Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1551/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 255 ust. 1 pkt 3, art. 255 ust. 4, art. 256 ust. 1, art. 169 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 80, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. T. i M. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2017r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek I. sp. z o.o. z siedzibą w K. o stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowny KRAKOWIANKA o numerze [...], udzielonego na rzecz A. T. i M. T. prowadzących wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą P. S.C. z siedzibą w O. dalej "Uprawniony ", "Skarżący" lub "Strona".

Jak wynika z akt sprawy znak towarowy został przeznaczony do oznaczania następujących towarów w klasie 5: błota lecznicze, borowina do kąpieli, kąpiele lecznicze, kąpiele z wód mineralnych, sole do kąpieli mineralnych, sole do celów medycznych, sole do celów leczniczych, sole wód mineralnych, napoje dietetyczne do celów leczniczych, nalewki dla celów leczniczych, woda mineralna do celów leczniczych, woda termalna, wyciągi(nalewki) do celów leczniczych; w klasie 32: aperitify bezalkoholowe, ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, koktajle bezalkoholowe, lemoniady, moszcz z winogron, napoje bezalkoholowe, napoje izotoniczne, napoje serwatkowe, nektary owocowe, pastylki do napojów musujących, piwo, produkty do wytwarzania wody gazowanej, produkty do wytwarzania wody mineralnej, soki owocowe, soki warzywne, syropy do napojów, syropy do lemoniad, woda gazowana, woda litowa, woda mineralna, woda selcerska, woda sodowa, woda stołowa oraz usług w klasie 39: usługi dystrybucji towarów, usługi dystrybucji wody, usługi dystrybucji wody mineralnej, gazowanej, sodowej, stołowej, litowej, usługi dostarczania towarów, usługi magazynowania towarów, usługi pakowania produktów i towarów, usługi przewożenia ładunków, usługi składowania towarów, usługi wynajmowania magazynów, usługi pośrednictwa transportowego, usługi transportowe, usługi taksówkowe, rezerwacja transportu, transport pasażerski, transport samochodami ciężarowymi, usługi turystyczne, usługi organizowania wycieczek, usługi wynajmowania pojazdów, przyczep, usługi wynajmowania samochodów, usługi wynajmowania samochodów ciężarowych.

Wnioskodawca jako podstawę prawną żądania wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.) dalej "p.w.p." lub "ustawa - Prawo własności przemysłowej". Wnioskodawca podniósł, że uprawniony nie używał w sposób rzeczywisty spornego znaku na przez okres pięciu lat po dacie udzielenia prawa ochronnego.

W dniu 12 stycznia 2018 r. w odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa uprawniony wniósł o jego oddalenie w całości. Na dowód braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku Uprawniony przedłożył dowody - w postaci faktur, że sporny znak był intensywnie używany w sposób rzeczywisty i nieprzerwany w okresie pięciu lat od dnia wydania decyzji o udzieleniu prawa.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] marca 2019 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o stwierdzenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa z dniem 1 sierpnia 2017 r. Wnioskodawca w piśmie załączonym do protokołu rozprawy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie za dowody potwierdzające rzeczywiste używanie spornego znaku "KRAKOWIANKA" w obrocie przez uprawnionego nie mogą być uznane dokumenty załączone do pisma z dnia 12 stycznia 2018 r. bowiem nie dotyczą relewantnego okresu tj. 1 sierpnia 2012 - 1 sierpnia 2017 tylko lat 2004 - 2009. W ocenie wnioskodawcy pozostałe dowody przedłożone przez uprawnionego nie świadczą o rzeczywistym używaniu spornego znaku towarowego.

Uprawniony podtrzymał swój wniosek o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego na znak towarowy. Uprawniony przedstawił swoje stanowisko w piśmie stanowiącym załącznik do protokołu z rozprawy, w którym podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i wprowadzaniu do obrotu wody mineralnej. W ocenie uprawnionego używanie spornego znaku towarowego KRAKOWIANKA w okresie przynajmniej pięciu lat poprzedzających złożenie przez wnioskodawcę przedmiotowego wniosku z dnia 18 sierpnia 2017 r. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego miało charakter rzeczywisty, co wynika z dowodów i wyjaśnień złożonych w toku postępowania, jak i dowodów złożonych jako załącznik na rozprawie. Uprawniony na okoliczność używania spornego znaku towarowego w relewantnym okresie czasu przedłożył wybrane egzemplarze butelek wody mineralnej opatrzone znakiem towarowym KRAKOWIANKA. Na zakrętce każdej butelki znajduje się data przydatności wody do spożycia, która wynosi rok od daty produkcji. Uprawniony przedłożył także, fotografie przedstawiające butelki o różnym kształcie i pojemności, opatrzone spornym znakiem na okoliczność nakładania na opakowania towarów spornego znaku w relewantnym okresie. Zdaniem uprawnionego sporny znak towarowy KRAKOWIANKA był również używany w działalności promocyjnej jako nazwa domeny internetowej ([...]) bądź wyróżniający element nazwy takiej domeny (woda [...],[...]). Powyższe domeny należą do uprawnionego. Uprawniony wskazał, że handel wodą mineralną odbywa się na poziomie półhurtowym, co oznacza, że jej reklama nie jest prowadzona takimi samymi kanałami, jak w przypadku towarów kierowanych do klientów detalicznych np. poprzez spoty reklamowe w telewizji. Pomimo tego, zdaniem uprawnionego, podejmował on szereg działań promocyjnych, które polegały w szczególności na przekazywaniu różnym organizacjom wody opatrzonej znakiem towarowym KRAKOWIANKA. Zdaniem uprawnionego kolejnym dowodem, świadczącym o rzeczywistym używaniu spornego znaku jest wycena wartości marki KRAKOWIANKA, w skład której wchodzi przede wszystkim wspomniany znak towarowy. Certyfikowany rzeczoznawca oszacował tę wartość na około 14 mln złotych, co pośrednio dowodzi, że sporny znak towarowy ma ugruntowaną pozycję na rynku i był używany w obrocie w sposób rzeczywisty. Uprawniony stwierdził, że gdyby używanie spornego znaku towarowego nie miało charakteru rzeczywistego, to taka wartość nie zostałaby przez niego wypracowana. Uprawniony z ostrożności procesowej wskazał, że po jego stronie istniały ważne powody nieużywania znaku w postaci długotrwałej choroby jednego ze wspólników spółki cywilnej będącej uprawnionym ze spornego prawa – M. T. Uprawniony wskazał, że ww. choroba oraz przeszczep nerki, do którego doszło w 2011 roku, wpłynęły nie tylko na osobę bezpośrednio nią dotkniętą, ale również na żonę M. T. – A. T., która jest drugim wspólnikiem spółki cywilnej, która przez okres trwania choroby opiekowała się mężem. W związku z powyższym, w razie uznania, wbrew stanowisku uprawnionego, że nie używał on znaku towarowego KRAKOWIANKA w sposób rzeczywisty, długotrwałą chorobę M. T. należy uznać za usprawiedliwiony, ważny powód niekorzystania z tego znaku towarowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

W piśmie z dnia 18 kwietnia 2019 r. uprawniony podniósł, że wbrew temu co zdaje się sugerować wnioskodawca rzeczywiste korzystanie ze znaku towarowego nie wymaga eksploatowania przez uprawnionego do znaku towarowego wszystkich dostępnych, chociażby potencjalnie, kanałów dystrybucji. Uprawniony może prowadzić działalność gospodarczą w takim modelu, jaki uważa za stosowany na przykład półhurtowym.

Pismem z dnia 10 lipca 2018 r. wnioskodawca poddał ocenie materiał dowodowy przedłożony przez uprawnionego w toku niniejszego postępowania. Zdaniem wnioskodawcy w rozpatrywanej sprawie uprawniony nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających używania w sposób rzeczywisty i poważny na terytorium Polski spornego znaku towarowego KRAKOWIANKA o numerze [...] dla towarów objętych rejestracją.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2019 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa i wszystkie argumenty i twierdzenia w nim zawarte oraz w pismach procesowych wnioskodawcy. Jako załącznik do protokołu przedłożył pismo, w którym podniósł, że przedłożone przez Uprawnionego materiały dowodowe nie tworzą spójnego, wiarygodnego i wystarczającego materiału, na podstawie którego można by uznać, że uprawniony używał spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Uprawniony odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, że pomimo ciężkiej choroby jeden z uprawnionych startował w wyborach podniósł, iż powód działalności społecznej oraz politycznej uprawnionego – M. T. wynika ściśle z jego stanu zdrowia. Uprawniony wskazał, że M. T. kandydował do Sejmu w latach 2011 i 2018. Zaś działalność polityczna wiązała się z działalnością społeczną związaną przede wszystkim z popularyzacją przeszczepów rodzinnych nerki.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2019 r. uprawniony odniósł się do zarzutów postawionych przez wnioskodawcę odnoszących się do materiałów dowodowych przedłożonych na okoliczność rzeczywistego używania spornego znaku towarowego oraz istnienia ważnych powodów jego nieużywania. Zdaniem uprawnionego zarzut jakoby ze względu na fakt kandydowania przez M. T. w wyborach do Sejmu w roku 2011 oraz w wyborach samorządowych w roku 2018 był on osobą zdolną do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie niezbędnym do rzeczywistego używania spornego znaku jest pozbawiony sensu. W ocenie Uprawnionego wybory na które powołuje się wnioskodawca miały miejsce poza okresem miarodajnym dla oceny rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Sama zaś działalność społeczna była ściśle powiązana z jego stanem zdrowia i dotyczyła m.in. promowania przeszczepów rodzinnych oraz badań profilaktycznych i co oczywiste nie stanowiła takiego obciążenia organizmu, jakie stanowi prowadzenie działalności gospodarczej. Również jego żona, A. T. - będąca drugim wspólnikiem spółki cywilnej przez zaangażowanie w opiekę nad mężem nie mogła w sposób efektywny prowadzić firmy. Uprawniony oświadczył, że w razie uznania, w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych, że w odniesieniu do którychkolwiek z objętych prawem ochronnym na sporny znak towarowy KRAKOWIANKA towarów lub usług nie wykazał on zdaniem Urzędu Patentowego ich rzeczywistego używania, to brak takiego rzeczywistego używania po jego stronie powinien zostać usprawiedliwiony istnieniem ważnych powodów jego nieużywania.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] października 2019 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa i wszystkie twierdzenia w nim zawarte oraz w pismach procesowych składanych w toku postępowania. Zdaniem wnioskodawcy, spółka Uprawnionych pomimo choroby jednego ze wspólników prosperowała bardzo dobrze odnosząc sukcesy. Znak towarowy tej spółki został wyceniony na kilkanaście milionów złotych, a woda "Małopolanka" zdobyła wiele nagród. M. T., pomimo choroby aktywnie działał, prowadził kampanie społeczne na rzecz przeszczepów nerek oraz kandydował dwukrotnie w wyborach samorządowych w 2011 i 2015 roku oraz w wyborach do Sejmu w roku 2018. Wnioskodawca przypomniał, że relewantny okres dla niniejszego postępowania to lata 2012-2017. W związku z powyższym nie zostały wykazane ważne powody nieużywania spornego znaku towarowego. Uprawniony podtrzymał wniosek o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa i wszystkie argumenty i twierdzenia w nim zawarte oraz w pismach procesowych złożonych w toku niniejszego postępowania.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego stwierdził:

1. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy KRAKOWIANKA o numerze [...] z dniem [...] sierpnia 2017 r. w części dotyczącej towarów w klasie 5, tj.: błota lecznicze, borowina do kąpieli, kąpiele lecznicze, kąpiele z wód mineralnych, sole do kąpieli mineralnych, sole do celów medycznych, sole do celów leczniczych, sole wód mineralnych, napoje dietetyczne do celów leczniczych, nalewki dla celów leczniczych, woda termalna, wyciągi (nalewki) do celów leczniczych; towarów, w klasie 32, tj.: aperitify bezalkoholowe, ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, koktajle bezalkoholowe, lemoniady, moszcz z winogron, napoje bezalkoholowe, napoje izotoniczne, napoje serwatkowe, nektary owocowe, pastylki do napojów musujących, piwo, produkty do wytwarzania wody gazowanej, produkty do wytwarzania wody mineralnej, soki owocowe, soki warzywne, syropy do napojów, syropy do lemoniad oraz usług w klasie 39, tj.: usług dystrybucji towarów za wyjątkiem usług dystrybucji wody, dostarczania towarów, usługi magazynowania towarów, usługi pakowania produktów i towarów, usługi przewożenia ładunków, usługi składowania towarów, usługi wynajmowania magazynów, usługi pośrednictwa transportowego, usługi transportowe, usługi taksówkowe, rezerwacja transportu, transport pasażerski, transport samochodami ciężarowymi, usługi turystyczne, usługi organizowania wycieczek, usługi wynajmowania pojazdów, przyczep, usługi wynajmowania samochodów, usługi wynajmowania samochodów ciężarowych;

2.w pozostałym zakresie wniosek oddalił;

Zdaniem Kolegium Orzekającego przedłożone przez Uprawnionego do akt sprawy dowody potwierdzają używanie spornego znaku towarowego dla wody mineralnej w celach leczniczych ujętej w klasie 5 spornego oznaczenia, wody gazowanej, wody litowej, wody mineralnej, wody selcerskiej, wody sodowej oraz wody stołowej ujętych w klasie 32, a także usług dystrybucji wody, usługi dystrybucji wody mineralnej, gazowanej, sodowej, stołowej, litowej ujętych w klasie 39 w sposób rzeczywisty w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat przed datą wskazaną przez wnioskodawcę tj. 1 sierpnia 2017 r.

W ocenie Kolegium Orzekającego o rzeczywistym używaniu spornego znaku towarowego dla ww. towarów i usług świadczą przede wszystkim faktury VAT za lata 2012 - 2017 z których wynika, że uprawniony wprowadzał do obrotu nieprzerwanie od 2012 roku wodę mineralną oznaczoną znakiem towarowym KRAKOWIANKA. Faktury VAT są wystawiane regularnie na rzecz spółki S. sp. z o.o. z siedzibą w K. będącą dystrybutorem wód uprawnionego na podstawie umowy o współpracy z dnia 13 grudnia 2013 r. Ilość sprzedanych sztuk wody rośnie systematycznie od ponad 100 sztuk na poszczególnych fakturach z 2012 roku do kilkuset w 2016 r. W ocenie Kolegium Orzekającego bezpodstawne są formułowane przez wnioskodawcę zarzuty, że uprawniony wystawiał faktury tylko na jeden podmiot co ma świadczyć o pozornym używaniu spornego znaku. Kolegium Orzekające podzieliło w tej kwestii stanowisko Uprawnionego, który powołując się na orzecznictwo unijne stwierdził, że nawet minimalny zakres używania znaku lub używanie tylko przez jednego importera w danym państwie członkowskim mogą być wystarczając dla stwierdzenia rzeczywistego używania znaku towarowego. W związku z tym dla Kolegium Orzekającego do rzeczywistego używania znaku towarowego nie było, konieczne wystawianie faktur na wiele podmiotów ale wolumen towarów oznaczonych kwestionowanym znakiem towarowym wprowadzonych na rynek oraz inne dowody potwierdzające aktywność uprawnionego ze spornego prawa. W ocenie Kolegium Orzekającego o rzeczywistym używaniu spornego znaku pośrednio świadczą również liczne podziękowania oraz referencje wystawione przez instytucje oraz firmy podkreślające działalność uprawnionego polegającą na produkcji wód "Małopolanka" oraz "Krakowianka".

Odnosząc się do argumentacji prezentowanej przez uprawnionego , iż co do części towarów w klasie 5 i 32 oraz części usług w klasie 39 miał ważne powody jego nieużywania, jakim była długotrwała choroba jednego ze wspólników – M. T., znacząco utrudniła gospodarcze funkcjonowanie zarówno jemu jak i drugiemu wspólnikowi – A. T. Organ stwierdził, że wskazane przez Uprawnionego okoliczności, w ocenie Kolegium Orzekającego, nie stanowią ważnych powód nieużywania spornego znaku. Choroba jednego ze wspólników spółki cywilnej będącej Uprawnionym ze spornego prawa ochronnego nie wyłączyła działalności drugiego wspólnika. Zdaniem Kolegium Orzekającego o tym, że uprawniony prowadził nieustannie swoją działalność świadczy fakt, że przedłożył wystarczające dowody rzeczywistego używania spornego znaku dla części towarów oraz usług. Oznacza to, że działalność gospodarcza spółki, pomimo długotrwałej choroby jednego ze wspólników nie została wstrzymana ani ograniczona. O ograniczeniu działalność gospodarczej wynikającej z choroby jednej z osób odpowiedzialnych za zarządzenie przedsiębiorstwem można by mówić, gdyby w wyniku choroby spółka rzeczywiście ograniczyła pewien zakres swojej działalności w postaci ograniczenia produkcji. W przedmiotowej sprawie uprawniony nie przedłożył żadnych dowodów na używanie spornego znaku towarowego dla części wymienionych w zaskarżonej decyzji towarów w klasie 5, 32 i oraz wskazanych usług w klasie 39.

W ocenie organu świadczy to o tym, że uprawniona spółka pomimo choroby jednego ze wspólników prowadziła swoją działalność gospodarczą bez żadnych ograniczeń, a jej działalność gospodarcza przejawia się tylko i wyłącznie w produkcji oraz butelkowaniu wody.

Organ oddalił wniosek uprawnionego o przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotów wniesionego w piśmie z dnia 18 kwietnia 2019 r. Zgodnie z art. 85 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Zdaniem UP z tego przepisu wynika, że oględziny co do zasady nie są obowiązkowe i nie zamykają ustalenia danej okoliczności faktycznej za pomocą innego środka dowodowego. W przedmiotowej sprawie uprawniony przedłożył dokładne wydruki zawierające przedmiot oględzin, które są wystarczające, zdaniem Kolegium Orzekającego, do ich oceny.

Kolegium Orzekające oddaliło również wniosek wnioskodawcy o przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w piśmie z dnia 12 lipca 2019 r., ponieważ wskazane w tych dokumentach okoliczności są poza zainteresowaniem niniejszego postępowania i nie mają znaczenia dla oceny rzeczywistego używania spornego znaku towarowego.

Z powyższą decyzją nie zgodził się częściowo Uprawniony i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której:

1. na podstawie art. 3 §2 pkt 1, 50 §1, art. 52 §1, 53 § 1 oraz 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz.2325 t.j.) dalej " p.p.s.a." zaskarżył w części, tj. w zakresie punktu 1 oraz 3 decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2019 roku, sygn. [...] stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "KRAKOWIANKA" ([...]) (dalej : "znak towarowy") dla towarów i usług wskazanych w punkcie 1 zaskarżonej decyzji;

2. na podstawie art. 57 §1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a), to jest art. 7, 11, 77 §1, 80 oraz 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej jako: "k.p.a.") poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób wyczerpujący, pominięcie lub niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a także poprzez wadliwą ocenę okoliczności sprawy, co doprowadziło do przyjęcia przez rgan błędnego poglądu, jakoby po stronie skarżących w okresie od 1 sierpnia 2012 do 1 sierpnia 2017 roku nie istniał ważny powód nieużywania Znaku Towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów i usług wskazanych w punkcie 1 Zaskarżonej Decyzji, podczas gdy w okresie od 1 sierpnia 2012 do 1 sierpnia 2017 roku ważnym powodem nieużywania Znaku Towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów i usług wskazanych w punkcie 1 zaskarżonej decyzji była choroba jednego ze Skarżących – M. T.

3. W związku z powyższymi naruszeniami strona wniosła o:

(i) uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie punktu 1 oraz 3 - na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.;

(ii) na podstawie art. 61 §2 pkt 1 p.p.s.a wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie punktu 1, przez Urząd Patentowy RP, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez Urząd Patentowy RP na podstawie art. 61 §3 p.p.s.a wnoszę o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie punktu 1 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny;

(iii) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżących od Urzędu Patentowego RP, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana przez sąd administracyjny, następuje pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej " p.p.s.a."

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy nie narusza przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a

Postępowanie związane z wygaśnięciem prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania poddane jest trybowi spornemu (art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p.). Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Urząd Patentowy, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.). Wyjaśnić należy, iż do postępowań prowadzonych przez UP mają zastosowanie częściowo regulacje prawne zawarte w p.w.p., a częściowo i niejednokrotnie z modyfikacjami przepisy k.p.a. Taka procedura postępowania wynika z powołanego art.256 ust.1 p.w.p. zgodnie z którym, do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Odpowiednie stosowanie danych przepisów nie oznacza zawsze bezpośredniego ich stosowania (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2009 r., II GSK 18/09, LEX nr 596679). Oznacza to, że rozważając, które przepisy będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy wyróżniające danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2010 r., I OSK 1088/10, LEX nr 594885; zob. także wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r., II GSK 647/10, LEX nr 1083332; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2009 r., VI SA/Wa 2531/08, LEX nr 531544; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., VI SA/Wa 2175/06, LEX nr 322733).

Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powinno uwzględniać specyfikę i cel postępowania spornego przez Urząd Patentowy, a także wyjątki wprost wynikające z przepisów omawianej ustawy - Prawo własności przemysłowej.

Rozpoznając więc zarzuty skargi, w zakresie naruszenia przepisów postępowania Sąd jest związany w postępowaniu ze skargi, o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego znaku towarowego, nie tylko przepisami p.w.p ale również przepisami k.p.a., które nakładają na organ określone obowiązki procesowe, choć w ograniczonym zakresie. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 2945/14 w myśl art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, (...) jednakże wymaga podkreślenia, iż w postępowaniu spornym Urząd Patentowy nie zbiera materiału dowodowego. Taka powinność, z uwagi na kontradyktoryjność tego postępowania, spoczywa na stronach, nie zaś na Urzędzie Patentowym (por. art. 255 1 ust. 3 pkt 5 p.w.p.).W konsekwencji, do postępowań spornych toczących się przed UP, nie ma zastosowania art.7 k. p .a, którego naruszenie podniesiono w skardze.

W rozpatrywanej sprawie, na etapie skargi, sporna pomiędzy stronami pozostaje kwestia czy Strona skarżąca miała ważne powody w rozumieniu art.169 ust.1 pkt 1 p.w.p. nieużywania spornego znaku w okresie od 1 sierpnia 2012 r. do 1 sierpnia 2017 r. dla towarów i usług wskazanych w pkt 1 zaskarżonej w sprawie decyzji z uwagi na chorobę Pana M. T., w części dotyczącej towarów w klasie 5, tj.: błota lecznicze, borowina do kąpieli, kąpiele lecznicze, kąpiele z wód mineralnych, sole do kąpieli mineralnych, sole do celów medycznych, sole do celów leczniczych, sole wód mineralnych, napoje dietetyczne do celów leczniczych, nalewki dla celów leczniczych, woda termalna, wyciągi (nalewki) do celów leczniczych;

towarów, w klasie 32, tj.: aperitify bezalkoholowe, ekstrakty owocowe bezalkoholowe, esencje do produkcji napojów, koktajle bezalkoholowe, lemoniady, moszcz z winogron, napoje bezalkoholowe, napoje izotoniczne, napoje serwatkowe, nektary owocowe, pastylki do napojów musujących, piwo, produkty do wytwarzania wody gazowanej, produkty do wytwarzania wody mineralnej, soki owocowe, soki warzywne, syropy do napojów, syropy do lemoniad oraz usług w klasie 39, tj.: usług dystrybucji towarów za wyjątkiem usług dystrybucji wody, dostarczania towarów, usługi magazynowania towarów, usługi pakowania produktów i towarów, usługi przewożenia ładunków, usługi składowania towarów, usługi wynajmowania magazynów, usługi pośrednictwa transportowego, usługi transportowe, usługi taksówkowe, rezerwacja transportu, transport pasażerski, transport samochodami ciężarowymi, usługi turystyczne, usługi organizowania wycieczek, usługi wynajmowania pojazdów, przyczep, usługi wynajmowania samochodów, usługi wynajmowania samochodów ciężarowych;

W skardze zarzucono organowi w tym zakresie naruszenie przepisów art.7, art.77§ 1, art.80 oraz art.107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie i niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych w sprawie oraz wadliwą ocenę okoliczności podnoszonych przez Stronę. Skarżący zarzuca organowi, nieodniesienie się i brak analizy argumentacji przedstawionej przez Stronę, co do ważnych powodów nieużywania znaku towarowego dla części towarów i usług wyszczególnionych w zaskarżonej decyzji sklasyfikowanych kolejno, w klasach 5, 32 i 39. Przy czym na etapie skargi, nie jest sporne, iż Uprawniony, nie przedłożył żadnych dowodów na używanie znaku towarowego, dla wymienionych wyżej kategorii towarów, z wyjątkiem wytwarzania i dystrybuowania wody mineralnej, szeroko opisanej w decyzji organu oraz pismach Strony.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności wskazać należy na przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie w sprawie, wyznaczające zakres i kierunek postępowania dowodowego prowadzonego przez organ orzekający w sprawie.

W myśl art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku w dniu 19 sierpnia 2017 r. stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy KRAKOWIANKA o numerze [...], prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania;

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 powołanego przepisu, Urząd Patentowy na wniosek każdej osoby wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy.(art.169 ust.2 p.w.p). Wymóg wykazania interesu prawnego w złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego wynikającego ze znaku towarowego został zniesiony przez ustawodawcę na podstawie art.2 ust.2 przepisów przejściowych i końcowych wprowadzonych ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2015 r., poz.1616). Wnioskodawca nie był więc zobowiązany do wykazania interesu prawnego składając wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego ze spornego w sprawie znaku towarowego.

Z art. 169 ust. 1 p.w.p. wynika obowiązek używania znaku towarowego. Ponadto, przedsiębiorca, który uzyskuje na podstawie p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy, ma wyłączne prawo dysponowania nim w sposób zarobkowy i zawodowy na obszarze Polski (art. 153 p.w.p.). Wynikająca z udzielonego prawa ochronnego możliwość nieskrępowanego wykorzystywania własnego znaku towarowego w prowadzonej działalności gospodarczej jest jednym z przejawów realizowania konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej. (por. wyrok NSA z 9 lutego 2010 r., II GSK 335/09).

Przepisy p.w.p. nie zawierają definicji ustawowej przesłanki ważnych powodów, o których mowa w art.169 ust.1 pkt 1 p.w.p. W tym miejscu wypada zauważyć, że interpretacja "ważnych powodów" usprawiedliwiających nieużywanie zarejestrowanego znaku, była już przedmiotem rozważań w judykaturze oraz orzecznictwie sądowym. W wyroku WSA w Warszawie z 13 listopada 2014 r., VI SA/Wa 1077/14, Sąd stwierdził, że nie wydaje się decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego z omawianej przyczyny, jeżeli istnieją ważne powody jego nieużywania. (...) Trudno o ocenę, czy chodzi o ten sam "ciężar gatunkowy" powodów. Próbując zakreślić granicę tych powodów, można przyjąć, że powinny to być poważne przeszkody natury faktycznej lub prawnej "nieobciążające" uprawnionego, których nie można przypisać jego niedbałości lub niezaradności. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1088/09, wyrażono pogląd, iż do ważnych powodów można zaliczyć przeszkody natury faktycznej i prawnej. Mogą stanowić je zdarzenia zewnętrzne o charakterze siły wyższej niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia. Nie można za takie uznać okoliczności związanych ze zwykłym ryzykiem gospodarczym, które dotyczy bieżącej działalności każdego przedsiębiorcy. Jak zasadnie uznała judykatura przeszkodą natury prawnej, uniemożliwiającą używanie znaku towarowego, może być na przykład indywidualny akt administracyjny wprowadzający zakaz używania znaku (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r. w sprawie II GSK 127/07).

Ponadto, jak podkreśla się w doktrynie, pojęcie ważnych powodów nieużywania znaku powinno być interpretowane zgodnie z art. 19 ust. 1 Porozumienia w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej ( porozumienia TRIPS). W myśl tego przepisu, ważne powody nieużywania znaku towarowego to "okoliczności, które powstały niezależnie od woli właściciela znaku towarowego, które stanowią przeszkody dla używania tego znaku, takie jak restrykcje przywozowe lub inne wymogi rządowe dotyczące towarów lub usług chronionych znakiem towarowym". Zgodnie z wyrokiem Sądu Pierwszej Instancji w sprawie II Ponte Finanziaria, przeszkody dla używania znaku, o których mowa w cytowanym przepisie, mogą wynikać z uregulowań krajowych, które przykładowo nakładają ograniczenia w zakresie wprowadzania do obrotu towarów oznaczanych danym znakiem towarowym.(wyrok TSUE z dnia 13 września 2007 r. w sprawie II Ponte Finanziaria SpA przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-234/06, EU:C:2007:514, pkt 46).Joanna Sitko, Komentarz do art. 169 ustawy - Prawo własności przemysłowej, Lex).

W doktrynie uznaje się też , że do ważnych powodów nie zalicza się zdarzeń faktycznych typu: trudności handlowe, gospodarcze, wewnątrzorganizacyjne czy zaniedbania w prowadzeniu działalności gospodarczej, a także niedopełnienie wymagań o charakterze podmiotowym, których skutkiem jest niemożność wytwarzania towarów lub świadczenia usług. Do przeszkód zawinionych przez uprawnionego nie zalicza się przeszkód natury prawnej, np. wynikający z aktu indywidualnego administracji lub aktu normatywnego zakaz wprowadzania do obrotu towarów, dla których dany znak jest zastrzeżony. (por. wyrok NSA z 21 marca 2017 r., II GSK 2790/15).

Biorąc pod uwagę ten kierunek interpretacji przesłanki "ważnych powodów" nieużywania znaku można stwierdzić, że skoro celem rejestracji konkretnego oznaczenia jest używanie go w obrocie gospodarczym, zatem przyszły uprawniony musi liczyć się ze wszelkimi konsekwencjami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej.

Analiza przedstawionych wyżej poglądów wyrażonych w orzecznictwie jak i w doktrynie, a przede wszystkim brak definicji ustawowej przesłanki "ważnych powodów", uzasadnia w ocenie Sądu stanowisko, iż zaistnienie ważnych powodów, w konkretnej sprawie należy badać indywidualnie, w oparciu o okoliczności faktyczne danej sprawy.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż mimo lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji , organ podjął trafne rozstrzygnięcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, przyjmując, iż okoliczności wskazywane przez stronę, nie uzasadniają zaistnienia ważnych powodów nieużywania znaku towarowego. Rację ma Strona, że organ nie kwestionował na żadnym etapie postępowania choroby szeroko opisywanej w aktach Pana M. T., ani też dowodów złożonych na tę okoliczność. Nie oznacza to jednak, że zobowiązany był automatycznie przyjąć, z pominięciem innych okoliczności faktycznych, które powołuje organ w decyzji, iż zaistniały ważne powody do nieużywania znaku. Nie jest bowiem sporne w sprawie, iż działalność gospodarczą, w której uprawniony wykorzystywał sporny znak towarowy, Pan M. T. prowadził wspólnie z żoną. Ponadto trafnie organ wskazuje, iż znaku towarowego co do części spornych towarów i usług klasy 5, 32 i 39 szczegółowo opisanych w decyzji, w zasadzie nie używał nigdy (brak dowodów w tym zakresie). Działalność gospodarcza Strony, z wykorzystaniem spornego znaku towarowego, obejmowała swych zakresem jedynie wytwarzanie i dystrybuowanie wody, co do której organ stwierdził jednoznacznie, iż strona używanie znaku w tym zakresie wykazała i oddalił wniosek o wygaśnięcie znaku w pkt 2 zaskarżonej decyzji w tej części towarów i usług, które były związane z wytwarzaniem i dystrybucją wody mineralnej. Uprawniony, nie dostarczył też żadnych dowodów na to, że przed zaistnieniem choroby, wykorzystywał znak towarowy dla szerszej grupy towarów lub usług, dających podstawy do uznania, że właśnie choroba, Pana M. T., na którą Uprawniony się powołuje, spowodowała, nieużywanie znaku towarowego, w zakresie stwierdzonym w zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, również, iż Strona nie wykazała, że choroba, na którą powołuje Uprawniony, uniemożliwiła żonie Pana M. T., prowadzącej wspólnie z nim działalność gospodarczą, do używania znaku towarowego dla szerszej gamy towarów, niż tylko produkcja i dystrybucja wody. Mając na uwadze, że decyzja została wydana w postępowaniu spornym, w którym obowiązuje zasada kontradyktoryjności, na Uprawnionym, spoczywał ciężar dowodu, w tym zakresie, w szczególności wykazanie związku przyczynowo - skutkowego, przedstawionych okoliczności faktycznych z nieużywaniem znaku towarowego. Organ materiał dowodowy przedstawiony przez stronę ocenił, zgodnie z art.80 k.p.a. Nie miał jednak obowiązku samodzielnego zbierania dalszych dowodów w sprawie, jak zostało już wyżej wyjaśnione. W ocenie, Sądu, zauważenia również wymaga, że jeżeli, chodzi, o niemożność prowadzenia przez żonę Pana M. T. działalności gospodarczej w której znak mógłby być używany, odwołanie się jedynie do obowiązków żony, wobec męża, wynikających z przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, nie znajduje odniesienia w stanie faktycznym sprawy i nie dowodzi w żaden sposób, że choroba męża uniemożliwiła jej używanie znaku towarowego w omawianym zakresie. Ta okoliczność, również przez stronę wykazana nie została. Trafnie też organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zakres prowadzonej działalności gospodarczej, w której znak towarowy, był wykorzystywany, nigdy nie został ograniczony, mimo choroby na którą Uprawniony się powołuje. Wcześniej przed stanem chorobowym Uprawniony, w szerszym zakresie, niż wskazano w zaskarżonej decyzji, znaku towarowego nigdy nie używał i innej działalności również , nigdy nie prowadził .Z tych wszystkich względów Sąd nie uznał, argumentacji strony za wiarygodną, a ocenę organu w tym zakresie za odpowiadającą zasadom doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, znajdujących potwierdzenie, w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wskazywane w skardze przepisy postępowania jako naruszone przez organ, mimo lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, uznać należało za niezasadne. Organ wbrew wywodom skargi, odniósł się i rozważył, wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, a ich ocenę zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, którego lakoniczność nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie jak i ocena materiału dowodowego znajduje oparcie w aktach sprawy i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę za bezzasadną.