Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 974/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 807
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T.S na decyzję [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 11 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r. poz. 807 z późn. zm., dalej powoływana jako ustawa) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej powoływana jako K.p.a.) odmówił T. S. wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia [...].12.2015 r. wpłynął wniosek T. S. o wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego. W rubryce 03 zaznaczono, że wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim, nie współposiada gospodarstwa rolnego z małżonkiem oraz prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość. Do wniosku załączono umowę użyczenia zawartą dnia [...].10.2015 r. Zgodnie z umową, małżonka strony M. F.-S. użyczyła mu ½ udziału w prawie własności niezabudowanej nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości G.

Po ustaleniu, że małżonek wnioskodawcy jest już zarejestrowany w ewidencji producentów, pismem z dnia [...].12.2015 r. organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień. W wezwaniu wskazano, że dowodami potwierdzającymi prowadzenie odrębnego gospodarstwa, stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą, mogą być dokumenty potwierdzające fakt posiadania gruntów rolnych (akty notarialne, umowy dzierżawy, orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne i inne), decyzje w sprawie wymiaru podatku rolnego, dowód opłaty podatku rolnego, faktury potwierdzające zakup maszyn rolniczych, środków ochrony roślin, nawozów, nasion, ustanowiona pomiędzy małżonkami rozdzielność majątkowa, zeznania świadków.

Dnia [...].12.2015 r. do organu wpłynęły następujące dokumenty:

- pismo przewodnie z [...].12.2015 r. zawierające oświadczenie wnioskodawcy, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowana całość gospodarczą; działalność rolnicza prowadzona jest na gruntach położonych w miejscowości G. (nr działki [...]);

- umowa majątkowa małżeńska z [...].05.2008 r., zgodnie z którą małżonkowie oświadczają, że ustanawiają rozdzielność majątkową;

- wypis z księgi wieczystej, zgodnie z którą właścicielami nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości G. są wnioskodawca i jego małżonka;

oświadczenie z [...].12.2015 r., w którym małżonkowie potwierdzają, że nie prowadzą wspólnie gospodarstwa rolnego.

W ocenie organu złożone dokumenty nie dawały podstaw do jednoznacznego rozstrzygnięcia, że wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy. W związku z powyższym pismem z dnia [...].01.2016 r. ponowienie wezwano stronę do złożenia wyjaśnień pouczając równocześnie, że ciężar udowodnienia faktów spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Dnia [...].01.2016 r. do organu wpłynęły następujące dokumenty:

pismo przewodnie z [...].01.2016 r.;

decyzja wójta gminy R. z dnia [...].12.2015 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2015 r. dotyczącego nieruchomości rolnej o powierzchni 9,37 ha w miejscowości G., skierowana do wnioskodawcy;

umowa o dzieło zawarta dnia [...].10.2015 r., zgodnie z którą wnioskodawca zlecił wykonanie prac agrarnych w gospodarstwie położonym w miejscowości G. innej osobie.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy, w przypadku małżonków nadaje się:

jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę;

odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.

Zgodnie z art. 3 a ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zasadą wynikającą z ustawy jest przyznawanie jednego numeru producenta małżonkom. Ma to na celu wyeliminowanie przypadków podwójnego finansowania jednego gospodarstwa w ramach poszczególnych programów pomocowych oraz uniemożliwienie obchodzenia przepisów wprowadzających modulację płatności. Jako wyjątek od tej zasady wprowadzono możliwość nadania osobnych numerów, ale tylko w przypadku prowadzenia osobnych gospodarstw nie powiązanych w żaden sposób ze sobą ekonomicznie i prawnie.

W ocenie organu wnioskodawca nie udowodnił faktu prowadzenia samodzielnie, bez udziału małżonka, odrębnego gospodarstwa rolnego, stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Jak wynika z księgi wieczystej dotyczącej działki nr [...] w miejscowości G., jedynym współwłaścicielem wraz z wnioskodawcą jest jego małżonka, która posiada już nadany numer producenta. Wnioskodawca przedstawił umowę użyczenia udziału, jednakże w okolicznościach sprawy użyczenie dokonane przez jednego małżonka na rzecz drugiego można traktować jako stworzenie sztucznych warunków, mających prowadzić do uzyskania wpisu do ewidencji producentów. Wnioskodawca nie udowodnił również braku jakiegokolwiek powiązania ekonomicznego i prawnego z gospodarstwem małżonki. Jedynym przedstawionym dowodem było oświadczenie małżonki z dnia [...].12.2015 r., że nie prowadzi ona wspólnie z mężem gospodarstwa rolnego. W ocenie organu przedstawienie tylko jednego dokumentu potwierdzającego brak jakiegokolwiek powiązania ekonomicznego i prawnego z gospodarstwem małżonki nie może prowadzić do ustalenia, że fakt ten został udowodniony.

Mając powyższe na uwadze uznano, że pomimo ciążącego na niej obowiązku, strona nie udowodniła prowadzenia samodzielnie gospodarstwa rolnego, odrębnego od gospodarstwa małżonka, stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. W związku z tym należało odmówić wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego wnioskodawcy z uwagi na fakt, że jego małżonka ma już nadany numer producenta.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca wnosząc o jej zmianę i orzeczenie zgodnie z wnioskiem, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że organ nie wziął pod uwagę okoliczności braku powiązań funkcjonalno – przestrzennych, jak również ekonomicznych pomiędzy gospodarstwami, przyjmując a priori, że wnioskodawca wraz z małżonką wytworzyli sztuczne warunki celem dokonania wnioskowanej rejestracji. Organ kwestionując prawdziwość oświadczenia złożonego przez małżonków winien wykazać, dlaczego nie dał wiary temu dokumentowi. Oświadczenie to składane przez stronę w trybie art. 75 § 2 K.p.a. korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie jest oczywiście sprzeczne z innymi dowodowymi lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu (vide wyrok SN z 20.09.1990 r., III ARN 9/90). Organ nie wykazał, aby dysponował dowodami przeciwnymi, bądź też by posiadał informacje znane mu z urzędu, które przeczyłyby oświadczeniu złożonemu przez wnioskodawcę i jego małżonkę.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy przywoływany przez stronę postępowania wykazał, że wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo rolne. Powyższe wynika również z zaświadczenia wydanego przez Główny Urząd Statystyczny w dniu [...].11.2015 r.

Odwołujący się dopiero rozpoczął działalność we własnym gospodarstwie rolnym. Małżonkowie prowadzą niezależną politykę gospodarczą w stosunku do prowadzonych przez siebie gospodarstw. Na tym etapie zakres dokumentacji dotyczącej tegoż gospodarstwa jest adekwatny do czasookresu jego prowadzenia.

Pomiędzy gospodarstwami małżonków brak jest powiązań przestrzenno - funkcjonalnych. Gospodarstwo małżonki wnioskodawcy położone jest w C., zaś gospodarstwo wnioskodawcy położone jest w miejscowości G., gmina R., dojazd do gospodarstw wymusza przebycie ponad 50 km drogi w jedną stronę. Również specyfika prowadzonej działalności jest odrębna, bowiem gospodarstwo małżonki zajmuje się chowem i hodowlą drobiu.

Organ winien dokonać rejestracji wnioskodawcy jako producenta rolnego, a ewentualne ustalenia w zakresie wyeliminowania tzw. podwójnego finansowania gospodarstw, czynić ad casum w przypadku złożenia wniosku o płatność.

Zasada, na którą powołuje się organ, jest przesłanką ogólną. Nie tworzy ona zakazu rejestracji gospodarstw rolnych, lecz nakłada na jednostkę dysponującą środkami finansowymi badanie, czy poszczególnemu beneficjentowi przysługuje roszczenie o wypłatę środków w przypadku złożenia wniosku o taką pomoc finansową.

Zgodnie z wolą obu małżonków nieruchomość położona w miejscowości G. stanowić ma składnik nowoutworzonego gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, który na mocy umowy użyczenia jest posiadaczem nabytych gruntów.

Podkreślenia wymaga okoliczność, że wnioskodawca gospodarstwo rolne dopiero utworzył, co umknęło organowi orzekającemu w sprawie. Grunty tworzące gospodarstwo rolne zostały nabyte w październiku 2015 r., a zatem trudno wymagać od wnioskodawcy, by dysponował szerokim wachlarzem dowodów (w postaci umów, dokumentów ) w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 12 ust. 4 pkt ustawy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w Załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 zmieniającego decyzję Komisji 200/115/WE odnoszącą się do definicji, charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczące przeglądów struktury gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L 2002.216.1), gospodarstwo rolne to samodzielnie zarządzana oraz technicznie i ekonomicznie samodzielna jednostka wytwarzająca produkty rolne. Gospodarstwo rolne może dostarczać również innych dodatkowych (nierolniczych) produktów i usług. Gospodarstwo rolne jest więc definiowane przez następujące kryteria: produkcję produktów rolnych, samodzielne zarządzanie oraz samodzielność techniczną oraz ekonomiczną (użytkowanie siły roboczej i środków produkcji - maszyn, budynków lub ziemi).

Nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej. Czynność ta jednak może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów.

W ocenie organu II instancji, istotą sprawy pozostaje kwestia samodzielnego prowadzenia bądź też nie przez stronę odrębnego gospodarstwa rolnego, stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą.

Organ nie podzielił zdania Kierownika Biura Powiatowego w kwestii tworzenia przez wnioskodawcę sztucznych warunków, ponieważ samo nadanie numeru ewidencyjnego jest czynnością materialno-techniczną i nie ponosi za sobą wydatkowania środków i przyznawania producentowi płatności.

Nie sposób jednak nie zgodzić się opinią organu I instancji dotyczącą braku udowodnienia jakiegokolwiek powiązania ekonomicznego i prawnego z gospodarstwem małżonki. Jedynym przedstawionym przez stronę dowodem było oświadczenie małżonków z dnia [...].12.2015 r.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego nieuwzględnienia oświadczenia w materiale dowodowym należy podkreślić, że oświadczenie, o którym mowa w art. 75 § K.p.a., nie stanowi dowodu z przesłuchania strony, jest odmiennym, odrębnie uregulowanym środkiem dowodowym o charakterze prawnym zbliżonym do zaświadczenia, nie mającym jednak mocy dokumentu urzędowego i nie korzystającym z przysługujących takiemu dokumentowi domniemań. Fakt wskazany w oświadczeniu strony powinien być traktowany tak, jak fakt ustalony za pomocą innego środka dowodowego (por. J. Lang, Oświadczenie strony w postępowaniu administracyjnym, OMT 1988, nr 11-12, s. 36). W doktrynie przyjmuje się, że oświadczenie strony mogłoby korzystać ze względnego domniemania prawdziwości (tj. domniemania dopuszczającego przeciwdowód) tylko w tych wypadkach, w których szczególny przepis prawa wyraźnie wskazywałby to oświadczenie jako sposób wykazania danej okoliczności (por. K. Chorąży, Z. Kmieciak, Wydawanie zaświadczeń - kwestie nie rozstrzygnięte w literaturze, Sam. Teryt. 2000, nr 6, s. 76). Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie wskazuje, aby oświadczenie strony mogło być dokumentem wystarczającym potwierdzającym fakt prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego. Nie przedstawiono bowiem żadnych dowodów dających poparcie tego oświadczenia. W przedmiotowej sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisu art. 75 § 2 K.p.a.

Strona przedstawiła dowód w postaci decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego. W decyzji tej jako stronę wskazano również żonę wnioskodawcy. Przedstawiona umowa o dzieło na okres jednego roku nie stanowi również dowodu na to, że gospodarstwo prowadzone jest samodzielnie i bez związku ekonomicznego z gospodarstwem małżonki. Małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową małżeńską, jednakże działka, na terenie której producent ma prowadzić własne gospodarstwo, stanowi ich współwłasność. Producent nie udowodnił również poniesienia kosztów prowadzonego gospodarstwa, tj. faktur i rachunków. Nie dokonał zakupu maszyn rolniczych, planując że będzie korzystał z użyczonych maszyn i sprzętów. Nie będzie on korzystał ze sprzętów będących własnością żony, ponieważ prowadzi ona gospodarstwo rolne o innym charakterze (działy specjalne produkcji rolnej - ferma drobiu).

Kluczową kwestią jest jednak brak samodzielnego prowadzenia gospodarstwa we własnym imieniu. Zgodnie bowiem z przedstawioną umową dzierżawy nieruchomości rolnej z dnia [...].03.2016 r., osobą która użytkuje grunt działki [...] oraz czerpie z tego faktu korzyści, jest dzierżawca. Fakt ubezpieczenia gruntów przez właściciela działki nie może być więc traktowany jako dowód na samodzielne prowadzenie gospodarstwa. Wydzierżawiając grunt innej osobie producent nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa rolnego, co jest podstawowym warunkiem nadania numeru identyfikacyjnego. Działka wydzierżawiona została przez oboje małżonków. Jednocześnie, organ nie przesądził o braku możliwości nadania takiego numeru, po upływie okresu dzierżawy gruntów rolnych.

Przez samodzielne prowadzenie gospodarstwa rozumie się prowadzenie gospodarstwa osobiście, na własny rachunek i we własnym imieniu, ponoszenie kosztów i czerpanie korzyści w związku z jego prowadzeniem. Osoba fizyczna prowadzi gospodarstwo osobiście, jeżeli pracuje w tym gospodarstwie oraz podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia tego gospodarstwa. W związku z wydzierżawieniem gruntów wnioskodawca nie prowadzi obecnie samodzielnie gospodarstwa rolnego.

Zgodnie z zapisem art. 3a ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Sytuacja procesowa strony w postępowaniu w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego w zakresie dowodzenia została w sposób istotny zmodyfikowana, w stosunku do reguł przyjętych w K.p.a., według których obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności, spoczywa na organie. W postępowaniu o nadanie numeru producenta strona została zobowiązana nie tylko do przedstawienia dowodów uzasadniających jej żądanie, ale również do współdziałania w tym zakresie z organem pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Organ jest więc zwolniony z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy.

Skargę na powyższą decyzję złożył T. S. wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy obu instancji dokonały wadliwej oceny materiału dowodowego, z którego wynika, iż pomiędzy gospodarstwami małżonków brak jest powiązań funkcjonalno-przestrzennych, jak i ekonomicznych. Każdy z małżonków gospodarzy odrębnie, podejmując samodzielne decyzje w zakresie interesujących ich branż.

Z przedłożonego do sprawy materiału dowodowego wynika, że skarżący wykonuje czynności zarządcze w stosunku do nowoutworzonego gospodarstwa - to on podejmuje decyzje o rodzaju zasiewów, dokonuje płatności za materiał siewny, ubezpiecza zasiewy. Prawidłowa ocena treści dokumentów winna doprowadzić do ustalenia, że to skarżący konsekwentnie realizuje plan gospodarczy, najpierw prace agrarne i przygotowanie gruntu pod uprawę kukurydzy, później narzucenie rodzaju uprawy (również kukurydza), finansowanie zakupu materiału siewnego kukurydzy oraz ponoszenie kosztów utrzymania zasiewów. Nie sposób zatem podzielić zapatrywań organów obu instancji, że skarżący nie prowadzi samodzielnej działalności rolniczej w rozumieniu przepisów ustawy, lecz czyni to w powiązaniach ekonomicznych z gospodarstwem swojej małżonki.

Organy obu instancji realizowały aprioryczne założenia, mające na celu uniemożliwienie uzyskania przez skarżącego wnioskowanego numeru ewidencyjnego. Każdy zaoferowany przez skarżącego dowód okazywał się niewystarczającym do wykazania okoliczności podejmowana przez niego aktywności rolniczej, jak również był kwestionowany i oceniany przez pryzmat okoliczności prowadzenia gospodarstwa rolnego przez małżonkę skarżącego. Organ oceniając materiał dowodowy w ogóle nie uwzględnił uwarunkowań geograficznych, czy też profilu każdego z gospodarstw.

Okolicznością powszechnie znaną jest to, że rolnicy często korzystają z pomocy siły roboczej oferowanej przez osoby obce - zwykle bez uregulowania spraw formalnych. Skarżący w konkretnym przypadku ponosi negatywne konsekwencje swych formalnych zachowań, które miały na celu zachowanie transparentności, również w rozliczeniach z fiskusem. To, że skarżący przy pomocy J. P. wykonywał prace agrarne i prowadził uprawę kukurydzy, nie może stanowić o stwierdzeniu, iż nie prowadzi on samodzielnie czynności związanych z prowadzeniem odrębnego gospodarstwa rolnego.

Nadto skarżący wskazał na wadliwość zapatrywań organu co do nieuwzględniania oświadczenia złożonego w trybie art. 75 § 2 K.p.a. jako środka dowodowego nieprzewidzianego ustawą. Oświadczenie to zostało wsparte innymi dowodami, które nie zostały przez organ poddane ocenie, np. wypisy z ewidencji centralnych REGON (dokumenty urzędowe).

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, że ustawa o ewidencji producentów rolnych zawiera katalog dopuszczalnych środków dowodowych. Rzeczony akt prawny wskazuje reguły dowodowe, a katalog ewentualnych środków dowodowych przewidują przepisy K.p.a. Zatem, skoro oświadczenie to jest wsparte innymi dowodami, nie sposób zgodzić się z zapatrywaniami organu o braku waloru dowodowego tego dokumentu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił art. 12 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się:

1) jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę;

2) odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.

Oś problemu stanowiło zatem w niniejszej sprawie ustalenie, czy skarżący prowadził w dacie wydawania decyzji samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. W tym celu organ przeprowadził postępowanie, którego celem było ustalenie faktów istotnych dla oceny spełnienia przez skarżącego powyższych warunków. W tym kontekście należy podkreślić to, że postępowanie dowodowe toczące się w trybie ustawy toczy się co do zasady zgodnie z przepisami K.p.a. (art. 3a ust. 1 ustawy), z tym jednak zastrzeżeniem że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3a ust. 3 ustawy). Biorąc pod uwagę powyższe regulacje stwierdzić trzeba, że skarżący nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania okoliczności pozwalających na nadanie mu odrębnego numeru identyfikacyjnego.

Zauważyć trzeba, że skarżący nie przedłożył praktycznie żadnego dowodu wprost potwierdzającego jego twierdzenia, jak również przedłożone przez niego dowody nawet pośrednio nie wykazują zasadności jego wniosku. Jedynymi dowodami, które przedłożył skarżący, były: oświadczenie skarżącego i jego małżonki (k. 9 akt adm.), dane z wpisu w rejestrze REGON (k. 5, 6 akt adm.), umowa o dzieło z dnia [...].10.2015 r. (k. 18 akt adm.), decyzja o wymiarze podatku rolnego z dnia [...].12.2015 r. (k. 19 akt adm.) i umowa dzierżawy z dnia [...].03.2016 r. (k. 43 akt adm.). Dokonując analizy tych dowodów stwierdzić trzeba, że w oparciu o nie nie można jednoznacznie ustalić, iż skarżący prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.

Oświadczenie skarżącego i jego małżonki, jak słusznie stwierdził organ, nie mogą stanowić samoistnego dowodu potwierdzającego zasadność jego wniosku, skoro żaden inny dowód nie potwierdza wprost jego prawdziwości, a wprost przeciwnie – umowa dzierżawy z dnia [...].03.2016 r. jednoznacznie wskazuje, że skarżący prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne (dowód ten będzie szerzej omówiony w dalszej części uzasadnienia). Przede wszystkim jednak oświadczenie to nie zostało złożone w trybie art. 75 § 2 K.p.a. Zgodnie z cyt. przepisem, "Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio." Oświadczenie to zostało złożone przez skarżącego i jego małżonkę bez wezwania do tego przez organ, a przede wszystkim nie zostali oni pouczeni o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Jest to zatem zwykłe pismo strony, które podlega normalnej ocenie, jak każdy inny dowód znajdujący się w aktach sprawy i nie korzysta ono z żadnego domniemania prawdziwości.

Dane z wpisu w rejestrze REGON świadczą jedynie o tym, że skarżący dokonał w tym zakresie odpowiedniego zgłoszenia, natomiast organ (GUS), co należy szczególnie podkreślić, w żaden sposób nie weryfikuje prawdziwości tego wpisu.

Umowa o dzieło, w świetle zawarcia kolejnej umowy dzierżawy, straciła jakiekolwiek znaczenie dla sprawy, ponieważ dotychczasowy wykonawca z tej umowy stał się dzierżawcą.

Z decyzji o wymiarze podatku rolnego od gruntów położonych w miejscowości G. wynika, że zobowiązanymi są obydwoje małżonkowie, zatem nie może ona stanowić dowodu potwierdzającego zasadność wniosku.

Szczególnego omówienia wymaga umowa dzierżawy. Została ona zawarta [...] marca 2016 r. pomiędzy skarżącym i jego małżonką (jako wydzierżawiającymi) a J. P. (jako dzierżawcą). Z zapisu § 1 pkt 2 wynika, że wydzierżawiający oddają nieruchomość położoną w miejscowości G. dzierżawcy do używania i czerpania pożytków, natomiast dzierżawca zobowiązany jest na własny koszt do doprowadzenia gruntu do kultury rolnej, obsiania gruntu kukurydzą (gatunkiem wybranym przez wydzierżawiających) oraz do zebrania plonów i wykonania prac pozbiorowych. Wydzierżawiający mają jedynie prawo wstępu na teren przedmiotu dzierżawy i dokonania oględzin (§ 10 umowy). Umowa ta zatem nie może być uważana, co usiłuje uczynić skarżący, za umowę legalizującą niejako wykonywanie prac polowych przez wynajętą przez skarżącego osobę. Podkreślenia wymaga to, że dzierżawca ma wykonywać umowę na własny koszt, więc skarżący de facto nie ma żadnego wpływu na sposób jej wykonywania, co prowadzi do wniosku, że nie może być uważany za osobę prowadzącą gospodarstwo rolne – taką osobą jest faktycznie dzierżawca. Zwrócić uwagę trzeba na to, że skarżący nie ma samodzielnie uprawnień do wyboru rodzaju zasiewu, ponieważ, w rozumieniu umowy, może to uczynić wspólnie z małżonką, a także że poza możliwością wejścia na teren nieruchomości celem dokonania oględzin nie może on wykonywać innych czynności, a więc nie może prowadzić gospodarstwa rolnego. Umowa ta wprost zaprzecza twierdzeniom skargi, że skarżący finansuje zakup materiału siewnego kukurydzy oraz ponosi kosztów utrzymania zasiewów.

Skarżący nie przedłożył żadnych innych dowodów potwierdzających zasadność jego wniosku, w szczególności np. świadków, którzy mogliby potwierdzić jego tezę o wypożyczaniu przez niego od innych osób maszyn rolniczych, które miałyby służyć mu do prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Z akt wynika, że skarżący przedłożył umowę ubezpieczenia upraw rolnych (kukurydzy) już po wydaniu decyzji przez organ II instancji, pomimo tego że był do tego wcześniej zobowiązywany i został mu udzielony w tym celu przez organ odpowiedni termin. Zauważyć jednak trzeba, że umowa ta również nie świadczy o prowadzeniu przez niego gospodarstwa rolnego, a jedynie wynika z niej, w świetle umowy dzierżawy, że skarżący ubezpieczył zasiewy dokonane przez dzierżawcę.

Także interpretacja podatkowa, przedłożona na rozprawie, nie wskazuje na fakt prowadzenia przez skarżącego samodzielnie odrębnego gospodarstwa rolnego.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że skarżący nie spełnia warunków przewidzianych w art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.