Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1507/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda 7 spr. / AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty K. z dnia [...] 2003r. znak [...], na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 216 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. S. - orzeczono o odmowie zwrotu wyżej wymienionemu jako poprzedniemu właścicielowi działek : nr 1383/2 o pow. 0,4213 ha, , nr 1383/1 o pow. 0,0129 ha i nr 1383/3 o pow. 0.0182 położonych w Z. Podstawę takiego rozstrzygnięcia na tle poczynionych ustaleń i analizy art. 136 ust. 2 i 4 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości było stwierdzenie, że zbycie przez wnioskodawcę tych nieruchomości Okręgowej Spółdzielni Pszczelarskiej w K. z przeznaczeniem pod budowę Zakładu Przetwórstwa Artykułów Pszczelich O.S.P. w K., dokonane zawartymi w formie aktu notarialnego umowami z dnia [...] 1979r. Rep.[...] nastąpiło na ogólnych zasadach prawa cywilnego i nie podlega regulacji z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na skutek odwołania K. S. od powyższej decyzji została ona uchylona decyzją Wojewody M. z dnia [...] 2004r. znak [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przeprowadzona przez organ drugiej instancji na bazie tych samych przepisów i umów oraz innych zgromadzonych dokumentów odmienna ocena stanu faktycznego, przy poszerzeniu analizy prawnej o stosowne poglądy doktryny i orzecznictwa wskazywała na istnienie przesłanek do uznania przedmiotowych umów sprzedaży nieruchomości za zawarte w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co nakazywało ich traktowanie jako wywłaszczonych, ze skutkiem stosowania regulacji z art. 136 ust. 3 i następnych ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami. W decyzji organu drugiej instancji wskazano także na konieczność zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkim stronom oraz dokonania umożliwiających powyższe ustaleń.

Decyzją Starosty K. z dnia [...] 2004r. znak[...], na podstawie art. 229 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku K. S. o zwrot nieruchomości - orzeczono o odmowie zwrotu wyżej wymienionemu całych działek: nr 1383/3, nr 1383/6, nr 1383/8, nr 1383/9, nr 1383/10 i nr 1383/11 objętych księgą wieczystą Kw [...] oraz części działki nr 1392/6 objętej księgą wieczystą Kw [...], w granicach wywłaszczonych (nabytych) działek nr 1383/1, nr 1383/2 i nr 1383/3, położonych w obrębie Z. gm. Z.

W uzasadnieniu tego orzeczenia nawiązano do wskazań zawartych w decyzji Wojewody M. z dnia[...] 2004r. znak [...] oraz czyniąc z uwzględnieniem zebranego materiału dowodowego ustalenia w zakresie aktualnego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości powstałego po dacie wywłaszczenia (nabycia) wskazano, co następuje.

Planem podziału nr [...] z dnia [...]1980r. działka nr 1383/1 o pow.129m2, objęta księgą wieczystą Kw [...] Z., podzieliła się na działki: nr 1383/4 o pow. 57 m2 i nr 1383/5 o pow. 92 m2.

Planem podziału nr [...] z dnia [...] 1986r. działka nr 1383/2 o pow. 4213 m2

uległa podziałowi na działki: nr 1383/6 o pow. 632 m2 i nr 1383/7 o pow; 3581 m2,

działka nr 1383/4 o pow. 37 m2 została podzielona na działki: nr 1383/10 o pow. 18

m2 i nr 13893/11 o pow. 24 m2, a działka nr 1383/5 o pow. 92 m2 podzieliła się na

działki: nr 1383/8 o pow. 68 m2 i nr 1383/9 o pow. 24 m2. Aktem notarialnym - umową

sprzedaży Rep. [...] z dnia [...]1993r. przedstawiciele Okręgowej

Spółdzielni Pszczelarskiej w K. działający jej imieniem

sprzedali P. M. nieruchomość położoną we wsi

Z. gm. Z., objętą księgą wieczystą Kw [...] o łącznej powierzchni 5,0161

ha, w skład której wchodziły między innymi działki: nr 1383/3, nr 1383/6, nr 1383/7, nr

1383/8, nr 1383/9, nr 1383/10, nr 1383/11. Prawo własności nabywcy w stosunku do

powyższej nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw [...] w dniu

[...] 1995r., co zostało potwierdzone zawiadomieniem Sądu Rejonowego dla

K. - Wydział Ksiąg Wieczystych w K. Dz. Kw. [...] z dnia[...] 1995r. Operatem pomiarowym nr ks. rób. [...] sporządzonym przez geodetę

uprawnionego J. K. nr upraw. [...], przyjętym do państwowego zasobu

geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w K. w dniu

[...] 2000r. nr [...], dokonano wzajemnego zniesienia się części działek

objętych Kw [...], wśród których znalazła się opisana wyżej działka nr 1383/7 o

pow. 0,36 ha, w taki sposób, że otrzymały one oznaczenie jako działka nr 1392/2 o

pow. 4,78 ha, która następnie zmieniła swą powierzchnię i oznaczenie na działkę nr

1392/3 o pow. 4,76 ha. Powyższa zmiana została wprowadzona w operacie ewidencji

gruntów dla obrębu Z. gm. Z. na podstawie ostatecznej decyzji Urzędu

Gminy Z. z dnia [...] 2000r. znak [...]. Tym samym operatem

pomiarowym działka nr 1392/3 o pow. 4,76 ha podzieliła się na działki: nr 1392/4 o

pow. 0,4578 ha, nr 1392/5 o pow. 0,4579 ha i nr 3,8424 ha, a sporządzony projekt

podziału został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy Z. nr [...] z dnia[...] 2000 r. i również ujawniony w operacie ewidencji gruntów dla gminy Z. W

dacie dokonywania opisanych powyżej zmian przedmiotowa nieruchomość stanowiła

własność Pani K. K., na podstawie umowie sprzedaży zawartej w formie

aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] 1999r. W aktualnym operacie

ewidencji gruntów dla obrębu Z. gm. Z. wywłaszczona (nabyta)

nieruchomość składająca się z działek: nr 1383/1, nr 1383/2 i nr 1383/3 odpowiada

całym działkom: nr 1383/3, nr 1383/6, nr 1383/8, nr 1383/9, nr 1383/10, nr 1383/11 oraz części działki nr 1392/6. Działka nr 1392/6 stanowi obecnie własność Spółki

Akcyjnej P. z siedzibą w K. ul. [...], na podstawie umowy o przeniesienie własności z dnia [...] 2001 r. Rep. A.[...], co zostało potwierdzone w dniu [...] 2004 r. odpisem z księgi wieczystej Kw [...] wydanym przez Sąd Rejonowy dla K. - Wydział Ksiąg Wieczystych Dz. Odp.[...]. Działki nr 1383/3, nr 1383/6, nr 1383/8, nr 1383/9, nr 1383/10, nr 1383/11 stanowią własność J. P. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] 2000r. Rep. A Nr [...], co zostało potwierdzone w dniu [...] 2004r. odpisem z księgi wieczystej Kw [...] wydanym przez Sąd Rejonowy dla K. - Wydział Ksiąg Wieczystych Dz. Odp.[...].

Wskazano dalej, że zgodnie z art 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 ustawy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu . Przepis art. 229 tej ustawy stanowi natomiast, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W kontekście wyżej cytowanych przepisów ustawy stwierdzono, że na Skarbie Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego spoczywa obowiązek zwrotu nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia, przy czym art. 229 ustawy znosi obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (choćby niewykorzystanej zgodnie z celem wywłaszczenia) stanowiąc, że roszczenie nie przysługuje w sytuacji, gdy Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie są już w dniu 1.01.1998r. właścicielem nieruchomości, albo też nie władają tą nieruchomością, gdy została ona sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej (tzn. innemu podmiotowi niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego), a prawa te zostały ujawnione w księdze wieczystej przed 1.01.1998r. Do wyłączenia ciążącego na powyższych podmiotach obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 229 ustawy, dochodzi bez potrzeby merytorycznego rozpoznania, czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uwarunkowane jest ono jednak uprzednim ustaleniem, ze spełnione zostały ustanowione tym przepisem przesłanki, które powodują, że przewidziane w art. 136 ust. 3 ustawy roszczenie nie przysługuje. W świetle tego przepisu, aby roszczenie z art. 136 ust. 3 ustawy nie przysługiwało, objęta żądaniem zwrotu nieruchomość musi przed dniem 1.01.1998r. być : po pierwsze - sprzedana lub obciążona ustanowionym na niej wieczystym użytkowaniem; po drugie -nabywcą lub użytkownikiem wieczystym musi być osoba trzecia w rozumieniu tego przepisu; po trzecie - prawo to (własność lub użytkowanie wieczyste) musi być ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1.01.1998r. i stan ten musi istnieć w dniu wejścia w życie ustawy.

Odnosząc powyższe uregulowania do ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie po stwierdzeniu, że wywłaszczone (nabyte) działki nr 1383/1, nr 1383/2 i nr 1383/3, w aktualnym operacie ewidencji gruntów dla gminy Z. odpowiadają

całym działkom: nr 1383/3, nr 1383/6, nr 1383/8, nr 1383/9, nr 1383/10, nr 1383/11 oraz części działki nr 1392/6, które stanowią aktualnie własność osób trzecich, w rozumieniu przepisu art. 229 ustawy, a prawo to zostało ujawnione w księgach wieczystych przed dniem 1.01.1998r. w przedmiotowej sprawie spełnione zostały, przedstawione wyżej przesłanki art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które decydują o nieprzysługiwaniu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył w terminie K. S., który wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy w aspekcie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami mających obowiązywać od dnia 22.09.2004r., w szczególności, w kontekście art. 229a powołanej ustawy.

Decyzją Wojewody M. z dnia [...] 2004r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Starosty K. z dnia [...] 2004r. znak [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2000r. Dz.U. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia [...] 2004r. znak: [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji powołano zaskarżone orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia, ustaleń i oceny prawnej stanu faktycznego oraz treść odwołania, zaś z uwzględnieniem całego zgromadzonego materiału dowodowego wskazano na następujące okoliczności.

Przedmiotem postępowania są działki nr 1383/1, nr 1383/2 i nr 1383/3 położone w Z., gm. Z., sprzedane przez K. S. Okręgowej Spółdzielni Pszczelarskiej w K. na podstawie aktów notarialnych z dnia [..] 1979r. Rep. [...] oraz [...] 1979r. Rep. [...], zawartych w trybie art 6 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jak wykazał organ pierwszej instancji, wymienione wyżej nieruchomości odpowiadają aktualnie: całym działkom nr 1383/3, nr 1383/6, nr 1383/8, nr 1383/9, nr 1383/10, nr 1383/11 oraz część działki nr 1392/6 pół. w Z. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika bezspornie, że po wywłaszczeniu, Okręgowa Spółdzielnia Pszczelarska w K. sprzedała nieruchomość, w skład której weszły między innymi działki nr 1383/1, nr 1383/2 i nr 1383/3 gm. Z. aktem notarialnym z dnia [...]1993r. Rep. [...] P. M. Fakt przejścia prawa własności przedmiotowych nieruchomości został ujawniony w księdze wieczystej Kw [...] w dniu [...]1995r. Działki będące przedmiotem postępowania podlegały następnie podziałom geodezyjnym (plan z dnia 26.02.1980r. nr 258/14/135/80 i z dnia 02.04.1986r. nr K-2955/86) oraz zmianom oznaczeń (operat pomiarowy z dnia 22.05.2000r. nr 3418/3162/2000) i kilkakrotnie zmieniały także właścicieli. Aktem notarialnym z dnia [...] 1998r. Rep. [...] Spółka U. S.A sprzedała działki nr nr: 1383/3, 1383/6, 1383/7, 1383/8, 1383/9, 1383/10, 1383/11 K. K.,

aktem notarialnym z dnia [...] 2000r. Rep. [...] sprzedała działki nr: 1383/3, 1383/6, 1383/8, 1383/9, 1383/10, 1383/11 J. P. Działka nr 1383/7 po zmianach geodezyjnych odpowiada obecnie części działki nr 1392/6, która stanowi własność Spółki P. S.A. z siedzibą w K.

Organy prowadzące postępowanie o zwrot nieruchomości zobowiązane są do przestrzegania przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania. Z tego powodu Starosta K., wydając zaskarżoną decyzję musiał uwzględnić przy rozstrzyganiu sprawy zwrotu nieruchomości odpowiadających przejętym działkom nr 1383/1, nr 1383/2, nr 1383/3 w Z. treść art. 229 ustawy z dnia 21.08. 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Istota powołanego przepisu sprowadza się do tego, że znosi on obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ( choćby niewykorzystanej zgodnie z celem wywłaszczenia ) w sytuacji, gdy w dniu 1.01.1998r. Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie jest już właścicielem nieruchomości albo też, będąc właścicielem, nie włada tą nieruchomością, gdyż została ona oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ustalenie przez organ pierwszej instancji, że w sprawie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 229 ustawy, to jest, że działki nr nr: 1383/3, 1383/6, 1383/8, 1383/9, 1383/10, 1383/11 oraz część działki nr 1392/6 obręb Z., gm. Z., w granicach przejętych działek nr nr: 1383/1, 1383/2, 1383/3 obr. Z., gm. Z. zostały sprzedane lub zostało na nich ustanowione prawo użytkowania wieczystego, nabywcą lub użytkownikiem wieczystym jest osoba trzecia w rozumieniu tego przepisu (tj. inny podmiot niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego), a prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1.01.1998r. i stan ten istniał w dniu wejścia w życie ustawy oraz w dacie orzekania -zwalnia ten organ od badania, czy istnieją przesłanki określone w art. 137 ustawy, świadczące o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a tym samym przesłanki do jej zwrotu. Zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że opisany stan faktyczny i prawny odpowiada hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowe nieruchomości przed dniem 1.01.1998r. zostały sprzedane osobie trzeciej, stan taki nadal istnieje, zaś okoliczność ich zbycia została potwierdzona wpisem w księdze wieczystej Kw [...] w dniu [...] 1995r., tj. 1.01.1998r. Wpis do księgi wieczystej prawa własności jest objęty domniemaniem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.82r. o księgach wieczystych i hipotece, który to przepis stanowi, że domniemywa się, iż prawo jawne z księgi wieczystej wpisane jest zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Organy rozstrzygające sprawę o zwrot nieruchomości również są związane wynikającym z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych domniemaniem, co do zgodności wpisanego prawa wieczystego użytkowania z rzeczywistym stanem prawnym. Skoro w niniejszej sprawie spełnione zostały przedstawione wyżej przesłanki z art. 229 ustawy roszczenie o zwrot przedmiotowej nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy poprzednie mu właścicielowi nie przysługuje, zatem organ pierwszej instancji prawidłowo zatem odmówił jej zwrotu.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących zastosowania w postępowaniu art. 229 a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami wskazano, że przepis ten stanowi odrębną od art. 229 ustawy normę prawną i stanowi samodzielną materialnoprawną przesłankę do odmowy zwrotu nieruchomości określonych w tym przepisie. Rozumiany jest on w ten sposób, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust.3 nie przysługuje, jeżeli na nieruchomości stanowiącej nadal własność podmiotu, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie, został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, przy czym koniecznym warunkiem jest, aby zrealizowany na nieruchomości inny cel mógł również stanowić podstawę wywłaszczenia w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na wskazany powyżej stan

prawny nieruchomości nie dokonano ustaleń w zakresie jej zbędności na cel

wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy. Z uwagi na fakt, że w sprawie ma

zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zachodzi również

konieczność podejmowania ustaleń, czy na wywłaszczonej nieruchomości

zrealizowano inny cel publiczny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu

wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.

skargę na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2004r. znak

[...] K. S. przyznawał, że zebrany w postępowaniu

administracyjnym przeprowadzonym przez Starostę K. materiał

dowodowy istotnie wskazuje iż stan faktyczny i prawny odpowiada hipotezie art.

229 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami podając, że nie można zgodzić się z sytuacja, w której nieruchomości, co do których zostałem

pozbawiony prawa własności pod groźbą przymusu ( wywłaszczenia ) zostają zbyte

na rzecz osoby trzeciej, bez poinformowania go o takim zamiarze pomimo należnego

skarżącemu prawa pierwszeństwa. K. S. wskazywał na przepis art. 229

a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stosuje się do spraw wszczętych, a

niezakończonych ostateczną decyzją zarzucając, że interpretacja zawartej w nim

treści przyjęta przez Wojewodę M. nie jest właściwa. W tym zakresie

podnosił, że przepis art. 229 a nie może być odrębną od art. 229 normą prawną.

Traktując tę normę literalnie stanowi ona, że przepis art. 229 stosuje się wtedy, gdy

jest to określona zależność braku możliwości odzyskania wywłaszczonej

nieruchomości od realizacji o dodatkowo - wszystkich celów wywłaszczeniowych,

które w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu ( aktu nabycia ) były możliwe, a

graniczna data 1.01.1998r. zawiera się w treści art. 229. Jeżeli natomiast ma on stanowić samodzielną przesłankę materialnoprawną do odmowy zwrotu nieruchomości, to jego konstrukcja powinna być zgoła inna. Skarżący wskazywał, że przyjęte przez Wojewodę rozumienie art. 229 a nie jest zgodne z tak wyartykułowaną normą prawną, zaś tenże przed wydaniem swojej decyzji powinien przeprowadzić postępowanie dotyczące możliwości zwrotu nieruchomości objętych wnioskiem w aspekcie realizacji celu wywłaszczeniowego, zwłaszcza, że istnieją normy prawne pozwalające skazać na prawny niebyt zawarte umowy cywilne.

W świetle powyższego K. S. wnosił o uznanie zaskarżonej decyzji Wojewody M. za niezgodną z obowiązującym prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. -oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania skargę należy uznać za bezzasadną stwierdzając, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty K. z dnia [...]2004r. znak [...] odpowiadają prawu.

Przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło rozstrzygnięcia o zasadności żądania zawartego we wniosku K. S. z dnia [...] 2003r., który domagał się zwrotu nieruchomości stanowiących działki nr 1383/1, nr 1383/2 i nr 1383/3 położone w Z., gm. Z., sprzedanych przez niego Okręgowej Spółdzielni Pszczelarskiej w K. na podstawie aktów notarialnych z dnia [...] 1979r. Rep. [...] oraz [...] 1979r. Rep. [...] pod budowę Zakładu Przetwórstwa Artykułów Pszczelich w K., w warunkach uzasadniających uznanie powyższego za wywłaszczenie. Wydana w tej sprawie decyzja Starosty K. z dnia [...] 2003r. znak [...] została słusznie uchylona decyzją Wojewody M. z dnia [...] 2004r. znak [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji . W decyzji organu odwoławczego na bazie ówcześnie zgromadzonego materiału dowodowego dokonano prawidłowych ustaleń i trafnej, wyczerpującej oceny prawnej stanu faktycznego uzasadniającej wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, które nie budzi zastrzeżeń.

Decyzja ta pomimo takiej możliwości nie została przez K. S. zakwestionowana przez wniesienie skargi, brak polemiki z jej zasadnością przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, stąd wyżej wskazana materia pozostaje poza szerszymi rozważaniami. Stwierdzają zgodność z prawem tak zaskarżonej , jaki poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] 2004r. znak [...] oraz prowadzonego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy postępowania, uwzględniając iż K. S. nie podnosi w skardze zarzutów natury formalnej, nie kwestionuje prawidłowości poczynionych ustaleń lub autentyczności, czy treść zgromadzonych dowodów, jak również prezentowanej w obu decyzjach oceny prawnej stanu faktycznego w tym wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3, art. 216 i art. 229 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm. - dalej u.g.n.), z uwagi na bezsporne stanowiska stron w wyżej wskazanym zakresie, dalsze wywody zostają ograniczone do dwóch kwestii uznawanych przez skarżącego za decydujące o wadliwości przedmiotowych orzeczeń.

K. S. sygnalizuje w skardze, że nie godzi się z zaistniałą w sprawie niniejszej sytuacją, w której sprzedane przez niego pod przymusem wywłaszczenia nieruchomości nie zostały wykorzystane zgodnie z celem, któremu miał służyć, lecz zbyte osobom trzecim, bez poinformowania go o takim zamiarze, pomimo należnego skarżącemu prawa pierwszeństwa. Odnosząc się do tego zarzutu - który nie jest skuteczny - należy zauważyć, że w sprawie niniejszej kwestie realizacji celu wywłaszczenia po dacie zawarcia przez niego umów sprzedaży, czy informowania skarżącego o zamiarze zbycia nieruchomości będących uprzednio jego własnością pozostały słusznie poza ustaleniami. Podstawy do ograniczenia postępowania dowodowego zostały podane trafnie w zaskarżonej decyzji, zaś prawidłowości powyższego z punktu widzenia zasad wynikających z art. 7 k.p.a. nie zmieniają eksponowane w skardze okoliczności, które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności wniosku dotyczącego zwrotu przedmiotowych nieruchomości z uwagi na wystąpienie sytuacji przewidzianej w art. 229 u.g.n. Przepis ten ustanawia negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości w postaci przypadku sprzedania albo oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości przed dniem wejścia w życie ustawy z jednoczesnym ujawnieniem praw nabywcy w księdze wieczystej. Uzasadnieniem dla wprowadzonej przez ustawodawcę w tym przepisie regulacji jest stabilizacja stanu prawnego zaistniałego na nieruchomości wywłaszczonej w dniu wejścia w życie 1.01.1998r. ustawy o gospodarce nieruchomościami, normującej nowy sposób zasady i tryb zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, jak również zasady i tryb zbywania oraz udostępniania nieruchomości publicznych, podyktowana ochroną interesów osób trzecich, niebędących podmiotami publicznoprawnymi. Ustalenie przeszkód, o jakich stanowi art. 229 u.g.n. skutkuje bezzasadnością żądania i odmową zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ( por. L. Żukowski.Orzecznictwo Sądów Polskich 2001/5/80 , glosa nr publikacji 29899 oraz T. Woś, Wywłaszczenie i zwrot nieruchomości, W -wa 2004 s. 228-229 ) bez czynienia dalszych ustaleń, o których wspomina skarżący, które jako nie mogące prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia należy uznać za zbędne. Odmowa zwrotu nieruchomości nie jest też przy takiej regulacji uzależniona od jakichkolwiek rozstrzygnięć na drodze cywilnoprawnej.

Bezzasadnym jest także zarzut skarżącego dotyczący błędnej wykładni art. 229 a u.g.n., która miała skutkować odstąpieniem od jego stosowania, w tym badania kwestii realizacji celu wywłaszczenia. Uznając za trafne stanowisko prezentowane w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazać należy, że przy interpretacji art. 229a u.g.n. uwzględnić należy nie tylko dyrektywy wykładni gramatycznej, służące ustaleniu jego znaczenia według zasad językowo-logicznych, ale mieć na uwadze dalsze, związane z wykładnią systemową i funkcjonalną. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że oba przepisy - tj. art. 229 u.g.n. i art. 229 a u.g.n., zamieszczone zostały poza kompleksową regulacją dotyczącą zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zawartą w tak zatytułowanym rozdziale 6 działu III u.g.n., który normuje wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości. Zostały one wprowadzone do działu VII u.g.n., obejmującego przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe. Zawarto je w rozdziale 1 - przepisy przejściowe, których zadaniem - podobnie jak innych tam znajdujących się norm, jest regulacja stanu prawnego jaki powoduje wprowadzenie nowej ustawy, w kontekście zdarzeń zaistniałych w okresie obowiązywania poprzedzających ją ustaw. Jak już wskazano wyżej art. 229 u.g.n. jest przepisem określającym negatywne przesłanki realizacji praw przewidzianych w art. 136 ust. 3 u.g.n., zaś analogiczny charakter i znaczenie ze względów systematycznych przypisać należy regulacji z art. 229 a u.g.n. Stosownie do jego treści - przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Skoro art. 229 u.g.n. , przywiduje negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości przewidzianego w art. 136 ust. 3 u.g.n. w sytuacji, gdy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej, zaś art. 229 a mówi o stosowaniu tego przepisu, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia - wystąpienie takiego stanu rzeczy, w nawiązaniu do stosowania art. 229 u.n.g. oznacza brak roszczenia z art. 136 ust. 3, pomimo niezrealizowania pierwotnego celu wywłaszczenia. Ratio legis dla wprowadzonej przez ustawodawcę w tym przepisie regulacji uniemożliwiającej realizację uprawnień z art. 136 ust. 3 u.g.n. jest interes publiczny i stabilizacja stanu prawnego zaistniałego na nieruchomości wywłaszczonej w dniu wejścia w życie 1.01.1998r. ustawy o gospodarce nieruchomościami, normującej nowy sposób zasady oraz tryb zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, na których nie doszło do co prawda realizacji pierwotnego celu wywłaszczenia, ale wykorzystano je na cel, który taką podstawę mógł stanowić. Ta regulacja nie ma zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za bezzasadną , Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.