Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 830/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant sekretarz sądowy Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją (z dnia (...) sierpnia 2018 r. Nr (...) ), wydaną po rozpatrzeniu wniosku R G, reprezentowanego przez pełnomocnika, o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją S K O w L z dnia (...) lipca 2018 r. Nr (...) orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji B W z dnia (...) grudnia 2011 r. (znak: (...) ) ustalającej na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa kwatery nr (...) składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w (...) w R W " realizowanego na działkach nr (...) nr (...) , nr(...) , nr (...) i nr(...) , obręb (...) , gmina (...) , S K O w L działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję własną z dnia (...) lipca 2018 r. Nr (...) .

Uzasadniając podjęte w sprawie orzeczenie Kolegium podało, że pismem z dnia (...) stycznia 2018 r., działający imieniem R G pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji B W z dnia (...) grudnia 2011 r. (znak: (...)) ustalającej na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W środowiskowe uwarunkowania realizacji opisanego powyżej przedsięwzięcia. We wniosku kasacyjnym R G powołał się na przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, argumentując, że kwestionowana żądaniem nieważnościowym decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 16 ustawy o odpadach w związku z art. 8 kpa poprzez wydanie przedmiotowej decyzji niezgodnie z fundamentalną zasadą ochrony życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, co doprowadziło do powstania zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin i zwierząt oraz spowodowało uciążliwości przez hałas i zapach, a także wywołało niekorzystne skutki dla terenów wiejskich. Wnioskodawca podał też w uzasadnieniu, że organ wydający kwestionowaną decyzję środowiskową zapewnił go, że funkcjonowanie przedsięwzięcia będącego przedmiotem decyzji nie powinno powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny (a więc m.in. na działce wnioskodawcy), co oznacza, że wskazana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

Ponadto podniesiono, iż wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji okazał się konieczny ze względu na uciążliwości, które obecnie występują, m.in. na terenie działki nr (...) , obręb (...), należącej do wnioskodawcy. Składowisko odpadów komunalnych w R W powoduje dla wnioskodawcy (podobnie jak i dla innych mieszkańców wskazanych w oświadczeniu przedłożonym w załączeniu do niniejszego wniosku) następujące niedogodności i zagrożenia:

1) niekontrolowany wypływ wód na grunty położone w sąsiedztwie i w pobliżu nieruchomości do Spółki "..." w R W , gm. W .

Zalewanie pochodzi z zakrytych folią denną źródeł wody oraz wody technologicznej używanej na wysypisku (Spółka obficie nasącza wodą układane i faszynowane odpady, przy czym do oczyszczalni ścieków wywozi tylko jeden wóz asenizacyjny co kilka, kilkanaście dni, co stoi w rażącej dysproporcji z ilością wody zużywanej). Reszta trafia na nasze pola. Sytuacja powoduje brak możliwości normalnego użytkowania rolniczego gruntów sąsiednich, ponieważ maszyny i pojazdy rolnicze nie są w stanie poruszać się po grzęzawiskach, w które nasze pola są zamieniane. Prace rolnicze wykonywane są tylko w okresach dłuższej przerwy w opadach atmosferycznych;

2) odór migrujący z wysypiska na obszar R W i wioski sąsiednie, szczególnie położone na wschód od wysypiska; siarkowodory i inne związki powstające w procesach gnilnych na wysypisku przemieszczane przez wiatr powodują nie tylko wielki dyskomfort dla życia mieszkańców, ale są także przyczyną rozmaitych alergii oraz chorób skóry i dróg oddechowych;

3) plaga gryzoni, a w szczególności szczurów; mimo stałego wykładania preparatów trujących i zbierania padłych sztuk ilość szczurów praktycznie nie zmienia się i jest wielokrotnie wyższa niż występowała w czasie przed uruchomieniem wysypiska;

4) plaga komarów - wysypisko stanowi wylęgarnię dla tych insektów i populacja komarów również jest wielokrotnie wyższa niż występowała przed uruchomieniem wysypiska;

5) ogromna populacja mew, wcześniej nie znanych i nie występujących na tym terenie, roznoszących nieczystości i żerujących na polach i w pobliskich gospodarstwach rolnych; wnioskodawca jest przekonany, że te ptaki roznoszą bakterie i drobnoustroje, które są przyczyną zachorowań mieszkańców;

6) wzmożony ruch transportu ciężarowego powoduje pęknięcia budynków położonych wzdłuż dróg, tworzenie się kolein w nawierzchni dróg i jest przyczyną powstawania hałasu uniemożliwiającego odpoczynek mieszkańcom;

7) roznoszone po okolicy przez wiatr torby plastikowe. Spadek wartości nieruchomości spowodowany zjawiskami opisanymi wyżej i widokiem góry śmieci wyrastającej nawet ponad linię lasu. W bardzo wielu wypadkach opisane przyczyny uniemożliwiły sprzedaż nieruchomości i są przyczyną wymiernych strat materialnych mieszkańców.

Wnioskodawca wyjaśnił też, że nie odwoływał się od tej decyzji, bowiem organ wydający decyzję środowiskową zapewnił zarówno jego jak i innych właścicieli sąsiadujących działek oraz właścicieli działek znajdujących się w obszarze oddziaływania Zakładu, że funkcjonowanie przedmiotowego przedsięwzięcia "nie powinno powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny" (pkt 2 lit. b decyzji środowiskowej).

Wnioskodawca podał też w uzasadnieniu wniosku, że postanowieniem nr (...) z dnia (...) listopada 2011 r., P P I S w G negatywnie zaopiniował warunki realizacji ww. przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Organ potencjalną uciążliwość przedmiotowej rozbudowy składowiska o następną kwaterę rozpatrzył przede wszystkim pod względem wpływu na trzy najbliższe zabudowania mieszkalne, które położone są w odległości: (...) m na południowy zachód wieś R M, (...) m na zachód wieś R W, (...) m na południowy wschód wieś W. Składowiska odpadów, takie jak w przedmiotowym wniosku, mogą ingerować w środowisko, a tym samym mieć wpływ na życie i zdrowie ludzi w aspekcie oddziaływania na wody podziemne i powierzchniowe oraz oddziaływania na jakość powietrza atmosferycznego. Organ sanitarny uznał, że pierwszy aspekt, można skutecznie opanować, gdyż prawidłowo wykonana i eksploatowana kwatera składowania odpadów wyklucza oddziaływanie zgromadzonych w niej odpadów na wody podziemne. Dwuwarstwowe uszczelnienie kwatery odpadów oraz drenaż odcieków są elementami uniemożliwiającymi przedostawanie się zanieczyszczeń z odpadów do gruntu oraz wód gruntowych pod składowiskiem. Niemniej jednak wynik badań wody z (...) P-2 wskazuje na znaczne pogorszenie badanych parametrów wody w bieżącym roku kalendarzowym pomimo istniejących warunków technicznych umożliwiających uniknięcie zagrożenia z tym związanego, natomiast drugi aspekt, tj. oddziaływanie na jakość powietrza atmosferycznego, który jest głównym powodem negatywnego stanowiska, wiąże się z emisją czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego: gazy (metan, dwutlenek węgla, nieznaczne ilości siarkowodoru, azotu, tlenku węgla, wodoru, węglowodorów aromatycznych), zanieczyszczenia mikrobiologiczne (bakterie, grzyby w tym zawierające mykotoksyny), pyły zawierające metale ciężkie (Cd, Pb, Zn, Fe, Mn, Ni), substancje odorotwórcze (głównie organiczne związki siarki, azotu oraz niektóre węglowodory). Wnioskodawca przedstawił szczegółowo argumentację organu sanitarnego, który podważył wiarygodność opracowań literaturowych dotyczących składowisk odpadów, które można odnosić do obiektów nowopowstających, wskazując, że w przypadku przedmiotowej inwestycji możliwe było określenie kompleksowego oddziaływania poprzez wykonanie rzeczywistych pomiarów.

Wnioskodawca wskazał też, że P P I S w konkluzji swojego wywodu stwierdził, że "przedmiotowa inwestycja jest zlokalizowana w miejscu mogącym zagrażać zdrowiu mieszkańców okolicznych miejscowości, tj. R M, R W, W oraz wpływać negatywnie na jakość życia i potęgować konflikt społeczny".

Zdaniem wnioskodawcy zasadność argumentacji organu sanitarnego aktualizuje się obecnie, kiedy wnioskodawca oraz inni mieszkańcy (oświadczenie w załączeniu) mają do czynienia z uciążliwościami występującymi na terenie swoich nieruchomości.

Ponadto uzasadniając wniosek weryfikacyjny R G wskazał, że istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ustalenie ram prawnych dla oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko. Ze względu na to, że środowisko jest powszechnym dobrem naturalnym, wpływającym na ogół społeczeństwa, ochrona środowiska jest bardzo istotnym zagadnieniem. W związku z tym, fakt rażącego naruszenia prawa należy rozpatrzeć w szerszym zakresie niż "tylko" jako naruszenie przepisów ochrony środowiska (ustawy o odpadach), albowiem działanie organu narusza również jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Sprzeczność decyzji B W z dnia (...) grudnia 2011 r., z zasadą ochrony życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, stanowi kwalifikowaną wadę wskazanej decyzji uzasadniającą stwierdzenie wydania jej z rażącym naruszeniem prawa oraz z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

Końcowo wnioskodawca podniósł, iż legitymacja do złożenia niniejszego wniosku uzasadniona jest regulacją art. 157 § 2 kpa, tj. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony. Fakt niewystępowania w postępowaniach zakończonych wydaniem decyzji objętych żądaniem stwierdzenia nieważności jako strona nie powoduje braku legitymacji do żądania wszczęcia przedmiotowego postępowania, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych obu instancji. Interes prawny do występowania w niniejszej sprawie uzasadniony jest potrzebą ochrony przysługującego wnioskodawcy prawa własności nieruchomości działki nr(...) , obręb R W , sąsiadującej z Z (...) i objętej obszarem oddziaływania przedsięwzięcia. Opisane przedsięwzięcie negatywnie oddziaływuje na nieruchomość będącą własnością wnioskodawcy (oraz na sąsiednie działki i obszar oddalony nawet o (...) km od granic przedmiotowego Z).

Ponadto Kolegium wskazało, że w dniu (...) maja 2018 r. doręczone zostało organowi pismo procesowe wnioskodawcy, w którym podtrzymał dotychczasowe twierdzenia i przedstawił opinię dotyczącą wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na jakość mikrobiologiczną powietrza.

Organ orzekający podał też, że w dniu (...) czerwca 2018 r. wpłynęło kolejne pismo procesowe w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, do którego dołączone zostały ekspertyzy:

- Monitoring mikrobiologiczny powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R W,

- Badania zapachowej jakości powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R W.

Następnie Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej skargą decyzji wyjaśniło, że dysponując opisanym powyżej materiałem sprawy, decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. (Nr...) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji B W opisanej we wniosku weryfikacyjnym, a motywując to rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności odniesiono się do istoty postępowania nieważnościowego oraz przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, dających podstawę do wyeliminowania rażąco wadliwej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (nieważności decyzji od momentu jej wydania). Podkreślono, że przesłanki wyliczone w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. Wskazano także na odmienność postępowania nieważnościowego od postępowania zwykłego wyjaśniając, że w postępowaniu nieważnościowym organ nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w zakresie, o jakim mowa w art. 7 i 77 § 1 kpa i nie rozstrzyga co do istoty sprawy, ale dokonuje kontroli legalności ostatecznej decyzji administracyjnej z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Organ wyższego stopnia działa bowiem wyłącznie jako organ kasacyjny, dokonując oceny spełnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa, mając na względzie stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania decyzji ostatecznej, będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego.

Odnosząc się do przesłanki nieważnościowej, o której m.in. mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. rażącego naruszenia prawa Kolegium w składzie wówczas orzekającym podniosło, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja, wskazując przy tym sposób rozumienia każdej z tych przesłanek.

Ponadto Kolegium mając na uwadze argumentację wnioskodawcy potwierdzającą - w jego ocenie - wydanie opisywanej wcześniej decyzji z rażącym naruszeniem prawa wyjaśniło że rozstrzygnięcie opiera się na unormowaniach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej dalej "ustawą środowiskową" - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania tej decyzji, tj. na dzień 8 grudnia 2011 r. (Dz. U. z 2008 r., nr 199., poz. 1227 z późn. zm.). Organ wywiódł dalej, że w sprawie nie miał zastosowania wskazany przez wnioskodawcę przepis art. 16 ustawy o odpadach.

Kolegium obszernie odniosło się do unormowań art. 80 ust. 1 i 2 i art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy środowiskowej.

Odnosząc się do podniesionych we wniosku strony uciążliwości związanych z funkcjonowaniem przedmiotowego przedsięwzięcia Kolegium w składzie wówczas orzekającym podkreśliło, że:

- wraz z wnioskiem wszczynającym postępowanie w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej inwestor złożył raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko,

- zamierzenie inwestycyjne zostało zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397),

- B W w ramach prowadzonego postępowania, wypełniając dyspozycję art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, wystąpił do R D O Ś we W o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz do P P I S w G o wydanie opinii w sprawie realizacji planowanego przedsięwzięcia, przesyłając jednocześnie przedłożony przez inwestora raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Organy współdziałające dokonały oceny przedłożonego raportu i zajęły stanowisko w sprawie. P P I S w G , po uzupełnieniu przez inwestora treści raportu, postanowieniem z dnia (...) listopada 2011 r., zaopiniował negatywnie warunki realizacji przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Natomiast R D O Ś we W , po złożeniu przez inwestora dodatkowych wyjaśnień i uzupełnieniu treści raportu, postanowieniem z dnia (...) listopada 2011 r., uzgodnił realizację wnioskowanego przedsięwzięcia, jednocześnie szczegółowo określił warunki jego realizacji. Kolegium wówczas podkreśliło, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie jest związany treścią opinii wydanej przez organ współdziałający, natomiast jest związany wydanym przez organ współdziałający uzgodnieniem, zatem może nie uwzględnić opinii organu współdziałającego. Natomiast wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego. Niemniej pozytywne stanowisko organu uzgadniającego, nie obliguje organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli ten ostatni organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 1027/10). Kolegium stwierdziło, że B W nie był związany opinią P P I S w G , natomiast wiążący charakter miało uzgodnienie R D O Ś we W , które dla inwestora było pozytywne. Zwróciło przy tym uwagę, że w kwestionowanej decyzji środowiskowej B W uzasadnił, z jakich powodów nie uwzględnił opinii P P I S w G i z jakich powodów uwzględnił uzgodnienie R D O Ś we W .

Organ wskazał ponadto w uzasadnieniu, że Kolegium w składzie poprzednio orzekającym w sprawie wyjaśniło również, że planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą nr (...) R M W z dnia (...) czerwca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w miejscowości R W (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego Nr 135, poz. 2752). Ponadto w postępowaniu zapewniono udział społeczeństwu, poprzez stosowne obwieszczenia (por. obwieszczenia z dnia: 19 sierpnia 2011 r., 9 września 2011 r., 9 grudnia 2011 r.). W toku prowadzonego przez B W postępowania nie wpłynęły żadne wnioski ani uwagi od społeczeństwa, nie zostały także wniesione żadne uwagi przez strony postępowania.

Kolegium wówczas uznało, że postępowanie poprzedzające wydanie spornej decyzji zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy środowiskowej, oraz że decyzja ta zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami ustawy środowiskowej. Analizując zatem zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności doszło do przekonania, iż przy podejmowaniu decyzji środowiskowej z dnia (...) grudnia 2011 r., nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Nadto Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie wystąpiły pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Organ orzekający wyjaśnił następnie, że opisana powyżej decyzja została zaskarżona wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionym w dniu (...) lipca 2018 r., w którym pełnomocnik R G podtrzymał argumentację przedstawioną dotychczas w sprawie, a ponadto decyzji S K O w L z dnia (...) lipca 2018 r. (Nr...) zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności wskazanej we wniosku weryfikacyjnym decyzji B W z dnia (...) grudnia 2011 roku (znak:...).

W dalszej części uzasadnienia S K O w L motywując podjętą decyzję będącą przedmiotem skargi wyjaśniło, że w jego uznaniu podnoszone przez stronę zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były trafne. Zdaniem organu wnioskodawca nie dostrzegł różnic pomiędzy postępowaniem odwoławczym a postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Kolegium podkreśliło, że w takim postępowaniu, nie jest dopuszczalne prowadzenie nowych dowodów, zaś oparcie stosowania sankcji nieważności decyzji na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego byłoby sprzeczne z zasadą ogólną trwałości decyzji administracyjnej.

Zdaniem organu orzekającego potwierdzenia słuszności stanowiska wnioskodawcy nie mogły więc stanowić włączone do akt sprawy opracowania sporządzone w maju 2018 r., tj.: "Badania zapachowej jakości powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R W " i "Monitoring mikrobiologiczny powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R W ". Wymienione dokumenty mogą być natomiast pomocne dla właściwego organu ochrony środowiska, jakim jest W I O Ś , kontrolujący przestrzeganie decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska (art. 2 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - Dz. U. z 2016 r., poz. 1688 z późn. zm.).

Reasumując, w świetle opisanego stanu faktycznego i prawnego sprawy, Kolegium podzieliło w pełni motywację decyzji z dnia (...) lipca 2018 r., Nr(...) . Ponadto, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 12 kpa, organ wyjaśnił, że samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania, a uruchamia jedynie etap wstępny, w ramach którego organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wniosku. Takiej oceny Kolegium dokonało nie tylko w przypadku wniosku strony z dnia (...) stycznia 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji, B W z dnia (...) grudnia 2011 r., ale również w przypadku innych osób, tj. właścicieli nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio z obszarem realizacji przedsięwzięcia. O ile w przypadku R G Kolegium doszło do przekonania, że postępowanie nieważnościowe winno być prowadzone, to w przypadku pozostałych wnioskodawców ((...)osób) organ odmówił wszczęcia postępowania postanowieniami z dnia (...) lipca 2018 r. Kolegium podkreśliło przy tym, że termin rozstrzygnięcia wniosku strony determinowany był uprzednim rozpatrzeniem wniosków innych wspomnianych wyżej osób, które wpływały do Kolegium w okresie od dnia (...) marca 2018 r. do (...) kwietnia 2018 r.

Reasumując, Kolegium nie stwierdziło naruszeń wykazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tutejszego organu z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...). W ocenie tutejszego organu przedmiotowa decyzja Kolegium nie narusza prawa i należy utrzymać ją mocy.

Prawidłowość opisanej powyżej decyzji została zakwestionowana przez R G poprzez skargę skierowaną do W S A we W , uzupełnioną pismem z dnia (...) października 2018 r.

W petitum skargi działająca imieniem R G pełnomocnik zarzuciła zaskarżonej w całości decyzji naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmownie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Powołując się na przedstawione w skardze zarzuty pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji S K O w L z dnia (...) lipca 2018 r., Nr(...).

W uzasadnieniu skargi opisano przebieg postępowania przed S K O w L w związku z wnioskami skarżącego o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji B W z dnia (...) grudnia 2011 r.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z treścią decyzji Kolegium. Mimo, że opinia jest niewiążącym aktem współpracy dwóch organów administracji publicznej, niemniej jednak skarżący zwraca uwagę na uzasadnienie (przytacza jego obszerne fragmenty) postanowienia P P I S w G z dnia (...) listopada 2011 r., negatywnie opiniujące warunki realizacji przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Zarzuca Kolegium zdawkowość uzasadnienia - co świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8 i 9 kpa. Twierdzi, że Kolegium nie podjęło żadnych starań w celu przeprowadzenia wnikliwej weryfikacji decyzji z dnia (...) lipca 2018 r.

Dalej skarżący podaje powody, dla których kwestionuje stanowisko Kolegium, iż przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa nie mogą być interpretowane rozszerzająco, oraz że powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. Zdaniem skarżącego przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest sformułowana bardzo ogólnie, przez co organ drugiej instancji jest zmuszony do wnikliwego i dokładnego zapoznania się z zebranym w sprawie zakończonej decyzją, materiałem dowodowym. Niezrozumiała jest także argumentacja Kolegium, że w postępowaniu nieważnościowym organ nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, o jakim jest mowa w art. 7 i 77 kpa. W konsekwencji Kolegium zamiast merytorycznego rozpatrzenia argumentów skarżącego skupiło się na szukaniu argumentów zmierzających do uniemożliwienia zastosowania przepisu art. 156 § 1 kpa, co stoi w sprzeczności z art. 6 kpa.

W ocenie skarżącego za niedopuszczalne należy uznać utrzymanie w mocy decyzji Kolegium z dnia (...) lipca 2018 r. (Nr.... ) opierając rozstrzygnięcie na niepopartym żadnym merytorycznym argumentem stwierdzeniem, że podnoszone przez stronę zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są trafne. W skardze powołano się na stanowisko Kolegium: "strona nie dostrzega różnic pomiędzy postępowaniem odwoławczym a postępowaniem nieważnościowym".

Skarżący zarzucił także, że Kolegium nie dostrzegło, iż B W naruszył przepisy procesowe, o czym świadczy:

- nierzetelna analiza przedłożonych dowodów (naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 kpa),

- niewłaściwe ustalenie stron postępowania (naruszenie art. 28 kpa),

- rażące naruszenie zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym poprzez nieuwzględnienie protestu kilkuset mieszkańców sąsiedztwa składowiska,

- wykorzystanie niewiedzy mieszkańców poprzez namowę ich do niepodejmowania działań po wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przez co rażąco naruszono zasadę określoną w art. 9 kpa. "B W niejako wykreował nieistniejącą instytucję prawną jaką jest nadanie wiążącej mocy ustnego zapewnienia organu, że będzie się kierował dobrem mieszkańców, gdy ci zrezygnują ze skorzystania z prawa do zakwestionowania decyzji poprzez wniesienie od niej odwołania".

W ocenie skarżącego, że względu na powyższe argumenty skarga zasługuje w całości na uwzględnienie.

W doręczonej Sądowi w dniu (...) listopada 2018 r. odpowiedzi na skargę S K O w L wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie.

Dodatkowo Kolegium wskazało, że w skardze R G powtarza argumentację wniosków z dnia (...) stycznia 2018 r. i z dnia (...) lipca 2018 r., do której organ odniósł się w decyzjach z dnia (...) lipca 2018 r. oraz z dnia (...) sierpnia 2018 r.

Zdaniem Kolegium za nietrafne należy uznać zarzuty skargi odnoszące się do rażącego naruszenia przepisów postępowania w związku z niewłaściwym ustaleniem przez organ pierwszej instancji stron postępowania oraz naruszeniem zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym.

Wynikające z art. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - prawo każdego do udziału w postępowaniu środowiskowym nie jest równoznaczne z dopuszczeniem tej osoby do udziału w postępowaniu na prawach strony. Wyrażone w art. 5 prawo społeczeństwa do udziału w postępowaniach środowiskowych "gwarantuje taką możliwość jedynie w sposób generalny, a do jej konkretyzacji niezbędne będzie przyznanie społeczeństwu takich uprawnień przez konkretną ustawę, której przepisy są podstawą prowadzenia konkretnych postępowań" (por. K. Gruszecki, Komentarz do art. 5 ww. ustawy, wyd. Lex). W związku z tym sam udział w tego rodzaju postępowaniu nie jest wystarczającą podstawą do przyznania danemu podmiotowi przymiotu strony. Natomiast pominięcie strony w postępowaniu stanowi podstawę do prowadzenia postępowania wznowieniowego a nie stwierdzenia nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium zwróciło też uwagę, że skarżący szczególnie akcentuje kwestię negatywnej opinii P P I S w G z dnia (...) listopada 2011 r. i przedstawiło argumentację odnoszącą się do instytucji współdziałania i charakteru prawnego uzgodnienia, zbieżną z zastosowaną w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto Kolegium odniosło się do poruszonej przez skarżącego sprawy przedłożenia opracowań sporządzonych w maju 2018 r., tj.: "Badania zapachowej jakości powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R W " i "Monitoring mikrobiologiczny powietrza w otoczeniu składowiska odpadów w R W " i wyjaśniło, że tak jak w zaskarżonej decyzji prezentuje pogląd, że opracowania te nie mogły mieć znaczenia ani dla sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. (Nr (...)) ani zaskarżoną decyzją.

Odnosząc się do kwestii zarzucanej wadliwości decyzji B W wskazanej we wniosku nieważnościowym, o czym zdaniem skarżącego świadczy nierzetelna analiza przedłożonych dowodów (naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 kpa), Kolegium wyjaśniło, że nie można pominąć, iż raport przedkładany przez inwestora, jest w swej istocie wysoko specjalistycznym opracowaniem autorstwa ekspertów z różnych dziedzin. Ten środek dowodowy w toku postępowania podlega ocenie i opiniowaniu przez różne wyspecjalizowane organy w zakresie ochrony środowiska oraz zdrowia i życia ludzi (przez: RDOŚ i PPIS). Dokument ten - sporządzony jest w celu ustalenia wpływu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, określenia bezpośrednich i pośrednich skutków dla środowiska oraz wskazania rozwiązań technicznych i technologicznych zabezpieczających przed jego negatywnym wpływem. Winien zawierać charakterystykę całego przedsięwzięcia, opis analizowanych wariantów, a także opis przewidywanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko podczas realizacji i eksploatacji inwestycji na powierzchnię ziemi i glebę, na wody, powietrze, klimat akustyczny. Co istotne ma ustalać szereg działań ograniczających oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. W konsekwencji raport ma uwzględnić wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedsięwzięcia oraz określać konkretne wymagania ochrony środowiska w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia. Przedmiotowy raport i uzgodnienia organów współdziałających niewątpliwie kształtują treść decyzji środowiskowej. Jeżeli organ oceni, że raport, będący kluczowym dowodem w sprawie, zawiera treści zgodne z obowiązującymi przepisami (wymogami art. 66 u.u.i.ś.), nie może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W żadnym razie, organ niedysponujący wiedzą specjalistyczną z danej dziedziny, nie może merytorycznie opiniować inwestycji i ustalać własnych warunków realizacji inwestycji w zastępstwie wykwalifikowanych biegłych, czy też wyspecjalizowanych organów opiniujących. Jego ocena dotyczy spełnienia ustawowych wymagań co do zawartości (treści) raportu w rozumieniu dyspozycji art. 66 u.u.i.ś. - nie może to być ocena merytoryczna.

Kolegium nie uwzględniło też zarzutu naruszenia art. 12 kpa, o czym, jak podano w skardze, świadczy rozstrzygnięcie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej po upływie kilkunastu miesięcy. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego z dnia (>>>) stycznia 2018 r. wpłynął do organu w dniu (...) stycznia 2018 r., zaś rozpatrzenie tego wniosku nastąpiło decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. Jak już wcześniej wyjaśniono, wydanie tej decyzji poprzedziły liczne postępowania w związku z wnioskami innych osób domagających się, podobnie jak skarżący, stwierdzenia nieważności decyzji B W , z dnia (...) grudnia 2011 r.

Ponadto Kolegium wyjaśniło, że zarówno w decyzji z dnia (...) lipca 2018 r. (...) jak i w decyzji z dnia (...) sierpnia 2018 r. (...) widnieje, skutkiem błędu pisarskiego, nieprawidłowa data wniosku skarżącego jako "(...) stycznia 2017 r.", zamiast prawidłowej: "(...) stycznia 2018 r." Wadliwość ta nie miała jednak żadnego wpływu na wynik rozstrzyganych spraw.

Wskazało też, że na wynik podejmowanych przez Kolegium rozstrzygnięć nie mogła mieć wpływu podnoszona w skardze kwestia ustnych zapewnień B W , składanych mieszkańcom, w związku z wydaniem przez ten organ decyzji środowiskowej. Kolegium wskazało, że nie dopatrzyło się jakiegokolwiek związku pomiędzy ewentualnym niedotrzymaniem "ustnych zapewnień" przez organ wydający decyzję środowiskową a przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wymienionymi w art. 156 § 1 kpa.

W dniu (...) lutego 2019 r. doręczone zostało Sądowi pismo przygotowawcze (...) Sp. z o.o. Z Z O , w którym pełnomocnik uczestnika postępowania wniosła o oddalenie skargi, podzielając ocenę Kolegium w obu składach orzekających w sprawie o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji B W z dnia (...) grudnia 2011 r. wskazanej w przedmiotowym wniosku.

Ponadto w dniu (...) kwietnia 2019 r. złożone zostało do akt sprawy pismo pełnomocnika skarżącego wraz z wnioskami dowodowymi, zawierające oświadczenie o podtrzymaniu w całości dotychczasowych twierdzeń oraz wniosek o dopuszczenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów tj.: opracowania pn. "Program prac i robót geologicznych" dla określenia dotychczasowych skutków środowiskowych związanych z dotychczasowym istnieniem oraz projektowaną rozbudową składowiska odpadów (miejscowość R W , gmina W ); pisma (...) mieszkańców G W ze stycznia 2019 r.; pisma z dnia (...) kwietnia 2018 r. – listy poparcia mieszkańców G W .

Na rozprawie wyznaczonej na dzień (...) kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przeprowadzenie dowodu z pisma mieszkańców miejscowości W , a ponadto podtrzymała stanowisko i zarzuty zawarte w skardze i wniesionych do Sądu pismach procesowych.

Pełnomocnik uczestnika postępowania oświadczyła, że podtrzymuje argumenty przedstawione w sprawie. Odnosząc się do wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego wniosła o ich nieuwzględnienie i uznanie za bezprzedmiotowe.

Ponadto stwierdziła, że załączniki do pisma procesowego skarżącego z dnia (...) kwietnia 2019 r. nie dotyczą kwatery nr (...) składowiska odpadów, do którego to przedsięwzięcia odnosi się kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja z dnia (...) grudnia 2011 r., ale dotyczą zamierzonej dopiero inwestycji, której realizacja jest przygotowywana na innych działkach.

Postanowieniami ogłoszonymi na rozprawie Sąd uwzględnił wniosek dowodowy skarżącego w części dotyczącej programu prac i robót geologicznych i nie uwzględnił wniosku dowodowego w pozostałym zakresie oraz odroczył termin ogłoszenia orzeczenia w sprawie i wyznaczył go na dzień (...) kwietnia 2019 r.

W dniu (...) kwietnia 2019 r. złożone zostało do akt sprawy pismo pełnomocnika skarżącego oznaczone jako "Załącznik do protokołu rozprawy z dnia (...) kwietnia 2019 r. w sprawie (...)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) i sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także w przypadku, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w rozpoznawanej sprawie była decyzja S K O w L z dnia (...) sierpnia 2018 r. (Nr ...) utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia (...) lipca 2018 r. (Nr...) orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji B W z dnia (...) grudnia 2011 r. (znak...) ustalającej na rzecz "(...) Sp. z o.o. z siedzibą we W środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa kwatery nr (...) składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w(...) w R W ", realizowanego na działkach nr(...), nr (...), nr(...), nr (...) i nr(...), obręb R W , gmina W .

W ocenie Sądu dokonanej przy zastosowaniu wskazanego wcześniej kryterium legalności, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który ustawodawca uznał za wymagający uwzględnienia skargi.

Decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja Kolegium z dnia (...) lipca 2018 r. podjęte zostały z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego obarczonego kwalifikowaną wadą o charakterze materialnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w zamkniętym katalogu stanowiącym treść art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Ustalenie tej okoliczności - typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe - następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie podlega regułom postępowania zwykłego /z kilkoma ustawowo wskazanymi wyjątkami/.

Określając w art. 157 § 2 kpa inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, ustawodawca przyjął zasadę oficjalności /działania z urzędu/ oraz zasadę skargowości /działania na wniosek/, przyznając stosowne uprawnienie stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 i art. 29 kpa.

Wniosek o stwierdzenie nieważności stanowi jednocześnie podstawę dla dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wszczęcia postępowania w określonym przedmiocie i w danym trybie, a pozytywna ocena obliguje ten organ do kontynuowania czynności procesowych i podjęcia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia zasadności lub niezasadności wniosku poprzez stwierdzenie zaistnienia lub niezaistnienia okoliczności w nim wskazanej. Treść wniosku określa przedmiot postępowania, ale również niejako wyznacza obszar działania właściwego w sprawie organu, w granicach którego muszą być dokonywane wszystkie czynności procesowe. W przypadku nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty następuje poprzez władczo wyrażone oświadczenie kompetentnego organu administracji publicznej dokonane przy zastosowaniu właściwego przepisu prawa procesowego, co do legalnej możliwości i zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego indywidualnego aktu administracyjnego poddanego kontroli w trybie ekstraordynaryjnym.

Postępowanie poprzedzające podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie – jak wskazano już wcześniej – mimo charakteru nadzwyczajnego podporządkowane jest zasadom właściwym dla postępowania orzekającego, stosowanym odpowiednio.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na wniosek R G , uznanego przez organ właściwy za podmiot uprawniony do zgłoszenia przedmiotowego żądania weryfikacyjnego, który domagając się stwierdzenia nieważności opisywanej wcześniej decyzji B W powołał się na przepis art. 156 § 1 pkt 2 (zdanie drugie) kpa, stanowiący o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wskazaną przesłankę weryfikacyjną wnioskodawca odniósł do art. 16 ustawy o odpadach (nie podając, czy zarzut dotyczy ustawy obecnie obowiązującej, czy ustawy obowiązującej w dacie wydania kwestionowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji) oraz art. 8 kpa poprzez wydanie przedmiotowej decyzji niezgodnie z fundamentalną zasadą ochrony życia i zdrowia ludzi oraz środowiska.

Czynności ocenne S K O w L w obu składach orzekających w tej sprawie dokonywane były w takich granicach, ale objęły również – co wyjaśniono w uzasadnieniach podjętych decyzji – pozostałe przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone przez ustawodawcę w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.

Zważyć zatem należy, że stwierdzenie nieważności jest postępowaniem szczególnym, stanowiącym wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, statuowanej w przepisie art. 16 § 1 kpa, gwarantującej stabilność nabytych w trybie administracyjnym praw lub orzeczonych obowiązków. Z tych względów w doktrynie i w orzecznictwie powszechnie zaakceptowany został pogląd, że zaistnienie przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności musi być oczywiste /por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007r., sygn. akt II SA/Wa 2197/06, Lex nr 368231; wyrok WSA z dnia 10 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 1032/06, Lex nr 368207/. Odnosząc ten warunek do zarzutu rażącego naruszenia prawa, jako przesłanki nadzwyczajnej czynności weryfikacyjnego należy wskazać, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia powoduje, że nie może być ona akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i nie daje się pogodzić z systemem obowiązujących norm (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 r.).

Sąd zwrócił uwagę, że ten aspekt kwalifikowanej wadliwości został wskazany w uzasadnieniu decyzji poprzedzającej decyzję zaskarżoną.

Wskazać w tym kontekście również należy, że ocena właściwego w sprawie organu co do zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa musi być prowadzona w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania kwestionowanej decyzji. Podkreślenia wymaga również to, że stwierdzenie nieważności oznacza, że decyzja, której to stwierdzenie dotyczy obarczona była kwalifikowaną wadą od dnia wydania, czyli ze skutkiem ex tunc.

Ustawodawca konstruując omawiany tryb nadzwyczajnej weryfikacji orzeczeń administracyjnych nie zdefiniował pojęcia "rażące naruszenie prawa". Nie zostało też ono precyzyjnie określone w systemie administracyjnego prawa procesowego. Z tego względu oraz wobec wskazanego powyżej skutku stwierdzenia nieważności zarówno w literaturze prawniczej, jak i w orzecznictwie konsekwentnie podkreślano konieczność odróżnienia rażącego naruszenia prawa, dla którego zasadniczym kryterium jest oczywista sprzeczność z treścią zastosowanego przepisu prawa od naruszenia prawa nawet istotnego, ale pozbawionego cech, pozwalających na kwalifikowanie go jako rażące. Taką powinność wyeksponował w swoim orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdzając ponadto, że rażące naruszenie prawa jest wyrazem ewidentnego, jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa; w tych przypadkach uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni, chodzi więc raczej o stwierdzenie ewidentnego błędu, nie zaś o wybór jednej z możliwych do przyjęcia interpretacji /sygn. akt II ARN 22/95, OSNAPU 1996, Nr 19-20, poz. 297/. Na uwagę zasługuje również konstatacja Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w wyroku z dnia 9 lutego 2005r. (sygn. akt OSK 1134/04), z której wynika, że "w sposób rażący może być naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy który nie wymaga wykładni prawa". Stanowisko prezentowane przez judykaturę we wskazanych powyżej orzeczeniach zostało również przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia (...) lipca 2001 r. (sygn. akt III SA 1110/00), w którym skład orzekający stwierdził, że "rażące naruszenie prawa występuje, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości". Pewnego rodzaju podsumowania dorobku nauki i judykatury w omawianym powyżej zakresie dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2004r., wskazując, że stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa wymaga w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego (przepisów prawnych) na podstawie których została wydana kwestionowana decyzja, ale także oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał kwestionowaną decyzję odbiega od prawidłowego rozumienia przepisów w takim stopniu, że może być uznane za rażące naruszenie prawa. (sygn. akt OSK 221/04, teza opubl. Rzeczypospolita 2004, nr 123).

W ocenie Sądu - akceptującego stanowisko powyżej przedstawione – S K O w L w obu składach orzekających w rozpoznanej sprawie prawidłowo uznało, że kwestionowana wnioskiem R G decyzja nie jest obarczona wadliwością rażącego naruszenia prawa, spełniającego kryteria powyżej opisane, ani żadną z wad nieważności uwzględnionych w art. 156 § 1 kpa.

Zdaniem Sądu w okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie na bezwzględną akceptację zasługują rozważania, przedstawione w uzasadnieniach decyzji, argumentacja i ocena organu orzekającego. Konsekwentnie należy uznać za prawidłowe rozstrzygnięcie Kolegium o odmowie stwierdzenia nieważności opisywanej wcześniej decyzji B W z dnia (...) grudnia 2011 r.

Należy też ponownie zwrócić uwagę, że celem nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego uregulowanego w art. 156 i następnych kpa jest ustalenie, czy poddana ocenie decyzja dotknięta jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Istotne jest również, że w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – co akcentowało Kolegium – organ orzekający nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i – wbrew sugestiom skarżącego – nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie ma też możliwości korygowania ewentualnych wad zaistniałych przy podejmowaniu kwestionowanego żądaniem nieważnościowym orzeczenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy poddana weryfikacji decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną, należącą do katalogu wad zawartego w przepisie art. 156 § 1 kpa. Oznacza to w konsekwencji, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ograniczone jest do badania legalności decyzji administracyjnej w kontekście kwalifikowanych wad o charakterze materialnym wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której podjęto weryfikowane orzeczenie. Stosownie do takiej formuły postępowania nieważnościowego organ uprawniony do jego przeprowadzenia nie może dokonywać nowych ani dodatkowych ustaleń faktycznych ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy przyjętego przy orzekaniu decyzją stanowiącą przedmiot oceny prowadzonej w postępowaniu nadzwyczajnym. Z tych względów należy uznać, że istotą omawianego postępowania weryfikacyjnego jest dokonanie oceny w zakresie umożliwiającym stwierdzenie, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważność oraz czy przeprowadzone postępowanie orzekające i zebrane w jego toku dowody mogły stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia o takiej treści, jaka w tym kwestionowanym orzeczeniu została zamieszczona. Ponownie wskazać należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu stwierdzenie zaistnienia kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie podjęcia decyzji, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że S K O w L zastosowało się do wszystkich warunków przyjętych dla przedmiotowego trybu postępowania, prawidłowo też w dokonywanej ocenie kwestionowanej decyzji przyjęło stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji. Zdaniem Sądu Kolegium też w sposób właściwy, zgodny z regułami procesowymi zanalizowało przebieg postępowania orzekającego prowadzonego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji opisywanego wcześniej przedsięwzięcia oraz treść kwestionowanej decyzji ustalającej te uwarunkowania, uznając w rezultacie tych czynności – w ocenie Sądu – zasadnie i zgodnie z prawem, że kwestionowane orzeczenie nie jest obarczona wadą powodującą nieważność, w tym przede wszystkim wadą rażącego naruszenia prawa. Organ orzekający przyjął też właściwą interpretację pojęcia "rażące naruszenie prawa" i przedstawił przyjętą w sprawie ocenę decyzji przeprowadzoną w odniesieniu do przepisu art. 156 § 1 kpa w obszernym, szczegółowym, zawierającym profesjonalnie przedstawioną argumentację uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia je poprzedzającego.

Istotne przy tym jest, że materialnoprawną podstawę orzekania przez B W o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji opisywanego przedsięwzięcia, decyzją wskazaną we wniosku weryfikacyjnym, stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) i do tej regulacji w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej decyzji tj. na dzień (...) grudnia 2011 r. odnosiła się ocena dokonywana przez Kolegium w tej sprawie.

W postępowaniu orzekającym – środowiskowym nie był stosowany przepis art. 16 ustawy o odpadach, którego naruszenie zarzucane jest we wniosku nieważnościowym, przy czym należy zwrócić uwagę, że nie tylko w postępowaniu nadzwyczajnym administracyjnym, ale również w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie skonkretyzował zarzutu poprzez wskazanie, czy dotyczy on ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.), czy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21).

Sąd podziela ocenę Kolegium uznającego, że kwestionowana decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane ustawowo i została w sposób prawidłowy uzasadniona.

Kolegium w sposób wyczerpujący odniosło się również w motywach decyzji zaskarżonej i poprzedzającej do zarzutu wyprowadzonego z negatywnej opinii P P I S w G wyrażonej w postanowieniu z dnia (...) listopada 2011 r. (Nr(...)), wyjaśniając charakter formalnoprawny opinii i uzgodnienia i wskazując, że B W w decyzji weryfikowanej odniósł się do postanowienia organu sanitarnego i przedstawił powody nieuwzględnienia go przy orzekaniu o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

W dokonywanej w sprawie ocenie Kolegium zasadnie też – zdaniem Sądu – odwołało się do funkcji i statusu procesowego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podkreślając specjalistyczny charakter takiego opracowania.

Wskazało też prawidłowo – co znajduje potwierdzenie w obszernym materiale sprawy, że B W w postępowaniu poprzedzającym podjęcie kwestionowanej decyzji zadośćuczynił obowiązkowi zapewnienia społeczeństwu udziału w tym postępowaniu poprzez obwieszczenia w podanych w uzasadnieniu datach.

Sąd podziela również ocenę Kolegium uznającego, że przy wydawaniu weryfikowanej decyzji nie został w sposób rażący naruszony przepis art. 8 kpa, zawierający jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Zasada ta dotyczy sposobu prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, czyli podejmowania kolejnych czynności procesowych w toku postępowania w sposób zgodny z regułami procedury i deklaracją państwa prawa i jest postrzegane w kategoriach instytucji służącej ochronie praw procesowych podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Wydanie przez organ administracji publicznej decyzji o treści, której dany podmiot nie akceptuje nie oznacza, że organ działał w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Możliwość sprawdzenia zgodności z prawem decyzji administracyjnej została zapewniona przez ustawodawcę poprzez przyjęcie systemu weryfikacji zwyczajnej i nadzwyczajnej, dostosowanego do teorii gradacji wad i umożliwiającego eliminowanie wad o charakterze nieistotnym, istotnym i kwalifikowanym.

Wyjaśnić też należy, że wskazywane przez skarżącego ewentualne zapewnienie B W o tym, że funkcjonowanie przedmiotowego przedsięwzięcia nie powinno powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny, nie jest zachowaniem, które może być utożsamiane z pozbawieniem uprawnionych podmiotów prawa do zaskarżenia decyzji z dnia (...) grudnia 2011 r. w toku instancyjnym poprzez wniesienie odwołania, czy też z uniemożliwieniem im dokonania tej czynności.

Rezygnacja z prawa do skorzystania z przysługującego środka zaskarżenia jest przejawem woli uprawnionego podmiotu i rezultatem swobodnego wyboru.

Sąd nie znalazł też podstaw do podważenia oceny Kolegium przyjętej w odniesieniu do pozostałych – innych niż rażące naruszenie prawa – przesłanek nieważności decyzji, wskazanych w art. 156 § 1 kpa, analizowanych w kontekście kwestionowanego orzeczenia.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i nie wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego. Przyjmując taką ocenę Sąd – stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Ponadto Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że wskazywane we wniosku weryfikacyjnym i w skardze uciążliwości związane z funkcjonowaniem przedmiotowego przedsięwzięcia powinny być przedmiotem działań właściwych organów środowiskowych, tym bardziej, że w kwestionowanej decyzji nie uwzględniono fakultatywnego orzeczenia o obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej.