Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1141/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Piotr Przybysz Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] orzekającą o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...], która obecnie wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], będących własnością Skarbu Państwa.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...], wchodząca obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem".

W dniu 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowi właściciele gruntu, lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.

Grunt przedmiotowej nieruchomości został objęty w posiadanie przez Gminę W. w dniu [...] listopada 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., zatem termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upłynął w dniu [...] maja 1949 r.

Organ zaznaczył, że poprzedni właściciele nieruchomości nie złożyli w ustawowym terminie wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości na zasadzie art. 7 ust. 2 dekretu. Termin na złożenie wniosku określony w art. 7 dekretu ma charakter terminu prekluzyjnego, jego bezskuteczny upływ pozbawił stronę możliwości dochodzenia roszczeń, które uległy wygaśnięciu.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 1992 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność S. i F. małż. S.. Stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 1960 r., sygn. akt [...] spadek po S.S. nabyła F.S. w 1/4 części oraz córki E.K. i J. K. każda po 3/8 części, z wyłączeniem udziału spadkodawcy w majątku objętym w chwili jego zgonu wspólnością ustawową. Udział ten dziedziczą tylko dzieci: E.K. i J.K. każda po 3/4 części spadku. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 1983 r., sygn. akt [...] spadek po F.S. nabyły: E.R. i J.K.. Aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 2000 r. Repertorium A nr [...] E.S. (dawniej K. i R.) i J.K. sprzedały M.M. udział wynoszący 2/10 części z przysługujących im udziałów w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości. Spadek po J.K. nabyła w całości E.K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] marca 2009 r., sygn. akt [...].

Wnioskiem z dnia 7 lutego 2001 r., a następnie z dnia 1 kwietnia 2008 r. MM. w imieniu własnym jak również J.K. i E.S. wystąpił do Burmistrza Gminy W. o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Prezydent W., decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...], odmówił następcom prawnym poprzednich współwłaścicieli przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1944/06 uchylił decyzję Wojewody [...], który następnie decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. uchylił decyzję z dnia [...] marca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2013 r. ponownie odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik M.M. podniósł, że wnioski z 2001 oraz 2008 stanowiły w istocie podtrzymanie wcześniej zgłoszonego roszczenia dawnych współwłaścicieli nieruchomości i miały na celu spowodowanie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z wniosku z 1946 r. Prezydent W. został zobligowany do jednoznacznego wyjaśnienia kwestii charakteru podania złożonego w dniu 17 grudnia 1946 r. - czego - zdaniem skarżącego nie dokonał. Zdaniem pełnomocnika organ pierwszej instancji winien wezwać stronę do sprecyzowania wniosków z lat 2001 i 2008 pod kątem ewentualnej zawartej w nich intencji kontynuacji postępowania w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 7 ust. 2 dekretu. Poprzez niewyjaśnienie treści żądania strony, w ocenie pełnomocnika skarżącego orzeczenie o odmowie przyznania uprawnień do gruntu nieruchomości zapadło bez wyjaśnienia ww. kwestii, a tym samym z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa.

Wojewoda [...] rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy podkreślił, że w decyzji organu pierwszej instancji wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu, a zatem na gruncie aktualnie obowiązującego prawa, żądanie strony o zwrot nieruchomości może być rozumiane jedynie jako żądanie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowi właściciele gruntu lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu względnie osoby prawa ich reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, a Gmina winna taki wniosek uwzględnić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowy. Artykuł 82 ust. 2 obowiązującej do dnia 31 grudnia 1997 r. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) dopuszczał możliwość zgłoszenia "przez poprzednich właścicieli działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych lub ich następców prawnych" wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do wymienionych gruntów i o zwrot budynków - w terminie do 31 grudnia 1988 r. Powtórzeniem art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. jest art. 214 ust. 1, 2 i 3 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn", regulujący uprawnienia tych właścicieli lub ich następców prawnych, których prawo do odszkodowania wygasło, a w terminie do 31 grudnia 1988 r. złożyli wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste.

Wojewoda [...] zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż M.M. pismem z dnia 7 lutego 2001 r. wniósł o "zwrot nieruchomości [...] jako pełnomocnik stron oraz w imieniu własnym." Przy piśmie z dnia 5 stycznia 2006 r. załączył zaś podanie S. i F.S. z dnia 17 grudnia 1946 r., skierowane do Wydziału Administracji Nieruchomości, wnoszące o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość położona przy ul. [...] nie jest objęta przez Zarząd W.A.N. Z kolei pismem z dnia 8 lipca 1985 r. J.K. - dawna właścicielka nieruchomości wystąpiła o ustalenie odszkodowania w słowach: "w oparciu o ustawę z dnia 25 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości proszę o wypłacenie odszkodowania za plac położony w W. przy ul. [...] - nr hipoteczny [...], będący własnością naszych rodziców F. i S. małż. S., których ja i moja siostra jesteśmy spadkobierczyniami. Plac ten został zabrany przez Państwo bez odszkodowania po roku 1945 (...)". Następnie pismem z dnia 1 kwietnia 2008 r. M.M. wystąpił do Urzędu W. Biura Gospodarki Nieruchomościami o "przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r."

Organ odwoławczy podkreślił, że Prezydent W. uznał, iż znajdujący się w aktach sprawy wniosek z dnia 8 lipca 1985 r., złożony przez J.K., dotyczy wypłacenia odszkodowania za przejęty przez Państwo plac, na co wskazuje literalne brzmienie żądania, tym bardziej, że w treści odwołania od decyzji z dnia [...] października 2013 r. powyższa okoliczność nie jest kwestionowana. Z kolei wnioski M.M. z dnia 1 kwietnia 2008 r. i 7 lutego 2001 r. zostały złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu, jak i w art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. odmówiono zatem przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanej wyżej nieruchomości z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zarówno wymienionego w art. 7 ust. 2 dekretu, jak i w art. 214 ugn.

Wojewoda [...] podkreślił, że zarzuty zwarte w odwołaniu od ww. decyzji są niezasadne w obliczu zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wobec treści żądań zawartych w poszczególnych pismach składanych w odniesieniu do nieruchomości poczynając od wniosku z dnia 17 grudnia 1946 r. złożonego przez S. i F.S..

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 64 § 2 Kpa oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1034/12, odnoszący się do wykładni tego przepisu i podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała konieczność występowania do strony - zarówno dawnych właścicieli – S. i F.S., ani ich następców prawnych, z prośbą o sprecyzowanie żądań zgłaszanych co do przedmiotowej nieruchomości. Zrozumiałe i niewymagające wyjaśniania jest literalne brzmienie wniosku z dnia 17 grudnia 1946 r., w którym zawarte jest żądanie "wydania zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] nr [...] nie jest objęta przez Zarząd Wydziału Administracji Nieruchomości". Zawiera ono prośbę o wskazanie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, nie wskazując w najmniejszym stopniu na żądanie przyznania prawa własności czasowej w myśl art. 7 ust. 2 dekretu, ani żadnych elementów mogących nasuwać wątpliwości co do jego treści. Ponadto – zdaniem organu - zwracanie się z prośbą o sprecyzowanie intencji strony wnoszącej podanie w dacie 17 grudnia 1946 r. do jej następców prawnych po upływie około 60 lat od jego złożenia wydaje się być działaniem niewykonalnym w kontekście jego skuteczności.

Wojewoda [...] podkreślił, że wniosek M.M. z dnia 7 lutego 2001 r. i z dnia 1 kwietnia 2008 r. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu nieruchomości [...] w trybie art. 7 dekretu został złożony po upływie terminu określonego w art. 7 ust. 1, który jest terminem zawitym prawa materialnego. Z kolei art. 214 ust. 1 i ust. 2 ugn wyznacza kryteria, których spełnienie nakłada na organ rozpatrujący wniosek byłych właścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych, obowiązek wydania decyzji przyznającej zwrot nieruchomości, przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.. Warunkiem uwzględnienia wniosku jest kumulatywne spełnienie przesłanek przewidzianych w powyższym przepisie. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 214 ust. 1 i ust. 2 ugn i zaznaczył, że Prezydent W. prawidłowo ustalił brak spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki wymienionej w art. 214 ust. 1, uznając, że następcy prawni dawnego właściciela nieruchomości przy ul. [...] nie złożyli wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r., powołując się na pisma M.M. z dnia 1 kwietnia 2008 r. i z dnia 7 lutego 2001 r.

Wojewoda [...] podkreślił, że realizacja uprawnień byłych właścicieli gruntów [...] (lub ich następców prawnych) została uzależniona od złożenia wniosku przez dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych w określonym terminie (6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę), który był terminem zawitym prawa materialnego i z jego upływem wygasało uprawnienie do uzyskania w tym trybie prawa użytkowania wieczystego (uchwała NSA z dnia 14 października 1996 r., sygn. OPK 19/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 56). Inna natomiast jest natura uprawnień dotychczasowych właścicieli gruntów [...] (ich następców prawnych) określonych w poprzednio obowiązującej ustawie o gospodarce gruntami (art. 82 ust. 2) i art. 214 ugn. Przesłanką tych uprawnień jest to, że dotychczasowy właściciel (jego następcy prawni) nie uzyskał i nie może już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu, którego był właścicielem, na podstawie art. 7 dekretu, bądź to dlatego, że nie złożył wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego) w terminie określonym w dekrecie, bądź też dlatego, że wniosek nie został uwzględniony. Realizacja tego uprawnienia także została ograniczona terminem, albowiem oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i zwrot budynków w tym trybie zostały uzależnione od zgłoszenia wniosku do dnia 31 grudnia 1988 r. Termin ten jest również terminem zawitym prawa materialnego i z jego upływem wygasa uprawnienie do uzyskania w tym trybie prawa użytkowania wieczystego (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1991 r., sygn. IV SA 403/91).

Organ uznał ponadto, że niezasadne są zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczące naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 3 października 2013 r. zawiadomił bowiem strony postępowania o zgromadzeniu materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z nim, zgromadził w sposób wyczerpujący dokumenty w przedmiotowej sprawie, wyjaśnił w decyzji zasadność przesłanek, jakim kierował się przy odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] i nie można uznać, że którakolwiek ze stron poniosła szkodę z powodu nieznajomości podstaw prawnych prowadzonego postępowania. Tym samym Wojewoda [...] uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.M. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 6 w zw. z art. 7 Kpa poprzez brak ustalenia rzeczywistej treści żądania stron postępowania, mimo wyraźnego sprecyzowania żądania ujętego w podaniu z 1946 r. - wnioskiem z 2001 r., a następnie wnioskiem z 2008 r.; art. 214 ugn poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie w niniejszej sprawie, co miało decydujący wpływ na rozstrzygnięcie; obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i 4 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy oraz brak wnikliwej oceny i kontroli zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem słusznego interesu strony skarżącej. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że rozstrzygnięcia organów są wadliwe, bowiem wniosek złożony przez dawnych właścicieli z dnia 17 grudnia 1946 r. zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. W ocenie skarżącego wnioski z 2001 r. oraz z 2008 r. stanowiły w istocie podtrzymanie wcześniej zgłoszonego roszczenia dawnych współwłaścicieli nieruchomości i miały na celu spowodowanie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z wniosku z 1946 r. Skarżący zaznaczył, że obowiązkiem organu było i jest ustalenie rzeczywistej treści żądania stron postępowania. W niniejszej sprawie organy administracji nie ustaliły rzeczywistej treści żądania, mimo upływu kilkudziesięciu lat od daty złożenia podania, co jest wynikiem wyłącznie zaniedbań i co jest niedopuszczalne w świetle obowiązującej procedury administracyjnej.

Zdaniem skarżącego ponadto w sprawie winien mieć zastosowanie art. 214 ugn. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte podaniem złożonym w dniu 17 grudnia 1946 r. Wniosek został złożony przed datą wejścia w życie przepisu art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., jednakże sprecyzowany został dopiero w 2001 r., a zatem zastosowanie będzie miał art. 214 ugn, który zastąpił przepis art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Zgodnie z art. 233 ugn sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. W ocenie skarżącego następcom prawnym małż. S. przysługuje prawo do żądania zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] wraz z ustanowieniem użytkowania wieczystego w odniesieniu do jej gruntu. Spełniają oni bowiem wszystkie przesłanki powołanego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie spór dotyczy kilku kwestii. Po pierwsze – tego, czy wniosek F. i S.S. z dnia 17 grudnia 1946 r. zawierał żądanie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...] przy ul. [...], hip. [...], o którym mowa w art. 7 dekretu. Po drugie – jeżeli tak to, czy podanie M.M., E.S. i E.K. zawarte w piśmie z dnia 7 lutego 2001 r. o zwrot nieruchomości [...] przy ul. [...], hip. [...] oraz podanie M.M., E.S. i E.K. zawarte w piśmie z dnia 1 kwietnia 2008 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do wskazanej wyżej nieruchomości mogły zostać potraktowane przez organy obu instancji jako pisma podtrzymujące wniosek F. i S.S. z dnia 17 grudnia 1946 r. Po trzecie – jeżeli wniosek F. i i S.S. z dnia 17 grudnia 1946 r. nie zawierał żądania przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości – to, czy podanie M.M., E.S. i E.K. zawarte w piśmie z dnia 7 lutego 2001 r. o zwrot spornej nieruchomości oraz podanie M.M., E.S. i E.K. zawarte w piśmie z dnia 1 kwietnia 2008 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu mogły stanowić modyfikację pierwotnego wniosku z dnia 17 grudnia 1946 r. i być traktowane jako żądania zgłoszone odpowiednio w trybie art. 214 ust. 1 ugn i art. 7 ust. 1 dekretu.

Jeżeli chodzi o pierwsze zagadnienie Sąd zwraca uwagę, że trafnie wskazał Wojewoda [...], iż żądanie zawarte w piśmie F. i S.S. z dnia 17 grudnia 1946 r. nie mogło być potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] przy ul.[...] , hip. [...], złożony w trybie art. 7 dekretu. Żądanie sformułowane w piśmie z dnia 17 grudnia 1946 r. jest jednoznaczne – autorzy pisma domagali się wydania zaświadczenia stwierdzającego, że sporna nieruchomość nie jest objęta zarządem W.A.N.,tj. Wydziału Administracji Nieruchomości Zarządu Miejskiego w W.. Żądanie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że określona miejska jednostka organizacyjna nie sprawuje zarządu spornym gruntem, to żądanie o przedmiotowo innym zakresie, niż żądanie przyznania prawa własności czasowej do spornego gruntu.

Sąd podzielił zatem stanowisko Wojewody [...], że pisma z dnia 7 lutego 2001 r. i 1 kwietnia 2008 r. nie mogły zostać zakwalifikowane jako podania M.M., E.S. i E.K. - aktualnych następców prawnych F. i S. małż. S. popierające pierwotne żądanie przeddekretowych właścicieli przedmiotowego gruntu z dnia 17 grudnia 1946 r. w przedmiocie przyznania, na podstawie art. 7 dekretu, prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości [...] przy ul. [...], hip. Nr [...].

Sąd nie podziela stanowiska M.M., że w niniejszej sprawie dopuszczalna była modyfikacja w pismach z dnia 7 lutego 2001 r. i 1 kwietnia 2008 r. żądania przeddekretowych właścicieli zawartego w piśmie z dnia 17 grudnia 1946 r. Jeżeli chodzi o modyfikację żądania zawartego w podaniu złożonym organowi administracji publicznej trzeba wskazać, że modyfikacja żądania, to niewielka korekta żądania nienaruszająca jednak istoty pierwotnie zgłoszonego żądania. Modyfikacja żądania nie jest równoznaczna ze zmianą całości żądania w zakresie przedmiotowym. Żądanie zwrotu nieruchomości, czy też przyznania prawa użytkowania wieczystego nie mogło być uznane za modyfikację żądania, które dotyczyło wydania zaświadczenia o braku zarządu przez miejską jednostkę organizacyjną spornym gruntem. Wobec tego żądanie zwrotu nieruchomości, czy też przyznania prawa użytkowania wieczystego zawarte w pismach z dnia 7 lutego 2001 r. i 1 kwietnia 2008 r. stanowią w istocie nowe, odrębne żądania od tego zgłoszonego w piśmie z dnia 17 grudnia 1946 r.

W tej sytuacji prawidłowo wskazał Wojewoda [...], że wniosek zawarty w piśmie z dnia 7 lutego 2001 r. o zwrot nieruchomości, jako pierwotny wniosek w tym zakresie, został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 214 ust. 1 ugn. Z tego przepisu wynika bowiem, że zwrot nieruchomości dekretowej jest możliwy, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zgłosili wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r.

Zasadnie też wskazał Wojewoda [...], że wniosek zawarty w piśmie z dnia 1 kwietnia 2008 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, jako pierwszy wniosek zawierający tego rodzaju żądanie, został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Z tego przepisu wynika bowiem, że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (później prawa własności czasowej). Poza sporem jest, że termin ten upłynął, skoro objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę W. nastąpiło w dniu [...] listopada 1948 r. (z dniem ogłoszenia o tym fakcie w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.).

Sąd zwraca uwagę, że po wniesieniu przez F. i S.S. wniosku o wydanie zaświadczenia z dnia 17 grudnia 1946 r. możliwa była zmiana pierwotnego żądania przeddekretowych właścicieli przez ich następców prawnych w kierunku potraktowania pisma z dnia 17 grudnia 1946 r. jako wniosku o przyznanie, w trybie art. 7 dekretu, prawa własności czasowej lub potraktowania pisma z dnia 17 grudnia 1946 r. jako wniosku o zwrot, w trybie art. 214 ugn, nieruchomości dekretowej. Uszło jednak uwadze skarżącego, że w sprawach, w których przepisy prawa uzależniają przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] od złożenia wniosku w określonym terminie, który ma charakter terminu prawa materialnego (jest nieprzywracalny), zmiana żądania musi być zgłoszona organowi przed upływem terminu prawa materialnego. Wszelkie czynności zmierzające do zmiany pierwotnego żądania, podjęte po upływie terminu prawa materialnego nie mogą być skuteczne. Przyjęcie innego stanowiska, tj. uznanie, że po upływie terminu prawa materialnego na zgłaszanie roszczeń dekretowych możliwe jest kwalifikowanie przez przeddekretowych właścicieli lub ich następców prawnych pism złożonych przed upływem terminu do akt danej nieruchomości jako żądań przyznania prawa użytkowania wieczystego, stanowiłoby obejście prawa – przepisów art. 7 ust. 1 dekretu i art. 214 ust. 1 ugn.

W tej sytuacji prawidłowo Prezydent W. i Wojewoda [...] potraktowali podanie M.M., E.S. i E.K. zawarte w piśmie z dnia 7 lutego 2001 r. jako po raz pierwszy złożone żądanie zwrotu nieruchomości [...] przy ul. [...], hip. [...] w trybie art. 214 ugn, a podanie M.M., E.S. i E.K. zawarte w piśmie z dnia 1 kwietnia 2008 r. jako po raz pierwszy złożone żądanie przyznania prawa użytkowania wieczystego do wskazanej wyżej nieruchomości w trybie art. 7 dekretu.

Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi. Zdaniem Sądu, Wojewoda [...] prawidłowo zakwalifikował żądania wniosków z 2001 r. i 2008 r. Pierwszy wniosek zawierał żądanie zwrotu nieruchomości, a zatem Wojewoda [...] prawidłowo zakwalifikował ten wniosek jako żądanie zgłoszone w trybie art. 214 ugn i w trybie tego przepisu ów wniosek rozstrzygnął. Drugi wniosek zawierał żądanie przyznania prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu i nie został wycofany, a zatem Wojewoda [...], działając w zgodzie z zasadą uwzględniania słusznego interesu strony (art. 7 Kpa) i zasadą pogłębiania zaufania do organu (art. 8 Kpa), prawidłowo zakwalifikował ten wniosek jako wniesiony w trybie art. 7 dekretu i w trybie tego przepisu ów wniosek rozstrzygnął. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że w zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił żądań stron postępowania i przez to naruszył przepisy art. 6 i art. 7 Kpa.

W niniejszej sprawie nie miało też miejsce naruszenie przepisu art. 214 ugn. Jak wyżej wskazano wniosek z dnia 17 grudnia 1946 r. nie mógł być potraktowany jako aktualnie popierany przez następców prawnych przeddekretowych właścicieli wniosek o zwrot spornej nieruchomości, złożony w trybie tego przepisu, ponieważ pierwotny wniosek zawierał inne przedmiotowo żądanie, przez co nie była możliwa jego modyfikacja w kierunku wskazywanym przez strony postępowania. Do dnia 31 grudnia 1988 r. żaden z następców prawnych przeddekretowych właścicieli gruntu nie dokonał zaś zmiany pierwotnie zgłoszonego żądania, a zatem wniosek z 2001 r. organ prawidłowo potraktował jako podanie odrębne od tego z 1946 r. i jako pierwszy wniosek o zwrot nieruchomości, a w konsekwencji trafnie uznał, że został on wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w przepisie art. 214 ust. 1 ugn. W tej sytuacji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu wskazanych w skardze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4 Kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.