Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 582/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 582/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r., sprawy ze skargi W.N., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 lutego 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

W.N. pismem z dnia 10.02.2014r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując na wygaśnięcie obowiązku podatkowego na skutek przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi. W uzasadnieniu zobowiązany podniósł, że w sprawie nie zastosowano jak dotychczas żadnego środka egzekucyjnego, który mógłby przerwać bieg terminu przedawnienia - poza zajęciem samochodu marki OPEL Frontiera, datowanym na dzień 2.01.2014 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego po dwukrotnym uchylaniu jego postanowień o odmowie umorzenia postępowania przez organ odwoławczy z powodu niezgodności z dyspozycją art. 107 § 3 kpa, po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia 18.12.2014r. nr [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowieniu organ egzekucyjny odniósł zastosowane środki egzekucyjne (egzekucja z pieniędzy, zajęcie ruchomości) do zobowiązań wynikających z tytułów wykonawczych i dokonał przeliczenia pod kątem przedawnienia zobowiązań podatkowych. Przy liczeniu terminu przedawnienia uwzględniono zawieszenie biegu terminu przedawnienia, spowodowane wydaniem decyzji ratalnej.

Na postanowienie to W.N. złożył zażalenie, zarzucając błędne przyjęcie, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, z uwagi na zapłatę przez zobowiązanego części dochodzonej należności, jakkolwiek przepis art. 1a pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2014r. poz. 1619, dalej jako "upea") nie przewiduje w katalogu środków egzekucyjnych wpłaty pieniężnej dokonanej przez zobowiązanego oraz, że okolicznością mającą wpływ na przerwanie biegu terminu przedawnienia było wydanie decyzji w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług; jakkolwiek wydanie takiej decyzji skutkuje zawieszeniem postępowania, lecz w sytuacji gdy zaległości dotyczą lat 2004-2006 zawieszenie takie nie ma znaczenia, gdyż łącznie z nim upłynął termin przedawnienia zobowiązań. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że dobrowolna wpłata pieniędzy nie jest środkiem egzekucyjnym. Zajęcie pieniędzy następuje w wyniku przeszukania pomieszczeń i schowków, środków transportu oraz odzieży, teczek, waliz i podobnych przedmiotów. Pokwitowanie odbioru pieniędzy jest tylko czynnością egzekucyjną, a nie środkiem egzekucyjnym, który musi z istoty swojej zawierać przymus.

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 9 lutego 2015r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 kpa w zw. z art. 17 i art. 18 upea, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 łat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z § 4 bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Organ egzekucyjny w stosunku do tytułów wykonawczych:

-[...] zastosował w dniu 18.06.2008r. środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy (zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego zapłacił częściowo dochodzoną należność- pokwitowanie nr 1534626),

- [...] zastosował w dniu 27.06.2008r. środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy (zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego zapłacił częściowo dochodzoną należność- pokwitowanie nr 1534662),

- [...] zastosował w dniu 11.08.2008r. środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy (zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego zapłacił częściowo dochodzoną należność- pokwitowanie nr 1535095, 1535096), a

-[...] zastosował w dniu 30.12.2013r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości- samochodu marki Opel Frontera.

Zastosowane środki egzekucyjne spowodowały w ocenie organu przerwanie biegu terminu przedawnienia w 2008 oraz w 2013r. do wszystkich tytułów wykonawczych. Zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym- rozumie się przez to m.in. egzekucję z pieniędzy. Egzekucja z pieniędzy oznacza, że zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca zaś wystawia pokwitowanie. Zapłata całości należności lub jej części poborcy skarbowemu nie jest "dobrowolną wpłatą" jak to określono w zażaleniu; dobrowolne wpłaty zobowiązany może dokonywać przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Każda wpłata w toku prowadzonej egzekucji nie jest dobrowolną wpłatą zobowiązanego i jest rozliczana w trybie art. 115 u.p.e.a., jako kwota uzyskana z egzekucji. Egzekucja z pieniędzy nie następuje jedynie w wyniku przeszukania pomieszczeń i schowków, środków transportu oraz odzieży, teczek, waliz i podobnych przedmiotów. Ma miejsce również przy dokonaniu wpłaty poborcy skarbowemu. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 24.01.2013r. sygn. akt II FSK 1163/11). Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 27.03.2009r. nr [...] rozłożył na 12 rat zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za lata 2004-2006. Wydanie decyzji ratalnej spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych od dnia 27.03.2009r. do dnia 22.03.2010r. Zgodnie z art. 70 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej. Bieg terminu przedawnienia do wszystkich należności został przerwany w dniu 30.12.2013r. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia ruchomości. W związku z powyższym należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne.

Skarga na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie została złożona przez W.N., który zarzucił:

- błędne przyjęcie, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na zapłatę przez zobowiązanego części dochodzonej należności w dniu 18.06.2008r. oraz w dniu 27.06.2008r. (co do części należności), jakkolwiek przepis art. 1a pkt 12 upea nie przewiduje w katalogu środków egzekucyjnych dobrowolnej wpłaty pieniężnej dokonanej przez zobowiązanego, a zatem wpłata taka nie jest środkiem egzekucyjnym, a w konsekwencji naruszenie przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 1a pkt 12) upea, oraz

- błędne przyjęcie, że okolicznością mającą wpływ na przerwanie biegu terminu przedawnienia było wydanie decyzji nr [...] z dnia 27.03.2009r. w sprawie rozłożenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług na 12 rat (termin płatności ostatniej raty 22.03.2010r., jakkolwiek wydanie takiej decyzji skutkuje zawieszeniem postępowania, a w sytuacji gdy zaległości podatkowe dotyczą lat 2004, 2005 i 2006 zawieszenie postępowania na okres 12 miesięcy nie ma znaczenia, gdyż i tak minął pięcioletni termin przedawnienia należności.

W uzasadnieniu zarzutów wskazano, iż dobrowolna wpłata pieniędzy przez zobowiązanego, wbrew stanowisku organu, nie jest środkiem egzekucyjnym. Środek egzekucyjny stosuje organ, a nie podatnik. Środek egzekucyjny zawsze polega na zajęciu rzeczy lub prawa. Zajęcie pieniędzy następuje nie w wyniku ich dobrowolnej wpłaty przez zobowiązanego, lecz w wyniku przeszukania pomieszczeń i schowków, środków transportu, oraz odzieży, teczek, waliz i podobnych przedmiotów (art. 68 § 3 upea). Błędna jest interpretacja organów administracji skarbowej obu instancji, jakoby regulację stosowania środka egzekucyjnego w postaci pieniędzy zawierał przepis art. 68 § 1 upea. Przepis dotyczy pokwitowania odbioru pieniędzy i jego skutków wobec wierzyciela i w żaden sposób nie uprawnia do stwierdzenia, że reguluje on, a w zasadzie konstytuuje (bo wcześniej ustawa o tym nie stanowi) stosowanie nowego środka egzekucyjnego w postaci pokwitowania odbioru pieniędzy. Pokwitowanie odbioru pieniędzy jest po prostu czynnością egzekucyjną, o czym świadczy kolejny zapis ustawy (w § 2), a nie środkiem egzekucyjnym, który musi z istoty swojej, zawierać przymus. Środek egzekucyjny to przymusowe, a nie dobrowolne wykonanie zobowiązania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd ja oddala.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętych przez organy rozstrzygnięć.

Błędna jest przedstawiona w skardze ocena, iż zapłata części zobowiązania podatkowego dokonana do rąk poborcy skarbowego w trakcie postępowania egzekucyjnego nie powoduje przerwania biegu terminu jego przedawnienia, gdyż nie stanowi ona środka egzekucyjnego. Zasadne jest natomiast odmienne stanowisko przyjęte przez skarżony organ, co potwierdza orzecznictwo, w tym pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony m.in. w wyrokach tego Sądu (por. wyroki z dnia: 6.03.2013r. sygn. I FSK 1785/12, 24.01.2013r. sygn. II FSK 1163/11), gdzie wskazano, iż okoliczność przekazania poborcy skarbowemu przez zobowiązanego części lub całości należności pieniężnej, będącej przedmiotem egzekucji, nie zmienia faktu, że przekazanie to następuje w ramach czynności egzekucyjnych, polegających na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy, a nie jest dobrowolną zapłatą zobowiązania podatkowego. Ten przymusowy sposób zapłaty, choć nie niweluje skutku określonego art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ma jednak w świetle art. 70 § 4 tej ustawy znaczenie dla upływu terminu przedawnienia, a w konsekwencji dla możliwości orzekania co do tego zobowiązania. Nadto, gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca - w myśl art. 68 § 1 u.p.e.a. - wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, podatnik (zobowiązany) zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji dochodzi do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem egzekucji.

Powyższe oznacza, iż z powodu wpłat części należności dokonanych w dniach 18.06.2008r. i 27.06.2008r. (zaległości w podatku od towarów i usług za lata 2004-2006) przed upływem terminu przedawnienia, bieg terminu przedawnienia został z tymże dniem zapłaty dokonanej do rąk poborcy skarbowemu przerwany, a zobowiązanie nie wygasło i nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem skoro zobowiązanie nie wygasło, to dopuszczalne było wydanie decyzji nr PU/4405-4/09 z dnia 27.03.2009r. w sprawie rozłożenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług na 12 rat (termin płatności ostatniej raty 22.03.2010r.), co skutkowało kolejnym przerwaniem biegu przedawnienia. Również tożsamy skutek, wobec dalszego istnienia zobowiązania, miało kolejne zajęcie, a to samochodu marki OPEL Frontiera, datowane na dzień 2.01.2014 r.

Mając na uwadze powyższe sąd orzekł jak w sentencji, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.