Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 708/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 271 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi Centralnego Ośrodka Sportu w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków ze stacji uzdatniania wody 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. na rzecz strony skarżącej Centralnego Ośrodka Sportu w W. kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 708/18

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. określił dla Centralnego Ośrodka Sportu w W. za okres 1 stycznia - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1.141,00 zł za wprowadzanie ścieków bytowych oraz przemysłowych pochodzących ze Stacji Uzdatniania Wody na terenie Ośrodka Przygotowań Olimpijskich w S. do rzeki G. w miejscowości S.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w P. na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 i 2180), dalej: "P.w.", ustaliło, w formie informacji rocznej, dla Centralnego Ośrodka Sportu w W. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 1.141,00 zł za wprowadzanie ścieków bytowych oraz przemysłowych pochodzących ze Stacji Uzdatniania Wody na terenie Ośrodka Przygotowań Olimpijskich w S. do rzeki G. w km 0+984 w miejscowości S. Jednocześnie PGWWP Zarząd Zlewni w P. wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody w czterech kwartalnych ratach.

W dniu 20 kwietnia 2018 r. Centralny Ośrodek Sportu - Ośrodek Przygotowań Olimpijskich w S. złożył reklamację, w której nie zgodził się z wysokością tej opłaty, podnosząc, że:

– do obliczenia opłaty przyjęto 0,012 m3/s z wielkości Qmax =30 m3/h ścieków bytowych i 15 m3/h ścieków przemysłowych, określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, natomiast wielkość m3/s wyliczona z maksymalnej dopuszczalnej ilości rocznej ścieków jakie podmiot może wprowadzić do wód powierzchniowych (tj. Q.max=91,250 m3/rok) określonych w pozwoleniu wodnoprawnym wynosi 0,0029 m3/s,

– nie jest możliwe odprowadzanie oczyszczonych ścieków z obiektów OPO S. do rzeki G. w sposób ciągły i w stałej ilości Qmax=30 m3/h +15 m /h przez 365 dni w roku.

PGWWP Zarząd Zlewni w P. nie uznało reklamacji. Organ wskazał, że w myśl art. 271 ust. 5 P.w. wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.

Wyjaśniono, iż jedną ze składowych wzoru służącego do obliczenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, jest maksymalna ilość ścieków, które mogą wprowadzane do wód lub do ziemi, wyrażona w m3/s.

Ponadto, zgodnie z § 1 ust 1 pkt rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502 – dalej "rozporządzenie"), jego przepisy określają jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi - za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalna ilość ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi.

Zdaniem organu, w przypadku gdy w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym nie zostały określone maksymalne wielkości wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi w wariancie przyjętym w art. 271 ust. 5 P.w. - dla ustalenia wysokości opłaty stałej za wymienioną usługą należało przyjąć tę wielkość wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na m3 na sekundę stanowić będzie maksymalną wartość. Stanowisko to znajduje uzasadnienie w funkcji opłaty stałej, która stanowi formę rekompensaty za gotowość środowiska odpowiednio do przyjęcia ścieków i tylko powiązanie jej wysokości z maksymalną ilością ścieków możliwych do wprowadzenia w jednostce czasu do wód lub do ziemi odpowiadać będzie funkcji tej opłaty. Ponadto podkreślono, że rozwiązanie to koreluje wprost z regulacjami zawartymi w art. 271 ust. 5 i § 1 ust 1 pkt 8 rozporządzenia, które posługują się pojęciem maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi.

Organ przypomniał, że Centralny Ośrodek Sportu korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 17 lutego 2016 r, wydanego przez Starostę [...] na wprowadzanie ścieków bytowych oraz przemysłowych pochodzących ze Stacji Uzdatniania Wody na terenie Ośrodka Przygotowań Olimpijskich w S. do rzeki G. w km 0+984 w miejscowości S. w ilości Omax=30,0 m3/h (ścieki bytowe) i Qmax=15,0 m3/h (ścieki przemysłowe pochodzące ze Stacji Uzdatniania Wody), co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 P.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne.

W ocenie organu w sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej, albowiem reklamacja Centralnego Ośrodka Sportu nie została uznana przez PGWWP Zarząd Zlewni w P.

Powołując się na treść art. 271 ust. 5 P.w. § 10 rozporządzenia, organ wyjaśnił, że opłata za odprowadzanie ścieków została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 złotych, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w łącznej ilości 45 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,0125 m /s.

Na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. z dnia [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł Centralny Ośrodek Sportu.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

a) art. 271 ust. 5 P.w. oraz § 1 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do uznania, że sformułowanie "maksymalna ilość ścieków, które mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi, wyrażona w m3/s" odnosi się do wartości wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym skarżącej jako wartość Qmax /h, zamiast jako wartość Q. max/rok;

b) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: K.p.a., w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności w odniesieniu do pozwolenia wodnoprawnego z dnia 17 lutego 2016 r., co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ maksymalnej wartości ścieków wprowadzanych do wód;

c) art. 80 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dokonaną przez organ materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie, co skutkowało biednym przyjęciem przez organ maksymalnej wartości ścieków wprowadzanych do wód;

d) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji, która winna się składać z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji; pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych bądź prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ich brak, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy;

e) art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie skarżącej zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy, tak aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu;

f) art. 8 K.p.a. poprzez niezapewnienie przez organ realizacji zasady zapewniającej, aby postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.

W oparciu o podniesione powyżej zarzuty wniesiono o uchylnie decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił w ogóle dlaczego przyjął maksymalną wartość wyrażoną w m3/h, a nie w m3/rok. Odnośnie możliwości przeliczenia, to obie wartości wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym można odpowiednio przeliczyć na wskazaną w ustawie jednostkę tj. m3/s Błędne jest zatem, w ocenie strony skarżącej, przyjęcie i uzależnienie opłaty stałej od tej wartości, niejako wartości określającej dopuszczalną wielkość zrzutu ścieków w ciągu godziny, a zatem szybkość zrzutu ścieków do rzeki, a nie od faktycznej "przyznanej" maksymalnej wielkości wszystkich ścieków, które skarżąca może wprowadzić do środowiska, do wód w ciągu 1 roku.

W ocenie autora skargi organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny dlaczego przyjął wartości maksymalne określone w m3/h, a nie wartości maksymalne określone w m3/rok. Zdaniem strony skarżącej, organ w wydanej decyzji przytoczył jedynie przepisy i powielił częściowo uzasadnienie z wydanej uprzednio informacji. Natomiast w świetle złożonej przez skarżącą reklamacji, organ powinien był wyjaśnić czemu przyjął za podstawę składowa wzoru wartość Q max wyrażoną w m3/h a nie w m3/rok.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 267 pkt 1 P.w., jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Definicję usług wodnych zawiera art. 35 P.w., który w ust. 1 określa je w ogólności jako zapewnienie m.in. podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Rodzaj tych usług ustawa precyzuje w tym artykule w jego ust. 3 w punktach od 1 do 9 i należy przyjąć, że jest to katalog zamknięty.

W punkcie 5 ust. 3 wskazano na "wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych". Z tym przepisem koreluje istotny w tej sprawie – jako dotyczącej kwestii opłat za usługi wodne – przepis art. 268 P.w. stanowiący w ust. 1 pkt 2, że opłaty za usługi wodne uiszcza się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Jak zatem wynika z art. 268, to właśnie ten przepis wyznacza zakres (katalog) usług, które są objęte opłatami za usługi wodne i niewątpliwie mieści się w nim opłata stała za wprowadzanie ścieków do wód.

Jak natomiast stanowi art. 298 pkt 1 tej ustawy, podmioty korzystające z usług wodnych są obowiązane ponosić opłatę za usługi wodne (pkt 1). Według art. 270 ust. 8, opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Zwrócić też trzeba uwagę, że ustawa Prawo wodne przewiduje w art. 280 pkt 2 lit. b) opłaty podwyższone, które ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Stosownie natomiast do treści art. 271 ust. 1 pkt 4 P.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie w formie informacji rocznej.

Przedstawione powyżej regulacje prawne oraz treść pozwolenia wodnoprawnego nakazują przyjąć, że co do zasady skarżąca ma obowiązek uiszczać opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Jak bowiem wynika z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., uzyskała ona pozwolenie na wprowadzanie ścieków do rzeki G.

Zasady ustalania wysokości opłaty stałej określa art. 271 ust. 5 P.w. przewidując, że wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.

Zgodnie z § 10 pkt 1 rozporządzenia, jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Z powyższego wynika, że rozporządzenie przewiduje stawkę jednostkową opłaty za 1 m3/s, a opłata ma wymiar roczny.

Jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji, opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 45 m3/h, wynoszącego po przeliczeniu 0,0125 m3/s.

Nie budzi w sprawie wątpliwości, że w pozwoleniu wodnoprawnym, tj. decyzji Starosty [...] z dnia [...]r., wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe wprowadzanych do ziemi ścieków według trzech wielkości: jako ilości maksymalne godzinowe, jako ilości średnie dobowe oraz jako ilości maksymalne roczne, tj. dla ścieków bytowych: Q max godzinowe = 30 m3/h, Q średnie dobowe = 220 m3/dobę i Q roczne = 80.300 m3/rok, zaś dla ścieków przemysłowych: Q max godzinowe = 15 m3/h, Q średnie dobowe = 30 m3/dobę i Q roczne = 10.950 m3/rok.

W zaskarżonej decyzji organ do ustalenia opłaty stałej przyjął wskaźnik maksymalnego zrzutu ścieków wyrażony w m3 na godzinę, a następnie dokonał matematycznego przeliczenia na m3 na sekundę. Jednak problem w sprawie sprowadza się do ustalenia, który z trzech wskaźników określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, a dotyczących ilości ścieków wprowadzanych do rzeki G. , powinien być podstawą ustalania opłaty stałej, w sytuacji, gdy według przepisów poprzednio obowiązujących wskaźnik wielkości zrzutu ścieków wyrażony w m3/s nie obowiązywał. Obowiązujący obecnie przepis art. 271 ust. 5 P.w. tego nie konkretyzuje.

Konieczne jest zatem dokonanie szerszej wykładni tego przepisu, gdyż organ w decyzji, stosując tę normę prawną jako podstawę obliczenia wysokości opłaty stałej, położył szczególny nacisk na sformułowanie zawarte zarówno w regulacji ustawowej, tj. w art. 273 ust. 5 P.w., jak i w akcie wykonawczym, mówiące o "maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s, określonej w pozwoleniu wodnoprawnym". Z tego sformułowania organ wysnuł wniosek, że należało zastosować tę wielkość (spośród określonych w pozwoleniu wodnoprawnym) która okazała się być wielkością maksymalną – po przeliczeniu na m3/s, a więc na wielkość, którą operuje wspomniany art. 271 ust. 5 P.w.

Rozstrzygając zaistniały problem nie sposób, zdaniem Sądu, pominąć tego, że według obowiązujących obecnie uregulowań, wskaźnik zrzutu ścieków przy uwzględnieniu wielkości m3 na sekundę jest również tą samą wartością, którą należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości opłaty za odprowadzanie ścieków, co wprost wynika z brzmienia art. 271 ust. 5 P.w. W tym zakresie, na gruncie aktualnie obowiązujących norm prawnych, istnieje pełna zbieżność między treścią pozwolenia wodnoprawnego, jakie będzie wydawane na podstawie obecnie obowiązującego art. 403 P.w., a przepisami, na podstawie których ustala się wielkość należnej opłaty stałej m.in. z tytułu wprowadzania ścieków do wód. Jednakże brak jest takiej zgodności między treścią "starego" pozwolenia wodnoprawnego a treścią obowiązujących obecnie przepisów dotyczących obliczania wysokości opłaty stałej.

Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji organ powinien był uwzględnić maksymalną roczną, a nie godzinową, ilość m3 ścieków jaka może być odprowadzona przez Spółkę, na podstawie wydanego dla niej w 2016 r. pozwolenia wodnoprawnego (a więc w czasie, kiedy opłaty stałe za usługi wodne nie obowiązywały). To bowiem roczna wielkość odprowadzanych ścieków wyznacza górną granicę dopuszczalnego zrzutu ścieków przez korzystającego, skoro opłata ustalana jest na okres 365 dni. Jest to uzasadnione również koniecznością uwzględnienia w tym przypadku brzmienia art. 280 pkt 2 lit. b) P.w.

Maksymalny roczny zrzut ścieków, którego skarżąca może dokonać zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym to 80.300 m3 (ścieki bytowe) + 10.950 m3 (ścieki przemysłowe), tj. razem 91.250 m3.

Gdyby jednak obliczyć wielkość zrzutu rocznego ścieków według przyjętego przez organ parametru, czyli 45 m3/h (co się równa 0,0125 m3/s) pomnożyć przez 24 h i przez ilość dni w roku (365), to otrzymamy wynik 394.200 m3 na rok, co oznacza, że skarżąca wielokrotnie przekroczyłaby warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Maksymalny roczny zrzut ścieków wynosi bowiem według tego pozwolenia 91.250 m3. Skala tej różnicy jest ogromna, a jednak takie właśnie założenie poczynił organ obliczając opłatę stałą z użyciem godzinowego wskaźnika maksymalnej ilości zarzutu ścieków. Płynie stąd wniosek, że organ akceptuje – dla potrzeb ustalenia wielkości opłaty stałej – sytuację, w której skarżąca musiałaby przekraczać, a tym samym naruszać warunki pozwolenia wodnoprawnego. Prostą konsekwencją takich ustaleń byłaby konieczność naliczenia opłaty podwyższonej (art. 280 ust. 2 lit. b) P.w.). Są to oczywiście wnioski absurdalne, jednak stanowią rezultat toku rozumowania przyjętego przez organ.

Z tego powodu słuszny jest zarzut strony, że określenie w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnego zrzutu godzinowego nie oznacza, że użytkownik dokonuje go systematycznie w każdej godzinie roku. Nie ulega wątpliwości, że niezależnie od limitu godzinowego skarżący nie może w ciągu roku zrzucić więcej ścieków niż 91.250 m3, co podzielone na 365 dni, 24 godziny, 60 minut i 60 sekund da "maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażoną w m3/s", o której mowa w art. 271 ust. 5 u.p.w. Nie jest przy tym tak – czego zdaje się nie dostrzegać organ – że określenie w pozwoleniu wodnoprawnym różnych wskaźników zrzutu ścieków jest prostym matematycznym "przeliczeniem" jednego wskaźnika na inny, tyle że wyrażony w innych miarach. Nie może zdaniem Sądu ulegać. wątpliwości, że w takiej sytuacji wystarczyłoby przyjęcie w pozwoleniu wodnoprawnym jednego wskaźnika i następnie przerachowanie go na inne wielkości. Tymczasem każdy z tych mierników został ustalony na bazie ściśle określonych merytorycznych założeń, opartych na wiedzy z dziedziny Prawa wodnego i także na konkretnych, ustalanych w postępowaniu o udzielnie pozwolenia wodnoprawnego, okolicznościach faktycznych.

Dokonując wyboru określonego kierunku wykładni spornego przepisu nie sposób pominąć tego, że wskazane powyżej przepisy ustawy Prawo wodne z 2017 r., kształtujące nowy system finansowania gospodarki wodnej, pozwalają na stwierdzenie, że opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych, podobnie jak wcześniej opłaty za korzystanie ze środowiska. Nie jest to bowiem świadczenie zależne od woli podmiotu, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej. Klasyfikację tę potwierdza treść art. 300 P.w., który z woli ustawodawcy nakazuje, do ponoszenia opłat za usługi wodne, stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyjątkami tam określonymi, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Natomiast zgodnie z art. 301 P.w., opłaty za usługi wodne oraz opłaty podwyższone podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Tak wiec charakter opłat za usługi wodne jako danin publicznych wymaga od organu uwzględnienia tego przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania. Interpretacja przepisów prawa może powodować trudności, natomiast nie usprawiedliwia to rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 7a § 1 K.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W myśl § 2 przepisu § 1 nie stosuje się: 1) jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego; 2) w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych.

Zasada ta (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 (Druk nr 1183 Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw) wskazano, że przedmiotowa zasada "dotyczy sytuacji, w których wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, dokonana zgodnie z zasadami i dyrektywami wykładni, wynikającymi z prawoznawstwa, prowadzi do kilku możliwych rezultatów. Odnosi się ona zatem do przypadków, w których organ - dokonując analizy i obiektywnej oceny możliwych procesów oraz wyników wykładni - stwierdza, że kilka wyników wykładni może być uznanych za prawidłowe. Prowadzą bowiem do nich równorzędne zasady oraz metodologicznie poprawny i logiczny proces wykładni przepisów. Zasada in dubio pro libertate, z natury rzeczy, może być stosowana dopiero na ostatnim etapie procesu wykładni, ale nie czyni jej to dyrektywą nadrzędną w stosunku do innych zasad wykładni. Przeciwnie, pełni ona rolę uzupełniającą, gdyż jej zastosowanie wchodzi w grę dopiero wówczas, gdy zastosowanie innych zasad wykładni nie daje jednoznacznego rezultatu".

Podkreślić należy, iż w zaskarżonej decyzji organ nie przedstawił szerszych motywów sposobu wyboru określonej wykładni spornego przepisu, ale po prostu obliczył opłatę w najwyższej możliwej do uzyskania wysokości, co w świetle reguły wynikającej z art. 7a § 1 K.p.a. nie może być uznane za prawidłowe.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość zrzutu ścieków na podstawie pozwolenia wodnoprawnego określającego różne wskaźniki, w tym maksymalny zrzut dobowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 5 P.w., zgodnie z którą do ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik zrzutu rocznego. To właśnie ten wskaźnik odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną w skali roku ilość odprowadzonych do wód ścieków, którego może dokonać skarżąca. Zastosowanie wskaźnika godzinowego doprowadziło do uzyskania wysokości opłaty, która nie odzwierciedla rzeczywistego, dopuszczalnego legalnego zrzutu ścieków w skali roku. Zastosowanie parametru godzinowego i rocznego prowadzi do uzyskania dwóch różnych wysokości opłaty stałej. Przy zastosowaniu wskaźnika godzinowego wynik ten jest wielokrotnie wyższy niż przy zastosowaniu wskaźnika rocznego.

Przedstawione powyżej argumenty prowadzą do wniosku, że organ wbrew dyspozycji art. 7a § 1 K.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisu art. 271 ust. 5 P.w. na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Dodatkowo organ poprzez nieprzedstawienie argumentów prowadzących do takiego wyboru interpretacji spornego i niejasnego przepisu, naruszył art. 107 § 3 K.p.a., gdyż w tej sytuacji uzasadnienie prawne decyzji nie zawiera pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej.

W konsekwencji w niniejszej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji również z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 K.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło także do naruszenia przepisu art. 271 ust. 5 P.w., poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości przekraczającej limit maksymalnej rocznej wielkości odprowadzanych ścieków do wód lub ziemi, co zagrożone jest sankcją przewidzianą w art. 280 pkt 2 lit. b) P.w.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela zatem podobne poglądy wyrażone w wyrokach: WSA w Łodzi z dnia 11 września 2018 r., II SA/Łd 587/18; WSA w Opolu z dnia 4 września 2018 r., I SA/Op 207/18; WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2018 r., II SA/Gd 287/18; WSA w Krakowie z 3 października 2018 r. II SA/Kr 786/18 oraz z 13 lipca 2018 r., II SA/Kr 777/18; WSA w Szczecinie z 1 sierpnia 2018 r. II SA/Sz 573/18 - publ. CBOSA).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ obowiązany będzie uwzględnić powyższą wykładnię art. 271 ust. 5 P.w. i obliczyć wysokość opłaty przyjmując jako podstawę wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego maksymalną wartość roczną, a nie godzinową. Wydając właściwą decyzję, organ sporządzi jej uzasadnienie przy spełnieniu wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. oraz uwzględnieniu przedstawionych wyżej rozważań.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), Sąd orzekł jak w sentencji.

IB