Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1607/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 247 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 8 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Zbigniew Kmieciak, WSA (del.) Beata Cieloch, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Ke 138/09 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od środków transportowych za 2005 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II FSK 1607/09

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie o sygnaturze akt I SA/Ke 138/09, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 marca 2009 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną przez ten organ decyzję z dnia 5 stycznia 2009r. odmawiającą B.S. stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia 25 lipca 2006r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2005r. Wnioskiem z dnia 13 listopada 2008r. B.S. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nieważności decyzji organu podatkowego z dnia 25 lipca 2006r. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych w kwocie 570,00 zł. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie stwierdziło rażącego naruszenia prawa w stopniu skutkującym stwierdzenie nieważności wskazanej we wniosku decyzji. Kolegium ustaliło, iż w dacie wydawania kwestionowanego orzeczenia B.S. był właścicielem pojazdu samochodowego Citroen C 15D o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazd ten, zgodnie z załączoną do akt sprawy kserokopią dowodu rejestracyjnego seria [...], miał dopuszczalną masę całkowitą - 3710 kg. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, organ podatkowy w sposób prawidłowy i zasadny określił B.S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych. Stosownie bowiem do Uchwały Rady Miejskiej w Kielcach z dnia 11 grudnia 2003r. nr XXI/345/2003 w sprawie określenia wysokości stawek dla samochodów ciężarowych mieszczących się w przedziale od 3,5 t do 5,5 t masy całkowitej stawka ta wynosiła 570 zł. Pismem z dnia 22 stycznia 2009r. B.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 stycznia 2009r., zarzucając jej naruszenie przepisów art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z rażącym naruszeniem art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania zważyło, iż zgodnie z brzmieniem, obowiązującego w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 25 lipca 2006r. przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciążył na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktowano również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy był zarejestrowany. W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciążył na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2 ustawy, powstawał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Obowiązek podatkowy wygasał z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Podmioty, o których mowa w ust. 1 ustawy, były obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności. Kolegium omówiło właściwość organów orzekających w przedmiocie podatku od środków transportowych i następnie powołało treść art. 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że w kompetencji organu podatkowego, którym w zakresie podatku od środków transportowych, zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 z późn. zm.), jest burmistrz miasta, nie leży przekwalifikowanie pojazdu, w zależności od tego, w jakich celach wykorzystuje go właściciel. Określając stawkę podatku, organ podatkowy uwzględnia dane techniczne pojazdu wynikające z dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, świadectwa homologacji, wyciągu ze świadectwa homologacji lub karty pojazdu. Organ podatkowy nie jest uprawniony do "poprawiania" danych wynikających z dowodu (por. wyrok NSA z dnia 17.06.1994r. sygn. akt SA/Gd 1411/93). Dowód rejestracyjny łącznie z wynikiem badań technicznych jest decyzją, na mocy której dany pojazd jest dopuszczony do ruchu (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001r. sygn. akt III RN II 194/01). Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu czy też nie, a zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Dlatego, zdaniem Kolegium, organ podatkowy w sposób prawidłowy i zasadny określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych w stosunku do B.S. Przedmiot opodatkowania, tj. środek transportowy - pojazd samochodowy Citroen C 15D, zgodnie z załączoną do akt sprawy kserokopią dowodu rejestracyjnego seria [...] ma dopuszczalną masę całkowitą oznaczoną liczbowo jako 3710 kg. W trakcie toczącego się postępowania B.S. nie kwestionował skutecznie podstawowego dowodu w sprawie, czyli w/w dowodu rejestracyjnego, nie przedłożył także innych dokumentów: pozwolenia czasowego, świadectwa homologacji, wyciągu ze świadectwa homologacji lub karty pojazdu, potwierdzających jego tezę, iż opodatkowany pojazd ma dopuszczalną masę całkowitą do 3,5 t. W dacie wydawania kwestionowanej decyzji obowiązywała Uchwała Rady Miejskiej w Kielcach z dnia 11 grudnia 2003r. nr XXI/345/2003 w sprawie określenia wysokości stawek dla samochodów ciężarowych mieszczących się w przedziale od 3,5 t do 5,5 t włącznie masy całkowitej i wynosiła 570 zł. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, Prezydent Miasta Kielce decyzją z dnia 25 lipca 2006r. nr P.l-31141/D/000219/06 prawidłowo określił dla B.S. zobowiązanie w podatku od środków transportu. Organ drugiej instancji podkreślił dalej, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym od zwyczajnego postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych w zakresie określenia wysokości zobowiązań podatkowych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami, określonymi enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też te wady nie występują. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się z treścią art. 128 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. Podatnik składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, wniósł o stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z uwagi na okoliczność, iż posiadany pojazd nie jest pojazdem o ciężarze całkowitym przekraczającym 3,5 tony. Użyte w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej pojęcie "rażące naruszenie prawa" zachodzi, zdaniem organu wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Nie można natomiast, w opinii Kolegium, mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą. Badając sprawę w trybie nadzwyczajnym, Kolegium podniosło nadto, iż naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażącego, tzn. gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Tej oczywistości organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie stwierdził. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli objętej skargą decyzji ocenił, że nie narusza ona prawa. Sąd wskazał, że ustawa z dnia 29.VIII.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr. 8 poz. 60 ze zm. zwana dalej ustawą OP) statuuje w art. 128 zasadę trwałości decyzji podatkowych. Zasada ta służy z jednej strony ochronie praw nabytych a z drugiej ochronie ogólnego porządku prawnego. Doniosłość tej zasady powoduje jak się podkreśla w doktrynie prawa podatkowego, że stabilizacja porządku prawnego jest wartością większą niż potrzeba eliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji. Mimo to ustawodawca przewidział tryby wzruszania decyzji ostatecznych a jednym z nich jest przewidziana w art. 247 OP możliwość stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu prawidłowo w zaskarżonej decyzji organ wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, czego w istocie domagał się skarżący. Praktyka taka stanowiłaby w sposób oczywisty naruszenie zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 127 ustawy OP. Przedmiotem postępowania nieważnościowego jest jedynie badanie istnienie lub nie wad decyzji wymienionych w art. 247 § 1 OP. Zgodnie zatem z tym zakresem badania organ poprawnie wskazał, że w badanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji albowiem na tą przesłankę powołał się skarżący. Dodatkowo Sąd wskazał, że w decyzji ostatecznej organ podniósł, że wymierzył skarżącemu podatek od środków transportowych w związku z tym, że pojazd którego był właścicielem tj samochód Citroen C 15D nr. [...] miał dopuszczalną masę całkowitą 3710 kg co wynikało niezbicie z dowodu rejestracyjnego. Zdaniem skarżącego tenże samochód nie miał masy całkowitej przekraczającej 3500 kg w związku z czym nie podlegał obowiązkowi podatkowemu. Na poparcie swojej tezy nie przedstawił jednak żadnego dowodu w tym kary pojazdu czy świadectwa homologacji. Z dokumentów przedłożonych przez niego organowi nie wynika inna masa całkowita pojazdu. Sąd wreszcie dodał, że prawidłowo SKO wskazało, że organ podatkowy poprawnie ustalił na podstawie dowodu rejestracyjnego dane techniczne pojazdu i w oparciu o te dane wymierzył podatek. A zatem prawidłowa jest teza organu, że skoro ostateczna decyzja odpowiada prawu to nie może być mowy o zaistnieniu przesłanki nieważnościowej wymienionej w art. 247 § 1 pkt 3 OP na która powołuje się skarżący. 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.S. zaskarżył wskazany powyżej wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 135, art. 141 § 4 u.p.p.s.a. oraz art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Zarzucono także naruszenie art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw ani zarzutów, a zatem należało ją oddalić. U podstaw rozpoznawanej sprawy sądowadministracyjnej znajduje się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 marca 2009 roku utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia 25 lipca 2006 roku w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2005 rok. Zadaniem Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie było zatem przeprowadzenie sądowej kontroli legalności decyzji z dnia 2 marca 2009 roku, w zakresie w jakim odnosiła się ona do zarzutu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia 25 lipca 2006 roku, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Na takiej bowiem podstawie prawnej stwierdzenia nieważności domagał się skarżący we wniosku z dnia 13 listopada 2008 roku. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył więc w toku postępowania sądowadministracyjnego art. 135 u.p.p.s.a. Z przepisu tego wynika zasada niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi w zakresie merytorycznego elementu wniosku skarżącego, determinująca granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny. Należy jednak zauważyć, że zakres orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego nie może być szerszy od zakresu rozpoznania skargi. Ten z kolei wyznaczają normy leżące u podstaw wydania zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji. W rozpoznawanej sprawie były nimi przepisy art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Tylko zatem w ramach wyznaczonego tym przepisem zakresu orzekania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał w sposób prawidłowy skargę podatnika. Sąd ten prawidłowo ocenił, że organy podatkowe słusznie odmówiły podatnikowi stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia 25 lipca 2006 roku, gdyż nie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Sąd bowiem słusznie na str.6-7 uzasadnienia argumentował, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. prawidłowo wskazało, że organ podatkowy poprawnie ustalił na podstawie dowodu rejestracyjnego dane techniczne pojazdu i w oparciu o te dane wymierzył podatek. Skoro więc jak słusznie podniósł Sąd, ostateczna decyzja odpowiada prawu, to nie może być mowy o zaistnieniu przesłanki nieważnościowej wymienionej w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, na którą powoływał się skarżący. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Należy przyjąć, że naruszenie art. 141 § 4 u.p.p.s.a. może polegać na tym, że uzasadnienie Sądu nie zawiera wszystkich elementów, które wymienione są w tym przepisie. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wnoszący skargę kasacyjną musi więc wskazać jakich konkretnie elementów brak oraz wykazać jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Strona wnosząca skargę kasacyjną odnosi ten zarzut do nienależytego wyjaśnienia sprawy. Tymczasem stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy o których mowa w art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Zawiera też podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyczerpujące, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnienie przyczyn oddalenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Wreszcie nie jest uzasadniony wskazany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro bowiem w rozpoznawanej sprawie, której przedmiotem była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji, nie stwierdzono zaistnienia przesłanki wymienionej w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, to tym samym nie mogło dojść do naruszenia art. 8 pkt 1 ustawy podatkowej. Przepis ten nie stanowił podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia organów podatkowych, które legło u podstaw rozpoznawanej sprawy sądowadministracyjnej. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.