Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 125/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o udostępnieniu informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2013r. nr [...], 2. przyznaje adwokatowi D. K. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]) podwyższone o kwotę [...] zł ([...]) stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 125/14

UZASADNIENIE

A. S. (zwany dalej: skarżący) złożył w dniu [...] września 2013 r. wniosek do Prokuratury Rejonowej w [...] o udostępnienie wykazu wszystkich spraw zarejestrowanych w Repertoriach "Ds." i "Ko", w których jego imię i nazwisko zostało wpisane do systemu SIP Libra, niezależnie od roli, w jakiej został wpisany do tego systemu, w okresie od 2007 do 2013 roku. Nadto wnioskodawca wniósł o przekazanie informacji w zakresie wykazu wszystkich spraw przekazanych przez Prokuraturę Rejonową w [...] do Prokuratury Okręgowej w [...], celem ich rozpoznania przez inne jednostki organizacyjne prokuratury.

Prokurator Rejonowy w [...], uznał przedmiotowe pismo za wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) i dotyczący informacji publicznej przetworzonej. Zgodnie z treścią art. 3 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust 2 wskazanej wyżej ustawy, wezwał skarżącego do wykazania w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, szczególnego interesu publicznego niezbędnego dla realizacji wniosku.

Pomimo odbioru w dniu [...] października 2013 r. ww. pisma skarżący pozostawił je bez odpowiedzi.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Prokurator Rejonowy w [...], na podstawie art. 14 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej umorzył postępowanie.

Odwołując się od powyższej decyzji skarżący wskazał, że jego pismo z dnia [...] września 2013 r. (data wpływu [...] września 2013 r.) nie było wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, a pismem uczestnika w postępowaniu. Skarżący wskazał, że domaga się ww. sygnatur spraw i pozostałych informacji zawartych we wniosku ponieważ, w aktach toczących się przeciwko niemu spraw pojawiają się wzmianki o innych postępowaniach, w związku z którymi wpisano skarżącego do SIP, inwigilowano go i dokonywano czynności operacyjnych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Prokurator Okręgowy w [...] utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Rejonowego w [...] uznając, że odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie organu odwoławczego Prokurator Rejonowy w [...] zasadnie przyjął, w oparciu o art. 3 ust 1 pkt ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), że Informacje, o których udostępnienie zwrócił się wnioskodawca, to w istocie informacje przetworzone, których nie można udzielić od razu i bez przygotowania, ponieważ wymaga to dodatkowej pracy urzędników. Z tej przyczyny obowiązek ich udzielenia ograniczony jest do sytuacji, w której jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podniesiono, że wnioskodawca został poinformowany, że żądane przez niego informacje stanowią informacje przetworzone i wezwany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w ich udostępnieniu, na które to wezwanie nie zareagował. Stąd zgodnie z treścią art. 14 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) postępowanie umorzono.

Skargę na powyższą decyzję złożył skarżący zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Skarżący uważa, że zostały naruszone jego prawa poprzez inicjowanie przeciwko niemu postępowań karnych oraz wpisanie jego danych do SIP LIBRA. Skarżący wskazał ponadto, że w interesie publicznym leży powstrzymanie nielegalnych działań Prokuratury łamiących prawa obywateli, związanych w szczególności z naciskami Prokuratury Okręgowej na Prokuraturę Rejonową w [...]. Skarżący wskazał, że z posiadanych przez niego informacji wynika, że przeciwko skarżącemu prowadzonych było kilkanaście postępowań i skarżący chce znać sygnatury tych spraw. Czuje się on szykanowany i zastraszany przez Prokuraturę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności wskazujących na istnienie szczególnego interesu publicznego w udzieleniu informacji, oskarżając prokuraturę o bezprawne prowadzenie postępowań przeciwko jego osobie.

W licznych pismach złożonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący podtrzymywał swoje stanowisko w sprawie. W pismach z dnia [...] stycznia 2015 r. (k. [...] akt sądowych), [...] kwietnia 2015 r. (k. [...] akt sądowych) oraz z [...] kwietnia 2015 r. (k. [...] akt sądowych) skarżący złożył wnioski o przeprowadzenie dowodów z akt – odpowiednio: z akt sprawy [...] Prokuratury Okręgowej w [...] (na okoliczność nielegalnych nacisków Naczelnika III Wydziału na podległe sobie prokuratury); z akt sprawy [...] Prokuratury Rejonowej w [...] (na okoliczność wyjaśnienia dlaczego zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa zgłoszone przez skarżącego nie jest procedowane w [...]) oraz z akt Komendy Powiatowej Policji w [...] [...] (na okoliczność nielegalnych działań Komendy i szykowania zapisów SIP LIBRA).

Ustanowiony przez sąd pełnomocnik z urzędu podtrzymał żądanie skargi (pismo z dnia [...] grudnia 2014 r. k. [...] akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle art. 16 ust. 1 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p. nie może się ostać. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Natomiast w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd w tym składzie w pełni podziela, wyrażono pogląd, że brak przesłanek do udzielenia informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej, skutkuje zawsze wydaniem decyzji merytorycznej, nie zaś o charakterze formalnym, w postaci np. umorzenia postępowania stosowanie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten stanowi ochronę dla podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, które jedynie z przyczyn technicznych nie mogą jej udzielić w sposób lub w formie wskazanej we wniosku (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1060/12, LEX nr 1303565; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 3/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl oraz LEX nr 1079760). Innymi słowy, postępowanie zainicjowane wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej powinno skutkować udostępnieniem informacji zgodnie z wnioskiem w terminie 14 dni od jego złożenia (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), co następuje w formie czynności materialno-technicznej, wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), albo ewentualnie zawiadomieniem wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w sposób lub w formie określonej we wniosku art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Warszawa 2012, s. 193). W doktrynie podkreśla się też, że umorzenie postępowania z przyczyn określonych w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. wymaga poinformowania wnioskodawcy, że organ nie dysponuje odpowiednimi środkami technicznymi i czy w takiej sytuacji zaproponowany w powiadomieniu sposób i forma udzielenia satysfakcjonują wnioskodawcę (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, op. cit., s. 194).

W niniejszej sprawie, po pierwsze, nie występuje sytuacja, o której mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bowiem, jak wynika z akt sprawy, nieudzielenie informacji publicznej skarżącemu nie było spowodowane brakiem możliwości udostępnienia informacji "w sposób lub w formie określonymi we wniosku", ale brakiem wykazania interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem żądanej informacji, która - zdaniem organu - jest informacją wymagającą przetworzenia. Po drugie i niezależnie od powyższego, wydanie decyzji umarzającej postępowanie było wykluczone także z tej przyczyny, że nie wysłano skarżącemu zawiadomienia, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Z uwagi na fakt, że w tej sprawie organy przyjęły błędną formę załatwienia sprawy (umorzenie), która nie jest właściwa dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, konieczne było uchylenie decyzji w obu instancjach.

W tym miejscu Sąd wskazuje też, że zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej są obowiązane nadto w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wymogi wynikające z powyższych przepisów nie zostały w kontrolowanej sprawie dopełnione. W ocenie sądu organy nie wykazały, że informacje, których żąda skarżący to informacje przetworzone, poprzestając jedynie na takiej konstatacji. Tymczasem rolą organu, w świetle przepisów u.d.i.p. jest ustalenie, jaki charakter ma żądana przez skarżącego informacja, w szczególności czy jest to informacja przetworzona, czy tylko przekształcona. Kwestie te w uzasadnieniu decyzji powinny być wyjaśnione. Tymczasem system SIP Libra (informacje zaczerpnięte ze strony: http://www.zeto.swidnica.pl/index.php?id=14,0,0,1,0,0) swoim działaniem obejmuje najważniejsze obszary pracy Prokuratur Rejonowych, Okręgowych i Apelacyjnych w zakresie biurowości oraz prowadzenia repertoriów i rejestrów elektronicznych. Oprogramowanie to posiada rozbudowane funkcje przeglądania, raportowania i wyszukiwania danych z uwzględnieniem wielu szczegółowych kryteriów. Dodatkowo system wyposażony jest w moduł akt elektronicznych umożliwiający użytkownikom w łatwy sposób tworzenie i zarządzanie dokumentami akt sprawy. Jak wskazuje się na ww. stronie internetowej głównym zadaniem aplikacji jest zastąpienie istniejących papierowych repertoriów i rejestrów poprzez repertoria i rejestry elektroniczne umożliwiające łatwiejszy dostęp do informacji o prowadzonych sprawach, szybsze wyszukiwanie i przygotowywanie dokumentów oraz pozwalających na wielokrotne korzystanie z tych samych danych bez potrzeby ich przepisywania. System ten posiada budowę modularną i zawiera m.in. Repertoria DS, Repertoria PS, Wokandy, Akta elektroniczne, Rejestr DE (doręczeń i ekspedycji). Wskazano również, że system współpracuje również z Krajowym Centrum Informacji Kryminalnej w zakresie przygotowywania, przesyłania i prowadzenia ewidencji formularzy rejestracji, zmiany i wyrejestrowania przestępstw, osób, rzeczy, podmiotów i rachunków bankowych.

W świetle powyższego żądanie skarżącego dotyczące: o udostępnienie wykazu wszystkich spraw zarejestrowanych w Repertoriach "Ds." i "Ko", w których jego imię i nazwisko zostało wpisane do systemu SIP Libra, niezależnie od roli, w jakiej został wpisany do tego systemu, w okresie od 2007 do 2013 roku oraz informacji w zakresie wykazu wszystkich spraw przekazanych przez Prokuraturę Rejonową w [...] do Prokuratury Okręgowej w [...], celem ich rozpoznania przez inne jednostki organizacyjne prokuratury nie wydaje się być żądaniem, którego realizacja wymaga znacznego wysiłku ze strony dysponenta informacji.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, zgodnie z którym "informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego" (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1048/07; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając to wszystko na względzie organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego ponownie oceni, czy żądana przez skarżącego informacja wymaga przetworzenia.

Jeżeli organ dojdzie do przekonania, zwłaszcza w świetle późniejszych wyjaśnień skarżącego, że żądana przez niego informacja jest informacją tylko przekształconą, to powinien tę informację udzielić w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast, gdyby organ uznał, że w świetle całokształtu okoliczności sprawy spełnienie żądania rodzi konieczność przetworzenia informacji, to powinien ponownie wezwać skarżącego do podania, dlaczego jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jednocześnie w wezwaniu wyjaśniając, z jakich powodów uważa żądaną informację za przetworzoną.

Z kolei w przypadku ustalenia, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ powinien wydać decyzję o odmowie udzielania informacji publicznej. Z drugiej strony organ winien rozważyć czy wniosek skarżącego złożony w dniu 9 września 2013r. nie jest wnioskiem strony postępowania, co do którego zastosowanie będą miały inne przepisy (kodeksu postępowania karnego).

Sąd ocenił, że wnioski dowodowe skarżącego zawarte w pismach opisanych wyżej są nieprzydatne w rozstrzygnięciu sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 250 P.p.s.a.