Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 343/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki [...] Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1529/10 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki [...] Sp. z o.o. w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "[...]" Spółki [...] Sp. z o.o. w G. na rzecz Ministra Środowiska kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1529/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że zaskarżoną decyzją Minister Środowiska po rozpatrzeniu na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2009 r, sygn. akt IV SA/Wa 1746/09, wniosku "F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. z siedzibą w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2009 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności Orzeczenia Nr 6 Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa "F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1951 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego z przejęcia tego przedsiębiorstwa – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Minister Środowiska odmówił stwierdzenia nieważności Orzeczenia Nr 6 Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1948 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa Przedsiębiorstwa "F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1951 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego z przejęcia tego przedsiębiorstwa.

"F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. z siedzibą w G. złożyła na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyżej opisaną decyzją.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Środowiska wznowił postępowanie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych. Organ ocenił, że dołączone do wniosku dokumenty nie są istotne dla sprawy, jeden z nich nie jest nowym dowodem, gdyż znany był organowi w dniu wydawania decyzji. Ponadto dokumenty te nie mają związku z zatrudnieniem w przedmiotowej spółce w dacie nacjonalizacji, powstały i dokumentują fakty po dacie nacjonalizacji i dotyczą innego niż spółka "F." podmiotu. W ocenie organu dokumenty te nie spełniały przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1746/09 uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. Sąd wskazał, że organ winien rozpatrzyć jeszcze raz wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy i zastosować się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Sąd stwierdził, że organ w niedostatecznym stopniu odniósł się do jednego z trzech dowodów, w kontekście wyprowadzanych przez skarżącą spółkę wniosków z tego dokumentu. Odnośnie wykazu tartaków w administracji Dyrekcji Lasów Państwowych Okręgu Rzeszowskiego (bez daty i podpisu) sąd uznał nieprzydatność tego dokumentu dla wzruszenia decyzji ostatecznej. Natomiast drugi dokument Sprawozdanie z pracy tartaku zakładów Drzewnych Lasów Państwowych w G. za czas od 1 października 1947 r. do 31 marca 1948 r. jako znany organowi w dniu orzekania, gdyż był wcześniej przez organ oceniany i rozważany, nie spełniał wymogów z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i nie mógł stanowić przesłanki wznowienia.

W wykonaniu wiążących zaleceń sądu, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r. organ po raz kolejny rozpatrzył wniosek "F." Spółki Drzewnej Sp. z o.o. z siedzibą w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności organ poddał ponownej ocenie, zgodnie z wytycznymi sądu Roczne sprawozdanie zakładu za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 1947 Zakładów Drzewnych Lasów Państwowych w G. złożony do Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie, sporządzony dnia 24 stycznia 1948 r.

"F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. z siedzibą w G. dokumentem tym zamierzała dowieść, że wykazywany w podanym okresie stan zatrudnienia wynosił 36 osób, a po uruchomieniu drugiej zmiany 50 osób, a tartak spółki uruchomiono 27 października 1947 r. Zdaniem organu, spółka "F." nie posiadała tartaku, przed przejęciem na własność Państwa prowadziła produkcję w oparciu o dzierżawiony tartak hr. Sobańskiej. Zdaniem organu wnioskodawca myli dane z dwóch dokumentów: przywołuje roczne sprawozdanie zakładu za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1947 r., lecz dane jakie podaje – 36/50 stan zatrudnienia odnoszą się do innego dokumentu: sprawozdania z pracy tartaku Zakładów Drzewnych Lasów Państwowych w G. za okres od dnia 1 października 1947 r. do 31 marca 1948 r. nie podlegającego ponownej ocenie organu, gdyż dokument ten był już oceniany przez organ w postępowaniu zwykłym, w związku z czym nie nosi cech "nowego dokumentu". Zatrudnienie w Zakładach Drzewnych Lasów Państwowych w G., w nowym podmiocie, który przejął pracowników spółki "F." wynosiło w roku 1947 przeciętnie 52 pracowników (47 robotników i 5 pracowników umysłowych). Natomiast podane przez wnioskodawcę liczby 36 osób, a po uruchomieniu drugiej zmiany 50 osób, odnoszą się do 6 miesięcy (przełomu 1947/48) i dotyczą już nowego podmiotu Zakładu Drzewnego Lasów Państwowych w G. oraz nieadekwatnego okresu, dla ustalenia wymaganej ustawowo liczby zatrudnionych. Ani dane z Rocznego sprawozdania za rok 1947, ani dane ze sprawozdania za okres półroczny 1947/48 r. nie są miarodajne dla ustalenia stanu ustawowego kryterium przejścia przedsiębiorstwa na własność Państwa. Dla oceny spełnienia przez przedsiębiorstwo ustawowego kryterium przejścia na własność Państwa była zdolność zatrudnienia w Przedsiębiorstwie na jedną zmianę produkcyjną wynosząca ponad 50 pracowników w dniu 5 lutego 1946 r. Przedstawione przez stronę w postępowaniu wznowieniowym dokumenty wskazują zatrudnienie w roku 1947 (i 1948) i nie stanowią dowodu potwierdzającego, iż wykazywane zatrudnienie było takie same jak w dacie nacjonalizacji.

Minister Środowiska wskazał, że w roku 1946, w dacie nacjonalizacji spółka "F." dysponowała dużym, własnym parkiem maszynowym, pomimo wywiezienia z własnej inicjatywy przed Niemcami kilku dużych maszyn, na których pracowało ponad 50 pracowników. Spółka "F." w końcu 1944 r. wywiozła maszyny i urządzenia do Krakowa i nie dokonywała tam ich montażu, ani też nie sprowadziła ich z powrotem do Gorlic, bowiem wobec wygaśnięcia umowy dzierżawy z hr. Sobańską nie miała już interesu w odbudowie przedsiębiorstwa i przestawiania go na produkcję przedwojenną. Przy użyciu maszyn stanowiących własność spółki "F." takich jak: czopownica, gryzarki, strugarki, piły tarczowe, wyrzynarki itp. małe maszyny i urządzenia, zdolność zatrudnienia spółki "F." wynosiła 60 osób. W piśmie do Izby Przemysłowo-Handlowej w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 1947 r. M. G., ówczesny zarządca spółki "F.", podaje, że na dzień 5 lutego 1946 r. przedsiębiorstwo państwowe, czynne na obiekcie Marii Sobańskiej, pracuje pod nazwą Państwowe Zakłady Przemysłowe "F." w G. i zatrudniało na ten dzień przy pracy na jedną zmianę 56 pracowników fizycznych i 8 pracowników umysłowych. Jednocześnie w tym samym piśmie podaje, że stan maksymalnego zatrudnienia w czasie okupacji przy pracy na dwie zmiany wynosił 130 pracowników. Po wywiezieniu maszyn przez spółkę do Krakowa park maszynowy zmniejszył się, lecz zdolność zatrudnienia spółki nie obniżyła się poniżej progu ustawowego kryterium i wynosiła powyżej 50 pracowników na jedną zmianę.

Wielkość zatrudnienia w spółce "F." warunkująca przejęcie przedsiębiorstwa na własność Państwa organ ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, w oparciu o materiały źródłowe archiwalne. Dodatkowo, zdolność zatrudnienia ponad 50 osób na jedną zmianę potwierdziły ustalenia biegłych w postępowaniu administracyjnym, w tym także biegłego strony. Ponadto wcześniejsze ustalenia organu w tym zakresie potwierdził kolejny dokument, złożony w toku postępowania wznowieniowego przez inną stronę postępowania – wykazy zatrudnienia pracowników spółki "F." prowadzone od 1934 r., tj. od daty powstania spółki i obejmujące okres luty 1946. Wykazy te potwierdzają, że w dacie nacjonalizacji – 5 lutego 1946 r. – spółka "F." zatrudniała co najmniej 59 pracowników.

Skargę na powyższą decyzją Ministra Środowiska złożyła "F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. z siedzibą w G..

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną.

Sąd wskazał, iż stosownie do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2009 r. dowodem, który miał być poddany ponownej analizie przez organ jest Roczne sprawozdanie zakładu za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 1947 r. Zakładów Drzewnych Lasów Państwowych w G. złożony do Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie, sporządzony dnia 24 stycznia 1948 r.

Oceniając ten dowód w sprawie organ wskazał przede wszystkim, że podawane przez skarżących liczby 36 osób, a po uruchomieniu drugiej zmiany 50 osób – odnoszą się do 6 miesięcy przełomu 1947/48 i jest to okres nieadekwatny dla ustalenia wymaganej ustawowo liczby pracowników. Przedstawiony dokument w postępowaniu wznowieniowym wskazuje na zatrudnienie w roku 1947 i nie stanowi dowodu potwierdzającego, że wykazywane nim zatrudnienie było takie same jak w dacie nacjonalizacji.

Sąd podzielił argumentację organu, bowiem użyte sformułowanie "przedsiębiorstwa przemysłowe... jeżeli zdolne są zatrudnić" oznacza możliwość zatrudnienia określonej liczby pracowników istniejącą w dniu 5 lutego 1946 r. Zdolność ta nie odnosi się do możliwości zaistniałych w przyszłości, ale właśnie w dniu wejścia w życie ustawy. Ustawodawca nie odnosi się do faktycznej liczby zatrudnionych pracowników, ale do zdolności zatrudnienia w tej dacie. Jednakże ta zdolność musi być oceniona zgodnie z istniejącym potencjałem produkcyjnym danego przedsiębiorstwa w dniu 5 lutego 1946 r., a nie z takim potencjałem w przyszłości.

Sąd wskazał, iż z danych z pisma M. G., ówczesnego zarządcy Spółki "F." z dnia 18 czerwca 1947 r. do Izby Przemysłowo-Handlowej w Rzeszowie, wynika, że "na dzień 5 lutego 1946 r. przedsiębiorstwo państwowe pracuje pod nazwą Państwowe Zakłady Przemysłowe «F.» w G. i zatrudniało na ten dzień, przy pracy na jedną zmianę 56 pracowników fizycznych i 8 pracowników umysłowych". Dodatkowo zdolność zatrudnienia ponad 50 osób na jedną zmianę w spółce "F." potwierdziły ustalenia biegłych w postępowaniu administracyjnym.

Przytaczając treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd stwierdził, że nie każde pojawienie się nowego dowodu czy nowego faktu będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym dokument przedstawiony przez stronę nie stanowi "istotnej okoliczności", o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokument przedstawiony przez stronę nie podważył ustaleń organu dokonanych w decyzji ostatecznej Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności Orzeczenia Nr 6 Ministra Leśnictwa z dnia 30 kwietnia 1948 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa "F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz orzeczenia Ministra Leśnictwa z dnia 18 kwietnia 1951 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego z przejęcia tego przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie w aktach znajdują się dokumenty bardziej miarodajne i bezpośrednio wskazujące stan zatrudnienia na dzień 5 lutego 1946 r.

Sąd I instancji za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 lit. B i art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej w zw. z § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa. W prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2027/05 rozpoznającym skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności Orzeczenia Nr 6 Ministra Leśnictwa z dnia 30 kwietnia 1948 r. sąd wyraził pogląd, iż zarówno art. 3, jak i art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej dawał podstawę przejęcia przedsiębiorstwa, które obejmowało wszystkie jego składniki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania i to niezależnie od tego czyją stanowiły własność. Ocena prawna w nim wyrażona zachowuje więc aktualność w obecnie prowadzonym postępowaniu, mającym prowadzić do wznowienia tego postępowania nieważnościowego.

Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia przez organ art. 89 § 2 i 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozprawa administracyjna, przeprowadzona na podstawie art. 89 k.p.a., została bowiem przeprowadzona w postępowaniu nieważnościowym, na skutek związania organu, w tym przedmiocie, wytycznymi co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2027/05 uchylającym decyzję wydaną w trybie nieważnościowym. Po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej Minister Środowiska wydał w trybie nieważnościowym decyzję, która następnie stała się ostateczna i do której odnosi się to postępowanie wznowieniowe. Zatem podnoszenie zarzutu dotyczącego prawidłowości prowadzenia innego postępowania administracyjnego jest nieuprawnione w postępowaniu wznowieniowym.

W ocenie Sądu także nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie wznowieniowym – określonym w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ w niniejszym postępowaniu nie stosował art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie mógł więc go naruszyć.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "F." Spółka Drzewna Sp. z o.o. w G. reprezentowana przez radcę prawnego.

Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego:

a) art. 3 ust. 1 lit. B i art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17 ze zm.) w zw. z § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16, poz. 62) przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż przedsiębiorstwo "F." Spółka Drzewna z o.o. w G. pomimo braku potencjalnej zdolności do zatrudnienia powyżej 50 pracowników na jedną zmianę kwalifikowała się do przejęcia na własność Skarbu Państwa na mocy tego przepisu;

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez co naruszony został słuszny interes strony skarżącej, a mianowicie nie rozstrzygnięcie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości jaka była potencjalna zdolność zatrudnienia w spółce "F." w dacie nacjonalizacji,

b) art. 77 § 1, 2 i 3 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego zgłoszone 25.03.2010 r. pomimo ujawnienia nowych dowodów i w związku z tym powstania sprzecznych danych, chociażby w piśmie M. G. z dnia 20 czerwca 1947 r. do Wojewódzkiej Komisji ds. Upaństwowienia przedsiębiorstw wskazującej na dzień 5 lutego 1946 r. zdolność zatrudnienia na dwie zmiany 88 osób, czyli na jedną 44 pracowników i w protokole z posiedzenia tej komisji z dnia 17 lipca 1947 r., w którym M. G. wskazał zdolność zatrudnienia na dzień 5 lutego 1946r na jedną zmianę 87 osób, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jedynie biegły biorąc pod uwagę sprzeczne dowody mógł stwierdzić czy Spółka "F." w dacie nacjonalizacji była w stanie potencjalnie zatrudnić wymaganą przez ustawę liczbę pracowników,

c) art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na tym, iż pomimo istnienia dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą w niniejszym postępowaniu, tj. rocznego sprawozdania zakładu za okres od 1 stycznia – 31 grudnia 1947 r., w powiązaniu z innymi dowodami – a to pismem Zarządcy M. G. z dn. 20 czerwca 1947 r. oraz opinią biegłego Kulawika, świadczących o braku podstaw do przyjęcia, że skarżąca spółka na dzień 5 lutego 1946 r. posiadała zdolność potencjalnego zatrudnienia ponad 50 osób na jedną zmianę – Sąd uznał, iż spółka spełniała przesłanki do nacjonalizacji.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że firma F. w dniu 5 lutego 1946 r. – w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej nie kwalifikowała się do nacjonalizacji z tego powodu, że była nieczynna, nie posiadała koniecznej ilości maszyn, urządzeń, zapasów, oraz nieruchomości do prowadzenia działalności, a więc nie mogło nawet potencjalnie zatrudnić wymaganej przez ustawę liczby pracowników.

Skarżąca spółka wskazała, że pomimo faktu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r., zaznaczył, że dowód ten jako mający podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy powinien zostać poddany wnikliwej analizie przez organ administracji publicznej rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania, Minister Środowiska ponownie w zaskarżonej decyzji stwierdził jedynie, iż przedstawione przez stronę skarżącą dokumenty wskazują na zatrudnienie w roku 1947 i 1948 i nie stanowią dowodu potwierdzającego, iż wykazywane nimi zatrudnienie było takie same jak w dacie nacjonalizacji.

Skarżąca stwierdziła, że Sąd pominął, iż ustalone maszyny, urządzenia i zapasy Spółki F. zostały jej odebrane w roku 1945 r. przez Dyrekcję Lasów Państwowych w Rzeszowie, niejako "przy okazji" przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa "[...]", które następnie zostało upaństwowione i prowadziło działalność pod nazwą Zakłady Drzewne Lasów Państwowych w G. Odnaleziony dokument potwierdza, że w 1947 r. przeciętne zatrudnienie przy produkcji wynosiło 47 osób, w tym najwyższa możliwa liczba robotników przy jednej zmianie wynosiła 27, a przy dwóch zmianach 47 osób, a więc nie było możliwości zatrudniania powyżej 50 pracowników przy produkcji na jedną zmianę.

Zatem, biorąc pod uwagę fakt, że Zakłady Drzewne Lasów Państwowych "pracujące" na wyposażeniu Spółki F. nie były zdolne zatrudniać ponad 50 pracowników na jedną zmianę, to tym bardziej Spółka F., która nie posiadała w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej składników majątkowych, w tym nieruchomości, na których produkcja mogłaby być prowadzona nie byłaby w stanie nawet potencjalnie zatrudnić wymaganej przez ustawę liczby pracowników. Ponadto jedynie biegły mógłby na podstawie tego dowodu oraz innych nowych dowodów ustalić czy Firma F. w dacie nacjonalizacji była zdolna zatrudnić ponad 50 pracowników na jedna zmianę. Jednakże ani Sąd, ani organ nie dopuściły tego dowodu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż niniejsza sprawa toczy się w ramach wznowienia postępowania, które nie stanowi kolejnej instancji odwoławczej. Oznacza to, że możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygniecie sprawy ma miejsce tylko wtedy, gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna dotknięte było kwalifikowaną wadą enumeratywnie wyliczoną w k.p.a. Podstawową więc kwestią jest ustalenie czy wystąpiła przesłanka wznowieniowa. Dopiero bowiem uznanie, że postępowanie było dotknięte określoną wadą pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy. W niniejszej sprawie stwierdzono, iż nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w pkt 5 § 1 art. 145 k.p.a., a co za tym idzie nie było podstaw do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności określonych aktów administracyjnych. W związku z tym całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, bowiem w tym postępowaniu nie były stosowane przepisy prawa materialnego.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że również one nie są zasadne. Jak to ustalono wyżej nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy, a więc nie rozstrzygano o potencjalnej zdolności zatrudnienia w Spółce "F." w dacie nacjonalizacji określonej liczby pracowników, czy też o przesłankach nacjonalizacji. Te kwestie były bowiem przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym i w sytuacji braku przesłanek wznowieniowych ani organ, ani Sąd I instancji nie posiadał uprawnień do rozważania tych kwestii ponownie. Niniejsze postępowanie ograniczone było do ustalenia czy ujawniony nowy dowód – roczne sprawozdanie Zakładów Drzewnych Lasów Państwowych w G. za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1947 r. złożone do Głównego Urzędu Statystycznego – miało istotne znaczenie dla sprawy, tj. dla ustalenia możliwości zatrudnienia pracowników przez Spółkę "F." w dacie 5 lutego 1946 r. Jedynie w tym zakresie dowód ten był oceniany. Jak to prawidłowo stwierdził Sąd I instancji organ zasadnie uznał, iż dokument ten nie miał żadnego znaczenia dla ustalenia powyższej kwestii. Przede wszystkim, co jest bezsporne, nie dotyczy on okresu, na który dokonywano oceny możliwości zatrudnienia pracowników. Nie zawiera też żadnych danych, które w jakikolwiek sposób miałyby odniesienie do okresu wcześniejszego. Sam fakt niższego zatrudnienia w roku 1947 niż to przyjęto na dzień 5 lutego 1946 r. takiej okoliczności nie stanowi. Zwłaszcza gdy organ dysponował oryginalna dokumentacją personalną, z której wynikała liczba zatrudnionych pracowników na dzień 5 lutego 1946 r. Brak było więc cech istotnego znaczenia dla niniejszej sprawy, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co spowodowało, że nie istniała podstawa do powoływania biegłego do oceny tego dokumentu. Jeszcze raz należy podkreślić, iż podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności dotyczące opinii biegłych wydanych w postępowaniu nacjonalizacyjnym, czy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tych aktów, okoliczności dotyczące braku parku maszynowego oraz nieruchomości umożliwiających prowadzenie działalności przez Spółkę "F." w dacie nacjonalizacji, nie mogą podlegać ocenie i weryfikacji w niniejszym postępowaniu wznowieniowym. Powyższe bowiem okoliczności były przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności określonych aktów nacjonalizacyjnych i przy braku przesłanek wznowieniowych nie ma podstaw do merytorycznego ponownego rozpoznania sprawy.

Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.