Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 180/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 152 art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi H. i F. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. i F. Ż. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. numer [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w wyniku rozpoznania odwołania H. i F. Ż. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego

z dnia [...]r., [...], nakazującej rozbiórkę górnej części budynku jednorodzinnego przy ul. [...]w [...], w taki sposób, aby doprowadzić przedmiotowy budynek do zgodności z pkt [...] decyzji z dnia [...]r. Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy, tj. aby wysokość zabudowy nie przekraczała wysokości istniejącego budynku mieszkalnego, - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał inwestorom H. i F. Ż. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...]w [...]w taki sposób, aby doprowadzić obiekt do zgodności z punktem [...] decyzji z dnia [...]r. Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. aby wysokość zabudowy przedmiotowego budynku nie przekraczała wysokości istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego.

Organ II instancji uzasadnił, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji nr [...]z dnia [...]r. Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzją

z dnia [...]r. znak [...]Starosta udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Na skutek stwierdzenia nieważności zarówno decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. znak [...], jak i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. znak [...],Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie - w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Następnie decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, w celu doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. W związku z odwołaniem W. S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., uchylił w całości decyzję organu I instancji i nakazał inwestorowi, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przedłożenie w terminie do dnia [...]r., określonych dokumentów, m.in. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej obiektu, z określeniem jego przeznaczenia oraz wysokości zabudowy w stosunku do istniejącego na działce budynku mieszkalnego, wraz z orzeczeniem technicznym, sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wybudowanie obiektu zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (ze szczególnym uwzględnieniem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego dotyczącego poszanowania, występujących

w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich).

W. S. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2005r., II SA/Sz 436/04, Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że decyzja, nakładająca określone obowiązki nie jest decyzją kończącą postępowanie,

a ma jedynie na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem. Będzie to możliwe po zbadaniu i ocenie dokumentów, do przedstawienia których zostali zobowiązani inwestorzy. Doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania, wysokości budynku, sposobu użytkowania, zgodności z innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Od stwierdzenia tej zgodności zależy wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku.

Po przedstawieniu przez inwestora dokumentów Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając, że wybudowany obiekt nie spełnia wymogu decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ nie zachowano warunku dotyczącego wysokości zabudowy, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego decyzją z dnia 19 maja 2006 r., nakazał rozbiórkę części obiektu w taki sposób, aby jego wysokość zabudowy nie przekraczała wysokości istniejącego budynku mieszkalnego. Od decyzji tej odwołali się H. i F. Ż., którzy stwierdzili, że decyzja rażąco narusza obowiązujące przepisy oraz nie zgodna jest z całością postępowań administracyjnych i sądowych, toczących się w tej sprawie od kilku lat. Zdaniem skarżących nakaz dokonania faktycznej rozbiórki [...]% budynku, wybudowanego na podstawie prawomocnej i ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i przyjętego do użytkowania decyzją administracyjną, po uprzednich kontrolach PINB, który dwukrotnie stwierdził, że obiekt został zrealizowany zgodnie

z obowiązującymi przepisami, jest nieuzasadniony oraz stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia inwestorom znacznej szkody materialnej i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych.

W odpowiedzi na zarzuty skarżących organ II instancji stwierdził, że zgodnie

z prawomocną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, inwestor miał obowiązek przedłożyć m.in. inwentaryzację architektoniczno-budowlaną obiektu, z określeniem jego przeznaczenia oraz wysokości zabudowy w stosunku do istniejącego na działce budynku mieszkalnego, oraz orzeczenie techniczne, potwierdzające wybudowanie obiektu zgodnie z przepisami. Przedłożone przez inwestora dokumenty nie potwierdzają tej zgodności. Załącznik nr [...] do inwentaryzacji z orzeczeniem - pomiar wysokości zabudowy na działce, wykonany przez uprawnionego geodetę, potwierdza, że nowy budynek jest wyższy od istniejącego na działce budynku mieszkalnego o [...]m. Nie zachowany jest warunek nr [...] prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r. stanowiący, że "wysokość zabudowy nie powinna przekraczać wysokości istniejącego budynku mieszkalnego". Obowiązek doprowadzenia inwestycji do zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, w celu doprowadzenia jej do zgodności z prawem, stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w wyroku z dnia 22 czerwca 2005r.

Zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, w przypadku nie wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. l pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Dlatego orzeczony nakaz rozbiórki części przedmiotowego budynku tak, aby wysokość jego zabudowy nie przekraczała wysokości istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego, jest zgodny z prawem. Ponieważ decyzja organu

I instancji nie wskazała osób zobowiązanych do wykonania nakazu, uchylono ją

w całości i orzeczono jak w sentencji. Przedstawionej przez skarżących argumentacji nie uwzględniono, a jedynym dokumentem dotyczącym wysokości zabudowy na działce jest pomiar uprawnionego geodety.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie złożyli H. i F. Ż.

Skarżący zarzucili, że decyzja Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zawierająca w pkt. [...] stwierdzenie, że "wysokość zabudowy nie powinna przekraczać wysokości istniejącego budynku mieszkalnego", nie definiuje terminu "wysokość zabudowy". Natomiast decyzja Prezydenta Miasta zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414, ze zm.). Artykuł 7 ust 1, pkt 1, powołanej ustawy stanowi, że do przepisów techniczno budowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 10 z 1995 r. poz. 46, ze zm.) w § 7 działu I podaje obowiązującą definicję wysokości zabudowy, zgodnie z którą wysokość budynku lub jego części jest liczona od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku, nie będącym wyłącznie wejściem do pomieszczeń gospodarczych lub technicznych, do górnej płaszczyzny stropu lub stropodachu nad najwyższą kondygnacją użytkową, łącznie z grubością izolacji cieplnej, bez uwzględnienia wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych.

Dokonane przez geodetę, Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz rzeczoznawcę budowlanego pomiary inwentaryzacyjne wykazały, że wysokość nowego budynku mierzona w sposób zdefiniowany w przepisach techniczno budowlanych nie przekracza wysokości istniejącego sąsiedniego budynku mieszkalnego, bowiem przepisowo mierzona wysokość budynku nie powinna uwzględniać wyniesionego nad ostatni strop (liczony łącznie z grubością izolacji cieplnej) dachu [...]. Jak wykazał pomiar geodety wysokości te są równe.

Obniżenie budynku skarżących o [...] cm, który został wybudowany zgodnie

z decyzją o pozwoleniu na budowę i odebranego do użytkowania stosowną decyzją, spowoduje praktycznie rozbiórkę całej jego najwyższej kondygnacji i nie można tego zaakceptować w świetle przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dniu wydawania decyzji. Budynek został wybudowany zgodnie z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1233/06, oddalił skargę H. i F. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego.

Sąd, po przedstawieniu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, stwierdził

w uzasadnieniu, iż z załącznika nr [...], na który powołuje się organ odwoławczy wynika, że pomiar wysokości budynków, dokonany przez geodetę, wykazał, iż nowy budynek jest wyższy od istniejącego o [...]m. Nie zachowano zatem wymogu określonego w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia

[...]r. Sąd podkreślił, że kwestia wysokości zabudowy była również przedmiotem rozważań Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w decyzji z dnia [...]r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta z dnia [...]r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu H. i F. Ż. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego. Ponadto Wojewoda decyzją z dnia [...]r. stwierdził nieważność uzyskanej przez inwestorów decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Sąd orzekający wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 436/04 stwierdził, że zasadnie przyjęto, iż w sprawie nie może mieć zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ przedmiotowy budynek wzniesiony został w czasie, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała jeszcze decyzja o pozwoleniu na budowę, która później została unieważniona. W takiej sytuacji musiała być zastosowana procedura wskazana w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 5 Prawa budowlanego.

Sąd wskazał dalej, że organy nadzoru budowlanego przyjęły ocenę prawną

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego i organ I instancji decyzją z dnia [...]r. stwierdził, wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...]r. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję organu I instancji i nakazał ponownie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem treści przedstawionych przez inwestorów dokumentów i ustalić czy wybudowany obiekt nie narusza warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W konsekwencji, decyzją z dnia [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom rozbiórkę górnej części wybudowanego przez nich budynku tak, aby wysokość zabudowy nie przekraczała wysokości istniejącego budynku mieszkalnego. Sąd uznał, że przyjęty przez organy nadzoru budowlanego tryb postępowania był prawidłowy, ponieważ zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego niewykonanie obowiązku nałożonego na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 zobowiązuje organ do wydania decyzji, którą nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zatem w rozpoznawanej sprawie nakazanie rozbiórki części wzniesionego budynku i dostosowanie jego wysokości do istniejącej już zabudowy było zgodne z prawem.

Od powyższego wyroku, skargę kasacyjną złożyli H. i F. Ż., reprezentowani przez radcę prawnego G. G. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie:

1) prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, polegającą na przyjęciu, że organ administracji budowlanej przy wydawaniu decyzji w trybie art. 51, nakazującej rozbiórkę obiektu uprawniony jest do badania zgodności obiektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

2) przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy administracji budowlanej przepisów prawa materialnego, tj. przez przyjęcie, że w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane można nałożyć na stronę obowiązek przedstawienia określonych dokumentów,

- art. 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy administracji budowlanej przepisów postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na: pominięciu i nieustosunkowaniu się do ekspertyzy technicznej nr [...] z [...]r. i opinii techniczno prawnej z [...]r. sporządzonych przez architekta J. Ł. czym naruszono art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a.,

- art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227-257 k.p.c., polegającego na pominięciu i nieustosunkowaniu do pisma Urzędu Miasta z dnia [...]r. dot. wyjaśnienia pojęcia "wysokość budynku".

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1899/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Sąd II instancji, oceniając zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uznał zasadność zarzutu skargi kasacyjnej

o naruszeniu art. 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez pominięcie

i nieustosunkowanie się do ekspertyzy technicznej [...]z [...]r. oraz opinii techniczno-prawnej z [...]r. sporządzonych przez uprawnionego rzeczoznawcę inż. arch. J. Ł.

Sąd wskazał, iż sprawa była wcześniej rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 22 czerwca 2005 r. oddalił skargę W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającego na inwestorów małżonków Ż. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Wśród nałożonych obowiązków jako priorytetowy organ uznał wykonanie inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej z określeniem przeznaczenia budynku oraz wysokości zabudowy w stosunku do istniejącego na działce budynku mieszkalnego. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał poprawność zastosowanej procedury naprawczej określonej w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 5 tej ustawy. Równocześnie Sąd stwierdził, że wykonanie nałożonych obowiązków po ich ocenie umożliwi doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem. To zaś należy rozumieć jako doprowadzenie do zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania wysokości, sposobu użytkowania i zgodności z innymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Od stwierdzenia tej zgodności zależeć będzie wydanie pozwolenia na użytkowanie. Powyżej przedstawione stanowisko Sądu (w wyroku z 2005 r.) i jego ocena kontrolowanej decyzji zgodnie z art. 153 p.p.s.a. są wiążące dla organów rozpoznających przedmiotową sprawę jak i Sądu orzekającego ponownie w tej sprawie.

Następnie Sąd II instancji podał, iż z ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy wynika, że inwestorzy wykonali wszystkie nałożone obowiązki przedstawiając Inspektora Nadzoru Budowlanego stosowne dokumenty. Jednakże w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nadal zachodzi sprzeczność w wykonaniu przez inwestorów budynku mieszkalnego

z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r., bowiem nowo wzniesiony budynek jest wyższy od istniejącego o [...]m

i dlatego organ ten nakazał inwestorom rozbiórkę wykonanego budynku i obniżenie go o tę wysokość, by go zrównać z budynkiem mieszkalnym już istniejącym wcześniej na tej działce. Wysokość budynków organ ocenił ze szkicu geodety stanowiącego załącznik nr [...] do inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej rzeczoznawcy budowlanego inż. arch. J. Ł. wykonanej w [...]r.

Sąd odwoławczy stwierdził, iż zarówno organy obu instancji nadzoru budowlanego jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku uwzględniły w swej ocenie tylko ten jeden załącznik do wykonanej inwentaryzacji - wykazujący, iż budynek nowo wybudowany przez inwestorów jest wyższy od istniejącego o [...]m.

Sąd I instancji rozpoznając przedmiotową skargę inwestorów stwierdził ogólnikowo, iż organ zgodnie z art. 153 p.p.s.a. dostosował swoje postępowanie do stanowiska i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2005 r., co uzasadnia orzeczoną rozbiórkę części budynku wzniesionego celem jego dostosowania do istniejącej zabudowy na działce.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie zauważył, iż organy nadzoru budowlanego w sposób wybiórczy dokonały oceny materiału dowodowego opierając się na jednym dokumencie traktującym o wysokości nowo wybudowanego obiektu przez inwestorów . (załącznik nr [...] do inwentaryzacji z [...] r.).

Sąd II instancji zwrócił uwagę, iż w aktach sprawy znajdują się jeszcze dane dotyczące wyników pomiarów wysokości obu budynków na działce inwestorów Ż., wykazujące rozbieżne wysokości. Są to wyniki podane na k - [...] tej samej inwentaryzacji rzeczoznawcy mgr inż. J. Ł. wykonanej w [...]r. W Ekspertyzie technicznej nr [...]znajduje się inwentaryzacja fotograficzna stanu istniejącego budynków na działce inwestorów. Ponadto w aktach sprawy znajduje się też Opinia techniczno-prawna wykonana przez w/w rzeczoznawcę budowlanego inż. arch. J. Ł. w [...]r., w której to pod poz. [...]istnieje zapis : "w dniu [...]r., zmierzono wysokość budynku mieszkalnego nr [...] (stropodach) wynosi [...]m przy wschodnim narożniku. Zmierzono wysokość budynku mieszkalnego nr [...], która wynosi [...]m". Oznacza to, iż budynek nowy jest niższy od istniejącego budynku na działce.

Pomiar dokonany przez geodetę wykazał, iż budynki istniejący i wybudowany są równe co do wysokości (k - [...]opinii) - wysokość ich wynosi [...]m.

Pomiary wysokości wykonane przez autora opinii na potrzeby tej opinii w zakresie wysokości obu budynków wykazały :

a) wysokość budynku istniejącego ma [...]cm (górna płaszczyzna stropodachu nad najwyższą kondygnacją użytkową podwyższa ten wymiar o [...] cm),

b) budynek nowy ma wysokość [...] cm, górna płaszczyzna stropodachu nad najwyższą kondygnacją. Więźba dachowa wyniesiona ponad płaszczyznę stropodachu podwyższa ten wymiar o [...] cm.

Na stronie [...] opinii zawarte są wnioski rzeczoznawcy dotyczące wysokości nowo wybudowanego domu i jego odniesienie do zabudowy istniejącej.

Sąd II instancji podkreślił w uzasadnieniu, iż opisane wyżej dokumenty nie były przedmiotem oceny organu wydającego zaskarżoną decyzję rozbiórkową, zostały też całkowicie pominięte przez Sąd pierwszej instancji kontrolujący zaskarżoną decyzję. W sytuacji faktycznej, gdy w przeprowadzonych przez uprawnione podmioty, tj. organy nadzoru budowlanego, uprawnionego geodetę oraz rzeczoznawcę wyniki pomiarów co do wysokości są diametralnie różne, niedopuszczalne było merytoryczne orzeczenie o nakazie rozbiórki części obiektu (o [...] cm) bez wyjaśnienia przyczyn występujących różnic i bez jednoznacznego ustalenia wysokości nowego budynku w odniesieniu do budynku istniejącego.

Zdaniem Sądu to organ nadzoru budowlanego winien dokonać rzetelnych ustaleń, niebudzących wątpliwości - czy nowy budynek przewyższa istniejący budynek, a następnie winien dokonać oceny - czy stwierdzona różnica stanowi istotne odstępstwo wymagające korekty wysokości, czy też możliwe jest wydanie pozwolenia na użytkowanie nowo wzniesionego budynku.

Sąd zwrócił uwagę na fakt, że w świetle oceny rzeczoznawcy budowlanego inż. arch. J. Ł. zawartej w Opinii techniczno-prawnej inwestorzy wykonali wszystkie nałożone na nich czynności i nowy budynek odpowiada wymogom techniczno-budowlanym pozwalającym na przyjęcie go do użytkowania (k - [...] opinii z [...]r.).

W podsumowaniu powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż słuszność analizowanego wyżej zarzutu skargi kasacyjnej stanowi przyczynę uchylenia zaskarżonego wyroku celem ponownego rozpoznania sprawy

z uwzględnieniem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Co do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej a to pkt 1 i 2 Sąd nie podzielił ich zasadności.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy pełnomocnik skarżących H.

i F. małżonków Ż. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Uczestnik postępowania W. S. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem.

Skargę H. i F. Ż. Sąd rozpatruje ponownie w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2009 r., II OSK 1899/07, poprzednio wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1233/06 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W myśl art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Nadto, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Sąd, ponownie orzekający w niniejszej sprawie, jest związany stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie wyrażonym w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r. oddalającym skargę W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestorów H. i F. Ż. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W wyroku tym Sąd uznał poprawność zastosowanej przez organ nadzoru budowlanego procedury określonej w art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego stwierdzając jednocześnie, że wykonanie nałożonych na inwestorów obowiązków (po ich ocenie) umożliwi doprowadzenie budowy do stanu zgodnego

z prawem, co należy rozumieć jako doprowadzenie do zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania wysokości, sposobu użytkowania i zgodności

z innymi przepisami techniczno-budowlanymi.

Podkreślić należy, że wśród nałożonych na inwestorów obowiązków jako priorytetowy organ prowadzący postępowanie naprawcze uznał wykonanie inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej z określeniem przeznaczenia budynku oraz wysokości zabudowy w stosunku do istniejącego na działce budynku mieszkalnego.

Jak wynika z akt sprawy, według ustaleń organu II instancji inwestorzy H.

i F. Ż. wykonali wszystkie nałożone na nich obowiązki i przedłożyli odpowiednie dokumenty.

W świetle zapadłych w sprawie orzeczeń, w zaistniałym stanie faktycznym stwierdzić należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowej oceny wysokości budynku mieszkalnego, wybudowanego przez skarżących na działce nr [...] przy ul. [...]w [...].

Jak wskazał Sąd II instancji organy obu instancji nadzoru budowlanego, jak i Sąd I instancji poprzednio orzekający w sprawie, dokonując oceny nowo wzniesionego budynku względem już istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego uwzględniły tylko jeden dokument z akt sprawy, mianowicie załącznik nr [...] do inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej rzeczoznawcy budowlanego inż. arch. J. Ł. wykonanej w [...]r.

Z dokumentu tego wynika, iż nowy budynek inwestorów H. i F. Ż., według pomiarów wysokości zabudowy na działce, dokonanych przez uprawnionego geodetę, jest wyższy od istniejącego sąsiedniego budynku mieszkalnego o [...]m.

Powyższe ustalenie stało się podstawą orzeczenia - zaskarżoną decyzją

z [...]r. - nakazu rozbiórki części w/w budynku jednorodzinnego tak, aby wysokość jego zabudowy nie przekraczała wysokości istniejącego na tej samej działce budynku mieszkalnego.

Jak wynika z akt sprawy - na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia - w zebranym materiale dowodowym znajdują się jeszcze inne dane dotyczące wyników pomiarów wysokości obu budynków znajdujących się na tej samej działce.

Mianowicie, w dokumencie inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej rzeczoznawcy mgr inż. J. Ł. z [...]r. na karcie [...] podane są wielkości [...]m dla nowego budynku i [...]m dla sąsiedniego budynku mieszkalnego.

Z kolei w Opinii techniczno - prawnej rzeczoznawcy budowlanego inż. J. Ł. z [...]r. dotyczącej stanu prawnego i technicznego budynku skarżących pod poz. [...]zostało zapisane, iż według pomiarów z dnia [...]r., których dokonał organ nadzoru budowlanego, wysokość budynku nr [...] wynosi [...]m przy wschodnim narożniku, zaś wysokość budynku nr [...] a wynosi [...]m.

Natomiast na karcie [...]opinii wskazano, iż według pomiarów dokonanych przez geodetę oba budynki mieszkalne są równe.

Na karcie [...] opinii zapisano także, iż dokonany w dniu [...]r. przez autora opinii pomiar w naturze obu budynków wykazał, że wysokość budynku istniejącego wynosi [...] cm (górna płaszczyzna stropodachu nad najwyższą kondygnacją użytkową podwyższa ten wymiar o [...] cm.), zaś wysokość nowego budynku wynosi [...] cm. Więźba dachowa wyniesiona ponad płaszczyznę stropodachu podwyższa ten wymiar o [...] cm.

W końcowych wnioskach w/w opinii (karta [...]) autor opinii stwierdził, że dokonywane i przedstawione pomiary budynków różnią się od siebie ilością kilku lub kilkunastów centymetrów, różnice te wydają się możliwe i wiarygodne,

w konsekwencji nowo wybudowany budynek nie jest wyższy od istniejącego.

Zdaniem Sadu, zwrócić także należy uwagę na inwentaryzację fotograficzną stanu istniejącego budynków na działce inwestorów znajdującą się w Ekspertyzie technicznej numer [...]z [...] r.

Jak podkreślił Sąd II instancji, wskazane wyżej dokumenty i wyniki pomiarów nie były przedmiotem oceny i analizy organów orzekających w sprawie jak i zostały pominięte przez Sąd I instancji uprzednio kontrolujący zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu ponownie rozpoznającego sprawę, istotną kwestię w niniejszym postępowaniu stanowi jednoznaczne ustalenie wysokości nowego budynku wybudowanego przez skarżących z porównaniem do wysokości budynku już istniejącego.

W sytuacji gdy pomiary wykonane przez trzy niezależne podmioty (uprawnionego geodetę, Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz rzeczoznawcę budowlanego) przedstawiają różne wysokości obu budynków (wyżej opisane), a różnice w wynikach są zarówno nieznaczne (kilku centymetrów) jak i istotne ([...] cm) to nie można, na dany moment, jednoznacznie ustalić, czy nowo powstały budynek inwestorów jest niższy lub wyższy od sąsiedniego, czy też jest równy z istniejącym budynkiem.

Brak, w powyższym zakresie, konkretnych i rzetelnych ustaleń organów nadzoru budowlanego nie pozwala na zastosowanie, w niniejszej sprawie, sankcji

z art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Jak wynika z akt sprawy organy obu instancji pominęły w decyzjach inne dane odnośnie wysokości budynku inwestorów oraz nieustosunkowały się do Ekspertyzy technicznej nr [...]oraz Opinii techniczno-prawnej z roku [...] i zawartych w niej wniosków odnośnie wysokości spornego budynku.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji z dnia 19 maja 2006 r. naruszają przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 75 § 1 oraz art. 7, 77 , 80 i 107 Kpa - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ramach ponownego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, organ nadzoru budowlanego winien dokonać, w sposób nie budzący wątpliwości, rzetelnych ustaleń odnośnie wysokości obu budynków, w szczególności czy nowy budynek skarżących przewyższa istniejący na tej działce budynek mieszkalny,

a następnie ocenić, czy stwierdzona różnica w wysokościach (jeśli wystąpi) stanowi istotne odstępstwo, czy też jest możliwe wydanie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu.

Organy obu instancji winny mieć także na względzie fakt, iż w świetle oceny rzeczoznawcy budowlanego wyrażonej w w/w Opinii techniczno-prawnej inwestorzy wykonali nałożone na nich czynności i budynek odpowiada wymogom techniczno-budowlanym.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

W pkt II orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.