Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 271/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit b
journal: Dz.U. 2011 nr 145 poz 868
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi  uprawianych na włókno - tekst jednolity.
article: art. 7art. 8; art. 9; art. 24 par 3; art. 75; art. 77 par 1; art. 78 par 1; art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Ś. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2017 r., nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi grupy producentów rolnych [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacja Rolnictwa z [...] listopada 2017 r., nr [...], którą uchylono w części decyzję Dyrektora v Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2013, nr [...] i przyznano w zaskarżonej części pomoc na część kwalifikowanych kosztów inwestycji za II półrocze 2012 r. ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 565.051,79 zł (w tym pomoc ze środków UE – 376.701,19 zł) oraz odmówiono przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 484.948,21 zł i tym samym stwierdzająca, że łączna udzielona pomoc wynosi 6.763.615,34 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 20 marca 2013 r. wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się do Dyrektora [...] Oddziału ARiMR o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzenia działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., tj. za II półrocze 4 roku realizacji planu dochodzenia do uznania.

Dyrektor Oddziału ARiMR przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie kosztów dotyczących inwestycji Skarżącej. W wyniku weryfikacji przedłożonych przez Skarżącą kosztorysów, kosztorysant wskazał, że kosztorys powykonawczy na budowę budynku przechowalni jest zawyżony i należało go sporządzić ponownie. W kosztorysie dotyczącym robót budowlano - montażowych w budynku przechowalni, po wyjaśnieniach Skarżącej, kosztorysant stwierdził zawyżoną stawkę roboczogodziny.

W tej sytuacji Skarżąca złożyła wyjaśnienia wraz ze zmienionym kosztorysem, które to dokumenty zostały przekazane do ponownej weryfikacji, po której stwierdzono, iż wartość wykonanych robót ziemnych jest zawyżona o ok. 1.400.000 zł. Kosztorysant zakwestionował zasadność wykonania wykopu o głębokości 4 m pod fundamenty budynku i wywozu ziemi z wykopu na odległość 10 km, a następnie dokonania zasypania ziemią wykopu. W uwagach do kosztorysu przedłożonego przez Stronę został zakwestionowany także protokół obmiaru robót budowlanych.

Odpowiadając na te zarzuty Skarżąca wskazała na konieczność wymiany gruntu pod budynkiem przechowalni owoców spowodowaną wylewami rzeki usytuowanej w odległości 40 m od budynku oraz występowaniem wielu cieków wodnych. Spółka ponadto zapewniła, że materiał użyty do zasypu wykopu jest skalkulowany w jego wykonaniu i nie jest to grunt wcześniej wykopany. Strona wnioskowała także o zmianę kosztorysanta.

W prowadzonej korespondencji kosztorysant poinformował Spółkę o kolejnych nieprawidłowościach w przedkładanych przez nią kosztorysach. Rozbieżności dotyczyły zawyżenia obmiaru w zakresie powadzonych robót ziemnych. Przedłożone kosztorysy różniły się rodzajem wykonanych stop fundamentowych. W pierwszej wersji kosztorysu stopy fundamentowe wylewane były na placu budowy natomiast w ostatniej wersji kosztorysu stopy fundamentowe żelbetonowe prefabrykowane przywiezione zostały na plac budowy.

W dniu 20 sierpnia 2013 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie realizacji inwestycji, tj. budynku przechowalni. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono między innymi, że zostały użyte fundamenty prefabrykowane. Ponadto, z załączonej opinii geotechnicznej w projekcie budowlanym wynikało, że budynek przechowalni owoców posadowiony jest w prostych warunkach gruntowych (warstwy gruntu jednorodne genetycznie i litologicznie równoległe do powierzchni terenu, poziom wód gruntowych poniżej poziomu posadowienia fundamentów, brak występowania niekorzystnych zjawisk geologicznych).

W piśmie z [...] sierpnia 2013r. Skarżąca złożyła kolejne wyjaśnienia oraz załączyła dwa kosztorysy: "ofertowy" i "powykonawczy".

Decyzją z [...] września 2013 r., nr [...], Dyrektor Oddziału ARiMR przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., w łącznej wysokości 6.198.563,55 zł oraz odmówił pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 1.050.000 zł, z czego pomocy ze środków UE – w wysokości 700.000 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że za wiarygodną przyjął ocenę kosztorysanta, dlatego też zakwalifikowane do objęcia pomocą finansową koszty inwestycji polegającej na budowie budynków oraz budowli przeznaczonych do przechowywania, magazynowania lub przygotowania owoców do sprzedaży w wysokości 2.400.000 zł netto należało pomniejszyć o kwotę 1.400.000 zł. W związku z tym organ I instancji odmówił przyznania pomocy w wysokości 1.050.000 (75% z kwoty 1.400.000 zł).

Organ uznał, że Skarżąca wykazała, że nie jest odpowiedzialna za włączenie do wniosku kwot pomocy finansowej w części niekwalifikowanej i nie zastosował kary.

W odwołaniu z [...] września 2013 r. Skarżąca wskazała, że organ I instancji nie rozpoznał sprawy w zakresie wnioskowanej kwoty pomocy finansowej oraz naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 oraz art. 107 k.p.a.

Jej zdaniem organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego, ani nie dokonał rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ponadto bezpodstawnie podważył dowód w postaci kosztorysu powykonawczego dostarczonego przez Stronę. Spółka stanęła na stanowisku, że Dyrektor Oddziału ARiMR nie wyjaśnił powodów nieuznania za wiarygodny przedłożonego kosztorysu powykonawczego i nie ustosunkował się do faktu sporządzenia powyższego kosztorysu na bazie cennika Intercenbud, a także nie uznał za wiarygodne i nie poddał ocenie kolejnych dostarczanych przez nią kosztorysów. W podobny sposób zdaniem Strony organ nie dokonał oceny przedstawionego przez Skarżącą protokołu z obmiarów wykonanych prac. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji poprzez przyznanie pomocy finansowej we wnioskowanej wysokości lub ewentualnie uchylenie decyzji w zakresie odmowy przyznania pomocy w wysokości 1.050.000 zł i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.

Po rozpoznaniu odwołania, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] listopada 2013 r., nr v, uchylił w całości decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] września 2013 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji.

Organ II instancji wskazał, że Dyrektor Oddziału ARiMR rozpatrując sprawę naruszył art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych do rozpatrzenia sprawy oraz naruszył oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niesporządzenie uzasadnienia zgodnie z wymogami zawartymi ww. przepisie.

Organ odwoławczy odnosząc się do pierwszego z naruszeń wskazał, że organ I instancji nie dokonał analizy przedstawionych przez Stronę wyjaśnień i dokumentów odnoszących się do sporządzonej przez biegłego opinii dotyczącej kosztorysu podwykonawczego przedstawionego przez Grupę. Nie wyjaśnił również kwestii podstaw świadczących o braku odpowiedzialności Skarżącej za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty pomocy.

Prezes ARiMR zaznaczył, że sam fakt złożenia przez Stronę oświadczenia o nieponoszeniu odpowiedzialności nie zwalnia w żaden sposób organu od oceny takiego dowodu w kontekście całości zebranego materiału dowodowego, a przeprowadzenie takiej analizy winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Odnosząc się do drugiego zarzutu organ II instancji wskazał, że Dyrektor Oddziału ARiMR nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji powodów, dla których uznał, że w przedmiotowej sprawie nie może uznać za wiarygodne wyjaśnień oraz dowodów przedstawionych przez Spółkę. Nie wyjaśnił też dlaczego przedstawione przez nią stawki oraz określone części robót budowlanych nie mogą być przyjęte jako kwalifikowane. Nie przedstawił żadnego uzasadnienia dla przedstawionych przez siebie stawek. Nie wykazał, z jakich powodów uznał, że Strona nie ponosi odpowiedzialności za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty pomocy.

Pismem z 27 grudnia 2013 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa ARiMR z [...] listopada 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 lipca 2014 r. w sprawie o sygn. akt. V SA/Wa 292/14:

1. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2013 r. w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji organu I instancji w częściach przyznających pomoc finansową;

2. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z [...] listopada 2013 r. w pozostałym zakresie;

3. zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...]Sp. z o.o. zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że brak było podstawy prawnej do zastosowania w części niezaskarżonej art. 138 § 2 k.p.a. Miało to zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie częściowego stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Sąd wskazał, że w wypadku braku odwołania od decyzji organu I instancji w zakresie jej pkt 1 i 2, decyzja w tej części stała się ostateczna. Tym samym organ II instancji nie mógł poddać kontroli odwoławczej niezaskarżonej część decyzji organu I instancji i ponownie rozpatrzyć sprawy w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią decyzji.

Co do uchylenia zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie Sąd wskazał, że organ odwoławczy zobowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Tym samym nie mógł ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy powinien bowiem rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a., tj. dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wadliwie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji tylko wtedy, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tymczasem Prezes ARiMR nakazał przeprowadzić organowi I instancji postępowanie polegające na:

- ponownej weryfikacji przedstawionych przez Stronę wyjaśnień i dokumentów odnoszących się do sporządzonej przez biegłego opinii dotyczącej kosztorysu w kontekście ich wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem ustalenia obmiaru budynku przechowalni owoców, wyjaśnień w zakresie wymiany gruntu na całej powierzchni zabudowy na głębokość 4 m oraz ustaleniu jakiego rodzaju stopy fundamentowe zostały zastosowane,

- ustaleniu dlaczego biegły przyjął określone stawki roboczogodzin.

Dalsze zalecenie dotyczyło dokonania w kontekście całego zebranego materiału dowodowego oceny wyjaśnień biegłego i ewentualne rozważenie zakresu odpowiedzialności spółki za włączenie do wniosku niekwalifikującej się kwoty pomocy. Sąd wskazał, że organ odwoławczy sam może i powinien przeprowadzić postępowanie w tym zakresie.

Wyrok WSA w Warszawie z 1 lipca 2014 r. stał się prawomocny 19 sierpnia 2014 r.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy Prezes ARiMR wezwał Stronę do uzupełnienia dokumentacji, w tym przedłożenia projektu budowlanego zamiennego lub projektu uwzględniającego konieczność wymiany gruntu, dziennika budowy potwierdzającego wizytę projektanta przed lub w trakcie wykonywania robót ziemnych, badań geotechnicznych potwierdzających konieczność wymiany gruntu i badań dla gruntu oraz przedstawienia kosztorysu szczegółowego dla działu roboty ziemne, a także do złożenia wyjaśnień w zakresie przyczyn dokonania wywozu gruntu na odległość 10 km i jego przywóz z odległości 10 km. Następnie zawiadomił Stronę, że do akt sprawy załączono kosztorys weryfikacyjny dokumentu złożonego przez Spółkę, tj. kosztorysu powykonawczego z [...] sierpnia 2013 r.

Strona złożyła stosowne dokumenty i wyjaśnienia, tj. oświadczenie projektanta dotyczące podjęcia decyzji wraz z kierownikiem budowy o konieczności wymiany gruntu, kopię dziennika budowy będącego duplikatem załączonym do akt wniosku o przyznanie pomocy za II półrocze 2013 r., kopię opinii geotechnicznej i wyniki badań gruntu wykonane przez [...] s.c, wyjaśnienia wykonawcy robót w zakresie wywozu gruntu, kalkulacje szczegółowe dla pozycji kosztorysu dotyczących robót ziemnych wraz z wydrukami z baz danych oraz wyjaśnienia własne Grupy. Wskazywała także okoliczności związane z udzieleniem jej przez wykonawcę 3-letniej gwarancji na rozliczane roboty budowlano-montażowe oraz 10-letniej gwarancji na gazoszczelność komór chłodniczych, co wpływało na wysokość ceny budowy.

Prezes ARiMR ponownie wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień m.in. w kwestii przedłożonej opinii geotechnicznej i wyników badań gruntu, zawyżenia cen w stosunku do cen z bazy Intercenbud w szczegółowych kalkulacjach dla poszczególnych pozycji kosztorysu oraz do przedłożenia wszystkich stron dziennika budowy dla okresu rozliczeniowego od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., a także do wskazania adresu miejsc wywozu i przywozu gruntu, stosowanego do zasypek zdjętej warstwy ziemi (gleby). W odpowiedzi Strona podtrzymała dotychczas udzielone w sprawie wyjaśnienia. Dodatkowo podniosła m.in., że zastosowanie wyższych stawek od przyjętych w bazie Intercenbud dla IV kwartału 2012 r. wynikało z faktu prowadzenia robót budowlanych w okresie jesienno-zimowym, co wiąże się z wyższymi kosztami ich prowadzenia. Następnie Strona przedstawiła dodatkowo wyjaśnienie Prezesa Zarządu Grupy, zgodnie z którym nie posiada innego dziennika budowy niż duplikat dziennika budowy z 20 grudnia 2013 r., wydany przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Budownictwa i Architektury, działającą z upoważnienia Starosty [...]. Strona wniosła też dodatkowe wyjaśnienia w zakresie obmiarów robót dla pozycji 7d.l kosztorysu. Prezes ARiMR ponownie wezwał Stronę do złożenia dokumentów i wyjaśnień, w tym do jednoznacznego wskazania, który ze złożonych przez Stronę kosztorysów był podstawą do wystawienia faktury nr [...] z [...] grudnia 2012 r., dotyczącej budowy budynku przechowalni etap I, wyjaśnienia rozbieżności w stawkach roboczogodziny, kosztów pośrednich i zysku w złożonych kosztorysach, wyjaśnienia niezgodności w kalkulacjach szczegółowych dotyczących zmian w normach pracy sprzętu oraz rozbieżności w przyjętych narzutach w kosztorysie powykonawczym złożonym do ARiMR [...] sierpnia 2013 r.

Strona stosowne wyjaśnienia składała w dniach [...] kwietnia 2015 r. i [...] kwietnia 2015 r.

Prezes ARiMR decyzją z [...] czerwca 2015 r., nr [...] znak: [...], uchylił w części zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy na pokrycie części niekwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i:

przyznał w zaskarżonej części pomoc na część kwalifikowanych kosztów inwestycji za II półrocze 2012 r. ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 565.051,79 zł (w tym pomoc ze środków UE – 376.701,19 zł) oraz

odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 484.948,21 zł.

Prezes ARiMR wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o.o. w Warszawie związany był wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 lipca 2014 r. sygn. akt. V SA/Wa 292/14.

Ponieważ Strona zaskarżyła decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z [...] września 2113 r. tylko w części dotyczącej odmowy przyznania kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości 1.050.000 zł, organ II instancji tylko w tym zakresie prowadził postępowanie odwoławcze.

Po przeprowadzeniu analizy odwołania wniesionego przez Stronę [...] września 2013 r. organ uznał za zasadne:

- wymianę gruntu pod wykonaną halą, lecz tylko na głębokości 1,2 m,

- przyznanie wystąpienia wskazywanych przez Stronę utrudnień związanych z oblepianiem naczynia roboczego przez grunt i pracę w gruncie sypkim.

Prezes nie uwzględnił natomiast kosztów działania igłofiltrów do odwadniania terenu w trakcie wykonywania robót i do odwadniania wykopu, stając na stanowisku, że żaden z kosztorysów powykonawczych, ani kosztorys ofertowy nie posiadały takich pozycji. Organ wskazał także na niezasadne zastosowanie przez Stronę składników ceny jednostkowej wyższych niż w wydrukach z bazy Intercenbud i nieuzasadnione powoływanie się na okresowy wzrost cen. Zdaniem organu baza Intercenbud jest aktualizowana 4 razy w roku i odwzorowuje trendy panujące na rynku budowlanym. Przyznając, że to na nim spoczywa obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, stwierdził, że rozpatrzył trzy przedstawione przez Spółkę kosztorysy i zweryfikował stanowisko organu I instancji przyznając Grupie dodatkową pomoc na część kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości 565.051,79 zł.

Prezes Agencji stwierdził, że decyzja organu I instancji z [...] września 2013 r. w zakresie wykazania przez Grupę, że nie ponosi odpowiedzialności za włączenie do wniosku kwoty pomocy finansowej w części niekwalifikującej się - stała się ostateczna, ponieważ w tej części – co oczywiste – nie została zaskarżona przez Stronę.

Spółka pismem z 31 lipca 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nr [...], z [...] czerwca 2015 r. – w części dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania – w kwocie 489.948,21 zł oraz wnosząc o jej uchylenie w tej części.

Wyrokiem z 10 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 3636/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji.

Sąd wskazał, że organ odwoławczy uchylił się od przyjęcia do materiału dowodowego Karty gwarancyjnej na roboty budowlane wykonane na podstawie zawartej umowy z [...] września 2012 r., nie dokonał oceny tego dowodu jak też nie wyjaśnił w uzasadnieniu, dlaczego organy obu instancji przyjęły, że nie jest kosztem kwalifikowanym inwestycji część jej ceny wynikająca z ponadstandardowej gwarancji, a taką niewątpliwie jest gwarancja na okres 120 miesięcy na gazoszczelność komór.

Sąd uznał również, że w sprawie ma zastosowanie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania - nie zaś wadliwie wskazywane przez organ rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. poz. 872).

Wskazał, że bazując na danych z katalogów Sekocenbud czy Intercenbud organ opierał się na specjalistycznych serwisach adresowanych do bardzo szerokiego kręgu osób i firm działających w branży budowlanej – kosztorysantów, projektantów, wykonawców, inwestorów, inspektorów budowlanych, osób weryfikujących kosztorysy oraz rzeczoznawców. Te bazy cen w budownictwie, pozwalające na szybkie wyszukanie potrzebnych cen materiałów i sprzętu, mogą być jednym z dowodów w sprawie. Sąd podzielił już wyrażane już przez WSA w Warszawie i znajdujące aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego (V SA/Wa 439/13; II GSK 1106/14) stanowisko, że przyjęcie przez organ, że jedyną i wystarczającą weryfikacją kosztorysu jest jego weryfikacja poprzez odniesienie się do katalogów jest nieprawidłowe. Na gruncie § 2 ust. 1 pkt 4 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 r. nie ma podstaw do utożsamiania "cen rynkowych" z cenami z katalogów. Cena rynkowa w swojej istocie jest bowiem odbiciem sytuacji "na rynku" i dla jej prawidłowego ustalenia katalog może być jedynie jednym z dowodów, zawierającym ceny uśrednione. Istotne znaczenie dla ustalenia cen rynkowych w inwestycjach podejmowanych przez Skarżącą miało miejsce i czas usługi a także aktualny popyt na roboty danego rodzaju, czego organy przy weryfikacji kosztów nie uwzględniły.

Sąd wskazał również, że organ nie wyjaśnił należycie zagadnienia konieczności wykonania i cen robót tymczasowych, w tym konieczności zastosowania wykopów i igłofiltrów, a w konsekwencji wliczenia tych kosztów do kosztów stałych.

Za przedwczesne Sąd uznał odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Wyrok WSA w Warszawie z 10 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 3636/15 nie został zaskarżony i stał się prawomocny.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacja Rolnictwa [...] listopada 2017 r. wydał decyzję nr [...] będącą przedmiotem obecnego postępowania sądowego. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej z [...] września 2013 r. oraz uwzględniając wskazania zawarte w wydanych w sprawie prawomocnych wyrokach WSA w Warszawie, Prezes ARiMR uchylił w części decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2013, nr [...], i przyznał w zaskarżonej części pomoc na część kwalifikowanych kosztów inwestycji za II półrocze 2012 r. ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 565.051,79 zł (w tym pomoc ze środków UE - 376.701,19 zł) oraz odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 484.948,21 zł, stwierdzającą, że łączna udzielona pomoc wynosi 6.763.615,34 zł.

Prezes ARiMR przeprowadził analizę odwołania w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, dotyczących wykonania robót ziemnych wchodzących w zakres budowy budynku przechowalni owoców. Dokonując analizy inwestycji, ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poddał weryfikacji kosztorysy powykonawcze złożone przez Stronę. Uznał, że pracownicy ARiMR dokonujący tych czynności dysponują wystarczającą wiedzą specjalistyczną w tym zakresie (tj. wykształceniem lub doświadczeniem praktycznym w zakresie budowlanym, w tym w szczególności w kosztorysowaniu prac budowlanych). Uznał, że powołanie biegłego do sporządzenia opinii w tym zakresie nie było konieczne.

Organ wskazał, że Beneficjent dla przedmiotowej inwestycji przedłożył 4 kosztorysy powykonawcze (nr 1 z [...] marca 2013 r., nr 2 z [...] czerwca 2013 r., nr 3 z [...] sierpnia 2013 r., nr 4 z v marca 2017 r.), w których stosuje różne bazy, jako podstawy wyceny, różne stawki roboczogodziny, jak również różne narzuty.

Oprócz zmian w poszczególnych kosztorysach ulegał zmianie także zakres i obmiar wykonanych robót.

Podkreślił, że złożony do ARiMR [...] marca 2017 r. kosztorys nr 4 stanowi rozwinięcie kosztorysu nr 3 złożonego 29v sierpnia 2013 r., z tą różnicą, że z robót ziemnych wydzielono odwodnienie. W kosztorysie złożonym do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR [...] marca 2013 r. (kosztorys nr 1) wskazano np. wymianę gruntu pod halą na głębokości 4 m (patrz poz. 8d.1., wyliczenie w opisie robót poz. 1*4-poz.6-poz.7, obmiar 10.315,1 m3, wartość pozycji 961.986,23 zł). Również wymianę gruntu na głębokość 4 m (patrz poz. 6d.1., wyliczenie w opisie robót poz. 1*4-poz.5, obmiar 11479,95 m3, wartość pozycji 833.444,37 zł) wskazano w kosztorysie złożonym do OR ARiMR 24 czerwca 2013 r. (kosztorys nr 2). Kosztorys złożony do ARiMR v sierpnia 2013 r. (kosztorys nr 3) wykazuje do refundacji wymianę gruntu na głębokość 1,2m (patrz poz. 6d.1., wyliczenie w opisie robót poz. 1*1,2, obmiar 3336,15 m3, wartość pozycji 298.485,34 zł).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Beneficjent [...] lipca 2013 r. przedłożył do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR kosztorys ofertowy opracowany 10 września 2012 r. przez [...] Sp. z o.o. w oparciu o ceny rynkowe, bazę Intercenbud. Kosztorys powykonawczy złożony 29 sierpnia 2013 r. sporządzony został w oparciu o bazę cenową Intercenbud dla IV kw. 2012 r., z narzutami - koszty pośrednie 80%, zysk 20%, na kwotę kosztorysową 2.400.000,05 zł netto. Kosztorys ten, co do zakresu rzeczowego zgodny jest z kosztorysem ofertowym złożonym do ARiMR 5 lipca 2013 r. Uwzględnia również uwagi zawarte w ocenach kosztorysowych przeprowadzonych przez [...], działającego na zlecenie Agencji, za wyjątkiem wymiany gruntu. Jedyne odstępstwo stanowi ilość ziemi objęta wywozem. Ze względu na powyższą rozbieżność do dalszych obliczeń Prezes ARiMR przyjął wartość określoną w protokole obmiaru robót podpisanym przez kierownika budowy, inspektora nadzoru i przedstawiciela beneficjenta, tj. 3.731 m3. Prezes ARiMR podkreślił, że na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy organ I instancji nie zanegował podstaw katalogowych robót, tj. zastosowanych Katalogów Nakładów Rzeczowych (KNR) jak i opisów robót.

Prezes ARiMR uznał za zasadną wymianę gruntu pod wykonaną halą na głębokości 1,2 m mając pod uwagę opinię geotechniczną i wyniki badań gruntu opracowaną przez firmę [...] s.c. [...] i [...] w listopadzie 2012 r. i podpisaną przez J. M. posiadającego uprawnienia geologiczne nr VII - 1134, złożoną przez Beneficjenta na etapie postępowania odwoławczego.

Prezes ARiMR natomiast nie uznał za prawidłowe wskazanie w kosztorysie powykonawczym konieczności wymiany gruntu pod całą halą na głębokość 4 m. Badanie geotechniczne dla otworu nr 2 wskazuje na nasyp niekontrolowany zalegający do głębokości 0,8 m od powierzchni terenu, a gleba próchnicza od poziomu 0,8 m do 3,6 m. Łączna miąższość warstw do wymiany wynosi 4,1 m (0,8 m+3,6 m). Otwór nr 1 posiada warstwę gleby organicznej o miąższości 1,3 m. Uśredniając miąższość warstw gruntu uzyskamy głębokość 2,7 m ([4,1+1,3]/2). Dodatkowo należy zauważyć, iż warstwa humusu ulega wypłaceniu w kierunku od drogi do cieku wodnego (od otworu nr 2 w kierunku otworu nr 1). Wymiana gruntu na głębokość 1,2 m jest najbardziej prawdopodobna w zestawieniu z opinią geotechniczną. Dlatego też do obliczeń uznano wymianę gruntu na głębokość 1,2 m wskazaną przez Grupę w kosztorysie złożonym do ARiMR 29 sierpnia 2013 r.

W zakresie argumentu Strony o utrudnieniu przy wykonywaniu prac w postaci wysokiego poziomu wód gruntowych w trakcie prowadzenia robót budowlanych, stosowania igłofiltrów do odwadniania terenu w trakcie wykonywania robót, jak i dodatkowo odwadniania wykopu, Prezes ARiMR zgodnie z zawartymi w wyroku z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3636/15 wskazaniami, przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające mające na celu wyjaśnienie tego zagadnienia.

W wezwaniu z [...] stycznia 2017 r. Prezes ARiMR, w celu potwierdzenia wykonania odwodnienia wykopu budowlanego oraz terenu w trakcie prowadzenia robót budowlanych związanych z budową budynku przechowalni owoców na działce nr [...] w miejscowości [...], wezwał Stronę do dostarczenia kopii projektu odwodnienia wykopu budowlanego oraz odprowadzenia wód z odwodnienia lub kopii projektu wykonawczego, jeśli projekt odwodnienia jest zawarty w projekcie wykonawczym budowy budynku przechowalni owoców oraz o dostarczenie kopii dokumentów potwierdzających konieczność i możliwość odprowadzania wód wypływających z powstałej w wyniku budowy skarpy do rzeki o czym informowała Grupa w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. tj. pozwolenie wodnoprawne, dokumentacja fotograficzna, inne.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Grupa wskazała, że "(...) budowę zrealizowano w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki a wodę wypływającą z powstałej w wyniku budowy skarpy do dziś mimo upływu blisko 3 lat nadal odprowadzamy do rzeki, teren budowy był niejednolity, na większości obszaru występowały utrudnienia naturalne opisane powyżej, które powodowały podwyższenie nakładów na realizacje inwestycji".

Organ odwoławczy wskazał, iż Beneficjent nie dostarczył projektu odwodnienia ani innych dokumentów, które mogłyby potwierdzić twierdzenia Strony. Natomiast wartość robót, o którą występuje Beneficjent zgodnie z kosztorysem złożonym do ARiMR [...] marca 2017 r. to 266.948,05 zł. Prezes ARiMR podkreślił, że okoliczność przeprowadzenia przez Grupę w trakcie realizacji inwestycji odwodnienia pojawiła się dopiero na etapie postępowania odwoławczego, tj. trzy lata od zakończenia inwestycji. W kosztorysie przedłożonym do ARiMR [...] marca 2017 r. wydzielone zostało odwodnienie o wartości 266.948,05 zł.

Prezes ARiMR podkreślił, że w żadnym wcześniejszym kosztorysie Grupa nie wykazywała przeprowadzenia odwodnienia pomimo, że każdy ze złożonych przez Grupę kosztorysów sygnowany jest przez firmę [...] Sp. z o.o. i podpisany przez D. C.o. Kosztorysy złożone do ARiMR [...] marca 2013 r., 24 czerwca 2013 r. i 15 marca 2017 r., co do zakresu rzeczowego, zostały potwierdzone przez kierownika budowy J. K., jak i inspektora nadzoru Pana W. L..

Prezes ARiMR, rozpatrując złożone odwołanie, dokonał zestawienia złożonych przez Grupę czterech kosztorysów w zakresie działu roboty ziemne, z uwzględnieniem obmiarów inwestycji wykazanych w trakcie kontroli inwestycji przeprowadzonej przez ARiMR, jak i w oparciu o protokół odbioru robót i pismo wnioskodawcy z dnia [...]kwietnia 2015 r. tj. sprowadzono je do jednego poziomu odniesienia, co pozwala zobrazować zmiany wartości cen jednostkowych.

Wskazał, iż suma tych samych pozycji (odniesionych do jednego poziomu) wynosi dla kosztorysu nr: 1 – 1.336.341,86 zł, nr 2 – 1.132.639,34 zł, nr 3 – 1.644.230,29 zł, nr 4 – 1.430.865,54 zł.

Wartość pozycji w kosztorysie 3 jest największa w stosunku do pozostałych kosztorysów. Dla 9 pozycji wspólnych 2 ceny jednostkowe kosztorysu 3 są niższe od cen jednostkowych kosztorysu 1. Różnica wartości pozycji kosztorysów 1 i 3 (kolumna 17 tabeli nr 1) dla tych pozycji wynosi 13.487,47 zł. W 7 pozycjach kosztorysu nr 3 w stosunku do kosztorysu nr 1, wzrost wartości pozycji wystąpił w 7 pozycjach na kwotę 321.375,90 zł. Skrajny wzrost cen jednostkowych zawarto w pozycji KNR 2-01 0230-01 z.sz. 2.4.2. 9906 o opisie Zasypywanie wykopów spycharkami z przemieszczeniem gruntu na odległośc do 10 m w gruncie kat. 1-111 Praca spycharkami w gruncie sypkim gdzie w kosztorysie 1 cena jednostkowa wynosi 3,51 zł/m3 a w kosztorysie 3- 51,94 zł/m3. Wzrost ten wynosi 48,43 zł/m3. Dla pozycji KNR 4-01 0108-02 0108-04 o opisie Wywóz ziemi samochodami skrzyniowymi na odległość 10 km grunt. kat. III w kosztorysie 1 cena jednostkowa wynosi 263,5 zł/m3 a w kosztorysie 3-304,84 zł/m3. Wzrost ten wynosi 41,39 zł/m3. Wartość ww. pozycji w kosztorysie 3 w stosunku do kosztorysu I przy zastosowaniu jednolitego poziomu obmiarów wynosi 308.535,19 zł.

Prezes ARiMR podkreślił, że skoro kosztorysy 1-3 są kosztorysami powykonawczymi, to wszystkie powinny zawierać koszt odwodnienia. Nie jest więc zrozumiały znaczny wzrost cen jednostkowych w kosztorysie nr 3. Kosztorys ofertowy dla przedmiotowego zadania zgodnie z uzupełnieniem z [...] lipca 2013 r. został sporządzony [...] września 2012 r. Zakres robót i ceny dla zadania roboty ziemne i fundamentowanie są identyczne jak w kosztorysie powykonawczym złożonym do ARiMR w [...] sierpnia 2013 r. (nr 3), czyli kosztorysie powykonawczym, na który to Strona wskazuje jako podstawę wystawienia faktury nr [...] z [...] grudnia 2012 r. (pismo Beneficjenta z [...] kwietnia 2015 r.). Projekt budowlany dla inwestycji sporządzono w listopadzie 2012 r. Badania geotechniczne również opracowano w listopadzie 2012 r. (dostarczone do ARiMR [...] grudnia 2014 r.), lecz przeprowadzono je w czerwcu 2012 r (strona 3 z 5 punkt 2.2.). Projektant na str. 8 w punkcie 6 jednoznacznie stwierdza "Poziom wód gruntowych poniżej posadowienia fundamentów".

Skoro zatem kosztorys powykonawczy z [...] sierpnia 2013 r i ofertowy posiadają ten sam zakres robót, jak i tę samą cenę jednostkową robót budowlanych to albo wykonawca we wrześniu 2012 r. nie ujął w cenie jednostkowej kosztu odwodnienia gruntu lub też posiadał bardzo istotną wiedzę dla procesu projektowego dotyczącej stateczności budowli, o której nie wiedział projektant lub badania przeprowadzone przez projektanta wskazywały na inny obraz gruntu.

Skoro natomiast, jak wskazała Strona w piśmie z [...] lutego 2015 r., badania geotechniczne były własnością wykonawcy to nie jest jasne, w jaki sposób inni oferenci mogli uwzględnić koszt odwodnienia w swoich ofertach. Tymczasem jak wskazano w piśmie Strony z [...] lutego 2015 r. wybrana oferta była najtańsza.

Procesem inwestycyjnym zarządzała firma [...] Sp. z o.o. ul. [...] , za co otrzymała wynagrodzenie w kwocie netto 500.000,00 zł (faktura w załączeniu). W procesie zarzadzania inwestycją brał udział podmiot profesjonalny. Pomimo tego w dokumentacji występują sprzeczności.

Jak wynika z akt sprawy, pozwolenie na budowę dla przedmiotowej inwestycji zostało wydane [...] listopada 2012 r. (decyzja nr [...] Starosty [...]) dla M. i D. C.. Decyzja stała się ostateczna [...] grudnia 2012 r. Zgodnie z przepisami prawa budowalnego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania pozwolenia na budowę, roboty budowlane można było rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego). Protokół odbioru robót został sporządzony[...] grudnia 2012 r. Dziennik budowy przedstawiony w ramach kontroli przeprowadzonej [...] lipca 2014 r. pracownikom Biura Kontroli na Miejscu [...]o Oddziału Regionalnego ARiMR, jak i znajdujący się w aktach sprawy dla II półrocza 2013 r. na stronie 5 posiada zapis - potwierdzam wykonanie tyczenia w dniu [...]grudnia 2012 r. podpis geodeta uprawniony mgr inż. P. K..

Prezes ARiMR uwzględnił utrudnienia wskazane przez Beneficjenta, tj. oblepianie naczynia roboczego przez grunt, czy też prace w gruncie sypkim. W kalkulacjach szczegółowych złożonych do ARiMR [...] grudnia 2014 r. Grupa stosuje wskaźniki zwiększające w oparciu o tablice 9903 i 9906.

Organ podniósł, że zgodnie z wyżej wskazaną tablicą 9903 została zwiększona cena jednostkowa robót, poprzez zwiększenie robocizny i pracy sprzętu z tytułu gruntu nawodnionego. Zdaniem Prezesa ARiMR stwierdzenie o stosowaniu odwodnienia stoi zatem w sprzeczności z zastosowanymi dodatkami.

Organ odwoławczy odnosząc się kwestii kosztu gwarancji, którego to niewyjaśnienie Prezesowi ARiMR wytknął WSA w Warszawie w wyroku z 10 czerwca 2016 r, sygn. akt V SA/Wa 3636/15, wskazał, że w przedmiotowej sprawie w zakresie gwarancji występuje niejednoznaczność zgromadzonych dokumentów.

Zgodnie z pismem Grupy z [...] grudnia 2014 r. "określenie wysokości wynagrodzenia poprzedzone było postępowaniem ofertowym gdzie dla przedmiotu zamówienia grupa oczekiwała najlepszej ceny tj. ceny za najwyższą jakość wykonania budynku popartą udzieleniem 10-letniej gwarancji zgodnej z okresem podjętych przez grupę zobowiązań wobec ARiMR".

W dniu [...] marca 2013 r. wraz fakturą Vat nr [...] (za budowę budynku przechowalni etap I) wystawioną przez firmę [...] Sp. z o.o. ul. [...], Grupa przedłożyła umowę zawartą [...] września 2012 r. z firmą [...] Sp. z o.o. na wykonanie robót budowlanych. Paragraf 8 ust. 1 umowy jednoznacznie wskazuje na udzielenie przez wykonawcę gwarancji 36-miesięcznej od daty podpisania końcowego protokołu odbioru. Wartość robót I etapu zgodnie z umową wynosi 2.400.000 PLN. Roboty budowlane dla wszystkich etapów zakończono 31 grudnia 2013 r. - dziennik budowy str. 5 (wpis kierownika budowy) i str. 7 wpis inspektora nadzoru.

W dniu [...] listopada 2016 r. (prawie trzy lata po zakończeniu robót budowlanych) Beneficjent przedłożył do ARiMR gwarancję na wykonane roboty budowlane na podstawie zawartej umowy z [...] września 2012 r. W paragrafie 1 ust 1 gwarancji wskazano, że okresem 36 miesięcy objęto roboty budowlane, a okresem 120 miesięcy gazoszczelność komór.

W związku z powyższym dodatkowo uwzględniono dokumenty zawarte w aktach sprawy dla ostatniego etapu inwestycji - etap III. W teczce sprawy II półrocza 2013 r. wraz z fakturami wystawionymi przez firmę [...] Sp. z o.o., protokołem zdawczo-odbiorczym (końcowym) na roboty budowlane znajduje się umowa zawarta [...] września 2012 r. pomiędzy Beneficjentem i wykonawcą robót. Paragraf 8 ust. 1 tej umowy brzmi identycznie jak zawarty w aktach dla II półrocza 2012 roku, tj. gwarancja wynosi 36 miesięcy od daty podpisania końcowego protokołu odbioru robót. W aktach sprawy znajduje się również aneks z [...] listopada 2013 r. do powyższej umowy. Aneks nie dotyczy okresu gwarancji. W dniu [...] lipca 2013 r. (akta sprawy II półrocze 2012 r.) Beneficjent przedłożył do ARiMR kosztorys ofertowy firmy [...] Sp. z o.o. o dacie opracowania [...] września 2012 r. Zarówno wartość kosztorysu, jak i zakres robót (ziemnych i fundamentowych) jest identyczny z kosztorysem powykonawczym będącym podstawą rozliczenia na etapie odwoławczym. Kosztorys sporządzony jest 15 dni przed podpisaniem umowy. Skoro zatem ceny w kosztorysie ofertowym są wyższe ze względu na okres gwarancji to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w umowie, która jednak nie zawiera regulacji w przedmiotowym zakresie.

Akta sprawy dla przedmiotowego okresu rozliczenia zawierają protokoły odbioru robót np. do faktury Vat nr [...] z [...] grudnia 2012 r. na kwotę netto 2.800.000 zł, wystawione przez firmę [...] W protokołach tych wskazano rękojmię na przedmiot umowy materiały, urządzenia, wyroby 12 miesięcy od daty odbioru, oraz na gwarancję jakości dla materiałów, urządzeń wyrobów i wykonawstwa robót budowlano - montażowych 12 miesięcy od daty podpisania protokołu.

Protokół odbioru robót do faktury Vat nr [...] z v grudnia 2013 r. (akta sprawy II półrocze 2013r.) przez firmę [...] - na kwotę 2.700.000 PLN wskazuje również na gwarancję 12 miesięczną dla robót budowlano montażowych. Protokół dotyczy przedmiotowej hali (budynku na działce ewidencyjnej [...] w miejscowości [...]). Firma [...] wykonała instalacje chłodnicze, kontroli składu atmosfery i sterowania zintegrowanego (technologia ULO) - ferta nr [...] z dnia [...].08.2013r. firmy [...].

Zakres robót objęty odwołaniem (II półrocze 2012 r.) to roboty ziemne. Elementy hali, które są istotne dla gazoszczelności zgodnie z oświadczeniem Beneficjenta z [...] marca 2015 r. (str. 2) to klejenie płyt warstwowych ściany komór i stropu (akta sprawy II półrocze 2013r.). Wszystkie te elementy zostały zrealizowane w etapie III inwestycji tj. w II półroczu 2013r. W ramach wniosku dla II półrocza 2013 r zostały uznane wyższe ceny jednostkowe (dla pozycji dotyczących uszczelnienia ścian) niż wynikające ze standardowej wyceny pozycji.

Niezależnie od powyższego organ wskazał, że zgodnie Wykazem kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania stanowiącym załącznik do rozporządzenia wykonawczego, gwarancja nie stanowi kwalifikowanego kosztu inwestycji.

Podkreślił, że gwarancja przy sprzedaży przewidziana została w art. 577 - 581 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2017 poz. 459) i stanowi fakultatywne zobowiązanie gwaranta (np. producenta) odnośnie towaru w stosunku do kupującego (w tym także konsumenta), w szczególności do naprawy, wymiany, zwrotu ceny rzeczy bądź zapewnienia innych usług w razie braku właściwości rzeczy określonych w oświadczeniu gwarancyjnym. Zgodnie z art. 577 § 4 cytowanej ustawy, jeżeli nic zastrzeżono innego terminu, termin gwarancji wynosi dwa lata licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana.

Mając na uwadze powyższe gwarancję świadczoną poza okresem wskazanym w powyższym przepisie organ uznał za dodatkową usługę, której zgodnie z § 5 rozporządzenia wykonawczego nie można uznać jako kwalifikowany koszt inwestycji.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz zmiany zakresu robót wskazywane w kosztorysach składanych do ARiMR w dniach [...] marca 2013 r., [...] czerwca 2013 r., v sierpnia 2013r. Prezes ARiMR stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wyższych cen w związku z udzieloną gwarancją.

W odniesieniu do zastosowanych przez Grupę stawek roboczogodziny i narzutów Prezes ARiMR stwierdził, że Grupa w wyjaśnieniach z [...] kwietnia 2015 r. wskazała, że to kosztorys powykonawczy nr 3 złożony do ARiMR [...] sierpnia 2013 r. jest kosztorysem będącym podstawą akceptacji faktury nr [...] z [...] grudnia 2012 r. Zastosowano w nim roboczogodzinę na poziomie 27,05 zł oraz koszty pośrednie na poziomie 80%, zysk 20%.

Najwyższa wartość średniej roboczogodziny zawiera baza Intercenbud. Również najwyższą wartość kosztów pośrednich i zysku również wykazuje baza Intercenbud. Beneficjent w kosztorysie ofertowym z [...] września 2012 r. wskazuje na roboczogodzinę na poziomie 27,05 zł, oraz koszty pośrednie na poziomie 80%, zysk 20%, czyli takie same jak w kosztorysie powykonawczym złożonym do ARiMR 29 sierpnia 2013 r. Grupa w ramach uzupełnienia z [...] grudnia 2014 r. (data wpływu do ARiMR) przedłożyła kalkulacje szczegółowe cen jednostkowych. Przedłożyła również wydruki z bazy cen Intercenbud.

Organ po analizie cen jednostkowych stwierdził, że Strona stosowała składniki ceny jednostkowej wyższe niż w wydrukach z bazy cenowej.

Organ podniósł, że Beneficjent w trakcie postępowania odwoławczego, zakończonego decyzją z [...] czerwca 2015 r., składał różne wyjaśnienia w zakresie czynników wpływających na cenę. W piśmie z [...] kwietnia 2015 r. Grupa, jako przyczynę wskazanej wysokości kosztów, wskazała "bardzo trudne warunki geotechniczne". Z kolei w piśmie z [...] lutego 2015 r. Grupa, jako przyczynę podanej wysokości kosztów, wskazuje prowadzenie robót budowlanych "w okresie jesienno-zimowym, co powodowało wyższe koszty ich prowadzenia", Euro 2012. Natomiast w piśmie z 15 grudnia 2014 r., jako przyczynę podanej wysokości kosztów, Grupa podała krótki czas realizacji inwestycji i 10 letni okres gwarancji.

Organ po analizie danych Głównego Urzędu Statystycznego stwierdził, że powyższe czynniki nie miał wpływu na cenę jednostkową.

Zdaniem organu na wskazane ceny nie miał wpływu także wskazywany przez Stronę wzrost liczby inwestycji budowlanych. Organ szczegółowo analizował w tym zakresie m.in. bezrobocie i wysokość zarobków na terenach sąsiadujących z inwestycją.

Prezes ARiMR prowadząc ponowną weryfikację sprawy dokonał powtórnego wyliczenia wartości kosztorysowej robót ziemnych na podstawie kosztorysu powykonawczego złożonego przez Stronę [...] sierpnia 2013 r.

Analiza obejmowała pozycje kosztorysu powykonawczego pn. "Budowa budynku przechowalni owoców" złożonego [...] sierpnia 2013 r., ujęte wyłącznie w dziale: Roboty ziemne (poz. 1-9), które zostały zakwestionowane na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy. Prezes ARiMR nie dokonał oceny kosztorysu w części: Roboty fundamentowe, (poz. 10-12), gdyż ten zakres robót nie był kwestionowany przez organ I instancji. Wskazał, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR jako podstawę do wyliczenia kwoty pomocy finansowej przyjął łącznie koszty kwalifikowane inwestycji pn. Budowa budynku przechowalni owoców w wysokości 1.000.000,00 zł (Roboty ziemne + Roboty fundamentowe). Zatem, z działu Roboty ziemne organ I instancji jako kwalifikowany uznał koszt w wysokości 430.260,62 zł (1.000.000,00 zł - 569 739,38 zł).

W wyniku weryfikacji odwołania Prezes ARiMR ustalił wysokość kosztów kwalifikowanych dla inwestycji w zakresie Roboty ziemne na poziomie 1.183.663, 00 zł. Podniósł, że wartość pozycji kosztorysowych dotyczących działu Roboty ziemne wg Beneficjenta wynosi 1.828.963,00 zł. Organ odwoławczy stwierdził, iż po dokonanej analizie kosztorysowej redukcja kwoty pozycji kosztorysowych wynosi 645.300,00 zł (tj. 1.828.963,00 zł – 1.183.663,00 zł). Tym samym organ II instancji ustalił ponownie wielkość poniesionych przez Grupę kwalifikowanych kosztów inwestycyjnych na kwotę 8.848.485,77 zł netto. Następnie przedstawił szczegółowe wyliczenia dotyczące kwoty, co do której odmówił przyznania pomocy finansowej.

W dalszej części szczegółowo odniósł się do składanych wniosków dowodowych i wyjaśnił powody ich nieuwzględnienia.

W skardze na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacja Rolnictwa z [...] listopada 2017 r. Grupa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej odmówiono przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 484.948,21 PLN.

Decyzji w zaskarżonej części zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a., tj. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w zakresie ogólnej oceny wiarygodności kosztorysów powykonawczych przedłożonych przez Stronę, poprzez przyjęcie, że Strona przedłożyła 4 rzekomo różne kosztorysy powykonawcze, co rzekomo obniża ich wiarygodność, pomimo że (a) każdy z tych kosztorysów był składany przez Stronę wyłącznie na żądanie organu; (b) różnice między nimi wynikają wyłącznie z dostosowywania kosztorysu do wezwań i uwag organu,

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art, 80 k.p.a, art 75 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a., tj. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w kwestii wykonania tymczasowego odwodnienia wykopu budowlanego w oparciu o argumentację uznaną w poprzednim wyroku WSA za wadliwą, poprzez przyjęcie, że:

1. niedostarczenie przez Stronę projektu odwodnienia oraz odprowadzenia wód z odwodnienia, a także dokumentów potwierdzających konieczność i możliwość odprowadzania wód wypływających z powstałej w wyniku budowy skarpy do rzeki, oznacza, że odwodnienie nie zostało wykonane, pomimo (a), że dokumenty te nie są wymagane ani potrzebne dla wykonania takiego odwodnienia; (b) niedopuszczenia wnioskowanego przez Stronę dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność istnienia w gruncie do dnia dzisiejszego pozostałości tymczasowego odwodnienia budowy; (c) zaniechania przeprowadzenia podstawowego dowodu: przesłuchania świadków, tj. przedstawicieli generalnego wykonawcy, kierownika robót, itp. w celu ustalenia, czy odwodnienie zostało wykonane;

2. okoliczność wykonania odwodnienia została podniesiona rzekomo trzy lata od zakończenia inwestycji, a Strona rzekomo nie wykazywała kosztów odwodnienia w trzech kosztorysach poprzedzających kosztorys złożony [...] marca 2017 r., pomimo uznania przez WSA w Warszawie (w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 10 czerwca 2016 r., sygn. V SA/Wa 3636/15) za zasadny podniesionego przez Stronę zarzutu pominięcia przez organ wyjaśnień Strony w piśmie z [...] grudnia 2014 r., że koszty te, jako koszty tymczasowe, zostały rozrzucone po innych pozycjach kosztorysu, zgodnie z zasadami kosztorysowania, które to pismo organ Il instancji ignorował aż do czasu wydania wskazanego wyroku;

3. niewykazanie odwodnienia zarówno w kosztorysie ofertowym z [...] września 2012 r., jak i w kosztorysie powykonawczym z [...] sierpnia 2013 r. oraz w projekcie budowlanym z listopada 2012 r., w kontekście wskazania na konieczność odwodnienia terenu budowy w opinii geotechnicznej już w listopadzie 2012 r. prowadzi do wniosku, że generalny wykonawca nie wykonał odwodnienia terenu budowy, pomimo że:

a) organ ustalił, że projekt budowlany został sporządzony na rzecz podmiotu innego niż generalny wykonawca, a chronologia wskazuje, że projekt musiał zostać przygotowany przed sporządzeniem opinii geotechnicznej, z czego wynika, że projektant budowlany mógł nie wiedzieć o konieczności wykonania odwodnienia;

b) kosztorys ofertowy został sporządzony przez generalnego wykonawcę po wykonaniu badań geotechnicznych, a jedynie przed opracowaniem ich wyników w postaci opinii, zatem mógł uwzględniać koszty odwodnienia, bez ich wyraźnego wydzielenia z innych kosztów, w sytuacji gdy organ ustalił, że były to prace tymczasowe, które zgodnie z przepisami prawa i zasadami kosztorysowania mogły być uwzględnione w kosztach pośrednich, bez ich wyodrębniania;

c) WSA w Warszawie w wyroku wydanym w niniejszej sprawie 10 czerwca 2016 r. sygn. V SA/Wa 3636/15 podzielił zarzut Strony, że niewskazanie w kosztorysie kosztów odwodnienia, nie może oznaczać nieponiesienia takich kosztów, wskutek czego organ II instancji błędnie ustalił, że odwodnienie wykopu budowlanego nie zostało wykonane;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., tj. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w kwestii wpływu gwarancji na koszty etapu inwestycji będącego przedmiotem postępowania, poprzez przyjęcie, że:

1. roboty ziemne nie mają znaczenia dla gazoszczelności, co rzekomo wyklucza uwzględnienie kosztu gwarancji jako kosztu kwalifikowanego tych robót, pomimo pominięcia, że z kosztorysu powykonawczego wyraźnie wynika, że w tym etapie wykonano także roboty fundamentowe, w ramach których wykonano stopy fundamentowe wraz z izolacją poliuretanową oraz podwaliny prefabrykowane wraz z izolacją poliuretanową, które to prace mają istotne znaczenie dla gazoszczelności;

2. złożenie przez Stronę gwarancji na wykonane roboty budowlane nastąpiło rzekomo dopiero w listopadzie 2016 r. i wpływa negatywnie na wiarygodność tego dokumentu, pomimo że (1) Strona już w piśmie z [...] grudnia 2014 r. wskazała na fakt udzielenia jej przez generalnego wykonawcę 10 - letniej gwarancji na gazoszczelność, zaś wyjaśnienia były przez organ II Instancji długo pomijane, co zostało dostrzeżone przez WSA w wyroku wydanym w niniejszej sprawie w 10 czerwca 2016 r., sygn. V SA/Wa 3636/15; (2) wymóg udzielenia takiej gwarancji postawiła Strona w zapytaniu ofertowym zweryfikowanym pozytywnie przez organ I instancji na etapie postępowania o zaopiniowanie wniosku o zmianę PDU;

wskutek czego organ li instancji błędnie przyjął, że koszt 10 - letniej gwarancji na gazoszczelność nie jest kosztem kwalifikowanym;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., art. 75 k.p.a, oraz art, 153 p.p.s.a., tj. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w kwestii zastosowania przy weryfikacji kosztorysów powykonawczych wyłącznie średnich cen rynkowych wynikających z katalogów (baz) cen i pominięcia cen rynkowych wyższych niż średnie ceny tynkowe, w oparciu o argumentację uznaną w poprzednim wyroku WSA za wadliwą, poprzez:

1. przyjęcie, że Strona w toku postępowania składała różne wyjaśnienia w zakresie czynników skutkujących koniecznością zastosowania do weryfikacji kosztorysu cen rynkowych wyższych niż średnie ceny rynkowe, pomimo że z pism Strony i z akt sprawy, doświadczenia życiowego wynika, że czynniki te nie wykluczały się, a współistniały, współkształtując cenę rynkową w odniesieniu do konkretnej inwestycji Strony, w konkretnym czasie i na obszarze konkretnego powiatu;

2. przyjęcie, że pismo [...]WINB - zestawienie budynków przemysłowych i magazynowych zrealizowanych w latach 2011 - 2013 w poszczególnych powiatach woj. [...] nie dowodzi wzrostu popytu na ceny materiałów i usług budowlanych w powiecie [...] w 2012 r. z uwagi na fakt, iż pismo to dotyczy budynków przemysłowych i magazynowych klasy nr 1251 i 1252 PKOB, a inwestycja Strony to budynek magazynowy klasy PKOB 1271, pomimo że:

a) Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych ma charakter statystyczny, toteż zaklasyfikowanie chłodni do określonej klasy PKOB nie podważa twierdzenia, że wzrost popytu na chłodnie zaklasyfikowane jako PKOB 1252 spowodował wzrost cen budowy chłodni zaklasyfikowanych jako PKOB 1271;

b) organ II instancji stronniczo poprzestał na zakwestionowaniu znaczenia wskazanego dokumentu przedstawionego przez Stronę, stronniczo pomijając wniosek Strony o zwrócenie się organu do MWINB o przesłanie analogicznej informacji za okres 2011-2013 dla budynków klasy PKOB 1271 (budynki gospodarstw rolnych, w szczególności budynki magazynowe), co stanowi przedmiot odrębnego zarzutu nr 4.4.;

c) organ II instancji nie dopuścił dowodu wnioskowanego przez Stronę pismem z 15 września 2017 r., co stanowi przedmiot odrębnego zarzutu nr 4.4.;

3. pominięcie:

a) dokumentu - oferty złożonej Stronie przez spółkę [...] [...] sierpnia 2012 r. na realizację inwestycji na kwotę o 200.000,00 PLN wyższą niż oferta generalnego wykonawcy wybranego przez Stronę;

b) informacji wskazanej przez Stronę w piśmie z [...] sierpnia 2013 r. że trzecia oferta pozyskana przez Stronę w postępowaniu ofertowym na realizację inwestycji znajduje się w aktach sprawy o wydanie przez organ I instancji pozytywnej opinii o zmianie PDU;

c) wynikających z powyższego dokumentu i informacji faktów, że Strona przeprowadziła konkurs ofert na realizację inwestycji, które to oferty były weryfikowane na etapie opiniowania przez organ i instancji wniosku o zmianę PDU i które dowodziły, iż cena najniższa, zaoferowana przez generalnego wykonawcę wybranego przez Stronę, była ceną rynkową,

pomimo że zgodnie z orzecznictwem NSA i WSA w Warszawie, przeprowadzenie konkursu ofert jest tożsame z realizacją obowiązku przedstawienia dowodów uzasadniających stanowisko wnioskodawcy w kwestii kosztów kwalifikowanych;

4. niedopuszczenie wnioskowanego przez Stronę dowodu w postaci posiadanych przez inną jednostkę organizacyjną organu II instancji informacji nt. m. in. ilości budynków przechowalniczych, w szczególności gazoszczelnych, co do których Centrala i [...] Oddział Regionalny ARiMR otrzymały wniosek o przyznanie pomocy finansowej, zostało wybudowanych w latach 2011 - 2013 w powiecie [...] i w pozostałych powiatach woj. [...], i przyjęcie, że "nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy", nie mogłyby mieć wpływu na odmienną ocenę zgromadzonych dowodów, a wniosek Strony oznacza "przerzucenie ciężaru dowodu na Prezesa ARiMR", pomimo że:

a) zgodnie z doświadczeniem życiowym i logiką, wnioskowane informacje miały na celu ustalenie - zgodnie z wyrokiem WSA wydanym w niniejszej sprawie 10 czerwca 2016 r., sygn. V SA/Wa 3636/15 - aktualnego popytu na roboty budowlane zlecone przez Stronę w konkretnej lokalizacji, tj. w powiecie grójeckim, z uwagi na fakt, iż preferowane przez organ katalogi cen podają ceny uśrednione dla całego woj. [...];

b) zgodnie z orzecznictwem, sprzecznym z zasadą swobodnej oceny dowodów, jest wnioskowanie przed przeprowadzeniem dowodu, czy miałby on, czy też nie miałby wpływu na ocenę pozostałych dowodów;

c) realizacją spoczywającego na stronie obowiązku współudziału w postępowaniu dowodowym jest już samo złożenie wniosku wskazującego precyzyjnie sposób pozyskania do akt informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i rażąco sprzecznym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. jest wymaganie, aby Strona wyręczała organ administracji publicznej w realizacji wniosku dowodowego, tj. w faktycznym pozyskaniu wnioskowanej informacji od innego organu administracji - a tym bardziej od innej komórki organizacyjnej organu prowadzącego postępowanie (sic!);

d) pełnomocnik Strony złożył wniosek do właściwej komórki organizacyjnej organu II instancji o udostępnienie wnioskowanych informacji, ale wniosek został oddalony w oparciu o przepisy o informacji publicznej;

e) z zasad doświadczenia życiowego wynika, iż powszechnym standardem na rynku usług budowlanych jest wycena prac budowlanych za pomocą wartości kosztu budowy przypadającego na 1 m2 realizowanej powierzchni budowlanej - wnioskowane informacje pozwoliłyby ustalić, czy koszt przedmiotowej inwestycji na m2 był wyższy niż średni koszt innych, ale takich samych budynków dofinansowanych przez organ II instancji, a zatem czy był tynkowy;

5. zasugerowanie, że nieuzasadniony wpływ na wysokość kosztów budowy miał nieuzasadniony, krótki czas realizacji inwestycji, pomimo że późny czas rozpoczęcia budowy wynikał z przeciągającego się postępowania o pozytywne zaopiniowanie zmiany PDU w zakresie zmiany wartości inwestycji (wynikającej z wyników postępowania ofertowego) prowadzonego przez organ I instancji, nadto krótki okres realizacji budowy nie wyklucza kwalifikowalności wzrostu kosztów budowy w szybszy sposób;

wskutek czego organ II instancji naruszył art 153 p.p.s.a. i zweryfikował kosztorys powykonawczy zestawiając go ponownie wyłącznie ze średnimi cenami rynkowymi dla całego woj. [...] wynikającymi z baz i katalogów cen (Sekocenbud; Intercenbud) i ponownie odmawiając uznania za kwalifikowane kosztów mieszczących się w zakresie maksymalnych cen rynkowych, pomimo że (1) wyrokiem z 10 czerwca 2016 r. wydanym w niniejszej sprawie, sygn. V SA/Wa 3636/15, WSA w Warszawie przesądził, że nie ma podstaw do utożsamiania cen rynkowych z cenami z katalogów, a istotne znaczenie dla oceny rynkowości ma także czas, miejsce realizacji inwestycji oraz aktualny popyt na roboty danego rodzaju; (2) organ II instancji ustalił, że przedmiotowa inwestycja wiązała się ze szczególnymi, wyjątkowymi problemami (krótki czas realizacji, oblepianie naczynia roboczego przez grunt, prace w gruncie sypkim), co tym bardziej uzasadnia wniosek, iż średnia cena za m2 Inwestycji musiała być wyższa od średniej ceny za m2 podobnych budynków w woj, [...]; (3) z jednolitego orzecznictwa Sądów administracyjnych, w tym NSA, wynika, że nie ma podstaw do utożsamiania pojęcia cen rynkowych z cenami średnimi rynkowymi;

5. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., tj. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w kwestii sposobu weryfikacji kosztorysów powykonawczych, poprzez pominięcie faktu, że Strona realizowała budowę w systemie zleconym, tj. poprzez wybór w postępowaniu ofertowym generalnego wykonawcy, pomimo że:

a) zgodnie z orzecznictwem NSA i WSA w Warszawie oznacza to brak wpływu Strony na cenę zakupu poszczególnych materiałów budowlanych i wyklucza dopuszczalność uznawania za niekwalifikowalne koszty pojedynczych produktów tub materiałów w części przekraczającej średnią cenę rynkową;

b) fakt ten uzasadnia weryfikację rynkowości kosztu przedmiotowej inwestycji w najbardziej powszechny na rynku budowlanym sposób - poprzez porównanie średniej ceny za m2 przedmiotowej inwestycji ze średnią ceną za m2 innych, takich samych inwestycji;

wskutek czego organ II instancji błędnie przyjął, iż weryfikując kosztorys powykonawczy przedstawiony przez Stronę należy weryfikować ceny każdego poszczególnego materiału budowlanego i każdej pojedynczej roboty budowlanej i zaniechał ustalenia rynkowości średniej ceny za m2 przedmiotowej inwestycji;

6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art 24 § 3 k.p.a., poprzez niewyłączenie od udziału w sprawie pracowników organu II instancji, których brak wymaganej bezstronności został uprawdopodobniony przez Stronę wnioskiem z [...] czerwca 2017 r.;

7. naruszenie prawa materialnego, tj. błędne zastosowanie pkt 1 Załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania - Wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w zw. z § 1 ust. 1 pkt 3 lit. "b" oraz § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia w zw. z art. 577 § 1 i 4 K.c. poprzez przyjęcie, że:

1. brak literalnego wymienienia gwarancji we wskazanym Wykazie i określenie w art. 577 § 4 K.c. podstawowego okresu gwarancji na 2 lata wyklucza kwalifikowalność kosztu 10 - Ietniej gwarancji, pomimo:

a) nałożenia przez § 1 ust 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia na Stronę obowiązku wykorzystywania tej inwestycji zgodnie z jej przeznaczeniem przez okres 10 lat;

b) wewnętrznej sprzeczności rozumowania organu II instancji: w Wykazie brak jest takiej wzmianki także o 2 - letniej gwarancji, którą organ II instancji od lat uznaje za koszt kwalifikowany, zatem brak wzmianki o 10 -letniej gwarancji, nie może być jakimkolwiek argumentem przeciwko uznaniu za koszt kwalifikowany 10 - letniej gwarancji;

c) wewnętrznej sprzeczności stanowiska organu II instancji: jednocześnie bowiem organ przyznaje, że uznał wpływ 10 - letniej gwarancji na wysokość kosztów kwalifikowanych inwestycji w przypadku kosztów tej samej inwestycji poniesionych w III etapie (II półroczu 2013 r.);

d) pkt 1 Wykazu - załącznika do rozporządzenia wprost wskazuje, jakie koszty budowy nie są kosztami kwalifikowanymi (rozbiórki i utylizacji) - ustawodawca nie zaliczył gwarancji do enumeratywnie wymienionych wyjątków;

e) przyjęcia w orzecznictwie WSA wydanym na gruncie spraw o przyznanie pomocy grupom producentów owoców (przytoczonych w uzasadnieniu), iż koszt gwarancji przekraczającej okres 2 lat, wliczany w fakturze i kosztorysie do kosztu zakupu, stanowi koszt kwalifikowany, podobne stanowisko zajmował także sam organ II instancji winnych sprawach innych Grup;

f) w doktrynie prawa cywilnego oraz orzecznictwie sądów powszechnych (przyt. w uzasadnieniu), przyjęto, że gwarancja stanowi zapewnienie gwaranta co do istnienia określonych w oświadczeniu gwarancyjnym właściwości rzeczy sprzedanej, w którym gwarant zobowiązuje się do określonego świadczenia, gdy sprzedana kupującemu rzecz nie ma właściwości wskazanych w oświadczeniu gwarancyjnym", "z nadzieją gwaranta co do minimalnego skorzystania z nich (uprawnień gwarancyjnych) przez kupującego, właśnie dlatego, że rzecz jest dobra ", co wyklucza przyjęcie, jakoby gwarancja stanowiła koszt eksploatacji - istota gwarancji polega na zwolnieniu nabywcy nie z kosztów eksploatacji, ale z kosztów usuwania wad jakościowych tkwiących w rzeczy, które - biorąc pod uwagę gwarancję, czyli zapewnienie dobrej jakości - w toku eksploatacji w ogóle nie powinny się pojawić;

7.2. brak wzmianki o 10-letniej gwarancji na gazoszczelność komór chłodniczych w umowie Strony z generalnym wykonawcą uzasadnia uznanie, iż jej koszt nie jest kosztem kwalifikowanym, pomimo że z art. 647 - 658 w zw. z art. 577 § 1 K.c. wynika, że gwarancja jest umową niezależną od umowy o roboty budowlane, a co za tym idzie - postanowienia istotne z punktu widzenia przepisów dot. warunków przyznawania pomocy mogą być zawarte w dwóch różnych dokumentach cywilnoprawnych;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W replice na odpowiedź pełnomocnik Grupy odniósł się do stanowiska organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie:

Spór w sprawie sprowadza się do oceny zasadności zakwestionowania przez Prezesa ARiMR pewnej części kwalifikowalności kosztów inwestycji poniesionych zgodnie z twierdzeniami Grupy podczas realizacji inwestycji za II półrocze 2012 r. ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Dotyczą one wartości robót ziemnych, w szczególności związanych z odwodnieniem terenu podczas robót ziemnych, rozszerzonej 10–letniej gwarancji mającej być związaną z etapem robót ziemnych, wreszcie przyjętej wartości wykonanych robót ziemnych oszacowanych przez organ na podstawie katalogu Intercenbud, a nie twierdzeń Strony wynikających z przedstawianych i modyfikowanych w toku postępowania kosztorysów.

Sąd stoi na stanowisku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wydana została po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, nie narusza przepisów prawa materialnego.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2011 r., nr 145, poz. 868 ze zm.). Zgodnie z ta regulacją w zakresie określonym przepisami Unii Europejskiej dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji, właściwy ze względu na siedzibę wstępnie uznanej grupy producentów, organizacji producentów albo zrzeszenia organizacji producentów, wydaje decyzje w sprawach (...):

3) przyznania wstępnie uznanej grupie producentów pomocy finansowej na:

a) pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej,

b) pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania;

Na podstawie art. 19 ust. 3 pkt 1 wskazanej ustawy zostało wydane, mające zastosowanie w sprawie Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. poz. poz. 98 nr 822).

Sąd stoi przy tym na stanowisku, że organ udzielający pomocy publicznej jest uprawniony do weryfikacji rzetelności oświadczeń Strony oraz przedstawionych dokumentów mających wpływ na kwalifikowalność poniesionych wydatków i w efekcie na wysokość udzielanej pomocy publicznej.

Niezasadne są formułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Sąd stwierdza, że przeprowadzone postępowanie dowodowe było aż nadto wystarczające do prawidłowego rozstrzygania. Przedstawione przez Stronę i zebrane z urzędu dowody zostały przy tym ocenione zgodnie z zasadami logiki wiedzy i doświadczenia życiowego. Organ zasadnie stanął na stanowisku, że Beneficjent nie wykazał kwalifikowalności zakwestionowanych wydatków.

W punkcie II. 1 skargi podniesiono zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w zakresie ogólnej oceny rzetelności kosztorysów powykonawczych przedłożonych przez Stronę. Skarżący w obronie przedstawianych przez siebie, zmiennych w czasie dowodów wskazuje, że według niego w aktach znajduje się jeden kosztorys datowany 3 stycznia 2013 r. Fakt ewolucji jego treści ma wynikać z żądań organu co do wyjaśnienia poszczególnych kwestionowanych pozycji. Rzecz jednak w tym, że niezależnie od zmian elementów składowych poszczególnych wersji kosztorysów, ich wynik końcowy en bloc jest co do zasady tożsamy. Organ zasadnie podważa rzetelność tak tworzonych dowodów. Treść poszczególnych wersji jest co najmniej niespójna, co zostało słusznie wytknięte przez Prezesa. Analiza poszczególnych wersji kosztorysów nie wynikała przy tym ze stronniczego podejścia organu, lecz była wynikiem stosowania przepisów procedury administracyjnej. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie poprzestał na stwierdzeniu faktu zebrania w aktach kilku kosztorysów, lecz skupił się na istotnych różnicach w ich treści. Podkreślił w szczególności, że w najstarszej wersji kosztorysu nie wyodrębniono pozycji dokumentującej wykonanie odwodnienia. W związku z pobocznym zarzutem naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a. Sąd nie stwierdza, by organ wprowadzał Stronę w błąd na wcześniejszych etapach postępowania. Konieczność pogłębionej analizy materiału dowodowego wynikała z wcześniej wydanego w sprawie wyroku sądu administracyjnego, w którym uwzględniono niektóre zarzuty podniesione przez samego Skarżącego.

W punkcie II.2. skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art.75 k.p.a. oraz art.153 p.p.s.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów dotyczących kwestii wykonania tymczasowego odwodnienia wykopu budowlanego podczas prac ziemnych. Zdaniem Skarżącego organ bezzasadnie oczekiwał dostarczenia przez Stronę dokumentów regulujących zagadnienie odwodnienia, gdyż dokumenty jej zdaniem nie były wymagane, ani potrzebne. Twierdzenie Skarżącego nie jest uzasadnione, gdyż zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 5 - 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne odwodnienie wymaga co najmniej zgłoszenia (a w przypadku określonym w art. 389 pkt 6 także pozwolenia). Podobną regulację zawierały art. 123a ust. 1 pkt 6 i art. 122 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Co istotne sama Skarżąca utrzymuje, że wody gruntowe wciąż są odprowadzane poza nieruchomość Grupy (do pobliskiej rzeki), co niweczy jej dotyczącą tej kwestii argumentację zawartą w replice. Twierdzenia o pozostawieniu części odwodnienia aż po dziś dzień, świadczą o tym że niespójne wydaje się twierdzenie o jego tymczasowym charakterze związanym z budową. Równocześnie Strona nie przedstawiła ani dowodów aktualnego istnienia pozostałości tych urządzeń, ani – co istotne - wcześniejszego wykonania (pozwoleń, planów, zdjęć). Milczą na ten temat wyniki przeprowadzonej [...] sierpnia 2013 r. kontroli na miejscu w zakresie realizacji inwestycji. Organ zasadnie oczekiwał istnienia żądanych dokumentów, a ich brak stanowi istotną okoliczność dla oceny finansowych żądań Skarżącego poprzedzonej oceną zebranego materiału dowodowego. Według Skarżącego organ powinien był dopuścić dowód z oględzin nieruchomości na okoliczność istnienia w gruncie pozostałości tymczasowego odwodnienia budowy. Tymczasem zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Tymczasem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest istotną okolicznością istnienie w gruncie pozostałości tymczasowego odwodnienia, a wykazanie poniesienia kwalifikowalnych wydatków na odwodnienie podczas przeprowadzonych prac ziemnych. Organ prawidłowo starał się określić rozmiar niezbędnych robót ziemnych uzasadnionych charakterystyką gruntu. Natomiast oględziny pozostałości nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego, pozostawiając obszar przypuszczeń i spekulacji. Tym samym wnioskowany dowód byłby nieprzydatny dla stwierdzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności obszaru i głębokości koniecznego do wykonania odwodnienia. Skarżący utrzymuje, że organ powinien był dopuścić dowód z przesłuchania świadków w celu ustalenia czy odwodnienie zostało wykonane. Skarżący ponownie pomija treść 78 k.p.a. Tymczasem dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest istotna okoliczność samego faktu wykonania tymczasowego odwodnienie a wykazanie kwalifikowalność wydatków na nie poniesionych, związanych ściśle z niezbędnością i zakresem tych robót.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego, we wskazaniach co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA z 10 czerwca 2016 r. (sygn. akt V SA/Wa 3636/15) nie podzielono zarzutu wadliwego ustalenia stanu faktycznego związanego z chwilą podniesienia przez Beneficjenta poniesienie kwalifikowalnych kosztów odwodnienia, ani zasadności braku wcześniejszego wyodrębnienia w kosztorysie związanych z tym, a według Strony poniesionych kosztów. We wskazanym zakresie Sąd ograniczył się do stwierdzenia braku należytego wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji zagadnienia konieczności wykonania i cen robót tymczasowych, w tym konieczności zastosowania wykopów i igłofiltrów, a w konsekwencji wliczenia tych kosztów do kosztów stałych. Kontrolowana obecnie decyzja czyni zadość tym wskazaniom. Szczegółowo analizuje wskazane kwestie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Czyni to także bezzasadnym podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. W związku z tym zarzut zawarty w punkcie ll.2.2. skargi jest bezskuteczny

Także zarzut formułowany w punkcie Il.2.3. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Organ badając kwestię kwalifikowalności wydatków poniesionych zdaniem Grupy na tymczasowe odwodnienie oparł się na zgromadzonych dokumentach. Natomiast Skarżący opiera swój zarzut na przypuszczeniach (zwanych chronologią wydarzeń) a nie na faktach wynikających z zebranego materiału dowodowego.

W punkcie II.3.1 skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. .80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w kwestii wpływu gwarancji na koszty inwestycji. Sąd z całą stanowczością podkreśla, że organ oczywiście zasadnie i w zgodzie z zasadami logiki przyjął, że skoro gazoszczelność zależy od sposobu wykonania komór, a wykonanie komór nie należy do etapu robót ziemnych (a tego dotyczy żądanie zwrotu wydatków objętych obecnie prowadzonym postępowaniem), to gwarancja gazoszczelności budynku nie może być objęta zakresem postępowania dotyczącego kosztów inwestycji etapu dotyczącego robót ziemnych. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, to nie jedynie oczekiwania Strony decydują o zasadności zgłoszonego żądania lecz okoliczności obiektywne. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie posadzek, łączenie posadzki z fundamentami, ścianami czy stropem nie stanowią części robót ziemnych. Stwierdzenie to nie wymaga wiedzy specjalnej. W związku z tym organ zasadnie nie uwzględnił tych argumentów i nie naruszył przy tym przepisów procedury administracyjnej. Sąd podkreśla, że wbrew twierdzeniom Skarżącego w wyroku WSA z 10 czerwca 2016 r. (sygn. akt V SA/Wa 3636/15) nie wskazano na słuszność podnoszonych wcześniej w tym zakresie zarzutów. Sąd ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony, a w szczególności organ uchylił się od przyjęcia do materiału dowodowego Karty gwarancyjnej. W zaskarżonej decyzji organ zastosował się do tych wskazań i ocenił ten dowód. Organ zasadnie zwrócił też uwagę na różne wersje umów w zakresie dotyczącym gwarancji przedstawianych w różnych postępowaniach. Co istotne dowodu w postaci Kart gwarancyjnej Strona nie przedstawiała w toku postępowania administracyjnego, uczyniła to dopiero przed sądem, tymczasem zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla Skarżącego. Zasada ta nie zwalnia Strony z obowiązku dostarczenia materiałów, z których wywodzą korzystne dla siebie skutki. Niezależnie od tego w zaskarżonej decyzji przekonująco wyjaśniono, dlaczego koszt gwarancji gazoszczelności budynku nie został uznany za koszt kwalifikowalny poniesiony na etapie prac objętych decyzją.

W punkcie II.4. skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art.75 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. polegający na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów w kwestii zastosowania przy weryfikacji kosztorysów powykonawczych wyłącznie średnich cen rynkowych wynikających z katalogów (baz) cen i pominięcia cen rynkowych wyższych niż średnie ceny rynkowe w oparciu o argumentację uznaną w poprzednim wyroku WSA za wadliwą. Tymczasem Skarżący bezzasadnie zarzuca kontrolowanej decyzji naruszenie wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA z 10 czerwca 2016 r. (sygn. V SA/WA 3636/15). Rzeczywiście Sąd we wskazanym prawomocnym wyroku podzielił wyrażane już przez WSA w Warszawie i znajdujące aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego (V SA/Wa 439/13; II GSK 1106/14) stanowisko, że przyjęcie przez organ, że jedyną i wystarczającą weryfikacją kosztorysu jest jego weryfikacja poprzez odniesienie się do katalogów jest nieprawidłowe. Na gruncie § 2 ust. 1 pkt 4 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 r. nie ma podstaw do utożsamiania "cen rynkowych" z cenami z katalogów. Cena rynkowa w swojej istocie jest bowiem odbiciem sytuacji "na rynku" i dla jej prawidłowego ustalenia katalog może być jedynie jednym z dowodów, zawierającym ceny uśrednione. Istotne znaczenie dla ustalenia cen rynkowych w inwestycjach podejmowanych przez Skarżącą miały niewątpliwie miejsce i czas usługi, a także aktualny popyt na roboty danego rodzaju, czego organy przy weryfikacji kosztów w poprzednio zaskarżonej (i prawomocnie uchylonej przez Sąd) decyzji nie uwzględniły. Rzecz jednak w tym, że w obecnie kontrolowanym rozstrzygnięciu Prezesa ARiMR dokonał ponownej weryfikacji kosztorysów na podstawie zebranego materiału dowodowego, a nie jedynie na podstawie twierdzeń Strony w zakresie czynników wpływających na cenę (różnie wskazywanych) na różnych etapach postepowania. W tym celu analizowano informacje (m. in. z GUS) dotyczące i średnich zarobków i mającej na nie wpływ wysokości bezrobocia na terenie powiatu grójeckiego i sąsiednich w dacie realizacji przeprowadzonych prac. Analizowano wartość robót budowlanych (w tym ziemnych), porę ich wykonania (grudzień 2012), wpływ turnieju EURO 2012 na ceny robót budowlanych. Pamiętać jednak należy, że prace takie mogą być wykonywane przez przedsiębiorców z różnych stron kraju, zatrudniających pracowników na rożnych warunkach. Sąd wskazuje przy tym, że na wcześniejszych etapach prac inwestycyjnych to sam Skarżący odnosił swoje twierdzenia i ustalenia dotyczące do kosztów kwalifikowalnych do wartości cen wskazywanych w katalogu Intercenbud. Organ nie podszedł do nich bezkrytycznie, przeprowadził ich analizę w oparciu o obiektywne (wskazane w decyzji dowody). Był w pełni uprawniony do uznania tych stawek za miarodajne do oceny wniosku Skarżącej o wypłatę wsparcia.

Prezes ARiMR odniósł się przy tym do oferowanych przez Grupę dowodów mających przekonać do przyjęcia oczekiwanej przez Stronę wartości kosztów kwalifikowalnych. W szczególności w zaskarżonej decyzji zasadnie wskazano, że złożone w listopadzie 2016 r. pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie potwierdza tezy dowodowej, gdyż odnosi się do innych rodzajów budynków niż budynek będący przedmiotem inwestycji i nie odnosi się do innych powiatów województwa [...].

Skarżący przy tym zarzuca organowi opieszałość we wskazanym aspekcie rozpoznania sprawy. Tymczasem w toku postępowania to sam Skarżący wielokrotne wnioskował o wydłużenie terminu do złożenia wyjaśnień i o wydłużenie terminu do złożenia wyjaśnień po wezwaniu na podstawie art. 10 §1 k.p.a.

Skarżący równocześnie bezzasadnie twierdzi, że przeprowadził konkurs ofert na realizację inwestycji. Fakt pozyskania trzech ofert nie przesądza jeszcze o przeprowadzeniu konkursu. Dopiero wykazanie, że oferty zostały złożone w warunkach konkurencyjności pozwalałoby na rzetelne porównanie przedstawionych ofert. Skoro organ nie posiadał wiedzy, że oferty zostały złożone w warunkach konkurencyjności, to uwzględnienie wskazywanego w skardze wniosku o dokonanie przedstawianych ofert byłoby sprzeczne z art. 78 1 k.p.a.

Tożsamo rzecz ma się z wnioskami dowodowymi złożonymi [...] września 2017 r., w szczególności, dlatego że Skarżący pominął brak możliwości porównania oszczędnej i racjonalnie realizowanej inwestycji finansowanej ze środków prywatnych z inwestycją współfinansowaną ze środków publicznych.

Skarżący wnioskuje o dowody na okoliczności, które nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wnioski zmierzające do ustalenia kosztu budowy 1 m2 budowli tracą z pola widzenia, że istotą rozpoznawanej sprawy jest prawidłowe ustalenia kosztów robót ziemnych przeprowadzonych w ciągu kilku dni grudnia 2012 r. Podkreślić przy tym należy, że norma prawna wyrażona w treści art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, nakazuje dokonywanie wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; w sposób umożliwiający terminową realizację zadań; w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Podobne obowiązki wynikają z art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002.

W punkcie lI.5. skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wskutek błędnego przyjęcia przez organ, że weryfikując kosztorys należy badać ceny każdego poszczególnego materiału i każdej pojedynczej roboty budowlanej i zaniechanie ustalenia rynkowości średniej ceny za m2 przedmiotowej inwestycji. Zarzut ten pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Sąd stoi na stanowisku, że to właśnie aktualny kosztorys, ale co istotne sporządzony z zastosowaniem cen rynkowych, służy weryfikacji wydatków dokonanych przez wykonawcę. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której pomimo zobowiązania do zapłaty wynikającego z umowy z generalnym wykonawcą, do uiszczenia całej kwoty nie dojdzie, właśnie wskutek analizy rzetelności kosztorysu powykonawczego, która wykaże poniesienie wydatków w mniejszej kwocie. W realiach sprawy kolejne wersje kosztorysów zdają się tymczasem dopasowywać elementy do finalnego wyniku mającego uzasadniać żądanie Grupy.

W punkcie II.6 skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 24 § 3 k.p.a. przez zaniechanie wyłączenia od udziału w sprawie pracowników organu II instancji. Organ właściwie rozstrzygnął wskazaną kwestię w postanowieniach z [...] lipca 2017 r. Sąd przyjmuje za swoją wskazaną tam argumentację. Nie sposób natomiast nie zauważyć nadmiernych i zupełnie niepotrzebnych emocjonalnych sformułowań używanych tak w uzasadnieniu skargi, jak i w odpowiedzi na nią, używanych przez profesjonalnych pełnomocników. Z pewnością nie były one niezbędne, a świadczą wyłącznie o ich autorach.

Niezasadne są także formułowane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego. Nie mają w szczególności znaczenia dla sprawy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa cywilnego dotyczących gwarancji. 10 - letnia gwarancja ma dotyczyć gazoszczelności komór chłodniczych, kontrolowana decyzja w zaskarżonej części dotyczy zaś oceny kwalifikowalności wydatków na roboty ziemne, w szczególności odwodnienia tymczasowego.

Sąd nie stwierdza wreszcie naruszenia § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a i b mającego zastosowanie w sprawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Stanowi on, że potwierdzeniem spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 1 ust. 1, jest złożenie (...):

4) dla inwestycji lub jej etapu dotyczącego prac budowlanych:

a) aktualnego kosztorysu sporządzonego, z zastosowaniem cen rynkowych, na podstawie obmiaru zrealizowanej inwestycji, z potwierdzonym przez kierownika budowy, a jeżeli jego ustanowienie nie jest wymagane - przez inwestora, zakresem wykonanych robót, potwierdzonego przez inspektora nadzoru budowlanego,

Z kolei Załącznik do niniejszego rozporządzenia o nazwie Wykaz kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania stanowi m.in. (w pkt 1), że kwalifikowanymi kosztami inwestycji są koszty:

1) budowy budynków oraz budowli przeznaczonych do przechowywania, magazynowania lub przygotowania owoców i warzyw do sprzedaży, zgodnie z kosztorysem, z wyłączeniem kosztów rozbiórki i unieszkodliwienia materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki;

Sąd wskazuje, że kosztorys ten ma być aktualny, sporządzony z zastosowaniem cen rynkowych. Ponieważ stanowi podstawę wypłatę środków publicznych (w tym unijnych) powinien uwzględniać zasady wydatkowania takich środków wskazane w art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, który nakazuje dokonywanie wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; w sposób umożliwiający terminową realizację zadań; w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Podobne obowiązki wynikają z art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002.

Z tego punktu widzenia twierdzenia Strony co do kwalifikowalności zgłoszonych wydatków związanych z rozliczanym etapem robót zostały w sposób uprawniony w racjonalny sposób zweryfikowane przez Prezesa ARiMR. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie stwierdza stronniczości czy nierzetelności przeprowadzonej przez organ weryfikacji. Strona nie wykazała przy tym przekonująco kwalifikowalności wszystkich zgłaszanych jako kwalifikowalne wydatków.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.