Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 143/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 1513/09 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. G. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 1513/09 oddalił skargę G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. B. z dnia [...] grudnia 2008 r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2003 r. w kwocie 18.064,00 zł. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej G. G. jako byłego wspólnika Spółki Cywilnej "G." M. G. , G. G. z siedzibą w W. z tytułu zaległości w podatku akcyzowego za wrzesień 2003 r.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W toku postępowanie kontrolnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. – B. wobec Spółki Cywilnej "G." ustalono , że w okresie objętym kontrolą wspólnikami Spółki Cywilnej byli M. G. i G. G., którzy dokonywali w 2003 r. obrotu produktami rafinacji ropy naftowej nie posiadając koncesji na obrót paliwami płynnymi .Firma zajmowała się zakupem i odsprzedażą tych produktów w oparciu o wcześniejsze zamówienia. Organ ustalił na podstawie dokumentów księgowych Spółki "G.", że w miesiącu wrześniu 2003 r. zakupiono od "A." Spółki z o.o. 21.000l l. oleju napędowego, na który sprzedawca wystawił faktury nr [...] z [...] września 2003 r. i [...] z [...] września 2003 r. Z dokumentacji poddanej kontroli wynikało, że produkty ropopochodne Spółka kupowała również od innych przedsiębiorców. Natomiast w rejestrze sprzedaży odnotowano sprzedaż Spółce "Z. oleju napędowego i wystawienie faktur nr [...] z [...] września 2003 r. oraz P. G. s.c. S. G. F. G. według faktury nr [...] z [...] września 2003r.

Pismem z dnia [...] lipca 2006r. Komendant Wojewódzkiej Policji w K., powiadomił organ, że przedsiębiorstwo "A." Sp. z o. o. dopuściło się szkody majątkowej w mieniu Skarbu Państwa oraz "prania środków finansowych" w obrocie paliwami. Spółka wykorzystywała bazę paliwową, na terenie której produkowane były paliwa płynne: oleje napędowe i etyliny, które następnie zostały wprowadzone do obrotu handlowego. Z protokołów przesłuchań w charakterze świadków osób zatrudnionych w Spółce "A." przekazanych organowi przez Prokuraturę Okręgową w K. wynikało, że przedsiębiorstwo "A." Sp. z o. o. produkowało paliwa silnikowe tzn. mieszało komponenty ropopochodne i uzyskane w ten sposób substancje sprzedawało jako paliwa silnikowe.

Naczelnik Urzędu Celnego w B. B. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2003 r. i orzekł o odpowiedzialności podatkowej G. G., byłego wspólnika Spółki Cywilnej "G." G. M., G. G. z tytułu zaległości w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy wrzesień 2003 r. w kwocie – 18.064,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w miesiącu wrześniu 2003 r. Spółka Cywilna "G." zakupiła od "A." Sp. z o. o. łącznie 21 000. litrów oleju napędowego (ON) wg faktur nr [...] z dnia [...] września 2003r., nr [...] z dnia [...] września 2003r. Zakupione paliwo zostało następnie w całości sprzedane P. "Z." S.C. T. M. A. Z. z siedzibą w B. – B. i P. G. s.c. S. G. , F. G.. Organ zaznaczył, że od zakupionego przez Spółkę Cywilną "G." od Spółki "A." oleju napędowego sprzedanego następnie innemu podmiotowi nie został zapłacony podatek akcyzowy. Do określenia wysokości zobowiązania podatkowego organ zastosował stawki podatku w wysokości 1 498 zł/1 000 I dla benzyny bezołowiowej i uniwersalnej, 1 129 zł/ 1000 I dla oleju napędowego wynikające z § 3 i poz. 11 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. z 2002r. Nr 27 , poz. 269 ze zm.)

Po rozpoznaniu odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Sąd I instancji oddalił skargę G. G. na tę ostateczną decyzję, gdyż nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. W motywach wyroku Sąd I instancji podniósł, że w rozumieniu art. 115 § 2, § 4 i § 5 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność wspólników za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki traci swój subsydiarny charakter. Regulacja zawarta w tym przepisie daje podstawę bezpośredniego orzeczenia o takiej ich odpowiedzialności, bez konieczności uprzedniego określenia w odrębnej decyzji zobowiązań spółki. Decyzja wydana w tym postępowaniu obejmuje zatem zarówno wymiar podatku wobec zlikwidowanej spółki, jak i orzeczenie o odpowiedzialności byłych wspólników za zaległość wynikłą z tytułu tego zobowiązania.

W ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie niespornym jest fakt rozwiązania Spółki cywilnej "G." z dniem [...] grudnia 2006 r. oraz to, że przez cały 2003 r. jedynymi jej wspólnikami byli G. G. i M. G. Wobec spółki, do chwili jej rozwiązania nie wydano decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2003 r. Zatem określenie tego zobowiązania mogło nastąpić tylko w decyzji przenoszącej na byłego wspólnika odpowiedzialność za zaległość podatkową Spółki cywilnej "G.".

Sąd I instancji stwierdził, że orzekające w sprawie organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji oraz właściwie zastosowały regulacje art. 35 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Nie podzielił zarzutów skargi odnoszących się do niewłaściwego zastosowania tych przepisów poprzez obciążenie skarżącego obowiązkiem podatkowym, jako sprzedawcy wyrobów akcyzowych, od których nie uiszczono podatku akcyzowego. Zdaniem Sądu I instancji okoliczności dotyczące wystawienia faktur dokumentujących nabycie i sprzedaż wyrobów akcyzowych zostały dostatecznie wyjaśnione.

Sąd I instancji podniósł, że dla przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie miały te ustalenia faktyczne dokonane przez organy na podstawie zgromadzonych dowodów , z których wynika, że za okres sporny Spółka "A." składała zerowe deklaracje AKC-2 , a to oznacza, że nie uiszczała podatku akcyzowego. Z drugiej strony Spółka "G." sprzedawała tej spółce komponenty do produkcji paliw, które były przetwarzane w bazie Spółki "A." w J. Co zdaniem sądu I instancji zostało prawidłowo ustalone na podstawie zeznań świadków. Spółka ta była zatem producentem, czyli podmiotem, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, na którym ciążył obowiązek zapłaty akcyzy. W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły, że faktury dla Spółki "G." zostały wystawione przez podmiot, który wcześniej akcyzy od wyprodukowanych wyrobów nie zapłacił. Skoro ustalono, że w cenie nabytych wyrobów akcyzowych nie został zawarty jednofazowy podatek akcyzowy, to konieczne było określenie zobowiązania podatkowego G. G.- wspólnika Spółki cywilnej.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji G. G. zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. :

-art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 180 § 1 i art. 187 Ordynacji podatkowej przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił zaskarżonej decyzji, mimo że zebrany przez organ administracji materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, a nadto nie uznanie za konieczne przeprowadzenia dowodu z faktur zakupu paliw przez A. Spółkę z o.o. w K. za okres, w którym zakupów w tej Spółce dokonywał G. s.c., której wspólnikiem był Skarżący, co pozwoliłoby ustalić czy w rzeczywistości zakupione przez spółkę cywilna paliwa były paliwami od których nie zapłacono akcyzy na wcześniejszym etapie obrotu, co powodowałoby zmianę wyniku postępowania na korzyść Skarżącego;

-art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej przejawiające się w tym, że Sad naruszając zasady swobodnej oceny dowodów uznał za udowodniony przez organy podatkowe fakt, że G. s.c., w ramach której działalność prowadził Skarżący i dokonywał zakupu paliw, d których nie został zapłacony podatek akcyzowy, mimo braku przesłanek, których logiczną konsekwencją byłoby uznanie tej okoliczności za udowodnioną i wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący podał, że w aktach sprawy znajdują się dowody w postaci zapytania organu podatkowego oraz odpowiedzi Prokuratury Okręgowej w K. z dnia [...] lipca 2006 r. z którego wynika, iż nie sposób ustalić jaki udział w handlu towarem przekwalifikowanym na paliwo miała "G." spółka cywilna. Z informacji tej wynika, że towarem przekwalifikowanym na paliwo była jedynie część paliw sprzedawana przez "A." Sp. z o.o. a jakie kupowała "G." Spółka cywilna. Zdaniem Skarżącego organ nie ustalił, że przedmiotem zakupów były komponenty przekwalifikowane na paliwo. W ocenie Skarżącego nie przeprowadzono dowodu z dokumentacji księgowej Spółki "A." z dokonywanych przez nią zakupów paliw od dostawców, którzy opłacali od nich podatek akcyzowy. Okoliczność ta jest istotna dla sprawy ponieważ uzasadnia stanowisko, zgodnie z którym paliwa kupowane od "A." były paliwami, od których zapłacono należny podatek akcyzowy. Pominięcie ww. dowodu stanowiło naruszenie przez organ art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżącego niczego nie przesądzają również zerowe deklaracje AKC - 2 składane przez A. Spółka z o.o., z których nie wynikał obowiązek zapłaty tego podatku.

Z wymienionych powodów G. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej .Zasada ta wynika z art. 183§1 p.p.s.a. i oznacz pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej .Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art.183§2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną stwierdza ,że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, a zakres zarzutów w niej zawartych nie pozwala na odniesienie się do tej części rozważań Sądu I instancji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w której wyrażono pogląd o dopuszczalności prowadzenia dwóch równoległych postępowań podatkowych wobec każdego wspólnika spółki cywilnej osobno w zakresie ustalenia ich odpowiedzialności solidarnej za określoną , co do wielkości za dany okres rozliczeniowy zaległość podatkową rozwiązanej spółki cywilnej.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej jako podstawy powołano wyłącznie naruszenie przepisów postępowania.

Ustosunkowując się kolejno do podniesionych zarzutów za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.145§1 pkt.1 lit.c poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ podatkowy art.180§1,art.187§1 ordynacji podatkowej w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy zdaniem autora skargi kasacyjnej okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości ,poprzez nie uznanie za konieczne przeprowadzenie dowodu z faktur zakupu paliw przez A. Sp. z o.o. w K. za okres w którym spółka ta sprzedawała paliwo spółce cywilnej G., kiedy wspólnikiem był skarżący ,co pozwoliło by ustalić czy w rzeczywistości zakupione przez spółkę cywilną paliwa były paliwami od których nie zapłacono akcyzy na wcześniejszym etapie obrotu, co powodowałoby zmianę wyniku postępowania na korzyść skarżącego .

Zgodnie z art. 180§1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko , co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy ,a nie jest sprzeczne z prawem. Z dyspozycji tego przepisu wynika wprawdzie koncepcja otwartego postępowania dowodowego Nie oznacza to jednak ,że postępowanie dowodowe prowadzone przez organ jest obarczone wadą w sytuacji nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony. Organ podatkowy zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - art.187§1 o.p. .Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym oznacza , że organ z własnej inicjatywy gromadzi w aktach sprawy dowody konieczne jego zdaniem ,do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić także dowody wskazane przez stronę, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy . Ciążący na organie orzekającym obowiązek gromadzenia dowodów nie ma charakteru nieograniczonego. Organ nie jest zobowiązany do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego zwłaszcza w sytuacji , gdy już zgromadzone dowody pozwalają na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd I instancji prawidłowo ocenił ,że zgromadzony w sprawie przez organ podatkowy – Naczelnika Urzędu Celnego- materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie , że od zakupionego przez spółkę cywilną G. od sp. z o.o. A. oleju napędowego sprzedanego następnie innym podmiotom nie zastał zapłacony podatek akcyzowy .W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA podkreślił ,że okoliczności dotyczące wystawienia faktur dokumentujących nabycie i sprzedaż wyrobów akcyzowych zostały dostatecznie wyjaśnione i wynikają z materiału dowodowego wskazanego i rozpatrzonego w podlegających kontroli sądu decyzjach. Zasadnie podzielił stanowisko organu, że składanie przez spółkę A. zerowych deklaracji AKC-2 za sporny okres oznaczało ,że za ten okres nie uiszczała ona podatku akcyzowego .Z drugiej strony skarżąca sprzedawała tej spółce komponenty do produkcji paliwa, a na podstawie zeznań świadków organy prawidłowo ustaliły okoliczności związane z przetwarzaniem z tych komponentów w bazie spółki A. w J. i, że była ona producentem paliw. A zatem była podmiotem o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, na którym ciążył obowiązek zapłaty akcyzy .Zakupione paliwo, wobec braku zaplecza magazynowego, spółka cywilna natychmiast odsprzedawała, a więc stała się podatnikiem podatku akcyzowego

Naczelny Sąd Administracyjnego podziela stanowisko sądu I instancji, iż wniosek dowodowy strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów spółki A. sprowadza się w istocie do zobowiązania organu podatkowego do prowadzenia postępowania podatkowego wobec innego podatnika i poszukiwania podatnika od którego być może sp. z o.o. A. zakupiła paliwo z zapłaconą akcyzą i to samo paliwo odsprzedała spółce cywilnej G. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie trafnie wywodzi autor skargi kasacyjnej ,że nie przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę skarżącą dowodu oznacza ,że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie został zgromadzony w sposób wyczerpujący i w całości rozpatrzony, a zgromadzone dowody nie pozwalały na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przypisanie stronie skarżącej odpowiedzialności w zakresie podatku akcyzowego. Przedstawiona przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny decyzji organu w zakresie wniosku dowodowego strony jest wyczerpująca i logiczna. Znajduje także odniesienie w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej , który prowadził kontrolę dokumentacji i ksiąg podatkowych sp. z o.o. A.. wynika nierzetelność i niekompletność ksiąg podatkowych i dokumentów księgowych oraz to ,że spółka ta w spornym okresie roku 2003 składała zerowe deklaracje akcyzowe AKC-2 .

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.145§1 pkt1 lit. c p.p.s.a w zw. z art191 ordynacji podatkowej, przejawiającego się w tym ,że sąd naruszając zasadę swobodnej oceny dowodów uznał za udowodniony przez organy podatkowe fakt, że G. s.c. dokonywała zakupu paliw, od których podatek akcyzowy nie został zapłacony należy podkreślić ,że sąd I instancji wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie dokonywał oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organy podatkowe, a tylko kontrolował czy organy podatkowe, które przeprowadziły postępowanie dowodowe nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z przepisu art.191 o.p. zgodnie z którym organ podatkowy orzeka na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona . Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza ,że ocena dowodów należy do organu, który nie jest związany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów i dokonuje oceny w sposób swobodny , na podstawie własnego przekonania, kierując się regułami logiki i doświadczeniem życiowym. Podnosząc zarzut naruszenia art.145§1pkt.1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 191 o.p. autor skargi kasacyjnej nie przedstawił argumentów odnoszących się w tym zakresie do dokonanej przez sąd pierwszej instancji kontroli decyzji organów podatkowych lecz do oceny organów. Nie wyjaśnia na czym jego zdaniem polega nieprawidłowość oceny sądu, że decyzje będące przedmiotem kontroli zostały wydane w toku postępowania podatkowego zgodnie z zasadą określoną w art. 191 o.p. Tak sformułowany zarzut nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutu naruszenia art. 3§1 p.p.s.a. przez niewłaściwą kontrolę zaskarżonej decyzji .Przepis ten określa zakres kognicji sądów administracyjnych. To czy ocena legalności decyzji była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem art.3§1 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, biorąc pod rozwagę jednorodzajowość rozpoznawanych spraw, orzekł na zasadzie art.207§2 i art.204 pkt.1 p.p.s.a.