Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 57/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1,3,4,5,6,10,13,16
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1, art. 200, art. 209, art. 286 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Likwidatora A Sp. z o.o. w R. w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Likwidatora A Sp. z o.o. w R. do rozpoznania punktu 2 i 4 wniosku skarżącego z dnia [...] r., w terminie 14 dni; 2) w pozostałej części umarza postępowanie sądowe; 3) zasądza od Likwidatora A Sp. z o.o. w R. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

A.K. wnioskiem z dnia 21 stycznia 2012 r. domagał się udostępnienia informacji publicznej, dotyczącej kontroli biletów w komunikacji zbiorowej prowadzonej przez A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R. i przesłania jej tradycyjną pocztą na podany adres. W szczególności wnioskował o udzielenie odpowiedzi na pytania: 1) kto obecnie zajmuje się prowadzeniem kontroli biletów w autobusach, tj. czy są to kontrolerzy zatrudnieni bezpośrednio, czy też firma zewnętrzna (lub kilka firm); 2) jeśli kontrole wykonuje podmiot zewnętrzny, to jaka jest nazwa i adres tej firmy, oraz do kiedy obowiązuje umowa z tą firmą i jakie są kwoty i zasady wynagradzania tej firmy (firm) za wykonanie usługi kontroli biletów; 3) jaka obecnie ilość osób kontroluje bilety w pojazdach. Dodatkowo, w punkcie 4 wniosku, prosił o przesłanie aktualnie obowiązującego wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów.

Odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem sporządzonym w dniu 19 marca 2012 r. i nadanym drogą pocztową w dniu 21 marca 2012 r., udzielił Likwidator A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R.- J.S., który poinformował, iż kontrole biletów przeprowadzały dwie osoby w okresie obowiązywania umowy z firmą zewnętrzną pod nazwą B z siedzibą w S., czyli od dnia 12 września 2011 r. do dnia 28 lutego 2012 r. Jednakże warunki w oparciu o które zostały dokonane wzajemne rozliczenia są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa i z tego powodu zwrócono się do wspomnianej firmy o wyrażenie zgody na ich udostępnienie, o czym wnioskodawca zostanie poinformowany w odrębny piśmie.

W skardze złożonej w dniu 6 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R., A.K. uznał, że adresat wniosku pozostaje w bezczynności i domagał się udostępnienia żądanych informacji publicznych oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zaznaczył, iż adresat jest spółką, której wyłącznym udziałowcem jest Skarb Państwa, dlatego w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f oraz pkt 5 lit. e ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na złożony w trybie tej ustawy wniosek. Mimo upływu okresu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej adresat wniosku pozostaje w bezczynności i nie wydał decyzji o odmowie udzielenia tych informacji, jak też nie podał powodów opóźnienia.

W odpowiedzi na skargę, Likwidator A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R. poinformował, iż w dniu 19 marca 2012 r. wystosował pismo do podmiotu prowadzącego obsługę kontrolerską o wyrażenie zgody na udostępnienie informacji w zakresie stanowiącym tajemnicę przedsiębiorstwa oraz udzielił odpowiedzi na pozostałe pytania zawarte we wniosku skarżącego w zakresie nie naruszającym tajemnicy przedsiębiorstwa. Z tego powodu wnosił o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego względnie o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 30 marca 2012 r. skarżący ustosunkował się do stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę oraz podtrzymał zarzuty skargi oraz wyjaśnił, iż dopiero po 13 dniach od wniesienia skargi likwidator A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R. wystosował do niego niepełną odpowiedź na złożony wniosek. Zatem w dniu złożenia skargi pozostawał w bezczynności i do tej pory nie udzielił odpowiedzi na część wnioskowanych informacji.

Na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. skarżący akcentował, iż nie został mu przedłożony wzór aktualnie obowiązującego wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów, jak również nie pozyskał informacji odnośnie kwoty i zasad wynagradzania firm zajmujących się kontrolą biletów, objętych punktem 2 i 4 złożonego przez niego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności, zauważyć przyjdzie, iż na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1-4a przywołanego artykułu, kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w literaturze, że z bezczynnością organu administracji możemy mieć do czynienia tylko wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo zobowiązany podmiot nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął czynności z zakresu administracji publicznej, do której był zobowiązany. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest zatem określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, gdy na organie ciążył obowiązek ich podjęcia w określonej przez przepisy prawa formie i terminie, lecz brak stosownego działania z jego strony. Przy badaniu zarzutów skargi na bezczynność bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy i nie mają znaczenia okoliczności, z powodu których określony akt, czy czynność nie została dokonana przez podmiot zobowiązany. Skarga na bezczynność ma na celu przede wszystkim wymuszenie załatwienia sprawy. W świetle powyższego, dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że podmiot był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to ich nie podjął.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na bezczynność w zakresie realizacji wniosku skarżącego z dnia 21 stycznia 2012 r., złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, do A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R., którego wyłącznym udziałowcem jest Skarb Państwa i jest ono operatorem publicznego transportu zbiorowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 5, poz. 130). Powyższe wynika z oświadczenia złożonego przez pełnomocnika w dniu 17 maja 2012 r. (k- 36 akt sądowych).

Mając na uwadze zakres podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, który jest określony w jej art. 4, przyjąć należy, iż Likwidator A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R. jest reprezentantem podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem dysponuje majątkiem publicznym oraz wykonuje zadania publiczne.

Pojęcie natomiast informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 omawianej ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Zatem podmiot jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na złożony w trybie tej ustawy wniosek, o ile odnosi się on do wszelkich spraw publicznych, jak również wtedy, gdy wiadomość nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Uwzględniając powyższe przyjdzie stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym, jak również treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do tych podmiotów, związanych z nimi osób bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących (por. wyroki NSA - z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02 i II SA 2036-2037/02 oraz z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia na wniosek tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona, np. w Biuletynie Informacji Publicznej i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku o udzielenie informacji (por. art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Omawiana ustawa o dostępie do informacji publicznej przyjęła jako zasadę szeroki dostęp do informacji publicznej, stanowiąc w jej art. 2 ust. 1, że przysługuje on każdemu, oczywiście do granic chronionych prawem określonych w art. 5, wskazując sposób jego realizacji w treści art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 oraz art. 11.

Reasumując, przyjąć można, iż organ, do którego został skierowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej zobowiązany jest przede wszystkim do dokonania oceny, czy żądana informacja mieści się w pojęciu informacji publicznej, w oparciu o treść art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sytuacji pozytywnej odpowiedzi w tym zakresie, następuje dopiero rozpatrzenie przesłanek negatywnych udostępnienia informacji publicznej, wyrażonych w art. 5 omawianej ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dalszej kolejności przystąpienie do udostępnienia informacji żądanej we wniosku. Stosownie do przepisów analizowanej ustawy załatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej może nastąpić w różny sposób: 1) poprzez udzielenie dostępu do informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, co następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 13 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej); 2) jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w określonym terminie bądź nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące),w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie - również w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 , art. 14 ust. 2 ustawy); 3) jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia o nowym terminie albo innym sposobie udostępnienia informacji wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy); 4) albo poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej; 5) może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13). Przy czym zarówno odmowa udzielenia informacji publicznej, jak i umorzenie postępowania toczonego w tym przedmiocie może nastąpić jedynie w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i 2 ustawy). Dopiero brak podjęcia przez organ któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy i podjętych w jej granicach, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności wobec organu administracji.

W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że informacje o udostępnienie których skarżący wystąpił, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Dokumentacja sprawy przedstawiona Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą pozwala przyznać rację skarżącemu, iż do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie rozpatrzył wszystkich żądań wniosku oraz nie wydał decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. W tym zakresie pozostawał w zwłoce, gdyż nie załatwił sprawy w sposób i w formach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Dlatego Sąd, zobowiązał do rozpatrzenia punktu 2 i 4 wniosku skarżącego w terminie wynikającym z treści art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 286 § 2 p.p.s.a., bowiem skarżącemu udzielono tylko częściowej odpowiedzi na postawione w jego wniosku pytania, co wynika z pisma A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w R. sporządzonego w dniu 19 marca 2012 r., nadanego drogą pocztową w dniu 21 marca 2012 r. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i art. 286 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji, nadto o zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono, w oparciu o art. 200 i art. 209 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę reprezentuje pogląd, że w przypadku, gdy zobowiązany w danym zakresie załatwi sprawę zgodnie z właściwymi przepisami prawa w czasie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku powinien znaleźć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08 publ. Internetowa Baza Orzeczeń NSA) stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej, co do których pozostawał w bezczynności. Zgodnie natomiast z wymienionym w cytowanej uchwale przepisem art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Z przedstawionego wyżej powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postanowił w zakresie objętym żądaniem udostępnienia informacji o tym: kto obecnie zajmuje się prowadzeniem kontroli biletów w autobusach, tj. czy są to kontrolerzy zatrudnieni bezpośrednio, czy też firma zewnętrzna (lub kilka firm - pytanie 1) oraz jaka obecnie ilość osób kontroluje bilety w pojazdach (pytanie 3), umorzyć postępowanie, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu obowiązkiem organu zobowiązanego będzie dokonanie szczegółowej analizy punktu 2 i 4 złożonego wniosku oraz załatwienia sprawy zgodnie wskazaniami niniejszego uzasadnienia, stosownie do treści przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Nadmienić należy, iż wniosek skarżącego nie został załatwiony w wymaganym terminie, ale zdaniem składu orzekającego, było to wynikiem błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa a nie opieszałości organu, czy też jego złej woli, z tych przyczyn orzeczono, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.