Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 338/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 19, art. 3 ust. 32, art. 26 ust. 1, art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
article: art. 3 pkt 44
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Dnia 19 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów - oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Wójt Gminy G., działając w oparciu o art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987 ze zm.) orzekł o nakazaniu A sp. z o. o. w W. usunięcia odpadów pochodzących z produkcji poduszek powietrznych, tj. tworzywa sztuczne o kodzie 16 01 19, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania tj. z działki nr ewid. 1285/1, obręb [...] oraz odpadów o kodach 10 01 01 - żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów, 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 03 80 - odpadowa papa oraz 20 03 01 - niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. z działek nr ewid. 1288/4, 3367/4, 1289/4, 2911/4, 1290/4, obręb [...]- poprzez przekazanie odpadów podmiotowi uprawnionemu do zbierania bądź przetwarzania ww. odpadów. Organ ustalił, że obowiązek ten powinien być wykonany nie później niż do dnia 15 grudnia 2017 r. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości, na której zgromadzone są odpady. Jednocześnie w opinii organu skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na okoliczność, że posiadaczem ujawnionych odpadów jest Przedsiębiorstwo A z C. W ocenie Wójta dowody te stworzone zostały na potrzeby niniejszego postępowania i nie zostały poparte żadnymi wiarygodnymi dokumentami. Teren należący do skarżącej jest ogrodzony, a ponadto jak wynika z informacji przedstawionych przez A jest on również monitorowany i strzeżony. Do dnia wydania decyzji skarżąca nie przedstawiła również zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Organ wskazał, że w świetle ustaleń faktycznych posiadaczem odpadów jest skarżąca, a domniemanie to nie zostało skutecznie podważone, w związku z czym obowiązek usunięcia odpadów należało nałożyć na skarżącą.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A sp. z o. o. w W., reprezentowana przez prokurenta samoistnego N. K. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz art. 26 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy poprzez błędne ich zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że skarżąca jako władająca nieruchomością, jest posiadaczem odpadów, pomimo wskazania danych posiadacza odpadów. Uzasadniając wniesione odwołanie strona wyjaśniła, że odpady nie zostały przez nią wytworzone, a okoliczność przejścia na jej własność nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, nie oznacza, że skarżąca automatycznie stała się właścicielem odpadów, które się na niej znajdowały i nadal znajdują. Skarżąca nigdy nie prowadziła żadnej działalności, z której mogłyby powstać ewentualne odpady, oprócz jej wydzierżawiania osobom trzecim, o czym organ I instancji posiada wiedzę z urzędu. W opinii skarżącej odpady stanowią własność "A", zaś organ I instancji pomimo podnoszenia tej okoliczności w toku postępowania nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie weryfikacji wspomnianej okoliczności.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło zaskarżoną decyzję w części ustalającej termin na wykonanie obowiązku usunięcia odpadów orzekając w tym zakresie o wykonaniu ww. obowiązku w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Organ podniósł, że art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada na podmiot nazwany "posiadaczem odpadów" obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W ustępie drugim omawiany przepis zobowiązuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w przypadku zaniechania wykonania obowiązku usunięcia odpadów, do nakazania posiadaczowi odpadów ich usunięcia. Decyzja nakazująca usunięcie odpadów odpowiadać winna warunkom ogólnym przewidzianym art. 107 K.p.a. oraz zawierać elementy wymienione art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach tj. określać termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów, sposób usunięcia, przy czym wyliczenie w przepisie tym zawarte ma charakter otwarty, na co wskazuje użycie sformułowania "w szczególności". Jednocześnie ustawa o odpadach wprowadziła legalną definicję "posiadacza odpadów". W art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy ustawodawca uznał za "posiadacza odpadów " ich wytwórcę lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą w posiadaniu odpadów, przy czym definicja wprowadziła domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Analiza słownika pojęć zdefiniowanych ustawą o odpadów wskazuje na zdefiniowanie "wytwórcy odpadów" (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy), za którego uznaje się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotnego wytwórcę odpadów) oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów, przy czym wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Ustawa o odpadach nie definiuje natomiast "władającego powierzchnią ziemi", co zdaniem organu nakazuje poszukiwanie wyjaśnienia tego pojęcia w innych ustawach stosownie do systemowego kontekstu przepisów każdej ustawy, funkcjonującej w powiązaniu z przepisami innych ustaw tworzących zwarty system powiązanych aktów prawnych. Pojęcie "władającego powierzchnią ziemi" definiuje ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.) stanowiąc, że jest nim właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem jest nim ujawniony jako władający. Domniemanie prawne, że władający powierzchnią ziemi zanieczyszczonej odpadami jest posiadaczem odpadów, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do ich usunięcia, służy uniknięciu sytuacji niemożności dotarcia do wytwórcy odpadów wymienionego na pierwszym miejscu jako posiadacz odpadów obciążony obowiązkiem ich usuwania z miejsc nieprzeznaczonych do składowania odpadów. Organ podkreślił, że obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Dla sprawy nie ma zatem znaczenia dowodzenie, że władający powierzchnią ziemi nie wytworzył odpadów, skoro nie prowadzi to do ustalenia tożsamości innego ich posiadacza. W realiach przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że skarżąca jest właścicielem działki nr ewid. 1285/1, obręb [...] na której składowane są odpady pochodzące z produkcji poduszek powietrznych, tj. tworzywa sztuczne o kodzie 1601 19 oraz działek nr ewid. 1288/4, 3367/4, 1289/4, 2911/4, 1290/4, obręb [...] na której składowane są odpady o kodach 10 01 01 - żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów, 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 03 80 - odpadowa papa oraz 20 03 01- niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. Powyższe nieruchomości nie są przeznaczone do składowania odpadów. Do dnia wydania decyzji skarżąca nie przedłożyła zezwolenia na składowanie odpadów na nieruchomościach. Powyższe okoliczności wynikają ze zgromadzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji (m. in. z protokołu kontroli z dnia 8 lutego 2017 r.) i nie są kwestionowane przez skarżącą. Zasadniczą osią sporu w przedmiotowej jest natomiast ustalenie podmiotu władającego odpadami, na którym stosownie do art. 26 ust. 2 ustawy ciąży obowiązek ich usunięcia. Na skarżącej ciąży zatem domniemanie, że jest posiadaczem odpadów znajdujących się na stanowiących jej własność nieruchomości. Strona mogłaby zwolnić się od odpowiedzialności za znajdujące się na jej nieruchomości odpady tylko w jeden sposób, tj. wykazując, że odpadami włada lub władał inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. W opinii Kolegium skarżąca nie wykazała jednak powyższej okoliczności. Żaden z przedłożonych przez stronę dowodów (m.in. decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. czy też decyzja Starosty [...] z dnia [...] r.) nie tylko nie wykazuje, lecz nawet nie uprawdopodobnia, że sporne odpady znajdowały się kiedykolwiek we władaniu R. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. Za gołosłowną organ uznał argumentację skarżącej w części w jakiej wskazuje ona, że obowiązek usunięcia odpadów powinien zostać nałożony na B sp. z o. o. Organ podkreślił, że to na skarżącej, a nie na organie I instancji ciążył obowiązek obalenia domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy. Ponadto, jak wskazuje prokurent skarżącej, przeważającym przedmiotem działalności skarżącej jest "wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub wydzierżawionymi". Skarżąca jako profesjonalista musiała mieć świadomość dbałości o porządek na należących do niej nieruchomościach i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości. Powinna była zatem tak zorganizować swą działalność, aby móc w sposób jednoznaczny wskazać podmioty składujące na nich odpady, co mogła osiągnąć zawierając precyzyjne umowy bądź protokoły. Podnoszona już po wszczęciu postępowania argumentacja, że właścicielem odpadów są dzierżawcy bądź poprzedni właściciele nie może być, zdaniem organu, uznana za wiarygodną i prowadzić do obalenia domniemania określonego w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy. Wobec tego Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie nakazał skarżącej usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania. Skoro jednak wyznaczony przez organ I instancji termin usunięcia odpadów upłynął przed przekazaniem odwołania wraz aktami sprawy do Kolegium organ uchylił decyzję w zakresie terminu usunięcia odpadów i wyznaczył termin, który przy zachowaniu należytej staranności umożliwi skarżącej przekazanie odpadów podmiotowi uprawnionemu do zbierania bądź przetwarzania. W odniesieniu do pozostałych zarzutów Kolegium wyjaśniło, że warunkiem ich skuteczności jest wykazanie, że w okolicznościach danej sprawy, gdyby nie wskazane uchybienia, to mogłoby dojść do wydania decyzji istotnie się różniącej od wydanego orzeczenia. Sytuacja taka nie ma miejsca na gruncie rozpatrywanej sprawy, a podniesione zarzuty mają charakter ogólnikowy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A sp. z o.o. w W. reprezentowana przez prokurenta samodzielnego N. K. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż posiadaczem odpadów jest Spółka, gdyż rozpoczęcie przez organ I instancji prowadzenia postępowania dowodowego, w celu ustalenia rzeczywistego posiadacza odpadów obowiązanego do ich usunięcia z terenu nieruchomości skarżącej dowodzi jego rezygnacji z korzystania z domniemania prawnego wskazującego władającego powierzchnią ziemi jako posiadacza odpadów. Zarzuciła także naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. poprzez nierzetelne i niewyczerpujące prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia rzeczywistego posiadacza odpadów obowiązanego do ich usunięcia z terenu nieruchomości skarżącej Spółki, w szczególności niepoczynienie ustalenia co do pierwotnego wytwórcy odpadów (pomimo wskazania przez Spółkę podmiotu pod nazwą B Sp. z o.o.) i jego odpowiedzialności za ich składowanie na przedmiotowych nieruchomościach, a jest to okoliczność mająca decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków i zastosowanie niewłaściwych przepisów ustawy. Strona zarzuciła także naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).

Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.

Kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów.

W ocenie Sądu wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów administracji odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987 ze zm.).

Jak wynika z treści art. 26 ustawy o odpadach do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest ustalenie następujących okoliczności:

1. istnienia odpadów,

2. składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów,

3. podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów).

Okoliczności te mają charakter relewantny dla odpowiedzialności z art. 26 ustawy o odpadach.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (art. 26 ust. 2 ustawy).

Rozważając dalej trzeba stwierdzić, że prawidłowa wykładnia art. 26 ustawy o odpadach wymaga zdefiniowania pojęcia "posiadacza odpadów". Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy "posiadaczem odpadów" jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Przepis ten ustanawia również domniemanie, wedle którego władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Wątpliwości nie budzi definicja wytwórcy odpadów, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach jest nim każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

Bardziej skomplikowana wydaje się natomiast wykładnia domniemania prawnego wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Zgodnie z treścią tego przepisu trzeba bowiem przyjąć, że posiadaczem odpadów jest osoba władająca powierzchnią ziemi, na której zgromadzone są odpady. Zauważyć jednak należy, że ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi". Pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.). Stosownie do art. 3 pkt 44 tej ostatniej ustawy, pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający". Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia chociażby wykładnia systemowa.

Domniemanie analogiczne do zawartego w definicji posiadacza odpadów znajdowało się także w art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. Ze względu na tę analogię za aktualny należy uznać utrwalony na podstawie ówczesnej definicji posiadacza odpadów pogląd, że domniemanie to wprowadzone zostało przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Tym samym domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów (por.: W. Radecki, Ustawa o odpadach Komentarz, Warszawa 2008, s. 327, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 889/10, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1721/06, z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II OSK 330/12, dostępne w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Poza sporem jest, że strona skarżąca jest władającym powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 2012 r. o odpadach, spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Nie jest przy tym wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie. Wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. Władający gruntem muszą bowiem mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia ich nieruchomości (vide: wyrok WSA w Olsztynie z 27.06.2017r. sygn. akt II SA/Ol 185/17 - LEX nr 2361586, wyrok NSA z 29.12.2016 r. sygn. akt II OSK 847/15 – dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W rozpoznawanej sprawie zatem, nie na organie administracji, a na stronie skarżącej ciążył obowiązek udowodnienia okoliczności skutkujących uchyleniem się od obowiązku usunięcia odpadów.

Jako wytwórcę odpadów skarżąca Spółka wskazała B Sp. z o.o. w C., która jednak w piśmie z dnia 6 września 2017r. stanowczo zaprzeczyła, jakoby odpady znajdujące się na nieruchomości w miejscowości G., należącej do A sp. z o. o. w W. pochodziły z prowadzonej przez tę spółkę działalności produkcyjnej. Z treści tego pisma wynika również, że B Sp. z o.o. w C. nigdy nie współpracowała z firmą "A z C. i dlatego nie jest w stanie przedstawić dokumentów w postaci kart przekazania tej firmie odpadów. Z kolei w piśmie z dnia 19.10.2017r. firma "A" wyjaśniła, że nie jest jej wiadome pochodzenie odpadów w miejscowości G., przy ul. B 20, zaś stanowiące przedmiot postępowania odpady nie są jej własnością.

Jak już powyżej wskazano, na skarżącej ciążyło domniemanie, że jest posiadaczem odpadów znajdujących się na stanowiących jej własność działkach. Strona mogłaby zwolnić się od odpowiedzialności za znajdujące się na jej nieruchomości odpady wykazując, że odpadami włada lub władał inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. W ocenie Sądu należy w pełni podzielić stanowisko Kolegium, iż skarżąca nie wykazała jednak powyższej okoliczności. Próba przerzucenia tego obowiązku na B Sp. z o.o. w C. jako wytwórcę odpadów, czy też na Przedsiębiorstwo A prowadzone przez R. K. nie powiodła się, a w konsekwencji organy prawidłowo oceniły, że strona skarżąca nie obaliła domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, bowiem nie wykazała, że posiadaczem odpadów zgromadzonych na jej nieruchomości jest lub był inny podmiot. Decyzje dotyczące zezwolenia na zbieranie odpadów czy transport odpadów wydane dla Przedsiębiorstwa A nie potwierdzają w żaden sposób, że podmiot ten był wytwórcą tych konkretnych odpadów, ewentualnie ich posiadaczem i złożył je na nieruchomości skarżącej nielegalnie. Ponadto, skarżąca spółka nabyła grunt wraz z odpadami, tym samym musiała mieć świadomość stanu tej nieruchomości i ewentualnej odpowiedzialności prawnej za ten stan.

Z przytoczonych względów skarga w oparciu o art. 151 p.p.s.a podlegała oddaleniu.

A.B.