Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 17/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 49, ar. 109 par. 1, art. 148 par. 2, art. 151
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1, art. 44 ust. 1, art. 74 ust. 3, art. 85 ust. 3, art. 86
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 3 ust. 1 pkt 45
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 1945 nr 48 poz 270
law: Dekret z dnia 25 września 1945 r. Prawo małżeńskie.

SENTENCJA

Dnia 26 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta B. znak: [...] z dnia [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat D. G., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...], nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...], nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji pelletu z odnawialnych surowców biologicznych i takich samych surowców wtórnych na działce nr 420/7 położonej w B.

W toku postępowania ustalono, iż w dniu 3 sierpnia 2012r. P. D. zwrócił się do Burmistrza Gminy i Miasta B. z wnioskiem przyznanie statusu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. Podkreślił, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, jest bezpośrednim sąsiadem przedmiotowej inwestycji, oddziaływanie inwestycji wkracza na jego posesję i jest bardzo uciążliwe, zakłóca spokój i porządek publiczny. Ponadto teren firmy inwestycji został podwyższony i wybrukowany, ma pochyłość pozwalającą na wypuszczanie bardzo dużych ilości ścieków opadowych na jego uprawy rolnicze.

W dniu 21 sierpnia 2012r. organ I instancji wezwał P. D. do złożenia oświadczenia kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o wydaniu ww. decyzji. W odpowiedzi na powyższe pismo w dniu 22 sierpnia 2012r. wnioskodawca wskazał, że nie zna daty ani okoliczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia przez A Spółkę z o.o. w B. przy ul. A 29.

W związku z powyższym w dniu [...] organ I instancji wydał postanowienie nr [...], o wznowieniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...], nr [...].

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wydał w dniu [...], decyzję nr [...], na mocy której odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że za strony postępowania uznał właścicieli nieruchomości o nr 502/1, nr 420/9 i nr 420/10 bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, tj. działką nr 420/7, natomiast nieruchomość P. D. (działka nr 87) nie jest położona w bliskim sąsiedztwie działki nr 420/7 i nie znajduje się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, które będzie zamykało się w granicach działki, na której będzie realizowana inwestycja.

Od decyzji organu I instancji z dnia [...] P. D. wniósł odwołanie żądając uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w całości i przyznania statusu strony. Oświadczył, że nie uwzględniono wypuszczania ścieków opadowych z terenu inwestycji na jego grunty rolne poprzez samowolnie podwyższoną i wybrukowaną działkę nr 502/1, a także błędnie dokonano oceny uciążliwości akustycznej i oddziaływania inwestycji w tym zakresie na jego nieruchomość.

W dniu 30 października 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wezwało P. D. do sprecyzowania, kiedy dowiedział się o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...], jak również jednoznacznego wskazania, czy jego pismo z dnia 3 sierpnia 2012 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na ww. pismo w dniu 5 listopada 2012r. wnioskodawca potwierdził, że złożone pismo jest wnioskiem o wznowienie postępowania, ponadto wyjaśnił, że o wydaniu decyzji dowiedział się z postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] o wznowieniu postępowania w sprawie. Podkreślił, iż w chwili składania wniosku z dnia 3 sierpnia 2012r. jedynie domniemywał, że taka decyzja została wydana.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] uznało je za niezasadne i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał w pierwszej kolejności, że wniosek P. D. o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach został złożony w terminie, a następnie stwierdził, iż w jego ocenie brak jest podstaw do uznania skarżącego za stronę postępowania zakończonego wydaniem przez Burmistrza Gminy i Miasta B. decyzji z dnia [...] nr [...]. Kolegium wskazało, iż w dniu 11 stycznia 2011r., na podstawie art. 61 § 1 i § 4 K.p.a. oraz art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), organ I instancji zawiadomił o wszczęciu w sprawie postępowania. Za strony postępowania uznano właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji tj. z działką nr 420/7.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, iż w dniu 26 stycznia 2011r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał opinię, w której stwierdził, że z karty informacyjnej przedsięwzięcia w sposób jednoznaczny wynika, iż przedmiotowa inwestycja nie będzie w sposób znaczący oddziaływać na poszczególne elementy środowiska, w tym zdrowie ludzi. Z kolei postanowieniem z dnia [...], znak: [...], w wyniku zapoznania się z kartą informacyjną przedsięwzięcia - po jej uzupełnieniu przez inwestora o analizę akustyczną z wykonaniem obliczeń w punkcie obserwacji zlokalizowanym przy budynku mieszkalnym znajdującym się na działce o nr 86, która znajduje się za działką P. D. o nr 87 - Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., wyraził opinię o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla ww. inwestycji.

W związku z ww. opiniami organów współdziałających Burmistrz Gminy i Miasta B. postanowieniem z dnia [...], znak: [...], odstąpił od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a następnie w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia krąg osób uprawnionych (stron) ustala się na ogólnych zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 28 K.p.a. wskazuje, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), przy uwzględnieniu uregulowań ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz wskazań wynikających z orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie. Podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na daną nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę dane wynikające z karty informacyjnej oraz z mapy ewidencyjnej załączonej przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji jak również z ustaleń raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, jeżeli w danym postępowaniu został wykonany. Z uwagi zatem na treść uzupełnionej karty informacyjnej przedsięwzięcia jak i mapy ewidencyjnej, a dodatkowo także uwzględniając opinie organów współdziałających o braku konieczności sporządzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zdaniem Kolegium organ I instancji w prawidłowy sposób ustalił krąg stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika bowiem, że wszystkie uciążliwości wiążące się z produkcją pelletu będą zamykały się w granicach działki nr 420/7, na której będzie prowadzona produkcja, a także z uwagi na charakter przedsięwzięcia nie ma ryzyka wystąpienia poważnych awarii, jak również ze względu na lokalizację i charakter inwestycji nie istnieje możliwość wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ponadto obliczenia przedstawione w karcie informacyjnej przedsięwzięcia dotyczące emisji hałasu (w porze dziennej i nocnej) oraz rozwiązania technologiczne wykazują, że nie wystąpi prawdopodobieństwo znaczącego oddziaływania na żaden z komponentów środowiska przyrodniczego, a analizowany obiekt będzie powodował oddziaływania mieszczące się w granicach dopuszczalnych stężeń i poziomów. Oddziaływania te będą zatem zamykały się w granicach działki, na której planowane jest zamierzenie inwestycyjne. Oddziaływania będą miały zasięg lokalny, mało znaczący, krótkotrwały oraz odwracalny, a przedsięwzięcie po zrealizowaniu nie będzie stwarzało zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi. Na tej podstawie nie można więc uznać, że krąg stron postępowania powinien obejmować także właścicieli innych nieruchomości niż te, które bezpośrednio graniczą z terenem inwestycji. Kolegium podkreśliło zatem, że jeżeli w niniejszej sprawie planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na działki bezpośrednio z graniczące z terenem inwestycji, to tym bardziej oddziaływanie nie będzie obejmowało działki położonej w dalszej odległości, stanowiącej własność P. D., któremu zatem zdaniem organu odwoławczego nie przysługuje status strony z uwagi na brak interesu prawnego. Decyzja Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...], nr [...] nie oddziałuje na sferę praw skarżącego, jak również brak jest podstaw do przyjęcia, iż takie oddziaływanie (realne zagrożenie naruszenia praw) wystąpi w przyszłości.

Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia przez organ I instancji faktu wypuszczania ścieków opadowych z firmy A na jego grunty rolne poprzez samowolnie podwyższoną i wybrukowaną działkę nr 502/1 Kolegium wskazało, że kwestia utwardzenia terenu ww. nieruchomości nie była przedmiotem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wnioskodawca wystąpił bowiem o wydanie ww. decyzji w związku z opisaną wyżej inwestycją planowaną do realizacji na konkretnej działce nr 420/7, której teren - jak wynika z karty informacyjnej - jest zagospodarowany i utwardzony, z przyłączami do infrastruktury technicznej. Natomiast kwestia utwardzenia terenu działki nr 502/1 jest obecnie przedmiotem odrębnego postępowania dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego wniósł P. D. podnosząc, iż jego nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji z uwagi dwudziestoczterogodzinny hałas, pylenie i wibracje. Jego zdaniem żadna analiza akustyczna nie była przeprowadzona przy jego zabudowaniach mieszkalnych. Dodatkowo skarżący wskazał na nieprawidłowe odprowadzanie ścieków opadowych z terenu inwestycji, które spływają na jego grunty rolne i stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż popiera skargę, a także wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu, która nie została opłacona w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270, powoływana dalej jako P.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 P.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji, odmawiając skarżącemu przymiotu strony po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, iż w niniejszej sprawie zasadnie uznano, że skarżący zachował termin, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Stosownie bowiem do powołanego przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Nie istotne jest zatem, w jaki sposób strona dowiedziała się o wydanej w sprawie decyzji, wymaga się jednak, aby strona miała realną możliwość powzięcia informacji o jej wydaniu. Nie można więc domniemywać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji. W sytuacji zatem, gdy nie można dowieść, że strona dowiedziała się o decyzji w terminie wcześniejszym, niż termin jednego miesiąca, to należy uwzględnić w tym zakresie oświadczenia strony na jej korzyść.

Następnie podkreślić należy, iż czym innym jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a czym innym jest udział w tym postępowaniu poszczególnych podmiotów w charakterze stron postępowania. Zapewniona w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko gwarancja udziału społeczeństwa w ochronie środowiska wyrażona została m.in. w art. 33 ust. 1, który przewiduje obowiązek podawania do publicznej wiadomości informacji dotyczących postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z powyższego wynika, iż prawo do zasięgania informacji o środowisku, na gruncie omawianej ustawy, przysługuje każdemu, bez względu na to, jakim interesem będzie się kierował. Z kolei udział podmiotu, niebędącego organizacją ekologiczną, o której mowa w art. 44 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w charakterze strony postępowania wymaga wykazania, iż podmiot ten legitymuje się interesem prawnym. Zgodzić się zatem trzeba ze stanowiskiem Kolegium, zgodnie z którym krąg stron postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ustala się według ogólnych zasad, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - w odniesieniu do postępowania w przedmiocie decyzji środowiskowych - brak jest bowiem szczególnych regulacji, co do kręgu podmiotów uczestniczących w tym postępowaniu. Jednakże w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak ustaleń wskazujących, że zostały w niniejszej sprawie spełnione przesłanki do zastosowania szczególnego trybu powiadomień o postępowaniu, określonego w art. 49 k.p.a.

W związku z powyższym sam fakt zawiadomienia przez Burmistrza Gminy i Miasta B. w dniu 4 maja 2011r. o umieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie informacji o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i możliwości zapoznania się z jej treścią nie może mieć wpływu na ocenę terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, skoro dopiero po wydaniu postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania organ administracji ocenia, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony. Przepis art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ma bowiem wyłącznie zastosowanie do osób zainteresowanych przebiegiem postępowania i jego wynikiem. Nie ma on jednak zastosowania do stron postępowania, gdyż stosownie do art. 74 ust. 3 powołanej ustawy jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z ww. art. 49 K.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Jednakże w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak ustaleń wskazujących, że zostały w niniejszej sprawie spełnione przesłanki do zastosowania szczególnego trybu powiadomień o postępowaniu, określonego w art. 49 k.p.a. Zastosowanie miałby w tej sytuacji art. 109 ust. 1 K.p.a., w myśl którego decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Powyższe zarzuty, dotyczące wybranego trybu postępowania nie mają jednak znaczenia dla oceny zasadności skargi. Istotne i uzasadnione jest natomiast zakwestionowanie nieprzyznania skarżącemu statusu strony w postępowaniu w sprawie uwarunkowań środowiskowych dla inwestycji.

Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z tym nie budzi żadnych wątpliwości, iż interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest kategorią prawa materialnego, bowiem wywodzi się z bezpośredniego wpływu postępowania administracyjnego na sferę prawną określonego podmiotu, który to wpływ wynikać musi z prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Pamiętać jednak należy, iż interes prawny, o którym mowa musi mieć swoje źródło w prawie materialnym, ale niekoniecznie wyłącznie prawie administracyjnym. Legitymację do udziału w sprawie można wywodzić także z innych gałęzi prawa, w tym na przykład prawa cywilnego w zakresie, w jakim rozstrzygnięcie organu może mieć wpływ na sposób wykonywania przez stronę prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2011r., sygn. akt I OSK 719/10 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania. (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2010r., sygn. akt II OSK 1481/09 – orzeczenie dostępne w CBOSA).

Trafnie zauważa organ odwoławczy, iż w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na daną nieruchomość rozciąga się oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę przede wszystkim dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora. Nie można jednak zapominać o tym, że dokumenty takie jak karta informacyjna przedsięwzięcia, czy raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są materiałem dowodowym w sprawie i jak każdy dowód podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Uwzględniając zatem specyfikę inwestycji krąg stron postępowania w niniejszej sprawie winien być wyznaczony w oparciu o jej środowiskowy i technologiczny charakter. Nie chodzi przy tym o wykazanie istnienia szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren nieruchomości osoby trzeciej, lecz o możliwość spowodowania takiego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Ustalając krąg postępowania organ administracji powinien mieć na uwadze to, że o przyznaniu przymiotu strony w postępowaniu decyduje już sam fakt oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości, natomiast ocena czy oddziaływanie to mieści się w granicach określonych przepisami szczególnymi, czy też przekracza ustalone normy będzie miała wpływ na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzygającą o losie tej inwestycji. Innymi słowy mieszczące się w granicach obowiązujących norm oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może wykluczać udziału właścicieli tych nieruchomości w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu.

Skoro zatem z § 3 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010 r. nr 213, poz. 1397) wynika, iż przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko to należy więc przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie (w tym na nieruchomość skarżącego), biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym cały proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt II OSK 1342/09 – orzeczenie dostępne w CBOSA). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma bowiem charakter rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zezwolenia na realizację planowanego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. Wynika to z art. 86 powoływanej ustawy, z którego wynika, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji i decyzję o pozwoleniu na budowę. To z kolei prowadzi do wniosku, iż odmowa przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi być wyczerpująco uzasadniona, gdyż brak możliwości kwestionowania ustaleń wynikających z tej decyzji może uniemożliwić stronie należytą ochronę swych praw w kolejnych etapach procesu inwestycyjnego.

Skarżący, dla wykazania naruszenia jego interesu prawnego wyrażał przekonanie o szkodliwym oddziaływaniu inwestycji ze względu na przekroczenie norm hałasu i pylenie. Pozbawiony był możliwości zgłaszania tych zarzutów w czasie, gdy organ prowadził postępowanie wyjaśniające. Tym bardziej dogłębnej weryfikacji jego zarzuty winny zostać poddane po wznowieniu postępowania. Takiej analizy zabrakło. I tak, nie wyjaśniono kwestii immisji (pylenie, wibracje) na teren nieruchomości skarżącego, co wobec wcześniejszych rozważań o cywilnoprawnych źródłach interesu prawnego strony może mieć znaczenie dla oceny oddziaływania inwestycji. Organ powtarzając tezę, że oddziaływanie inwestycji nie będzie przekraczało granic działki nie zauważyło chociażby, że załączona mapa rozkładu izofon jest całkowicie nieczytelna. Nie wynika z niej, jaki obejmuje dokładnie teren, legenda odwołuje się do oznaczonych kolorami linii w sytuacji, gdy mapa jest w kolorystyce czarno – białej. W takiej sytuacji wnioski dotyczące ewentualnego braku uciążliwości związanych z hałasem uznać należy za nienależycie uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organy administracji obu instancji odmówiły skarżącemu przymiotu strony z naruszeniem art. 28 K.p.a., zatem dopuściły się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji uwzględnią wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności wydaje się niezbędnym uzupełnienie postępowania wyjaśniającego tak, by możliwe było wyczerpujące ustosunkowanie się do zarzutów co do potencjalnie szkodliwego i uciążliwego oddziaływania na nieruchomość skarżącego, w tym na nieruchomość. Dopiero taka pełna ocena charakteru tego oddziaływania będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie organu, wydane w oparciu o art. 151 K.p.a.

Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego ścieków opadowych z firmy A na grunty rolne skarżącego poprzez samowolnie podwyższoną i wybrukowaną działkę nr 502/1 podzielić należy stanowisko Kolegium, że kwestia utwardzenia terenu ww. nieruchomości nie była przedmiotem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wnioskodawca wystąpił bowiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w związku z opisaną wyżej inwestycją planowaną do realizacji na konkretnej działce nr 420/7, której teren - jak wynika z karty informacyjnej - jest ogrodzony, zagospodarowany i utwardzony oraz posiada przyłącza do infrastruktury technicznej, gdyż dotychczasowa działalność inwestora oparta była o produkcję wyrobów betonowych wibroprasowanych. Natomiast kwestia utwardzenia terenu działki nr 502/1 jest obecnie przedmiotem odrębnego postępowania dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej i nie może mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji.

O wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

LS