Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1937/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Dnia 22 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi -Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Stępień, Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, p.o. Sędziego WSA: Renata Kubot – Szustowska (spr.), Protokolant : ref. staż Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. K. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. K. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K. z dnia [...]

Orzeczenie powyższe wydano w oparciu o przeprowadzone postępowanie weryfikacyjne, w toku którego ustalono, iż skarżący, uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej, służąc w okresie od 22.marca 1945r. do dnia 9.maja 1945r. w organach Milicji Obywatelskiej (art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. Nr 142 z 1997r., poz. 950 ze zm.)).

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J. K. wskazał, iż w okresie od stycznia do maja 1945r., służąc najpierw w powołanej przez Radę Narodową grupie samoobrony a następnie Milicji Obywatelskiej rozbrajał "niedobitki armii hitlerowskiej". Wskazał, iż we wspomnianym okresie grupa ta stoczyła liczne potyczki z żołnierzami niemieckimi, usiłującymi przedostać się na zachód, z których największa odbyła się w okolicach wsi Kukułka, na dowód czego przedłożył zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia [...]. Podniósł także iż w okresie od 1946r. do 1948r. służył w Wojsku Polskim,

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną, wskazując, iż służba w Milicji Obywatelskiej nie może być uznana za działalność kombatancką, bowiem Milicja nie była służbą zmilitaryzowaną. Wskazał również, iż organ nie jest powołany do dokonywania ustaleń, czy osoba weryfikowana posiada uprawnienia kombatanckie z tytułów wskazanych w ustawie.

W skardze na powyższą decyzję J. K. ponownie wskazał, że nie potrafi zrozumieć powodów, dla których odebrano mu uprawnienia kombatanckie, skoro w 1945r. walczył z żołnierzami armii niemieckiej.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o oddalenie skargi, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jeżeli zaś jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, przewidziane ustawą środki stosuje się w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.s.a.)

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

Zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach, będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. Nr 142 z 1997r., poz. 950 ze zm.) pozbawiono uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Zaskarżona decyzja byłby zgodna z prawem w zakresie wskazanej podstawy prawnej, gdyby nie fakt, iż przed jej wydaniem organ orzekający nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego, pozwalającego na ustalenie, czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające zachowanie uprawnień kombatanckich. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4.marca 2002r., OPS 13/01, ONSA 2002/4/131)

Faktem jest, że służba w Milicji Obywatelskiej nie stanowi podstawy do uzyskania czy też zachowania uprawnień kombatanckich. Nie stanowi takiej podstawy również walka, w ramach tej formacji, z oddziałami wycofującej się armii niemieckiej. Jednakże skarżący w życiorysie załączonym do deklaracji członkowskiej, złożonym w dniu 15.września 1983r. wskazał, iż w okresie od 1946 do 1948r. pełnił służbę wojskową z poboru. Fakt ten potwierdza także odpis książeczki wojskowej, znajdujący się w aktach spraw, z treści którego wynika, iż od dnia 27.kwietnia 1946r. do dnia 28.lutego 1948r. J. K. odbywał służbę wojskową w "Jednostce Wojskowej 2 Berl."

Pominięcie przez organ, wspomnianego faktu, w trakcie wszczętego w 2001r. postępowania weryfikacyjnego, z naruszeniem art.art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż okoliczność ta ma znaczenie dla zachowania uprawnień kombatanckich. (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17.września 2001r., w sprawie o sygn.akt III RN 143/00, OSNP 2002/7/150, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4.września 2000r., w sprawie o sygn.akt V S.A. 41/01, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex 50157 ).

Po myśli art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy zachowują bowiem uprawnienia kombatanckie żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od dnia 10.maja 1945r. do dnia 30.czerwca 1947r., pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 w zw. a art. 21 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19.lutego 2001r.

Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiecie wytrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.