Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1813/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 184 i 207 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Andrzej Góraj Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1693/13 w sprawie ze skarg Narwiańskiego Parku Narodowego, J.Z. i Starosty Wysokomazowieckiego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1693/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg Narwiańskiego Parku Narodowego, J. Z. i Starosty Wysokomazowieckiego, uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 8 grudnia 1997 r. Z. Z., następca prawny byłej właścicielki majątku "[...]", zwrócił się do Wojewody Łomżyńskiego o wydanie decyzji stwierdzającej, że przejęcie na własność Państwa majątku nastąpiło z naruszeniem dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Wojewoda Łomżyński stwierdził, że majątek ziemski [...], stanowiący byłą własność M. Z., podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, ponieważ posiadał powierzchnię 239,88 ha i tym samym spełniał normy obszarowe z art. 2 ust. 1 lit. e/ ww. dekretu. Rozstrzygnięcie to utrzymane zostało w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...].

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt IV SA 2687/01, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższe decyzje. Sąd nakazał organom, aby zbadały, czy istniała więź gospodarcza zespołu dworsko-parkowego z całym majątkiem ziemskim, bowiem tylko w takim przypadku budynki mieszkalne i park podlegały przejęciu na rzecz Skarbu Państwa.

Pismem z dnia [...] lutego 2004 r. Z. Z. cofnął wniosek o wyłączenie spod przejęcia w trybie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej zespołu dworsko-parkowego w K. i wniósł o umorzenie postępowania, powołując się na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2001 r. sygn. akt SK 5/2001, w którym orzeczono o utracie mocy obowiązującej art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu, a decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewoda Podlaski umorzył postępowanie.

Wnioskiem z dnia 6 lutego 2007 r. Z. Z. wniósł o stwierdzenie, że nieruchomość stanowiąca zespół dworsko-parkowy w K., gm. K., obejmująca działki ewidencyjne o nr 4, 5, 6/2, 12 oraz 20/2, o łącznej powierzchni 10,0700 ha, nie podpadała pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wnioskodawca wskazał, iż powrót na drogę postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 27 lutego 2004 r. umarzającą postępowanie, wynika z wyroku Sądu Najwyższego w sprawie o Sygn. akt IV CSK 350/06 z dnia 30 stycznia 2007 r. oraz z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 2/06.

Wojewoda Podlaski, decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], stwierdził, że zespół dworsko-parkowy w K. podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...].

Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 268/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. Z. na powyższą decyzję, jednak wyrokiem z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 990/08, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie Sądu I instancji przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1438/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2007 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2007 r. Skarga kasacyjna, wniesiona od tego wyroku przez Starostę Wysokomazowieckiego, oddalona została przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 376/10.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2011 r., J. Z., następca prawny Z. Z., wniosła o podział wniosku o stwierdzenie niepodpadania pod przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej części majątku ziemskiego [...] na dwie części. W pierwszej strona wniosła o rozpoznanie w zakresie działek o nr 4/2 (dwór), nr 5 (podwórze), nr 6/2 (park), na których znajduje się dwór i park.

Wojewoda Podlaski, decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...], stwierdził, że zespół dworsko-parkowy w K., wchodzący w skład majątku ziemskiego "[...]", gm. K., stanowiącego byłą własność M. Z., nie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie oraz istniejących w zasobach dokumentów geodezyjnych wynika, iż majątek [...] składał się z dwóch części – rezydencjalnej i gospodarczej, wyraźnie od siebie oddzielonych. Biegły geodeta wskazał ponadto, iż zespół dworsko-parkowy znajdował się na obrzeżach majątku, a nie w jego centrum. Z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, iż zespół dworsko-parkowy w K., aktualnie stanowiący siedzibę Narwiańskiego Parku Narodowego, nigdy nie został wykorzystany na cele reformy rolnej. Organ stwierdził, że w czasie przejęcia majątku ziemskiego [...] nie istniał związek funkcjonalny między działkami stanowiącymi zespół dworsko-parkowy, a pozostałą częścią majątku. W związku z tym zespół dworsko-parkowy w K. nie podpadał pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Odwołania od tej decyzji wnieśli Narwiański Park Narodowy i Starosta Wysokomazowiecki.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie z odwołania Narwiańskiego Parku Narodowego od decyzji Wojewody Podlaskiego, wskazując, iż nie ma on interesu prawnego w niniejszej sprawie. Decyzja ta uchylona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1017/12.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] 2011 r., w zakresie w jakim orzekała ona o tym, że nie podpada pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej:

a) część działki nr geod. 6/2 pozostająca poza obrysem koloru niebieskiego na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji,

b) część działki nr geod. 4/2 pozostająca poza obrysem koloru niebieskiego na mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji.

Jednocześnie organ orzekł, że wskazane wyżej części działek podpadają pod działanie przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

Organ wskazał, że z zebranego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego nie wynika, ażeby pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą nieruchomością ziemską zachodziła zależność funkcjonalna, wskazująca na niemożność funkcjonowania obu tych części majątku ziemskiego niezależnie od siebie. Nie ma znaczenia fakt braku wyodrębnienia prawnego zespołu pałacowo-parkowego. Decydującego znaczenia nie mogą mieć także źródła dochodów właściciela, ani też fakt zamieszkiwania właściciela nieruchomości ziemskiej w pałacu i korzystanie przez niego z parku. W rozpoznawanej sprawie pałac miał charakter rezydencjalny, znajdował się na obrzeżach majątku, ponadto nie został wykorzystany na cele reformy rolnej. Także z wyjaśnień Z. Z. wynika, iż dwór był wyodrębniony od reszty majątku i nie był z nim w żaden sposób powiązany. Minister stwierdził też, że jakkolwiek części przedmiotowego zespołu dworsko-parkowego położone na działkach nr 5 oraz części działki 6/2 i części działki nr 4/2 (na których położone były m.in. dwór, park, klomb) nie były wyodrębnione prawnie od pozostałej części nieruchomości ziemskiej, ani odrębnie opodatkowane, to jako wyodrębniona fizycznie część majątku ziemskiego, stanowiły jedynie siedlisko mieszkalne i wypoczynkowe właściciela majątku i jego rodziny. Funkcjonowały w oderwaniu od gospodarstwa rolnego i nie były wykorzystywane na cele reformy rolnej. Minister nie podzielił natomiast stanowiska Wojewody Podlaskiego zawartego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2011 r., iż cały obszar działek geodezyjnych nr 6/2 (o pow. 8,49 ha) i dz. nr 4/2 nie miał charakteru rolniczego i nie mógł być wykorzystany na cele określone w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej, szeroko opisując które – jego zdaniem – fragmenty wskazanych działek mogły być wykorzystane do produkcji rolnej, a zatem podpadały pod działanie przepisów dekretu.

Na decyzję Ministra skargi zostały wniesione przez J.Z., Narwiański Park Narodowy oraz Starostę Wysokomazowieckiego. Skargi te Wojewódzki Sąd, postanowieniem z 3 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1694/13, I SA/Wa 1695/13 połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Wa 1693/13.

Sąd, uwzględniając skargi, uchylił zaskarżoną decyzję w całości wskazując, że organy działające w niniejszej sprawie związane były oceną prawną wyrażoną już w tej sprawie w dotychczas wydanych wyrokach, w tym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1438/09, w którym Sąd przesądził, że pomiędzy zespołem dworsko-parkowym a pozostałą nieruchomością ziemską nie zachodziła zależność funkcjonalna wskazująca na niemożność funkcjonowania obu części majątku ziemskiego niezależnie od siebie. Sąd wskazał przy tym, iż nie miał znaczenia fakt braku wyodrębnienia prawnego zespołu dworsko-parkowego. Zarówno dwór, jak i park nie były nieruchomościami rolnymi, a tym samym nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej. Sąd wskazał też, że ustalenia sądów powszechnych w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie i nie wpływają na jej wynik. Nadto, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt IV CSK 350/06 wskazał, że rozważanie, czy przejęcie zespołu dworsko-parkowego w K. było zgodne z celami dekretu i czy wpis Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomości miał jakąkolwiek podstawę prawną nie należało do kompetencji Sądu Okręgowego.

Za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi J. Z. w zakresie naruszenia przez organ art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ nie wykazał w istocie, że część działek nr geod. 6/2 i 4/2 (kwalifikowana przez organ w decyzji jako podpadająca pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu) miała charakter rolny w chwili przejęcia na własność Państwa, tj. w dniu 13 września 1944 r., i mogła być przejęta na cele reformy rolnej. Organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że na części tych działek znajdowały się łąki łęgowe i mogły być one przejęte na cele reformy rolnej. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednakże, aby ustalenia organu, co do sposobu użytkowania tych części działek dokonane zostały na dzień przejęcia nieruchomości na własność Państwa. Sąd stwierdził też, że uznanie, iż część działki ewidencyjnej podlegała działaniu dekretu, a część nie podlegała, jest niezgodne z prawem. Wydzielenie z istniejącej działki nowych działek po wcześniejszym dokonaniu pomiarów i nadaniu nowego oznaczenia wraz z powierzchnią winno nastąpić w ramach podziału geodezyjnego. Powyższe powinno nastąpić jednak tylko wówczas, gdy organ w toku postępowania stwierdzi, że nie do całej, lecz do części powierzchni działek składających się na zespół dworsko-parkowy, można odnieść twierdzenie, że nie posiadały charakteru rolnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, prawidłowo reprezentowany, opierając środek zaskarżenia na obu podstawach z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. i zarzucając Sądowi naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 6, 7, art. 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a., wskutek błędnego przyjęcia, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi:

– nie wykazał w istocie, że cześć działek geodezyjnych nr 6/2 i 4/2 miała charakter rolny w chwili przejęcia na własność Państwa,

– nie dokonał ustaleń, co do dokładnego sposobu użytkowania w, części działek na dzień wejścia w życie dekretu jak i ich powierzchni oraz że uzasadnienie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] nie spełniało wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy uchylona decyzja zawiera wyjaśnienie wszystkich przedmiotowo istotnych przesłanek rozstrzygnięcia, a ponadto nie ma podstaw prawnych do uzależnienia rozstrzygnięcia w sprawie od uprzedniego dokonania podziału geodezyjnego działek ewidencyjnych

2. art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że stwierdzenie przydatności części nieruchomości ziemskiej do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie jest niewystarczające dla przypisania jej rolniczego charakteru w rozumieniu tego przepisu prawda.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem nie posiadała usprawiedliwionych podstaw.

W sprawie z wniosku Z. Z., którego następcą prawnym jest J. Z., o stwierdzenie czy nieruchomość stanowiąca zespół dworsko-pałacowy w K. gm. K., obejmująca działki nr 4, 5, 6/2, 12 oraz 20/2, ograniczonym – pismem z 24 kwietnia 2011 r. – do działek nr 4/2 – dwór, 5 – podwórze, 6/2 – park, orzekały już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny, w wyrokach omówionych na wstępie. W wyrokach tych Sądy wskazywały jak należy rozumieć art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. R.P. Nr 4, poz. 17 ze zm.), dalej: dekret. Zgodnie z wypracowanym orzecznictwem, na co powoływały się w wyrokach wydanych w sprawie Sądy, na cele reformy rolnej mogły być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadały celom określonym w art. 1 część druga dekretu. Nie wszystkie zatem nieruchomości, przechodziły na własność Państwa, mimo że można je było określić, jako nieruchomości ziemskie. Ma to szczególne znaczenie w odniesieniu do zespołów pałacowo-parkowych, dworsko-parkowych itp., gdyż te nieruchomości miały podpadać pod działanie dekretu tylko, gdy wskazywał na to związek funkcjonalny takiego zespołu z resztą gospodarstwa rolnego. Ten miał miejsce wówczas, gdy gospodarstwo nie mogło prawidłowo funkcjonować bez zespołu dworskiego czy pałacowego.

Inaczej mówiąc, jeżeli gospodarstwo funkcjonowało niezależnie od zespołu to nie można było mówić o związku funkcjonalnym, nawet gdy w jego ramach prowadzone były uprawy na utrzymanie rodziny właściciela.

W sprawie niniejszej, tak zresztą jak we wszystkich prowadzonych w przedmiocie stwierdzenia podpadania nieruchomości lub jej części pod przepisy dekretu, konieczne było zatem ustalenie czy zespół dworsko-parkowy w K. był powiązany funkcjonalnie z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej i czy bez niego gospodarstwo mogło funkcjonować prawidłowo.

Jak wskazano wyżej, w sprawie wypowiedziały się Wojewódzki i Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza związanie ocenę prawną wyrażoną w tych wyrokach. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2013 r. nr GZrn-057-625-172-1/12, będąca przedmiotem oceny zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, została wydana na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 30 października 2008 r., IV SA/Wa 1438/09, poprzedniej decyzji Ministra z 20 grudnia 2007 r., i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody Podlaskiego z 10 października 2007 r. – stwierdzających podpadanie zespołu w K. pod przepisy dekretu – na który to wyrok Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 12 stycznia 2011 r., I OSK 376/10, skargę kasacyjną Starosty Wysokomazowieckiego oddalił.

W wyroku z 30 października 2009 r. Wojewódzki Sąd stwierdził, iż z materiału dowodowego nie wynika związek funkcjonalny między zespołem dworsko-parkowym a pozostałą częścią nieruchomości, że nie ma znaczenia brak wyodrębnienia prawnego zespołu dworsko-parkowego, powiązania podatkowe, finansowe czy terytorialne, źródła dochodu właściciela, czy zamieszkiwanie przez niego we dworze, istotny jest fakt powiązania funkcjonalnego, a ponieważ w skład zespołu wchodzi także sad, ogród warzywny, nieużytki, oranżerie i lodownia, to zadaniem organu było zbadanie czy te nieruchomości były związane funkcjonalnie z majątkiem ziemskim, czy też tylko z zespołem dworsko-parkowym. Ocenę tę podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną ww. wyrokiem z 12 stycznia 2011 r., podkreślając, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu z akt sprawy wynika, że dwór i park nie były nieruchomościami rolnymi nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej.

W kolejnym postępowaniu, zakończonym decyzjami będącymi przedmiotem oceny z niniejszej skargi kasacyjnej, Wojewoda Podlaski – decyzją z [...] 2011 r., orzekł, iż zespół dworkowo-parkowy w K. nie podpadł pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu, bowiem majątek [...] składał się z dwóch części – rezydencjalnej i gospodarczej, wyraźnie od siebie oddzielonych, niezwiązanych funkcjonalnie, na co wskazują zgromadzone w sprawie materiały dowodowe. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co do zasady zgodził się z organem I instancji, jednak uchylił ją w zakresie, w jakim orzekała o niepodpadaniu pod przepisy dekretu całych działek nr 6/2 i nr 4/2, uznając, że w części te działki mogły być przeznaczone na cele reformy rolnej – decyzja z 30 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd decyzję tę uznał za niezgodną z prawem, a z oceną Sądu co do zasady należy się zgodzić.

Po pierwsze – rację ma Wojewódzki Sąd, że przedmiotem sprawy było ustalenie czy zespół dworsko-parkowy w K. podpadał pod przepisy dekretu, a nie poszczególne działki geodezyjne wchodzące w jego skład.

Po drugie – zasadnie Wojewódzki Sąd wskazał na wiążącą ocenę prawną, zawartą w ww. wyrokach – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 października 2009 r. zaakceptowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny 12 stycznia 2011 r. Stwierdzając, iż wynika z nich, że nie ma wątpliwości, iż zarówno dwór jak i park nie były nieruchomościami rolnymi, a tym samym nie mogły być przejęte na cele reformy rolnej i nie ma podstaw do jakiegokolwiek kwestionowania braku zależności funkcjonalnej pomiędzy zespołem dworsko-parkowym a pozostałą nieruchomością.

Nie można natomiast podzielić stanowiska Wojewódzkiego Sądu co do dalszego toku postępowania, zaleconego Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonym przez niego wyroku.

Pierwotny wniosek Z. Z. dotyczył działek nr 4/2, 6/2, 5, 20/1 i 12, z których dwie ostatnie był to rów i droga dojazdowa, ale wniosek został ograniczony do działek nr 4/2 – dwór, 5 – park-klomb, 6/2 – park, Minister orzekł, że część działek nr 4/2 i nr 6/2 podpadały pod przepisy dekretu, bowiem znajdowały się na nich łęgi, przyległe do rzeki Kurowki oraz sady. Minister powołał się na rozstrzygnięcie wydane w sprawie objęcia ochroną konserwatorską założenia dworsko-ogrodowego – wpisu do rejestru zabytków oraz wyjaśnień organu konserwatorskiego, że w przedmiotowym zespole park zajmował ok. 60% działki nr 6/2, dalsza część to łęgi oraz sady.

Stwierdzić należy, że w sprawie nie ma znaczenia, jaki obszar zespołu dworsko-ogrodowego, który w postępowaniu z wniosku Z. Z. określony jest jako dworkowo-parkowy, został objęty ochroną konserwatorską. Inne bowiem są przesłanki ustanowienia takiej ochrony, a inne stwierdzenia, czy dana nieruchomość podpadała pod przepisy dekretu.

Z akt sprawy wynika, że zespół dworski w K. składał się nie tylko z parku, ale także z założenia ogrodowego. Na terenie należącym do zespołu znajdowały się również sad i ogrody. Do tego zespołu należały także właśnie łęgi – jak wyjaśniał Z. Z., ze względu na ich walory krajobrazowe. Nie ma powodu pomijania wyjaśnień strony postępowania, skoro art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód dopuszcza wszystko co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest z prawem sprzeczne, zaś art. 86 na taki dowód wręcz wskazuje. Jak powiedziano wyżej, fakt, że ochroną konserwatorską została objęta tylko część dawnego założenia dworsko-ogrodowego, czy parkowego nie może być w sprawie, mającej za podstawę przepisy dekretu, przesądzające.

Dokumentacja sprawy wskazuje nadto, że zespół dworsko-ogrodowy w K. obejmował dwór, park, sady i łęgi, co nie było powiązane funkcjonalnie z resztą nieruchomości ziemskiej (ta kwestia została już przesądzona w omawianych wyżej wyrokach), nie miał zatem Minister podstaw do uchylenia decyzji Wojewody Podlaskiego.

Z tych względów wyrok Wojewódzkiego Sądu należy uznać za zgodny z prawem, mimo częściowo błędnego uzasadnienia.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i 207 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270).