Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 979/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3 i 6, art. 29 ust. 2 pkt 6. art. 30 ust. 1 pkt 2. art. 50 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako: "PINB") z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], którą Centrum [...] Sp. z o.o. (jako inwestorowi) nakazano rozbiórkę "wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb R.), związanego z funkcjonowaniem Centrum Handlowego [...] przy ul. [...] w P." (dalej również jako: "[...]").

Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] maja 2016 r. do Prezydenta Miasta P. wpłynęło zgłoszenie (podanie z dnia [...] kwietnia 2016 r.) Centrum [...] Sp. z o.o. zamiaru wykonania na części działki nr [...], ark. [...], obręb [...] Rataje, położonej przy ul. [...] i [...] robót budowlanych polegających na "realizacji prac ziemnych dotyczących wyrównania terenu i zagospodarowania terenu zielenią urządzoną" oraz "posadowieniu szyldu informującego o działalności spółki, który nie będzie trwale połączony z gruntem". W załączonym do zgłoszenia projekcie budowlanym z kwietnia 2016 r. autorstwa mgra inż. M. I. wskazano, że ów "szyld informacyjny" będzie się składał z bloku fundamentowego (stopa żelbetowa o wymiarach 8,0 m x 8,0 m i wysokości 5,0 m licząc od poziomu gruntu, gdyż stopa żelbetowa ma zostać zagłębiona na 1,5 m) oraz połączonej śrubami fundamentowymi ze stopą fundamentową stalowej ramy (słupa kratownicowego) o wysokości 16 m.

W stosunku do tego zgłoszenia (ściślej: "zamiaru wykonania robót budowlanych określonych jako: posadowienie szyldu informującego o działalności spółki, który nie będzie trwale połączony z gruntem") organ administracji architektoniczno-budowlanej zgłosił sprzeciw w drodze decyzji z dnia [...] maja 2016 r., wskazując, iż "Budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia (...) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] [uchwała Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2007 r., nr 153, poz. 3365; dalej: jako "plan"], gdyż (...) planowana inwestycja obejmuje budowę reklamy wolno stojącej, co jest zakazane zapisem dotyczącym zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego w § 4 pkt 2 ust. 2". Choć Wojewoda W. najpierw ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. (sygn. [...]) stwierdził niedopuszczalność odwołania Centrum [...] sp. z o.o., gdyż odwołanie to zostało wniesione przez spółkę przed terminem (art. 134 K.p.a.), ponieważ Prezydent Miasta P. doręczył sprzeciw spółce a nie jej pełnomocnikowi, to jednak następnie - już po prawidłowym doręczeniu decyzji - rozpatrzył wniesione przez spółkę odwołanie i w dniu [...] września 2016 r. wydał ostateczną decyzję (sygn. [...]). Decyzją tą uchylił on w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2016 r. (sygn. [...]).

W związku z tym PINB przeprowadził w dniu [...] grudnia 2016 r. kontrolę "robót budowlanych związanych z wybudowaniem trzech wolno stojących, trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych, reklamujących funkcjonowanie Centrum Handlowego [...] na nieruchomości przy ul. [...] w P." na działkach nr [...], [...] i [...]. W protokole sporządzonym z tej czynności organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji odnotował, że istnieją tam już wybudowane "trzy wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe związane z działalnością ww. centrum handlowego", czyli Centrum Handlowego [...], a jedno z nich powstało na działce nr [...] położonej przy ul. [...].

PINB w dniu [...] lutego 2017 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "legalności robót budowlanych, związanych z wybudowaniem wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz 02, obręb R.), związanego z funkcjonowaniem Centrum Handlowego [...] przy ul. [...] w P.", a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) nakazał Centrum [...] sp. z o.o. (jako inwestorowi) rozbiórkę "wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb R.), związanego z funkcjonowaniem Centrum Handlowego [...] przy ul. [...] w P.". Nakaz ten został wydany, ponieważ "(...) wybudowanie spornego urządzenia reklamowego pozostaje w kolizji z (...) przepisem aktu prawa miejscowego - obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a mianowicie § 4 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Miasta P. z dnia 29 sierpnia 2006 r., nr [...]", a "Kolizja ta może zostać rozwiązana jedynie poprzez dostosowanie stanu faktycznego, istniejącego na działce nr [...], do stanu odpowiadającego przepisom prawa - stanu wyrażającego zakaz lokalizacji reklam wolno stojących na tej posesji", co może zostać "(...) urzeczywistnione jedynie poprzez wydanie nakazu rozbiórki spornego nośnika reklamowego (...)".

Odwołanie (podanie z dnia [...] maja 2017 r.) od tej decyzji wniosła spółka Centrum [...], żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia w całości postępowania organu pierwszej instancji "z uwagi na brak podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji". W odwołaniu podniesiono zarzut naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. polegający na: 1) "dokonaniu dowolnych ustaleń faktycznych i błędnym przyjęciu przez Organ, że szyld informujący o działalności Spółki zlokalizowany na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obr. [...]) («Szyld informujący» lub «Szyld») jest trwale związany z gruntem, podczas gdy Szyld nie jest trwale związany z gruntem, zarówno wedle zamierzenia skarżącego zgłoszonego odpowiedniemu organowi architektoniczno-budowalnego (decydująca wola inwestora), jak i w świetle przepisów art. 47 i 48 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (...), bowiem przy zastosowaniu odpowiedniego sprzętu możliwe jest przestawienie szyldu bez uszkodzenia zarówno szyldu, jak i trwałego uszkodzenia nieruchomości", 2) "nieuprawnionym dokonywaniu ustaleń na podstawie decyzji administracyjnej, która nie weszła do obrotu prawnego, tj. na podstawie treści decyzji nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2016 r., («[...]»), którą to decyzję, Wojewoda W., decyzją z dnia [...] września 2016 r., (sygn. [...]) uchylił, a postępowanie w tej sprawie umorzył, a zatem treść Decyzji 216 nie może w żaden sposób stanowić podstaw jakichkolwiek ustaleń organu, tak faktycznych, jak i prawnych", 3) "błędnym ustaleniu, że Szyld nie stanowi «szyldu» w rozumieniu art. 2 pkt 16d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podczas gdy szyld informuje o działalności Skarżącego w ramach prowadzenia przez niego centrum handlowego Centrum [...] na terenie tego centrum. W konsekwencji powyższego - zdaniem spółki - doszło do naruszenia: 1) "art. 37a ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 2 pkt 16 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 4 pkt 2 ppkt 2) w zw. z § 2 pkt 15 Uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego «[...]» część A w P. poprzez ich błędną wykładnię i pominięcie faktu, że od wprowadzenia do porządku prawnego art. 37a ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest dopuszczalne istnienie w porządku prawnym rangi podustawowej, zakazów lokalizacji tablic reklamowych mieszczących się w zakresie pojęcia «szyld» (zdefiniowanego przez art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a w konsekwencji, że w obecnym stanie prawnym interpretacja § 4 pkt 2 ppkt 2) w zw. z § 2 pkt 15 Uchwały nie może prowadzić do skutku sprzecznego z ustawą, tj. z normą wyrażoną w art. 37a ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co doprowadziło do błędnego uznania przez organ, ze umieszczenie szyldów, o których mowa [w] art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest objęte zakazem wprowadzonym w drodze uchwały oraz, że istnieje kolizja między (...) posadowieniem Szyldu a przepisami uchwały", 2) "naruszenie art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu restrykcyjnego, nieuzasadnionego z punktu widzenia celu regulacji, rozumienia pojęcia «nieruchomości», abstrahującego od faktu, iż ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu («Ustawa krajobrazowa») odnosi się do ograniczenia wolności działalności gospodarczej i prawa własności uzasadnionej walką z komercyjnymi i szpecącymi reklamami nie mającymi nic wspólnego z terenem, na którym się znajdują, zaburzającymi ład krajobrazowy na tym terenie, a nie z każdym przejawem informowania przez podmioty dysponujące tytułem prawnym do nieruchomości o prowadzonej przez nich działalności, zwłaszcza jeśli ta działalność dotyczy terenów stanowiących z gospodarczego punktu widzenia jedną całość", 3) "naruszenie art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 2 pkt 15 Uchwały poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu (...), że Szyld informujący mieści się w definicji «reklamy» z § 2 pkt 15 uchwały, podczas gdy definicję tę należy interpretować w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i zawartymi tam definicjami legalnymi, a tworzenie szerszej definicji reklamy lub definicji sprzecznej z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uznać za niedopuszczalne", 4) "naruszenie § 4 pkt 2 ppkt 2 uchwały w zw. z § 2 pkt 15 uchwały poprzez błędną wykładnię tych przepisów i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że Szyld informujący stanowi «reklamę» w rozumieniu przepisów Uchwały i jego lokalizacja objęta jest zakazem wprowadzonym w drodze Uchwały, a dotyczącym tylko reklam" oraz 5) "naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 6 i 7 K.p.a. poprzez wdrożenie procedury legalizacyjnej i kwestionowanie legalności posadowienia Szyldu, w sytuacji, gdy posadowienie Szyldu zgodnie z przepisami, w tym przepisami uchwały, zostało już potwierdzone wobec braku wniesienia sprzeciwu przez uprawniony organ w trybie art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane, a który to sprzeciw w przypadku istnienia naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego był obligatoryjny, i co dodatkowo zostało potwierdzone inną ostateczną decyzją administracyjną (tj. Decyzją Wojewody W. z dnia [...] września 2016 r., co podważa zaufanie do organów państwa i godzi w zasady legalności i praworządności oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB") rozpoznając wniesione odwołanie przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując dodatkowo, że spółka Centrum [...], reprezentowana przez adwokata K. K., wniosła o zawieszenie w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowania administracyjnego prowadzonego w tej sprawie, podnosząc, że nakaz rozbiórki został w tym przypadku wydany z uwagi na "rzekomą niezgodność posadowienia Szyldu z § 4 ust. 2 pkt 2) w związku z § 2 pkt 15 (...)" planu, a spółka w dniu 11 lipca 2017 r. wezwała Radę Miasta P. do usunięcia naruszenia prawa "(...) polegającego na uchwaleniu, a obecnie dalszym utrzymywaniu w mocy § 4 ust. 2 pkt 2) w zw. z § 15 Uchwały Rady Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] (...)". W jej ocenie bowiem "przepisy § 4 ust. 2 pkt 2) w związku z § 2 pkt 15 uchwały dotknięte są (...) wadą nieważności, jako uchwalone oraz utrzymywane nadal w mocy bez podstawy prawnej, a rozstrzygnięcie o zgodności z prawem przepisów § 4 ust. 2 pkt 2) w związku z § 2 pkt 15 zaskarżonej uchwały, względnie o jej niezgodności z prawem, jest niezbędne dla rozpatrzenia niniejszej sprawy i wydania decyzji administracyjnej".

Wniosek spółki został rozpatrzony postanowieniem WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., którym organ, na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. odmówił zawieszenia postępowania, zaznaczając przy tym jednocześnie, że z urzędu analizuje on istnienie w tym przypadku przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W związku z tym postanowieniem spółka w podaniu z dnia 03 sierpnia 2017 r., wyjaśniła, że w dalszym ciągu podtrzymuje wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Następnie WINB wskazał, że wykonanie robót budowlanych (art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane) związanych z "posadowieniem szyldu informującego o działalności spółki, który nie będzie trwale połączony z gruntem" na działce nr [...], arkusz nr [...], obręb R., położonej przy ul. [...] w P., było poprzedzone zgłoszeniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Centrum [...] sp. z o.o. i - co najważniejsze - zgłoszenie to było skuteczne.

Przedmiotem zgłoszenia było posadowienie "szyldu informującego o działalności spółki, który nie będzie trwale połączony z gruntem", a szczegóły konstrukcyjnie "szyldu" zostały przedstawione w projekcie (z kwietnia 2016 r. autorstwa mgra inż, M. I.) załączonym przez inwestora do zgłoszenia. "Szyld informacyjny" miał składać się z bloku fundamentowego (stopy fundamentowej o wymiarach 8,0 m x 8,0 m i wysokości 5,0 licząc od poziomu gruntu, gdyż stopa żelbetowa ma zostać zagłębiona na 1,5 m) oraz połączonej śrubami fundamentowymi ze stopą fundamentową stalowej ramy (słupa kratownicowego) o wysokości 16 m. Taki też "szyld informacyjny" został wykonany, a roboty budowlane związane z jego powstaniem – jak wynika z dziennika budowy – zostały zakończone w dniu [...] października 2016 r. Zatem istniejący na działce nr [...] "szyld informacyjny" posiada fundament (stopę fundamentową) o powierzchni 64 m2 i ma wysokość aż 21 m (liczoną od powierzchni gruntu).

Mając na uwadze powyższy opis przedmiotu niniejszego postępowania wskazano, że ustawodawca w prawie budowlanym w ogóle nie posługuje się pojęciem "szyldu", które zostało przezeń zdefiniowane w art. 2 pkt 16d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani tym bardziej "szyldu informacyjnego". Na gruncie prawa budowlanego przywołana definicja pozostaje jednak bez żadnego znaczenia prawnego, skoro ustawodawca w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane definiując jeden z rodzajów obiektów budowlanych (art. 3 pkt 1 tej ustawy), czyli budowle (art. 3 pkt 3 tej ustawy), wprost (expressis verbis) wskazał, że właśnie do tej kategorii obiektów budowlanych zaliczają się "wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe". Niezbędne jest zatem ustalenie, czy przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego jest właśnie wolno stojącą trwale związaną z gruntem tablicą reklamową bądź urządzeniem reklamowym.

W świetle dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w aktach sprawy nie może ulegać żadnej wątpliwości, iż na stalowej ramie (na słupie kratownicowym) o wysokości 16 m wyeksponowane zostały reklamy (wizualne informacje) dotyczące przedsiębiorstw prowadzących działalność handlową w Centrum Handlowym [...] (siłą rzeczy wymienne w zależności od tego, jakie przedsiębiorstwa prowadzą w danym czasie działalność w budynku; każda z tych reklam - istotnie - mogłaby zostać z całą pewnością oceniona jako szczególny rodzaj tablicy reklamowej - szyld, gdyby wziąć pod uwagę przywołany art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Na wspomnianej ramie zamontowany został szereg reklam (szyldów, tablic reklamowych) tych przedsiębiorstw, przez co całość przedmiotowej konstrukcji (tzn. fundament i ramę wraz z wyeksponowanymi na niej reklamami), kierując się nomenklaturą prawa budowlanego a nie jakiejkolwiek innej ustawy, bez wątpienia należy określić mianem "urządzenia reklamowego".

Oczywiste pozostaje (wynika to bowiem chociażby z mapy zagospodarowania działki załączonej przez spółkę do zgłoszenia oraz z dokumentacji fotograficznej wykonanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 19 grudnia 2016 r.), że przedmiotowe urządzenie reklamowe jest urządzeniem wolnostojącym.

Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu WINB uznał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem. Bezsporne jest przy tym, że: 1) posiada ono żelbetowy fundament (stopę fundamentową), 2) fundament ten jest zagłębiony w gruncie na 1,5 m i 3) fundament ten ma powierzchnię aż 64 m2, co wynika ze znacznej wysokości słupa kratownicowego (16 m) oraz oczywistego faktu, iż zadaniem fundamentu jest przekazanie na grunt ciężaru obiektu budowlanego i wszystkich obciążeń oddziałujących na obiekt budowlany związanych np. z ciężarem sprzętów, obciążeniem śniegiem czy wiatrem. Wszystkie te elementy wskazują jednoznacznie, że bez żadnej wątpliwości mamy w tym przypadku do czynienia z urządzeniem reklamowym trwale związanym z gruntem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się bowiem, że obiekt budowlany trwale związany z gruntem musi co do zasady posiadać prefabrykowany lub murowany fundament, albo odpowiednio przygotowane podłoże wymagające wykonania stosownych robót ziemnych. Należy przez to rozumieć mocne połączenie w takim stopniu, że odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie danego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma zatem istotnego znaczenia.

Przedmiotowe urządzenie posiada żelbetowy fundament przez co jest tak mocno połączone z gruntem, że jego odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą ponowne posadowienie tego urządzenia reklamowego w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Jak wprost wynika z projektu techniczno-budowlanego z kwietnia 2016 r. (ściślej z: opisu technicznego (pkt 3) oraz z rysunku projektowego nr K-01 tj. "rysunku konstrukcji fundamentu blokowego-żelbetowego") przed wykonaniem tego fundamentu powinna być wykonana dokumentacja geologiczna i nawiercone minimum dwa otwory o głębokości 8 m każdy. Oczywiste jest przy tym, że powodem tego zastrzeżenia były względy bezpieczeństwa. Natomiast z drugiej strony wielkość tego urządzenia reklamowego, jego konstrukcja (na którą składają się: fundament o wymiarach 8,0 m x 8,0 m i stalowa rama o wysokości aż 16 m) oraz względy bezpieczeństwa (wymuszające poprzedzenie robót budowlanych wykonaniem dokumentacji geologicznej), bez wątpienia wskazują na fakt trwałego związania z gruntem tego urządzenia reklamowego. Przedmiotowy "szyld informacyjny" eufemistycznie określony przez inwestora jako szyld "nieco większych rozmiarów", ma fundament o powierzchni 64 m2, a jego wysokość liczona od powierzchni gruntu wynosi 21 m (w tym 16 m ma stalowa rama). Z tego powodu jako zupełnie niezrozumiałe należy potraktować stanowisko inwestora, jakoby kwestię ewentualnego trwałego związania z gruntem należy interpretować zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (tj. art. 47 i 48 K.c.). Podsumowując: przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego - jak wynika z powyższych wyjaśnień - są roboty budowlane związane z wykonaniem wolno stojącego i trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego posadowionego na działce nr [...], arkusz nr [...], obręb R., położonej przy ul. [...] w P..

Skoro zaś "szyld informacyjny" jest wolno stojącym, trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, to – logicznie rzecz biorąc – jest obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), zaś precyzyjniej rzecz ujmując – budowlą, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 tej ustawy. W konsekwencji roboty budowlane (art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane) związane z jego powstaniem były budową (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane).

Zasadą jest, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Wyjątki od tej zasady, wymienione w art. 29-31 ustawy Prawo budowlane, powinny być w związku z tym interpretowane ściśle. Jednym z nich jest wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane), które wymagają jedynie zgłoszenia. Natomiast pozwolenia na budowę - na zasadach ogólnych - wymaga budowa wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest budowlą. Zatem budowa przedmiotowego wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego wymagała uzyskania przez inwestora (tj. [...] sp. z o.o.) decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie wyłącznie uprzedniego dokonania zgłoszenia. Brak pozwolenia na budowę winien zaś skutkować przeprowadzeniem postępowania administracyjnego uregulowanego w art. 48 – 49 prawa budowlanego. Jednakże - jak już wyżej podkreślono -zgłoszenie zamiaru tej budowy stało się skuteczne, co powoduje, iż trafnie PINB przyjął, iż mamy do czynienia z innym niż określony w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane przypadkiem wykonania robót budowlanych, czyli ich wykonania na podstawie zgłoszenia lecz z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 tej ustawy).

W toku tego postępowania PINB zasadnie nie wydał postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych z uwagi po pierwsze na fakt zakończenia budowy urządzenia reklamowego. Ponadto także trafnie ocenę dopuszczalności "zalegalizowania" tej budowy organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji rozpoczął od dokonania zbadania zgodności budowy z postanowieniami planu. W odniesieniu do tego zagadnienia bezsporne jest, że: 1) teren działki nr [...], arkusz nr [...], obręb R., położonej przy ul. [...] w P. objęty jest postanowieniami obowiązującego planu, 2) zgodnie z załącznikiem graficznym do planu działka ta znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 1U, czyli na terenie, którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa usługowa (§ 4 ust. 1 pkt 1 planu), 3) dla terenów o takim symbolu wprowadzony został w planie "zakaz lokalizacji reklam wolno stojących" (§ 4 ust. 2 pkt 2 ab inito planu) z dopuszczeniem jedynie "lokalizowania reklam na budynkach, przy czym ich powierzchnia nie może przekraczać 20% powierzchni danej elewacji" (§ 4 ust. 2 pkt 2 in fine planu). Jeśli zaś przedmiotowe trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe jest niewątpliwie reklamą wolno stojącą, to znaczy, że niedopuszczalna była jego budowa na terenie tej działki. Skoro - wobec skuteczności zgłoszenia - zostało ono wybudowane przez inwestora, to na skutek sprzeczności z planem niedopuszczalne jest jego "zalegalizowanie" w ramach niniejszego postępowania administracyjnego (brak jest podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane).

Jak wyjaśnił WINB przedmiotowy plan ten nadal jest planem obowiązującym, w tym również w zakresie wymogów dotyczących sytuowania urządzeń reklamowych. Wynika to stąd, że w ustawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774 dalej jako: "ustawa krajobrazowa") wprost wskazano, iż miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy zachowują moc (art. 12 ust. 1 ustawy krajobrazowej), a ponadto - zgodnie z art. 12 ust. 2 tej ustawy - regulacje zawarte w takich planach przyjęte na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tzn. regulacje dotyczące zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane) "obowiązują do dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1" ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (czyli tzw. "uchwały krajobrazowej" regulującej - wedle tego ostatnio przywołanego przepisu - te same zagadnienia, których dotyczył nieobowiązujący już art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Rada Miasta P. nie podjęła - jak dotąd - uchwały krajobrazowej (prace jej dotyczące znajdują się na wstępnym etapie). Już tylko na marginesie należy zauważyć, że nawet gdyby w tym przypadku skuteczne zgłoszenie było wystarczające dla legalności budowy przedmiotowego wolno stojącego i trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, bądź budowa tego urządzenia reklamowego zostałaby wyłączona z reglamentacji administracyjnej, to ze względu na przywołaną treść § 4 ust. 2 pkt 2 ab initio planu oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 50 ust. 7 prawa budowlanego, musiałoby zostać przeprowadzone postępowanie przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o art. 51 prawa budowlanego.

Następnie organ wskazał, że w art. 52 ustawy Prawo budowlane ustawodawca wskazał podmioty, które mogą być adresatami nakazów formułowanych przez organ nadzoru budowlanego w oparciu m.in. o przepisy art. 51 tej ustawy i są nimi.: inwestor, właściciel albo zarządca obiektu budowlanego. Skoro inwestorem przedmiotowej budowy była spółka [...] i dodatkowo spółka ta jest właścicielem działki [...] (art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece; jedn. tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 790 ze zm.; księga wieczysta nr: [...]), to nakaz rozbiórki urządzenia reklamowego został prawidłowo skierowany właśnie do niej.

Podsumowując WINB wskazał, że skoro: 1) w tym przypadku istniały przesłanki do prowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, gdyż budowa na działce nr [...], arkusz nr [...], obręb R. położonej przy ul. [...] w P., wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego została wykonana z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (tzn. choć zgłoszenie było skuteczne, to ta budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę) i 2) budowa ta narusza postanowienia obowiązującego planu i niemożliwe jest "zalegalizowanie", co 3) wymaga zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane i nakazania rozbiórki tego urządzenia reklamowego oraz 4) nakaz ten zasadnie został skierowany do Centrum Posanania sp. z o.o. (jako inwestora i właściciela obiektu budowlanego), to obowiązkiem WINB było utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 L.p.a.). Organ podniósł dodatkowo, że wbrew twierdzeniom spółki - brak było jakichkolwiek podstaw prawnych do zawieszenia tego postępowania z urzędu w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Skargę na powyższą decyzję wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Centrum [...] Sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika podnosząc zarzuty:

1) naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. polegający na:

- błędnym ustaleniu, że Szyld informujący o działalności Spółki posadowiony na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. nie stanowi «szyldu» w rozumieniu art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu i mieści się w definicji reklamy na gruncie z § 2 pkt 15 Uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego «Rataje-Łacina» część A, podczas gdy szyld informuje o działalności Skarżącego w ramach prowadzenia przez niego centrum handlowego Centrum [...] na terenie tego centrum i nie zawiera żadnych treści wartościujących,

- błędnym przyjęciu, że szyld jest trwale z gruntem związanym,

2) naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w zw. 30 ust. 5 i 6 ustawy Prawo budowlane, polegające na prowadzeniu postępowania legalizacyjnego, pomimo, że posadowienie szyldu nastąpiło zgodnie z przewidzianą w ustawie Prawo budowlane procedurą;

3) naruszenia art. 37a ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 2 pkt 16 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 4 pkt 2 ppkt 2) w zw. z § 2 pkt 15 Uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego «[...]» część A w P. poprzez:

- ich błędną wykładnię i pominięcie faktu, że od wprowadzenia do porządku prawnego art. 37a ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest dopuszczalne istnienie w porządku prawnym rangi podustawowej, zakazów lokalizacji tablic reklamowych mieszczących się w zakresie pojęcia «szyld» (zdefiniowanego przez art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym),

- pominięcie faktu, że w obecnym stanie prawnym interpretacja § 4 pkt 2 ppkt 2) w zw. z § 2 pkt 15 uchwały nie może prowadzić do skutku sprzecznego z ustawą, tj. z normą wyrażoną w art. 37a ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co doprowadziło do błędnego uznania przez organ, ze umieszczenie szyldów, o których mowa w art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest objęte zakazem wprowadzonym w drodze uchwały oraz, że istnieje kolizja między (...) posadowieniem Szyldu a przepisami uchwały";

4) naruszenie art. 2 pkt 16a i 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 2 pkt 15 w zw. z § 4 pkt 2 ppkt 2 uchwały w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię polegającą na

- przyjęciu, że szyld informujący mieści się w definicji «reklamy» z § 2 pkt 15 uchwały, podczas gdy definicję tę należy interpretować w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i zawartymi tam definicjami legalnymi, a tworzenie szerszej definicji reklamy lub definicji sprzecznej z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uznać za niedopuszczalne,

- nieuzasadnione przyjęcie, że szyld informacyjny stanowi "reklamę";

5) naruszenie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu w związku z art. 15 ust 3 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlanego w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, że:

- przepis art. 12 ust. 1 ustawy krajobrazowej stanowi jedynie superfluum ustawowe i konieczne do jego wykładni jest czytanie go łącznie z art. 12 ust. 2 ustawy krajobrazowej i art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy o planowaniu przestrzennym, przepis ten nie znajduje samodzielnie zastosowania do § 4 ust 2 pkt 2 uchwały w zw. z § 2 pkt 15 uchwały, a więc nie utrzymuje w mocy tych norm, bowiem przepis ten dotyczy jedynie planów lub ich części uchwalonych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a § 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 15 uchwały nie zostały i nie mogły zostać wydane w oparciu o ten przepis, jako że nigdy nie dotyczył on zakazu sytuowania reklam, a ponadto nie obowiązywał w dacie uchwalenia uchwały,

- wobec braku przepisów przejściowych dotyczących norm takich jak § 4 ust. 2 pkt 2) w zw. z § 2 pkt 15 uchwały stosuje się zwykłe reguły kolizyjne, w tym regułę uchylania normy wcześniejszej przez normę późniejszą, a także regułę uchylania normy rangi podustawowej przez normę rangi ustawowej,

- z normy wynikającej z art. 12 ust 2 ustawy krajobrazowej a contrario wynika wprost, że normy planów miejscowych, mieszczące się w zakresie przedmiotowym Ustawy krajobrazowej, ale co do których art., 12 ust. 2 ustawy krajobrazowej nie przewiduje dalszego ich obowiązywania, utraciły moc wskutek wejścia w życie Ustawy krajobrazowej;

6) Naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że:

- szyld informacyjny wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy ww. przepis ustawy Prawo budowlane wprost wyłącza instalację tablicy lub urządzenia reklamowego, a zatem i szyldu, spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę,

- wyłączenie ustawowe obejmuje arbitralną wybraną przez organ pewną konkretną kategorię tablic reklamowych, do których szyld miałby się nie zaliczać, podczas gdy ustawodawca nie wprowadził żadnych dodatkowych kryteriów w tym zakresie, w szczególności w zakresie gabarytów tablicy lub urządzenia reklamowego, lub też jej elementów np. podstawy, czy liczby komunikatów o prowadzonej działalności, a tym samym należy przyjąć, że objęte zgłoszeniem wnioskodawcy z dnia [...] kwietnia 2016 r. prace mieszczą się w zakresie wskazanym w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, i jako takie nie wymagają pozwolenia na budowę,

7) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez odmowę zawieszenia przez organ postępowania, pomimo faktu, że istotą postępowania prowadzonego przed tut. prganem była ocena legalności posadowienia Szyldu Informującego w świetle § 4 ust. 2 pkt 2) w związku z § 2 pkt 15 uchwały, a przepisy te dotknięte są, w ocenie skarżącej, wadą nieważności, a Skarżąca wniosła w dniu 11 lipca 2017 r. do Rady Miasta P. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na uchwaleniu, a obecnie dalszym utrzymywaniu w mocy § 4 ust. 2 pkt 2) w związku z § 2 pkt 15 uchwały, a w dalszej kolejności na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na ww. przepisy uchwały, w celu stwierdzenia nieważności § 4 ust. 2 pkt 2) w związku z § 2 pkt 15 uchwały, co stanowi obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania, jako że postępowanie w sprawie nieważności przepisów, na podstawie których wydano Zaskarżoną Decyzję (i poprzedzającą ją Decyzję i instancji) stanowi zagadnienie wstępne dla organu,

8) naruszenie art. 98 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące rozpoznaniem na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. wniosku spółki o zawieszenie postępowania opartego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem poprzez nieuprawnioną zmianę kwalifikacji prawnej wniosku Spółki, pomimo tego, że Spółka wprost wskazała, podając właściwy przepis, że domaga się zawieszenia przez Organ postępowania z urzędu, a także poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Spółka nie może domagać się podjęcia przez Organ czynności z urzędu, bez zmiany kwalifikacji prawnej żądania.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji I instancji, jak również niniejszego zawieszenie postępowania, wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, tj. postępowania ze skargi na uchwałę Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 02 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił zawieszenia postępowania.

Pismem procesowym z dnia 18 kwietnia 2018 r. złożonym podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej pełnomocnik skarżącej wniósł o przedstawienie przez Sąd pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu w zakresie zgodności z konstytucją rozwiązań przyjętych w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane; art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane oraz art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia WINB, który utrzymał w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę "wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb R.), związanego z funkcjonowaniem Centrum Handlowego [...] przy ul. [...] w P..

Okolicznością bezsporną pozostaje, że przedmiotowe urządzenie było przedmiotem skutecznego zgłoszenia właściwemu organowi, dokonanego w dniu [...] maja 2016 r. oraz iż zgłoszenie powyższe było skuteczne (Wojewoda W. decyzją z dnia [...] września 2016 r. wydał ostateczną decyzję uchylającą decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2016 r. o wniesieniu sprzeciwu). Bezspornym jest również fakt, że wykonano wolno stojące urządzenie składające się z bloku fundamentowego (stopa żelbetowa o wymiarach 8,0 m x 8,0 m i wysokości 5,0 m licząc od poziomu gruntu, gdyż stopa żelbetowa ma zostać zagłębiona na 1,5 m) oraz połączonej śrubami fundamentowymi ze stopą fundamentową stalowej ramy (słupa kratownicowego) o wysokości 16 m., co obrazuje dokumentacja fotograficzna zamieszczona w aktach administracyjnych organu I instancji.

Sąd wskazuje, że przepisy ustawy z dnia Prawo budowlane zagadnienia dotyczące urządzeń reklamowych regulują w art. 3 pkt 3 i w art. 29 ust. 2 pkt 6. Na podstawie powołanych przepisów wyróżnia się dwa rodzaje urządzeń reklamowych.

Do pierwszego należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż ich budowa nie została wymieniona w art. 29 ust. 1 powołanej ustawy. Drugi rodzaj stanowią natomiast tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których wymagane jest, w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05, Baza NSA; z dnia 17 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 123/13, Baza NSA; z dnia 02 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1788/10, Baza NSA).

Sąd podkreśla, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie wyłącznie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami w świetle art. 3 pkt 3 powyższej ustawy, a wiec są wolno stojącymi, trwale związanymi z gruntem, urządzeniami reklamowymi, przy czym zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ustawie. Owe wyjątki przewidziane zostały w art. 29 – 31 Prawa budowlanego i przypadki zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2900/12, Baza NSA).

Orzecznictwo sądowe dotyczące urządzeń reklamowych odwołuje się również do definicji budowy zamieszczonej w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z powołanym przepisem przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2900/12, że instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo uznano, że przedmiotowe urządzenie reklamowe o konstrukcji i rozmiarach opisanych w zaskarżonej decyzji stanowi budowlę, o której mowa art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Należy podkreślić, że omawiane urządzenie jest trwale związane z gruntem, co obrazuje dokumentacja fotograficzna. Przedmiotowe urządzenie składa się bowiem z bloku fundamentowego (stopa żelbetowa o wymiarach 8,0 m x 8,0 m i wysokości 5,0 m licząc od poziomu gruntu, gdyż stopa żelbetowa ma zostać zagłębiona na 1,5 m) oraz połączonej śrubami fundamentowymi ze stopą fundamentową stalowej ramy (słupa kratownicowego) o wysokości 16 m. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wielkość urządzenia i jego konstrukcja – ze względów bezpieczeństwa – wymagają przy tym takiego trwałego powiązania z gruntem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2900/12, Baza NSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 października 2014 r., sygn. akt II OSK 737/13, Baza NSA).

W świetle powyższego, nie może budzić wątpliwości, że w momencie dokonania zgłoszenia przedmiotowe urządzenie reklamowe nie spełniało warunków z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem zostało ono zrealizowane z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy.

Równocześnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, dla inwestycji, która wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a organ wadliwie nie wniósł sprzeciwu, obowiązkiem organu jest wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Organ nadzoru budowlanego powinien bowiem podjąć w takiej sytuacji postępowanie w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdyż brak sprzeciwu nie legalizuje inwestycji, która w sposób oczywisty narusza przepisy prawa budowlanego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1294/09; z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 178/10; z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 150/10; z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 178/10, Baza NSA). Innymi słowy, zgłoszenie robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę i brak sprzeciwu organu, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do podjęcia działań zmierzających do przywrócenia porządku prawnego, a podnoszone w powyższym zakresie zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne.

Dopuszczalność prowadzenia postępowania naprawczego w omawianej sytuacji wynika wprost z przepisu art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, a następnie w przypadku spełnienia przesłanek organ kontynuuje postępowanie na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Z mocy ust. 7 art. 51 przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

W powyższym świetle Sąd wskazuje, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania legalizacyjnego, a podnoszone w powyższym zakresie zarzuty uznać należało za bezzasadne.

Podstawą wydania nakazu rozbiórki była stwierdzona przez organy nadzoru budowlanego niezgodność obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Niewątpliwie okolicznością bezsporną pozostaje, że teren działki nr [...], arkusz nr [...], obręb R., położonej przy ul. [...] w P. objęty jest postanowieniami obowiązującego planu miejscowego – uchwałą Rady Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" część A w P.. Zgodnie z załącznikiem graficznym do planu działka ta znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 1U, czyli na terenie, którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa usługowa (§ 4 ust. 1 pkt 1 planu), przy czym dla terenów o takim symbolu wprowadzony został w planie "zakaz lokalizacji reklam wolno stojących" (§ 4 ust. 2 pkt 2 ab inito planu) z dopuszczeniem jedynie "lokalizowania reklam na budynkach, przy czym ich powierzchnia nie może przekraczać 20% powierzchni danej elewacji" (§ 4 ust. 2 pkt 2 in fine planu). Organy przyjęły, że skoro trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe jest niewątpliwie reklamą wolno stojącą niedopuszczalna była zatem jego budowa na terenie działki objętej planem, a co więcej, niemożliwe stało się obecnie jego zalegalizowanie.

Skarżący nie zgadza się z powyższą oceną, podnosząc, że wobec wejścia w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu zmienione zostały przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co powoduje, że przedmiotowy plan miejscowy z dnia [...] sierpnia 2006 r., w zakresie m.in. definiowania reklam jest niezgodny z regulacją ustawową, a co za tym nie mógł on znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wyjaśnić należy, że prawidłowo organ II instancji wskazał, że przedmiotowy plan jest planem obowiązującym, w tym również w zakresie wymogów dotyczących sytuowania urządzeń reklamowych. Mieć bowiem należy na względzie, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narządzi ochrony krajobrazu, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy zachowują moc. Doprecyzowaniem powyższej regulacji jest przepis art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r., zgodnie z którym regulacje miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy i przyjętych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu dotychczasowym, obowiązują do dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z przepisu powyższego nie wynika, jak chce tego skarżący, aby ustalenia planu dotyczące reklam, w tym kwestionowana przez skarżącą definicja reklamy, utraciły moc już w chwili wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji, tj. z dniem 11 września 2015 r. Wręcz przeciwnie, mając na uwadze zarówno treść art. 12 ust. 1, jak i art. 12 ust. 2 stwierdzić należy, iż ustalenia planu dotyczące reklam, w tym sama definicja pojęcia "reklamy" utracą moc z dniem wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1. Oznacza to, że rozpoznając przedmiotową sprawę organy były zobowiązane do uwzględnienie planu miejscowego w zakresie, w jakim on obecnie obowiązuje, a stawiane w skardze zarzuty uznać należało za bezpodstawne.

Sąd nie znalazł również podstaw do uznania, że naruszony został art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w postaci odmowy zawieszenia postępowania z uwagi na zakwestionowanie przez skarżącą postanowień uchwały Rady Miasta P. z dnia 29 sierpnia 2006 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" część A w P., w zakresie, w jakim uniemożliwiały one legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. Mieć bowiem należy na względzie, że stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do jego zawieszenia, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo są zgodne co do tego, że powyższa norma dotyczy sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego wyłoni się zagadnienie, do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący to postępowanie, a które jest koniecznym warunkiem merytorycznego zakończenia sprawy. W ocenie Sądu warunek powyższy nie został spełniony w niniejszej sprawie, gdyż zakwestionowanie planu miejscowego przez skarżącą nie spełnia powyższego warunku.

Sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, o co wnioskowała skarżąca. Zważyć należy, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przepis ten daje sądowi rozpoznającemu konkretną sprawę możliwość wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem jedynie w razie wątpliwości, co do konstytucyjności określonych przepisów ustawy. Nie oznacza to jednak, że sąd ma obowiązek zwracania się do Trybunału w każdym przypadku, również wówczas, gdy oczekuje tego strona postępowania. Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest wątpliwość powstała w składzie orzekającym, co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Takiej wątpliwości Sąd I instancji w sprawie niniejszej nie powziął.

Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o nakazie rozbiórki, a zaskarżoną decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.