Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1228/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.), Sędziowie NSA Grzegorz Krzymień, Aleksandra Wrzesińska- Nowacka, Protokolant Ewa Głowacka, Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie w Izbie Finansowej rozpoznawał sprawę ze skargi kasacyjnej Elżbiety T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2004 r. sygn. akt SA/Rz 2174/01 w sprawie ze skargi Elżbiety T. na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia 22 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Skarżącej Elżbiety T. kwotę 900 (dziewięćset ) złotych na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2004 r. SA/Rz 2174/01 po rozpoznaniu skargi Elżbiety T. na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia 22 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok, skargę oddalił.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa uchyliła zaskarżoną decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 7 lutego 2001 r. zmienionej decyzją z dnia 21 czerwca 2001 r. określającą podatniczce podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie 8.617,40 zł i określiła wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku w wysokości 8.453 zł, wysokość zaległości w tym podatku w kwocie 3.635,40 zł i kwotę należnych odsetek.

Przy czym organ odwoławczy podał, że w 1998 r. Elżbieta T. prowadziła działalność gospodarczą w spółkach cywilnych: "El." i "Er." /udział po 50%/ i "K." /95%/. W tym okresie z tej działalności rozliczała podatek dochodowy według zasad ogólnych w oparciu o prowadzone księgi przychodów i rozchodów. W 1998 uzyskiwała także dochody z tytułu najmu lokalu użytkowego oraz z wynagrodzenia ze stosunku pracy. W dniu 15.02.1999 r. podatniczka złożyła zeznanie podatkowe o wysokości dochodu osiągniętego w 1998 r. wykazując należny podatek w kwocie 4.817,60 zł. i nadpłatę w kwocie 7.284,40 zł, która została zwrócona w dniu 12.03.1999 r.

Izba Skarbowa uznała zarzut odnośnie uzyskania przez spółkę "El." przychodu z tytułu nieodpłatnego użytkowania dwóch lad chłodniczych. Natomiast w pozostałym zakresie uznała zarzuty podatniczki za nieuzasadnione. I tak dotyczyło to zaniżenia przychodów spółki "Er." o kwotę 275 zł wskutek nie wykazania przychodu z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń w związku z bezpłatnym użytkowaniem przez spółkę lokali stanowiących własność osób trzecich. Natomiast spółka "K." zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 13.094,29 zł poprzez zaewidencjonowanie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów faktur VAT: za energię elektryczną, za gaz i za usługi telekomunikacyjne oraz wydatków związanych z przejętym długiem przez tą spółkę od Elżbiety T. oraz z kredytem wykorzystanym na spłatę przejętego długu.

W skardze na powyższą decyzję w części dotyczącej określenia przychodu z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń, nie uznania za koszty uzyskania przychodu z tytułu przejęcia kredytu i odsetek od zaciągniętego kredytu i prowizji przygotowawczej Elżbieta T. zarzuciła naruszenie przepisów art. 14 ust. 3 pkt 4 i art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Polemizując ze stanowiskiem organów podatkowych podniosła, iż Izba Skarbowa błędnie oceniła materiał dowodowy.

Sąd administracyjny I instancji uznał, iż podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślił, przy tym że pierwsza sporną kwestią jest kwestia dotycząca kosztów uzyskania przychodów, a mianowicie spór dotyczy nie uznania przez organy za element kosztów kwoty 4.519,24 zł z tytułu przejęcia długu /kredytu/ przez spółkę cywilną "K." i nie uznania za koszt uzyskania przychodów kwoty 6.569,92 zł z tytułu odsetek od zaciągniętego kredytu przez spółkę. Sąd przechodząc do oceny tej kwestii spornej zwraca uwagę na treść przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z wykładni tego uregulowania wynika, że za koszt uzyskania przychodów należy uznać każdy wydatek poniesiony przez podatnika, w racjonalnym przekonaniu o celowości tego wydatku i przy obiektywnej ocenie chociażby potencjalnej możliwości zwiększenia przychodu. Przy czym spór zasadza się na ocenie okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Skoro jednakże w sposób wyczerpujący wskazano, że przedmioty wskazywane przez skarżącą jako zakupione ze środków objętych kredytem, a następnie przejętym przez spółkę "K." nie zostały wniesione do spółki "K." i nie stały się majątkiem wspólników spółki oraz spółka ta nie wykorzystała w prowadzonej działalności gospodarczej środków pieniężnych z kredytu zaciągniętego przez Elżbietę T. to stanowisko organów podatkowych należy uznać za słuszne.

Kolejna kwestia sporna dotyczy otrzymania przez spółkę cywilną "Er." nieodpłatnego świadczenia z tytułu najmu lokali stanowiących własność osób trzecich. Sąd stwierdził, że w tak ustalonym stanie faktycznym, znajdującym potwierdzenie w zgromadzonych dokumentach nie można postawić zarzutu rozstrzygającym w sprawie organom błędu, co do tego, iż spółka "Er." otrzymała nieodpłatne świadczenie.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną w imieniu skarżącej złożył radca prawny Alina B. i wniosła o jego uchylenie w całości ewentualnie rozpatrzenie skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną interpretację przepisów art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, naruszenie art. 7 i 107 par. 1 i 3 Kpa poprzez nie wskazanie postawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa w części dotyczącej zasadniczej kwestii spornej.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła przede wszystkim, iż sąd administracyjny nie uwzględnił co było faktycznym zamiarem stron tworzących spółkę cywilną i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy.

Dyrektor Izby Skarbowej w R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 176 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."/ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Nadto trzeba wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej /art. 183 par. 1 p.p.s.a./. Przy czym w myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Strona skarżąca co prawda nie powołała powyższych przepisów, skoro jednakże postawiła zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię to można przyjąć, że wskazała na podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., przy czym zupełnie niepotrzebnie zarzuca, iż to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż brak takiej przesłanki ustawowej w tej podstawie kasacyjnej.

Przechodząc zatem do zarzutu strony skarżącej naruszenia prawa materialnego, przede wszystkim podnieść należy, że wskazane przepisy art. 7 i 107 par. 1 i 3 Kpa nie mają charakteru materialnego. Przepisy te stanowią bowiem element procedury obowiązującej przed organami administracyjnymi, a mianowicie określają zasadę praworządności i wskazują elementy formalne decyzji. Przepisy te więc nie mieszczą się w podstawie, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Gdyby natomiast zarzut naruszenia powyższych przepisów rozpatrywać w ramach podstawy wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. to także nie mógłby on doprowadzić do podważenia zaskarżonego wyroku. Adresatem norm wynikających z zarzucanych przepisów są bowiem organy administracyjne, a nie sąd. W tej sytuacji powołanie w skardze kasacyjnej wspomnianych przepisów w oderwaniu od przepisów postępowania sądowowoadministracyjnego nie pozwala traktować ich jako podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Co więcej zarzut ten jest zupełnie chybiony, bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu podatkowym, lecz odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej.

Z kolei zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ jest o tyle nietrafny że sama strona skarżąca bliżej tego zarzutu nie rozwinęła. Natomiast sąd I instancji słusznie zauważa, że nie istnieje pomiędzy stronami spór w zakresie normatywnego uregulowania kosztów uzyskania przychodów, a jedynie w ocenie okoliczności występujących w sprawie.

Wreszcie należy zauważyć, iż skarga kasacyjna formalnie nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania /art. 174 pkt 2 p.p.s.a./, w szczególności w odniesieniu do ustaleń faktycznych przyjętych w zaskarżonym wyroku, mimo że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się błędną ocenę stanu faktycznego. Brak tego rodzaju zarzutu powoduje, że ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku muszą być uznane za wiążące dla sądu rozpatrującego skargę kasacyjną.

Z tych to przyczyn skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach w niniejszej sprawie ma uzasadnienie w treści art. 204 pkt 1 tej ustawy.