od pozostawania przez niego w stosunku pracy.

Skoro zatem organy inspekcji pracy uprawnione są do podjęcia czynności kontrolnych w zakresie ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na skutek skargi pracownika nawet nie pozostającego już w stosunku pracy, to tym samym uzasadnione jest twierdzenie, iż pracownikowi przysługuje legitymacja do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję podjętą przez organy inspekcji pracy w wyniku wniesienia do tych organów skargi, o której mowa w art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych.

Przechodząc do badania zasadności skargi stwierdzić natomiast należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Z przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 41 ust. 4 pkt 2 i art. 3 ust. 4 i 5 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W myśl art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych płatnik składek jest obowiązany prowadzić ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2, czyli dane dotyczące pracownika, za którego jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP.

Natomiast art. 3 ust. 1 tej ustawy stanowi, że prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Natomiast prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwości należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychotechnicznej, związanego z procesem starzenia się, wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy (art. 3 ust. 3 tej ustawy). Z kolei z art. 3 ust. 4 wynika, że za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1. Natomiast z ust. 5 tego przepisu wynika, że za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3.

Stosownie do art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.

Z akt sprawy, a zwłaszcza z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach: 9, 10, 16, 17, 24, 25, 30 marca 2011 r. pracodawcy – [...] SA Oddział Huta Miedzi "[...]" wynika, że zadaniem pracownika zatrudnionego na stanowisku elektryka na Wydziale Elektrycznym E - 2 jest wykonywanie prac związanych z utrzymaniem ruchu elektrycznego, wszelkiego rodzaju naprawy, konserwacje, przeglądy, badania i pomiary, próby funkcjonalne, oraz inne zalecone przez kierownictwo i dozór.

Pracownicy na tym stanowisku na podstawie zamieszczonych w protokole ustaleń wykonanych przez inspektora w toku kontroli nie zajmują się bezpośrednią obsługą agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych. Analiza instrukcji stanowiskowej wykazała, że do zadań skarżącego nie należy wykonywanie czynności w zakresie bezpośredniej obsługi agregatów i urządzeń, o których mowa w pkt. 10 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Czynności związane z bezpośrednią obsługą tych urządzeń wykonywane są przez operatorów zatrudnionych przy ich bezpośredniej obsłudze. W pracach elektryków, których zadaniem jest wykonywanie prac naprawczych i konserwatorskich brak jest powtarzalności, ponieważ zakres wykonywanych czynności w przeważającej części wynika z potrzeby bieżących napraw i eliminowania wszelkich zakłóceń w procesie technologicznym. Pomimo, że zadania te wykonywane są w stosunku do urządzeń uczestniczących bezpośrednio w procesie technologicznym produkcji miedzi, uznanie tych czynności za "prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych" byłoby nadinterpretacją przepisów prawa. Przyjęcie rozszerzającej wykładni "prace bezpośrednio przy produkcji" zrównałoby tym samym sytuację prawną operatorów urządzeń z pracownikami dokonującymi czynności serwisowych do których należy zaliczyć elektryków.

Prace w warunkach szczególnych to prace wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy i ujęte w załączniku nr 1 do tej ustawy (art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych).

Zasadne jest stanowisko Okręgowego Inspektora Pracy, że skarżący zatrudniony na stanowisku elektryka nie wykonuje pracy w warunkach szczególnych, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ do zadań tych, jak już wyżej wskazano, należy utrzymaniem ruchu elektrycznego, wszelkiego rodzaju naprawy, konserwacje, przeglądy, badania i pomiary, próby funkcjonalne, oraz inne zalecone przez kierownictwo i dozór.. Pracownicy zatrudnieni na tym stanowisku nie zajmują się natomiast bezpośrednią obsługą agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych".

Prace te nie zostały ujęte w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik nr 1 do wspomnianej ustawy, które stanowią katalog zamknięty.

W świetle powyższego prawidłowo organy inspekcji pracy nie zakwalifikowały prac wykonywanych na stanowisku elektryka według pkt 10 załącznika nr 1 do tej ustawy obejmującego "prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych"

Słusznie również organy inspekcji pracy przyjęły, że prac przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi, o których mowa w pkt 13 i 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych nie wykonuje elektryk w zakresie bezpośredniej obsługi agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych. Czynności te wykonywane są przez sterników hutniczych ciągów technologicznych zatrudnieni na poszczególnych wydziałach Huty oraz operatorzy urządzeń obsługujący dany proces technologiczny.

W ocenie Sądu na podstawie powyższych rozważań prace wykonywane przez skarżącego nie są ujęte w załączniku nr 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, co uniemożliwia wpisanie go do ewidencji pracowników wykonujących pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Nie ma także podstaw do sumowania prac, w celu uzyskania ciągłości świadczenia pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze o co wnosił skarżący, ponieważ wykonywane prace nie zaliczają się do prac ujętych w załączniku nr 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.

Organy Inspekcji Pracy, zgodnie z ich kompetencjami wynikającymi z art. 11a, art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, dokonując oceny czy prace wykonywane na stanowisku elektryka spełniają warunki pracy wykonywanej w szczególnych warunkach uwzględniły pełny zakres czynności wykonywanych przez skarżącego.

Ponadto przepis art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych wymaga, aby każdy rodzaj pracy wykonywanej w szczególnych warunkach był świadczony w pełnym wymiarze czasu pracy

Z tych względów zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.