Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 165/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 210 par. 1 pkt 4 i par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 5 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 997,- zł. (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej: "O.p." w zw. z art. 73 ust. 1, art. 69 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 70 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1880 ze zm.), dalej: "P.c.", art. 5 pkt 39, art. 39 lit. a oraz lit. b, art. 44 ust. 4 i art. 230 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, s. 1 ze zm.), dalej: "UKC", po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z [...] kwietnia 2017 r. o cofnięciu pozwolenia z [...] października 2015 r. nr [...] na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze TIR, utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2017 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

W dniu [...] października 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w P. udzielił R. L. pozwolenia nr [...] na uproszczenie przy zamykaniu procedury tranzytu z zastosowaniem karnetu TIR w systemie NCTS.

W dniu 14 kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w P. na podstawie art. 61a ust. 1 i art. 61 b ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), dalej: "u.s.c.", przeprowadził czynności w miejscu prowadzenia działalności przez R. L. w P. przy ul. [...]. Obejmowały one:

1. sprawdzenie poprawności saldowania zabezpieczenia generalnego nr [...] na etapie objęcia towarów procedurą na podstawie pozwolenia nr [...] na stosowanie procedury uproszczonej; zgodnie z warunkami tego pozwolenia strona była zobowiązana, jednocześnie z wpisem do rejestru, dokonywać we własnym zakresie obciążenia zabezpieczenia i kontrolowania jego wysokości, aby kwota wynikająca z długu celnego i zobowiązań podatkowych była zawsze zabezpieczona;

2. weryfikację prawidłowości dokonywania wpłat należności celnych wynikających z wytypowanych zgłoszeń celnych dokonanych w lutym 2016 r. (czy należności celne regulowane były po formalnym powiadomieniu o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego z zachowaniem terminu do zapłaty).

Ustalono, że:

1. R. L. nie prowadził ewidencji salda zabezpieczenia generalnego na moment dokonania wpisu do rejestru procedury uproszczonej i nie posiadał dokumentacji umożliwiającej organowi celnemu stwierdzenie, że monitorował je na etapie obejmowania towarów procedurą uproszczoną;

2. wpłaty należności z tytułu zgłoszeń celnych realizowanych w procedurze uproszczonej dokonywane były poprawnie.

Powyższe czynności udokumentowano protokołem z 6 czerwca 2016 r.

W związku z tym zaszła wątpliwość co do dalszego spełniania przez beneficjenta pozwolenia warunków, od których posiadanie pozwolenia jest uzależnione.

Wobec tego Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł do Naczelnika Urzędu Celnego w P. o przeprowadzenie kontroli w zakresie realizacji pozwoleń:

1. nr [...] - na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze tranzytu unijnego;

2. nr [...] - na stosowanie procedury uproszczonej w formie wpisu do rejestru zgłaszającego;

3. nr [...] na stosowanie zabezpieczenia generalnego (potwierdzenie złożenia zabezpieczenia GRN nr [...]).

W protokole kontroli z 16 listopada 2016 r. stwierdzono, że R. L. w ramach realizacji pozwolenia:

1. nr [...]:

a) w godzinach pracy urzędu celnego, jak i poza nimi, dokonywał zgłoszeń celnych w imieniu i na rzecz swoich klientów w charakterze przedstawiciela bezpośredniego, podczas gdy posiadane pozwolenie uprawniało go jedynie do czynności w ramach przedstawicielstwa pośredniego;

b) w 3 upoważnieniach, na podstawie których dokonano zgłoszeń tranzytowych, nie zawarto adnotacji o możliwości dokonania cesji w oparciu o art. 77 P.c., a w 2 upoważnieniach nie określono charakteru pełnomocnictwa; agent celny działał więc bez ważnego umocowania,

2. nr [...] w zakresie procedury dopuszczenia do obrotu:

a) wysyłał powiadomienia PWD poza godzinami pracy organu celnego, reprezentując podmioty w ramach przedstawicielstwa bezpośredniego,

b) działając jako przedstawiciel bezpośredni przesłał 5 powiadomień PWD w czasie krótszym niż 90 min przed końcem pracy organu celnego,

c) w 2 powiadomieniach PWD objął towar procedurą uszlachetniania biernego bez pozwolenia na korzystanie z tej procedury,

d) nie stosował indywidualnego czasu związanego z otrzymywanymi potwierdzeniami od organu celnego, w tym przypadku - 30 min. oczekiwania na decyzję organu celnego o zwolnieniu towaru do procedury dopuszczenia do obrotu,

e) w momencie objęcia towarów procedurą celną w 2 powiadomieniach PWD środek przewozowy wraz z towarem nie znajdował się w miejscu uznanym,

f) zgłaszał towar do procedury mimo braku umocowania do działania, gdyż w 2 upoważnieniach, na podstawie których dokonano cesji na rzecz kontrolowanego podmiotu, stwierdzono brak adnotacji o możliwości jej dokonania w oparciu o art. 77 P.c.,

g) nie prowadził ewidencji umożliwiającej weryfikację salda zabezpieczenia generalnego,

h) zobowiązania celno-podatkowe wynikające z 5 zgłoszeń celnych zabezpieczył przy wykorzystaniu zabezpieczenia generalnego nie będącego jego własnością,

i) przekroczył kwoty zabezpieczenia generalnego (potwierdzenie GRN nr [...]z 5 sierpnia 2013 r.), na etapie objęcia towarów procedurą na podstawie pozwolenia nr [...],

j) część wpłat dokonał na rachunek bieżący dochodów budżetowych przed złożeniem zgłoszeń uzupełniających, z powołaniem na formularzu dokonania przelewu jedynie nr PWD,

3. nr [...] w zakresie procedury wywozu:

a) wysyłał zgłoszenia wywozowe poza godzinami pracy organu celnego, reprezentując podmioty w ramach przedstawicielstwa bezpośredniego,

a) nie stosował indywidualnego czasu związanego z otrzymywanymi potwierdzeniami od organu celnego, w tym przypadku - 30 min. oczekiwania na decyzję organu celnego o zwolnieniu towaru do procedury wywozu,

b) nierzetelnie wypełniał pole 44 zgłoszenia wywozowego, nie podając informacji dodatkowej o treści: "WYWÓZ UPROSZCZONY 30200", a jedynie oznaczenie "30200", oraz "WYSYŁKA POZA GODZINAMI - 3PL01", a jedynie oznaczenie "3PL01".

Na podstawie działań podjętych w ramach procesu monitorowania, w tym przekazanych ustaleń z kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. organ celny ocenił, że mogą nie być spełnione kryteria określone w art. 39 lit. a i lit. b UKC, tj.:

- brak poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń przepisów prawa celnego i przepisów podatkowych, w tym brak skazania za poważne przestępstwo karne związane z działalnością gospodarczą wnioskodawcy oraz

- posiadanie wysokiego poziomu kontroli swoich operacji i przepływów towarów zapewniony przez system zarządzania ewidencją, co umożliwia przeprowadzenie właściwych kontroli celnych.

W związku z tym Dyrektor Izby Celnej w P. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia nr [...] z [...] października 2015 r. na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze TIR.

Strona wniosła o przesłuchanie wskazanych przez nią 37 osób na okoliczności faktyczne związane ze złożeniem poszczególnych zgłoszeń celnych przez stronę postępowania kwestionowanych w protokole kontroli, w szczególności na okoliczność prowadzenia strajku przez funkcjonariuszy celnych zatrudnionych w Oddziale Celnym w P. oraz uzyskania akceptacji do dokonywania zgłoszeń w ramach procedury uproszczonej i zakresu tej zgody. Odmowę przesłuchania tych osób organ uzasadnił w piśmie z 24 stycznia 2017 r. wskazując, że zakłócenia w funkcjonowaniu Oddziału Celnego w P. związane z absencją funkcjonariuszy nie mogą mieć wpływu na realizację pozwolenia zgodnie z zawartymi w nim warunkami.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] cofnął pozwolenie nr [...] z [...] października 2015 r. na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze TIR.

Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie, uzupełniając je pismem z 9 maja 2017 r., w którym zgłoszono uwagi i zastrzeżenia co do ustaleń faktycznych organu I instancji zawartych w decyzjach z [...] kwietnia 2017 r. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Do przedmiotowego pisma załączono dokumentację na potwierdzenie swoich tez. Jednocześnie zawnioskowano o przesłuchanie w charakterze świadków J. K., J. W., R. W. i G. S.

Zgodnie z żądaniem strony przesłuchano w charakterze świadków J. W., R. W. i G. S. Nie przesłuchano J. K., bowiem dwukrotnie, mimo skutecznie doręczonych wezwań, nie stawił się w wyznaczonym miejscu i czasie.

Ponadto pozyskano:

- kopię ewidencji kontroli ruchu pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających w dniach 13, 14, 16, 17 czerwca 2016 r. na plac i z placu, na którym znajdowało się miejsce uznane strony;

- dane w zakresie powiadomień wysłanych przez stronę do systemu Celina w czerwcu 2016 r., dane w zakresie godzin pracy Oddziału Celnego w P. i wygenerowano z systemu OSOZ2 potwierdzenie złożenia zabezpieczenia generalnego nr GRN [...];

- korespondencję elektroniczną prowadzoną między J. W. z A. sp. z o. o. a B. B. ([...]), na którą powołała się strona w uzupełnieniu odwołania z 9 maja 2017 r.

Od dnia wejścia w życie UKC (1 maja 2016 r.) dotychczasowe nazwy pozwoleń wydanych według poprzedniego stanu prawnego zastąpiono nazwami wskazanymi w odpowiednich przepisach UKC, zgodnie z tabelą korelacji stanowiącą załącznik do UKC (art. 286 ust. 3 UKC).

Korzystna decyzja zostaje cofnięta lub zmieniona jeżeli jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych lub przestało być spełnianych (art. 28 ust. 1 lit. a UKC). Każde państwo członkowskie przewiduje sankcje za nieprzestrzeganie przepisów prawa celnego. Sankcje są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające (art. 42 ust. 1 UKC). Stosowane sankcje administracyjne mogą przybrać, między innymi, jedną z następujących form lub obie z nich: a) kara pieniężna pobierana przez organy celne, w tym, w stosownych przypadkach, ugoda w miejsce sankcji karnej; b) cofnięcie, zawieszenie lub zmiana pozwoleń znajdujących się w posiadaniu osoby zainteresowanej (art. 42 ust. 2 UKC).

Strona poinformowała o wprowadzeniu procedur naprawczych: pobieraniu dwóch rodzajów upoważnień od każdej reprezentowanej firmy, weryfikacji zgłoszenia celnego przed jego wysłaniem w zakresie formy przedstawicielstwa, a także fizycznej kontroli środka transportu w miejscu uznanym.

Ponadto przedsiębiorca poinformował o złożeniu wniosków o korektę zgłoszeń w zakresie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli.

Organ I instancji w wydanej decyzji odniósł się do przedstawianych przez stronę argumentów wyjaśniając, że przesyłanie dokumentów po fakcie, w świetle wyników kontroli, tłumaczenie się popełnieniem błędu pisarskiego czy pomyłki przy wypełnianiu zgłoszeń celnych nie zmieniają faktu, iż uchybienia miały miejsce.

W toku kontroli strona wskazała, że naruszenia odnoszą się wyłącznie do czerwca 2016 r., gdy Oddział Celny w P. był nieczynny, a klienci agencji celnych czekali na dokonanie odprawy. W postępowaniu odwoławczym, powołując się na korespondencję e-mail J. W. z A. sp. z o. o. z B. B. ([...]) strona stwierdziła, że w odpowiedzi na monity agentów celnych przesyłano im informacje, aby agencje nieposiadające procedury uproszczonej skorzystały z pomocy agencji posiadających stosowne pozwolenia, zamiast udzielić pomocy w rozwiązaniu problemów z funkcjonowaniem OC P.

Przechodząc do oceny spełniania wymaganych kryteriów organ wskazał, że zgodnie z art. 230 UKC organy celne mogą zezwolić osobie zwanej "upoważnionym odbiorcą" na jej wniosek, na odbiór w zatwierdzonym miejscu towarów przemieszczanych z zastosowaniem karnetu TIR w celu zakończenia procedury zgodnie z art. 1 lit. d) konwencji TIR.

Na podstawie art. 187 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015, s. 1, z późn. zm.), dalej: "RD", status upoważnionego odbiorcy określony w art. 230 UKC przyznaje się wnioskodawcom spełniającym następujące warunki:

- wnioskodawca posiada siedzibę na obszarze celnym Unii,

- wnioskodawca oświadcza, że będzie regularnie odbierał towary przemieszczane w ramach operacji TIR,

- wnioskodawca spełnia kryteria określone w art. 39 lit. a, lit. b i lit. d UKC.

W udzielonym pozwoleniu organ celny określa warunki, według których powinno być ono realizowane. Ich nieprzestrzeganie wpływa na ocenę spełniania kryteriów określonych w art. 39 UKC.

Zgodnie z art. 23 ust. 5 UKC, po wydaniu pozwolenia, organy celne monitorują, czy posiadacz pozwolenia nadal spełnia warunki i kryteria, które mają być spełnione, a także monitorują wypełnienie obowiązków wynikających z decyzji. W myśl art. 28 ust. 1 lit. a UKC w przypadku naruszeń prawa korzystna decyzja zostaje cofnięta lub zmieniona, jeżeli jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych lub przestało być spełnianych. Przed wejściem w życie UKC spełnianie wymaganych warunków i kryteriów przez stronę będącą upoważnionym przedsiębiorcą monitorowano na podstawie art. 14q rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r., z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 6, str. 3, z późn. zm.), dalej: "WKC" i na podstawie art. 61a ust. 1 u.s.c.

W toku czynności prowadzonych 14 kwietnia 2016 r. w ramach monitorowania upoważnionego przedsiębiorcy stwierdzono, że R. L.:

- nie prowadził ewidencji salda zabezpieczenia generalnego GRN nr [...] na moment dokonania wpisu do rejestru procedury uproszczonej,

- nie posiadał dokumentacji umożliwiającej organowi celnemu stwierdzenie, że przedsiębiorca monitorował saldo zabezpieczenia generalnego na etapie obejmowania towarów procedurą uproszczoną.

Zgodnie natomiast z warunkami stosowania pozwolenia nr [...], zobowiązany był on jednocześnie z wpisem do rejestru do dokonywania we własnym zakresie obciążenia zabezpieczenia i kontrolowania jego wysokości tak, aby kwota wynikająca z długu celnego i zobowiązań podatkowych była zawsze zabezpieczona.

W protokole z 6 czerwca 2016 r. wskazano, że stronę wezwano do przedstawienia sposobu i dokumentacji obrazującej saldowanie zabezpieczenia przed objęciem towarów procedurą. Zgodnie z ustaleniami zawartymi w tym protokole strona informowała osoby przeprowadzające czynności monitorowania, że saldo zabezpieczenia ustala wyłącznie poprzez system OSOZ2 na podstawie wygenerowanego komunikatu informującego o bieżącym stanie wolnych środków na dany dzień. Strona nie była jednak w stanie przedstawić komunikatów z systemu OSOZ2 potwierdzających wskazany tryb działania w sprawdzanym okresie. Zeznania świadków w tym zakresie są niejednoznaczne.

W świetle obowiązującego w kwietniu 2016 r. art. 14 WKC do celów stosowania przepisów prawa celnego każda osoba pośrednio lub bezpośrednio uczestnicząca w operacjach dokonywanych w ramach wymiany towarowej dostarcza organom celnym, na ich żądanie i w ewentualnie wyznaczonym terminie, wszelkie dokumenty i informacje, w jakiejkolwiek formie, jak również udziela im wszelkiej niezbędnej pomocy. Zgodnie z art. 16 WKC osoby, których to dotyczy, przechowują do celów kontroli celnej przez okres określony obowiązującymi przepisami i nie krócej niż trzy lata dokumenty wymienione w art. 14, w jakiejkolwiek by były postaci. Termin przechowywania dokumentów, o którym była mowa w art. 16 WKC, wynosi 5 lat (art. 9 P.c.). Taki sam termin przechowywania dokumentów obowiązuje na mocy aktualnych przepisów i jest on określony w art. 15 ust. 1, art. 51 ust. 1 UKC i art. 9 P.c. W związku z tym strona winna była przechowywać dokumentację dotyczącą ustalania salda zabezpieczenia generalnego przez 5 lat i udostępnić ją na każde żądanie organu celnego. Sposób ustalania salda i obciążania zabezpieczenia generalnego nie może być "prywatnym zapiskiem", lecz musi być udokumentowany w celu jego udostępnienia organom celnym dla potrzeb kontroli bądź czynności monitorowania.

Organ odwoławczy ustalił, co następuje.

R. L. zamykał procedurę tranzytu na podstawie pozwolenia nr [...] dokonując zgłoszeń w imieniu i na rzecz swoich klientów w charakterze przedstawiciela bezpośredniego, podczas gdy posiadane pozwolenie uprawniało go do czynności w ramach przedstawicielstwa pośredniego. W 2 upoważnieniach nie określono charakteru pełnomocnictwa, tym samym agent działał bez ważnego umocowania. W "uzupełnieniu odwołania" z 9 maja 2017 r. strona wyjaśniła, że posiadała stosowne upoważnienia pośrednie i przedstawiła je Naczelnikowi Urzędu Celnego w P. w toku prowadzonej kontroli. Przedsiębiorca wyjaśnił, że "został skopiowany zapasowy egzemplarz i nie jest to celowe działanie, a tylko przeoczenie przy ogromie zakresu kontroli". Powyższe wyjaśnienie świadczy o nadużyciu. Upoważnienie bowiem jest oświadczeniem woli mocodawcy upoważniającym do dokonywania w jego imieniu czynności określonych w jego treści. Bezprawne jest zatem, aby R. L. jako przedstawiciel celny posiadał "zapasowe", niekompletnie wypełnione przez swoich mocodawców upoważnienia. W toku postępowania uzupełniającego jeden ze świadków zeznał: "Zawsze w momencie doręczenia upoważnienia do Pana L. były one wypisane w całości, włącznie z formą reprezentacji. (...) Upoważnienia były zawsze wypełniane przez klientów właściwie". Zeznania te jednak są mało wiarygodne, gdyż są sprzeczne z wyjaśnieniem strony.

Strona obejmowała towary procedurą celną z zastosowaniem pozwolenia nr [...] w przywozie i wywozie poza godzinami pracy organu celnego w formie przedstawicielstwa bezpośredniego. W powiadomieniach i zgłoszeniach celnych stosowano kod "2" odnoszący się do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego, na co w zgłoszeniach dokonywanych w uproszczeniach poza godzinami pracy organu celnego nie było zgody. W piśmie z 9 maja 2017 r. strona podkreśliła, że zawsze posiadała upoważnienie do reprezentacji zarówno pośredniej, jak i bezpośredniej, co potwierdzają zeznania przesłuchanych świadków, a w zgłoszeniach jedynie błędnie wskazała formę reprezentacji wskutek nieprawidłowego działania stosowanego przez niego systemu do obsługi zgłoszeń celnych. W decyzji organu I instancji jednak nie zaprzeczono, że R. L. był w posiadaniu stosownego upoważnienia. Zarzut organu odnosił się do dokonania konkretnych zgłoszeń celnych bądź wysłania powiadomień z zastosowaniem przedstawicielstwa bezpośredniego, a więc w oparciu o jedno z dwóch posiadanych przez stronę pełnomocnictw upoważniających ją do dokonania określonych czynności. Art. 18 ust. 1 UKC stanowi, że przedstawicielstwo może być bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby. Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 1 UKC podczas kontaktu z organami celnymi przedstawiciel celny zgłasza fakt wykonywania czynności na rzecz osoby reprezentowanej i określa, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośrednie. Istotne jest zatem prawidłowe wskazanie w wysyłanych powiadomieniach i składanych zgłoszeniach celnych rodzaju przedstawicielstwa, które ma zastosowanie w danym przypadku. Te dwa rodzaje upoważnień, w zależności od zastosowania, determinują kwestię odpowiedzialności za daną czynność, a co za tym idzie - w przypadku zgłoszeń przywozowych mają wpływ na określenie dłużnika. Zastosowanie odpowiedniego rodzaju upoważnienia i właściwe jego wskazanie w każdym zgłoszeniu celnym ma dla organu celnego kluczowe znaczenie.

Przy realizacji pozwolenia nr [...] strona nie stosowała ustalonego indywidualnie czasu na przedstawienie towarów organom celnym: w przypadku przedstawicielstwa pośredniego 60 min., a przedstawicielstwa bezpośredniego - 90 min. przed końcem pracy organu celnego. W decyzji organu I instancji wykazano, że 6 powiadomień przesłano do systemu Celina w czasie krótszym aniżeli indywidualny czas wskazany w pozwoleniu nr [...]. W toku ponownej analizy akt sprawy ustalono, że nw. powiadomienia zostały przesłane w następujących godzinach:

- PWD [...] z [...] czerwca 2016 r., godz. 14:44,

- PWD [...] z [...] czerwca 2016 r., godz. 14:50,

- PWD [...] z [...] czerwca 2016 r., godz. 14:57,

- PWD [...] z [...] czerwca 2016 r., godz. 14:54,

- PWD [...] z [...] czerwca 2016 r., godz. 14:50,

- PWD [...] z [...] października 2016 r., godz. 14:10.

Powyższe powiadomienia odnoszą się do zgłoszeń, w których strona wystąpiła w charakterze przedstawiciela bezpośredniego, zatem była obowiązana na przesłanie powiadomienia co najmniej na 90 min. przed końcem pracy oddziału celnego. Oddział Celny w P. pracuje w godzinach od 7:30 do 15:30. W "uzupełnieniu odwołania" z 9 maja 2017 r. zakwestionowano te godziny twierdząc, że "godziny pracy Urzędu Celnego w systemach informatycznych dla jej pozwolenia na procedurę uproszczoną są określone w godzinach: 8:00-16:00". W 2016 r. czas pracy w procedurze uproszczonej dla Oddziału Celnego w P. wskazano w godzinach od 7:30 do 16:00. Uwzględniając argumentację strony, w kontekście powyższych powiadomień z czerwca 2016 r., zostały one przesłane po godzinie 14:30. Z racji zastosowanego w tych przypadkach przedstawicielstwa bezpośredniego należało je przesłać co najmniej na 90 min. przed końcem pracy placówki. Przyjmując więc, że oddział celny obsługiwał zgłoszenia uproszczone do godziny 16:00, czasem granicznym dla wysłania powiadomień była godzina nie późniejsza niż 14:30. Natomiast powiadomienie PWD [...] z dnia [...] października 2016 r. przesłano w czasie wynikającym z pozwolenia.

Przy realizacji pozwolenia nr [...] strona nie stosowała ustalonego indywidualnie czasu 30 min. na zwolnienie towaru do procedury, zarówno w przypadku zgłoszeń przywozowych jak i wywozowych. Między wysłanym powiadomieniem PWD bądź zgłoszeniem wywozowym, a otrzymanym zwrotnie komunikatem zezwalającym na zwolnienie towaru do procedury celnej, R. L. wysyłał do systemów następne komunikaty informujące o kolejnym środku transportu znajdującym się w jego miejscu uznanym. Biorąc pod uwagę wymiary miejsca uznanego dla realizacji procedury uproszczonej (ok. 4,18 m x 16,8 m), było ono przeznaczone na jeden pojazd samochodowy z naczepą. W "uzupełnieniu odwołania" z 9 maja 2017 r. zaprzeczono, jakoby strona zgłaszała do procedury towary nie znajdujące się w miejscu uznanym argumentując, że z uwagi na strajk Służby Celnej samochody ustawiano na miejscu uznanym tak, aby każdy z nich przynajmniej częścią na nim się znajdował. Z kolei dwóch świadków wskazało, że mogło dojść do sytuacji, w której na miejscu uznanym strony znajdowało się kilka mniejszych samochodów. Żaden z nich jednak nie potwierdził, że widział taki sposób ich ustawienia. Jeden z nich stwierdził, że "przy niekiedy całkowicie zablokowanej możliwości manewru na placu w naturalny sposób mogło dojść, że np. samochód prawą burtą wystawał poza linię wyznaczającą miejsce uznane, bo inny samochód to blokował. Mówimy w tym przypadku o ok. dwumetrowym przesunięciu w prawo". Nie potwierdził jednak, że sytuacja ta odnosiła się do miejsca uznanego nr [...] przypisanego do celów realizacji procedury uproszczonej przez stronę. Nadto, biorąc pod uwagę położenie względem siebie miejsc uznanych zlokalizowanych na placu przy ul. [...] w P. (miejsca najmowane przez różne podmioty są położone w rzędzie, jedno obok drugiego) w sytuacji, o której wspomniał świadek, samochód wraz z towarem musiałby bezprawnie znaleźć się na sąsiednim miejscu uznanym, nie wskazanym jako miejsce stosowania procedury w pozwoleniu nr [...]. Miejsce dla potrzeb realizacji procedury uproszczonej uznawane jest na wniosek podmiotu, który się o nie ubiega. Jego wymiary i lokalizacja winna zapewniać możliwość realizacji pozwolenia na stosowanie uproszczeń zgodnie z określonymi w nim warunkami. Zgodnie z art. 139 ust. 7 UKC towary przedstawione organom celnym nie mogą bez ich zgody zostać wyprowadzone z miejsca, w którym zostały przedstawione, a na podstawie art. 140 ust. 1 UKC mogą one zostać rozładowane lub przeładowane ze środka transportu, którym są przewożone, wyłącznie za pozwoleniem organów celnych, w miejscach wyznaczonych lub uznanych przez te organy. Nie jest zatem możliwe, aby środek transportu znajdował się w tym miejscu wyłącznie częściowo. Towar zgłaszany do procedury z zastosowaniem uproszczeń nie może znajdować się w innym miejscu, aniżeli miejsce zaakceptowane przez organ celny do jego przedstawienia.

Strona nierzetelnie wypełniała zgłoszenia celne wywozowe realizowane w oparciu o pozwolenie nr [...]. W 45 zgłoszeniach wywozowych dokonanych z zastosowaniem procedury uproszczonej przed kodem 30200 nie zastosowano określenia: "WYWÓZ UPROSZCZONY", natomiast w 13 przypadkach zamiast oznaczenia "WYSYŁKA POZA GODZINAMI - 3PL01" wpisano wyłącznie kod 3PL01. Zgodnie z obowiązującą wówczas instrukcją wypełniania zgłoszeń celnych, przedsiębiorca w zgłoszeniach winien stosować się do zawartych w niej zapisów i sposobu wypełnienia poszczególnych pól zgłoszenia celnego. Wynikało to również z pozwolenia. Stosowany przez stronę program do sporządzania zgłoszeń celnych winien zapewniać wypełnienie poszczególnych pól zgodnie z przepisami prawa i wytycznymi, a jego niewłaściwe dostosowanie do obowiązujących procedur nie może uzasadniać niewłaściwe wypełnianie zgłoszeń celnych.

R. L. dokonał 2 zgłoszeń celnych na mocy pozwolenia nr [...] bez upoważnienia. W tych przypadkach zgłoszono towary na podstawie cesji upoważnień wystawionych przez A. posiadającą upoważnienie firmy G. S. A. i przez B. posiadającą upoważnienie firmy M. sp. z o. o. W upoważnieniach bezpośrednich nie było jednak adnotacji o możliwości dokonania ich cesji na mocy art. 77 P.c. W "uzupełnieniu odwołania" z 9 maja 2017 r. Strona podniosła, że wraz z tymi cesjami otrzymała zarówno upoważnienia pośrednie zawierające zapis o możliwości ich dalszego scedowania i upoważnienia bezpośrednie nie zawierające takich zapisów. Strona wskazała, iż w związku z dużą ilością materiału dowodowego w pierwszej kolejności przedstawiła kontrolującym kopie upoważnień bezpośrednich (nie zawierających zapisów o możliwości dokonania cesji na mocy art. 77 P.c.), lecz w toku kontroli doręczyła kopie upoważnień pośrednich, w których odpowiednia adnotacja jest zawarta. W wyniku analizy akt i danych zawartych w systemach informatycznych Krajowej Administracji Skarbowej ustalono, że omawiane zgłoszenia celne, które strona złożyła na mocy udzielonej cesji ([...] z [...] czerwca 2016 r., PWD [...] z [...] czerwca 2016 r. oraz [...] z [...] czerwca 2016 r., PWD [...] z [...] czerwca 2016 r.) złożono w przedstawicielstwie bezpośrednim, a nie pośrednim. Kod oznaczony cyfrą "2" zawarty w polu 14 zgłoszenia celnego "Zgłaszający/Przedstawiciel" oznacza bowiem, że wpisana w tym polu osoba jest przedstawicielem bezpośrednim osoby wskazanej w polu 8 tegoż zgłoszenia. W obu omawianych przypadkach strona dokonała więc zgłoszenia bez upoważnienia.

Należności celno-podatkowe wynikające z 5 zgłoszeń zostały złożone bez zabezpieczenia. Naczelnik Urzędu Celnego w P. w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalił, że w przypadku poniższych zgłoszeń dokonanych z zastosowaniem procedury uproszczonej przez wpis do rejestru:

• OGL [...] z [...] czerwca 2016 r., PWD [...],

• OGL [...] z [...] czerwca 2016 r., PWD [...],

• OGL [...] z [...] czerwca 2016 r., PWD [...],

• OGL [...] z [...] czerwca 2016 r., PWD [...],

• OGL [...] z [...] czerwca 2016 r., PWD [...],

strona zabezpieczyła należności z nich wynikające wykorzystując zabezpieczenie nr GRN [...]. Potwierdzenie złożenia zabezpieczenia o tym numerze wystawiono dla A. sp. z o. o. W "uzupełnieniu odwołania" z 9 maja 2017 r. strona podniosła, że była zmuszona do wykorzystania zabezpieczenia generalnego agencji, która udzieliła jej cesji upoważnienia swoich klientów, gdyż nie było możliwe uzyskanie zabezpieczenia jednorazowego z uwagi na brak w oddziałach celnych druków zabezpieczeń. Niemniej jednak zabezpieczenie A. sp. z o. o. GRN nr [...], zgodnie z zawartymi w nim zapisami, mogło być wykorzystywane wyłącznie w przypadku zwykłych zgłoszeń celnych składanych do procedury dopuszczenia do obrotu, bez odroczenia płatności, zgodnie z art. 201 UKC. Strona natomiast powyższe zgłoszenia złożyła w procedurze uproszczonej. Dla takiego trybu zgłaszania towaru do procedury zabezpieczenie musi posiadać następujący zapis: "Dopuszczenie do obrotu - w związku z art. 182 UKC (wpis do rejestru zgłaszającego - stare pozwolenie)". Wobec braku takiego zapisu w zabezpieczeniu nr GRN [...] wszystkie wymienione wyżej zgłoszenia złożono bez zabezpieczenia należności.

Niezależnie od powyższych ustaleń uwzględniono argument strony co do ustalenia momentu dokonania skutecznej zapłaty należności celnych i podatkowych. Przedstawiony dowód w postaci pisma Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów z 29 lipca 2016 r. wskazuje, że zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 2 P.c. za termin dokonania zapłaty kwoty należności celnych uważa się w obrocie bezgotówkowym dzień obciążenia rachunku bankowego dłużnika lub rachunku dłużnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu. W dalszej części niniejszego pisma wyjaśniono, że automatyczne rozliczenie przez system ZEFIR2 tych wpłat jest możliwe wyłącznie w przypadku zachowania standardu przelewu wynikającego z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wzoru formularza, wpłaty gotówkowej oraz polecenia przelewu na rachunek organu celnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1411). Natomiast strona w polu "Identyfikacja zobowiązania" podawała numer powiadomienia (PWD) zamiast numeru zgłoszenia celnego (OGL) bądź w przypadku wpłat do wielu zgłoszeń nie podawała specyfikacji wpłat, podając niepełne numery dokumentów. Saldo zabezpieczenia w systemie OSOZ2 jest automatycznie zwalniane dopiero w wyniku rozliczenia wpłaty w systemie ZEFIR2. Jeśli więc przelewy nie były bądź nie mogły być opisane w wyżej wskazany sposób, ich rozliczenie przez organ celny musiało nastąpić ręcznie i wymagało wydłużonego czasu obsługi. Mogło to wpływać na wolną kwotę zabezpieczenia wskazywaną przez system OSOZ2, który przy nierozliczonych wpłatach wskazywał brak środków na zabezpieczeniu generalnym. Z uwagi na brak saldowania przez stronę zabezpieczenia generalnego, nie mogła ona udokumentować stanu wolnych środków zabezpieczenia po każdej przeprowadzonej operacji. Zaczęła ona prowadzić ewidencję saldowania zabezpieczenia generalnego dopiero w odpowiedzi na zalecenia Dyrektora Izby Celnej w P. z 6 czerwca 2016 r.

W przypadku natomiast dwóch powiadomień: PWD [...] z [...] czerwca 2016 r. i PWD [...] z [...] czerwca 2016 r. towar ze środkiem transportu znajdował się na placu, na którym zlokalizowane było miejsce uznane nr [...]. Przedstawione przez stronę dokumenty i pozyskana ewidencja pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających z placu przy ul. [...] w P. potwierdziły, że w tych przypadkach towar przybył innym środkiem transportu aniżeli wskazują dane w zgłoszeniu celnym i we wpisie do rejestru. Strona wskazała, że w zgłoszeniu wpisano błędny numer rejestracyjny pojazdów, gdyż przewoźnik nie dokonał odpowiedniej adnotacji o zmianie tych numerów w zgłoszeniu tranzytowym. Za prawidłową realizację uproszczeń odpowiada jednak posiadacz pozwolenia i winien jest dopełnić wszelkich czynności gwarantujących, że procedurą zostanie objęty właściwy towar znajdujący się w miejscu uznanym, na środku transportu wskazanym w zgłoszeniu. W świetle art. 15 ust. 2 UKC R. L. winien sprawdzić prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu. W przedstawionych przez stronę jako dowód dokumentach Tl nr [...] i [...] w polu "Kontrola wykonywana przez urząd przeznaczenia" widnieją opatrzone datą, odręczne adnotacje strony o kontroli zamknięć i odprawie w procedurze uproszczonej. Zatem, o ile strona faktycznie dokonała fizycznej kontroli zamknięć, musiała udać się na miejsce uznane i widzieć, jaki samochód i o jakich oznaczeniach tam się znajduje. W toku przesłuchania świadków jeden z nich potwierdził, że strona sprawdzała środek transportu znajdujący się w miejscu uznanym.

Zasadne jest też stanowisko strony co do objęcia towaru procedurą "6121" z zastosowaniem procedury uproszczonej tylko w przypadku jednego zgłoszenia, z dwóch wskazanych jako nieprawidłowe w decyzji pierwszoinstancyjnej. W rozstrzygnięciu tym organ celny wykazał, że w przypadku dwóch powiadomień:

- PWD [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.,

- PWD [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.,

podmiot zastosował procedurę uszlachetniania biernego. Procedura "6121" to powrotny przywóz towaru z jednoczesnym dopuszczeniem go do obrotu po procedurze uszlachetniania biernego. Zatem organ I instancji w swojej decyzji błędnie wskazał nazwę procedury, do której zgłoszono towar. Niezależnie jednak od powyższego, pozwolenie nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. uprawniało stronę do dokonywania zgłoszeń wyłącznie do procedury dopuszczenia do obrotu ("40") i procedury wywozu ("10"). Naruszenie dotyczące zgłoszenia towaru do procedury nieuprawnionej w powyższym pozwoleniu dotyczy wyłącznie PWD [...] z [...] czerwca 2016 r. (OGL [...] z [...] czerwca 2016 r.). Natomiast w przypadku PWD [...] z [...] czerwca 2016 r. popełniono błąd w protokole kontroli z 16 listopada 2016 r., który powielony został w decyzji nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. W "uzupełnieniu odwołania" z dnia 9 maja 2017 r. strona wyjaśniła, że wskazanie procedury "6121" było oczywistym błędem pisarskim, bowiem zgłoszenie miało być złożone do procedury "4021" (dopuszczenia do obrotu po uszlachetnianiu biernym). Jednocześnie strona przedstawiła dowód dokonania korekty przedmiotowego zgłoszenia na swój wniosek przez Naczelnika Urzędu Celnego w P.

Zarzucając nieudzielenie pomocy agencjom celnym w rozwiązaniu problemów z funkcjonowaniem OC P. strona powołała korespondencję e-mail J. W. z B. B. stwierdzając, że "w odpowiedzi na monity agentów celnych przesyłano im informacje, aby agencje nieposiadające procedury uproszczonej skorzystały z pomocy agencji, które posiadają stosowne pozwolenia, natomiast nie udzielono im pomocy w rozwiązaniu problemów z funkcjonowaniem OC P.". W przywołanej wiadomości przesłanej do J. W. 16 czerwca 2016 r. poinformowano ją, że Dyrektor Izby Celnej w P. jest w trakcie uruchamiania w Oddziale Celnym w G. zapasowego oddziału do obsługi zgłoszeń celnych z rejonu P.; w placówce tej będzie można dokonywać nie tylko odpraw celnych, ale także wystawiać i potwierdzać dokumenty towarzyszące zgłoszeniu. Adresat wiadomości był więc informowany, że Dyrektor Izby Celnej w P. podejmuje kroki mające na celu zapewnienie obsługi przedsiębiorców w związku z absencją funkcjonariuszy w Oddziale Celnym w P. Powyższy argument jest zresztą niemerytoryczny, gdyż nie wpływa na ocenę spełniania warunków, od których uzależnione jest udzielenie pozwolenia na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze TIR.

Pozwolenie na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze TIR ułatwia obrót towarowy z krajami trzecimi. Udzielane jest przedsiębiorcom zweryfikowanym przez organ celny i po spełnieniu wymaganych kryteriów. Warunek określony w art. 39 lit. a UKC, czyli brak poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń przepisów prawa celnego i przepisów podatkowych zgodnie z art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015, s.558, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzenie wykonawczym", uznaje się za spełniony, jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat wnioskodawca nie dopuścił się żadnych poważnych lub powtarzających się naruszeń przepisów prawa celnego i podatkowego. Podmiot dokonujący obrotu gospodarczego z krajami trzecimi zobowiązany jest przestrzegać przepisów, w tym warunków ustalonych w pozwoleniach. Strona dopuściła się wielu uchybień i naruszeń w tym zakresie, które miały charakter powtarzający się. Wielokrotnie strona podkreślała, że naruszenia nie miałyby miejsca, gdyby oddział celny funkcjonował bez zakłóceń, a świadkowie zeznali, że strona zawsze rzetelnie wypełniała obowiązki przedstawiciela, a popełnione błędy były spowodowane strajkiem Służby Celnej. Niezależnie od utrudnionej możliwości dokonywania zgłoszeń w tym czasie, beneficjent pozwolenia mógł jednak dokonywać zgłoszeń celnych z zastosowaniem procedury uproszczonej, umożliwiającej samodzielne podejmowanie czynności przewidzianych standardowo dla organów celnych.

W świetle wykazanych uchybień strona nie spełnia warunku określonego w art. 39 lit. b UKC. Zgodnie z tym warunkiem, przedsiębiorca musi posiadać wysoki poziom kontroli swoich operacji i przepływów towarów zapewniony przez system zarządzania ewidencją, co umożliwia przeprowadzenie właściwych kontroli celnych. W przypadku prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej wewnętrzna kontrola prawidłowości dokonywanych operacji jest utrudniona, gdyż wymaga prowadzenia odpowiedniej samokontroli, pozwalającej na bieżące wykrywanie i zapobieganie występowaniu nieprawidłowych operacji.

Wskazane naruszenia przemawiają za cofnięciem stronie pozwolenia na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze TIR. Uwzględnienie wyżej wskazanych argumentów strony, w kontekście skali pozostałych naruszeń, nie przesądza o nieprawidłowej ocenie całości materiału dowodowego przez organ I instancji.

W skardze skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. polegające na:

- nieprzeprowadzeniu zawnioskowanych przez stronę dowodów w postaci przesłuchania 37 osób na okoliczności faktyczne związane ze złożeniem przez stronę zgłoszeń celnych kwestionowanych w protokole kontroli, w szczególności na okoliczność prowadzenia strajku przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w P. oraz uzyskania akceptacji do dokonywania zgłoszeń w ramach procedury uproszczonej i zakresu tej zgody;

- nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania strony na okoliczności wymienione w jej piśmie z 9 maja 2017 r.

Powyższe skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji i naruszeniem art. 39 UKC polegającym na przyjęciu, że skarżący nie spełnia wymagań określonych w tym przepisie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania celnego bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 500 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów wskazanych w jej zarzutach. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd uznaje za prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szeroko opisano i uzasadniono, jakich naruszeń przepisów prawa celnego dokonał skarżący. Uzasadnienie w tym zakresie spełnia warunki, o których mowa w art. 210 § 4 O.p. W szczególności prawidłowo wskazano, że skarżący nie prowadził ewidencji umożliwiającej weryfikację salda zabezpieczenia generalnego GRN nr [...] na moment dokonania wpisu do rejestru procedury uproszczonej. Zaczął on ją prowadzić dopiero w odpowiedzi na zalecenia Dyrektora Izby Celnej z 6 czerwca 2016 r. W świetle zaś obowiązującego w dniu kontroli (kwiecień 2016 r.) art. 14 WKC do celów stosowania przepisów prawa celnego każda osoba pośrednio lub bezpośrednio uczestnicząca w operacjach dokonywanych w ramach wymiany towarowej dostarcza organom celnym, na ich żądanie i w ewentualnie wyznaczonym terminie, wszelkie dokumenty i informacje, w jakiejkolwiek formie, jak również udziela im wszelkiej niezbędnej pomocy. Zgodnie z art. 16 WKC osoby, których to dotyczy, przechowują do celów kontroli celnej przez okres określony obowiązującymi przepisami i nie krócej niż trzy lata dokumenty wymienione w art. 14, w jakiejkolwiek by były postaci. Termin przechowywania dokumentów, o którym była mowa w art. 16 WKC, wynosi 5 lat (art. 9 P.c.). Taki sam termin przechowywania dokumentów obowiązuje na mocy aktualnych przepisów i jest on określony w art. 15 ust. 1, art. 51 ust. 1 UKC i art. 9 P.c. W związku z tym zasadnie wskazał organ, że strona winna była przechowywać dokumentację dotyczącą ustalania salda zabezpieczenia generalnego przez 5 lat i udostępnić ją na każde żądanie organu celnego. Skoro zatem skarżący nie przedstawił stosownej dokumentacji, w tym zakresie zasadne było nieprzeprowadzenie przesłuchania 37 osób na okoliczności związane ze sposobem prowadzenia ewidencji umożliwiającej weryfikację salda zabezpieczenia generalnego.

Przeprowadzenie powyższego dowodu nie było także konieczne na okoliczność prowadzenia strajku przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w P., ponieważ niezależnie od utrudnień w dokonywaniu zgłoszeń skarżący mógł ich dokonywać samodzielnie, z zastosowaniem uproszczonej procedury (bez udziału organów celnych).

Nie było także konieczne przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania strony na okoliczności wymienione w jej piśmie z 9 maja 2017 r. Organ nie ma obowiązku przeprowadzenia takiego dowodu (art. 199 O.p.), a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenia dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (art. 188 O.p.). Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, stąd zebrany prze organ materiał dowodowy jest wystarczający (art. 192 O.p.).

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji o cofnięciu pozwolenia z [...] października 2015 r. nr [...] na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze TIR.

Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 O.p. i art. 210 § 4 O.p., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Organ odwoławczy nie powołał prawidłowo podstawy prawnej decyzji w zakresie wymierzonej sankcji (art. 210 § 1 pkt 4 O.p.) i nie wyjaśnił jej (art. 210 § 4 O.p.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 8) powołał bowiem dwie podstawy prawne: art. 28 ust. 1 lit. a oraz art. 42 UKC.

Pierwszy z powyższych przepisów (art. 28 ust. 1 lit. a UKC), zatytułowany "cofnięcie i zmiana korzystnych decyzji" stanowi, że korzystna decyzja zostaje cofnięta lub zmieniona w przypadkach innych niż określone w art. 27, jeżeli jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych lub przestało być spełnianych.

Z kolei zgodnie z drugim przepisem (art. 42 UKC), zatytułowanym "stosowanie sankcji", każde państwo członkowskie przewiduje sankcje za nieprzestrzeganie przepisów prawa celnego. Sankcje są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające (ust. 1). Stosowane sankcje administracyjne mogą przybrać, między innymi, jedną z następujących form lub obie z nich: a) kara pieniężna pobierana przez organy celne, w tym, w stosownych przypadkach, ugoda w miejsce sankcji karnej; b) cofnięcie, zawieszenie lub zmiana pozwoleń znajdujących się w posiadaniu osoby zainteresowanej (ust. 2).

Organ odwoławczy nie wskazał, czy pozwolenie (z [...] października 2015 r. nr [...] na korzystanie ze statusu upoważnionego odbiorcy w procedurze TIR) cofnął na podstawie art. 28 ust. 1 lit. a UKC czy w oparciu o przepisy wydane na podstawie art. 42 UKC. Nie uzasadnił także, dlaczego zastosował taką (cofnięcie pozwolenia), a nie inną sankcję. Istotne jest w tym kontekście, że przepisy art. 28 ust. 1 lit. a UKC i art. 42 ust. 2 UKC:

- mają inne przesłanki, gdyż w pierwszym przypadku sankcję wymierza się wtedy, gdy jeden lub kilka warunków wymaganych do wydania pozwolenia nie zostało spełnionych lub przestało być spełnianych, w drugim zaś - gdy nie przestrzegano przepisów prawa celnego;

- nie przewidują tych samych sankcji, jako że w pierwszym przypadku można orzec jedynie o cofnięciu lub zmianie pozwolenia, a w drugim - ponadto o jego zawieszeniu albo wymierzeniu kary pieniężnej bądź zawarciu ugody (możliwe są także inne sankcje, o czym świadczy użycie wyrażenia "między innymi").

Jednocześnie Sąd zauważa, że w przypadku przyjęcia przez organ, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 42 UKC, na co może wskazywać treść uzasadnienia decyzji, obowiązkiem organu było wyjaśnienie, dlaczego uznaje zastosowaną sankcję (cofnięcie pozwolenia) za skuteczną, proporcjonalną i odstraszającą (art. 42 ust. 1 zdanie drugie UKC), a tego nie uczynił.

W związku z powyższym, ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy wskaże i uzasadni:

- czy stwierdzone uchybienia dotyczą warunków wymaganych do wydania pozwolenia czy szerzej - nieprzestrzegania przepisów prawa celnego;

- podstawę prawną decyzji również w zakresie wymierzonej sankcji.

Ponadto, organ odwoławczy zajmie stanowisko i je uzasadni, czy spełnione są przesłanki określone w art. 24 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z tym przepisem kryterium, o którym mowa w art. 39 lit. a UKC, można jednak uważać za spełnione w przypadku, gdy organ celny właściwy do wydania decyzji uzna naruszenie za nieistotne, biorąc pod uwagę liczbę lub skalę powiązanych operacji, i nie będzie miał wątpliwości co do tego, że wnioskodawca działał w dobrej wierze. Należy zaznaczyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że strona poinformowała organ o wprowadzeniu szeregu procedur naprawczych i złożeniu wniosków o korektę zgłoszeń celnych w zakresie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli.

Wobec tego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił w pkt. I. sentencji zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt. II. sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składa się kwota 500 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.