Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1313/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej rozpoznawał sprawę ze skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2004r. sygn. akt V SA 4710/03 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

OSK 1313/04 U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt V SA 4710/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia 7 października 1998 r. Nr 11750 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w Warszawie w dniu 14 kwietnia 1976 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od czerwca 1945 r. do listopada 1947 r. w ramach działalności w szeregach ORMO. Skarżący pismem z dnia 21 października 1998 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy po czym organ wydał decyzję z dnia 17 grudnia 1998 r. w trybie art. 127 ( 3 kpa, która została doręczona skarżącemu dopiero w dniu 2 marca 1999 r. Przed tą datą skarżący pismem z dnia 22 lutego 1999 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 7 października 1998 r. Decyzję z dnia 17 grudnia 1998 r. L. B. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 6 października 1999 r. decyzję tę uchylił wskazując, iż ponowne rozpoznanie sprawy przez organ powinno być poprzedzone wyjaśnieniem, czy skarżący chce skorzystać z trybu określonego w art. 127 ( 3 kpa czy też z trybu z art. 156 kpa.

Realizując wskazania co do dalszego postępowania zawarte w powyższym wyroku organ zwracał się kilkakrotnie do skarżącego o zajęcie stanowiska w kwestii trybu dalszego postępowania zakreślając stronie termin do dokonania tej czynności, przy czym dwukrotnie skarżący wnosił o przedłużenie tego terminu. Wobec braku stanowiska strony, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję w dniu 23 września 2003 r. w trybie art. 127 ( 3 kpa uznając za wiążący wniosek wcześniejszy, to jest o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją tą podtrzymał wcześniejszą decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich ze względu na brak dowodów wskazujących na udział skarżącego w walkach z UPA lub Wehrwolfem.

W skardze na powyższą decyzję L. B. podniósł, iż wadliwie sprawę załatwiono w trybie art. 127 ( 3 kpa, gdyż domagał się rozpoznania sprawy w trybie art. 156 kpa, na dowód czego dołączył kserokopię pisma z dnia 10 grudnia 2001 r.. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty merytoryczne a w kwestii złożenia przez skarżącego pisma z

OSK 1313/04

dnia 10 grudnia 2001 r. wyjaśnił, że w aktach administracyjnych znajdują się jedynie dowody na to, iż skarżący nie zareagował na wezwania organu do zajęcia stanowiska co do trybu, w jakim sprawa ma być załatwiona, a oryginału pisma z 10 grudnia 2001 r. nie ma w aktach, przy czym skarżący nie przedstawił dowodu jego nadania. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż faktycznie w aktach sprawy brak jest oryginału przedstawionego wraz ze skargą pisma z dnia 10 grudnia 2001 r., skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność nadesłania do organu tego pisma jak też oświadczył na rozprawie przed Sądem, że takim dowodem nie dysponuje. Sąd nadto zauważył, że kserokopia przedmiotowego pisma nosi datę przekraczającą ostatni zakreślony skarżącemu przez organ termin do zajęcia stanowiska, który upływał w dniu 28 listopada 2001 r. Przyczyny tego opóźnienia skarżący także nie potrafił wyjaśnić.

Z tych względów Sąd uznał, że prawidłowo zaskarżoną decyzję wydaną w trybie art. 127 ( 3 kpa skoro o to strona wniosła w terminie wcześniejszym a ponadto ten tryb umożliwia organowi ponowne przeanalizowanie wszystkich formalnych i materialnych aspektów sprawy, jest więc dla strony korzystniejszy. Sąd podzielił także stanowisko organu co do tego, że zaistniały przesłanki do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. B. reprezentowany przez radcę prawnego D. Ż. zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej ppsa, a w szczególności: - nie wyjaśnienie kwestii doręczenia organowi pisma skarżącego z dnia 10 grudnia 2001 r. z sugestią, że organ celowo nie dołączył do akt tego pisma, - pominięcie wniosku skarżącego o przedstawienie Sądowi pisma zawierającego upoważnienie pracownika do podpisania pisma "z upoważnienia", - pominięcie podniesionego na rozprawie zarzutu, że orzeczenia Sądu z lat ubiegłych nie wiążą wojewódzkich sądów administracyjnych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że w urzędzie panują nieporządki, co mogło wpłynąć na brak w aktach pisma skarżącego z 10 grudnia 2001 r. Decyzja ograniczająca się do trybu z art. 127 § 3 kpa powoduje, że "zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem zaleceń NSA i przepisów o postępowaniu."

OSK 1313/04

Według strony podniesione "w skardze apelacyjnej" zarzuty powinny jako zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości w rozumieniu art. 187 ( 1 ppsa zostać przedstawione składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze kasacyjnej kwestionuje się też, iż stronę zobowiązano do poniesienia kosztów uzasadnienia wyroku a także podnosi, że strona była pozbawiona obrony swych praw /art. 183 ( 1 ppsa/, co NSA powinien brać pod uwagę z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z dnia 20 września 2002 r./ skargę kasacyjną, która powinna być sporządzona co do zasady przez adwokata lub radcę prawnego /art. 175 ( 1 ww. ustawy/ można oprzeć na następujących podstawach:

1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepis art. 183 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej /jest więc związany granicami tej skargi/, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi wówczas, jeżeli:

- droga sądowa była niedopuszczalna,

- strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany,

- w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona,

- skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy,

- strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw,

- wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny.

OSK 1313/04

W sprawie niniejszej nie zaistniała żadna z wymienionych przesłanek nieważności postępowania sądowego. Postawiony dopiero we wnioskach skargi kasacyjnej zarzut, że strona była pozbawiona obrony swych praw musi mieć związek z postępowaniem przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym /art. 183 ( 2 pkt 5 ppsa/, natomiast w skardze kasacyjnej nie podano żadnej okoliczności, którą możnaby ocenić jako uzasadniającą ten zarzut, a przede wszystkim wiążącą go z postępowaniem przed Sądem I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny również z urzędu badając w tym kierunku sprawę nie dopatrzył się zaistnienia takiej okoliczności.

Wnoszący skargę kasacyjną jest zobowiązany do wykazania w niej zaistnienia chociażby jednej z dwóch wymienionych w art. 174 ppsa podstaw, to jest naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie obu tych podstaw.

Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie powinien być tak sformułowany, iż w skardze kasacyjnej należy wskazać naruszenie konkretnej normy prawa materialnego - przepisu ustawy lub aktu wykonawczego zaliczanego do prawa materialnego, który według strony skarżącej został niewłaściwie zastosowany przez sąd, albo też sąd przyjął błędną jego wykładnię. Skarga kasacyjna powinna też zawierać uzasadnienie, wskazujące na czym w ocenie wnoszącego skargę polega w konkretnym przypadku błędna wkładnia prawa materialnego lub niewłaściwe zastosowanie tego prawa.

Zarzucając, iż orzeczenie sądu zostało wydane w wyniku naruszenia przepisów postępowania, również należy wskazać konkretne naruszone przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym a także wykazać, że uchybienie o charakterze formalnym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie natomiast w skardze kasacyjnej poza powołaniem się na art. 174 pkt 2 ppsa, nie wskazano żadnego z przepisów postępowania mających zastosowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną miałyby być przez ten Sąd naruszone i to w takim stopniu, iż mogło to naruszenie mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

OSK 1313/04

W części skargi kasacyjnej w której powinny być zawarte sprecyzowane odpowiednio /z zachowaniem wymogów ppsa/ zarzuty podano tylko, iż wyrok narusza przepisy postępowania, przy czym nie wskazano żadnego z przepisów ppsa. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzi się jedynie, że wyrok został wydany "z naruszeniem zaleceń NSA i przepisów o postępowaniu".

Należy więc uznać, iż tak sformułowana skarga kasacyjna nie odpowiada wymogom prawa.

Niezależnie od powyższego wypada zauważyć, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok jest w pełni trafny.

Nieporozumieniem jest domaganie się przez stronę poszukiwania przez organ a następnie przez Sąd pisma z dnia 10 grudnia 2001 r., które zresztą jak sama strona to wykazuje, sporządziła już po upływie udzielonego jej przez organ terminu do zajęcia stanowiska w kwestii trybu, w jakim domaga się załatwienia sprawy. Termin taki przy tym był stronie zakreślony już nie po raz pierwszy. Ocena prawna zawarta w wyroku Sądu co do tego, iż organ orzekający powinien porozumieć się ze stroną w kwestii ustalenia trybu właściwego do załatwienia jej wniosku, to jest przewidzianego w art. 127 ( 3 kpa, czy też w art. 156 kpa, stosownie do art. 153 ppsa wiąże wprawdzie ten organ, co nie powoduje jednak, że strona jest zwolniona z obowiązku współdziałania w tym zakresie z organem. Strona której zachowanie utrudniające ustalenie, w jakim trybie sprawa ma być rozpoznana powoduje przewleczenie postępowania, nie może skutecznie podnosić zarzutu nie wywiązania się przez organ z obowiązku nałożonego wyrokiem Sądu.

W świetle podnoszonych w treści skargi kasacyjnej argumentów całkowicie niezrozumiały jest wniosek o przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów NSA jak też odniesienia się do opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Nie wskazano w tej skardze żadnego problemu, który zasługiwałby na zajęcie się nim przez rozszerzony skład NSA. Również oczywiste jest, iż wprowadzenie nowej instytucji sporządzania uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w razie oddalenia przez ten Sąd skargi na wniosek, co jest warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej, powoduje iż strona ponosi w związku z tym stosowne koszty na nowych zasadach i nie mają tu natomiast zastosowania dotychczasowe przepisy /ustawy z dnia 11 września 1995 r. o NSA/.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.