Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 369/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: par. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 217, art. 218
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi Skarbu Państwa Nadleśnictwa na postanowienie Wojewody z dnia 24 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia stwierdzającego przeznaczenie nieruchomości na cele reformy rolnej uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty z dnia 28 lutego 2012 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 24 kwietnia 2012 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty z 28 lutego 2012 r. o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość o powierzchni 77,50 ha, mająca urządzoną księgę wieczystą L. karta 2 w Sądzie Rejonowym w K., była przeznaczona na cele reformy rolnej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Nadleśnictwo . wnioskiem z 24 listopada 2011., skierowanym do Starosty, powołując się na art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. Nr 39, poz. 233), wystąpiło o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość ziemska położona w L. gm. K., dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą L. karta 2, jest przeznaczona na cele reformy rolnej zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 4, poz. 17 ze zm.).

W przekonaniu wnioskodawcy przedmiotowa nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwa na mocy art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wydanie zaświadczenia jest niezbędne w celu uzyskania wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa w księdze wieczystej. Do swojego wniosku Nadleśnictwo dołączyło, jako dowód przejęcia nieruchomości, nieuwierzytelnioną kopię protokołu z dnia 4 lipca 1945 r. nr 67/1/5/1/46 wraz z załącznikami.

Starosta postanowieniem z 28 lutego 2012 r., na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Nadleśnictwo. Organ stwierdził, że z kopii protokołu z dnia 4 lipca 1945 r. nr 67/1/5/1/46 wynika, że dotyczył on przejęcia lasów położonych we wsi L., wobec czego nieruchomość objęta wnioskiem nie mogła być przejęta na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej, albowiem nie stanowiła nieruchomości rolnej.

Rozpatrując wniesione zażalenie Wojewoda ustalił, że nieruchomość o powierzchni 77,50 ha położona w obrębie R. gm. K., objęta wnioskiem Nadleśnictwa, stanowi według aktualnej ewidencji gruntów działki nr: [...], oznaczone symbolem Ls - las, dla której w Sądzie Rejonowym w K. jest prowadzona księga wieczysta nr [...] w miejsce dawnej księgi wieczystej L. karta 2, z wpisem w dziale II osób fizycznych jako współwłaścicieli tej nieruchomości. W dawnej księdze wieczystej L. karta 2 figurowały odpowiednio działki nr [...] o łącznej powierzchni 77,50 ha, z wpisem w dziale II K. F. jako właściciela nieruchomości.

Dalej Wojewoda wskazał, że dekret PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (tekst jedn. Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) wymieniał w art. 2 ust. 1 lit. e nieruchomości ziemskie podlegające przejęciu na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej. Powołany przepis dekretu dotyczył, w ówczesnym województwie pomorskim, nieruchomości ziemskich stanowiących własność albo współwłasność osób fizycznych lub osób prawnych, których powierzchnia ogólna przekraczała 100 ha. Z kolei cele reformy rolnej zostały określone w art. 1 ust. 2 lit. a - e dekretu. Gospodarka leśna nie została wymieniona w art. 1 ust. 2 dekretu, co oznacza, że nie stanowiła celu reformy rolnej realizowanej na mocy tego aktu prawnego. Wniosek Nadleśnictwa dotyczy nieruchomości gruntowej o powierzchni 77,50 ha, a więc nieprzekracząjącej normy obszarowej ustalonej w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Wobec powyższego przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu nie mógł stanowić podstawy prawnej przejęcia przedmiotowej nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Zasadnie zatem Starosta odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Nadleśnictwo.

Przejęcie lasów i gruntów leśnych na własność Skarbu Państwa regulował odrębny od powołanego wyżej dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. akt prawny - dekret PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego dekretu na własność Skarbu Państwa przeszły lasy i grunty leśne o obszarze ponad 25 ha, stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych i prawnych, wraz z wszystkimi innymi nieruchomościami i ruchomościami wymienionymi w ust. 2. Stosownie do § 1 i 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. z 1945 r. Nr 4, poz. 16) organem właściwym w sprawach przejęcia lasów i gruntów leśnych na własność Skarbu Państwa była Naczelna Dyrekcja Lasów Państwowych, działająca poprzez właściwe okręgowe dyrekcje lasów państwowych, a z czynności przejęcia miał być sporządzony protokół w obecności dotychczasowego właściciela, lub jego pełnomocnika, jeżeli się stawią, oraz dwóch świadków.

Biorąc pod uwagę obowiązywanie równolegle dwóch aktów nacjonalizacyjnych, to jest dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa należy przyjąć, że właściwą podstawę upaństwowienia lasu o powierzchni 77,50 ha z nieruchomości objętej dawną księgą wieczystą L. karta 2 stanowił dekret z dnia 12 grudnia 1944 r. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie sądowym - tak np. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1563/07 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 53), wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt IV SA 4606 - 4612/03 (niepub.). Dekret z dnia 12 grudnia 1944 r. nie przewidywał trybu administracyjnego w sprawach stwierdzania, czy dana nieruchomość leśna podlegała przejęciu na mocy jego przepisów, to jest wydawania decyzji czy zaświadczeń przez organy administracji państwowej (rządowej). Zatem roszczenia do nieruchomości przejętych na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. mogą być dochodzone wyłącznie przed sądami powszechnymi, także po uchyleniu tego aktu prawnego - tak np. wyrok SA w Katowicach z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt I ACa 1656/06 (LEX nr 269591), uchwały SN z dnia 22 kwietnia 1994 r. sygn. akt III CZP 50/94 (OSNC 1994 r., nr 11, poz. 212) oraz z dnia 27 kwietnia 1994 r. sygn. akt III CZP 54/94 (OSNC 1994 r., nr 11, poz. 215).

Uznał zatem Wojewoda, że przywołany przez wnioskodawcę jako podstawa prawna wniosku przepis art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej nie może stanowić oparcia dla wydania żądanego zaświadczenia, albowiem przepis ten nie dotyczy wpisywania lasów i gruntów leśnych w księgach wieczystych, z powodu braku przeznaczenia na cele reformy rolnej nieruchomości stanowiących w całości lasy, (czy też obejmujących także inne grunt) i obiekty śródleśne wymienione w art. 1 ust. 2 cyt. dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r.

Zdaniem Wojewody przedłożony przez Nadleśnictwo protokół nr 67/1/5/1/46 z dnia 4 lipca 1945 r. o tytule "Przejęcie lasów upaństwowionych na podstawie art. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. pod nazwą L." dotyczy w istocie, na co wyraźnie wskazuje jego treść, przekazania przez Powiatowy Urząd Ziemski w K. na rzecz Nadleśnictwa lasów pod w miejscowości L. o ogólnej powierzchni 284,50 ha, stanowiących byłą własność 12 rolników, a nie przejęcia na własność Skarbu Państwa lasów stanowiących własność prywatną. Protokół ten nie spełnia wymogów przewidzianych w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. Ponadto w protokole tym jest wpisany jako dotychczasowy właściciel przejętej nieruchomości między innymi K. F., natomiast w załączniku do protokołu zatytułowanym "Lasy i wody oraz tabela klas wieku" jest wpisana jako właściciel M. F., co świadczy o braku tożsamości co do osoby właściciela przejętej nieruchomości.

W skardze Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy:

art. 76 § 2 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią dokumentu urzędowego przedstawionego przez skarżącego, stanowiącego podstawę przejęcia nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą L. karta 2 (obecnie [...]),

art. 76 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią dokumentu urzędowego bez przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu

art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i ustalenie stanu faktycznego sprzecznego z przedstawionym dokumentem urzędowym.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody z dnia 24 kwietnia 2012 r. i rozstrzygnięcie o obowiązku wydania przez organ zaświadczenia o żądanej treści.

Strona skarżąca wskazała, że przedłożony dokument urzędowy w postaci protokołu przejęcia nieruchomości dnia 4 lipca 1945 r. spełnia wszelkie wymogi formalne wynikające z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. 1945, Nr 10, poz. 51), który jest aktem wykonawczym do dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r., na podstawie którego doszło do przejęcia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości. Wbrew twierdzeniom Wojewody, wskazany powyżej protokół nie musi czynić zadość wymogom formalnym przewidzianym w § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, albowiem przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Z protokołu wynika ogólny obszar przejmowanej nieruchomości, treść protokołu dodatkowo potwierdza, że wszystkie elementy przejmowanego na rzecz Skarbu Państwa majątku stanowiły jedną i funkcjonalną całość, nie ma przy tym znaczenia dla oceny jego wiarygodności fakt, że w protokole tym objęto jednorazowo przejmowane nieruchomości należące łącznie do dwunastu rolników o łącznej powierzchni 289,50 ha. Przepisy dekretu będącego podstawą działania Skarbu Państwa, jak i przepisy wykonawcze nie statuowały bowiem obowiązku sporządzania każdorazowo odrębnego protokołu dla każdego właściciela. Z protokołu tego jednoznacznie wynika, że na mocy aktu nacjonalizacyjnego - dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej - doszło do legalnego, w świetle ówcześnie obowiązujących przepisów prawa, wywłaszczenia właścicieli nieruchomości.

Ocenę charakteru oraz przeznaczenia przejętych przez Skarb Państwa nieruchomości należy dokonywać według ich stanu na dzień dokonania tego przejęcia, a więc na 4 lipca 1945 r. Zgodnie z przedstawionym przez wnioskodawcę protokołem nr 67/1/5/1/46. przejmowane nieruchomości nie stanowiły jedynie terenów leśnych bez przeznaczenia rolnego, lecz w ich skład wchodziły tereny zalesione i niezalesione, tereny nieleśne produkujące oraz nieprodukuiace i grunty orne. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt W 3/89, słusznie zwrócił uwagę na fakt, że: "działalność wytwórcza w rolnictwie, oprócz typowej działalności polegającej na hodowli różnego rodzaju zwierząt i uprawie różnego rodzaju roślin, mogła też polegać na posiadaniu przez rolników działek leśnych i czerpaniu z tego tytułu różnych korzyści o charakterze gospodarczym, jak na przykład pozyskiwanie drewna lub runa leśnego". Z treści przedstawionego dokumentu urzędowego wynika zatem, że przedmiotowa nieruchomość nie była jedynie obszarem leśnym niezwiązanym z prowadzoną produkcją rolniczą, a zatem, że grunty te nie stanowiły nieruchomości ziemskich w rozumieniu art. 2 ust 1 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. Dodatkowego podkreślenia wymaga, że niemożliwe jest obecnie, po upływie prawie siedemdziesięciu lat, jednoznaczne określenie, jakie przeznaczenie i jaki charakter miały nieruchomości, które zostały przejęte przez Skarb Państwa.

Nadleśnictwo zwróciło się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, że przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona na cele reformy rolnej w stosunku do nieruchomości o powierzchni 77,50 ha, jednakże, co wynika z treści protokołu, nacjonalizacja dotyczyła nieruchomości o łącznej powierzchni 289,50 ha, wobec czego spełnione zostały wymogi dotyczące powierzchni przejmowanych nieruchomości, zawarte w dekrecie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Fakt, że wnioskodawca chciał uzyskać zaświadczenie dotyczące nieruchomości o powierzchni 77,50 ha nie ma żadnego wpływu na stwierdzenie braku działania dekretu o reformie rolnej, ani tym samym nie może być podstawą do podważania treści dokumentu urzędowego.

Z uwagi na powyższe, w ocenie strony skarżącej, niewłaściwe jest stanowisko organu rozpoznającego przedmiotową sprawę, iż z uwagi na obszar nieruchomości oraz jej obecny brak przeznaczenia rolniczego, nie podpadała ona pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w związku z czym niemożliwe jest wydanie zaświadczenia, o które wnioskował skarżący.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było rozpoznanie wniosku Nadleśnictwa z 24 listopada 2011 r.,. w którym, powołując się na art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej, Nadleśnictwo wystąpiło o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że nieruchomość ziemska położona w L. gm. K., dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą L. karta 2, jest przeznaczona na cele reformy rolnej zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 4, poz. 17 ze zm.).

Przedmiotowe zaświadczenie, zgodnie z art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej jest tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze hipoteczne (gruntowej) prawa własności nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. b, c d i e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 4, poz. 17 ze zm.). Wpis ten następuje na wniosek właściwego starosty.

Powyższy wniosek został rozpoznany przez Starostę zgodnie z przepisami rozdziału VII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń" - art. 217-220. Zgodnie z przepisem art. 217 § 1 organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby o nie ubiegającej się. Przepis § 2 tego artykułu stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa oraz w przypadku, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zgodnie z przepisem art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, przy czym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W przekonaniu Sądu, w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę, przedmiotowe zaświadczenie, pomimo tożsamości nazwy, nie stanowi zaświadczenia, o jakim jest mowa w art. 217 i następne k.p.a.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51), orzekanie w sprawach, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. (1) pkt e) należy w I instancji do kompetencji wojewódzkich urzędów ziemskich (obecnie wojewodów), a od decyzji wojewódzkiego urzędu ziemskiego służy stronom prawo odwołania za pośrednictwem tegoż urzędu w ciągu dni 7, licząc od dnia następnego po doręczeniu decyzji, do Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych.

Przejęcie nieruchomości ziemskich, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu następowało z mocy samego dekretu, a wpis w księdze hipotecznej dokonywany był wyłącznie na podstawie stosownego zaświadczenia, co wynika z § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 marca 1999 r. sygn. III RN 165/98, zaświadczenie to nie miało charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 68 i następnych rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, Dz. U. RP Nr 36, poz. 341 ze zm.). (vide: wyrok OSNP 2000/3/90, Lex Nr 38893)

W związku z wątpliwościami odnośnie mocy obowiązującej przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. I OPS 3/10, w której stwierdzono, iż przepis ten może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. (ONSA i WSA 2011/2/23. Lex 672624)

Także w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. III CZP 21/11 stwierdzono, iż w przedmiocie objęcia danej nieruchomości dyspozycją art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, orzeka organ administracyjny na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. (Lex Nr 787352)

W ocenie Sądu, istnienie szczególnego trybu kwestionowania treści zaświadczenia, kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej przemawia za uznaniem, że nie jest to zaświadczenie, do którego wydania zastosowanie maja przepisy art. 217-220 k.p.a. Stronie, w razie wadliwego wystawienia zaświadczenia przysługuje na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, prawo wystąpienia do właściwego organu o stwierdzenie czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. (1) pkt e), a następnie prawo wniesienia odwołania od tej decyzji. Kwestia ta winna być badana w tym postępowaniu, kończącym się merytorycznym orzeczeniem rozstrzygającym sprawę w formie decyzji.

Brak jest także podstaw do badania w trybie art. 217-220 k.p.a., czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której jest mowa w art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w postępowaniu sądowoadministracyjny czy też w ponownym postępowaniu przed organem wydającym zaświadczenie. Okoliczność ta winna być bowiem badana w innym postępowaniu, mającym charakter postępowania administracyjnego, w którym organ wydaje decyzję po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zgodnie z wymogami k.p.a. Wydanie zaświadczenia następuje bez przeprowadzania takiego postępowania, zatem ocena jego prawidłowości przez sąd często mogłaby być w ogóle niemożliwa.

Nadto wskazać należy, iż przeciwne stanowisko prowadziłoby do oceny sądowoadministracyjnej tej samej kwestii - czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której jest mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w obu postępowaniach, zarówno w postępowaniu ze skargi na zaświadczenie, jaki i w postępowaniu ze skargi na decyzję administracyjną, wydaną w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 ust.1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a sąd uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty z 28 lutego 2012 r. o odmowie wydania zaświadczenia. Ponownie rozpoznając wniosek Nadleśnictwo z 24 listopada 2011 r. Starosta powinien to uczynić zgodnie ze wskazówkami zawartymi w treści niniejszego uzasadnienia..