Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 132/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6034 Zjazdy z dróg publicznych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art.  145 par 1 pkt 4 kpa
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego K. W. kwotę 200 zł (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Po rozpatrzeniu wniosku z [...] lipca 2018 r. współwłaściciela działki nr [...], Zastępca Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "organ") wydał decyzję z [...] września 2018 r., którą udzielił zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] oraz lokalizację dodatkowego zjazdu publicznego do ww. nieruchomości położonej w miejscowości [...]. Decyzja ta była ostateczna. Pan K.W. pismem z [...] lipca 2019 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wskazaną ostateczną decyzją organu. Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (tj. zarzut, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym).

Po rozpatrzeniu wniosku, postanowieniem z [...] września 2019 r. organ odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] września 2018 r. Postanowienie to zaskarżył K. W. i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

2. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania w sprawie i rozpoznaniu wniosku, organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano na istotę instytucji wznowienia postępowania administracyjnego i orzecznictwo sądowoadministracyjne właściwe w tym zakresie. Odniesiono się także do pojęcia strony (art. 28 k.p.a.) i związanego z tym pojęcia "interes prawny". Organ wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest brak spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki podmiotowej koniecznej do wznowienia postępowania. W orzecznictwie podnosi się, że odmowa wznowienia postępowania (z przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) jest możliwa, gdy okoliczność, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania jest oczywista. Badanie legitymacji w postępowaniu wznowionym ma znaczenie jedynie w sytuacjach nieoczywistych, wątpliwych, w których ocena tej kwestii może wymagać prowadzenia postepowania wyjaśniającego. Zdaniem organu, taka sytuacja nie wystąpiła w analizowanej sprawie.

Decyzja z [...] września 2018 r. wydana została na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 470; dalej: "u.d.p."). Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.d.p., budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast ust. 3 przywołanego przepisu stanowi, iż: "Zezwolenie na lokalizację zjazdu, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na czas nieokreślony, z zastrzeżeniem ust. 5. W zezwoleniu na lokalizację zjazdu określa się miejsce lokalizacji zjazdu i jego parametry techniczne, a w zezwoleniu na przebudowę zjazdu - jego parametry techniczne, a także zamieszcza się, w przypadku obu zezwoleń, pouczenie o obowiązku: 1) przed rozpoczęciem robót budowlanych: a) dokonania czynności wymaganych przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, b) uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na prowadzenie robót w pasie drogowym; 2) uzgodnienia z zarządcą drogi projektu budowlanego zjazdu - o ile projekt budowlany jest wymagany". W art. 29 ust. 1 u.d.p., ustawodawca skonkretyzował zatem, iż budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela bądź użytkownika nieruchomości przyległych do drogi. Oznacza to, iż wniosek w zakresie uzyskania zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu z drogi publicznej przysługuje jedynie podmiotowi, który tytułuje się prawem do nieruchomości przyległej do drogi publicznej. W związku z tym, interes prawny na podstawie analizowanego przepisu, w zakresie uzyskania statusu strony i adresata decyzji administracyjnej w zakresie zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu z drogi publicznej, przysługuje jedynie właścicielowi bądź użytkownikowi nieruchomości. Uzyskanie bezpośredniego dostępu do drogi publicznej poprzez wykonanie zjazdu może dotyczyć tylko nieruchomości graniczących z drogą a nie nieruchomości od niej oddalonych. Art. 29 ust. 1 u.d.p. stanowi, że budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, czyli nieruchomości położonych przy drodze, które poprzez zjazd mają uzyskać do niej bezpośredni dostęp. Przebudowa zjazdu wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydawanego w formie decyzji administracyjnej, co następuje w drodze przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Podmiotem uruchamiającym takie postępowanie może być wyłącznie ten, kto legitymuje się tytułem do nieruchomości mającej uzyskać bezpośredni dostęp do drogi (w przypadku przebudowy zjazdu istniejącego, do nieruchomości, która z drogą czy już istniejący zjazd). Tytułem tym nie musi być wyłącznie prawo własności. Może być nim inny tytuł dający podstawę do użytkowania nieruchomości (pojęcie użytkownika należy odnosić do użytkownika w rozumieniu art. 233 k.c., tj. użytkownika wieczystego oraz do użytkownika, o jakim mowa w art. 252 k.c.), niemniej jednak art. 29 ust. 1 u.d.p. ogranicza krąg stron postępowania w sprawie wykonania zjazdu z drogi publicznej tylko do tych, którzy władają nieruchomości na której ma powstać zjazd.

Dlatego też okoliczność, iż działki nr [...] i [...] (których właścicielami jest Pan K. W.) mają zapewniony, w formie służebności przejazdu i przechodu dostęp do nieruchomości poprzez działkę nr [...] - pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w zakresie oczywistego braku przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją organu. Organ wskazał, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż strona postępowania w przedmiocie zgody na wykonanie lub przebudowę zjazdu z drogi publicznej jest wyłącznie inwestor, tj. właściciel lub użytkownik gruntów przyległych do drogi. Zarówno art. 29 u.d.p. jak i żaden inny przepis nie wskazuje bowiem, aby właścicielom sąsiedniej nieruchomości w stosunku do nieruchomości, na której zjazd ma być wykonany, został przyznany interes prawny w sprawie uzyskania zgody zarządcy drogi na wykonanie zjazdu.

Stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2018 r. był ówczesny i obecny właściciel działki nr [...]. Natomiast Pan K. W. (wnioskodawca postępowania wznowieniowego) w sposób oczywisty nie mógł zostać uznany za stronę postępowania administracyjnego w trybie zwyczajnym, a w obecnym postępowaniu nie może skutecznie wszcząć postępowania wznowieniowego, gdyż nie jest ani właścicielem ani użytkownikiem działki ewidencyjnej o nr [...], a jedynie właścicielem nieruchomości sąsiednich o nr [...] nr [...] mającym zapewniony, w formie służebności przejazdu i przechodu dostęp do ww. nieruchomości poprzez działkę nr [...]. Niewątpliwie właściciel działki nr [...] miał interes prawny w postępowaniu o wydanie zezwolenia na przebudowę istniejącego zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] do działki [...] oraz lokalizację dodatkowego zjazdu publicznego do ww. nieruchomości położonej w m. [...] (co stanowiło przedmiot decyzji ostatecznej objętej wnioskiem wznowieniowym) bowiem tytułował się prawem własności do tej nieruchomości. Natomiast w ocenie organu, Pan K. W. nie ma interesu prawnego w zakresie wznowienia postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji wydanej [...] września 2018 r. Przedstawione przez wnioskodawcę argumenty można utożsamiać jedynie z interesem faktycznym ale ten nie jest tożsamy z "interesem prawnym" uzasadniający przymiot strony w postępowaniu.

Organ dokonując oceny wniosku o udzielenie zezwolenia na przebudowę zjazdu kieruje się przede wszystkim zasadami bezpieczeństwa ruchu drogowego, a nie w jaki sposób planowana inwestycja oddziaływać będzie na nieruchomości sąsiednie. W ocenie organu, w sprawie wystąpiła przesłanka podmiotowa wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawca nie jest więc stroną postępowania w sposób oczywisty, co wyraża się w braku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności faktycznych w sprawie. Ponadto analiza akt sprawy wymagała jedynie zbadania do jakiej działki przynależy przedmiotowy zjazd objęty przebudową i zezwoleniem na lokalizację dodatkowego zjazdu (które były przedmiotem decyzji), jak również kwestie związane z prawem własności lub użytkowania omawianej działki. Tym samym w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy organ zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego.

3. W skardze z [...] grudnia 2019 r. K.W. zarzucił postanowieniom naruszenie przepisów postępowania przez uznanie braku po stronie Skarżącego przymiotu strony oraz braku posiadania przez niego interesu prawnego, w sytuacji, gdy okoliczność objęcia inwestycją należącej do Skarżącego nieruchomości nr [...] oraz istnieniu służebności przejazdu i przechodu obciążającym działkę wnioskodawcy, stanowią obszar oddziaływania inwestycji.

Skarżący wskazał, że korzysta z istniejącej służebności przejazdu nieruchomości objętej obszarem inwestycji. Nie jest "sąsiadem" inwestycji, ale korzysta ze "starego" wjazdu a decyzja dotyczy właśnie zjazdu, z którego korzysta. Jako właściciel działek o nr [...] i nr [...] powinien być stroną postępowania. Pominięcie Skarżącego w zakończonym postępowaniu należy uznać za rażące naruszenie przepisów, gdyż przebudowa zjazdu w całości pomija interesy Skarżącego. W wypadku np. zaistnienia utrudnień w zakresie prowadzenia działalności to wydający decyzję będzie pokrywać straty z uwagi na niedostrzeżenie, że właściciel działki nr [...] i nr [...] powinien być stroną postępowania. Kwestie legitymacji danej osoby w konkretnym postępowaniu powinny być rozważane wnikliwie i z uwzględnieniem indywidualnej sprawy. Nie można zatem zbyt pochopnie eliminować z postępowania administracyjnego osób powołujących się interes prawny.

4. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy zasadnie organ odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2018 r. (zezwolenie na przebudowę istniejącego zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] oraz lokalizacja dodatkowego zjazdu publicznego do nieruchomości położonej w miejscowości [...]) działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zdaniem organu, Skarżący nie ma "interesu prawnego" i nie był uznany za stronę postępowania administracyjnego w trybie zwyczajnym, a w obecnym postępowaniu nie może skutecznie wszcząć postępowania wznowieniowego, gdyż nie jest ani właścicielem ani użytkownikiem działki ewidencyjnej o [...], a jedynie właścicielem nieruchomości sąsiednich o nr [...] i nr [...] mającym zapewniony (w formie służebności przejazdu i przechodu) dostęp do ww. nieruchomości poprzez działkę nr [...]. W związku z tym, wobec oczywistego braku przymiotu strony, organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] września 2018 r.

Zdaniem Skarżącego, posiada on "interes prawny" i powinien być uznany za stronę postępowania, gdyż korzysta z istniejącej służebności przejazdu i przechodu poprzez działkę nr [...].

2. W pierwszej kolejności wskazać należy podstawowe przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Na pierwszym etapie postępowania wznowieniowego bada się kwestie formalne: czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a., bądź w art. 145a k.p.a., czy został zachowany termin do złożenia podania, czy wskazane we wniosku okoliczności odpowiadają przyczynie wznowienia postępowania, jak również czy z innych względów nie jest wyłączone wznowienie postępowania. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania albo o odmowie jego wznowienia (art. 149 k.p.a.). Jeśli zatem organ odpowie pozytywnie na powyższe kwestie, to powinien wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją. Ustalając warunki formalne do wznowienia postępowania organ dopiero jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany do przejścia do drugiej fazy postępowania, w której bada się przyczynę wznowienia oraz rozstrzyga istotę sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.), która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1036/19).

W ocenie Sądu, brak przymiotu strony jako podstawa do odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego może uzasadniać wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. tylko wówczas, jeśli jest to okoliczność oczywista, niewymagająca żadnych dodatkowych badań czy ustaleń. Wszelkie bowiem ustalenia co do wystąpienia podstaw do wznowienia postępowania mogą być dokonywane wyłącznie w toku postępowania wznowieniowego, o czym jednoznacznie stanowi art. 149 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 852/11). Takiego twierdzenia nie kwestionuje również organ.

Zdaniem Sądu, jeśli zachodzą jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy, na której zostało oparte żądanie wznowienia postępowania i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Sytuacja taka zachodzi w szczególności w przypadku oparcia zgłoszonego żądania na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w którym zgłaszający to żądanie wywodzi, że został pominięty w postępowaniu mimo posiadania przymiotu strony. Weryfikacja tych twierdzeń wnoszącego podanie powinna wtedy nastąpić po wznowieniu postępowania. Jeśli więc są wątpliwości co do legitymacji wnoszącego wniosek o wznowienie postępowania i zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to postępowanie powinno być wznowione w celu zbadania czy dana podstawa występuje. Odmowa wznowienia postępowania na mocy art. 149 § 3 k.p.a. dotyczy tych przypadków, gdy wspomniane przeszkody są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Nie można więc wykluczyć, że wniosek o wznowienie postępowania zostanie załatwiony negatywnie przez odmowę wszczęcia tego trybu nadzwyczajnego ze względu na nielegitymowanie się przymiotem strony przez wnioskodawcę, o ile brak ten jest oczywisty. Taki przypadek zachodzi w szczególności, gdy wnioskodawca nie powołuje się na swój interes prawny, lecz na potrzebę ochrony sprawiedliwości, praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania administracji publicznej (por. wyrok NSA z 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1833/19).

Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Ustalenie zaś, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki, może nastąpić wyłącznie w toku postępowania (por. wyrok NSA z 13 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2559/17).

3. W niniejszym postępowaniu organ niezasadnie odmówił wznowienia postępowania, wskazując na "oczywiste" występowanie przesłanki podmiotowej (oczywisty brak "interesu prawnego" i tym samym niemożność bycia stroną postępowania). Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić, gdyż:

- już samo uzasadnienie postanowień organu wskazuje, że sprawa nie ma charakteru "oczywistego"; organ dokonał w rozstrzygnięciach szerokiej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, dokonał analizy orzecznictwa sądowego wskazując również na różne rozbieżności w tym zakresie; przeprowadził zatem swoiste postępowanie wyjaśniające, właściwe dla drugiej (merytorycznej) fazy postępowania wznowieniowego;

- co do zasady, w sytuacji gdy wniosek o wznowienie opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej (stadium rozpoznania) fazie postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 855/11); tymczasem w analizowanej sprawie do drugiego stadium postępowania w ogóle nie doszło na skutek formalnej odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego;

- w sprawie nie jest również "oczywista" (tj. umożliwiająca odmowę wszczęcia postępowania) wykładnia art. 29 ust. 1 u.p.d.; z jednej bowiem strony można wskazać, że z przepisu tego nie wynika interes prawny dla innych podmiotów, niż właściciel lub użytkownik gruntu przyległego do drogi, do którego to gruntu ma zostać wykonany zjazd; także żaden inny przepis u.d.p. nie wskazuje, aby właścicielowi nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości, na którą zjazd z drogi publicznej ma być wykonany, został przyznany interes prawny w sprawie uzyskania zgody zarządcy drogi na wykonanie bądź przebudowę zjazdu (por. wyrok WSA w Lublinie z 30 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 414/19);

- w innych orzeczeniach wskazuje się jednak, że "(...) błędna jest konstatacja, zgodnie z którą właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości na rzecz którego ustanowiono służebność gruntową przejazdu lub przechodu przez nieruchomość przyległą do drogi publicznej, co do zasady nie posiada legitymacji czynnej w zakresie wniosku o wydanie zezwolenia na przebudowę zjazdu z art. 29 ust. 1 u.d.p. Tego rodzaju wąskie rozumienie pojęcia "użytkownika" nie uwzględnia charakteru służebności gruntowej, jako ograniczonego prawa rzeczowego, tj. funkcjonalnie ze sobą powiązanych uprawnień i obowiązków z jednej strony istotnie modyfikujących zakres dozwolonych działań właściciela nieruchomości obciążonej, z drugiej strony dających szeroką gamę uprawnień właścicielowi nieruchomości władnącej. W konsekwencji zauważyć należy, iż służebność drogowa stanowi (częściowo) prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - związane właśnie z treścią ograniczonego prawa rzeczowego, tj. z wykonywaniem prawa wjazdu, przejazdu i przechodu. Nie sposób twierdzić, iż ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości może kreować jedynie interes faktyczny, skoro znajduje ono oczywiste oparcie w normie prawnej o charakterze prawnorzeczowym, - jako pochodna prawa własności - wynikające z zawartej umowy bądź też orzeczenia sądowego" (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 321/19);

- ocena i wykładnia przez organ przepisów będących podstawą merytorycznej oceny wniosku powinna zatem znaleźć się w drugiej (merytorycznej) fazie postępowania wznowieniowego a nie w fazie pierwszej (formalnej).

4. Zdaniem Sądu, skoro zatem w niniejszej sprawie nie wystąpiła "oczywista" przesłanka podmiotowa (tj. Skarżący w sposób "oczywisty" nie mógł nie być stroną postępowania), to organy niezasadnie odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego.

Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego faktu wynikają skutki prawne dla rozstrzygnięcia sprawy może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. Innymi słowy, czynienie merytorycznych rozważań co do ewentualnego zaistnienia przesłanek wznowienia na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia, a więc przed wydaniem postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a., jest niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 538/19). Sąd w pełni aprobuje wskazane rozstrzygnięcie.

Jeżeli status strony postępowania podmiotu, który żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wymaga poczynienia analizy i w tej mierze koniecznym staje się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, to niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie dopiero we wszczętym już postępowaniu wyjaśnienie tej kwestii (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 416/18). Ocena posiadania legitymacji strony, co do której istnieją jakiekolwiek wątpliwości, powinna zostać poprzedzona postanowieniem o wznowieniu postępowania, bowiem w przeciwnym wypadku, tj. gdyby badanie tego następowało jeszcze przed podjęciem aktu z art. 149 § 1 k.p.a., dochodziłoby do oceny podstaw wznowienia jeszcze przed wznowieniem postępowania, co stałoby w sprzeczności z treścią art. 149 § 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 125/19).

Sąd nie przesądza oczywiście tego, czy Skarżący może być uznany za stronę postępowania wznowieniowego zakończonego decyzją z [...] września 2018 r., czy też takiego statusu nie posiada. Organy powinny jednak w tej sprawie wszcząć postępowanie wznowieniowe (zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. W wyniku tego postępowania organ będzie mógł wydać jedno z rozstrzygnięć o których mowa w art. 151 k.p.a. lub umorzyć postępowanie wznowieniowe (art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie także w postępowaniu wznowieniowym; por. wyrok NSA z 8 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2234/14). Niniejsza sprawa i ocena nie ma bowiem charakteru "oczywistego" i stąd organ nie mógł zaskarżonym postanowieniem odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozstrzygnięcie Sądu ma więc charakter wyłącznie formalnoprawny, gdyż organ niewłaściwie zastosował w sprawie art. 149 § 3 k.p.a. (odmowa wznowienia postępowania) zamiast art. 149 § 1 k.p.a. (wznowienie postępowania).

5. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.