Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1840/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6109 Inne o symbolu podstawowym 610
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...]czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z 10 czerwca 2021 r. nr DO.2.7612.57.2019.MK utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 25 maja 2016 r. nr DO.2-6612-425/2016.TJ odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z [...] lipca 1969 r. nr [...] przekazującej w użytkowanie wieczyste na rzecz Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] nieruchomości państwowych położonych w gm. kat. [...] w rej. ul. [...], [...] i [...], w części dotyczącej parcel katastralnych I. kat. 1371, I. kat. 1372, I. kat. 1373, I. kat. 1374/1 oraz I. kat. 1375, aktualnie stanowiących część działek nr [...] objętych księgami wieczystymi nr [...] oraz nr [...].

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] decyzją z 21 lipca 1969 r. przekazało w użytkowanie wieczystego na rzecz Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] nieruchomości państwowe położone w gm. kat. [...] w rej. ul. [...], [...] i [...] oznaczone m.in. jako parcele katastralne I. kat. 1371, I. kat. 1372, I. kat. 1373, I. kat. 1374/1 oraz I. kat. 1375.

Z. F. pismem z 15 grudnia 2009 r. wystąpiła do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 21 lipca 1969 r. w części dotyczącej działek nr [...] położonych w [...], obręb [...], jednostka ewid. [...], KW nr [...] oraz nr [...], stanowiących poprzednio ww. parcele katastralne.

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z 25 maja 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta [...].

Z.F. pismem z 20 czerwca 2016 r. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii rozpoznając sprawę przytoczył przepisy kpa oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszące się do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i zaznaczył, że podziela ocenę organu I instancji w zakresie interesu prawnego Z.F. w niniejszej postępowaniu ze względu na toczące się przed Wojewodą Małopolskim postępowanie zwrotowe (aktualnie zawieszone).

Organ nadzoru wskazał, że z akt sprawy wynika, że parcele katastralne I. kat. 1371, I. kat. 1372, I. kat. 1373, I. kat. 1374/1 oraz I. kat. 1375 odpowiadają obecnie częściom działek ewid. nr [...], które aktualnie stanowią własność Gminy [...] i pozostają w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na podstawie umowy przeniesienia własności z 14 marca 2005 r. Rep. A [...].

Minister zaznaczył, że kwestionowana decyzja z 21 lipca 1969 r. została wydana na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159), zgodnie z którym spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego oddaje się tereny w użytkowanie wieczyste, zaś rolniczym spółdzielniom produkcyjnym w użytkowanie stosowanie do przepisów Kodeksu cywilnego. W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy użytkowanie wieczyste mogło być ustanowione tylko na terenie państwowym. Ponadto jak wynika z art. 13 ust. 1 przedmiotowej ustawy użytkowanie wieczyste podlegało przepisom tytułu II księgi drugiej Kodeksu cywilnego.

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. umowę wieczystego użytkowania terenów z równoczesną sprzedażą położonych w niech budynków wymienionych w art. 14 ust. 1 zawierał na podstawie decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej przedstawiciel tego organu. W myśl natomiast art. 18 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami powyższa decyzja powinna w szczególności określać osobę wieczystego użytkowania oraz przedmiot i warunki wieczystego użytkowania, a ponadto budynki wymienione w art. 14 ust. 1.

Minister podkreślił, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wymagało zatem wydania decyzji w przedmiotowym zakresie, a następnie zawarcia umowy w formie aktu notarialnego.

Organ nadzoru zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że umową sprzedaży z 18 marca 1969 r. Rep. A nr [...] parcele gruntowe I. kat. 1371, I. kat. 1372, I. kat. 1373, I. kat. 1374/1 oraz I. kat. 1375, stanowiące własność Z.F. (z domu R.) zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe osiedla "[...]" stosownie do decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] nr [...] z 3 listopada 1967 r. o lokalizacji szczegółowej.

Kwestionowana decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z 21 lipca 1969 r. wskazuje podmiot, na rzecz którego został oddany grunt w użytkowanie wieczyste, ustala warunki tego prawa oraz wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, a zatem zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 18 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Ponadto z akt sprawy wynika, że prawo użytkowania ww. gruntów zostało ustanowione na rzecz Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na podstawie umowy z 26 listopada 1969 r. Rep. A nr [...].

Zdaniem Ministra należy zatem podzielić ocenę organu I instancji, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...].

Organ nadzoru podkreślił, że w realiach niniejszej sprawy kwestia sporna dotyczy wyłącznie prawidłowości umocowania Zastępcy Kierownika Wydziału, który - zdaniem skarżącej - nie był upoważniony przez Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu tego organu. Zdaniem Z.F. kwestionowana decyzja z 21 lipca 1961 r. wydana została przez osobę fizyczną, co nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Przechodząc do oceny tej kwestii Minister wskazał, że zgodnie z art. 99 § 1 k.p.a. (obecnie 107 § 1 kpa) decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji państwowej i strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, osnowę i datę decyzji, pouczeniu czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego.

Przepis art. 107 § 1 kpa jednoznacznie wymaga dla prawidłowości wydanej decyzji osobistego podpisu upoważnionego pracownika, jeżeli działa on w imieniu i na rzecz osoby piastującej funkcje organu administracyjnego. Podpis jest gwarancją tego, że decyzja pochodzi rzeczywiście od odpowiedniego i właściwego organu, jak również, że pismo jest wyrazami woli organu, a nie projektem decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 257/12, Lex nr 1166605).

Umieszczenie tych danych ma zasadniczo służyć ustaleniu, czy osoba podpisująca określoną decyzję jest rzeczywiście upoważniona do jej wydania, przy czym podpisanie decyzji bez podania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, z którego wynikałoby upoważnienie do wydawania decyzji, przesądza o istotnej wadliwości decyzji.

Zdaniem Ministra za bezsporne w niniejszej sprawie należy uznać, że pod decyzją organu pierwszej instancji podpisała się osoba pełniąca funkcję Zastępcy Kierownika Wydziału Prezydium Rady Narodowej w [...]. Podpisowi temu towarzyszyły też dane dotyczące imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, bez odrębnej sygnalizacji, że decyzja została wydana z upoważnienia Kierownika Wydziału Prezydium Rady Narodowej w [...].

Zgodnie z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1 ustawy o radach narodowych na czele wydziałów stali kierownicy, którzy byli powoływani i odwoływani przez prezydium rady narodowej po zasięgnięciu opinii odpowiedniej komisji rady narodowej. Uchwałę w tym przedmiocie prezydium obowiązane było przedłożyć na najbliższej sesji radzie narodowej do zatwierdzenia. Podpisanie decyzji nie przez przewodniczącego Prezydium, lecz przez powołanego przez to Prezydium kierownika lub zastępcę kierownika wydziału - a zatem kierownika jednostki, która zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o radach narodowych była terenowym organem administracji państwowej kierującym poszczególną dziedziną spraw należących do tejże rady narodowej - w żaden sposób nie mogło więc oznaczać naruszenia przepisów o właściwości organów.

Organ nadzoru wskazał ponadto, że w przepisach prawa brak jest normy nakładającej obowiązek dołączenia do akt sprawy dokumentów potwierdzających okoliczność, że osoba wydająca decyzję została prawidłowo umocowana. Jednocześnie w sprawie brak jest dowodów na to, że Zastępca Kierownika Wydziału został wadliwie umocowany. Dowodu takiego nie przedstawiła również skarżąca. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zaś, że po tak znacznym upływie czasu od daty wydania kwestionowanej decyzji wątpliwości co do ustalenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji, a więc gdy brak jest jednoznacznych dowodów w postępowaniu nadzwyczajnym zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 kpa przyznaje cechę trwałości, stanowi to negatywną przesłankę do ich wzruszenia. W sytuacji znacznego upływu czasu, to na zwlekającym wiele lat ze złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia ciąży wykazanie przesłanek nieważności.

W świetle powyższego Minister stwierdził, że kwestionowana decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z 21 lipca 1969 r. przekazująca w użytkowanie wieczyste na rzecz Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] opisane nieruchomości państwowe nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W trakcie postępowania nie stwierdzono również, aby badana decyzja naruszała pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Tym samym należy zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 21 lipca 1969 r.

Z.F. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 25 maja 2016 r., a w konsekwencji zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] i doprowadzenie do sytuacji, że ta decyzja funkcjonuje w obrocie, mimo iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa;

2. art. 107 § 1 pkt 8 kpa oraz art. 268a kpa poprzez zaakceptowanie stanowiska, że podpisanie decyzji przez osobę nie legitymująca się upoważnieniem nie stanowi rażącego naruszenia prawa podczas gdy:

- tylko osoby wyraźnie upoważnione przez organ do wydawania decyzji administracyjnych mogą go zastępować w wydawaniu decyzji,

- decyzja wydana przez osobę fizyczną, która nie posiada upoważnienia do wydawania decyzji dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa;

3. art. 7 kpa oraz art. 77 kpa poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności poprzez:

- nieustalenie kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, tj. faktu rzekomego istnienia upoważnienia do wydania decyzji przez pracownika organu, podczas gdy na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

- przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy z zaniechaniem ustalenia istoty sprawy;

- pominięcie faktu, że decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z [...] lipca 1969 r. została wydana przez osobę nieupoważnioną do jej wydania, a tym samym dotknięta jest wadą nieważności;

- nieustalenie, pomimo prowadzenia postępowania przez organ przez wiele lat, że decyzję wydał pracownik organu działający bez ustawowego upoważnienia, a tym samym decyzja ta nie została wydana przez organ administracji publicznej i nigdy nie powinna wejść do obrotu prawnego, przy jednoczesnym braku ustalenia, czy kiedykolwiek upoważnienie dla osoby podpisanej pod decyzją w ogóle istniało;

- zaniechanie ustalenia kluczowych okoliczności sprawy i odstąpienie od obowiązków organu administracji publicznej w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, z powołaniem się na znaczny upływ czasu, w sytuacji, gdy organ w ogóle nie podejmował jakichkolwiek działań w celu dokonania ustaleń faktycznych;

- całkowite uchylenie się od przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, mimo prowadzenia postępowania od 2016 r.;

- dowolne ustalenia w zakresie faktów kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy, wbrew literalnemu brzmieniu kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z 1969 r.;

4. art. 6 kpa (zasada praworządności działania organów administracji) oraz art. 8 kpa (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa) poprzez:

- zaniechanie wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 21 lipca 1969 r., podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, tj. została wydana przez osobę działającą bez upoważnienia organu, a tym samym musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego,

- odmowę prowadzenia postępowania dowodowego i przerzucenie obowiązków w tym zakresie na stronę;

5. art. 107 § 3 kpa w związku z art. 11 kpa, poprzez:

- sformułowanie uzasadnienia w sposób niespójny i nielogiczny, polegające na powoływaniu się na wyroki sądów administracyjnych, które stoją w sprzeczności z dalszymi ustaleniami organu,

- nadinterpretowywanie i ogólnikowe przytaczanie wypowiedzi orzecznictwa (nawet nie zacytowanych, tak, aby można się było do nich odnieść), w celu następnie wyciągania w oparciu tak wybiórczo i ogólnikowo przytoczone orzeczenia arbitralnych wniosków,

- przedstawianie jako znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym okoliczności, co do których nie przedstawiono dowodów potwierdzających zasadność uznania ich za wykazane,

- zaniechanie realizacji poprzez sposób sformułowania uzasadnienia zasady przekonywania.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 25 maja 2016 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 9 czerwca 2022 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w [...] (uczestnik postępowania) przedstawiła stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Spółdzielnia wystąpiła jednocześnie z wnioskiem o dopuszczenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci wydruków z Dzienników Urzędowych Rady Narodowej w m. [...].

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 24 czerwca 2022 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z dokumentów zgodnie z wnioskiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z 25 maja 2016 r. nie naruszają prawa.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym i dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Podkreślić trzeba, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. W przypadku zaś zarzutu, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) należy przede wszystkim wykazać, że wydana ona została z naruszeniem konkretnego przepisu prawa oraz że naruszenie to ma charakter rażący. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że naruszenie prawa ma charakter rażący wtedy, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. W postępowaniu nieważnościowym organ ogranicza się do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, poczynionych w toku i na gruncie zwykłego postępowania. Oznacza to badanie ostatecznie zakończonej sprawy, na gruncie wyłącznie zgromadzonego tam materiału dowodowego, pod kątem naruszenia norm materialnych oraz procedury uregulowanej w kpa, a także przepisów o charakterze procesowym zawartych w regulacjach obejmujących prawo materialne.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem badania przez organ nadzoru była decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z 21 lipca 1969 r. nr [...] przekazująca w użytkowanie wieczyste na rzecz Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] nieruchomości państwowe położone w gm. kat. [...] w rej. ul. [...], [...] i [...], w części dotyczącej parcel katastralnych I. kat. 1371, I. kat. 1372, I. kat. 1373, I. kat. 1374/1 oraz I. kat. 1375, aktualnie stanowiących część działek nr [...] KW nr [...] oraz nr [...].

Zaskarżoną decyzją Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy wcześniejsza decyzję z 25 maja 2016 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 21 lipca 1969 r. uznając, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ani też inne przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 kpa.

Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe.

Kwestionowana decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z 21 lipca 1969 r. wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159).

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji, spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego oddaje się tereny w użytkowanie wieczyste, zaś rolniczym spółdzielniom produkcyjnym w użytkowanie stosowanie do przepisów Kodeksu cywilnego. W myśl art. 12 ust. 1 powołanej ustawy użytkowanie wieczyste mogło być ustanowione tylko na terenie państwowym. Ponadto jak wynika z art. 13 ust. 1 przedmiotowej ustawy użytkowanie wieczyste podlegało przepisom tytułu II księgi drugiej Kodeksu cywilnego. Stosownie natomiast do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. umowę wieczystego użytkowania terenów z równoczesną sprzedażą położonych na nich budynków wymienionych w art. 14 ust. 1 zawierał na podstawie decyzji organu gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej przedstawiciel tego organu. W myśl zaś art. 18 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami powyższa decyzja powinna w szczególności określać osobę wieczystego użytkowania oraz przedmiot i warunki wieczystego użytkowania, a ponadto budynki wymienione w art. 14 ust. 1 będące przedmiotem zamierzonej sprzedaży.

Oddanie zatem konkretnego gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie powołanej ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wymagało w pierwszej kolejności przekazania prawa użytkowania wieczystego na podstawie decyzji administracyjnej, a następnie zawarcia stosownej umowy w formie aktu notarialnego.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego umową sprzedaży z 18 marca 1969 r. Rep. A nr [...] parcele gruntowe I. kat. 1371, I. kat. 1372, I. kat. 1373, I. kat. 1374/1 oraz I. kat. 1375, stanowiące własność Z.F. (poprzednio Rajtar) zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe osiedla "[...]" stosownie do decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] o lokalizacji szczegółowej z 3 listopada 1967 r. nr [...]. Jak prawidłowo stwierdził organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kwestionowana decyzja z 21 lipca 1969 r. zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 18 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Decyzja ta wskazuje podmiot, na rzecz którego został oddany grunt w użytkowanie wieczyste, ustala warunki tego prawa oraz wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Prawo użytkowania ww. gruntów zostało zaś ustanowione na rzecz Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na podstawie umowy z 26 listopada 1969 r. Rep. A nr [...]. Zgodzić się zatem należy, że ze stanowiskiem organu nadzoru, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz ww. Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Okoliczności powyższe nie są kwestionowane.

Jak wynika z analizy akt, w tym z treści złożonej skargi, a także wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, kwestia sporna w przedmiotowej sprawie dotyczy prawidłowości umocowania Zastępcy Kierownika Wydziału, który - zdaniem skarżącej - nie był upoważniony przez Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu tego organu, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącą zarzuty są nieuzasadnione. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że zastępca kierownika wydziału prezydium rady narodowej nie musiał posiadać specjalnego upoważnienia do podpisania decyzji, wynikało ono bowiem z istoty zastępstwa (m.in. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1480/11). Jedynie wykazanie, że z ogólnej reguły zastępstwa w konkretnej sprawie wyłączone było podpisywanie decyzji administracyjnych przez zastępcę, mogłoby być rozważane w aspekcie rażącego naruszenia przepisów art. 107 § 1 kpa. Przyjęcie odmiennego poglądu doprowadziłoby do destabilizacji systemu prawnego i wypaczałoby sens instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ okolicznością powszechnie znaną jest, że w bardzo wielu przypadkach decyzje podpisywali zastępcy kierowników wydziałów.

Z akt sprawy wynika, że decyzja z 21 lipca 1969 r. podpisana została przez Z-cę Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej [...]. Zdaniem Sądu analiza akt w żaden sposób nie wskazuje, że osoba, która podpisała ww. decyzję nie była uprawniona do jej wydania. Okoliczności takich nie wykazała również skarżąca.

Zauważyć trzeba, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 3 poz. 19 ze zm.) przekazanie terenu państwowego przez organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej w użytkowanie jednostki państwowej lub organizacji społecznej następuje na podstawie decyzji tego organu. W myśl § 16 ust. 1 powołanego rozporządzenia również decyzję o wygaśnięciu użytkowania wydaje organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej. Stosownie zaś do § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach organem tym był organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej. Z art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz.U. z 1963 r. Nr 29, poz. 172 ze zm.) wynika natomiast, że organami administracji państwowej, były wydziały prezydiów rad narodowych, na których czele stali kierownicy ponoszący odpowiedzialność za ich pracę i jej wyniki.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z powołanych przepisów nie wynika przyznanie właściwości orzeczniczej jedynie kierownikom wydziałów. Osoba będącą zastępcą kierownika wydziału prezydium rady narodowej nie była wykluczona z kręgu osób uprawnionych do wydania decyzji i właśnie z racji pełnionej funkcji zastępstwa przysługiwało jej uprawnienie do jej podpisania. Biorąc pod uwagę, że kpa w tym czasie nie zawierał przepisu, analogicznego do art. 268a (wprowadzonego nowelą do kpa z dnia 23 października 1987 r.), który pozwalałby na wydanie upoważnienia przez kierowników wydziałów (lub inne osoby piastujące funkcje organu administracji) dla innych osób do wydania decyzji, to należało przyjąć, że uprawnienia zastępców kierowników w zakresie podpisywania decyzji są takie same jak uprawnienia osób piastujących te funkcje. Przyjęcie odmiennej interpretacji mogłoby prowadzić do sytuacji, w której faktyczna niemożność wykonywania obowiązków przez kierownika wydziału spowodowałaby brak możliwości wydania rozstrzygnięcia przez organ. W ocenie Sądu brak jest tym samym podstaw do podważenia uprawnienia do wydania decyzji z 21 lipca 1969 r. przez zastępcę kierownika wydziału.

Skoro zatem kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja wydana została przez organ właściwy i nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jak też żadną inną wadą z art. 156 § 1 kpa, to słusznie Minister Rozwoju, Pracy i Technologii uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Złożona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Rozpoznając przedmiotowa sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa. Organ nadzoru orzekający w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy oraz uzasadnił decyzję zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 1 i 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.