Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 73/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Protokolant: Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Starosta Powiatu W. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o odmowie uznania R. K. za osobę bezrobotną z dniem [...] r., ponieważ zainteresowany nie spełnia wymogów ustawowych koniecznych do uznania za osobę bezrobotną. W uzasadnieniu decyzji podano, że bezrobotnym jest m. in. osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Zainteresowany przestawił zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej "A" w okresie od [...]r. do [...] r. i od [...]r. do [...]r. Jednocześnie zainteresowany nie przedstawił decyzji o wyrejestrowaniu działalności gospodarczej, a jedynie postanowienie Sądu Rejonowego dla W. - F. o ogłoszeniu upadłości i likwidacji majątku dłużnika R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A." Hurtownia Artykułów Przemysłowych i Chemii Gospodarczej w O..

W odwołaniu od decyzji zainteresowany wyjaśnił, że nadal pozostaje wpisany do ewidencji działalności gospodarczej, ale nie oznacza to, że faktycznie prowadzi działalność gospodarczą. Postanowieniem z dnia [...]r. Sąd Rejonowy dla W. - F. ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika - R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A." Hurtownia Artykułów Przemysłowych i Chemii Gospodarczej w O. oraz wyznaczył syndyka masy upadłości. Od dnia ogłoszenia upadłości działalność gospodarczą prowadzi faktycznie syndyk, a nie zainteresowany. Brak jest przeszkód do uznania za bezrobotnego osobę wpisaną do ewidencji, lecz zgodnie z prawomocnym orzeczeniem sądu i przepisami prawa działalności gospodarczej nie prowadzi i nie ma prawa je prowadzić. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowi ubezpieczenia społecznego podlega osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Obowiązek ubezpieczenia społecznego jest tu związany nie z samym wpisem do ewidencji, ale faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej. Skoro tak, to zainteresowany nie jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z uwagi na powyższe okoliczności zainteresowany spełnia wymagane ustawą przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. zainteresowany nie miał wyrejestrowanej pozarolniczej działalności. Za osobę bezrobotną można uznać osobę zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia i w przypadku osoby, która wcześniej podjęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej - wyłącznie osobę, która wykaże, że wyrejestrowała tę działalność. Istotne w sprawie jest, że zainteresowany podjął w dniu zgłoszenia do ewidencji prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej i do dnia [...]r. jej nie wyrejestrował. Od osoby rejestrującej się w urzędzie pracy zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oczekuje się przedłożenia stosownego dokumentu, że podjętą pozarolniczą działalność wyrejestrowała. Zainteresowany nie spełniał w dniu [...] r. ustawowych wymogów uznania go za osobę bezrobotną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez jego błędną wykładnię, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku organu odwoławczego osobę, która wcześniej podjęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, można uznać za bezrobotną nie tylko wtedy, gdy wykaże, że wyrejestrowała tę działalność. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z dniem wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. Od dnia ogłoszenia upadłości działalność gospodarczą prowadzi faktycznie syndyk, a nie skarżący. Brak jest przeszkód do przyznania statusu bezrobotnego osobie wpisanej do ewidencji, lecz zgodnie z prawomocnym orzeczeniem sądu i przepisami prawa działalności nie prowadzi i nie ma prawa je prowadzić. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wymagają od osoby ubiegającej się o uznanie za bezrobotną przedłożenia dokumentu stwierdzającego wyrejestrowanie podjętej pozarolniczej działalności gospodarczej. Ustawa wymaga jedynie, aby osoba ta była niezatrudniona i nie wykonywała innej pracy zarobkowej, które to warunki spełniał skarżący w dacie zgłoszenia. Organ II instancji nie odniósł się do argumentu skarżącego odnośnie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Obowiązek ubezpieczenia społecznego jest tu związany nie z samym wpisem do ewidencji, ale z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej. Skoro tak, to skarżący nie jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a więc spełnia drugi z warunków objętych alternatywą powołanego przepisu koniecznych do uznania go za osobę bezrobotną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy ).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody D. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu W. odmawiającą uznania R. K. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ). Przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja Wojewody D. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu W. odpowiadają prawu, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta O. pod numerem [...]. Przedmiotem działalności jest sprzedaż hurtowa artykułów przemysłowych i chemii gospodarczej. Jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej wskazano: [...]r. Dokonując rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy skarżący nie przedłożył potwierdzenia o wykreśleniu powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Skarżący twierdzi, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w związku z ogłoszeniem przez Sąd Rejonowy dla W. - F. upadłości obejmującej likwidację majątku - R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" Hurtownia Artykułów Przemysłowych i Chemii Gospodarczej R. K. oraz wyznaczeniem syndyka masy upadłości. Według skarżącego działalność gospodarcza jest obecnie faktycznie prowadzona przez syndyka masy upadłości. Dodatkowo skarżący zarzuca, że wobec zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, w związku z czym skarżący spełnia przesłanki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej.

Z takim stanowiskiem skarżącego nie można się jednak zgodzić.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f bezrobotnym w rozumieniu przepisów ustawy jest osoba ( ... ) niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej ( ... ), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli m. in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, której celem jest między innymi łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych, wiąże ustawową definicję bezrobotnego, zawartą w jej art. 2 ust. 1 pkt 2, z wieloma przesłankami pozytywnymi i negatywnymi. Istotą tej definicji jest założenie, iż chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Oznacza to, że już w samej istocie "bycia bezrobotnym" tkwi to, iż osoba, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym.

Wobec powyższego ustawodawca nałożył na osobę rejestrującą się we właściwym urzędzie pracy w celu uzyskania statusu osoby bezrobotnej obowiązek wykazania, że nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Z uwagi na treść tego obowiązku wykazanie przez osobę, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, iż nie podjęła działalności gospodarczej, jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) cytowanej wyżej ustawy wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tej ostatniej okoliczności jest związane z przedłożeniem dowodu potwierdzającego wykreślenie wpisu z ewidencji. Przepisy ustawy nie przewidują zwolnienia z powyższego obowiązku osób, wobec których została ogłoszona upadłość obejmująca likwidację ich majątku.

Niewątpliwie więc każda osoba dokonująca rejestracji w urzędzie pracy w celu uzyskania statusu osoby bezrobotnej, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej zobowiązana jest do przedłożenia m. in. dowodu potwierdzającego wykreślenie wpisu z tej ewidencji. Stosownie bowiem do art. 33 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień.

Należy ponadto zauważyć, że stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm. ) przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku m. in. zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej ( 7 e ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy ). Wpis do ewidencji nie tylko "legalizuje" wykonywanie działalności gospodarczej, ale też wyznacza czasowe granice jej wykonywania. Dopiero wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej stanowi o formalnym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę uwidocznioną w ewidencji.

Trzeba również wskazać, że zakończenie postępowania upadłościowego nie zawsze skutkuje likwidacją działalności gospodarczej. Stosownie bowiem do art. 368 § 3 w związku z art. 364 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz. U. Nr 60, poz. 535 ) po uprawomocnieniu się postanowienia sądu stwierdzającego zakończenie postępowania upadłościowego upadły odzyskuje prawo zarządzania swoim majątkiem i rozporządzania jego składnikami. Syndyk, nadzorca sądowy albo zarządca wyda niezwłocznie upadłemu jego majątek, księgi, korespondencje i dokumenty. Upadły odzyskuje także prawo pobierania pożytków ze swojego majątku, co oznacza możliwość kontynuowania działalności gospodarczej.

Ciężar dowodu odnośnie wykazania okoliczności, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy spoczywa na osobie zainteresowanej uzyskaniem statusu osoby bezrobotnej. Skarżący nie przedłożył decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, w związku z czym nie wykazał, że działalności tej nie podjął aż do dnia jej wyrejestrowania.

Wątpliwości w niniejszej sprawie budzi również spełnienie przez skarżącego innej przesłanki do przyznania statusu osoby bezrobotnej, a mianowicie wykazanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego rodzi bowiem skutki prawne nie tylko co do jego majątku, ale również co do osoby upadłego. Stosownie do art. 57 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze na upadłego nałożono obowiązek udzielania sędziemu - komisarzowi i syndykowi wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swego majątku, co może się wiązać z przebywaniem w czasie pracy w siedzibie firmy i w sądzie. Upadły zobowiązany jest również stawić się na wezwanie na zgromadzeniu wierzycieli ( art. 194 Prawa upadłościowego i naprawczego ). Gdy upadły prawidłowo wezwany nie stawił się do złożenia wyjaśnień, sędzia - komisarz może zastosować do niego środki przymusu ( art. 58 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego ).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego odnośnie niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, należy wyjaśnić, że okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia, co wynika z art. 13 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm. ). Stosownie do art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Jak już powyżej wyjaśniono, czasowe granice wykonywania działalności wyznacza wpis do ewidencji. Należy też odróżnić obowiązek ubezpieczenia od obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie. Ten kto podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie zawsze musi opłacać składkę na ubezpieczenie, bowiem udokumentowane i usprawiedliwione faktyczne nie prowadzenie działalności gospodarczej może uzasadniać zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe.

Mając na uwadze wszystkie okoliczności sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie spełniał w dniu [...]r. przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną, wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa i skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.