Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 846/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ludwik Żukowski (spr.), Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek, Jolanta Rajewska, Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2005r. sygn. akt II SA/Po 325/03 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2005 r. (sygn. akt II SA/Po 325/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] (nr [...]), podjętą w przedmiocie zezwolenia na zajęcie wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, iż decyzją z dnia [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) zezwolił wnioskodawcy –"K." w [...] S.A. na niezwłoczne zajęcie wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, położonej w gminie [...], obręb [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym nr 121/1 o pow. 1,56661 ha. Nieruchomość ta była przeznaczona według ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na odkrywkę węgla brunatnego "J.". Decyzji tej Starosta [...] nadał na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności, uzasadniając to potrzebą ochrony interesu społecznego, tj. koniecznością zabezpieczenia ciągłości dostaw węgla na potrzeby elektrowni regionu konińskiego, a także potrzebą zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami. Zdaniem organu pierwszej instancji interes społeczny wymagał zabezpieczenia ciągłości dostaw węgla dla potrzeb elektrowni regionu konińskiego a tym samym zapewnienia płynności produkcji energii elektrycznej. W decyzji o zajęciu nieruchomości wskazano także, iż decyzją z dnia 25 lutego 2002 r. Starosta [...] wywłaszczył podaną wyżej nieruchomość, stanowiącą własność T. K. na rzecz Skarbu Państwa. Celem dokonanego wywłaszczenia było wydobywanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa. Podmiotem uprawnionym do realizacji tego celu była "K." w [...] S.A. na podstawie koncesji o nr 165/94 z dnia 26 sierpnia 1994 r., udzielonej przez Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

O wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz o nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności zwróciła się do Starosty [...]"K." w [...] S.A. We wniosku z dnia 29 listopada 2002 r., "K." wskazała, iż działka o nr 121/1 położona w gminie [...], obręb [...], zgodnie z częścią szczegółową Planu Ruchu "K." w [...] S.A. oraz Założeniami Techniczno – Ekonomicznymi odkrywki "J." była przewidziana do zajęcia pod eksploatację przez zdjęcie pierwszego piętra nakładu na dzień 25 lutego 2002 r. Przygotowanie robót wiąże się z wykonaniem szeregu czynności prawnych i faktycznych. Brak możliwości wejścia na grunt zakłóciłoby cały proces technologiczny prowadzonych robót górniczych. Bezpośrednim skutkiem zwłoki byłyby straty gospodarcze dla kopalni oraz zespołu elektrowni regionu konińskiego [...], [...], [...]. Wnioskująca K. podkreśliła możliwość powstania ciężkich strat dla gospodarki narodowej, polegających na stracie około 19 milionów ton węgla, brak możliwości przygotowania na czas nowego złoża do eksploatacji, zakłócenie pracy kopalni i elektrowni, zerwanie realizacji umów długoterminowych na dostawy węgla do elektrowni i na dostawę energii elektrycznej, utratę pracy przez pracowników kopalni i elektrowni.

Od wcześniej opisanej decyzji Starosty [...] odwołanie do Wojewody Wielkopolskiego złożyła T. K. domagając się stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 i 7 k.p.a., ewentualnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W odwołaniu zarzucono posługiwanie się przez organ pierwszej instancji ogólnikami, a prawdziwość wskazanych w decyzji okoliczności podważa fakt, że pomimo braku eksploatowania działki, żadna z elektrowni czy kopali nie ogłosiła upadłości.

W wyniku rozpoznania odwołania T. K., Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] (nr [...]), utrzymał decyzję Starosty [...] w mocy. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów; w sprawie zachodzą przesłanki zastosowania trybu określonego w art. 122 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) w związku z art. 108 k.p.a.

W dniu 14 lutego 2003 r. wpłynęła do byłego Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga T. K. na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Zdaniem strony prowadzone postępowanie było nielegalne i jako bezprzedmiotowe powinno być umorzone, natomiast właściciel nieruchomości powinien otrzymać stosowne odszkodowanie. Ustawa o gospodarce nieruchomościami dopuszcza możliwość wywłaszczenia nieruchomości tylko wówczas, gdy kopaliny stanowią własność Skarbu Państwa. Według Prawa górniczego i geologicznego własnością Skarbu Państwa są kopaliny nie stanowiące części składowych nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej w tym wypadku kopaliny nie stanowią własności Skarbu Państwa, co mają potwierdzać opinie ekspertów. Żaden z działających w sprawie organów nie przedstawił miarodajnych ekspertyz, które miałyby wspierać wyłożone w decyzjach administracyjnych argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uzasadniając motywy swego rozstrzygnięcia powołał i obszernie wyjaśnił podstawy materialnoprawne decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie wywłaszczonej nieruchomości. Przesłanki podjęcia takiej decyzji zdaniem składu orzekającego zaistniały. Podkreślono, że "K." miała realizować cel publiczny określony w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wydane wyłącznie po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Powołano w uzasadnieniu wyroku decyzję Starosty [...] z dnia 25 lutego 2002 r. o wywłaszczeniu nieruchomości T. K. na cele związane z realizacją odkrywki kopalni węgla brunatnego "J." wraz z inwestycjami towarzyszącymi nieruchomości. Sąd podzielił stanowisko, iż ze względu na technologię wydobywania węgla brunatnego należy węgiel brunatny zaliczyć do kopalin, które nie należą do części składowych nieruchomości, a przez to należą do Skarbu Państwa. Zaskarżona decyzja Wojewody Wielkopolskiego nie narusza przepisu art. 122 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), skoro zgodnie z planami eksploatacji uczestnik postępowania miał podjąć prace przygotowawcze do eksploatacji złoża "J." już w lutym 2002 r. Niezbędne było także nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a., albowiem wystąpiła konieczność niezwłocznego wdrożenia decyzji administracyjnej w życie. Przesłanki zastosowania art. 108 k.p.a. zostały zdaniem Sądu szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji Wojewody Wielkopolskiego. Argumentacja strony skarżącej stanowi zdaniem Sądu jedynie polemikę z argumentami organu odwoławczego. Zarzuty skargi nie są przy tym poparte żadnymi dowodami i sprowadzają się do kwestionowania ekonomicznych decyzji uczestnika postępowania.

Opisany wcześniej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r. zaskarżony został skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną sporządził i złożył w imieniu T. K. umocowany zgodnie z przepisem art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) prawidłowo umocowany radca prawny. W petitum skargi jako podstawę jej wniesienia wskazano na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast w uzasadnieniu wskazano na dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej interpretacji przepisów art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 7 ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz art. 143 kodeksu cywilnego. Zdaniem strony, Sąd pierwszej instancji w trakcie postępowania źle zinterpretował te przepisy bowiem nie uwzględnił treści art. 47 kodeksu cywilnego. W treści uzasadnienia skargi kasacyjnej nie podano daty uchwalenia aktów normatywnych, których przepisy Sąd naruszył oraz miejsca opublikowania tych aktów. Sąd podejmując kwestionowane orzeczenie pominął podnoszoną przez stronę odwołującą się do treści art. 47 kodeksu cywilnego, według której część składowa rzeczy nie może być przedmiotem odrębnej własności oraz innych praw rzeczowych. Częścią składową rzeczy jest w niniejszej sprawie węgiel brunatny, bowiem nie może być on od nieruchomości odłączony bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego, co jest uzasadnione twierdzeniem, że poszczególne elementy składające się na rzecz stają się jej częściami składowymi. Treść powołanego przepisu kodeksu cywilnego przekonuje o tym, że złoża węgla brunatnego są częścią składową nieruchomości gruntowej. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem praw rzeczowych, co z kolei przesądza o tym, że właścicielem złóż kopalin, których odłączenie powoduje uszkodzenie, istotną zmianę jest właściciel gruntu, a nie Skarb Państwa. Wynika to z przepisu art. 7 Prawa górniczego i geologicznego, który precyzyjnie określa, że Skarb Państwa jest właścicielem kopalin niebędących częścią składową nieruchomości gruntowej. Interpretacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest całkowicie błędna, co potwierdza stan prawny przepisu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i stan faktyczny. Sąd nie odniósł się również do faktu, że również właściciel nieruchomości może wydobywać kopaliny. Chociaż grunt jest użytkowany rolniczo to jednak jego społeczno – gospodarcze przeznaczenie jest jednoznaczne tj. wydobycie węgla brunatnego. Zgodnie z przepisami art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (nie podano daty uchwalenia ustawy oraz miejsca i jej publikacji), każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego. Także i ten przepis został zdaniem skarżącej naruszony poprzez wydany wyrok. Sąd nie zauważył także, że w przypadku kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa ustanawia się użytkowanie górnicze gruntu, które w przypadku K. nie miało miejsca. Sąd nie dostrzegł także naruszenia art. 53 Prawa geologicznego i górniczego, który zobowiązuje w przypadku górnictwa odkrywkowego do opracowania planu zagospodarowania terenu górniczego, a który to plan nie został opracowany. Błędnie także zinterpretowano wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1998 r. II SA 1695/97, (nie podano miejsca publikacji tego orzeczenia NSA) utrzymując, że dotyczył on kruszywa, a więc kopaliny wydobywanej przy zastosowaniu metody odkrywkowej, czyli innej technologii niż wydobywanie węgla brunatnego. Sąd w swym uzasadnieniu skupił się wyłącznie na wskazanych wyżej przepisach dokonując przy tym błędnej ich interpretacji. Nie odniesiono się także do naruszenia szeregu zasad podstawowych postępowania administracyjnego (nie podano jednak konkretnych przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym). Spowodowane przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przepisów prawa powinny, zdaniem strony skarżącej, skutkować uchyleniem wyroku w całości i uwzględnieniem skargi bądź też przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa w wysokości 480 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw... Stosownie do treści art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą sytuacje skutkujące nieważnością postępowania. Zostały one wskazane w treści art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny bada zaskarżony wyrok wyłącznie w granicach zakreślonych przez pełnomocnika strony skarżącej w skardze kasacyjnej.

Należy podkreślić, iż skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia w postępowaniu sądowym. W piśmie zawierającym skargę kasacyjną strona powinna przytoczyć podstawy kasacyjne a także uzasadnienie tych podstaw. Należy także wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego skargę został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Konieczne jest przy tym sprecyzowanie dokonanego naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez wskazanie, czy nastąpiła błędna ich interpretacja, czy też błędne zastosowanie. Jeżeli podstawa kasacji opiera się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. niezbędne jest wykazanie, że naruszenie przez sąd przepisów postępowania miało istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Na te obligatoryjne podstawy skargi kasacyjnej wskazuje art. 176 p.p.s.a.

Z uwagi na tak wysoko postawione wymogi sporządzenia dla skargi kasacyjnej, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego czyli na wprowadzenie obowiązku sporządzenia środka odwoławczego przez profesjonalnych pełnomocników. Ich doświadczenie oraz umiejętności mają uchronić strony nie posiadające wiedzy prawniczej przed negatywnymi konsekwencjami niewłaściwie skonstruowanych skarg kasacyjnych.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie czyni w sposób zadawalający zadość wymaganiom, jakie dla tego rodzaju środków odwoławczych stawiają przepisy procedury sądowoadministracyjnej.

Skargę kasacyjną pełnomocnik T. K. oparł na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a więc na podstawie wskazującej na uchybienie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik zakończonej sprawy. Tymczasem uzasadnienie skargi kasacyjnej nawet jednym słowem nie nawiązuje do tego właśnie przepisu p.p.s.a. Treść skargi kasacyjnej jako jedyny z przepisów p.p.s.a. powołuje art. 174 pkt 2 tej ustawy. Uzasadnienie środka odwoławczego nie powołuje a nawet nie zawiera ogólnego odesłania do pozostałych regulacji p.p.s.a. Z przepisów, które można zaliczyć do norm regulujących procedurę przed organami państwowymi powołano bardzo ogólnikowo przepisy postępowania administracyjnego. Można to zauważyć w zdaniu zarzucającym Sądowi pierwszej instancji, iż nie dopatrzył się naruszenia szeregu naczelnych zasad postępowania administracyjnego. Nie wskazano przy tym, które z przepisów postępowania zostały naruszone. Jakkolwiek, wskazanie konkretnych przepisów postępowania administracyjnego i tak nie mogłoby spowodować uznania, że podstawy skargi kasacyjnej zostały właściwie uzasadnione. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest bowiem mowa o naruszeniu, co do zasady, przepisów postępowania sądowoadministracyjnego a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Innymi słowy, wskazanie w skardze kasacyjnej wyłącznie naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów k.p.a. czy przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity : Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), nie będzie odpowiadać wymogom, o których mowa w art. 176 p.p.s.a. w zw. z art.174 pkt 2 p.p.s.a. Pośrednie bądź incydentalne wskazanie przy okazji formułowania podstaw kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania administracyjnego może w konkretnym przypadku okazać się nieodzowne jednakowoż nie może stanowić podstawowej osi zarzutów skargi kasacyjnej. Przypomnieć stanowczo jeszcze raz należy, iż konstrukcja podstawy kasacyjnej z art.174 pkt 2 opiera się na zarzucie naruszenia przepisów regulujących postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie można dopatrzyć się nawet per facta concludentia zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi znalazło się zdanie o tym, iż Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 ustawy -Prawo geologiczne i górnicze oraz art. 143 kodeksu cywilnego, bowiem pominął treść art. 47 kodeksu cywilnego. Powołano także art. 53 ustawy -Prawo geologiczne i górnicze. W treść skargi kasacyjnej nie podano daty uchwalenia tych aktów normatywnych, a także dzienników urzędowych, w których akty te opublikowano. Podanie tych informacji ma dla rozpoznania skargi kasacyjnej niebagatelne znacznie z uwagi na konieczność ustalenia przez sąd wyższej instancji dokładnego brzmienia przepisów prawa, które zostały zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną naruszone. W niniejszej sprawie nie jest wiadomo, czy skarżący zarzucił Sądowi naruszenie normy art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.; zwana dalej u.g.n), przed zmianą treści tego przepisu dokonanej mocą art. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), czy też skarżącemu chodziło o błędną interpretację treści art. 6 pkt 8 u.g.n. po wejściu w życie tych zmian. Ponieważ nie zawarto w treści środka odwoławczego informacji w postaci daty uchwalenia ustawy czy jej publikatora nie można mieć nawet pewności, czy wnoszącemu skargę kasacyjną chodziło o naruszenie przepisów u.g.n., czy też innej ustawy także regulującej gospodarkę nieruchomościami. Można jedynie przypuszczać, że skarżącemu chodziło o naruszenie przepisów u.g.n. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji autora wnoszącego skargę kasacyjną. Obowiązek podania tych przepisów prawa, które zostały naruszone wraz z podaniem miejsca ich opublikowania należy do obowiązków fachowego pełnomocnika, którego zadaniem jest sporządzenie skargi kasacyjnej.

Jest oczywistym, że wszystkie z powołanych w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przepisów prawa mają charakter norm prawa materialnego, a nie przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. Uzasadnienie skargi kasacyjnej pozostaje w oczywistej sprzeczności ze wskazaną w petitum podstawą jej wniesienia. Należy stwierdzić, że pełnomocnik strony nie umotywował wniesienia środka odwoławczego naruszeniem jakiegokolwiek z przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, chociaż do tej podstawy skargi kasacyjnej nawiązuje żądanie skargi oraz powołana w niej podstawa prawna.

Jeżeli uznać (co jest wysoce wątpliwe), że treść uzasadnienia skargi kasacyjnej mieści się w podstawach wniesienia środka odwoławczego, na które wskazuje art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to powołane w uzasadnieniu naruszenia przepisów prawa materialnego nie mogą spowodować żądanych przez stronę skutków w postaci uwzględnienia skargi. Wymienione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisy prawa nie mogły zostać przez Sąd pierwszej instancji naruszone, gdyż nie stanowiły one wzorca sądowej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego.

Zauważalny jest wyraźny dysonans pomiędzy zawartymi w uzasadnieniu motywach wyroku Sądu pierwszej instancji a treścią zarzutów skargi.

Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli decyzji Wojewody Wielkopolskiego miał za zadanie ustalić, czy orzekające w sprawie organy administracji publicznej w sposób właściwy zastosowały przepis zawarty w art. 122 ust. 1 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym w dniu 10 stycznia 2003 r., tj. w dniu podjęcia przez Wojewodę decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wywłaszczonej. Według treści tej regulacji sprzed zmian dokonanych ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr U. Nr 141, poz. 1492 ze zm.), w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, mógł, w drodze decyzji, udzielić podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji tej mógł być nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Analiza tego przepisu u.g.n. jednoznacznie wskazuje, że podstawą podjęcia decyzji o zajęciu nieruchomości było łączne zaistnienie następujących przesłanek:

1) konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego albo zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (art. 108 k.p.a.);

2) decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, której niezwłocznego zajęcia domaga się podmiot zamierzający realizować określony w jej treści cel publiczny (decyzja ta konkretyzuje cel publiczny, na jaki nieruchomość została wywłaszczona);

3) zamiar realizacji przez podmiot publiczny tego celu publicznego, który stanowił podstawę podjęcia decyzji wywłaszczeniowej;

4) zwłoka w zajęciu nieruchomości uniemożliwiająca realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona.

W treści skargi kasacyjnej nie wykazano, że w sprawie niezaistniała którakolwiek z przytoczonych wyżej przesłanek podjęcia decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wywłaszczonej. Co więcej strona skarżąca nie powołała w treści swego środka odwoławczego podstaw prawnych wydania tego rodzaju decyzji administracyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół nielegalności działań polegających na odebraniu w wyniku decyzji wywłaszczeniowej prawa własności, nie zaś na udowodnieniu nielegalności zezwolenia na jej niezwłoczne zajęcie.

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż materialnoprawne podstawy wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wywłaszczonej nie są tymi, których zastosowanie kwestionuje strona skarżąca. Powołując się na przepis art. 6 pkt 8 u.g.n., art. 7 – Prawa geologicznego i górniczego (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 z późn. zm.), czy przepisy Kodeksu cywilnego. Strona skarżąca starała się podważyć istnienie celu publicznego, który stanowił podstawę podjęcia decyzji o pozbawieniu T. K. prawa własności do nieruchomości. Strona skarżąca nie powołując podstaw podjęcia decyzji administracyjnej z art. 122 ust. 1 u.g.n. nie kwestionowała tych czynności Sądu pierwszej instancji, które polegały na kontroli decyzji Wojewody Wielkopolskiego o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wywłaszczonej. W żadnym z fragmentów uzasadnienia skargi kasacyjnej strona skarżąca nie starała się nawet wykazać, że podjęcie decyzji o niezwłocznym zajęciu było sprzeczne z treścią art. 122 ust. 1 u.g.n., czy art. 108 k.p.a. Podstawowy motyw skargi kasacyjnej, według którego węgiel brunatny nie jest własnością Skarbu Państwa, nie może zostać przez Sąd uznany za zasadny, gdyż odbiega on od materialnoprawnych podstaw kontroli decyzji Wojewody Wielkopolskiego.

Reasumując, przepis art. 6 pkt 8 u.g.n. oraz inne powołane w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej regulacje prawa administracyjnego nie mogły stanowić bezpośredniej podstawy wydania zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego. Jak wykazano, podstawę tą stanowił art. 122 ust. 1 u.g.n. oraz art. 108 k.p.a.

Wskazanie w treści skargi kasacyjnej takich przepisów prawa, które nie miały zastosowania przed postępowaniem przed Sądem pierwszej instancji nie mogły mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego aktu, nie mogły skutkować o cenie zasadności skargi kasacyjnej, nawet przy najbardziej liberalnym stosunku odnośnie wymogów formalnych tego środka zaskarżenia.

Wyłożone okoliczności uzasadniały oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art.184 w zw. z art.181 i 183 p.p.s.a.