Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 592/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5, par. 6, par. 7, par. 16
journal: Dz.U. 2007 nr 120 poz 820
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na członków  Krajowej Izby Odwoławczej, sposobu powoływania komisji kwalifikacyjnej, a także szczegółowego zakresu postępowania kwalifikacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie dopuszczenia do rozmowy kwalifikacyjnej skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 14 listopada 2009 r. Komisja Kwalifikacyjna powołana zarządzeniem Nr [...] Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2009 r. w sprawie powołania komisji kwalifikacyjnej w celu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej, na posiedzeniu ustaliła wyniki egzaminu pisemnego. Komisja Kwalifikacyjna podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie dopuszczenia do rozmowy kwalifikacyjnej, w której określiła liczbę punktów, którą A. J. uzyskał z egzaminu pisemnego tj. ze sprawdzianu wiedzy 56 punktów na 100 możliwych, z pracy pisemnej 55 punktów na 100 możliwych oraz w której podjęła decyzję o dopuszczenia kandydata do udziału w rozmowie kwalifikacyjnej z uwagi, iż kandydat uzyskał wymaganą ilość punktów zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej, sposobu powoływania komisji kwalifikacyjnej, a także szczegółowego zakresu postępowania kwalifikacyjnego (Dz. U. Nr 120, poz. 820).

Odwołanie od uchwały komisji dotyczącej wyników egzaminu pisemnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej wniósł A. J., wnosząc o "uchylenie czynności komisji dot. oceny mojej pracy pisemnej (w tym testu) oraz podliczenia i przyznania punktacji w postępowaniu kwalifikacyjnym, nakazanie powtórzenia tych czynności (z uwzględnieniem zarzutów odwołania, tj. w

szczególności poprzez przyznanie dodatkowych 48 punktów, w tym 36 punktów za

część testową - po 2 pkt za każde pytanie i 12 punktów za część pisemną" oraz podniósł zarzut "nieuwzględnienia wszystkich punktów, jakie winny mu przysługiwać, co uzasadnił:

1) zaznaczenie odpowiedzi na pytanie testowe nieuznanej za prawidłową w

przyjętym kluczu odpowiedzi, chociaż będącą prawidłową obok uznanej za

prawidłową,

2) zaznaczenie odpowiedzi na pytanie testowe, która była wyłącznie prawidłowa,

pomimo uznania w kluczu odpowiedzi innej odpowiedzi za prawidłową,

3) redakcyjnie, składniowo lub logicznie wadliwa bądź nieprawidłowa

(wprowadzająca w błąd) konstrukcja pytania i możliwych odpowiedzi, w tym

odpowiedzi prawidłowej,

4) pytania i odpowiedzi skonstruowane z naruszeniem zakresu określonego w

załączniku nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2007

r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na

członków Krajowej Izby Odwoławczej, sposobu powoływania komisji

kwalifikacyjnej, a także szczegółowego zakresu postępowania kwalifikacyjnego

(Dz. U. Nr 120, poz. 820) - co skutkowało uznaniem za nieprawidłową odpowiedzi prawidłowej bądź uniemożliwiało udzielenie prawidłowej odpowiedzi albo wprowadzając w błąd doprowadzało do mylnych wniosków, co w rezultacie sprawia, że z powodu niezawinionych przez zdającego okoliczności nie można wyciągnąć wobec niego negatywnych konsekwencji poprzez nieprzyznanie dwóch punktów za odpowiedź,

5) zmniejszenie punktów z oceny nietestowej pracy pisemnej na podstawie

prawdopodobnie - w mojej ocenie - nieprawidłowego lub nieprawdziwego

(przynajmniej częściowo) uzasadnienia".

Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn.[...] , na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) oraz § 16 ust. 4 i 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej, sposobu powoływania komisji kwalifikacyjnej, a także szczegółowego zakresu postępowania kwalifikacyjnego (Dz. U. Nr 120, poz. 820), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 2009 r. złożonego przez A. J. od uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Komisji Kwalifikacyjnej powołanej przez Prezesa Rady Ministrów w celu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej w sprawie dopuszczenia do rozmowy kwalifikacyjnej, dotyczącej wyniku egzaminu pisemnego A.J. przeprowadzonego podczas postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych, orzekł o oddaleniu odwołania i utrzymaniu w mocy uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Komisji Kwalifikacyjnej powołanej przez Prezesa Rady Ministrów w celu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej w sprawie dopuszczenia do rozmowy kwalifikacyjnej, dotyczącej wyniku egzaminu pisemnego A.J. przeprowadzonego podczas postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. J. złożył zgłoszenie na członka Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych. Uchwałą Komisji Kwalifikacyjnej powołanej przez Prezesa Rady Ministrów w celu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej - dalej Komisja Kwalifikacyjna - z dnia [...] października 2009 r. został dopuszczony do udziału w postępowaniu kwalifikacyjnym. W dniu [...] listopada 2009 r. uczestniczył w egzaminie pisemnym dla kandydatów na członków Krajowej Izby Odwoławczej. W dniu [...] listopada 2009 r. Komisja Kwalifikacyjna na posiedzeniu ustaliła wyniki egzaminu pisemnego. Komisja Kwalifikacyjna podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie dopuszczenia do rozmowy kwalifikacyjnej, w której określiła liczbę punktów, którą Pan A. J. uzyskał z egzaminu pisemnego tj. ze sprawdzianu wiedzy 56 punktów, z pracy pisemnej 55 punktów oraz w której podjęła decyzję o dopuszczenia kandydata do udziału w rozmowie kwalifikacyjnej z uwagi, iż kandydat uzyskał wymaganą ilość punktów zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej, sposobu powoływania komisji kwalifikacyjnej, a także szczegółowego zakresu postępowania kwalifikacyjnego (Dz. U. Nr 120, poz. 820, zwane dalej rozporządzeniem).

Pismem z dnia 14 listopada 2009 r. A. J. został poinformowany o wynikach egzaminu pisemnego oraz o dopuszczeniu do udziału w rozmowie kwalifikacyjnej, a także pouczony o prawie odwołania od uchwały Komisji Kwalifikacyjnej dotyczącej wyników egzaminu pisemnego.

W dniu 5 grudnia 2009 r. Komisja Kwalifikacyjna przeprowadziła z A. J. rozmowę kwalifikacyjną. Komisja Kwalifikacyjna podjęła uchwałę z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie wyników rozmowy kwalifikacyjnej A. J.

Pismem z dnia 5 grudnia 2009 r. A. J. został poinformowany o wyniku rozmowy kwalifikacyjnej oraz pouczony o prawie odwołania od uchwały Komisji Kwalifikacyjnej dotyczącej wyników rozmowy kwalifikacyjnej.

Pismem z dnia 5 grudnia 2009 r. A. J. otrzymał zawiadomienie o zakończeniu rozmów kwalifikacyjnych.

W dniu 15 grudnia 2009 r. A. J. wniósł do Prezesa Rady Ministrów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, odwołanie od uchwały Komisji Kwalifikacyjnej dotyczącej wyniku egzaminu pisemnego. Prezes Rady Ministrów otrzymał odwołanie 29 grudnia 2009 r. Odwołujący wskazał, że Komisja Kwalifikacyjna nie uwzględniła wszystkich punktów jakie winny mu przysługiwać. Zdaniem odwołującego wynikało to z uznawania w teście przez Komisję Kwalifikacyjną odpowiedzi prawidłowej za nieprawidłową, wadliwych konstrukcji pytań i odpowiedzi, naruszenia zakresu pytań i odpowiedzi określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a także zmniejszenia punktów z oceny nietekstowej pracy pisemnej na podstawie nieprawidłowego lub nieprawdziwego uzasadnienia. W związku z powyższym odwołujący wnioskuje o uchylenie czynności Komisji Kwalifikacyjnej dotyczących oceny jego pracy pisemnej oraz policzenia i przyznania punktacji w postępowaniu kwalifikacyjnym, a także nakazanie powtórzenia tych czynności.

Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, rozpoznał odwołanie i uznał, że jest ono bezzasadne.

I. W pierwszym rzędzie odniósł się do zarzutu odwołującego, że zakres pytań testowych zawartych w sprawdzianie wiedzy wykracza poza zakres zagadnień obowiązujących w postępowaniu kwalifikacyjnym określonych przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej, sposobu powoływania komisji kwalifikacyjnej, a także szczegółowego zakresu postępowania kwalifikacyjnego, zwanego dalej rozporządzeniem. Na potwierdzenie powyższego stanowiska odwołujący podniósł, iż pytania testowe winny dotyczyć wyłącznie przepisów prawa krajowego, jako że tylko te przepisy stosowane są bezpośrednio przez adresatów norm prawnych. Z tych względów w ocenie odwołującego pytania testowe nie mogą dotyczyć zagadnień wynikających z postanowień dyrektyw stanowiących część prawa wspólnotowego, jako aktów prawnych adresowanych do państw członkowskich, a nie bezpośrednio do podmiotów prawa.

Zdaniem organu powyższe stanowisko odwołującego pozostaje wprost w sprzeczności z postanowieniami rozporządzenia. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 3 rozporządzenia zakres zagadnień do postępowania kwalifikacyjnego został określony w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. Tak więc zakres merytoryczny pytań obowiązujący w postępowaniu kwalifikacyjnym wynika wprost z przepisów prawa. W załączniku nr 1 do rozporządzenia pod poz. 2) wymienia się wprost przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące udzielania zamówień, w tym: dyrektywę 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, dyrektywę 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r.

koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach

gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, dyrektywę Rady 92/13/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. koordynująca przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne odnoszące się do stosowania przepisów wspólnotowych w procedurach zamówień publicznych podmiotów działających w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji oraz dyrektywę Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane.

W świetle powyższego stanowisko odwołującego o niedopuszczalności objęcia sprawdzianem wiedzy pytań dotyczących przepisów ww. dyrektyw jest całkowicie bezzasadne. Przytoczona w tym zakresie argumentacja przez odwołującego, a w szczególności odwołanie się do wypracowanej na gruncie orzecznictwa ETS koncepcji bezpośredniego skutku dyrektyw, jest całkowicie nieadekwatna. Z tych względów brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania zakresu merytorycznego pytań objętych sprawdzianem wiedzy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia).

Bezzasadne są także zarzuty odwołującego dotyczące prawidłowości sposobu formułowania pytań i wariantów odpowiedzi w ramach sprawdzianu wiedzy. Celem sprawdzianu wiedzy jest sprawdzenie teoretycznej znajomości przepisów związanych z udzielaniem zamówień publicznych. Tak więc pytania zawarte w sprawdzianie wiedzy były formułowane na podstawie obowiązujących przepisów prawa zgodnie z zakresem zagadnień określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Przy czym nie można czynić zarzutu co do sposobu formułowania pytań i odpowiedzi tylko z tego powodu, że odwoływały się one do dokładnej i dogłębnej znajomości przepisów prawa. Za prawidłową mogła być uznana tylko jedna odpowiedź, która w sposób pełny dotyczyła zagadnienia wskazanego w pytaniu. A zatem za prawidłowe mogły zostać uznane tylko te odpowiedzi, które wprost odpowiadały pytaniu, i tylko te które mogły być uznane za prawdziwe według reguł logiki formalnej.

II. Odwołujący w uzasadnieniu odwołania szczegółowo kwestionuje prawidłowość dokonanej oceny sprawdzianu wiedzy składającego się z pytań testowych w odniesieniu do pytań nr 8, 13, 14, 17, 25, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 35, 37, 40, 42, 47, 48 oraz 50.

1. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 8 organ stwierdził:

Pytanie nr 8 miało następujące brzmienie:

"8. Gmina wykonuje zadania zlecone z zakresu administracji rządowej:

a. nałożone wyłącznie na podstawie przepisów ustaw i rozporządzeń Prezesa Rady

Ministrów

b. w uzgodnieniu z marszałkiem województwa

c. także na podstawie rozporządzeń wojewody wydanych na podstawie przepisu ustawy

d. także na podstawie porozumienia z właściwym organem samorządu województwa".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. d. Zdaniem odwołującego odpowiedź ta nie może zostać jednak uznana za prawidłową z uwagi na nieprawidłowe użycie w odpowiedzi "d" sformułowania "organem samorządu województwa". Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591, ze zm.) gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania z zakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami samorządu terytorialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, ze zm.) województwo może zawierać z innymi województwami oraz jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego z obszaru województwa porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych. Literalnie w przepisach tych mowa jest zatem o porozumieniach zawieranych pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego. Jednakże należy zwrócić uwagę, iż nawet sam ustawodawca nie jest w tym zakresie konsekwentny. Już w przepisie art. 68 pkt 5 ustawy o samorządzie województwa mowa jest bowiem o porozumieniach zawartych z organem gminy lub powiatu. Powyższa niekonsekwencja ustawodawcy w formułowaniu przepisów dotyczących zawierania porozumień w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych wynika z istoty samych porozumień, które nie mają charakteru umów cywilnoprawnych, lecz porozumień administracyjnych. Z tych względów powołane przez odwołującego przykłady odnoszące się do sposobu reprezentacji podmiotów w sferze cywilnoprawnej są w niniejszej sprawie całkowicie nieadekwatne.

Istotą porozumień administracyjnych stanowiących niewładczą formę działania administracji publicznej jest powierzenie realizacji zadań z zakresu administracji publicznej. W praktyce oznaczają one bądź wspólne wykonanie zadań publicznych ciążących na stronach porozumienia, bądź też przeniesienie kompetencji jednego organu administracji publicznej na inny organ administracji publicznej, który staje się właściwy do wykonywania władzy publicznej w zakresie określonym w porozumieniu. Z tych też względów porozumienie administracyjne może stanowić podstawę do upoważnienia określonego organu administracji publicznej do działania w imieniu innego organu administracji publicznej. Organem uprawnionym do wykonywania zadań administracji publicznej w województwie poprzez wydawanie decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej jest marszałek województwa, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa). Tak więc prawidłowe jest stwierdzenie, że podstawą wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej może być porozumienie zawarte z właściwym organem województwa (marszałkiem). Żadna z odpowiedzi "a-c" nie może zostać uznana za prawidłową. Za prawidłową nie może zostać uznana w szczególności odpowiedź "a". W odpowiedzi tej wymienia się łącznie ustawy oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, podczas gdy podstawą zlecenia zadań zakresu administracji rządowej - poza porozumieniami administracyjnymi - mogą być wyłącznie ustawy (arg. z art. 8 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 14 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa).

2. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 13 organ stwierdził: Pytanie nr 13 miało następujące brzmienie: "13. Budynek znajdujący się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste:

a. stanowi własność użytkownika wieczystego, ale tylko wtedy, gdy został przez niego

wzniesiony zgodnie z umową o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste

b. stanowi własność użytkownika wieczystego, ale tylko wtedy, gdy został przez niego wzniesiony

c. stanowi własność użytkownika wieczystego, ale tylko wtedy, gdy został przez niego wzniesiony lub nabyty

d. zawsze stanowi własność użytkownika wieczystego".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. c. Jednakże zdaniem odwołującego za prawidłową może zostać uznana także odpowiedź "d". W ocenie odwołującego zakres odpowiedzi "c" pokrywa się z zakresem odpowiedzi "d". Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż odpowiedź "c" odwołuje się wprost do przepisu art. 235 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Już tylko z tych względów odpowiedź "c" winna zostać uznana za prawidłową. Przepis art. 235 § 1 k.c. stanowi wyjątek od przyjętej na gruncie prawa cywilnego zasady superficies solo cedit (art. 48 k.c.). Z tych względów przepis ten jako wyjątek winien podlegać ścisłej wykładni. Art. 235 § 1 k.c. przewiduje wyłącznie dwa przypadki, w których użytkownik wieczysty może stać się właścicielem budynków posadowionych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste. Tym samym nie można uznać za prawidłową odpowiedzi "d", zgodnie z którą budynek znajdujący się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste zawsze stanowi własność użytkownika wieczystego. Powyższej oceny nie zmienia przepis art. 31 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), zgodnie z którym oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń. Z przepisu tego wynika bowiem jedynie nakaz sprzedaży budynków i innych urządzeń wraz z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste. Nie dopełnienie powyższego obowiązku skutkować będzie nieważnością umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego. Powyższego nie można jednak utożsamiać, jak czyni to odwołujący, ze stwierdzeniem, że w każdym przypadku użytkownik wieczysty staje się właścicielem budynku znajdującego się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, albowiem do nabycia własności takiego budynku konieczna jest jego sprzedaż.

3. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 14 organ stwierdził: Pytanie nr 14 miało następujące brzmienie: "14. Przez umowę dostawy dostawca zobowiązuje się do:

a. wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku i ich dostarczenia odbiorcy

b. wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku i ich dostarczania odbiorcy częściami albo periodycznie

c. wytworzenia rzeczy oznaczonych co do tożsamości i ich dostarczenia odbiorcy

d. wytworzenia rzeczy oznaczonych co do tożsamości i ich dostarczania odbiorcy

częściami albo periodycznie".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. b. Zdaniem odwołującego odpowiedź "b" obejmuje swoim zakresem odpowiedź "a". Z tych względów odpowiedź ta nie może zostać uznana za wyłącznie prawidłową. Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Punktem odniesienia do ustalenia, która ze wskazanych powyżej odpowiedzi jest prawidłowa winien być przepis prawa określający przedmiotowo istotne elementy umowy dostawy (essentialia negotii). Zgodnie z art. 605 k.c. przez umowę dostawy dostawca zobowiązuje się do wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz do ich dostarczenia częściami albo periodycznie, a odbiorca zobowiązuje się do odebrania tych rzeczy i do zapłacenia ceny. Do powyższego brzmienia przepisu art. 605 k.c. odwołuje się wprost odpowiedź "b", która wyłącznie może być uznana za prawidłową. Odpowiedź "a" jakkolwiek zawiera pewne elementy umowy dostawy to jednak nie określa ona konstytutywnych elementów tego typu umowy nazwanej. Tak więc umowa zawierająca jedynie elementy wskazane w odpowiedzi "a" nie jest umową dostawy. Z tych względów odpowiedź "a" nie może zostać uznana za prawidłową.

4. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 17 organ stwierdził: Pytanie nr 17 miało następujące brzmienie: "17. Droit de suitę (dosłownie: prawo następstwa; art. 19 i nast. pr. aut.):

a. oznacza zbywalność i dziedziczność autorskich praw majątkowych

b. oznacza możliwość dochodzenia roszczeń związanych z ochroną autorskich praw osobistych twórcy po jego śmierci przez spadkobierców

c. jest prawem twórcy lub jego spadkobierców do wynagrodzenia w wypadku dokonanej zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego albo rękopisu utworu literackiego lub muzycznego

d. jest przysługującym instytucji naukowej pierwszeństwem opublikowania utworu naukowego pracownika, który stworzył ten utwór w wyniku wykonywania obowiązków".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. c. Odwołujący nie podważa samej prawidłowości wskazanej odpowiedzi, podnosi jedynie zarzuty dotyczące poprawności sformułowania pytania, poprzez użycie wyrażenia zapożyczonego z języka obcego o znaczeniu ustalonym w doktrynie prawa autorskiego (droit de suitę).

Powyższe zarzuty nie wpływają na ocenę prawidłowości pytania nr 17.

Po pierwsze obok terminu przyjętego w doktrynie prawa autorskiego na oznaczenie uprawnienia twórcy i jego spadkobierców, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904, ze zm.), w pytaniu przywołano także wprost przepis prawa. Przy czym nie można podzielić wywodów odwołującego, iż posłużenie się w pytaniu skrótem "pr. aut." mogło w jakikolwiek sposób utrudnić identyfikację aktu prawnego, którego dotyczy odwołanie. Po drugie w języku prawniczym występuje szereg terminów pochodzenia obcego stosowanych w różnych dziedzinach prawa na opisanie poszczególnych instytucji prawnych. Nie może zatem stanowić podstawy zarzutu fakt posłużenia się takim terminem (łącznie z jego tłumaczeniem) w pytaniu adresowanym do profesjonalnego odbiorcy.

5. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 25 organ stwierdził: Pytanie nr 25 miało następujące brzmienie:

"25. Składanie ofert częściowych nie jest dopuszczalne w postępowaniu prowadzonym w trybie:

a. przetargu ograniczonego

b. przetargu nieograniczonego zakończonego aukcją elektroniczną

c. zapytania o cenę

d. licytacji elektronicznej".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. d. Odwołujący nie podważa samej prawidłowości wskazanej odpowiedzi, podnosi jedynie, iż za prawidłową może zostać uznana również odpowiedź "b".

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosowne do postanowienia art. 81 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, ze zm.) - zwanej dalej "ustawą PZP" - do licytacji elektronicznej nie stosuje się m.in. przepisów art. 83 tej ustawy. Wskazany zaś art. 83 ust. 2 ustawy PZP stanowi, że zamawiający może dopuścić możliwość złożenia oferty częściowej, jeżeli przedmiot zamówienia jest podzielny. Z powyższego unormowania wynika zatem bezspornie, iż składanie ofert częściowych nie jest dopuszczalne w postępowaniu prowadzonym w trybie licytacji elektronicznej. Z tych względów za wyłącznie prawidłową może być uznana odpowiedź "d".

Odnośnie możliwości uznania za prawidłową odpowiedzi "b" organ wskazał, iż dopuszczalność składania ofert częściowych ustawa PZP wiąże jedynie z podzielnością przedmiotu zamówienia. Wyjątek w tym zakresie stanowi art. 81 ustawy PZP, który wprost wyłącza możliwość składania ofert częściowych w postępowaniu prowadzonym w trybie licytacji elektronicznej. Analogicznego zastrzeżenia brak jest natomiast w przepisach art. 39-46 ustawy PZP regulujących tryb przetargu nieograniczonego.

Zastrzeżenie takie nie wynika również z przepisów art. 91a ustawy PZP określającego przypadki, w których dopuszczalne jest zastosowanie aukcji elektronicznej. Stosownie bowiem do art. 91 a ust. 1 ustawy PZP, jeżeli postępowanie jest prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP, zamawiający po dokonaniu oceny ofert w celu wyboru najkorzystniejszej oferty przeprowadza aukcję elektroniczną, jeżeli przewidział to w ogłoszeniu o zamówieniu oraz złożono co najmniej 3 oferty niepodlegające odrzuceniu. Jednocześnie art. 91 a ust. 2 ustawy PZP - na zasadzie wyjątku od ust. 1 - wskazuje przypadki, kiedy nie można zastosować aukcji elektronicznej, stanowiąc, iż przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku zamówień w zakresie działalności twórczej lub naukowej, a także jeżeli podawana w ofercie cena nie jest ceną ryczałtową. W przepisie tym nie wymienia się zatem przypadku dopuszczenia przez zamawiającego składania ofert częściowych. Tym samym dopuszczenie przez zamawiającego składania ofert częściowych nie stanowi przeszkody do zastosowania aukcji elektronicznej i odwrotnie zastosowanie przez zamawiającego aukcji elektronicznej na podstawie art. 91 a ustawy PZP nie stanowi przeszkody do dopuszczenia składania ofert częściowych. Z powyższych względów odpowiedź "b" nie może zostać uznana za prawidłową.

Powyższego stanowiska prawnego nie podważa w żadnym stopniu powołany przez odwołującego przepis art. 91c ust. 1 zd. 2 ustawy PZP. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie jedynie do postąpień składanych w toku aukcji elektronicznej, a nie do ofert składanych w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu. Sens normatywny tego przepisu sprowadza się jedynie do stwierdzenia, iż w toku aukcji elektronicznej nie są dopuszczalne postąpienia częściowe. Postąpienie w każdym przypadku dotyczy całości oferty złożonej w toku postępowania, nawet w sytuacji, w której oferta została złożona na część zamówienia (arg. z art. 91c ust. 4 ustawy PZP). Tak więc zastrzeżenie w warunkach postępowania przeprowadzenia aukcji elektronicznej, w żadnym wypadku nie wyłącza możliwości dopuszczenia przez zamawiającego składania ofert częściowych. Zastrzeżenie przez zamawiającego dopuszczalności składania ofert częściowych oznacza podział przedmiotu zamówienia na części (pakiety), na które składane są odrębne oferty (arg. z art. 83 ust. 1 ustawy PZP).

Wskazując na powyższe organ stwierdził, iż argumentacja podniesiona przez odwołującego nie znajduje uzasadnienia jurydycznego.

6. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 27 organ wskazał: Pytanie nr 27 miało następujące brzmienie:

"27. Wszczynając postępowanie w trybie licytacji elektronicznej, w ogłoszeniu o zamówieniu zamawiający:

a. ma obowiązek podać cenę wywoławczą

b. może podać cenę wywoławczą

c. nie może podać ceny wywoławczej

d. nie może podać ceny wywoławczej niższej niż wartość szacunkowa zamówienia".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. b. Odwołujący nie podważa samej prawidłowości wskazanej odpowiedzi, podnosi jedynie, iż odpowiedź ta nie wynika wprost z przepisów prawa, co zdaniem odwołującego dyskwalifikuje przedmiotowe pytanie.

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Treść ogłoszenia o zamówieniu prowadzonego w trybie licytacji elektronicznej określa art. 75 ust. 2 ustawy PZP. Przepis ten wyznacza minimalną treść ogłoszenia, co oznacza, iż katalog informacji w nim zawartych ma charakter otwarty. W przepisie tym nie wymienia się wprost "ceny wywoławczej" jako obligatoryjnego elementu ogłoszenia. Jednakże żaden z przepisów art. 74-81 ustawy PZP nie zawiera zakazu zamieszczania takiej informacji w ogłoszeniu o zamówieniu. A contrario należy uznać, iż cena wywoławcza może być wskazana w ogłoszeniu o zamówieniu. Przemawia za tym otwarty charakter katalogu informacji zamieszczanych w ogłoszeniu o zamówieniu określony w art. 75 ust. 2 ustawy PZP oraz brak wyraźnego przepisu ustawy zakazującego zamieszczanie takiej informacji w ogłoszeniu o zamówieniu. Przy czym należy wskazać, iż zamieszczanie takiej informacji w ogłoszeniu o zamówieniu znajduje swoje uzasadnienie w tym, że z mocy art. 81 ustawy PZP do postępowania prowadzonego w trybie licytacji elektronicznej nie stosuje się przepisu art. 86 ust. 3 ustawy PZP, zgodnie z którym bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podaje kwotę, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.

Tak więc okoliczność, iż możliwość zamieszczenia ceny wywoławczej w ogłoszeniu o zamówieniu prowadzonym w trybie licytacji elektronicznej nie wynika z wyraźnego przepisu ustawy PZP (explicite), lecz wynika z wykładni przepisów tej ustawy, nie może w żadnym razie stanowić skutecznego zarzutu przeciwko prawidłowości sformułowania pytania nr 27.

7. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 28 organ wskazał:

Pytanie nr 28 miało następujące brzmienie:

"28. Przedłużenie terminu składania ofert bez zmiany ogłoszenia o zamówieniu:

a. nie jest dopuszczalne

b. jest dopuszczalne w przetargu ograniczonym

c. jest dopuszczalne w przetargu nieograniczonym, jeżeli w wyniku zmiany treści

specyfikacji istotnych warunków zamówienia był potrzebny dodatkowy czas na

wprowadzenie zmian w ofertach

d. w uzasadnionych przypadkach jest dopuszczalne zarówno w przetargu ograniczonym, jak i nieograniczonym".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. b. Zdaniem odwołującego za prawidłową winna być uznana odpowiedź "c". Dla uzasadnienia swojego stanowiska odwołujący powołał się na treść art. 38 ust. 6 ustawy PZP

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do postanowienia art. 38 ust. 4a ustawy PZP, jeżeli w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego zmiana treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia prowadzi do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu, zamawiający -w zależności od wartości zamówienia - zamieszcza ogłoszenie o zmianie ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo przekazuje odpowiednie ogłoszenie, informację lub sprostowanie Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich. Zgodnie zaś z postanowieniem art. 38 ust. 6 ustawy PZP, jeżeli w wyniku zmiany treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia nieprowadzącej do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu jest niezbędny dodatkowy czas na wprowadzenie zmian w ofertach, zamawiający przedłuża termin składania ofert i informuje o tym wykonawców, którym przekazano specyfikację istotnych warunków zamówienia, oraz na stronie internetowej, jeżeli specyfikacja istotnych warunków zamówienia jest udostępniana na tej stronie.

Wskazane powyżej przepisy ustawy PZP nie rozstrzygają samodzielnie, kiedy zmiana specyfikacji istotnych warunków zamówienia prowadzi do konieczności zmiany ogłoszenia o zamówieniu. W tym zakresie konieczne jest sięgniecie do przepisu art. 41 ustawy PZP określającego wymaganą treść ogłoszenia o zamówieniu w przetargu nieograniczonym. Tak więc zmiana specyfikacji istotnych warunków zamówienia dokonana na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy PZP wymaga zmiany ogłoszenia jedynie w przypadkach, w których zmiana dotyczy informacji podanych w ogłoszeniu o zamówieniu. Jednym z elementów obligatoryjnych ogłoszenia o zamówieniu w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego jest termin składania ofert (arg. z art. 41 ust. 10 ustawy PZP).

W tym kontekście na gruncie przepisów art. 38 ust. 4a i ust. 6 ustawy PZP można wyróżnić obowiązek zmiany ogłoszenia wynikający bezpośrednio albo pośrednio ze zmiany specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Z pierwszym przypadkiem mamy do czynienia w sytuacji gdy zmiana specyfikacji istotnych warunków zamówienia dotyczy wprost informacji zamieszczonych w ogłoszeniu o zamówieniu (art. 38 ust. 4a ustawy PZP), a z drugim przypadkiem w sytuacji, gdy co prawda zmiana specyfikacji istotnych warunków zamówienia nie dotyczy informacji zamieszczonych w ogłoszeniu o zamówieniu, ale gdy z uwagi na dokonane zmiany konieczne jest przedłużenie terminu składania ofert o czas niezbędny do wprowadzenia odpowiednich zmian w ofertach. W tym drugim przypadku zmiana ogłoszenia o zamówieniu nie wynika ze zmiany treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, ale z faktu przedłużenia terminu składania ofert, który jest następstwem tej zmiany. W sytuacji zaś zmiany terminu składania ofert, który stanowi zarówno element ogłoszenia o zamówieniu, jak i element specyfikacji istotnych warunków zamówienia (art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy PZP), stosownie do postanowienia art. 38 ust. 4a konieczna jest zmiana ogłoszenia o zamówieniu. Z tych względów odpowiedź "c" nie jest prawidłowa.

Spośród odpowiedzi do pytania nr 28 za prawidłową może być uznana jedynie odpowiedź "b". Powyższe wynika z faktu, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu ograniczonego nie wskazuje się terminu składania ofert, a jedynie termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (art. 48 ust. 2 pkt 11 ustawy PZP). Termin składania ofert wskazuje się dopiero w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (arg. z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy PZP). Tym samym zmiana terminu składania ofert w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu ograniczonego nie wymaga zmiany ogłoszenia o zamówieniu. Powyższe wynika również z treści art. 38 ust. 4a ustawy PZP.

8. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 29 organ stwierdził: Pytanie nr 29 miało następujące brzmienie: "29. Zamówienia dodatkowe nie mogą przekraczać łącznie 50 %:

a. wartości zamówienia

b. wartości zamówienia ustalonej bez uwzględnienia wartości zamówień uzupełniających

c. wartości zamówienia podstawowego

d. wartości realizowanego zamówienia".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. d. Zdaniem odwołującego za prawidłowe mogą być uznane również odpowiedzi "b" i "c". Przy czym odwołujący wskazuje, iż pytanie to zostało sformułowane w sposób wprowadzający w błąd, albowiem w jego ocenie zachodzi tożsamość pomiędzy odpowiedzią "c" i "d".

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Punktem wyjścia dla ustalenia, która z odpowiedzi na pytanie nr 29 jest prawidłowa, musi być odniesienie się do istniejącej regulacji ustawowej. Zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 5 zd. wstępne ustawy PZP zamawiający może zastosować tryb zamówienia z wolnej ręki w przypadku udzielania dotychczasowemu wykonawcy usług lub robót budowlanych zamówień dodatkowych, nieobjętych zamówieniem podstawowym i nieprzekraczających łącznie 50 % wartości realizowanego zamówienia, niezbędnych do jego prawidłowego wykonania, których wykonanie stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia. Tak więc w przepisie tym mowa jest o "realizowanym zamówieniu", jako podstawie ustalenia maksymalnej wartości zamówień dodatkowych. Do powyższego brzmienia tego przepisu odwołuje się wprost odpowiedź "d" i już tylko z tej przyczyny odpowiedź ta winna zostać uznana za prawidłową.

Odnosząc się z kolei do kwestii, że pytanie jest sformułowane w sposób wprowadzający w błąd należy stwierdzić, iż użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 67 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP sformułowania "realizowanego zamówienia" jest w pełni celowe. Posłużenie się tym określeniem, a nie określeniem "zamówienia podstawowego" ma na celu wyartykułowanie zasady, iż podstawą odniesienia do określenia maksymalnego pułapu wartości zamówień dodatkowych ma być nie wartość zamówienia podstawowego - rozumiana jako wartość ustalona zgodnie z zasadami określonymi w art. 32-35 ustawy PZP, tj. wartość szacunkowa tego zamówienia ustalona przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia podstawowego - ale wartość realizowanego zamówienia - rozumiana jako wartość określona w umowie o udzielenie zamówienia podstawowego, która może odbiegać od wartości szacunkowej zamówienia podstawowego. Powyższe stanowisko potwierdzają również wypowiedzi doktryny (zob. G. Wicik, P. Wiśniewski: Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2007, s. 384; P. Granecki: Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2007, s. 220). Tak więc związek pomiędzy wartością realizowanego zamówienia a zamówieniem podstawowym sprowadza się do ustalenia, iż wartość realizowanego zamówienia wynika z umowy o udzielenie zamówienia podstawowego. Nie można jednak uznać, iż związek ten na gruncie przepisu art. 67 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP, prowadzi do tożsamości pojęciowej "wartości realizowanego zamówienia" i "wartości zamówienia podstawowego". Tożsamość realizowanego zamówienia z zamówieniem podstawowym występuje jedynie w aspekcie przedmiotowym (przedmiot zamówienia tożsamy z przedmiotem umowy), a nie w aspekcie określenia ich wartości. W przypadku pierwszego wartość ta wynika z zawartej umowy o udzielenie zamówienia publicznego (rzeczywiste wynagrodzenie wykonawcy), a w przypadku drugiego wartość ta jest wartością szacunkową zamówienia (szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy) ustaloną przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia podstawowego zgodnie z postanowieniami art. 32-35 ustawy PZP.

Wskazując na powyższe nie można podzielić stanowiska, iż na gruncie art. 67 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP pojęcie "wartości zamówienia podstawowego" i "wartości realizowanego zamówienia" (odpowiedź "c" i "d") są tożsame, a tym samym, że pytanie nr 29 było sformułowane w sposób wprowadzający w błąd.

9. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 30 organ wskazał: Pytanie nr 30 miało następujące brzmienie:

"30. Bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu jest niezbędny do czynnego udziału w postępowaniu:

a. wyłącznie w przypadku aukcji elektronicznej

b. wyłącznie w przypadku licytacji elektronicznej

c. w przypadku aukcji elektronicznej i licytacji elektronicznej

d. w przypadku aukcji elektronicznej i w postępowaniu prowadzonym w celu ustanowienia dynamicznego systemu zakupów".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. d. Odwołujący nie kwestionując prawidłowości tej odpowiedzi sugeruje jedynie możliwość uznania za prawidłową także odpowiedź "b".

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Za wyłącznie poprawną może zostać uznana odpowiedź "d", która odwołuje się wprost do przepisów art. 91 c ust. 2 oraz art. 103 ust. 2 ustawy PZP. Argumenty odwołującego podniesione na potwierdzenie stanowiska, że za prawidłową może zostać uznana również odpowiedź "b" pozostają w oderwaniu od przepisów ustawy PZP. Zgodnie bowiem z postanowieniem art. 78 ust. 1 ustawy PZP ofertę w postępowaniu prowadzonym w formie licytacji elektronicznej składa się w postaci elektronicznej. Przepis ten jest jasny i precyzyjny, a tym samym nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych (clara non sunt interpretanda). Tak więc oferta składana w toku licytacji elektronicznej ma zwykłą formę elektroniczną. Oferta ta składana jest za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej, umożliwiającego wprowadzenie niezbędnych danych w trybie bezpośredniego połączenia z tą stroną (arg. z art. 74 ust. 1 ustawy PZP). Wywody odwołującego dotyczące możliwości zastosowania do oceny przedmiotowego przypadku art. 82 ust. 2 ustawy PZP abstrahują całkowicie od faktu, iż na mocy wyraźnego przepisu art. 81 ustawy PZP, przepisów art. 82 ustawy PZP nie stosuje się do licytacji elektronicznej. Stąd też wywody te nie znajdują żadnego uzasadnienia jurydycznego. Przepis art. 78 ust. 1 ustawy PZP został zmieniony z dniem 24 października 2008 r. na mocy art. 1 pkt 27 ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 171, poz. 1058). Przed dokonaniem powyższej zmiany przepis ten wymagał, aby oferta w toku licytacji elektronicznej była składana, pod rygorem nieważności, w postaci elektronicznej, opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Wraz ze zmianą tego przepisu dokonaną w dniu 24 października 2008 r. wystarczająca stała się zwykła forma elektroniczna.

10. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 32 organ wskazał: Pytanie nr 32 miało następujące brzmienie:

"32. Jeżeli wykonawca wyraża zgodę na zawarcie umowy na warunkach określonych w złożonej ofercie, zamawiający może zawrzeć umowę po upływie terminu związania ofertą:

a. tylko jeżeli przekazał wykonawcom informację o wyborze oferty najkorzystniejszej przed upływem terminu związania ofertą

b. w przypadku, gdy dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej przed upływem terminu związania ofertą, lecz przekazał wykonawcom informację o tym już po upływie terminu związania ofertą

c. tylko jeżeli termin protestu na czynność wyboru oferty najkorzystniejszej upłynął przed upływem terminu związania ofertą

d. wyłącznie w przypadku, gdy postępowaniu o udzielenie zamówienia została złożona tylko jedna oferta".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. b. Zdaniem odwołującego odpowiedź ta nie może być jednak uznana za prawidłową, albowiem została oparta na nieobowiązującym przepisie ustawy PZP, tj. art. 94 ust. la ustawy PZP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 października 2008 r. (przepis zmieniony na podstawie art. 1 pkt 34 ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 171, poz. 1058). W konsekwencji odwołujący podnosi, iż żadna z odpowiedzi nie może zostać uznana za prawidłową.

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż odwołujący błędnie odnosi treść odpowiedzi "b" do treści art. 94 ust. la ustawy PZP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 października 2008 r. Do brzmienia tego przepisu odnosi się bowiem treść pytania "a". Zgodnie bowiem z art. 94 ust. la ustawy PZP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 października 2008 r. umowa w sprawie zamówienia publicznego mogła zostać zawarta po upływie terminu związania ofertą, jeżeli zamawiający przekazał wykonawcom informacje o wyborze oferty przed upływem terminu związania oferta, a wykonawca wyraził zgodę na zawarcie umowy na warunkach określonych w złożonej ofercie. Tak więc w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 24 października 2008 r. umowa w sprawie zamówienia publicznego mogła być zawarta tylko, jeżeli zamawiający przekazał wykonawcom informację o wyborze oferty najkorzystniejszej przed upływem terminu związania ofertą. O takim właśnie przypadku mowa jest w odpowiedzi "a". W odpowiedzi "b" mowa jest natomiast o przekazaniu informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty po upływie terminu związania ofertą, tak więc przypadek opisany w odpowiedzi "b" nie odpowiada - wbrew sugestii odwołującego - treści art. 94 ust. law brzmieniu ustawy PZP obowiązującym przed dniem 24 października 2008 r.

Art. 94 ust. la ustawy PZP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 października 2008 r. określał warunki, przy spełnieniu których dopuszczalne było zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego po upływie terminu związania ofertą. Warunkiem tym było, po pierwsze przekazanie wykonawcom informacji o wyborze oferty najkorzystniejszej przed upływem terminu związania ofertą, a po drugie zgoda wykonawcy na zawarcie umowy na warunkach określonych w ofercie. Tak więc przepis art. 94 ust. 1 ustawy PZP wyłączał możliwość zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego po upływie terminu związania ofertą w innych przypadkach, niż opisane w tym przepisie (argumentum a contrario). Wraz ze zmianą art. 94 ust. la ustawy PZP i uchyleniem jego dotychczasowego brzmienia usunięte zostały ograniczenia w zakresie dopuszczalności zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego po upływie terminu związania ofertą. Tak więc w aktualnym stanie prawnym dopuszczalne jest zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego po upływie terminu związania ofertą bez potrzeby spełnienia jakichkolwiek warunków szczególnych. Z istoty terminu związania ofertą wynika jedynie, iż po upływie tego terminu wykonawca może uchylić się od zawarcia umowy. Tak więc w sytuacji, w której wykonawca - pomimo upływu terminu związania ofertą- chce zawrzeć umowę, to brak jest obecnie przeszkód prawnych do jej zawarcia.

W świetle powyższego za bezsporne należy uznać, iż prawidłową odpowiedź na pytanie nr 32 stanowi odpowiedź "b". Należy bowiem podkreślić, iż w każdym z wariantów odpowiedzi "a", "c" i "d" zamieszczono zastrzeżenie "tylko" lub "wyłącznie". Oznacza to, iż każda z tych odpowiedzi może zostać uznana za prawidłową jedynie w przypadku, gdy stan faktyczny w niej opisany stanowi jedyny przypadek, w którym umowa w sprawie zamówienia publicznego może być zawarta po upływie terminu związania ofertą. Konsekwencją logiczną takiego sformułowania jest ustalenie, iż poza takimi przypadkami nie występują inne przypadki, w których umowa taka może być zawarta. Jedynie odpowiedź "b" nie zawierała takiego zastrzeżenia logicznego, co oznacza, iż zawierała ona opis jednej z możliwych sytuacji, w której dopuszczalne jest zawarcie umowy po upływie terminu związania ofertą. Jak natomiast wskazano powyżej w aktualnym stanie prawnym ustawa PZP nie zastrzega żadnych szczególnych warunków od spełnienia których uzależniona jest dopuszczalność zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego po upływie terminu związania ofertą. Tak więc zawarcie umowy po upływie terminu związania ofertą jest dopuszczalne w różnych stanach faktycznych, w tym także w sytuacji opisanej w odpowiedzi "b".

Wskazując na powyższe organ stwierdził, iż jedynie odpowiedź "b" może zostać uznana za prawidłową na pytanie nr 32.

11. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 33 organ stwierdził:

Pytanie nr 33 miało następujące brzmienie:

"33. Protest na treść ogłoszenia o zamówieniu wpłynął do zamawiającego w ostatnim dniu terminu, po godzinach pracy zamawiającego. Następnego dnia zamawiający, przekazując kopię protestu:

a. informuje, że protest podlega odrzuceniu

b. wzywa wykonawców do wzięcia udziału w postępowaniu toczącym się w wyniku wniesienia protestu w terminie 3 dni

c. wzywa wykonawców do wzięcia udziału w postępowaniu toczącym się w wyniku wniesienia protestu, pomimo że termin na przystąpienie już upłynął

d. przedłuża termin składania ofert, aby umożliwić wykonawcom wzięcie udziału w postępowaniu toczącym się w wyniku wniesienia protestu".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. c. W ocenie odwołującego za prawidłową może zostać uznana również odpowiedź "a". Przy czym jednocześnie odwołujący podważa możliwość uznania za prawidłową odpowiedź "c".

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie konieczne jest odniesienie się do twierdzenia odwołującego co do możliwości uznania za prawidłową odpowiedzi "a". W tym zakresie rozstrzygające znaczenie ma treść art. 180 ust. 2 zd. 2 ustawy PZP. Zgodnie z tym przepisem protest uważa się za wniesiony z chwilą, gdy dotarł on do zamawiającego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. Powyższe brzmienie przepisu nawiązuje do uregulowania zawartego w art. 61 § 1 zd. 1 k.c. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 14 ustawy PZP do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. -Kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Powyższy przepis przesądza, iż czynności podejmowane w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego mają charakter czynności cywilnoprawnych. Powołany przepis art. 61 § 1 zd. 1 k.c. wyraża przyjętą na gruncie polskiego prawa cywilnego teorię doręczenia, według której ocenia się chwilę złożenia oświadczenia woli. Takim oświadczeniem woli jest bez wątpienia również protest (arg. z art. 14 ustawy PZP). Z tych względów w odniesieniu do wykładni przepisu art. 180 ust. 2 zd. 2 ustawy PZP pełną aktualność zachowują poglądy prawne wypracowane na tle wykładni przepisu art. 61 § 1 k.c. I tak możność zapoznania się z treścią oświadczenia (protestu) nie jest tożsama z faktycznym zapoznaniem się z tą treścią. Chodzi więc o taki sposób doręczenia, który umożliwia adresatowi powzięcie wiadomości o treści oświadczenia, choćby było niewątpliwe, że de facto tego nie uczynił (zob. M. Safjan (w): Kodeks cywilny. Komentarz - Tom I, Warszawa 1997, s. 169 i n.). Powyższemu odpowiada stan faktyczny opisany w pytaniu nr 33, w którym protest wpłynął w terminie, ale po godzinach pracy zamawiającego. Tak więc w świetle art. 180 ust. 2 zd. 2 ustawy PZP należy stwierdzić, iż protest wpłynął w terminie, i nie podlegał odrzuceniu. Z tych względów odpowiedź "a" jest nieprawidłowa. Powyższe stanowisko nie budzi wątpliwości w świetle ukształtowanej praktyki wykładni i stosowania przepisu art. 180 ust. 2 zd. 2 ustawy PZP. W szczególności pogląd ten jest w pełni akceptowany w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych. Przywołana uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III CZP 3/03, Lex 77119) w żadnym stopniu nie podważa powyższego stanowiska, a wręcz przeciwnie potwierdza jego słuszność.

Odnośnie zaś prawidłowości odpowiedzi "c" należy stwierdzić, iż odpowiedź ta odwołuje się wprost do brzmienia art. 181 ust. 3 in fine ustawy PZP. Dodatkowo należy wskazać, iż w odniesieniu do protestów dotyczących treści ogłoszenia o zamówieniu wykonawca ma możliwość przystąpienia do protestu wniesionego przez innego wykonawcę wyłącznie w terminie do wniesienia takiego protestu (art. 180 ust. 3 ustawy PZP), co wynika z wyraźnego brzmienia art. 181 ust. 4 pkt 2 ustawy PZP. Z tych też względów za wyłącznie prawidłową może być uznana odpowiedź "c".

12. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 35 organ wskazał: Pytanie nr 35 miało następujące brzmienie:

"35. Uczestnik postępowania toczącego się w wyniku wniesienia protestu, wezwany przez zamawiającego do wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym:

a. nie może wnieść odwołania od rozstrzygnięcia tego protestu

b. nie może zgłosić przystąpienia do postępowania odwoławczego, jeżeli wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia tego protestu

c. może zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego i przysługuje mu również prawo do wniesienia odwołania

d. może albo zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego albo wnieść

odwołanie".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. c. W ocenie odwołującego za prawidłową należy uznać odpowiedź "b".

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości odpowiedzi "c" musi być wskazanie, iż uczestnikowi postępowania toczącego się w wyniku wniesienia protestu (postępowania protestacyjnego) przysługuje, po pierwsze prawo do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia protestu (arg. z art. 184 ust. 1, ust. 1 a i ust. 2 ustawy PZP), a po drugie prawo przystąpienia do postępowania odwoławczego wszczętego w wyniku odwołania wniesionego przez innego uczestnika postępowania protestacyjnego. Obydwa uprawnienia są od siebie całkowicie niezależne. Żaden przepis ustawy PZP nie zastrzega bowiem, że uczestnik postępowania protestacyjnego, który wniósł własne odwołanie, nie może przystąpić do postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania wniesionego przez innego uczestnika. Takie zastrzeżenie nie wynika w szczególności z przepisu art. 184 ust. 5 ustawy PZP. Z tych względów odpowiedź "b" nie może zostać uznana za prawidłową.

Należy mieć przy tym na uwadze, iż w danym postępowaniu protestacyjnym może uczestniczyć więcej niż jeden podmiot, których interesy mogą być całkowicie rozbieżne (np. przystąpienia do protestu po stronie zamawiającego - arg. z art. 181 ust. 3 zd. wstępne ustawy PZP). Rozstrzygnięcie protestu może zaś być kwestionowane przez uczestników w części. Tak więc uczestnik postępowania protestacyjnego może być zainteresowany wniesieniem odwołania w takim zakresie w jakim rozstrzygnięcie protestu jest dla niego niekorzystne, i jednocześnie może być zainteresowany przystąpieniem do postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania innego wykonawcy po stronie zamawiającego (arg. z art. 184 ust. 4 zd. 1 ustawy PZP), w takim zakresie w jakim rozstrzygnięcie protestu jest dla niego korzystne (a niekorzystne dla tego innego uczestnika postępowania). Takiego przypadku dotyczy odpowiedź "c". Z tych względów za odpowiedź wyłącznie prawidłową może być uznana odpowiedź "c".

13. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 37 organ wskazał:

Pytanie nr 37 miało następujące brzmienie:

"37. Zgodnie z postanowieniami dyrektywy 2004/18/WE, jeżeli w przypadku danego zamówienia, oferty odnoszące się do świadczenia wydają się rażąco niskie, instytucja zamawiająca weryfikuje składowe elementy oferty:

a. na podstawie wyjaśnień udzielonych przez oferenta

b. na podstawie dowodów dostarczonych przez oferenta

c." na podstawie wyjaśnień udzielonych przez oferenta, uwzględniając dostarczone dowody

d. przez konsultacje z oferentem, uwzględniając dostarczone dowody".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. d. Natomiast w ocenie odwołującego za prawidłową można uznać także odpowiedź "c".

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozstrzygające znaczenie dla ustalenia prawidłowości odpowiedzi "d" jest odwołanie się do przepisu art. 55 ust. 2 dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz. Urz. UE L 134/114 z 30.04.2004 r.). Zgodnie z tym przepisem przez konsultacje z oferentem instytucja zamawiająca weryfikuje składowe elementy oferty, uwzględniając dostarczone dowody. Ponadto zgodnie z art. 55 ust. 3 tej dyrektywy instytucja zamawiająca, która stwierdzi, że oferta jest rażąco niska ze względu na fakt otrzymania przez oferenta pomocy państwowej, może odrzucić taką ofertę jedynie po konsultacji z oferentem, jeżeli nie jest on w stanie udowodnić w dostatecznym, wyznaczonym przez tę instytucje terminie, że pomoc ta została mu przyznana w sposób zgodny z prawem. Do powyższego brzmienia wskazanych przepisów dyrektywy odwołuje się wprost odpowiedź "d". Z tych też względów jedynie odpowiedź "d" może zostać uznana za prawidłową. Nie można podzielić argumentacji odwołującego, iż za uznaniem prawidłowości odpowiedzi "c" może przemawiać fakt posługiwania się przez komentatorów omawianego przepisu dyrektywy, przy dokonywaniu opisu tego przepisu, określeniem "wyjaśnień". Należy bowiem oddzielić od siebie wyraźne brzmienie przepisu od sposobu omówienia (opisu) tego przepisu w komentarzu. Dodatkowo nie można podzielić oceny odwołującego, iż terminy "wyjaśnienie" i "konsultacje" są synonimami. Oba ta pojęcia mają bowiem odmienne znaczenia semantyczne.

14. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 40 organ wskazał:

Pytanie nr 40 miało następujące brzmienie:

"40. Zgodnie z przepisami dyrektywy 89/665/EWG, okres zawieszenia typu standstill polega na:

a. zawieszeniu możliwości zawarcia umowy przed upływem odpowiedniego okresu od wysłania lub doręczenia wykonawcom decyzji o udzieleniu zamówienia

b. zawieszeniu możliwości dokonywania czynności w postępowaniu przynajmniej do czasu rozstrzygnięcia odwołania przez organ pierwszej instancji

c. zawieszeniu możliwości zawarcia umowy do czasu upływu terminu zaskarżenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji do organu drugiej instancji

d. zawieszeniu biegu terminu związania ofertą do czasu wydania rozstrzygnięcia o charakterze ostatecznym".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. a. Odwołujący nie kwestionując prawidłowości wskazanej odpowiedzi podnosi jedynie, iż pytanie nr 40 nie powinno być objęte zakresem sprawdzianu wiedzy w ramach postępowania kwalifikacyjnego. Dla uzasadnienia powyższego stanowiska odwołujący podniósł, że termin implementacji postanowień dyrektywy 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007 r. zmieniającej dyrektywy Rady 89/665/EWG i 92/13/EWG w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych (Dz. Urz. UE L 335 z 20.12.2007 r., s. 31), wyznaczony w myśl art. 3 ust. 1 tej dyrektywy na dzień 20 grudnia 2009 r., upływał po terminie sprawdzianu wiedzy. Z tych względów zagadnienia te nie powinny być objęte zakresem sprawdzianu wiedzy.

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z postanowieniami załącznika nr 1 do rozporządzenia zakresem zagadnień do postępowania kwalifikacyjnego objęto m.in. przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące udzielania zamówień, w tym postanowienia dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane (dyrektywa nr 89/665/EWG). Tak więc przepisy tej dyrektyw były objęte zakresem merytorycznym postępowania kwalifikacyjnego. Dodatkowo należy podkreślić, iż ww. dyrektywa została zmieniona na mocy dyrektywy 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007 r. zmieniającej dyrektywy Rady 89/665/EWG i 92/13/EWG w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych, która weszła w życie dwudziestego dnia po opublikowaniu jej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 4 tej dyrektywy), tj. w dniu 9 stycznia 2008 r. Od tej daty dyrektywa ta jest aktem prawnym obowiązującym i wiążącym państwa członkowskie. Z tych też względów dla określenia zakresu merytorycznego postępowania kwalifikacyjnego miarodajne jest aktualne brzmienie dyrektywy 89/665/EWG z uwzględnieniem zmian wprowadzonych dyrektywą 2007/66/WE. Przy czym bez znaczenia dla oceny obowiązywania dyrektywy 2007/66/WE pozostaje fakt, iż termin wdrożenia jej przez państwa członkowskie do krajowych porządków prawnych wyznaczony został na dzień 20 grudnia 2009 r. Termin implementacji dyrektywy nie wpływa bowiem w żadnym stopniu na jej obowiązywanie (moc prawną). Z tych też względów argumentacja podniesiona przez odwołującego jest całkowicie bezzasadna. Pytanie nr 40 odwołuje się wprost do postanowienia art. 2a ust. 2 dyrektywy 89/665/EWG w brzmieniu nadanym dyrektywą 2007/66/WE.

15. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 42 organ wskazał: Pytanie nr 42 miało następujące brzmienie:

"42. Prawo zamówień publicznych stosuje się bezwzględnie przy udzielaniu zamówienia przez:

a. stowarzyszenie organizujące kolonie dla dzieci ze środków pochodzących z dotacji budżetowej

b. gminny dom kultury w zakresie organizacji festynu ludowego ze środków pochodzących ze zbiórki publicznej

c. przez kościelną osobę prawną na budowę szkoły dofinansowaną ze środków europejskich w wysokości 1 min euro

d. państwowe przedsiębiorstwo produkcji drzewnej".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. b. Natomiast odwołujący kwestionuje możliwość wskazania poprawnej odpowiedzi spośród ww. odpowiedzi. Dla potwierdzenia powyższego stanowiska odwołujący podnosi, iż gminne domy kultury wskazane w odpowiedzi "b" działające jako jednostki budżetowe gminy nie mogą pozyskiwać w świetle postanowienia art. 4 ustawy z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych (Dz. U. Nr 22, poz. 162, z późn. zm.) środków ze zbiórki publicznej.

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie. Katalog podmiotów zobowiązanych do stosowania ustawy PZP - zamawiających - określa w art. 3 ust. 1 tej ustawy. Wśród zamawiających ustawa PZP wymienia - jednostki sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów finansach publicznych (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm.) wśród jednostek sektora finansów publicznych wymienia się państwowe i samorządowe instytucje kultury.

Tworzenie i organizację samorządowych instytucji kultury (np. domów kultury) reguluje ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123, ze zm.). Stosownie do postanowienia art. 14 ust. 1 tej ustawy instytucje kultury posiadają osobowość prawną, tj. stanowią odrębny od jednostki samorządu terytorialnego podmiot prawa.

Krąg podmiotów, którym może zostać udzielona zgoda na zbiórkę publiczną, określa art. 4 ustawy z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych. W myśl tego przepisu pozwolenie na zbiórkę publiczną może być udzielone jedynie stowarzyszeniom, organizacjom, posiadającym osobowość prawną, albo komitetom, organizowanym dla przeprowadzenia określonego celu. W kategorii podmiotów, którym może zostać udzielone pozwolenie na zbiórkę publiczną, mieszczą się zatem samorządowe instytucje kultury, które stanowią organizacje posiadające osobowość prawną.

Jednocześnie z uwagi na zakwalifikowanie instytucji kultury do kategorii zamawiających, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP, podmioty te są zobowiązane z mocy samego prawa (bezwzględnie) do stosowania procedur udzielania zamówień publicznych określonych w ustawie PZP. Tym samym za prawidłową należy uznać odpowiedź "b".

16. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 47 organ wskazał: Pytanie nr 47 miało następujące brzmienie:

"47. W toku badania ofert w trybie przetargu nieograniczonego zamawiający może dopuścić do:

a. negocjacji dotyczących oferty

b. uzupełnienia brakującego podpisu pod treścią oferty

c. nieistotnej zmiany treści oferty przez zainteresowanego oferenta

d. nieistotnej zmiany treści oferty za zgodą oferenta

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. d. Odwołujący nie kwestionuje prawidłowości tej odpowiedzi podnosząc jedynie argumenty na poparcie tezy braku właściwej redakcji pytania nr 47.

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Odpowiedź "d" znajduje swoje umocowanie, odzwierciedlenie w treści przepisu art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP. Zgodnie z tym przepisem zamawiający poprawia w ofercie omyłki polegające na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty, niezwłocznie zawiadamiając o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.

Jednocześnie zgodnie z postanowieniem art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy PZP zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli wykonawca w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgodził się na poprawienie omyłki, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP. W świetle tych przepisów zamawiający może dokonać nieistotnej zmiany treści oferty za zgodą wykonawcy.

Z tych też względów odpowiedź "d" należy uznać za prawidłową.

Odwołujący kwestionuje prawidłowość redakcji odpowiedzi "d" wskazując, iż w odpowiedzi tej mowa jest o "nieistotnej zmianie treści oferty", podczas gdy przepis art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP powołuje się na zmiany "niepowodujące istotnych zmian w treści oferty". Nie sposób jednak podzielić argumentacji odwołującego, iż mamy tu do czynienia z dwiema różnymi kategoriami językowymi. Uzasadnienia takiego nie dostarcza w szczególności wykładnia logiczna obu sformułowań wskazująca, iż znaczenie semantyczne obu sformułowań jest w pełni równoważne.

Dodatkowo odwołujący podnosi, iż w pytaniu nr 47 użyto sformułowania zamawiający "może dopuścić" do nieistotnej zmiany treści oferty, podczas gdy w art. 87 ust.2 pkt 3 ustawy PZP mowa jest o poprawianiu omyłek przez zamawiającego. Również i w tym

zakresie nie sposób podzielić argumentacji odwołującego. Sformułowanie, że zamawiający "może dopuścić" do nieistotnej zmiany treści oferty mieści w sobie bowiem również zmianę treści oferty przez samego zamawiającego, o czym mowa wprost w przepisie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP.

Wskazując na powyższe organ stwierdził, że redakcja pytania nr 47 pozwala na wskazanie prawidłowej odpowiedzi, tj. odpowiedzi "d". Z tych względów zarzut niewłaściwej redakcji tego pytania należy uznać za całkowicie chybiony.

17. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 48 organ wskazał: Pytanie nr 48 miało następujące brzmienie:

"48. Krajowa Izba Odwoławcza odrzuca odwołanie, gdy:

a. nie ma dostatecznego uzasadnienia

b. nie uiszczono wpisu w terminie

c. odwołujący się nie przekazał kopii odwołania zamawiającemu zgodnie z art. 184 ust. 2

d. zamawiający nie przekazał kopii odwołania wszystkim uczestnikom postępowania".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. c. Odwołujący nie kwestionuje prawidłowości tej odpowiedzi podnosząc jedynie, iż za prawidłową może zostać uznana również odpowiedź "b".

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

Przesłanki odrzucenia odwołania określa art. 187 ust. 4 ustawy PZP. W pkt 7 tego przepisu wymienia się przypadek, gdy odwołujący się nie przekazał kopii odwołania zamawiającemu, zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy PZP. Do powyższego przepisu odnosi się wprost odpowiedź "c".

W przepisie art. 187 ust. 4 ustawy PZP nie wymienia się natomiast jako przesłanki odrzucenia odwołania, braku uiszczenia w terminie wpisu od odwołania. Kwestię tę reguluje natomiast art. 185 ust. 2 ustawy PZP. W myśl tego przepisu, jeżeli wpis nie został uiszczony Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwraca odwołanie. O zwrocie odwołania rozstrzyga Prezes Urzędu Zamówień Publicznych w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Przy czym przepisy ustawy PZP nie uzależniają kompetencji Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do zwrotu odwołania z powodu braku uiszczenia wpisu w terminie, od momentu, w którym stwierdzony zostanie taki brak. Tak więc zwrot odwołania w trybie art. 185 ust. 2 ustawy PZP może nastąpić w każdym czasie.

W świetle powołanych przepisów ustawy PZP należy stwierdzić, iż brak uiszczenia w terminie wpisu od odwołania skutkuje zwrotem odwołania przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych w drodze postanowienia, a nie odrzuceniem odwołania przez Krajową Izbę Odwoławczą. Powyższa regulacja prawna jest jasna i precyzyjna, a zatem nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych (clara non sunt interpretanda). Z tych też względów nie można uznać za prawidłową odpowiedzi "b". Argumenty podniesione przez odwołującego mogą być oceniane wyłącznie jako postulaty de legę lata.

18. Odnośnie zarzutu dotyczącego pytania nr 50 organ stwierdził: Pytanie nr 50 miało następujące brzmienie:

"50. Krajowa Izba Odwoławcza nie może dopuścić dowodu:

a. z oględzin przedmiotu

b. niewskazanego przez stronę (z urzędu)

c. po zamknięciu rozprawy

d. powołanego jedynie dla zwłoki".

Jako prawidłową Komisja Kwalifikacyjna uznała odpowiedź oznaczoną lit. d. (odwołujący omyłkowo wskazuje na odpowiedź "c"). Odwołujący kwestionuje prawidłowość tej odpowiedzi, wskazując, iż za prawidłową winna zostać uznana odpowiedź "c".

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie organ wskazał, iż rozstrzygające znaczenie dla ustalenia prawidłowości odpowiedzi "d" ma przepis art. 188 ust. 6 ustawy PZP. W myśl tego przepisu Krajowa Izba Odwoławcza odmawia przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, jeżeli fakty będące ich przedmiotem zostały już stwierdzone innymi dowodami lub gdy zostały powołane jedynie dla zwłoki. Stanowcze brzmienie tego przepisu - "odmawia" - wskazuje jednoznacznie, iż Izba nie może dopuścić dowodu powołanego jedynie dla zwłoki. Uzasadnieniem takiego rozstrzygnięcia ustawodawcy jest potrzeba zapewnienia szybkości i sprawności postępowania odwoławczego (arg. z art. 187 ust. 1 ustawy PZP wyznaczającego 15 dniowy termin rozpoznania odwołania). Tym samym należy stwierdzić, iż pomiędzy terminem "odmawia" wskazanym w art. 188 ust. 6 ustawy PZP a wyrażeniem "nie może" użytym w pytaniu nr 50, występuje równoważność znaczeniowa. Z tych względów nie można podzielić argumentacji odwołującego, że odpowiedź "d" jest nieprawidłowa.

Jednocześnie nie można uznać za prawidłową odpowiedzi "c". Uzasadnienie dla powyższego stanowiska wynika już z przywołanego przez samego odwołującego przepisu art. 190 ust. 3 ustawy PZP, z którego wynika jasno, iż ujawnienie się nowych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia odwołania, po zamknięciu rozprawy, wymaga otwarcia jej na nowo. Tym samym nie jest dopuszczalne prowadzenie przez Krajową Izbę Odwoławczą postępowania, w tym postępowania dowodowego, po zamknięciu rozprawy. Dalsze prowadzenie postępowania dowodowego po zamknięciu rozprawy wymaga otwarcia jej na nowo. Z tych względów odpowiedź "c" nie jest prawidłowa.

III. Odnośnie zarzutów dotyczących wyników egzaminu pisemnego w zakresie pracy pisemnej organ wskazał, iż zgodnie z postanowieniem § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia celem pracy pisemnej jest sprawdzenie praktycznej znajomości przepisów związanych z udzielaniem zamówień publicznych. Praca odwołującego została łącznie oceniona na 55 punktów. Zgodnie z załącznikiem nr 2 rozporządzenia kandydat otrzymał w zakresie poszczególnych kryteriów oceny następującą punktację:

1) poziom merytoryczny - 20 pkt na 50 pkt możliwych;

2) poziom .kompozycji - 15 pkt na 20 pkt możliwych;

3) poziom jakości języka, w tym:

• bogactwo językowe - 10 pkt na 20 pkt możliwych,

• poprawność językowa - 10 pkt na 10 możliwych.

Odwołujący zakwestionował przyznaną mu ocenę w zakresie kryterium poziomu merytorycznego pracy wskazując na szereg okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają przyznanie mu większej ilości punktów we wskazanym kryterium. W kryterium poziomu merytorycznego w ramach przedziału punktowego 39-20 odwołujący otrzymał 20 punktów. Odnosząc się do powyższych zarzutów organ stwierdził, że powyższa ocena Komisji Kwalifikacyjnej wynikała z faktu, iż rozstrzygnięcie merytoryczne było prawidłowe jedynie częściowo. Komisja wskazała na błędne odrzucenie odwołania, jak również utożsamienie wyboru oferty z zawarciem umowy, a także brak merytorycznego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe uwagi Komisji, ocena poziomu merytorycznego pracy pisemnej winna zostać uznana za prawidłową. Jednocześnie organ wskazał, iż okoliczności podniesione przez odwołującego związane ze stresem towarzyszącym mu w czasie egzaminu pisemnego nie mogą w żadnym stopniu wpływać na przyjętą ocenę pracy pisemnej.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, organ uznał, iż dokonana przez Komisję Kwalifikacyjną ocena pracy pisemnej odwołującego była prawidłowa i zgodna z kryteriami określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zarzuty podniesione przez A. J. w odwołaniu od uchwały Komisji Kwalifikacyjnej w sprawie wyniku egzaminu pisemnego w postępowaniu kwalifikacyjnym na członków Krajowej Izby Odwoławczej nie są uzasadnione i tym samym nie jest możliwe uwzględnienie wniesionego odwołania.

Na powyższą decyzję Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. J. wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji, uchylenia czynności komisji dotyczącej oceny jego pracy pisemnej oraz podliczenia i przyznania punktacji w postępowaniu kwalifikacyjnym, a także nakazanie powtórzenia tych czynności (z uwzględnieniem zarzutów odwołania, tj. w szczególności poprzez przyznanie dodatkowych 48 punktów, w tym 36 punktów za część testową- po 2 punkty za każde pytanie i 12 punktów za część pisemną).

Skarżący podniósł, że decyzja narusza jego "interes prawny w postaci prawa do powołania na członka Krajowej Izby Odwoławczej w przypadku uzyskania wymaganej liczby punktów, które winny być przyznane w wysokości prawidłowej, oraz naruszającą prawo w zakresie nieuwzględniającym (nadto częściowo pomijającym) zarzuty i argumentację w odwołaniu z dnia 15 grudnia 2009 r. podniesione". Skarżonej decyzji zarzucił "w szczególności naruszenie przepisów dot. przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej, w zakresie szczegółowo wskazanym w uzasadnieniu tej skargi oraz w całości odwołania uprzednio w tej sprawie złożonego (kopia w załączeniu) - zarzut nieuwzględnienia wszystkich punktów, jakie mi przysługiwać winny. A zatem skarga dotyczy postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej, a dokładnie treści nieuznanych Skarżącemu pytań i ich odpowiedzi oraz oceny części opisowej. Powyższe uzasadniam bliżej, podnosząc zarzut nieuwzględnienia wszystkich punktów, jakie mi przysługiwać winny, co uzasadniam bliżej poprzez wskazanie na:

1) zaznaczenie odpowiedzi na pytanie testowe, nieuznane za prawidłowe w

przyjętym kluczu odpowiedzi, chociaż będące prawidłowym obok uznanego za

prawidłowe,

2) zaznaczenie odpowiedzi na pytanie testowe, które było wyłącznie prawidłowe,

pomimo uznania w kluczu odpowiedzi innej odpowiedzi za prawidłową,

3) redakcyjnie, składniowo lub logicznie wadliwa bądź nieprawidłowa

(wprowadzająca w błąd) konstrukcja pytania i możliwych odpowiedzi, w tym

odpowiedzi prawidłowej,

4) pytania i odpowiedzi skonstruowane z naruszeniem zakresu określonego w

załączniku nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2007 r.

w sprawie trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na członków Krajowej Izby Odwoławczej, sposobu powoływania komisji kwalifikacyjnej, a

także szczegółowego zakresu postępowania kwalifikacyjnego (Dz. U. Nr 120, poz.

820), co uniemożliwiało udzielenie prawidłowej odpowiedzi albo wprowadzając w błąd doprowadzało do mylnych wniosków, a w rezultacie powyższe niezawinione przez zdającego a okoliczności uniemożliwiają wyciągnięcie negatywnych konsekwencji wobec niego poprzez nieprzyznanie dwóch punktów za poszczególną odpowiedź,

5) zmniejszenie punktów z oceny nietestowej pracy pisemnej na podstawie prawdopodobnie - w mojej ocenie - nieprawidłowego lub nieprawdziwego (przynajmniej częściowo) uzasadnienia".

Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia A. J. odwołał się od uchwały Komisji Kwalifikacyjnej dotyczącej wyników egzaminu pisemnego – składającego się ze sprawdzianu wiedzy i z pracy pisemnej.

Zgodnie z § 6 ust. 1. rozporządzenia egzamin pisemny składa się z: sprawdzianu wiedzy, mającego na celu sprawdzenie teoretycznej znajomości przepisów związanych z udzielaniem zamówień publicznych (§ 6 ust. 1 pkt 1) oraz pracy pisemnej, mającej na celu sprawdzenie praktycznej znajomości przepisów związanych z udzielaniem zamówień publicznych. (§ 6 ust. 1 pkt 2).

Sprawdzian wiedzy ma formę testu jednokrotnego wyboru i składa się z 50 pytań. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat otrzymuje dwa punkty, a za brak odpowiedzi - zero punktów (§ 7 ust. 1 rozporządzenia).

Praca pisemna polega na dokonaniu przez kandydata oceny prawnej stanu faktycznego (kazusu) na podstawie dokumentów zakwalifikowanych przez komisję lub opracowanych na potrzeby egzaminu; każdy kandydat ocenia ten sam stan faktyczny.(§ 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Praca pisemna jest oceniana pod względem merytorycznym, kompozycji i jakości języka, według skali ocen określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§ 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia).

W ocenie Sądu - jeśli chodzi pytania sprawdzianu wiedzy zakwestionowane w skardze - uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Kwalifikacyjnej nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Prezes Rady Ministrów w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jego stanowisko nie znajduje uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Prezesa Rady Ministrów materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący udzielił niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego sprawdzianu wiedzy, określonego w § 5 ust. 3 rozporządzenia. Zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie § 7 ust. 1 rozporządzenia. Pytania te oparte były na przepisach prawa wskazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia i zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź.

Egzamin pisemny ma za zadanie i polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na członka Krajowej Izby Odwoławczej, z zakresu: przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych i aktów wykonawczych do ustawy oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zamówień publicznych; przepisów prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania zamówień; zasad Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w zakresie dotyczącym zamówień publicznych, zasad stosowania Wspólnego Słownika Zamówień; dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, dyrektywy Rady 92/13/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. koordynującej przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne odnoszące się do stosowania przepisów wspólnotowych w procedurach zamówień publicznych podmiotów działających w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji, dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane, orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego udzielania zamówień publicznych oraz bezpośredniego stosowania prawa Unii Europejskiej w państwach członkowskich Unii Europejskiej; przepisów Kodeksu cywilnego; przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, z wyłączeniem przepisów dotyczących postępowania zabezpieczającego i postępowania egzekucyjnego; przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane; przepisów Kodeksu karnego dotyczące przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu; wybranych zagadnień z dziedziny finansów publicznych: formy organizacyjno-prawne jednostek sektora finansów publicznych, zasad gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych, zasad i zakresu odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego; zasad organizacji i funkcjonowania administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego; przepisów Kodeksu spółek handlowych; przepisów związanych ze zwalczaniem nieuczciwej konkurencji; przepisów o partnerstwie publiczno-prywatnym; zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa autorskiego, treść i ochrona prawa autorskiego; przepisów o ochronie informacji niejawnych.

Zgodzić należy się z Prezesem Rady Ministrów, że pytania zakwestionowane przez skarżącego w uzasadnieniu odwołania oparte były na przepisach prawa wchodzących w zakres sprawdzianu wiedzy oraz pracy pisemnej, a zakres zagadnień do postępowania kwalifikacyjnego jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 5 ust. 3 rozporządzenia).

Zgodnie z postanowieniem § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia celem pracy pisemnej jest sprawdzenie praktycznej znajomości przepisów związanych z udzielaniem zamówień publicznych. Praca pisemna skarżącego została łącznie oceniona na 55 punktów na 100 możliwych. Zgodnie z załącznikiem nr 2 rozporządzenia skarżący otrzymał w zakresie poszczególnych kryteriów oceny następującą punktację: poziom merytoryczny - 20 pkt na 50 pkt możliwych;, poziom .kompozycji - 15 pkt na 20 pkt możliwych, poziom jakości języka, w tym: bogactwo językowe - 10 pkt na 20 pkt możliwych i poprawność językowa - 10 pkt na 10 możliwych. Mając na względzie uwagi Komisji Kwalifikacyjnej pracy pisemnej skarżącego dotyczące faktu, iż rozstrzygnięcie merytoryczne było prawidłowe jedynie częściowo, z uwagi na błędne odrzucenie odwołania, jak również utożsamienie wyboru oferty z zawarciem umowy, a także brak merytorycznego uzasadnienia rozstrzygnięcia, ocena poziomu merytorycznego pracy pisemnej skarżącego winna zostać uznana za prawidłową i zgodną z kryteriami określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

W ocenie Sądu Prezes Rady Ministrów na etapie postępowania odwoławczego organ działał zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Organ przeprowadził kompleksową analizę zgromadzonej dokumentacji i zarzutów skarżącego. Przeanalizował prawidłowość pytań i po dokonaniu analizy prawnej mającej na celu weryfikację poprawności przedstawionych argumentów doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała Komisji Kwalifikacyjnej odpowiada prawu. Organ swoje stanowisko uzasadnił w sposób szczegółowy i zindywidualizowany, wyjaśniając przesłanki którymi kierował się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Dokonując oceny prawidłowości przygotowania egzaminu pisemnego (w tym egzaminu wiedzy oraz pracy pisemnej), jak i jego przebiegu, stwierdzić należy, że egzamin pisemny został przygotowany i przeprowadzony w trybie zgodnym z wymogami rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.