Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2459/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant D. Ptak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2004r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] II. z a s ą d z a od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego J. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z z dnia [...]r. o pozbawieniu J. M. uprawnień kombatanckich.

Podstawę prawną wydanej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm./.

Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że J. M. nabył w byłym ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie "z tytułu utrwalania władzy ludowej" od do [...]r. W okresie zaliczonym jak działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy.

Powyższy stan faktyczny organ ustalił na podstawie pisma uzyskanego z Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 28 marca 2001r. Skoro zatem skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenia władzy ludowej" ustawy to na mocy art. 25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w S. wniósł J. M.. Domaga się on uchylenia zaskarżonej decyzji , umorzenia postępowania w sprawie oraz obciążenia organu kosztami postępowania. Dodatkowo w skardze podnosi, że w okresie od [...]r. przebywał w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. [...], a następnie wywieziony został na roboty przymusowe do Niemiec.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi .

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.

Stosownie do art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd decyzję taką eliminuje z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia /art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ orzekający w niniejszej sprawie, zastosował art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /tj. Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ bez wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego, czym naruszył art. 7 i 77 Kpa.

Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że skarżącemu J. M.. przyznano uprawnienia kombatanckie przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w S. w dniu [...]r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 22 czerwca 1948r. do 31 grudnia 1948r. na podstawie zaświadczenia WKU w S. z dnia [...]r. o służbie w Wojsku Polskim w okresie od [...]r. do [...]r., w tym jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem.

Zgodnie z art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych prezesów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust.2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które, uprawnienie te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Nie ma wpływu na ewentualne zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich z tego tytułu okoliczność, że pełnił służbę z poboru w Wojsku Polskim, gdyż art.1ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy o kombatantach stanowi, że kombatantami są osoby, które uczestniczyły w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Armii Powstańczej oraz grupami Wehrwolfu.

Charakter przebiegu służby wojskowej, a zwłaszcza podnoszonej przez stronę dolegliwości tej służby i wynikającego z niej narażenia życia i zdrowia, nie stanowi podstawy wyłączenia zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy.

Podnieść należy, że procedura weryfikacji uprawnień kombatanckich nie wyłącza możliwości wykazania w tym samym lub innym postępowaniu, że uprawnienia te przysługują nie tylko z tytułu "utrwalania władzy ludowej", lecz także na podstawie innego tytułu prawnego (art. 1 ust. 2 - art. 4 oraz § 2 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień, Dz. U. Nr 116, poz. 745).

Art. 4 ust.1 pkt 1c ustawy o kombatantach stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Z przedłożonych sądowi akt opisany w tym pism skarżącego sporządzonych w okresie gdy lub ubiegał się o przyznanie uprawnień kombatanckich /życiorys, deklaracja członkowska/, skargi wynika, że wraz z rodziną prze bywał w okresie od [...]r. od [...]r. w obozie "LAGIER" w Ł. na ul. [...].

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w którym były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości /Dz.U. Nr 106, poz. 1154/ w § 6 pkt 6 zalicza obóz w Ł. przy ul. Ł. do innych miejsc odosobnienia określonych w art. 4 ust.1˛pkt 1 lit.c ustawy o kombatantach.

Orzekając w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych okoliczności te pominął. Kwestie związane z przebywaniem skarżącego w obozie w Ł. przy ul. [...] w okresie od września 1940r. do maja 1942r. nie były brane pod uwagę. Dlatego też rozstrzygnięcie narusza art. 7 kpa.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, w których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe lub lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski. Stanowisko Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że podnoszone przez skarżącego okoliczności mogą być brane pod uwagę w odrębnym postępowaniu narusza art. 7 i 77 kpa, okoliczności te bowiem tworzą stan faktyczny w oparciu o który winno być oparte rozstrzygnięcie. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.

Zarzut dowolności w przedmiotowej sprawie zostanie wykluczony wtedy gdy ustalenia zawarte w orzeczeniu organu zapadną po rozważeniu, podnoszonej przez skarżącego okoliczności przebywania w obozie w Ł. przy ul. [...] w latach 1940-1942r. i uzupełnienia w tym zakresie dowodów.

W związku z powyższym nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji stosownie do art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem zaskarżona decyzja stosownie do dyspozycji art. 26 ustawy o kombatantach nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia.

/-/A.Windak /-/D.Strzelecka-Kuligowska /-/B.Gebel