Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 634/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. J. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 634/13

U Z A S A D N I E N I E

W dniu 20 lipca 2011r. T.J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Firma [...] w P. zwrócił się z wnioskiem do Wójta Gminy P. wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "[...]", gmina P., powiat [...], woj. [...]".

Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pn.: "[...]" gmina P., powiat [...], woj. [...]

Wójt Gminy P. ustalił, iż przedsięwzięcie należy do grupy przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt. 40 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem" wymagających na podstawie art. 59 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.)., zwanej dalej "ustawą" uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec powyższego zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt. 4 ustawy Wójt jest organem właściwym do wydania żądanej decyzji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wyraził swoje stanowisko w opinii z dnia [...].08.2011r., nr [...], wskazując, iż pod względem spraw sanitarno - higienicznych i ochrony zdrowia ludzi występuje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i jest wymagany raport dla przedsięwzięcia. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. postanowieniem znak: [...] z dnia [...].10.2011 r. wyraził opinię, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia.

W związku z powyższym Wójt wydał postanowienie z dnia [...].10.2011r., nr [...], w którym stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanej inwestycji i nałożył obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, że realizacja inwestycji objętej wnioskiem w niniejszej sprawie budzi sprzeciw społeczny większości mieszkańców wsi G., jak również stron postępowania.

Przedłożony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniem i wyjaśnieniem nie rozstrzyga i nie wyjaśnia najważniejszych kwestii dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie dojazdu do złoża i rekultywacji terenu po wydobyciu piasku. Proponowany przez wnioskodawcę wariant, będący jednocześnie wariantem najkorzystniejszym wraz z uzasadnieniem jego wyboru nie wskazuje alternatywnego kierunku dojazdu do przedsięwzięcia ani tez innego kierunku rekultywacji terenu po wydobyciu złoża. Na wskazany przez organ kierunek dojazdu do piaskowni i sposób rekultywacji złoża inwestor nie wyraził zgody. Z uwagi na treść art. 81 ust. 1 ustawy brak było więc podstaw do wydania decyzji uwzględniającej wniosek.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się wnioskodawca składając, przez ustanowionego w prawie pełnomocnika radcę prawnego A.Z. odwołanie od decyzji I instancji. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pn.: "[...]", gmina P., powiat [...], woj. [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 81 ust. 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak jest podstaw do wydania decyzji uwzględniającej wniosek inwestora w sytuacji, gdy ocena oddziaływania na środowisko (raport środowiskowy) jest pozytywna dla strony i nie wynika z niej, że korzystniejszy z punktu widzenia ochrony środowiska jest inny wariant niż wskazany przez stronę,

- art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zupełne pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, wyników uzgodnień i opinii właściwych organów oraz ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji, gdy nie zawierały one żadnych przeciwwskazań dla sposobu realizacji planowanej inwestycji.

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

- art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej "k.p.a." ponieważ organ administracji wydał koncesję na wydobywanie piasku i pozytywnie zaopiniował realizację inwestycji, a następnie bez uzasadnionych podstaw odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na planowaną zabudowę mieszkaniową, która nie tylko nie istnieje na terenie objętym inwestycją, ale jest też niemożliwa do zrealizowania ze względu na podłoże geologiczne,

| |

- art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. ponieważ organ dokonał nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, poprzez:

- przyjęcie, że planowana inwestycja budzi sprzeciw większości mieszkańców w sytuacji gdy odmienne wnioski wynikają z dowodów zalegających w aktach sprawy, w szczególności z pisma mieszkańców z dnia [...] maja 2012r. skierowanego do organu, protokołu zebrania wiejskiego wsi G. w dniu [...] grudnia 2009 r., z protokołu ugody z [...] lutego 2011 r. oraz protokołu ugody z [...] maja 2009 r. zawartej z Państwem K.,

- przyjęcie, że strona nie wywiązuje się z zobowiązań dotyczących naprawy usterek drogi dojazdowej do piaskowni, powstałych w czasie eksploatacji złóż, gdy przeciwny wniosek wynika w szczególności z pisma organu z dnia [...] stycznia 2013r., znak: [...] oraz oświadczenia z dnia [...] lutego 2011r. o wypłacie odszkodowania,

- przyjęcie, że strona nie wywiązała się z rekultywacji wcześniej eksploatowanych złóż chociaż organ wydał pozytywne opinie o zakończeni procesu rekultywacji i protokoły w sprawie wydania opinii uznania rekultywacji za zakończoną.

- zupełne pominięcie wniosków Raportu oddziaływania na środowisko, który jest korzystny dla planowanego przedsięwzięcia i wyklucza jego negatywny wpływ na środowisko.

- art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ:

- organ popadł w uzasadnieniu decyzji w wewnętrzną sprzeczność, z jednej strony stwierdzając, że: "Proponowany przez wnioskodawcę wariant, będący jednocześnie wariantem najkorzystniejszym wraz z uzasadnieniem jego wyboru nie wskazuje alternatywnego kierunku dojazdu do przedsięwzięcia, ani też innego kierunku rekultywacji terenu po wydobyciu złoża" a następnie wskazując, że: "Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę (...), odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia

- organ nie wyjaśnił w ogóle, dlaczego i jakich jego zdaniem kwestii dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie dojazdu do złoża i rekultywacji terenu po wydobyciu piasku, nie wyjaśnia Raport oddziaływania na środowisko przedstawiony przez stronę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej "Kolegium", działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 71 ust.1 i 2 art. 75 ust. 1 pkt. 4, art.80 ust.1, pkt.1 i 2, art. 81 ust.1, art. 82 i art. 84 ust.2, art. 85 ust. 2 i ust. 3 ustawy, a także § 3 ust. 1 pkt. 40 lit.a i lit.b rozporządzenia uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia

Kolegium wskazało, że zaskarżone rozstrzygnięcie należało uchylić jako naruszające przepisy formalnoprawne w stopniu mogącym wpłynąć na wynik rozstrzygnięcia.

Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji nie uczynił zadość obowiązkom wynikającym z art. 6, art. 7, art. 8 , 77 k.p.a. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim stosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero, jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa.

W badanej sprawie ocenę materiału wyjaśniającego przeprowadzono dowolnie, a nie swobodnie. Organ bowiem nie wykorzystał w prowadzonym postępowaniu wszystkich swoich możliwości władczych i niewładczych w celu ustalenia określonego konsensusu stanowisk stron postępowania. Brak w aktach sprawy dowodu jednolitego stanowiska mieszkańców jak i jednoznacznego negatywnego stanowiska wnioskodawcy, w przedmiocie wprowadzenia zmian w planowanym zamierzeniu. Nie zorganizowano spotkania z mieszkańcami czy też nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej, podczas , gdy odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań możliwa jest w sytuacji, jeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, a wnioskodawca nie wyrazi zgody na wariant dopuszczony do realizacji przez organ. Co prawda organ podniósł, że wystąpił do skarżącego o rozważanie możliwości przejazdu do złoża " [...]" drogą gminną G. – G. w kierunki J. oraz zaproponował rekultywację terenu działek po zakończeniu eksploatacji złoża w kierunku rolnym, jednakże na wskazany przez organ kierunek dojazdu do złoża i sposób rekultywacji terenu po wydobyciu złoża inwestor nie wyraził zgody. Zdaniem organu II instancji nie wynika to jednak jednoznacznie z treści uzasadnienia decyzji.

Odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań będzie konieczna również w przypadku niezgodności planowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem organ ma obowiązek badać taką zgodność. Należy także wskazać na trzecią ewentualność wydania decyzji odmownej w sytuacji, gdy którykolwiek z właściwych organów odmówił uzgodnienia decyzji. Z całą stanowczością należy podkreślić, że żadna z przytoczonych okoliczności nie zaistniała w przedmiotowym przypadku, zatem odwołanie zasługuje na uwzględnienie również z tych przyczyn.

Przy rozpatrywaniu wniosku nie uwzględniono tak istotnych elementów jak fakt, że przedsięwzięcie obejmuje eksploatację kruszywa naturalnego metodą odkrywkową (bez życia materiałów wybuchowych), bez odwadniania wyrobiska oraz bez stosowania procesów uszlachetniania. Badana decyzja nie daje odpowiedzi na węzłowe zagadnienie czy wariant proponowany przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym z uwzględnieniem najmniejszej uciążliwości dla środowiska oraz racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych oraz czy wybrany wariant niesie za sobą minimalne zagrożenie dla środowiska, a zastosowane rozwiązania techniczno - chronologiczne są możliwe do realizacji przy obecnej lokalizacji. Organ nie przeprowadził analizy czy zaniechanie realizacji przedsięwzięcia nie spowodowałoby bezpośrednich negatywnych skutków dla środowiska, pozostawiłoby określony teren w niezmienionym stanie, jest natomiast niekorzystne z punktu widzenia efektów gospodarczych - ograniczy utworzenie nowych miejsc pracy oraz rozwój gospodarczy terenu. Niepodjęcie wydobycia kruszywa z całego złoża spowoduje stratę udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego o znaczących zasobach, którego wydobycie jest obecnie pożądane ze względu na realizację zadań gospodarczych nie tylko w gminie P. ale także w gminach sąsiednich. Ponadto zaniechanie eksploatacji z przedmiotowego złoża wiązać się będzie z koniecznością wydobycia wcześniej ustalonych ilości kruszywa i jego transportu na miejsce budowy z innych kopalń, zlokalizowanych w odległości do kilkudziesięciu kilometrów, a to z kolei spowoduje zwiększenie emisji zanieczyszczeń i hałasu do środowiska. Wydłużenie dróg transportu potrzebnego surowca do odbiorców przyczyni się również do zniszczenia dróg gminnych i powiatowych oraz pogorszenia się bezpieczeństwa ruchu na wąskich drogach lokalnych. Analizowane rozstrzygnięcie nie odnosi się także do tak ogólnych aspektów, a wspomnieć należy, że przy odkrywkowej eksploatacji kopalin oddziaływanie na poszczególne elementy środowiska i zdrowie ludzi ogranicza się głównie do gleby i powierzchni terenu objętego działalnością (wyrobiska, zwałowiska, tymczasowe drogi transportu technologicznego). Ponadto potencjalna możliwość wpływu zamierzonego wydobycia na tereny przyległe jest spowodowana wpływem na istniejący reżim wód powierzchniowych i stan wód podziemnych.

Organ wydający decyzję stoi na stanowisku, że uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań w odróżnieniu od cząstkowych i subiektywnych opinii, udzielanych m.in. w toku określenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wiąże organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Wyniki oceny oddziaływania na środowisko, w tym uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska powinny być wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co nie ma charakteru nakazowego. Raport o oddziaływaniu na środowisko natomiast jest jednym z ważniejszych środków dowodowych w tym postępowaniu, pozostając środkiem dowodowym podlegającym ocenie w świetle pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgodnie z zasadami postępowania dowodowego wspólnymi dla pozostałych dowodów.

Zaskarżona decyzja nie w pełni odpowiada treści normy prawnej z art. 107 § 3 k.p.a. Obowiązkowym składnikiem decyzji administracyjnej jest jej uzasadnienie, które winno spełniać szereg warunków odnośnie treści i formy. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien zatem dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe a innym nie dał wiary. Decyzja organu I instancji nie spełnia w pełni przedstawionych wyżej wymogów.

Zaniechanie uzasadnienia swych decyzji przez organy administracji w sposób przekonywujący i zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji i stanowi podstawę do ich uchylenia. Zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji jest w ocenie Kolegium niepełne z punktu widzenia wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Celem naprawienia błędów wskazanych uchybień sprawa wymaga w całości ponownego rozpoznania. W przypadku pojawienia się wątpliwości organ zgodnie z art. 7 k.p.a. powinien wyjaśnić stan faktyczny sprawy, wzywając wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień czy dokonania uzupełnień. Ma także możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego celem jest weryfikacja treści Raportu.

Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła rozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.

T.J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Firma [...] w P., reprezentowany przez radcę prawnego A.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. , zaskarżając ją w całości i w oparciu o treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez SKO,

2. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego.

W o w oparciu o przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 81 ust. 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak jest podstaw do wydania decyzji uwzględniającej wniosek inwestora w sytuacji, gdy ocena oddziaływania na środowisko (raport środowiskowy) jest pozytywna dla strony i nie wynika z niej, że korzystniejszy z punktu widzenia ochrony środowiska jest inny wariant niż wskazany przez stronę.

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. ponieważ zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i wydania orzeczenia co do istoty sprawy

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w braku przesłanek jego zastosowania, w sytuacji gdy odwołanie strony zawierało wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jako wniosek ewentualny w związku z czym organ w pierwszej kolejności zobowiązany był do wydania orzeczenia reformatoryjnego skoro pozwalał na to zgromadzony materiał dowodowy.

- art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. ponieważ organ błędnie przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy jest niekompletny a w szczególności, że w aktach sprawy brak jest jednolitego stanowiska mieszkańców co do planowanej inwestycji w sytuacji gdy odmienne wnioski wynikają z dowodów zalegających w aktach sprawy, w szczególności z pisma mieszkańców z dnia [...] maja 2012 r. skierowanego do organu, protokołu zebrania wiejskiego wsi G. w dniu [...] grudnia 2009 r., z protokołu ugody z [...] lutego 2011 r. oraz protokołu ugody z [...] maja 2009 r. zawartej z Państwem K.,

- art. 107 § 3 k p.a. ponieważ:

- organ popadł w uzasadnieniu decyzji w wewnętrzną sprzeczność, z jednej strony stwierdzając, że zgromadzony materiał dowodowy nie został wyczerpująco rozpatrzony, a z drugiej omawiając przesłanki wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazał, że: "Z całą stanowczością należy podkreślić, że żadna z przytoczonych okoliczności nie zaistniała w przedmiotowym przypadku, zatem odwołanie zasługuje na uwzględnienie również z tych przyczyn (...) "

- z treści uzasadnienia tak naprawdę wynika, że na etapie wydawania zaskarżonej decyzji w świetle uzasadnionego interesu strony, uzasadnione było orzeczenie co do istoty sprawy, uwzględniające główne żądanie odwołania, ponieważ jak podkreślił organ w uzasadnieniu: "zważyć należy, że w trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono brak konieczności utworzenia obszarów ograniczonego użytkowania. (...) Również należy zwrócić uwagę, że nie można zabronić właścicielowi nieruchomości prowadzenia działalności gospodarczej, która spełnia wymogi wynikające z przepisów prawa, zwłaszcza gdy posesja posiada dogodną lokalizacją, tj. zbieg dróg o znaczeniu wojewódzkim i gminnym. (...) Niepodjęcie wydobycia kruszywa z całego złoża spowoduje stratę udokumentowanego złoża kruszywa o znaczących zasobach, którego wydobycie jest obecnie pożądane ze względu na realizację zadań gospodarczych nie tylko w gminie P., ale także w gminach sąsiednich. (...) Organ wydający decyzję stoi na stanowisku, że uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań w odróżnieniu od cząstkowych i subiektywnych opinii, udzielanych m.in. w toku określenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wiąże organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. "

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka w istocie sprawy administracyjnej czyli nie przyznaje określonych uprawnień jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji objętej skargą. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 152 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu czy też narusza to prawo i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany art. 145 lub 151 P.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi, umożliwiając tym samym wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów skargi.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji.

Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę.

"Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji" – wyrok z dnia 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/05. Wynika to z art. 138 K.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Oznacza to, iż ma obowiązek "rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji".

Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji może być wydana przez organ odwoławczy wyłącznie w sytuacji, o której mowa w art. 138 § 2 Kp.a. w związku z art. 136.

Wprowadzone ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nowe brzmienie art. 138 § 2 K.p.a. opiera się na wystąpieniu dwóch przesłanek łącznie, a mianowicie po pierwsze: postępowanie przed organem pierwszej instancji, który wydał decyzję prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania; po drugie: konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Judykatura stoi na stanowisku, iż wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. jest dopuszczalne tylko wyjątkowo, gdy postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego. I tylko wówczas organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w innych okolicznościach niż przewiduje przepis art. 138 § 2 K.p.a., a wystąpienie przesłanek należy interpretować ścieśniająco.

Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej przez organ I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu.

Ten rodzaj rozstrzygnięcia jest dopuszczalny wyjątkowo, stanowiąc wyłam od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (patrz: wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., II SA 400/81).

Na tle tego wyroku należy podkreślić, że samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną i przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia obowiązany jest wskazać jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Chodzi tu o wskazanie okoliczności faktycznych, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie zostały wyjaśnione.

Nałożenie na organ odwoławczy obowiązku wskazania jakie okoliczności organ I instancji powinien wziąć pod uwagę jest istotnym ograniczeniem dopuszczalności wydania tego rodzaju decyzji. Wymaga to od organu odwoławczego wyprowadzenia wadliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego a zwłaszcza przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego w zakresie hipotetycznego stanu faktycznego i w konsekwencji wskazania okoliczności faktycznych, wymagających ustalenia. W przedmiotowej sprawie organ I instancji odmawiając wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedsięwzięcia "[...]" wskazał, iż przedłożony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniem i wyjaśnieniem nie rozstrzyga i nie wyjaśnia najważniejszych kwestii dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie dojazdu samochodów ciężarowych do złoża i rekultywacji terenu po wydobyciu złoża.

Proponowany przez wnioskodawcę wariant dojazdu i sposób rekultywacji złoża zdaniem organu nie jest najbardziej korzystny dla środowiska i jego mieszkańców.

Na wskazany przez organ kierunek dojazdu i sposób rekultywacji inwestor nie wyraził zgody.

Zgodnie z art. 81 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227) "jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy za zgodą wnioskodawcy wskazuje w decyzji wariant dopuszczalny do realizacji lub w razie braku zgody wnioskodawcy odmawia zgody na realizacje przedsięwzięcia.

W bardzo obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji czytamy: "na wskazany kierunek dojazdu do złoża i sposób rekultywacji terenu inwestor nie wyraził zgody co z uzasadnienia nie jest tak jednoznaczne. Odmowa będzie konieczna w przypadku niezgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz trzecia ewentualność wydania decyzji odmownej, gdy którykolwiek z organów uzasadniających odmówił uzgodnienia. Żadna z tych przyczyn nie miała miejsca, zatem odwołanie zasługuje na uwzględnienie".

Wobec tego zasadnym byłoby wydanie decyzji reformatoryjnej. Pozostała część uzasadnienia decyzji kasacyjnej również nie wskazuje aby uchybienia decyzji organu pierwszej instancji były tymi, których nie można usunąć w trybie art. 136 K.p.a. Wobec tego nie jest uzasadnione wydanie decyzji kasacyjnej, której przesłanki wymienia przepis art. 138 § 2 K.p.a.

Wobec tego zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W pozostałym zakresie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd uwzględnił skargę.

O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Ze względu na treść rozstrzygnięcia objętego skargą nie znajduje uzasadnienia rozstrzyganie o tymczasowej ochronie prawnej na podstawie art. 152 P.p.s.a.