Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 874/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia całkowitej niezdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Ł] wydała orzeczenie nr [...] dotyczące M. S. w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą. W orzeczeniu tym stwierdzono u M. S. całkowitą niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej, orzeczono, że schorzenia w postaci zaburzeń urojeniowych oraz używania szkodliwych substancji psychoaktywnych i zapalenia błony śluzowej żołądka w wywiadzie nie pozostają w związku ze służbą. Ponadto uznano, że badany jest zdolny do pracy, zaliczono skarżącego do trzeciej grupy inwalidów oraz uznano, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Stwierdzono, że inwalidztwo istnieje od 6 sierpnia 2014r. i ma charakter czasowy, jako termin badania kontrolnego oznaczono: sierpień 2017 r. Podstawę prawną orzeczenia stanowiła ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Ochrony Rządu, Państwowej Służby Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia 18 lutego 1994 r. (Dz. U. nr 53, poz. 214 ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy, skarżący zatrudniony jest w Państwowej Straży Pożarnej od 15 listopada 2003 r. na stanowisku ogniomistrz, dyspozytor. W związku z długotrwałym zwolnieniem lekarskim, na którym przebywał skarżący, został skierowany na okresowe profilaktyczne badanie lekarskie. W wyniku tego badania lekarz profilaktyk zalecił skierowanie skarżącego na badania w celu ustalenia przydatności do służby w Państwowej Straży Pożarnej (zaświadczenie nr [...]). W dniu 6 czerwca 2014 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Ł. skierował skarżącego do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. w celu ustalenia przydatności do służby.

Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w Ł. uznała skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Rozpoznano schorzenia w postaci zaburzeń urojeniowych oraz używania szkodliwych substancji psychoaktywnych i zapalenia błony śluzowej żołądka. Wskazano, że niezdolność nie pozostaje w związku ze służbą. Uznano skarżącego za zdolnego do pracy, zaliczono skarżącego do trzeciej grupy inwalidów oraz uznano, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Stwierdzono, że inwalidztwo istnieje od 6 sierpnia 2014r. i ma charakter czasowy, jako termin badania kontrolnego oznaczono: sierpień 2017 r.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia i wydanie nowego orzeczenia uznającego skarżącego do zdolnego pełnienia służby w na stanowisku dyspozytora Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Ł. albo zarządzenie ponownego badania i wydanie nowego orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby. Skarżący wniósł o powołanie biegłych lekarzy psychiatrów z zakresu neurologii, psychiatrii, psychologii zajmujących się badaniem służb mundurowych, którzy wydadzą opinię o zdolności do służby w PSP.

W dniu [...] r. Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Ł. wydała, opisane powyżej, orzeczenie nr [...] dotyczące M. S. w sprawie inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą

W dniu 26 września 2014 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w Ł. Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie WKL MSW w Ł. z dnia [...] r. uznające go za całkowicie niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz co do zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji, art. 7 w związku art. 127 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia przez organ II instancji istoty sprawy, art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez uchylanie się od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 81 k.p.a. poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, w sytuacji gdy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organy w treści uzasadnień zaskarżonych postanowień faktów, które uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły i które mogły stanowić podstawę przyjętego przez organy rozumowania oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie skarżącego naruszono również § 1, § 11 i § 13 rozporządzenia MSW z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych poprzez brak szczegółowego uzasadnienia decyzji wydanej przez OKL MSW, podczas gdy uzasadnienie jest wymagane w przypadku ustalenia istnienia lub nieistnienia związku schorzeń i ułomności ze służbą oraz § 71 p. 5 i § 73 p. 1 ww. rozporządzenia poprzez zdiagnozowanie u skarżącego zaburzeń urojeniowych oraz stanu używania szkodliwych substancji psychoaktywnych, podczas, gdy na podstawie całości dokumentacji medycznej oraz jego stanu zdrowia, taka kwalifikacja jest niewłaściwa. Zdaniem skarżącego naruszono również art. 28 i 29 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez ustalenie, że skarżący jest całkowicie niezdolny do służby, podczas, gdy posiada zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia OKL i WKL oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Przy kolejnym piśmie z dnia 13.10.2014 r. skarżący załączył opinię specjalisty psychiatry prof. dr hab. n. med. A. F. z dnia 30.09. 2014r. , który w konkluzji stwierdza, że po przeprowadzeniu badania psychiatrycznego nie stwierdza u skarżącego uchwytnych zaburzeń psychotycznych.

W odpowiedzi na skargę OKL MSW w Ł. wniosła o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 12 grudnia 2014 r. (data wpływu do Sądu) pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o uchylenie orzeczenia OKLMSW w Ł. z dnia [...] r. nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie sądu w tym składzie, skarga M. S. jest niedopuszczalna.

Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.

Należy wskazać, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. z dnia [...] r. nr [...]. W orzeczeniu tym stwierdzono u skarżącego całkowitą niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej, orzeczono, że schorzenia w postaci zaburzeń urojeniowych oraz używania szkodliwych substancji psychoaktywnych i zapalenia błony śluzowej żołądka w wywiadzie nie pozostają w związku ze służbą. Ponadto uznano, że badany jest zdolny do pracy, zaliczono skarżącego do trzeciej grupy inwalidów oraz uznano, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą i ma charakter czasowy.

Zaskarżone orzeczenie zostało więc wydane w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia skarżącego i jego przydatności do służby, a jednocześnie w zakresie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia strażaka ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Skarga skierowana do sądu dotyczy uznania skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej, z czym skarżący się nie zgadza.

Jak wynika z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. nr 79, poz. 349 ze zm.) komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, zwane dalej "komisjami lekarskimi", oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w stosunku do: 1) kandydatów m.in. do:

a) służby w Policji,

b) służby w Urzędzie Ochrony Państwa,

c) służby w Straży Granicznej,

d) służby w Służbie Więziennej,

e) służby w Państwowej Straży Pożarnej (pkt e dodano w § 1 rozporządzenia zmieniającego z dnia 9 października 1992 r. Dz. U. z 1992 r. nr 83, poz. 425).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd, że orzeczenia komisji lekarskich MSW można podzielić na dwie grupy.

Jedna grupa orzeczeń komisji lekarskich MSW to orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i jednocześnie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia funkcjonariusza ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn.: z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.

Druga grupa orzeczeń dotyczy natomiast zagadnień zdolności do służby to jest zagadnień ustalenia i oceny stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. W wielu wyrokach sądy administracyjne uznają, że w tym zakresie orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny bowiem ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo zwolnienia ze służby i przyjmują, że orzeczenia te podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art.3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W tym właśnie zakresie, jak wynika z treści skargi, zaskarżone zostało orzeczenie OKL w rozpatrywanej sprawie.

Wskazane wyżej poglądy wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 9 listopada 2009r. w spr. I OSK 354/09, z 30 kwietnia 2010r. w spr. I OSK 93/10, z 28 czerwca 2011r. w spr. I OSK 166/11 i z 22 lipca 2010r. w spr. I OSK 220/10 oraz w postanowieniach z 29 grudnia 2011r. w spr. II OSK 2403/11, z 14 grudnia 2011r., w spr. II OSK 2528/11, z 7 września 2010r. w spr. II OSK 1430/10 i z 29 maja 2008r. w spr. II OSK 667/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 16 kwietnia 2013r. w spr. II SA/Wa 2151/12, z 8 maja 2013r. w spr. II SA/Wa 104/13 i z 5 lipca 2011r. w spr. II SA/Wa 930/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z 3 października 2013r. w spr. IV SA/Po 510/13, z 23 kwietnia 2014r. w spr. IV SA/Po 1205/13 i 5 grudnia 2013r. w spr. IV SA/Po 960/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 13 marca 2014r. w spr. III SA/Kr 1284/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyrokach z 8 lipca 2014r. w spr. IV SA/Gl 1278/13 i z 14 listopada 2011r. w spr. IV SA/Gl 101/11 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrokach z 25 lipca 2013r. w spr. III SA/Gd 439/13 i z 2 stycznia 2014r. w spr. III SA/Gd 760/13.

Gdy chodzi o tę drugą grupę orzeczeń dotyczącą dokonywania przez komisję lekarską MSW oceny stanu zdrowia z punktu widzenia przydatności do służby, prezentowane jest także inne stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 października 2014 r. sygn. I OSK 2472/14 stwierdził, że orzeczenia komisji lekarskich MSWiA, oceniające zdolność do służby, a więc oceniające stan zdrowia danej osoby:

- na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej lub

- na potrzeby dalszego pełnienia służby i ewentualnie zwolnienia ze służby

są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienia go ze służby, ale nie są one odrębnymi aktami administracyjnymi podlegającymi zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stanowisko takie wyraził także i szeroko uzasadnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w postanowieniu z dnia 2 października 2013 r. sygn. III SA/Łd 690/13. Sąd w obecnym składzie podzielił powyższe stanowisko z podanych poniżej przyczyn.

Należy zauważyć, że w sprawach przeniesienia, w tym wypadku strażaka, na inne stanowisko służbowe lub zwolnienia go służby orzeczenie komisji lekarskiej stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego warunkującego wydanie merytorycznej decyzji administracyjnej, na mocy której strażak jest przenoszony na inne stanowisko służbowe czy też zwalniany ze służby. Od tych decyzji strażakowi przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie komisji lekarskiej MSW zawierające wiadomości specjalne samodzielnie nie może podlegać w kontroli sądowej, gdyż nie stanowi odrębnego aktu administracyjnego. Przedmiotem kontroli, pod względem zgodności z prawem, są decyzje administracyjne związane z rozwiązaniem stosunku służby czy przeniesieniem strażaka na inne stanowisko służbowe, i w ramach tych postępowań kontroli podlega też prawidłowość działania komisji lekarskiej w zakresie właściwości i trybu postępowania, określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 79, poz. 349 ze zm.) i gdy chodzi o Państwową Straż Pożarną również w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 października 2005 r. w sprawie zakresu, trybu i częstotliwości przeprowadzania okresowych profilaktycznych badań lekarskich oraz okresowej oceny sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. nr 256 poz. 2191).

Orzeczenie komisji lekarskiej MSW musi mieć określoną formę, zawierać określone elementy (określone w załączniku do rozporządzenia) i być wydane w określonym trybie. Tylko prawidłowo wydane orzeczenie może stanowić podstawę do nawiązania stosunku służbowego, wydania decyzji o rozwiązaniu stosunku służby czy przeniesieniu na inne stanowisko. Zawsze jednak poza oceną sądu administracyjnego pozostawać będzie warstwa medyczna orzeczenia. W tym bowiem zakresie orzeczenie komisji lekarskiej jest aktem uznaniowym z zakresu wiedzy medycznej, a nie z zakresu władztwa administracyjnego i pozostaje poza kontrolą zarówno organu administracji jak i sądu. Sąd administracyjny badający zgodność z prawem zaskarżonych do niego orzeczeń nie prowadzi postępowania dowodowego i nie posiada żadnych instrumentów prawnych, które umożliwiałyby mu dokonanie merytorycznej oceny prawidłowości wydanego orzeczenia OKL MSW.

W ocenie Sądu nie można odnosić argumentacji zawartej w uchwale 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. OPS 8/97 ( publ. ONSA 1998/2/39, OSP 1998 /4/78) dotyczącej wojskowych komisji lekarskich do komisji lekarskich MSW i wydawanych przez te komisje orzeczeń ustalających zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w stosunku do kandydatów do służby i funkcjonariuszy Służby Więziennej, Policji, UOP, Straży Granicznej i Straży Pożarnej

Z uzasadnienia uchwały 7 sędziów NSA wynika, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej, a wydawane przez te komisje orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w wojskowej są decyzjami administracyjnymi. Podkreślić jednak należy, że NSA wywiódł to z przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej określających właściwość organów administracji wojskowej ( art. 24 ust. 2 ), właściwość terenowych organów rządowej administracji ogólnej, organów samorządu terytorialnego, konsulów i innych podmiotów (art. 25 ust. 1-3), właściwość rejonowych i wojewódzkich komisji lekarskich ( art. 26) i właściwość wojskowych komisji lekarskich. Z wykładni systemowej wynikało, zdaniem NSA, że wszystkie te podmioty są powołane z mocy ustawy do administrowania rezerwami osobowymi Sił Zbrojnych oraz do współdziałania w tym administrowaniu. Choć mają one różny status i pod względem strukturalnym, jak i funkcjonalnym należą do różnych kategorii podmiotów, to wykonują administrację publiczną w rozumieniu art. 1 i 20 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74 poz. 368 ze zm.). Każdy z tych organów działa w innym obszarze spraw związanych z administrowaniem rezerwami osobowymi. Niektóre z organów działają okresowo , jak np. rejonowe komisje lekarskie, wobec czego w pozostałym czasie właściwe są wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia tych komisji, wydane na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy, który stanowi, że wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz rozporządzenia MON z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej /../( Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) zawierają zarówno elementy wnikające z wiedzy medycznej ( rozpoznanie lekarskie ) jak i elementy z zakresu władztwa administracyjnego ( ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej lub określenie związku chorób i ułomności ze służbą wojskową). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywało to na władztwo i jednostronność działania wojskowych komisji lekarskich.

Podsumowując swoje rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej, co wynika z ich usytuowania w strukturze resortu obrony narodowej, zakresu właściwości i kompetencji, wykonywanych funkcji, zachowania w działaniu zasady instancyjności, określenia przedmiotu działalności w sprawach indywidualnych dotyczących interesów prawnych i obowiązków konkretnych osób fizycznych. Cechy tych organów oraz charakter spraw należących do ich właściwości odpowiadają wszystkim przesłankom stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, określonym w jego art. 1 § 1 pkt 1 Jednocześnie pozycja prawna tych organów i zakres oraz prawne formy ich działania odpowiadają przepisom art. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 2i art. 22 ustawy o NSA . Podjęta uchwała brzmiała więc, że Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r Nr 4, poz. 16 z późn. zm.), na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Analiza przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. 1991 Nr 79, poz. 349 ze zm.) nie pozwala na wyprowadzenie wniosków podobnych do tych wyprowadzonych przez NSA we wskazanej wyżej uchwale. W ocenie Sądu istnieją istotne różnice prawnych w zakresie statusu prawnego wojskowych komisji lekarskich i komisji lekarskich MSW, jak również w charakterze prawnym orzeczeń wydawanych przez oba rodzaje komisji.

Podstawą prawną do wydania wskazanego rozporządzenia MSW są przepisy ustaw regulujących zadania, zasady naboru i działanie szczególnych służb państwowych jakimi są Policja , UOP, Straż Graniczna, Służba Więzienna, Straż Pożarna.

W przypadku ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 ze zm.) jest to art. 28 w związku z art. 29 i 42. Przepis art. 28 tej ustawy określa jakie warunki musi spełnić kandydat do służby w Państwowej Straży Pożarnej, aby zostać do niej przyjętym, m.in. wymaga posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby . Dalej art. 29 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej precyzuje, że zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a ust. 2 zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, do określenia w drodze rozporządzenia zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby, a także trybu orzekania o tej zdolności oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.

Ponadto, jak wynika z art. 42 ust. 1 ustawy strażak podlega okresowym profilaktycznym badaniom lekarskim. Kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej nie dopuszcza do służby strażaka nieposiadającego aktualnego orzeczenia lekarskiego z badań, o których mowa w ust. 1 (ust. 1a).

Strażak, zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy, może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych:

1) z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą;

2) z urzędu - w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

Zauważyć należy, że podobny jest tryb oceny zdolności fizycznej funkcjonariusza Policji określony w ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. nr 30, poz. 179 ). Art. 25 ust. 1 i 2 tej ustawy określa warunki jakie musi spełnić kandydat do służby w Policji aby zostać do niej przyjętym min. art. 25 ust. 2 pkt 6 wymaga posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji. Dalej art. 26 ust. 1 ustawy o Policji precyzuje, że zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a ust. 2 zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, do określenia w drodze rozporządzenia zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby, a także trybu orzekania o tej zdolności oraz właściwość i tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.

Jak wynika z art. 40 ustawy policjant może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych:

1) z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą;

2) z urzędu - w celu sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

Podobną regulację zawiera także art.110 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U z 2014 r., poz. 173) który brzmi: "Zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, zwane dalej "komisjami lekarskimi".

Ponadto podobnie cel działania i zadania komisji lekarskich podległych MSW formułowała ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o UOP (Dz. U. 30, poz. 180) stanowiąc w art. 28, że ustalają one zdolność fizyczną i psychiczną do służby, jak również związek poszczególnych schorzeń ze służbą, czy ustawa o Straży Granicznej z dnia 12.10.1990r.(Dz. U. Nr 78, poz. 462) w art. 32 ust. 1 , 1a i 2 .

Reasumując strażak czy też funkcjonariusz innych służb jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym, a gdy zachodzi potrzeba - obserwacji przeprowadzanej w podmiocie leczniczym.

Treść przytoczonych powyżej przepisów ustaw w ocenie Sądu jednoznacznie określa zadania i zarazem kompetencje komisji lekarskich. Zadaniem tych komisji jest tylko ustalanie na podstawie badań lekarskich zdolności psychicznej i fizycznej (kandydatów do służby i funkcjonariuszy danej służby, w tym strażaków) do służby w danej formacji, a więc ocena ich stanu zdrowia i następnie jego zaklasyfikowanie do określonej kategorii wskazanej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z 9 lipca 1991 r. w § 10 i 11. W rozpatrywanej sprawie skarżący został skierowany na okresowe badania profilaktyczne w związku z długotrwałym zwolnieniem. Następnie, w związku z zaleceniem lekarza profilaktyka (nr zaświadczenia [...]) skarżący skierowany został przez Komendanta Miejskiego PSP w Ł. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. w celu ustalenia przydatności do służby (skierowanie z dnia 6 czerwca 2014 r., nr [...]). Na podstawie powyższego skierowania WKL MSW i następnie, po rozpoznaniu odwołania, OKL MSW wydały orzeczenia ustalające u skarżącego całkowitą niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej. W ocenie Sądu orzeczenie to ma charakter orzeczenia wstępnego i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jak wynika z treści art. art. 43 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach: m.in. pkt 1 - orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący będzie miał możliwość zakwestionowania zaskarżonego w tej sprawie orzeczenia tylko w toku ewentualnego postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby. Zdaniem Sądu w tym składzie, orzeczenie komisji lekarskiej nie podlega kontroli sądowej samodzielnie, w oderwaniu od zasadniczej decyzji administracyjnej, na potrzeby, której takie orzeczenie zostało wydane. W konsekwencji orzeczenie komisji lekarskich zawierające wiadomości specjalne nie stanowi odrębnego aktu administracyjnego, do którego miałyby zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ze wszystkimi tego konsekwencjami oraz prawem do zaskarżenia w trybie k.p.a., a następnie do sądu administracyjnego. Orzeczenia komisji lekarskich podlegają bowiem szczególnej regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., które określa ich formę, niezbędne elementy jakie orzeczenie powinno zawierać, szczególny tryb zatwierdzenia przez okręgowe komisje lekarskie oraz rozpatrywania wniesionych odwołań. Zauważyć także należy, że w skład komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych wchodzą wyłącznie lekarze, gdy tymczasem w skład komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej wchodzą: w komisji powiatowej jeden lekarz, sekretarz oraz pracownik średniego personelu medycznego, a w komisji wojewódzkiej dwóch lekarzy, spośród których wojewoda wyznacza przewodniczącego oraz sekretarz, którym jest pracownik komórki organizacyjnej urzędu wojewódzkiego (§ 3,4,5 rozporządzenia). Także analiza powyższych przepisów wskazuje, że brak jest podstaw prawnych do uznania, że komisje lekarskie podległe MSW są podmiotami wykonującymi administrację publiczną, a ich orzeczenia są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu k.p.a.

Komisje lekarskie MSW ustalają wyłącznie stan zdrowia osoby, która staje przed taką komisją i na podstawie badania lekarskiego zaliczają kandydata lub funkcjonariusza do określonej kategorii zdolności do służby czy też orzekają w przedmiocie przydatności do służby. Ich orzeczenie, zawierające wiadomości specjalne, stanowi zagadnienie wstępne warunkujące wydanie merytorycznej decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie strażaka (funkcjonariusza) związanej z jego służbą. Orzeczenie jest wydawane wyłącznie na użytek organów Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej czy np. Policji prowadzących postępowanie, a nie na prywatne potrzeby kandydata czy funkcjonariusza. Należy także podkreślić, że tryb postępowania komisji lekarskich jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego w k.p.a. Ani rozporządzenie, ani ustawy dotyczące poszczególnych służb w tym zakresie nie przewidują posiłkowego stosowania przepisów k.p.a.

Reasumując, w ocenie sądu, orzeczenia komisji lekarskich w zakresie w ustalenia schorzeń i ich wpływu na możliwość pełnienia służby, a więc w zakresie w jakim wymagają wiedzy medycznej ( wiadomości specjalnych), nie podlegają ocenie sądu administracyjnego. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uznał, że skarga jest niedopuszczalna i orzekł o jej odrzuceniu.

e.o.