Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 400/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono indywidualną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 17 ust 1 pkt 23 i pkt 24
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. B. C. Sp. z o. o. z siedzibą w na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 10 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej: wnioskodawca, Spółka) złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie m.in. zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do odsetek uzyskanych od lokowanych na bankowych rachunkach terminowych środków uzyskanych w wyniku podpisanej umowy o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Uchwałą Nr [...] dnia 15 października 2009 r. Zarząd Województwa dokonał wyboru projektu "Dokapitalizowanie A Sp. z o.o." do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa na lata 2007 - 2013 osi Priorytetowej 1 "Rozwój i innowacje w MSP", Działania 1.4. "Systemowe wspieranie przedsiębiorczości" złożonych w ramach konkursu nr 1.4.2.

Zgodnie z załącznikiem do powyższej Uchwały oraz wnioskiem o dofinansowanie, całkowity koszt realizacji projektu wyniósł 20.861.040 zł, w tym: wydatki kwalifikowane 16.417.454,12 zł, w tym kwota współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego: 12.313.090,59 zł (75% wydatków kwalifikowanych projektu),wydatki niekwalifikowane: 4.443.585,88 zł.

Wnioskodawca jako beneficjent, dnia 11 grudnia 2009 r. zawarł z Instytucją Zarządzającą - Województwem, reprezentowanym przez B S.A. Umowę o dofinansowanie Projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa na lata 2007-2013, zmienioną następnie aneksami: z dnia 15 lutego 2010 r., z dnia 11 grudnia 2012 r., z dnia 27 listopada 2012 r. oraz z dnia 28 grudnia 2015 r. Według umowy o dofinansowanie okres realizacji Projektu określono w sposób następujący: rozpoczęcie: 11 grudnia 2009 r., zakończenie 31 grudnia 2011 r.

We wniosku i aneksie nr [...] do umowy o dofinansowanie rozpoczęcie realizacji projektu ustalono na dzień 1 sierpnia 2007 r., a zakończenie na 31 grudnia 2011 r. Następnie aneksem nr [...] zmieniono termin zakończenia realizacji projektu na 30 czerwca 2012 r. W aneksie nr [...] do umowy zapisano, że w całkowitych wydatkach kwalifikowalnych Projektu wynoszących nie więcej niż 16.417.454 zł 12 gr, środki własne beneficjenta stanowią nie mniej niż 4.104.363,53 zł (min. 25% całkowitych wydatków). Jako wkład własny stanowiący wydatki kwalifikowane beneficjenta w kwocie 4.104.363,53 zł zostały zakwalifikowane udzielone przez spółkę pożyczki w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do dnia podpisania umowy o dofinansowanie.

Według umowy o dofinansowanie "Beneficjent jest zobowiązany do realizacji Projektu zgodnie z Wnioskiem o dofinansowanie". We wniosku o dofinansowanie w części E.2. Trwałość celów zapisano, że "trwałość projektu zostanie zagwarantowana dzięki otrzymaniu dotacji w wysokości 14.446 zł. Po zakończeniu realizacji projektu planowanej na grudzień 2011 r. projekt będzie kontynuowany przez min. kolejnych 5 lat (min. do końca 2016 r.). i pozyskane środki finansowe po zakończeniu realizacji projektu zostaną wykorzystane do prowadzenia działalności statutowej Funduszu tj. na udzielenie pożyczek".

Otrzymane w latach 2009-2010 środki pochodzące z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w kwocie 12.313.090,59 zł wraz z odsetkami, prowizjami i innymi przychodami związanymi z projektem zostały rozliczone w wynikach tych lat i wpłynęły na zwiększenie kapitału własnego Spółki.

Na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych w zeznaniach rocznych CIT-8 za lata 2009-2015 wnioskodawca do przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP zaliczał w szczególności przychody z pożyczek udzielanych odbiorcom ostatecznym (przedsiębiorcom - pożyczkobiorcom) w formie odsetek, prowizji i innych przychodów uzyskiwanych od odbiorców ostatecznych oraz odsetki od środków lokowanych na bankowych rachunkach terminowych, a do dochodów (przychodów) wolnych wykazywanych w załączniku CIT-8/0 kwoty uzyskanego dofinansowania. Otrzymane odsetki, prowizje i inne przychody od pożyczek udzielanych odbiorcom ostatecznym oraz odsetki od środków lokowanych na bankowych rachunkach terminowych były zatem zaliczane do przychodów podatkowych nie podlegających zwolnieniu, a zatem wpływały na ustalenie podatku należnego za wskazane lata podatkowe.

W dniu 28 grudnia 2015 r. Zarząd Spółki podpisał aneks do umowy z dnia 11 grudnia 2009 r. o dofinansowanie Projektu: "Dokapitalizowanie A Sp. z o.o." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa na lata 2007 - 2013, Oś Priorytetowa 1 - Rozwój i innowacje w MSP", Działanie 1.4. .Systemowe wspieranie przedsiębiorczości". Zgodnie z § 1 Aneksu: "Do Umowy wprowadza się zmianę polegającą na tym, że tekst Umowy zostaje zastąpiony zmienionym tekstem, który stanowi załącznik do niniejszego Aneksu". Na mocy § 4 wskazanego Aneksu: "Aneks wchodzi w życie z dniem podpisania przez strony umowy, a jego postanowienia obowiązują od dnia 1 stycznia 2016 r." Na podstawie Aneksu umowę uzupełniono o § 13 zatytułowany "Polityka wyjścia", na podstawie którego Spółka, jako beneficjent, zobowiązana jest między innymi do:

1. zaprzestania od dnia 1 stycznia 2016 r. udzielania pożyczek/poręczeń ze środków instrumentu inżynierii finansowej, na które składają się:

a) środki z EFRR przekazane beneficjentowi w formie bezpośredniego wkładu finansowego w kwocie 12.313.090,59 zł, stanowiące 75 % wydatków kwalifikowanych,

b) środki własne (wkład własny) beneficjenta w kwocie nie niniejszej niż 4.104.363.53 zł,

c) przychody z tytułu inwestowania salda niewypłaconych środków, o których mowa powyżej w lit. a) oraz b).

2. zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Zarządzającą w terminie do 10 lipca 2016 r. następujących środków:

- wymienionych powyżej w lit a) i c),

- powracających po udzieleniu odbiorcom ostatecznym pożyczek/poręczeń, tym w formie: spłat kapitału pożyczek/uwolnionego kapitału zaangażowanego poręczenia oraz odsetek, prowizji i innych przychodów.

Zgodnie z zapisami Aneksu, zwrot powyższych środków następuje: "zgodnie z ich wartością na dzień 30 czerwca 2016 r. po pomniejszeniu o koszty zarządzania poniesione w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. i z odliczeniem części przypadającej proporcjonalnie na wkład własny beneficjenta. Od 1 lipca 2016 r., środki zwracane przez odbiorców ostatecznych z tytułu udzielonych im pożyczek/uwolnione w wyniku wygaśnięcia poręczeń będą sukcesywnie przekazywane przez beneficjenta na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Zarządzającą, każdorazowo w terminie 15 dni roboczych po zakończeniu każdego kwartału kalendarzowego w wysokości odpowiadającej łącznej kwocie spłat pożyczek/uwolnionych poręczeń powiększonej o przychody pochodzące z udzielonych pożyczek/poręczeń, po pomniejszeniu o koszty zarządzania uwzględniając proporcjonalny udział wkładu własnego. Na tych samych zasadach beneficjent zobowiązany jest do zwrotu kwot odzyskanych przez beneficjenta w związku z prowadzonymi czynnościami windykacyjnymi, do których jest on zobowiązany na mocy Umowy".

Konieczność zawarcia Aneksu i wprowadzenia "polityki wyjścia" wynikała z przepisów art. 98 ust. 1 i kolejnych ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej, zgodnie z którym środki finansowe pochodzące z wkładów wniesionych w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych do instrumentów inżynierii finansowej, wdrażanych na podstawie art. 44 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25, z późn. zm.), po wykonaniu zobowiązań wynikających z zawartych umów o dofinansowanie w zakresie ich wykorzystania zgodnie z art. 78 ust. 7 tego rozporządzenia, niezaangażowane w ramach umów z odbiorcami wsparcia udzielanego przez instrumenty inżynierii finansowej oraz środki zwracane przez tych odbiorców do instrumentów inżynierii finansowej są ponownie wykorzystywane na realizację celów określonych w art. 78 ust. 7 tego rozporządzenia, zgodnie z art. 152 ust. 1 rozporządzenia ogólnego. Jak stanowi art. 98 ust. 2 wskazanej ustawy - w celu ponownego wykorzystania środków finansowych, o których mowa w ust. 1, instytucja zarządzająca otwiera w Banku Gospodarstwa Krajowego rachunek do obsługi instrumentów inżynierii finansowej, a na mocy art. 98 ust. 4 pkt 2 tej ustawy - wyłącznym dysponentem środków finansowych zgromadzonych na rachunku, o którym mowa w ust. 2, jest zarząd województwa - w odniesieniu do środków pochodzących z regionalnego programu operacyjnego.

Wnioskodawca na dzień 31 grudnia 2015 r. oszacował zobowiązania wynikające z Aneksu w łącznej kwocie 17.917.360,71 zł, w tym: zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 14.210.620,70 zł oraz zobowiązania długoterminowe w kwocie 3.706.740,01 zł.

Środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w kwocie 12.313.090,59 zł obciążyły "Pozostałe koszty operacyjne" natomiast oszacowane za lata 2007 - 2015 odsetki, prowizje i inne przychody przypadające na wkład z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w kwocie 4.538.808,27 zł oraz odsetki od środków na rachunku bankowym w kwocie 1.065.461,85 zł zwiększyły "Koszty finansowe".

Opisane wyżej zdarzenia wpłynęły na zmniejszenie wyniku finansowego za rok obrotowy 2015 o kwotę 17.917.360.71 zł. Spółka w 2016 r. dokonała zwrotu części środków zgodnie z Aneksem i będzie dokonywała zwrotów w latach kolejnych.

W związku z powyższym opisem sformułowano następujące pytanie.

Czy w latach 2009-2015 wnioskodawca prawidłowo uznał odsetki uzyskane przez wnioskodawcę od środków uzyskanych w zakresie opisanej Umowy o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa i lokowanych na bankowych rachunkach terminowych jako niepodlegające zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych?

Zdaniem wnioskodawcy, w latach 2009-2015 nieprawidłowo uznał odsetki uzyskane przez od środków uzyskanych w zakresie opisanej Umowy o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa i lokowanych na bankowych rachunkach terminowych jako niepodlegające zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych. Odsetki te powinny korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p.

Przedstawiając własne stanowisko wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p wolne od podatku są odsetki od dochodów lub środków, o których mowa w pkt 23, lokowanych na bankowych rachunkach terminowych. Z kolei środki, które są wolne od podatku na podstawie pkt 23 to dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym także ze środków z programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze; w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc.

Odnośnie dochodów z tytułu odsetek od środków otrzymanych w formie dofinansowania projektu i lokowanych przez PFP na bankowych rachunkach terminowych, należy wskazać, że możliwość uznania takich odsetek za wolne od podatku dochodowego budziła wątpliwości interpretacyjne, jednak ostatecznie przeważył pogląd o możliwości zastosowania zwolnienia - np. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 września 2015 r. [...] i powołanego w niej orzecznictwa, w szczególności wyroku NSA z dnia 2 czerwca 2015 r. II FSK 231/14. Co istotne wyrok ten zapadł w sprawie zbliżonej do przedmiotowej, tj. na gruncie funduszu pożyczkowego, a NSA w konkluzji wskazał, że: "Trafnie zatem, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, na tle przedstawionego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji uznał, że otrzymywane przez spółkę środki bezzwrotnej pomocy pochodzące ostatecznie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, jak również odsetki od tych środków przechowywanych na terminowych rachunkach bankowych podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie odpowiednio, przepisów art. 17 ust. 1 pkt 23 i 24 u.p.d.o.p".

Zatem odnośnie przychodów z odsetek od środków otrzymanych w formie dofinansowania projektu i lokowanych przez PFP na bankowych rachunkach terminowych, w świetle powyższego orzecznictwa zasadne było zastosowanie zwolnienia podatkowego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p.

Mając na względzie, że wnioskodawca ujmował w przychodach niekorzystających ze zwolnień podatkowych również przychody z odsetek od środków otrzymanych w formie dofinansowania projektu i lokowanych przez niego na bankowych rachunkach terminowych, co do których byłyby podstawy zastosowania zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p, to w tej części zasadne będzie złożenie korekt zeznań CIT-8 za lata podatkowe, za które zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu.

W wydanej w dniu 10 listopada 2016 r. interpretacji indywidualnej Minister Rozwoju i Finansów, reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej, uznał stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia istotne jest określenie źródła, z którego Spółka otrzymuje dofinansowanie, przepis bowiem obejmuje środki pomocowe pochodzące z bezzwrotnej pomocy, a warunkiem jego zastosowania jest otrzymanie dofinansowania bezpośrednio z zagranicy lub podmiotu krajowego upoważnionego do ich rozdzielania.

Następnie organ interpretacyjny dokonał kwalifikacji środków, które strona pozyskała na realizację projektów przez pryzmat zmian jakie nastąpiły w 2010 r. w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.). Dalej organ interpretujący cytując art. 111 pkt 16, art. 117 ust. 1, art. 121 ust.1, art. 124 ust. 1, art. 186, art. 188 i art. 192 ustawy o finansach publicznych stwierdził, że zgodnie z powołanymi normami ustawy o finansach publicznych środki pochodzące z Unii Europejskiej, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybackiego stanowią odrębną formę środków europejskich przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich. Z uwagi na art. 186 pkt 2 ustawy o finansach publicznych wydatki z budżetu środków europejskich, są wydatkami z budżetu państwa, które mogą być przeznaczone na płatności w ramach programów finansowych z udziałem środków europejskich, ale mogą być kwalifikowane przez stronę zgodnie z art. 17 u.p.d.o.p tylko i wyłącznie w dwojakim zakresie: dla środków otrzymanych do dnia 31 grudnia 2009 r. - zastosowanie ma art. 17 ust. 1 pkt 47 u.p.d.o.p, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2009 r., w myśl którego wolne od podatku dochodowego są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach; dla środków otrzymanych po dniu 31 grudnia 2009 r. - zastosowanie ma art. 17 ust. 1 pkt 53 u.p.d.o.p, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 r., w myśl którego wolne od podatku dochodowego są środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych.

Zdaniem organu środki z opisanych we wniosku projektów nie mogą być przez Spółkę kwalifikowane jako zwolnione z art. 17 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.p, a więc nie może mieć również zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 24, który odnosi się do odsetek otrzymanych w następstwie lokowania środków zliczanych jako pozyskane w trybie art. 17 ust 1 pkt 23 cyt. ustawy.

Uznając stanowisko Spółki za nieprawidłowe organ podkreślił, że zacytowany przez nią wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wiąże organu, bowiem nie jest źródłem prawa, a w podobnych sprawach zapadają również odmienne rozstrzygnięcia. Jako przykład organ podał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 935/13.

Minister Rozwoju i Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca Spółka wniosła o uchylenie indywidualnej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej interpretacji indywidualnej strona zarzuciła:

Naruszenie przepisów postępowania to jest art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 618 ze zm.), poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych arbitralnym działaniem, w sytuacji gdy podatnik miał prawo oczekiwać, że jego sprawa zostanie rozpatrzona tak jak analogiczna sprawa rozpatrywana przez Ministra Finansów reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie oraz przez sądy administracyjne.

Niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 1 pkt 23 i 24 u.p.d.o.p w sytuacji lokowania przez skarżącą środków pomocowych pochodzących z Unii Europejskiej na bankowych rachunkach terminowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zaprezentowana przez Ministra Rozwoju i Finansów w interpretacji indywidualnej wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 23 i pkt 24 u.p.d.o.p jest nieprawidłowa.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 23 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym także ze środków z programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra lub agencje rządowe; w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Zgodnie zaś z ust. 1 pkt 24 tego przepisu wolne od podatku dochodowego są również odsetki od dochodów lub środków, o których mowa w pkt 23, lokowanych na bankowych rachunkach terminowych.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że Spółka jest beneficjentem środków z tytułu dofinansowania projektu pt. "Dokapitalizowanie A Sp. z o.o." współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) na lata 2007-2013. Środki te są przekazywane przez Województwo, reprezentowane przez B SA oraz Zarząd Województwa - z rachunku zasilanego ze środków budżetu państwa.

Błędnie przyjął organ, że wskazany przepis art. 17 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.p uzależnia zastosowanie przedmiotowego zwolnienia od tego, czy podatnik otrzymuje bezpośrednio, w dosłownym tego słowa znaczeniu, środki w ramach bezzwrotnej pomocy. Postawiony w analizowanych przepisach warunek pochodzenia środków z bezzwrotnej pomocy z międzynarodowych instytucji finansowych lub od rządów państw obcych dotyczy pierwotnego źródła, z którego ostatecznie pochodzi dochód. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, czy środki te są wypłacane bezpośrednio przez instytucje międzynarodowe, czy też następuje to za pośrednictwem podmiotów krajowych również przy wykorzystaniu mechanizmu prefinansowania. Sam sposób wypłaty środków finansowych z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej i innych wymienionych w przepisach instytucji międzynarodowych w ramach realizowanych programów jest wyłącznie kwestią techniczną, która nie ma znaczenia dla oceny źródła ich pochodzenia i w konsekwencji spełnienia przesłanki omawianego zwolnienia podatkowego.

Taki pogląd, prezentowany przez skład orzekający, jest powszechny w orzecznictwie sądów administracyjnych i został wielokrotnie wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok: z dnia 30 października 2008 r., II FSK 1069/07; z dnia 14 stycznia 2009 r., II FSK 1457/07; z dnia 5 sierpnia 2010, II FSK 517/09; z dnia 22 października 2010 r., II FSK 985/09; z dnia 13 kwietnia 2011 r., II FSK 1533/09; z dnia 2 września 2011 r., II FSK 448/10; z dnia 16 grudnia 2011 r., II FSK 1141/10, z dnia 22 czerwca 2015r., II FSK 231/14; treść orzeczeń dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wyrokach tych wskazuje się, że ustawodawca w analizowanym przepisie określił jako warunek zwolnienia podatkowego pochodzenie dochodu otrzymanego przez podatnika ze wskazanych środków pomocowych, nie wprowadził jednak wymogu, aby dochód ten pochodził bezpośrednio ze środków pomocowych.

Za prawidłowością takiej wykładni przemawia zarówno odwołanie się do znaczenia potocznego czasownika "pochodzą" (brak legalnej definicji), jak i odwołanie się do regulacji obowiązujących w zakresie sposobu przekazywania środków pomocowych na finansowanie poszczególnych programów. Czasownik "pochodzić" oznacza "brać początek z czegoś, wywodzić się, mieć swą przyczynę w czymś" (Słownik języka polskiego pod red. Elżbiety Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005 r.). Tym samym użycie tego czasownika w treści art. 17 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.p nie może oznaczać, że zwolnienie podatkowe uzależnione jest od bezpośredniego pochodzenia uzyskanego przez podatnika dochodu ze środków pomocowych. Wystarczy, aby dochód ten pochodził, wywodził się ze środków pomocowych.

Takie określenie zakresu zwolnienia podatkowego jest także uzasadnione regulacjami dotyczącymi sposobu przekazywania środków pomocowych na finansowanie poszczególnych programów. Analiza źródeł finansowania programów pomocowych, w tym będącego przedmiotem zainteresowania w niniejszej sprawie Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa na lata 2007-2013, a także przyjęty w ustawie o finansach publicznych dla środków europejskich system niełączenia przychodów z określonych źródeł z określonymi rodzajami wydatków, pozwala przyjąć, wbrew twierdzeniu organu, że dla uznania, iż pomoc pochodzi ze środków Unii Europejskiej ma znaczenie pierwotne źródło finansowania, a nie to, że jest ona przejściowo finansowana ze środków budżetowych.

Niezależnie od powyższego, wypada zauważyć, że brak wymogu bezpośredniego otrzymania tych środków wynika wprost z treści 17 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.p, w którym wskazano, iż zwolnienie ma zastosowanie także wówczas, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu uprawnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy.

W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że zwolnienia jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania muszą być interpretowane ściśle zarówno bez dokonywania wykładni rozszerzającej, jak i zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. W niniejszym przypadku organ zastosował wykładnię zwężającą poprzez zastosowanie przesłanki (bezpośredniego uzyskania środków pomocowych), której przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w omawianym zakresie, nie znają. Zatem metody prefinansowania lub refinansowania nie mogą bezpośrednio wpływać na możliwość zastosowania omawianego zwolnienia. Nie ma bowiem żadnych normatywnych podstaw do różnicowania sytuacji podmiotów w zależności od przyjętego sposobu wypłaty środków.

Reasumując wskazać trzeba, że skoro dofinansowanie otrzymane przez skarżącą Spółkę korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie powołanego wyżej art. 17 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.p, to również będzie miał zastosowanie przepis art. 17 ust. 1 pkt 24 tej ustawy, na podstawie którego wolne od podatku są także odsetki od dochodów lub środków lokowanych na bankowych rachunkach terminowych. Skoro zatem wydając zaskarżoną interpretację organ naruszył wymienione wyżej przepisy prawa, sąd administracyjny sprawujący kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązany był uwzględnić skargę.

Rozpoznając sprawę ponownie organ interpretujący oceni stanowisko Spółki w oparciu o zaistniały i przedstawiony przez stronę skarżącą stan faktyczny dokonując wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa podatkowego zgodnie z oceną prawną Sądu wyrażoną w niniejszym orzeczeniu.

W tym stanie rzeczy skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona interpretacja indywidualna, stosownie do art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), podlega uchyleniu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą to sumę składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy w wysokości 200 zł, 17 zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie radcy prawnego – 480 zł ustalone zgodnie z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805).