Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 448/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Skarżony organ: Rada Izby Architektów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 2, art. 14 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
article: par. 3 ust. 1, par. 3 par. 6
journal: Dz.U. 1995 nr 8 poz. 38
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Teza: Nie tylko architekt z tytułem magistra, lecz także inżynier, który ukończył trzyletnie studia zawodowe, może ubiegać się o pełne uprawnienia budowlane w projektowaniu architektonicznym.

TEZY

Nie tylko architekt z tytułem magistra, lecz także inżynier, który ukończył trzyletnie studia zawodowe, może ubiegać się o pełne uprawnienia budowlane w projektowaniu architektonicznym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 11, art. 8 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. nr 5, poz. 42 z późn. zm.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2-7 i art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z naruszeniem art. 107 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania inż. arch. A. S. z dnia [...].12.2004 r. od decyzji Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów nr [...] z dnia [...] października 2004 r. o odmowie nadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej bez przeprowadzenia egzaminu, uchyliła w całości zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty – odmówiła inż. arch. A. S. nadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej – bez przeprowadzenia egzaminu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna[...] Okręgowej Izby Architektów jako wyłączną podstawę prawną wydania decyzji wskazała uchwałę nr [...] II sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie stanowiska Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych podjętą w dniu [...] czerwca 2004 r.

Zdaniem organu uchwała ta jako uregulowanie korporacyjne nie może stanowić samodzielnej podstawy decyzji i w tych warunkach należało uchylić decyzję I instancji.

Organ podniósł, że decyzje w postępowaniu kwalifikacyjnym o nadanie uprawnień budowlanych wydawane są na podstawie przepisów art. 11, art. 8 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. nr 5, poz. 42 ze zm.) i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. oraz uregulowania korporacyjne tj. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego oraz w/w uchwałę nr [...].

Organ wskazał, że warunki ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych określają przepisy art. 14 ust. 3 pkt 1 i art. 12 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane i przepisy § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego z dnia [...].04.2003 r. oraz uchwała nr [...] Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie stanowiska Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych podjęta w dniu [...].06.2004 r.

Zgodnie z wyżej powołanymi przepisami ustawy Prawo budowlane osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń winna posiadać:

1. wyższe wykształcenie odpowiednie dla danej specjalności

2. dwuletnią praktykę przy sporządzaniu projektów

3. roczną praktykę na budowie.

Organ wskazał, że wyżej powołana uchwała nr [...] stanowi, że osoba ubiegająca się o nadanie uprawnień do projektowania bez ograniczeń w zakresie architektury powinna legitymować się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich, o długości cyklu kształcenia minimum 5 lat, zakończonych uzyskaniem tytułu magistra inżyniera architekta.

Także w § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego – przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta polskiej uczelni lub odpowiadającym mu dyplomem uczelni zagranicznej. Regulamin ten został wydany na podstawie przepisu art. 33 ust. 6 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów z dnia [...].12.2000 r. i przyjęty przez Krajową Radę Izby Architektów uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. i nie został zaskarżony przez Ministra właściwego do spraw architektury i budownictwa w trybie art. 12 ust. 2 ustawy o samorządach, co oznacza, że organ ten nie dopatrzył się niezgodności treści Regulaminu z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ podniósł, że z treści § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23.07.2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie (Dz. U. z 2004 r. nr 182, poz. 1881 z późn. zm.) tytuły:

– magister inżynier architekt – nadawany jest absolwentom studiów magisterskich architektonicznych,

– inżynier – nadawany jest absolwentom studiów zawodowych na kierunkach technicznych, z wyjątkiem kierunku architektura i urbanistyka, na kierunkach rolniczych, leśnych, a także na innych kierunkach studiów, jeżeli przedmioty technicznej stanowią nie mniej niż 50% ogółu zajęć dydaktycznych przewidzianych w planach i programach nauczania na tych kierunkach,

– inżynier architekt – nadawany jest absolwentom studiów zawodowych na kierunku architektura i urbanistyka.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. z dnia 25 lipca 2002 r.) wydanym na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie, załącznik nr 1b – absolwent studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka otrzymuje tytuł zawodowy magistra inżyniera architekta i po odbyciu wymaganej praktyki zawodowej jest zdolny do samodzielnego projektowania architektoniczno-budowlanego i urbanistycznego, a więc ma podstawy do ubiegania się o nadanie mu uprawnień w specjalności architektonicznej do projektowania w nieograniczonym zakresie.

Zdaniem organu treść przepisu art. 14 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zakresie wyższego wykształcenia technicznego w odniesieniu do wymogów stawianych kandydatom ubiegającym się o nadanie uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej, należy interpretować wraz z wyżej przywołaną regulacją.

Organ podkreślił, że absolwenci studiów zawodowych kierunku architektura i urbanistyka – zgodnie z wyżej przytoczonym rozporządzeniem otrzymują tytuł zawodowy inżyniera architekta, a ich uprawnienia są ograniczone do pełnienia pomocniczych, ewentualnie współautorskich i autorskich działań twórczych w zakresie projektowania i realizacji budynków, co nie odpowiada istocie samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, o której mowa w art. 12 ustawy Prawo budowlane

Organ podniósł, że skarżący A. S. ubiegał się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. W trakcie postępowania kwalifikacyjnego przedstawił dokumenty potwierdzające posiadanie praktyki zawodowej, wyższego wykształcenia, uzyskania tytułu inżyniera budownictwa lądowego i inżyniera architekta.

Zdaniem organu skoro A. S. nie przedstawił dowodu ukończenia 5 letnich wyższych studiów magisterskich i zyskania tytułu mgr inż. architekta nie spełnia warunków do nadania mu uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.

Dodatkowo organ podkreślił, że w tych okolicznościach bezprzedmiotowe było badanie, czy w trakcie postępowania kwalifikacyjnego kandydat wykazał fakt posiadania wymaganej praktyki zawodowej

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – art. 14 wyraźnie mówi, że uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych wymaga posiadania wyższego wykształcenia dla danej specjalności, odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów, odbycia rocznej praktyki na budowie. Oświadczył, że te wszystkie wymogi spełnia. Skarżący podniósł, że Krajo9wa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów w decyzji nr [...] z dnia [...].01.2005 r. wadliwie powołuje się na wewnętrzny regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i podaje, że przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka. Zdaniem skarżącego stanowisko to jest całkowicie niezgodne z obowiązującymi przepisami.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasadna jest argumentacja [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów, iż wymogiem nadania uprawnień o jakie ubiega się skarżący, stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a także § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest posiadanie odpowiedniego wyższego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju oraz stopnia skomplikowania działalności, a także innych wymagań związanych z tą funkcją. Sąd nie może się jednak zgodzić ze stanowiskiem organu, iż przygotowanie zawodowe skarżącego nie odpowiada w/w wymaganiom.

Należy wskazać, iż ustawa z 12 września 1990 r. (Dz. U. nr 65, poz. 385 ze zm.) o szkolnictwie wyższym nie definiuje pojęcia "wykształcenie wyższe", aczkolwiek w art. 149 ust. 1 stanowi, że "absolwent uczelni otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku". W art. 149 ust. 2 w/w ustawy stwierdza się, iż "minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi w drodze rozporządzenia rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzory dyplomów wydawanych przez uczelnie, uwzględniając rodzaje i kierunki studiów".

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie w § 3 określa tytuły zawodowe nadawane absolwentom studiów wyższych. Należy do nich, zarówno tytuł magistra inżyniera architekta, jak i posiadany przez skarżącego tytuł inżyniera architekta.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów powołała się na § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, w którym przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta. W świetle powyższego, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uznała, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisach art. 12 i 14 Prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu, zapis § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego zawiera niezgodną z ustawą, modyfikację przesłanki nadania uprawnień architektoniczno-budowlanych.

W świetle art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów uchwalenie w/w Regulaminu ma na celu sprecyzowanie postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Regulamin w/w nie może zatem zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia, stanowi on jedynie przepisy prawa wewnętrznego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej regulujące tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach stosownych delegacji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 w/w ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.