Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 176/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2015 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta S. zobowiązał G. C. do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej w łącznej kwocie 5 400 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 1228 ze zm.)

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. C. w okresie od 1 października 2013r. do 30 września 2014r. O okresie przyznawania świadczeń oraz ich wysokości dłużnik alimentacyjny został poinformowany.

W związku z zakończeniem wypłacania świadczeń alimentacyjnych organ zobowiązany był wydać decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń, o czym stanowi art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Po stronie dłużnika alimentacyjnego istnieje bowiem obowiązek zwrotu w/w należności wraz z odsetkami.

Wyjaśniono nadto, że wskazana w decyzji kwota zadłużenia wyliczona została na podstawie wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i dokonanych wpłat przez komornika i dłużnika. Pouczono przy tym stronę o uprawnieniu do złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W odwołaniu od opisanej decyzji strona zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o umorzenie całości należności wraz z odsetkami kwestionując swoje ojcostwo. Wyraził nadto swoją dezaprobatę wobec działania organów oraz sądów łamiących w jego opinii prawo.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium powołało się na brzmienie art. 27 ust. 1 i 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazując, że stosownie do tych regulacji dłużnik alimentacyjny ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego łącznie z ustawowymi odsetkami. W sytuacji, gdy na mocy decyzji administracyjnej świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostało wypłacone z osobie uprawnionej właściwy organ wierzyciela był zobowiązany do żądania zwrotu tych należności.

Poinformowano odwołującego, że jego wniosek zawarty w odwołaniu o umorzenie należności do zwrotu powinien zostać rozpoznany przez organ I instancji.

Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wyjaśniło, że nie jest organem właściwym w sprawach ustalenia ojcostwa. Odwołujący został uznany za ojca A. C. i jest zobowiązany do łożenia na jej utrzymanie. W sytuacji niewywiązywania się z tego obowiązku dziecko wspiera państwo lecz dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany zwrócić wypłacone za niego kwoty.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. C. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznając ją za łamiącą prawo. Przedstawił nadto swój negatywny stosunek do organów, sądu powszechnego i innych instytucji, które bezpodstawnie uznały go za ojca uprawnionej do alimentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Wobec braku sformułowania w skardze konkretnych zarzutów Sąd skorzystał z uprawnienia nadanego mu mocą art. 134 § 1 przywołanej ustawy, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zwrócić trzeba uwagę na unormowanie znajdujące się w art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Mając na względzie przedstawione regulacje prawne Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), dalej zwanej ustawą. Zgodnie z art. 27 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 tej ustawy, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wypłata na rzecz uprawnionych do alimentów z funduszu alimentacyjnego nie likwiduje obowiązku dłużnika alimentacyjnego i nie zastępuje tego obowiązku w sposób bezzwrotny. Z chwilą wypełnienia obowiązku alimentacyjnego w miejsce dłużnika przez organ wypłacający świadczenie organ ten staje się wierzycielem wobec dłużnika alimentacyjnego i jest ustawowo zobligowany do żądania zwrotu wypłaconych środków pieniężnych za okres świadczeniowy. Do prawotwórczych faktów, które muszą zostać ustalone w sprawie prowadzonej w przedmiocie zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego należy fakt istnienia ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której przyznane zostało wierzycielowi alimentacyjnemu prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz w jakiej wysokości i za jaki okres świadczenie to zostało zrealizowane.

W związku z faktem, że w kontrolowanej sprawie nie była sporna kwestia przyznania uprawnionej wierzycielce prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ani też nie była sporna wysokość wypłaconych jej należności, a z akt sprawy jednoznacznie wynika, że decyzja uprawniająca wierzycielkę do świadczeń alimentacyjnych została wydana i uzyskała walor ostateczność, a także została w całości zrealizowana za okres świadczeniowy w niej określony stwierdzić trzeba, że w sprawie zostały spełnione przesłanki nakazujące wydanie decyzji o obowiązku zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Zgodzić się należy z prezentowanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiskiem, że decyzja w sprawie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego rozstrzyga wyłącznie o kwestii zwrotu tej należności, a kwestia ewentualnego jej umorzenia należy do odrębnego postępowania. Sąd podziela pogląd orzecznictwa, co do tego, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy nie jest możliwe bez uprzedniego wydania decyzji (ostatecznej) w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 1070/11, LEX nr 1069573).

Słusznie zatem pouczono skarżącego w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji o rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy złożonego w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosku o umorzenie całości lub części należności, rozłożenie jej na raty lub odroczenie terminu jej spłaty. W tym postępowaniu przedstawione we wniosku argumenty będą poddane ocenie organu.

Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych przedstawiono postanowienie Sądu Rejonowego w S., na mocy którego ustalone zostało ojcostwo skarżącego wobec uprawnionej do alimentów, A. C. (postanowienie z dnia [...] sygn. akt [...] ).Dopóki akt ten nie zostanie skutecznie podważony przed właściwym organem przez skarżącego, dopóty twierdzenia o bezpodstawności jego obowiązku alimentacyjnego wobec córki przedstawiane tak w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie.

Uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.