Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2752/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 80 par. 2 i 3, art. 72 par. 2 i 4 pkt 1, art. 67 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 70 par. 4, art. 217 par. 2, art. 121 par. 1, art. 187, art. 191
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości podatkowych w tym podatku za 2006 r. uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej DIAS) z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018r. w kwocie 556,00 zł, na poczet zaległości w tym podatku za 2006r. oraz odsetek za zwłokę.

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019r., nr [...], wydanym na podstawie art. 76a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900) – zwana dalej O.p., Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (zwany również NUS) poinformował Pana K.Z. (zwany dalej Stroną, Skarżącym) o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018r. w kwocie 556,00 zł na poczet zaległości w tym podatku za 2006r., w tym kwotę 245,00 zł na należność główną oraz kwotę 311,00 zł na odsetki za zwłokę naliczone za okres od dnia 1 maja 2007r. do dnia 14 czerwca 2019r. Rozstrzygnięcie doręczono w dniu 16 lipca 2019r.

Na powyższe postanowienie w dniu [...] lipca 2019r. Strona złożyła zażalenie, w którym w pierwszej kolejności Strona wniosła o wyłączenie od udziału w sprawie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Struna poinformowała, iż wniosek w tej sprawie został złożony w dniu 20 kwietnia 2018r. i jako nadal aktualny Strona go podtrzymała. Ponadto Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, bowiem przeciwne stanowisko naruszałoby interes prawny i finansowy Strony, a także względy słuszności, logiki i doświadczenia życiowego, zasady współżycia społecznego a nade wszystko prawa konstytucyjne, gdyż postanowienie dotyczy dawno przedawnionych zobowiązań z roku 2006. Zdaniem Strony działania organu podatkowego noszą znamiona stalkingu.

Mimo złożonych skarg "nic się w skorumpowanym ewidentnie W. nie zmieniło...!!". Strona wskazała, iż nadal wnosi o wszczęcie postępowania prokuratorskiego. Zdaniem Strony Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., jeśli nie z powodu etyki to już z powodów czysto – formalnych winna uchylić się od jakichkolwiek czynności w sprawach Strony. W uzasadnieniu zażalenia Strona wskazała, iż z uwagi na zarzut przedawnienia zarzuca nieważność postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Strony jeżeli Urząd byłby konsekwentny, to po uchyleniu w dniu 21 marca 2018r. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. decyzji urzędu wycofałby wniosek z wydziału Ksiąg Wieczystych oraz "zmierzyłby się" z komornikami sądowymi, którzy wyprzedzili, działając w dodatku w imieniu przeważnie prywatnych osób, "tak poważny Urząd Skarbowy..."

Strona dodała również, iż podawane, nie w tym postanowieniu, czynności urzędników urzędu, (w tym poborców) były pozorne, nieudokumentowane i nieudolne, o czym świadczy przekazanie spraw egzekucyjnych Komornikowi przy Sądzie Rejonowym dla W.

Cytowanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., DIAS uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz orzekł o zaliczeniu nadpłaty w kwocie 556,00 zl w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018r. na poczet zaległości w tym podatku za 2006r. w ten sposób, że kwotę 246,00 zł zaliczył na należność główną, zaś kwotę 310,00 zł na odsetki za zwłokę naliczone za okres od dnia 1 maja 2007r. do 30 kwietnia 2019r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia DIAS wskazał, że w dniu 30 kwietnia 2019r. do Urzędu Skarbowego w W. wpłynęło zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37, w którym Strona wykazała nadpłatę w wysokości 3.392,00 zł. Pismem z dnia 28 maja 2019r. NUS wezwał Stronę do złożenie korekty zeznania podatkowego PIT- 7 za 2018r., z uwagi na jego błędne wypełnienie. W dniu 14 czerwca 2019r. wpłynęła korekta zeznania podatkowego PIT-37 za 2018r., w którym Strona wykazała nadpłatę w wysokości 556,00 zł.

DIAS wskazał, że NUS w zaskarżonym rozstrzygnięciu przyjął za dzień zaliczenia oraz końcowy termin naliczania odsetek za zwłokę - 14 czerwca 2019r. (dzień wpływu do organu podatkowego korekty zeznania PIT-37 za 2018r.). Stanowisko to, jest, zdaniem DIAS, nieprawidłowe w części dotyczącej daty zaliczenia na zaległości podatkowe nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającej z korekty zeznania PIT-37 za 2018r.

Po przywołaniu treści art 76 §1, art. 76a, DIAS wskazał, że zgodnie z art. 73 §2 pkt 1 O.p. nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego. W rozpatrywanej sprawie zeznanie roczne PIT -37 za 2018r. zostało złożone w dniu 30 kwietnia 2019r., natomiast w dniu 14 czerwca 2019r. złożona została korekta ww. zeznania. W ocenie DIAS nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018r, (PIT-37) powstała w dniu 30 kwietnia 2019r. i z tym dniem podlega zaliczeniu.

DIAS zauważył, że odsetki za zwłokę naliczane od zaległości podatkowej na podstawie art. 53 § 1 O.p. są formą odpłatności ze strony podatnika zobowiązanego do zapłaty określonej kwoty na rzecz Skarbu Państwa, z uwagi na fakt, że nie otrzymał on w terminie należnych mu środków pieniężnych. Ze środków tych korzystała natomiast osoba zobowiązana. Na byt odsetek mają wpływ tylko te działania, których efektem było rzeczywiste uzyskanie przez podatnika nienależnych korzyści kosztem Skarbu Państwa. W ocenie DIAS, w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające naliczenie za okres od dnia 1 maja 2019r. do dnia 14 czerwca 2019r. odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem ani Strona nie uzyskała nienależnych korzyści ani nie zaistniała sytuacja, w której Skarb Państwa nie otrzymał należnych mu środków pieniężnych. DIAS zauważył, że nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018r., wykazana w korekcie zeznania PIT - 37, stanowi różnicę między podatkiem należnym a sumą zaliczek pobranych przez płatników. Zaliczka jest pobierana i wpłacana do urzędu skarbowego w ciągu roku podatkowego, co oznacza, że Skarb Państwa dysponuje tymi środkami. Reasumując nie uznał, że Skarb Państwa poniósł szkodę uzasadniającą naliczenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych za okres od 30 kwietnia 2019r. do dnia 14 czerwca 2019r.

Odnosząc się do kwestii wyłączenia z udziału w sprawie NUS, DIAS zauważył, że wnioski Strony złożone w tym zakresie w 2018r. zostały rozstrzygnięte przez DIAS postanowieniami z dnia [...] czerwca 2018r. Nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2018r. Nr [...], którymi odmówiono wyłączenia NUS.

Odnosząc się zaś do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, DIAS uznał ww. zarzut za niezasadny, Po przywołaniu art. 70 §1 O.p. DIAS wskazał, że zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. objęła została tytułem wykonawczym z dnia 25 lipca 2011 r. nr [...], na podstawie którego zawiadomieniem z dnia 22 sierpnia 2011 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, doręczonym Stronie w dniu 25 sierpnia 2011 r., organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie H. DIAS wskazał, że pismem z dnia 21 grudnia 2012r. właściciel firmy H. poinformował, iż dokonane zajęcie nie może być zrealizowane, ponieważ Pan K.Z. jest zatrudniony na ¼ etatu, a wysokość Jego wynagrodzenia nie przekracza kwoty wolnej od potrąceń przy potrącaniu sum egzekwowanych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.

Następnie DIAS wskazał, że zawiadomieniem z dnia 18 grudnia 2013r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, doręczonym Stronie w dniu 7 stycznia 2014r., dokonano zajęcia rachunku bankowego prowadzonego w [...] S.A. Pismem z dnia 2 stycznia 2014r. [...] S.A. poinformował, iż istnieje przeszkoda w realizacji ww. zawiadomienia z uwagi na zbieg egzekucji z Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym dla W.

Następnie DIAS wskazał, że zawiadomieniem z dnia 21 września 2017r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę, doręczonym Stronie w dniu 10 października 2017r., organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie L. Pismem z dnia 02 października 2017r. r. Pani A.B. poinformowała, iż dokonane zajęcie nie może być zrealizowane, ponieważ Pan K.Z. jest zatrudniony na 1/8 etatu, z wynagrodzeniem 250,00 zł brutto, wolnym od potrąceń.

DIAS wskazał, że również zawiadomieniem z dnia 21 września 2017r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę, doręczonym Stronie w dniu 10 października 2017r., organ egzekucyjny dokonał skuiecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie T. Pismem z dnia 02 października 2017r. Pani Z.K. poinformowała, iż dokonane zajęcie nie może być zrealizowane, ponieważ Pan K.Z. jest zatrudniony na 1/8 etatu, z wynagrodzeniem 195,00 zł netto, wolnym od potrąceń.

DIAS wskazał, że zawiadomieniem z dnia 1 lipca 2019r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, doręczonym Stronie w dniu 19 lipca 2019r. dokonano zajęcia rachunku bankowego prowadzonego w Banku [...] S.A. Pismem z dnia 01 lipca 2019r. Bank [...] poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane z uwagi na brak środków: na rachunkach.

Mając powyższe na uwadze, DIAS stwierdził, iż w sprawie bezspornym jest, że w dniu dokonania przez NUS zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych 2018r. Strona posiadała wymagalną zaległość w tym podatku za 2006r. DIAS wskazał również, że odsetki za zwłokę zostały naliczone za okres od dnia 1 maja 2007r. do dnia 30 kwietnia 2019r. przy zastosowaniu wzoru określonego w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach oraz wskazując wysokość stawek odsetek za zwłokę, stosowne obwieszenie Ministra Finansów w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych i okres za jaki odsetki były naliczone według wskazanej stawki.

W skardze z dnia 25 listopada 2019 r. Strona wniosła o uchylenie w części ww. postanowienia DIAS, a mianowicie jego punktu 2 albowiem przeciwne stanowisko naruszałoby nie tylko Jej interes prawny, jak finansowy, a także względy słuszności, logiki i doświadczenia życiowego, nadto zasady współżycia społecznego, a nade wszystko Jej prawa konstytucyjne, a przede wszystkim co podnosiła i konsekwentnie nadal podnosi zarzut ewidentnego przedawnienia . W uzasadnieniu Strona wskazała, że jeżeli pozytywne dla Jej rozstrzygniecie w punkcie 1 natychmiast deprecjonuje się w punkcie 2, albowiem zaliczenie nadpłaty na rzekome zaległości z roku 2006 to nic innego jak sanowanie przedawnienia, o co walczy na różnych szczeblach tzw. Wymiaru Podatkowego, to takie postanowienie nie może ostać się w Polskim Obrocie Prawnym, zwłaszcza, że niejako zatwierdza ono od początku do końca naganne ze strony NUS działania, a zatem skarga Strony jest jak najbardziej zasadna.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z dnia 17 sierpnia 2020 r. pełnomocnik Skarżącego zarzucił skarżonemu postanowieniu DIAS naruszenie przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 70 §1 O.p. poprzez brak uznania przez organ, iż doszło o przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji minął już 5-letni termin przedawnienia i nie doszło do przerwania tego biegu. Jednocześnie wskazano, iż przeciwne stanowisko naruszałoby względy słuszności oraz doświadczenia życiowego, a nadto zasady współżycia społecznego oraz doświadczenia życiowego. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS z dnia [...] października 2019 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna z uwagi na wady zaskarżonego postanowienia, które Sąd winien był uwzględnić z urzędu.

Istota sporu w niniejszej sprawie - dotyczącej skargi na postanowienie w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w kwocie 556,00 zł w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018r. na poczet zaległości w tym podatku za 2006r. (w ten sposób, że kwotę 246,00 zł zaliczono na należność główną, zaś kwotę 310,00 zł na odsetki za zwłokę naliczone za okres od dnia 1 maja 2007r. do 30 kwietnia 2019r.) sprowadza się do tego, czy zobowiązanie Skarżące w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. uległo (jak twierdzi Skarżący), czy też nie uległo (jak twierdzą Organy) przedawnieniu. Przedawnienie przedmiotowego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. czyniłoby wadliwym zaskarżone postanowienie zaliczające nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczętej zaległości z niego wynikającej (oraz odsetek od niej) – jako zaliczającego nadpłatę na poczet nieistniejącego (wygaśniętego) zobowiązania podatkowego.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od osób fizycznych za 2006 r., należy wskazać, że zgodnie z art 70 §1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie na mocy art. 70 §4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zgodnie z art. 80 § 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dalej u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 30 października 2020 r.) zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§2) Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§3).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 3 czerwca 2013 r., sygn. I FPS 6/12 "Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego ze względu na treść art. 80 § 2 u.p.e.a. jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 tego przepisu. W § 3 art. 80 u.p.e.a. wskazano, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1 tego przepisu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, jeśli nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Sformułowanie "o którym podatnik został zawiadomiony", zawarte w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, uwzględnia więc jedynie postanowienia zawarte w § 3 art. 80 u.p.e.a. W tym ostatnim przepisie wskazano też kolejność działań organu egzekucyjnego. (...)W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów możliwa jest natomiast taka wykładnia art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą bieg terminu przedawnienia biegnie wprawdzie na nowo od zastosowania środka egzekucyjnego, a nie od powiadomienia o jego zastosowaniu, ale tylko wówczas, gdy przed okresem przedawnienia podatnik został zawiadomiony o zastosowanym środku egzekucyjnym.

Regulacja zawarta w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, która uzależnia skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego jako przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia od zawiadomienia o nim podatnika, wprowadza swoistego rodzaju warunek. Zastosowanie środka egzekucyjnego dopóty nie wywołuje skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, dopóki podatnik nie zostanie o nim zawiadomiony. Późniejsze w stosunku do zastosowanego środka egzekucyjnego zawiadomienie powoduje natomiast przerwanie biegu terminu przedawnienia już od dnia zastosowania tego środka. Nie może to jednak oznaczać, że warunek zawiadomienia może ziścić się w każdym czasie, tj. również po okresie przedawnienia.".

Podobnie zgodnie z art. 72 §2 i 4 pkt 1 u.p.e.a. zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany stosunku pracy lub zlecenia, nawiązania nowego stosunku pracy lub zlecenia z tym samym pracodawcą, a także w przypadku przejęcia pracodawcy przez innego pracodawcę(§2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób (§4 pkt 1).

Zgodnie z art. 67 §2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera m.in. oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego (pkt 1), oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności (pkt 2), numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia (pkt 4), kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia (pkt 5).

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 1173/16 żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku dodatkowego informowania podatnika o fakcie przerwania biegu terminu przedawnienia w sytuacji zastosowania środka egzekucyjnego, wystarczającym jest samo zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym. Kluczowe jest jedynie, aby to zawiadomienie nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Jednocześnie jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 603/17 "do przerwy biegu przedawniania może prowadzić też takie zajęcie, które, ze względu na brak środków na rachunku w dniu zajęcia i brak wpływów na rachunek w przyszłości, w rezultacie nie przyniesie zaspokojenia zobowiązania w jakimkolwiek zakresie. Mimo całkowitego braku środków na zajętym rachunku bankowym lub braku środków wystarczających do zaspokojenia należności z wszystkich egzekwowanych tytułów wykonawczych, zajęcie takiego rachunku i zawiadomienie o tym zobowiązanego jest skutecznym zastosowaniem środka egzekucyjnego, prowadzącym do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań wymienionych we wszystkich tytułach wykonawczych będących podstawą zajęcia."

Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 759/16 orzekł, że "zajęcie wynagrodzenia za pracę, które nie może być zrealizowane ze względu na wysokość wynagrodzenia, jest skuteczne, a tym samym może przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na zasadach określonych w art. 70 § 4 o.p.".

Z powyższych przepisów wynika, że dla przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 §4 O.p. niezbędne jest – w przypadku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego doręczenie bankowi zawiadomienia odpowiedniej treści o zajęciu oraz zawiadomienie zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego (co musi nastąpić przed upływem terminu przedawnienia); - w przypadku zajęcia wynagrodzenia za pracę doręczenie pracodawcy zawiadomienia o odpowiedniej treści o zajęciu oraz zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę (co analogicznie musi nastąpić przed upływem terminu przedawnienia). Przeszkodą dla uznania skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia nie jest przy tym brak środków na rachunku bankowym (w przypadku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego), ani brak możliwości zrealizowania zajęcia wynagrodzenia ze względu na wysokość wynagrodzenia (w przypadku zajęcia wynagrodzenia za pracę).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że DIAS w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że przedmiotowa zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. "objęta została tytułem wykonawczym z dnia 25 lipca 2011 r. nr [...], na podstawie którego zawiadomieniem z dnia 22 sierpnia 2011 r. Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, doręczonym Stronie w dniu 25 sierpnia 2011 r.". W tym zakresie wskazać jednak należy, że DIAS nie zgromadził materiału dowodowego w postaci ww. dokumentów (ich kopii) na okoliczność potwierdzenia, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego, gdzie – co szczególnie istotne – w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji Skarżący sformułował zarzut przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. W aktach sprawy brakuje bowiem zarówno kopii przedmiotowego tytułu wykonawczego (z dn. 25 lipca 2011 r. nr [...]), jak również kopii ww. zawiadomienia z dnia 22 sierpnia 2011 r. (w aktach są wyłącznie potwierdzenia odbioru (tzw. zwrotki) dot. zajęcia wynagrodzenia o ww. numerze). Potwierdzenie prawidłowości dokonania w 2011 r. ww. zajęcia wynagrodzenia za pracę (a więc doręczenie pracodawcy zawiadomienia o odpowiedniej treści o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz doręczenie zobowiązanemu odpowiedniego zawiadomienia) ma kluczowe znaczenie dla ustalenia kwestii przedawnienia lub braku przedawnienia przedmiotowego zobowiązania, gdyż kolejna czynność egzekucyjna, na którą powołuje się DIAS w zaskarżonym postanowieniu miała miejsce dopiero w grudniu 2013 r. Skuteczność przerwania biegu terminu przedawnienia w grudniu 2013 r. (i dalszych przerwań) uzależniona jest od tego, czy doszło skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia w 2011 r. (skoro przedmiotowe zobowiązanie za 2006 r. uległoby przedawnieniu – w braku okoliczności skutkujących jego przerwaniem/zawieszeniem biegu – z końcem 2012 r.), co znajduje odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do kolejnych czynności egzekucyjnych i ich wpływu na bieg terminu przedawnienia (warunkiem przerwania biegu terminu przedawnienia uzależniona jest od tego, że zobowiązanie podatkowe nie uległo wcześniejszemu przedawnieniu i bieg terminu przedawnienia trwał).

W tym zakresie rolą DIAS, w szczególności wobec kwestionowania przez Skarżącego braku przedawnienia jako takiego przedmiotowego zobowiązania, było zgromadzenie materiału dowodowego/jego uzupełnienie (art. 180, art. 187, art. 191) potwierdzającego to, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu i w związku z tym stwierdzić należy, że w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów postępowania. Konsekwencją powyższego jest również stwierdzenie naruszenia art. 217 §2 O.p. w zw. z art. 121 §1 O.p. w zakresie w jakim w uzasadnieniu postanowienia DIAS organ odwoływał się do okoliczności, które nie znajdowały potwierdzenia w aktach sprawy. Wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 lit. c p.p.s.a.) skoro kwestia przedawnienia przedmiotowego zobowiązania ma kluczowe znaczenie w sprawie.

Przedstawiając powyższe Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Jak wskazuje się w orzecznictwie w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania (por. wyrok NSA z 18 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1162/07) oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2099/05, publ.j.w.). "Akta sprawy" w powyższym rozumieniu oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zarazem sąd jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06, publ.j.w.) – patrz wyrok WSA w Gdańsku z 15.06.2021 r., I SA/Gd 411/21.

"Podstawą orzekania przez Sąd jest (...) materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zatem zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy ustalone przez organ okoliczności znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że to na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem" (wyrok WSA w Poznaniu z 3.06.2020 r., III SA/Po 138/20).

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Ponownie rozpoznając sprawę DIAS realizując wymóg wynikający z art. 180, art. 187, art. 191 DIAS zapewni, że należyty materiał dowodowy zostanie zgromadzony w sprawie potwierdzający to, że do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego Skarżącego nie doszło (w szczególności kopia tytułu wykonawczego, na który DIAS powołał się oraz kopia zawiadomienia z dnia 22 sierpnia 2011 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę), co znajdzie swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia w ten sposób, że dokumenty lub czynności (odpowiednio udokumentowane), na które DIAS będzie powoływać się w uzasadnieniu, znajdą swoje potwierdzenie w aktach sprawy.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.