Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 577/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 174, art. 1, ar. 2, art. 3 par. 1, art. 151, ar. 145 par. 1 pkt 1 lic. c, art. 141 par.  4, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, ar. 8, art. 9, art. 77, ar. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 27 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 7
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Zofia Przegalińska Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 693/14 w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 693/14 oddalił skargę M.R. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

M.R. we wniosku z dnia z dnia [...] kwietnia 2013 r. o przyznanie płatności ONW strefa nizinna II zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni wynoszącej 1,75 ha. W dniu 14 października 2013 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została wizytacja terenowa w ramach czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Następnie w dniu 8 listopada 2013 r. w systemie informatycznym ZSZiK na ortofotomapie wykonano pomiary powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności oraz sporządzono raport nr dok. [...], w którym stwierdzono nieprawidłowości: powierzchnię działki rolnej A stanowiącą 0,56 ha wobec zadeklarowanej powierzchni 0,82 ha - kod DR 13+; ponadto zastosowano kod DR52; powierzchnię działki rolnej B stanowiącą 0,41 ha wobec zadeklarowanej 0,52 ha - kod DR13+; ponadto zastosowano kod DR22 i DR52; powierzchnię działki E stanowiącą 0,05 ha wobec zadeklarowanej powierzchni 0,11 ha. Zastosowano kod DR4.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (Kierownik Biura ARiMR) orzekł o odmowie przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2013 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW strefa nizinna II.

Odmowę organ I instancji uzasadnił stwierdzoną różnicą między powierzchnią zadeklarowaną (1,75 ha), a powierzchnią stwierdzoną kwalifikującą się do płatności na obszarze ONW strefa nizinna II (1,25 ha).

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. (data nadania) skarżący złożył odwołanie od decyzji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podkreślił, że nie zgadza się z wynikami przeprowadzonej w gospodarstwie w dniu 14 października 2013 r. kontroli Foto. Stwierdził, iż przedmiotowa kontrola nie odbyła się na gruntach do niego należących, ale na graniczących z nimi działkach sąsiednich. Skarżący wniósł o ponowną (z jego osobistym udziałem) kontrolę obszarową działek rolnych gospodarstwa.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie oparł na dowodzie, jakim jest raport z czynności kontrolnych oraz jego załącznikach w postaci zdjęć i szkiców. Podczas kontroli ustalono stan faktyczny istniejący na gruntach zadeklarowanych do przyznania płatności w roku 2013. Ze sporządzonego z czynności kontrolnych raportu wynika, że w dniu kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili mniejszą powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności (1,27 ha) aniżeli zadeklarowano we wniosku (1,75 ha). Pomiaru powierzchni faktycznie uprawianej w ramach działek ewidencyjnych nr 37/5, 61/4, 61/6 37/6 dokonano w systemie ZSZiK na aktualnej ortofotomapie. Pomiar ten wykonany został po granicach uprawy w oparciu o wskazania rolnika na załączniku graficznym.

Organ II instancji wskazał, że skarżący nie zgadzając się z zapisami raportu, skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i wniósł zastrzeżenia do raportu. W wyniku ponownej analizy dokumentacji pokontrolnej oraz mając na uwadze zastrzeżenia rolnika, w tym dotyczące błędnie przeprowadzonej kontroli, Biuro Kontroli na Miejscu przeprowadziło ponowną wizytację terenową. Jak wynika z pisma wyjaśniającego BKM z dnia [...] lutego 2014 r. oraz z korekty raportu Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało swoje stanowisko i uznało, że poprzednią kontrolę przeprowadzono poprawnie. Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, iż Biuro Kontroli na Miejscu odnosząc się do zastrzeżeń rolnika, szczegółowo wyjaśniło stan faktyczny znajdujący się na gruntach.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że z zebranych materiałów dowodowych, w tym raportu z kontroli, szkiców działek, załączników graficznych oraz zdjęć ortofotomapy wynika, że kontrola przeprowadzona została prawidłowo na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Działki ewidencyjne, na których została przeprowadzona kontrola zlokalizowane zostały m.in. na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności oraz na podstawie dołączonych do wniosku materiałów graficznych, na których rolnik wskazał położenie działek rolnych względem działek ewidencyjnych. W celu potwierdzenia poprawności przeprowadzonej kontroli, w dniu 18 lutego 2014 r. odbyła się ponowna wizytacja terenowa, która potwierdziła dotychczasowe wyniki, tym samym potwierdziła, że działki rolne zostały skontrolowane na właściwych działkach ewidencyjnych. Do każdej działki rolnej wykonana została dokumentacja fotograficzna przedstawiająca tereny uprawnione do płatności jak i te które zostały z niej wyłączone.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych. Skarżący ponownie nie zgodził się z wynikami przeprowadzonej kontroli, zarzucając brak poinformowania go o przeprowadzonych czynnościach i nie doręczenie protokołu z ponownej kontroli.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności obszarowych organy ARiMR dokonują na podstawie kontroli administracyjnej wniosków oraz kontroli na miejscu. Art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.jed. Dz.U. z 2013 r., poz. 173, dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju) stanowi, iż w zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, przy czym w przypadku kontroli operacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy tytułu II części II rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Stwierdził, że w myśl art. 4 ust. 7 rozporządzenia Nr 65/2011 kontrole mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a więc organ przeprowadzający kontrolę może o tym fakcie powiadomić beneficjenta, jednak czynić tego nie musi.

Sąd I instancji stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły na podstawie wszystkich dostępnych w sprawie dowodów: kontroli foto, wizytacji terenowych przeprowadzonych 14 października 2013 r. oraz 18 lutego 2014 r., pomiarów ortofotomapy poszczególnych działek zgromadzonych w systemie ZSZiK oraz wyjaśnień Biura Kontroli na Miejscu, powierzchnię działek rolnych kwalifikowanych do przyznania płatności na obszarze ONW strefa nizinna II na 2013 rok.

Organy analizując sprawę ponownie, stwierdziły, iż łączna powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła 1,27 ha wobec zadeklarowanej 1,75 ha, pomniejszenie wynosi 0,48 ha. Powyższe ustalenia obu instancji WSA uznał za uprawnione i nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności.

Sąd I instancji zaznaczył również, że w toku prowadzonego postępowania strona nie wykazała inicjatywy dowodowej, nie przedstawiła bowiem żadnych argumentów, wobec czego rozstrzygnięcie oparto na podstawie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego.

WSA zauważył, że działki skarżącego zostały zidentyfikowane zgodnie z jego wskazaniami. Natomiast niezawiadomienie skarżącego o terminach kontroli ma uzasadnienie w przepisie art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Organ nie miał bowiem obowiązku informowania rolnika o przeprowadzeniu kontroli w jego gospodarstwie. Sąd I instancji zauważył także, iż wyniki przeprowadzonej kontroli w latach poprzednich nie mogą stanowić podstawy przyznania płatności w kolejnych latach.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy obu instancji w sposób prawem przewidziany przeprowadziły postępowanie i wydały decyzje, w których wskazały na ustalenia faktyczne oraz uzasadniły, przez powołanie stosownych przepisów, powody dla których odmówiły przyznania wnioskowanej płatności.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M.R. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: art. 27 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 - poprzez błędną wykładnię jego treści, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy brak wcześniejszego zapowiedzenia kontroli i nie dopuszczenie do osobistego udziału w kontroli skarżącego był zasadny, podczas gdy wcześniejsze uzgodnienie kontroli nie tylko nie zagrażało celowi kontroli, ale w związku z niezgodnością w zakresie lokalizacji terenu jaką wskazywał skarżący w stosunku do ustaleń organu, było wręcz konieczne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego,

2) Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 1, art. 2, art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. i

art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd I Instancji obowiązku kontroli

działalności administracji publicznej polegające na oddaleniu skargi i

nieuchyleniu decyzji organu II instancji, w sytuacji gdy skarga winna być

uwzględniona z uwagi na niedokładne wyjaśnienie przez organ administracji

publicznej stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i wydanie decyzji bez

zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, w zakresie faktycznej

wielkości i lokalizacji kontrolowanych działek. Sąd I Instancji wydał

rozstrzygnięcie w oparciu jedynie o materiał zgromadzony przez pozwany

organ, całkowicie pomijając dowody i argumenty przedstawiane przez

skarżącego,

- art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1a. p.p.s.a. art. 151 p.p.s.a. - poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku kontroli

działalności administracji publicznej polegające na oddaleniu skargi i

nieuchylenie decyzji organu II instancji, w sytuacji gdy skarga winna być

uwzględniona z uwagi na naruszenie przez organ administracji przepisów

prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 27 ust 1

rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez przyjęcie, że organ

administracji mógł przeprowadzić kontrolę bez udziału skarżącego, podczas

gdy uczestnictwo skarżącego było konieczne i niezbędne dla prawidłowego

przebiegu kontroli,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez wybiórcze przedstawienie przez Sąd I

Instancji stanu sprawy, z pominięciem wyjaśnień składanych przez skarżącego

w toku postępowania sądowego i przywołaniem przez zainteresowanego

poprzedniego wyroku WSA w analogicznej jego sprawie oraz nieodniesienie się

do zarzutu podniesionego w skardze przez skarżącego w przedmiocie

doręczenia mu protokołu w przeprowadzonej kontroli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych w tym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznanej sprawie pełnomocnik powołał się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w przepisie art. 174 p.p.s.a.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności za dany rok. Powierzchnia ta jest weryfikowana w toku postępowania administracyjnego zarówno pod względem wielkości zgłoszonego obszaru jak i jego rolniczego zagospodarowania. Narzędziami służącymi weryfikacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że na działkach wskazanych przez skarżącego we wniosku przeprowadzono kontrolę metodą FOTO, to znaczy z wykorzystaniem zdjęć lotniczych powierzchni (ortofotomapa cyfrowa) oraz na podstawie wizytacji terenowej, w trakcie której inspektorzy terenowi wykonali szkice i zdjęcia. Z płatności zostały wyłączone obszary nieużytkowane rolniczo, podmokłe, porośnięte wysokimi trawami, zadrzewione i zakrzaczone, co uwidoczniono na zdjęciach. Pomiaru powierzchni faktycznie uprawianej w ramach zgłoszonych działek ewidencyjnych dokonano w systemie ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli).

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że Sąd I instancji błędnie zaakceptował nieprawidłowe ustalenia organów ARiMR w zakresie powierzchni działek rolnych skarżącego kwalifikowanych do przyznania płatności ONW za 2013 r., które to nieprawidłowe ustalenia spowodowane były przeprowadzeniem kontroli na miejscu bez udziału skarżącego, pomimo jego wniosku w tym zakresie.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły zostać uwzględnione.

Nieuprawniony jest zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Przepis ten został błędnie przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jako przepis, z którego wynika, że organ nie ma obowiązku powiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Przepis ten nie ma zastosowania w sprawach dotyczących płatności ONW. Kwestia braku obowiązku powiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, w zakresie dotyczącym płatności ONW, została uregulowana w art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8). Przepis ten stanowi, że "Nie naruszając przepisów art. 20 ust. 4 niniejszego rozporządzenia i pod warunkiem, że nie zagraża to celowi kontroli, kontrole na miejscu można zapowiadać. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nieprzekraczającym 14 dni. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do środków dotyczących zwierząt wyprzedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków."

Z brzmienia tego przepisu, (który również został przywołany w uzasadnieniu wyroku) wynika , że zasadą jest przeprowadzanie kontroli na miejscu bez uprzedniego informowania o nich kontrolowanego podmiotu. Przepis przewiduje jedynie możliwość zapowiedzenia kontroli, jeżeli nie zagraża to jej celowi, nie wprowadza natomiast obowiązku uprzedzenia zainteresowanego o zamiarze przeprowadzenia kontroli, tym bardziej nie wprowadza obowiązku przeprowadzenia kontroli z udziałem rolnika. Nie można więc zarzucić organom administracji, że dokonały błędnej wykładni ww. przepisu nie powiadamiając rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, w sytuacji gdy organy te powołując się na ww. przepis twierdziły, że nie miały obowiązku powiadomienia rolnika.

W konsekwencji nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której w ocenie skarżącego, organ administracji naruszył art. 27 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 przeprowadzając kontrolę bez udziału rolnika.

Nie mają usprawiedliwionych podstaw również zarzuty naruszenia przepisów art. 1, art. 2, art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c. p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący zarzuca Sądowi I instancji nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji w sytuacji niewyjaśnienia przez organ orzekający stanu faktycznego sprawy poprzez niezebranie i nierozważenie pełnego materiału dowodowego w zakresie faktycznej wielkości i lokalizacji działek.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nieuprawniony jest zarzut naruszenia przepisów art. 1, 2 i 3 § 1 p.p.s.a., ponieważ rozpoznana sprawa jest sprawą sądowoadministracyjną, została rozpoznana przez sąd administracyjny, który dokonał kontroli działania organu administracji stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby zatem polegać na wykroczeniu poza kompetencje sądu albo zastosowaniu środka nieprzewidzianego w ustawie, względnie na sytuacji gdy Sąd rozpoznający skargę, uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie. Przepis ten nie określa jednak wzorca, według którego kontrola ma być wykonana. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia tego przepisu.

Nie może odnieść zamierzonego skutku również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. powiązany z zarzutem naruszenia przez organy ARiMR przepisów art. 7, 8, 9 , 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do tego zarzutu należy przypomnieć, że ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW zawiera szczególną, w stosunku do k.p.a. regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą obowiązki organu w tym zakresie. Przepis art. 21 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Według art. 21 ust. 2 w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Poza tym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy).

Przywołane przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW wyłączyły w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach działań objętych ustawą (w tym płatności ONW) stosowanie art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. Dlatego w sprawie nie można było skutecznie zarzucić organom prowadzącym postępowanie naruszenia art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia naruszenia art.8 k.p.a. Nie można jednak nie zauważyć, że Sąd I instancji błędnie przywołał w uzasadnieniu wyroku ww. przepisy k.p.a. zamiast przepisów art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Równocześnie trzeba zaznaczyć, że dokonując oceny postępowania organów prowadzących postępowanie w świetle przepisów k.p.a., a nie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, WSA dokonał tej oceny w świetle przepisów stawiających organom administracji wyższe wymagania w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i świetle tych przepisów uznał postępowanie dowodowe za przeprowadzone prawidłowo, wskazując, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły – na podstawie wszystkich dostępnych w sprawie dowodów – kontroli foto, wizytacji terenowych przeprowadzonych 14 października 2013 r. oraz 18 lutego 2014 r., pomiarów ortofotomapy poszczególnych działek zgromadzonych w systemie ZSZiK oraz wyjaśnień Biura Kontroli na Miejscu, powierzchnię działek rolnych kwalifikowanych do przyznania płatności na obszarze ONW strefa nizinna II na 2013 rok. Brak jest podstaw do podważenia stanowiska WSA.

Należy odmówić zasadności również zarzutom naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania." Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na nieodniesieniu się w treści uzasadnienia do jednego z podniesionych w skardze zarzutów, mógłby odnieść skutek tylko wtedy, gdyby Sąd I instancji pominął istotne dla oceny sprawy argumenty skargi, gdyż z przepisu tego nie wynika obowiązek sądu ustosunkowywania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Skutku takiego nie może odnieść zarzut nieodniesienia się przez WSA do podnoszonego w skardze zarzutu niedoręczenia skarżącemu protokołu z kontroli, bowiem skarżącemu pierwszy raport z kontroli został niewątpliwie doręczony, co wynika choćby z faktu składania przez niego zastrzeżeń i to znalazło odzwierciedlenie w części historycznej uzasadnienia. Wyniki drugiej wizytacji terenowej przeprowadzonej w ramach kontroli potwierdziły wyniki pierwszej. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby nieodniesienie się przez WSA do faktu doręczenia lub niedoręczenia skarżącemu raportu z uwzględnieniem wyników drugiej wizytacji, potwierdzającej ustalenia pierwszej wizytacji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko taki zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego mógłby odnieść zamierzony skutek w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.

Nieuprawniony jest też zarzut pominięcia wyjaśnień składanych przez skarżącego w toku postępowania sądowego, bowiem skarżący, poza stwierdzeniem na rozprawie, że popiera skargę, co Sąd oczywiście wziął pod uwagę, dołączył do akt sprawy jedynie korespondencję z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska oraz sporządzony przez nią protokół szacowania szkód wyrządzonych przez bobry, co nie miało związku z rozpoznaną sprawą.

Brak jest też podstaw do podważenia stanowiska WSA, który stwierdził, że działki skarżącego zostały zidentyfikowane zgodnie z jego wskazaniami, wyjaśnić tylko należy, że chodzi tu o wskazania rolnika dokonane na materiale graficznym stanowiącym załącznik do wniosku, na którym rolnik wskazał położenie działek rolnych względem działek ewidencyjnych.

Prawidłowo również Sąd I instancji stwierdził, że wyniki kontroli przeprowadzonych w latach poprzednich nie mogą stanowić podstawy do przyznania płatności w kolejnych latach. Rolnik zobowiązany jest spełniać warunki niezbędne do przyznania wnioskowanej płatności w każdym roku, którego wniosek dotyczy.

Na tle rozpoznanej sprawy NSA zauważa, że niezrozumiałe jest, pomimo że działanie takie było zgodne z prawem, niepowiadomienie skarżącego o żadnej z wizytacji przeprowadzonych w terenie, w sytuacji gdy nie sprzeciwiały się temu okoliczności sprawy, a przeprowadzenie wizytacji przy udziale rolnika, być może przekonałoby go do prawidłowości ustaleń dokonanych przez organy ARiMR.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.