Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 472/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 147  par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. M. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. wydaną na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr 9 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 i 454) oraz § 24 ust. 1 w związku z § 12, § 22 ust. 2 pkt 1 i § 22 ust. 5 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, Dz. Urz. Woj. Maz. z 2011r. Nr 116, poz. 3676 oraz Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013 r,, poz. 6) odmówił zakwalifikowania A. S. do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na najem lokalu.

Do wydania powyższej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 27 sierpnia 2011 r. do Urzędu Dzielnicy [...] wpłynął wniosek A. S. o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...].

Komisja Mieszkaniowa Rady Dzielnicy [...] w uchwale podjętej w dniu [...] grudnia 2012 r. negatywnie zaopiniował ww. wniosek.

Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. odmówił zakwalifikowania A. S. do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na najem lokalu.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zainteresowany obecnie przebywa w Ośrodku [...]. Z analizy dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że ostatnim, faktycznym miejscem zamieszkania wnioskodawcy był w lokal nr [...] przy ul. [...] w W. Ww. był najemcą tegoż lokalu na podstawie aneksu do umowy najmu z dnia 1 marca 1996 r. Z uwagi na zaległości w opłacaniu czynszu i innych opłat za używanie lokalu w dniu 23 listopada 2006 r. wnioskodawcy została wypowiedziana umowa najmu przedmiotowego lokalu, a następnie wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lutego 2008 r. została orzeczona eksmisja ww. z przedmiotowego lokalu bez uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego.

Organ wskazał jednocześnie, iż średni miesięczny dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawcy w okresie 6 miesięcy przed datą złożenia wniosku wyniósł 444,00 zł. Obowiązujące w dniu złożenia wniosku kryterium niedostatku dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosiło natomiast 946,63 zł.

Zgodnie jednak z obowiązującym przepisem § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie m.in. dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Informacje uzyskane w toku ww. analizy mogą zaś stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku (§ 22 ust. 5 ww. uchwały).

Z analizy dotychczasowego sposobu korzystania przez wnioskodawcę z lokalu nr [...] wynika natomiast, że ww. nie wywiązywał się z obowiązków najemcy ponieważ nie dokonywał opłat z tytułu użytkowania lokalu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził, że okoliczność ta stanowi zgodnie z § 22 ust. 5 ww. uchwały podstawę do odmowy zakwalifikowania A. S. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Pismem z dnia 28 października 2013 r. A. S. wezwał Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zakwalifikowania go do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu.

W wezwaniu tym zarzucił, że wskazany w uchwale przepis § 22 ust. 5 nie mówi o tym, iż zadłużenie poprzedniego lokalu jest podstawą do odmowy najmu lokalu socjalnego.

Skarżący podniósł, iż od 16 sierpnia 2010 r. jest osobą bezdomną, mieszka w Ośrodku [...]. W Ośrodku tym został zakwalifikowany do Programu Mieszkań Treningowych. Od 4 lipca 2011 r. jest objęty Indywidualnym Programem Wychodzenia z Bezdomności. W okresie od 1.07-31.10.2012 r. brał udział w zajęciach organizowanych przez Ośrodek [...] z zakresu edukacji finansowej, wsparcia psychologicznej i prawnego dla osób bezdomnych starających się o rozpoczęcie samodzielnego życia w lokalach socjalnych i komunalnych. Od lutego 2003 r. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (trudności z chodzeniem, padaczka nerwicowa) i utrzymuje się wyłącznie z zasiłku stałego w wysokości 529,00 zł. Podkreślił jednocześnie, że w lokalu nr [...] mieszkał z byłą żoną (rozwód wzięli w 1994 r.) oraz synem. W wyroku rozwodowym z dnia [...] września 1994 r. Sąd przyznał mu wyłączne użytkowanie mniejszego 16 metrowego pokoju, a zatem nie powinien odpowiadać za zadłużenie całego ponad 50 metrowego lokalu. Była żona zmarła kilka lat temu, a z informacji uzyskanych w sprawie syna, dowiedział się, że jest osadzony w jakimś zakładzie karnym w Polsce.

W ocenie skarżącego, będąc osobą bezdomną, objętą indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, przysługuje mu pierwszeństwo zawarcia umowy najmu na podstawie § 7 ust 1 pkt 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a jako osobie niepełnosprawnej także na podstawie § 7 ust. 1 pkt 8a ww. uchwały.

Jednocześnie zwrócił uwagę, że władze publiczne są zobowiązane art. 32 Konstytucji RP do równego traktowania wszystkich obywateli min. poprzez realizację powiązanego z art. 32, art. 75 ust. 1 zobowiązującego te władze do przeciwdziałania bezdomności. Odmawiając mu prawa do lokalu socjalnego Zarząd Dzielnicy [...] naruszył zatem jego prawa wynikające z § 7 ust. 1pkt 4 i 8a uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. oraz przyczynia się do pogłębiania sytuacji bezdomności, w której pozostaje od 2010 r., zamiast wywiązać się z konstytucyjnego obowiązku przeciwdziałania jej.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia 6 listopada 2013 r. poinformowano skarżącego, że uchwała odmawiająca zakwalifikowania go do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Wyjaśniono, że zgodnie z przepisem § 12 uchwały Nr LVIIl/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu oraz znajduje się w niedostatku. Jednocześnie osoba, z którą może być zawarta umowa najmu lokalu socjalnego musi spełniać warunki określone w § 4 ust.1 ww. uchwały, który mówi, iż lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Niezależnie od powyższego, zgodnie z obowiązującym przepisem § 22 ust. 2 pkt 1 przedmiotowej uchwały przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Informacje uzyskane w toku powyższej analizy mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku (§ 22 ust. 5 ww. uchwały).

Po przeanalizowaniu zatem dotychczasowego sposobu korzystania przez skarżącego z lokalu nr [...] stwierdzono, że nie wywiązywał się on z obowiązków najemcy ponieważ nie dokonywał opłat z tytułu użytkowania lokalu.

W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej Uchwały.

W skardze na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., A. S. zarzucił organowi naruszenie § 7 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 8a uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy oraz art. 32 w związku z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi ponownie podniósł, że jest od 16 sierpnia 2010 r. osobą bezdomną, mieszka w Ośrodku [...]. W Ośrodku został zakwalifikowany do Programu Mieszkań Treningowych i nadal mieszka w takim mieszkaniu. Od 4 lipca 2011 r. jest objęty Indywidualnym Programem Wychodzenia z Bezdomności. Brał udział w zajęciach organizowanych przez Ośrodek [...] z zakresu edukacji finansowej, wsparcia psychologicznego i prawnego dla osób bezdomnych starających się o rozpoczęcie samodzielnego życia w lokalach socjalnych i komunalnych. Od lutego 2003 r. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (trudności z chodzeniem, padaczka nerwicowa). Utrzymuje się wyłącznie z zasiłku stałego w wysokości 529,00 zł.

Podkreślił też ponownie, że w lokalu nr [...] mieszkał z byłą żoną oraz synem. Dwukrotnie występował do Skarbnika [...] o umorzenie zadłużenia z tytułu opłat czynszowych w ww. lokalu z powodu bardzo trudnej sytuacji finansowej i życiowej uniemożliwiającej wyegzekwowanie spłaty. Skarbnik nie chce jednak umorzyć zadłużenia, ponieważ razem z nim za zadłużenie solidarnie odpowiada syn. Według natomiast jego ustaleń, syn od dłuższego czasu przebywa w zakładach karnych. Miasto stołeczne Warszawa z jednej strony nie chce zatem zgodzić się na umorzenie długu, ponieważ za dług odpowiada również jego syn, a z drugiej strony nie chce przyznać mu najmu lokalu socjalnego z powodu długu, którego nigdy w życiu nie da rady spłacić i który dotyczy lokalu komunalnego, w którym nie mieszka od ponad 7 lat.

W ocenie skarżącego, będąc osobą bezdomną, objętą indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, o której mowa w § 1 pkt 28, przysługuje mu pierwszeństwo zawarcia umowy najmu na podstawie § 7 ust. 1 pkt 4 uchwały Nr LVIIl/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a jako osobie niepełnosprawnej także na podstawie § 7 ust. 1 pkt 8a ww. uchwały.

Zaznaczył też ponownie, że władze publiczne są zobowiązane art. 32 Konstytucji RP do równego traktowania wszystkich obywateli m.in. poprzez realizację powiązanego z art. 32, art. 75 ust. 1 zobowiązującego te władze do przeciwdziałania bezdomności.

W konkluzji skarżący wskazał, że od 2010 r. czyli od momentu kiedy stracił dach nad głową podjął szereg działań w celu radykalnej zmiany swojego życia. Regularnie uczestniczy w zajęciach i kursach organizowanych przez Ośrodek dla Bezdomnych, żeby podnosić swoją wiedzę, umiejętności przygotowujące do samodzielnego i odpowiedzialnego życia poza ośrodkiem. W związku z powyższym, jego zdaniem, Zarząd Dzielnicy [...] powinien dać mu szansę na wyjście bezdomności i powrót do normalnego życia w społeczeństwie i rodzinie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako nie podlegającej drodze sądowoadministracyjnej, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wniosek o odrzucenie skargi uzasadniono tym, iż kwalifikacja do najmu nie jest czynnością oderwaną od zawarcia umowy najmu, który jest etapem wstępnym wyboru najemcy, z którym umowa najmu zostanie zawarta. Skutkiem dokonania tej czynności jest więc w przyszłości złożenie oświadczenia woli o zawarciu umowy najmu. W przypadku zakwalifikowania danej osoby do najmu (poza przypadkami określonymi w powszechnie obowiązujących przepisach prawa) niemożliwym jest niezawarcie umowy najmu. Z powyższego wynika zatem, że w obu przypadkach mamy do czynienia z czynnościami cywilnoprawnymi i niemożliwe jest rozerwanie czynności kwalifikacji od czynności najmu. Dlatego podjęta w sprawie uchwała nie stanowi rozstrzygnięcia o charakterze administracyjnym i nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Wniosek o oddalenie skargi uzasadniono natomiast tym, że A. S. nie spełnia koniecznych przesłanek do przyznania mu tytułu prawnego do lokalu socjalnego w związku z niewywiązywaniem się z obowiązków najemcy w dotychczasowym miejscu zamieszkania wobec nieregulowania czynszu i innych opłat.

Ubocznie, odnosząc się do poruszonej przez skarżącego kwestii bezdomności oraz niepełnosprawności w kontekście zawierania umów najmu organ wskazał, że zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 i 8 lit. a ww. uchwały pierwszeństwo zawarcia umowy przysługuje osobom, które zostały zakwalifikowane oraz umieszczone na liście osób oczekujących na najem lokalu, a skarżącemu została odmówiona taka kwalifikacja.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2014 r. stanowiącym uzupełnienie skargi dodatkowo zarzucił organowi:

1. naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez nierealizowanie podstawowych zadań gminy polegających na udzielaniu obywatelom niezbędnej pomocy, w tym prawa do miejsca zamieszkania oraz niezrealizowanie obowiązku polegającego na walce z bezdomnością, do czego zobligowana jest na podstawie wyżej wymienionych przepisów prawa;

2. naruszenie § 4 pkt 1 w zw. z § 12 i § 22 ust. 2 pkt. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, uwzględniających zmiany uchwał z dnia 16 czerwca 2011 r. oraz z dnia 13 grudnia 2012 r. poprzez uznanie, iż mimo spełnienia przez A. S. przesłanek na przyznanie mu prawa do lokalu socjalnego, biorąc pod uwagę kryteria pierwszeństwa przyznawania mieszkań, odmówiono mu przyznania prawa powołując się na wcześniejsze rozwiązanie z nim umowy najmu lokalu z zasobu gminy ze względu na zadłużenie tego lokalu.

W związku z powyższymi zarzutami, pełnomocnik wniósł o uchylenie uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2013 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, które to koszty nie zostały opłacone ani w całości ani w części.

Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik podniósł, iż w dacie złożenia wniosku skarżący spełniał przesłanki do przyznania mu lokalu socjalnego wynikające z uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. tj.: podpisał indywidualny program wychodzenia z bezdomności, uczestniczył w warsztatach, które miały mu pomóc nauczyć się gospodarować środkami finansowymi oraz otrzymał zasiłek, który poza pracami dorywczymi był jego źródłem utrzymania. Zaskarżona uchwała została natomiast wydana dopiero w maju 2013 r., gdy zmienione zostały przepisy ww. uchwały w taki sposób, iż przy rozpatrywaniu wniosku złożonego przez osobę bezdomną należy, zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 1 tejże uchwały, poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a informacje uzyskane o takiej analizie mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania pozytywnego wniosku. W dacie składania wniosku taki przepis jednak jeszcze nie obowiązywał.

Pełnomocnik podniósł ponadto, iż zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o pomocy społecznej, jednym z podstawowych zadań gminy jest zapobieganie bezdomności i walka z bezdomnością. Skarżący od 3 lat stara się natomiast wyjść z bezdomności, samodzielnie otrzymuje się z prac dorywczych i otrzymywanego zasiłku, opłaca swój pobyt w ośrodku dla osób bezdomnych, próbuje wrócić do normalnego życia w społeczeństwie. Bez pomocy, leżącej po stronie Dzielnicy [...], nie jest jednak w stanie samodzielnie wynająć mieszkania w warunkach rynkowych. W związku natomiast z obowiązkiem samorządu terytorialnego polegającym na zwalczaniu bezdomności, żądanie skarżącego przyznania mu lokalu socjalnego jest jak najbardziej uzasadnione.

Jednocześnie pełnomocnik nie zgodził się ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że postępowanie w związku z przyznaniem lokalu socjalnego nie stanowi czynności, która na podstawie przepisów P.p.s.a. podlega kontroli sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., wbrew stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że uchwała Zarządu Dzielnicy m. st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.

Skarga na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] w niniejszej sprawie została zgodnie z art. 52 § 4 P.p.s.a. poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, na które odpowiedź została doręczona skarżącym w dniu 19 listopada 2013 r. Skarga została natomiast wniesiona w dniu 11 grudnia 2013 r., a więc w terminie trzydziestodniowym, określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a. W tej sytuacji należało ją uznać za dopuszczalną.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Podkreślić w tym miejscu należy, że podstawę prawną do podjęcia zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowiły przepisy uchwały abstrakcyjnej Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Zarząd Dzielnicy [...] wydając zaskarżoną uchwałę powołał się na przepisy § 24 ust. 1 w zw. z § 12, § 22 ust. 2 pkt 1 i § 22 ust. 5 ww. Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy.

Powołany w uchwale przepis § 24 ust. 1 wskazuje na kompetencje zarządu dzielnicy do rozstrzygania o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu.

Zgodnie z kolei z § 12 ww. uchwały umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Paragraf 4 pkt 1 cytowanej uchwały stanowi zaś, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że skarżący spełnia warunki określone w przepisach § 12 w zw. z § 4 pkt 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy do zakwalifikowania go do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, gdyż jest osobą bezdomną oraz znajduje się w niedostatku.

Odmawiając zakwalifikowania skarżącego do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu organ oparł się natomiast na przepisach § 22 ust. 2 pkt 1 i § 22 ust. 5 ww. Uchwały.

Przepis § 22 ust. 2 pkt 1 stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Zgodnie natomiast z zapisem zawartym w § 22 ust. 5 informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.

Powołując się na ww. przepisy organ stwierdził, iż wnioskodawca nie wywiązywał się z obowiązków najemcy lokalu nr [...], ponieważ nie dokonywał należnych opłat z tytułu użytkowania ww. lokalu. W następstwie tego w dniu 23 listopada 2006 r. została mu wypowiedziana umowa najmu przedmiotowego lokalu, a następnie wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lutego 2008 r. została orzeczona jego eksmisja z przedmiotowego lokalu bez uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego.

Opierając się na powyższych ustaleniach organ odmówił zakwalifikowania skarżącego do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Odmowa zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie została jednak, w ocenie Sądu, poprzedzona "wnikliwą analizą" dotychczasowego sposób korzystania przez skarżącego z lokalu nr [...], do czego organ był zobligowany treścią przepisu § 22 ust. 2 pkt 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy.

Organ nie wziął więc pod uwagę, że skarżący od 1994 r. zamieszkiwał w tym lokalu wraz z byłą żoną oraz z synem oraz, że zgodnie z wyrokiem rozwodowym Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] września 1994 r. sygn. akt [...] miał przyznany do wyłącznego użytku pokój mniejszy w tym mieszkaniu o pow. 16 m2 oraz do wspólnego użytku pomieszczenia przynależne do tego lokalu. Po śmierci zaś byłej żony zamieszkiwał w tym lokalu wraz z pełnoletnim synem. Organ nie poczynił też żadnych ustaleń na okoliczność, jaka była wówczas sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego, a tym samym, czy nie wystąpiły jakieś obiektywne przeszkody, które uniemożliwiły mu wywiązywanie się z obowiązków najemcy w zakresie uiszczania należnych opłat za używanie lokalu. Z informacji przekazanych w toku postępowania przez skarżącego wynika zaś, że od lutego 2003 r. jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (trudności z chodzeniem, padaczka nerwicowa) i utrzymuje się wyłącznie z zasiłku stałego z opieki społecznej.

W zaskarżonej uchwale zabrakło jakichkolwiek ustaleń i rozważań w powyższym zakresie.

Organ powinien natomiast mieć na uwadze, że przepis § 22 ust. 5 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy stanowi, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, "mogą" stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Rozstrzygniecie o odmowie zakwalifikowania wniosku należy więc od uznania organu. Organ każdy przypadek powinien zatem oceniać indywidualnie przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy.

Oceniając przypadek skarżącego organ nie może więc pomijać także tych okoliczności, że od 2010 r., gdy A. S. stał się osobą bezdomną i zamieszkał w Ośrodku [...] podejmuje szereg działań w celu zmiany swojego życia i wyjścia z bezdomności. Regularnie uczestniczy w zajęciach i kursach organizowanych przez Ośrodek, żeby podnosić swoją wiedzę i umiejętności przygotowujące do samodzielnego życia poza Ośrodkiem. Od 4 lipca 2011 r. jest objęty Indywidualnym Programem Wychodzenia z Bezdomności. Został też zakwalifikowany do Programu Mieszkań Treningowych.

Przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150) stanowi, że gmina na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.

W przepisie tym ustawodawca określił zatem kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a osobami takimi są jak wskazuje powyższy przepis, osoby nie mające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody.

Organ nie może zatem bez głębszej analizy pozbawiać możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z gminnego zasobu osobę, która spełnia podstawowe kryteria przedmiotowe (jak warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu).

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w oparciu o przepis art. 147 § 2 P.p.s.a.

Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia w dniu [...] maja 2013 r. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała został wydana z naruszeniem prawa.

Rozpoznając ponownie sprawę organ, zobligowany będzie poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez skarżącego z lokalu nr [...], w tym poczynić ustalenia dotyczące okoliczność i przyczyn powstania po stronie skarżącego zaległości w opłatach za używanie tego lokalu i dopiero wtedy ocenić, czy poczynione ustalenia mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżącego o wynajem lokalu socjalnego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej uchwały.

Jako nieuzasadniony Sąd uznał natomiast zarzut skargi dotyczący naruszenia § 7 ust. 4 pkt 1 i pkt 8a Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Zgodnie z powołanymi przepisami w przypadkach określonych w § 4 i § 5 pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu przysługuje osobom, które: (pkt 4) są bezdomne i zostały objęte prowadzonym we współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej programem wychodzenia z bezdomności w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, o której mowa w § 1 pkt 30; (pkt 8a), pozostają, w związku z warunkami mieszkaniowymi, w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej, w szczególności ze względu na niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania. Cytowane przepisy nie mogły mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, albowiem odnoszą się one do kolejnego etapu związanego z ubieganiem się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego [...]. Aby można było rozpatrywać, czy skarżącemu przysługuje pierwszeństwo w zawarciu umowy najmu w pierwszej kolejności musi on zostać umieszczony na liście osób oczekujących na najem lokalu. Sokoro natomiast skarżący aktualnie na tej liście się nie znajduje, nie może ubiegać się o to, aby z nim w pierwszej kolejności umowa najmu została zawarta.

Nieuzasadniony jest też zarzut podniesiony przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2014 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, że w dacie złożenia przez skarżącego wniosku uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nie zawierała przepisu, który nakazywałby przy rozpatrywaniu wniosku poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy oraz, że informacje uzyskane w toku takiej analizy mogły stanowić podstawę odmowy pozytywnego zakwalifikowania wniosku.

Zapisy tej treści zostały wprowadzone do § 22 ust. 2 pkt 3 oraz § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy uchwałą zmieniająca Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr XVII/353/2011 z dnia 16 czerwca 2011 r., która została opublikowana w dniu 4 lipca 2011 r., a zatem obowiązywały już w dacie złożenia przez skarżącego wniosku z 27 sierpnia 2011 r. o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym i art. 134 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

W oparciu o art. 152 P.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).