Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 46/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64,  art. 64c
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant A. K., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007 r. spraw ze skarg P. S.A. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia "[...]" października 2006 r. nr "[...]" z dnia "[...]" października 2006 r. nr: "[...]" "[...]" w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargi


UZASADNIENIE

III SA/Wa 46/07

U Z A S A D N I E N I E

Trzema zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] października 2006 r., nr [...]oraz z dnia [...] października 2006r. nr [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażaleń P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W., utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2006r. nr [...], nr [...] oraz nr [...]w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Postanowienia te zostały oparte na następująco ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W., z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości.

Zawiadomieniami z dnia [...] stycznia 2005r, [...] lutego 2005r. oraz z dnia [...] marca 2005r, organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia rachunku bakowego u dłużnika [...].

W związku z zakończeniem przedmiotowych postępowań, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniami z dnia [...] lutego 2006r. orzekł o kosztach egzekucyjnych, powstałych w trakcie prowadzonego postępowania, na które składały się należności z tytułu opłaty manipulacyjnej oraz z tytułu zajęcia wierzytelności ( rachunku bankowego).

Zażalenia na powyższe postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. złożyła Spółka, wnosząc o ich uchylenie oraz o orzeczenie o zasadności stanowiska prezentowanego przez Spółkę poprzez uznanie, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, a zatem nie mogły powstać koszty egzekucyjne, którymi Ją obciążono. Strona zarzuciła naruszenie art. 64c § 1 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.e.a.", w zw. z naruszeniem art. 22 §2 i 3, art. 15 w zw. z art. 3a oraz art. 29 §2 u.p.e.a. w zw. z art. 27 §1 pkt 1,3,5,7 powołanej ustawy.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazanymi na wstępie postanowieniami z dnia [...] oraz [...] października 2006r. utrzymał w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniach postanowień wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 64 § 1 pkt 4, § 6, § 9 pkt 2 oraz § 10 u.p.e.a. naliczył i pobrał 5% egzekwowanej należności za zajęcie wierzytelności oraz naliczył i pobrał opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym.

Powstałymi kosztami zostały obciążone P. S.A. w myśl unormowania zawartego w art. 64 c § 1 u.p.e.a., ustanawiającego generalną zasadę, iż koszty egzekucyjne, na które składają się opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna i wydatki egzekucyjne obciążają zobowiązanego, poza określonymi w ustawie sytuacjami, kiedy obciążają one wierzyciela.

Organ odniósł się szczegółowo do zarzutów zawartych w odwołaniu, podkreślając przy tym, iż są to kwestie, które nie podlegają już na tym etapie sprawy weryfikacji.

Odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że z rozporządzenia z dnia 19 listopada 2003 r. wynika, iż urzędy skarbowe wskazane w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, są właściwe w sprawach dotyczących podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych ( Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1267 ze zm.). Są one również uprawnione do wszczęcia i prowadzenia egzekucji należności pieniężnych przysługujących od tych podatników, a więc do poboru których są właściwe. Mają one pełne uprawnienia organu egzekucyjnego, a zatem przy dochodzeniu należności mogą korzystać ze wszystkich środków egzekucyjnych wskazanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podnosząc, iż urzędy właściwe do obsługi tzw. dużych podatników nie zostały wymienione w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż właściwość organu egzekucyjnego dla Spółki ustalić należy zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a. Działania tego przepisu nie wyłącza ustawa o urzędach i izbach skarbowych w żadnym zakresie. Według dyspozycji art. 5 ust. 5 pkt 7 w/w ustawy, do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych ( art.22 §2 i 3 ustawy).

Odnosząc się do zarzutu niewskazania stawki odsetek naliczanych od należności głównej organ stwierdził, iż w większości tytułów wykonawczych objętych przedmiotowymi postanowieniami odnotowano brak w powyższej materii. Jednakże niemal w każdym z nich widnieje data, od której odsetki są naliczane, sama zaś stopa jest wartością zmienną, a jej wysokość jest ogólnie dostępna.

Organ nie podzielił zarzutu w przedmiocie niewskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, a więc naruszenia przepisu art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Za zasadny organ uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu (art. 15 w zw. z art. 3a u.p.e.a.), jak również zarzuty nieprawidłowego oznaczenia wierzyciela oraz umieszczenia błędnego odcisku pieczęci (art. 27 §1 pkt 1 i 7 u.p.e.a.). W istocie bowiem w prawym górnym rogu tytułu posłużono się zapisami "Urzędu" gminy lub miasta zamiast "Wójta, Burmistrza, lub Prezydenta", podobnie jak w pozycji, gdzie umieszczona winna być pieczęć urzędowa.

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że treść argumentacji przytoczonej w zażaleniu w kwestii naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów art. 27 § 1 pkt 1, 3, 5,7 oraz art. 22 § 2 i 3 u.p.e.a. wyczerpuje podstawy, w oparciu o które zobowiązany mógł na podstawie art. 33 pkt 7, 9, 10 u.p.e.a. wnieść w przewidzianym terminie zarzuty. Termin wniesienia zarzutów w oparciu o powołaną wyżej podstawę wynosi siedem dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia zarzutów i na tym etapie postępowania zakwestionowała prawidłowość prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tym samym nie jest dopuszczalne, aby w postępowaniu w sprawie kosztów egzekucyjnych zobowiązany domagał się rozstrzygnięcia o prawidłowości i zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a., jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

W ocenie organu owe "okazanie" musi wynikać z rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania egzekucyjnego w trybie art. 33, art. 59 bądź art. 54 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia takie nie były przez organ egzekucyjny wydawane, bowiem Spółka w toku trwającego postępowania egzekucyjnego nie wnosiła ani zarzutów ani skargi na dokonaną czynność egzekucyjną, ani też nie złożyła wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Skargi na powyższe postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka P. S.A, wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz poprzedzających je postanowień organu I instancji.

Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 1, § 2, i § 3 u.p.e.a., oraz art. 262 §1 pkt 1 kpa., poprzez przyjęcie, iż:

1.1.1 niezastosowanie się organu egzekucyjnego do dyspozycji art. 29 § 2 u.p.e.a. nie świadczy o niezgodnym z prawem wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie,

2. naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w zał. nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. z 2003r. nr 209 poz. 2027), a w szczególności Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego nie mają kompetencji do prowadzenia postępowań egzekucyjnych w stosunku do podmiotów spełniających kryteria wymienione w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych - w zakresie zobowiązań publicznoprawnych ciążących na tych podmiotach z tytułu podatku od nieruchomości, a tym samym wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do takiego podmiotu przez inny, niż naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r.w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. z 2003r. nr 209 poz. 2027), organ nie stanowi naruszenia prawa,

3. brak doręczenia przez wierzyciela zobowiązanemu wymaganego prawem upomnienia, nie stanowił przesłanki uniemożliwiającej wszczęcie i prowadzenie w stosunku do P. S.A. postępowania egzekucyjnego,

4. podstawą zwrotu P. S.A. niesłusznie pobranych kosztów egzekucyjnych może być tylko rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 33, art. 59 lub art. 54 u. p.e.a, a więc nie może ono wynikać z prawidłowego, wydanego w trybie art. 64c § 7 ustawy zgodnie z stanem faktycznym i prawnym w sprawie - postanowienia, lub wprost z przepisu prawa.

2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 7 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, iż na podstawie art. 64c § 7 ustawy zobowiązany może jedynie kwestionować wysokość obciążających go kosztów egzekucyjnych, natomiast nie może kwestionować faktu obciążenia go tymi kosztami,

3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 6, 7 oraz art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w przedmiotowym postępowaniu pomimo naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów prawa tj. art. 15, art. 22 § 2 i 3 oraz art. 29 § 2 u.p.e.a. w związku art. 27 § 1 pkt 1, 3, 5 i 7 u.p.e.a., skutkującym wszczęciem postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny pomimo ustawowego zakazu - fakt naruszenia art. 15, art. 27 §1 pkt 1, 3 i 7 u.p.e.a. jest bezsporny, koszty egzekucyjne ustalone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w postanowieniu nr [...] obciążają P. S.A. jako zobowiązanego.

4. naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że niezłożenie przez P. S.A. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego konwaliduje niezgodne z prawem działania organu egzekucyjnego, a w konsekwencji legalność wszczęcia i prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego zależy nie od przestrzegania przez ten organ przepisów prawa, lecz od określonego działania lub zaniechania dłużnika.

W ocenie Spółki wydane w trybie art. 64c §7 u.p.e.a. postanowienie o kosztach egzekucyjnych stanowić powinno podstawę do zwrotu P. SA niesłusznie pobranych od niej kosztów egzekucyjnych, zgodnie z art. 64c §3 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącej niedopuszczalne jest w państwie prawa, aby organ administracji, którego nieprawidłowe postępowanie stało się przyczyną niezgodnego z prawem wszczęcia postępowania otrzymał z tego tytułu wynagrodzenie. Ustawodawca w art. 64c § 3 u.p.e.a. wyraźnie wskazał, iż w sytuacji, gdy organ egzekucyjny doprowadził do niezgodnego z prawem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to koszt takiego postępowania nie może obciążać zobowiązanego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, ze zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organy administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Stosownie do treści art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 64 § 2 u.p.e.a.). Ponadto w myśl art. 64 § 6 u.p.e.a. organ pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł.

Obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.). W myśl natomiast art. 64 § 10 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz określone w art. 64b u.p.e.a. wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym – stanowią koszty egzekucyjne. Koszty te, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Zasadą jest więc, że to zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji. Zasadność takiej regulacji nie budzi żadnych wątpliwości, albowiem całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków.

Przedstawiona zasada ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych jest jednak w pewnych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy dotyczących kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64c § 2 u.p.e.a. jeżeli tytuł wykonawczy zawiera wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tego tytułu do egzekucji, wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym obowiązany jest uiścić, tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny, kwotę wynoszącą 3,40 zł. W myśl natomiast art. 64c § 3 u.p.e.a. jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

W rozpoznawanych sprawach organ egzekucyjny doręczył Skarżącej :

- w dniu 9 lutego 2005r. odpisy tytułów wykonawczych wraz zawiadomieniami z dnia [...] stycznia 2005r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bakowego (postanowienie z dnia [...] października 2006, nr [...]);

- w dniu 7 marca 2005r. odpisy tytułów wykonawczych wraz zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] lutego 2005r. (postanowienie z dnia [...] października 2006r.nr [...]);

- w dniu 6 kwietnia 2005r. odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] marca 2005r. (postanowienie z dnia [...] października 2006r.nr [...].

Skarżąca stoi na stanowisku, że koszty egzekucyjne należne organowi egzekucyjnemu za dokonanie czynności egzekucyjnych nie powinny obciążać zobowiązanego, ponieważ wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem; naruszone zostały przepisy art. 15, 22 § 2 i 3,, art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1,3 5 i 7 u.p.e.a.

Wskazać należy, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym – co do zasady – można wyróżnić trzy stadia: stadium poprzedzające wszczęcie egzekucji administracyjnej, stadium stosowania egzekucji oraz stadium następujące po przeprowadzeniu egzekucji. Należy przy tym zaznaczyć, że nie zawsze postępowanie egzekucyjne przebiega przez wszystkie wymienione stadia. Może ono bowiem zakończyć się na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji albo też może przebiegać tylko przez dwa pierwsze stadia i zakończyć się wraz z zakończeniem egzekucji administracyjnej.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia bowiem postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe, podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela. Egzekucja administracyjna oznacza zaś stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym. Związek pomiędzy egzekucją i postępowaniem egzekucyjnym wyraża się w tym, że egzekucja odbywa się w ramach tego postępowania i nie może się odbyć inaczej niż w tym postępowaniu. Podkreślić należy, że różne są momenty wszczęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji. Datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym (art. 61 § 3 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a.). Stosownie natomiast do treści art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest więc wcześniej niż sama egzekucja.

Badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego – stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. – organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę wykonalności i doręcza jego odpis zobowiązanemu.

Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty są środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Wśród nich ustawodawca wymienia między innymi : niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wymogów jakie winien spełniać tytuł wykonawczy, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, czy prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Zarzuty są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co w praktyce oznacza, że nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania (D. Jankowiak: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2005, Oficyna Wydawnicza Unimex, s. 311). Zarzuty wnosi się bowiem w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. W przypadku uwzględnienia zarzutów organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne.

W toku postępowania egzekucyjnego we wszystkich jego fazach zobowiązany może natomiast występować z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Co do zasady nie jest możliwe umorzenie postępowania przez organ egzekucyjny z urzędu, poza jednym wyjątkiem, który nie ma w sprawie niniejszej zastosowania, mianowicie w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, przy zastrzeżeniu, iż organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Umorzenie postępowania może nastąpić w każdym jego stadium, zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, jak i po jej zakończeniu. Przepis art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia bowiem terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. W wyniku umorzenia postępowania mogą być również uchylone dokonane czynności egzekucyjne. Przyczyny umorzenia tego postępowania określone są w art. 59 u.p.e.a. Wśród nich nie występuje przesłanka niespełnienia wymogów z art. 27 u.p.e.a., czy też prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, natomiast tenże przepis w §1 w pkt 7 ustawy traktuje o obligatoryjnym umorzeniu postępowania, w przypadku niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, w sytuacji, gdy obowiązek taki ciążył na wierzycielu.

Wydanie natomiast postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych następuje już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela (art. 64c § 7 u.p.e.a.). W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Natomiast gdy zakończenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku, zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia powiadomienia zobowiązanego przez organ egzekucyjny o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 8 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych uwzględnia między innymi dokonane w toku postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne powodujące powstanie kosztów egzekucyjnych, poniesione wydatki egzekucyjne. Obowiązany jest także uwzględnić wydane w toku tego postępowania postanowienia powodujące wyłączenie odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji, jeżeli postanowienia takie zostały wydane. Wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie bada natomiast, czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem.

Jak wynika z akt sprawy, w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych wobec Skarżącej nie zostało wydane żadne postanowienie, które powodowałoby wyłączenie odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Nadto Skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego nie skorzystała z przysługującego jej prawa zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, nie wniosła także o umorzenie postępowania.

Wobec powyższego uznać należy, iż wszystkie dokonane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne są skuteczne i powodują powstanie kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. Czynności te to doręczenie odpisów tytułów wykonawczych zobowiązanemu oraz zajęcie wierzytelności. Faktu dokonania tych czynności oraz wysokości kosztów egzekucyjnych Skarżąca zresztą nie kwestionuje.

Skoro w toku postępowania egzekucyjnego nie stwierdzono, że tytuł wykonawczy zawiera wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tego tytułu do egzekucji oraz nie stwierdzono, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, to zobowiązany nie może na te okoliczności powoływać się po zakończeniu egzekucji, na etapie ustalenia kosztów egzekucyjnych. Zobowiązany po zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie może bowiem wnosić zarzutów dotyczących samej egzekucji. Zobowiązany mógłby powołać się jedynie na postanowienia, w których stwierdzono, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, jeśli w toku postępowania egzekucyjnego wydano by takie postanowienia, a organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę tych orzeczeń ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych. W przedmiotowym postępowaniu jak już wskazano powyżej orzeczeń takich nie wydano.

W świetle powyższego, skoro na etapie orzekania o kosztach egzekucyjnych nie jest możliwe rozstrzyganie o prawidłowości i zasadności zakończonego postępowania egzekucyjnego, nie może zasługiwać na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów art. 64c § 1, § 2, i § 3, art. 64c §7, art. 15, art. 27 § 1 pkt 1,3, 5 i 7 oraz art. 29 § 2 u.p.e.a. Z tych samych względów nie może zasługiwać na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 22 §2 i 3 u.p.e.a. odnoszący się do prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Na marginesie zauważyć należy, iż nawet gdyby zarzut ten okazał się zasadny, czego Sąd w tym postępowaniu nie przesądza, to i tak odnieść należałoby go do organu prowadzącego egzekucję, a nie do organu orzekającego o kosztach egzekucyjnych. Czy innym jest bowiem kwestia ustalenia organu właściwego do prowadzenia egzekucji, a czym innym ustalenie organu właściwego do orzeczenia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64c §7 u.p.e.a. organ egzekucyjny, który prowadził postępowanie egzekucyjne wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego lub z urzędu, jeśli koszty te obciążają wierzyciela. Ten zatem organ, który faktycznie prowadził egzekucję, jest właściwy jest do "załatwienia" żądania zobowiązanego i orzeczenia o kosztach przeprowadzonej egzekucji. Właściwość tego organu w zakresie orzeczenia o kosztach zakończonego postępowania egzekucyjnego utrzymuje się nawet wówczas, jeśli okaże się, iż był on organem niewłaściwym do prowadzenia samej egzekucji.

W ocenie Sądu niezasadne okazały się także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a., a mianowicie art. 6, art. 7 oraz art. 8. k.p.a.. Organy działały na podstawie przepisów prawa, zgodnie z zasadą zaufania oraz zasadą prawdy obiektywnej. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 262 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Zasady ponoszenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym zostały określone w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i przeprowadzone z uwagi na niewykonanie przez Skarżącą ciążącego na niej obowiązku.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargi oddalił.