Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 73/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1-2 par. 7-8
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów M.G. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz od nr [...] do nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (organ egzekucyjny) wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M.G. (zobowiązany) na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz od nr [...] do nr [...], obejmujących nieuregulowane składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02/2005 do 12/2014. Podstawą wystawienia tych tytułów wykonawczych stanowiły decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] nr [...], określające wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej.

Zawiadomieniem z dnia 12 czerwca 2015 r. znak [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w Z. w S. (doręczone pracodawcy w dniu 18 czerwca 2015 r.). Odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczono zobowiązanemu w dniu 16 czerwca 2015 r.

M.G., pismem z dnia 17 czerwca 2015 r., zgłosił do organu egzekucyjnego na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - zwanej dalej "u.p.e.a.") zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na umorzenie w całości obowiązku, nieistnienie obowiązku, przedawnienie w części zobowiązania, a także na brak wymagalności oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Ponadto wskazał, że zajęcie wynagrodzenia (pensja nauczycielska) jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Natomiast po rozpoznaniu zarzutów opartych na przesłankach wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1,2. 7 i 8 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. wydał postanowienie z dnia [...] nr [...] , na mocy art. 34 § 4 u.p.e.a., którym oddalił jako nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz od nr[...] do nr [...].

Na to postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany złożył zażalenie podnosząc m.in, że niezasadnie określone zostały zobowiązania należnych składek zdrowotnych, ponieważ egzekwowany przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. obowiązek nie istnieje. Podkreślił, że zwracał się z prośbą o umorzenie odsetek i umorzenie w części wymaganej kwoty składek, jak też o układ ratalny w płatności tych zaległości. Ponownie wyjaśnił, że opłacał składkę zdrowotną z trzech innych źródeł zatrudnienia, natomiast nie odprowadzał składek z dodatkowo prowadzonej działalności pozarolniczej w okresie, w którym nie osiągał dochodu. W dalszej kolejności zobowiązany podnosił w zażaleniu kwestie zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz nierównego traktowania płatnika tych składek w systemie ubezpieczeń społecznych na tle uregulowań wynikających z ustawy abolicyjnej. W zakresie uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego zobowiązany zaznaczył, iż nie wskazał innego środka egzekucyjnego, a jedynie wykazał, że zajęta została pensja nauczycielska zobowiązanego wynosząca obecnie [...] zł, gdy na utrzymaniu pozostaje 5-osobowa rodzina. Uważa, że ZUS może zaspokoić się ze środków przyszłej emerytury, zgromadzonych na koncie emerytalnym.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego, nie znajdując podstaw do jego uchylenia.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku podniósł, iż zobowiązanie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02/2005 do 12/2014, objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...] oraz od nr [...] do nr [...], zostało określone zobowiązanemu decyzjami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] nr [...] i [...], na podstawie art. 83 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, ze zm.). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu, są prawomocne i nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż podnoszone przez zobowiązanego w zażaleniu kwestie dotyczące obowiązku opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne przez osoby prowadzące działalność gospodarczą będące jednocześnie zatrudnione na umowę o pracę, nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem zmierzającym do ustalenia wysokości egzekwowanego obowiązku jednak jak zauważył organ, zagadnienia dotyczące obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z przytoczeniem przepisów prawa regulujących te kwestie zostały szczegółowo omówione przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazano bowiem, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. , poz. 581, ze zm.) ubezpieczeniu zdrowotnemu obowiązkowo podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które są pracownikami oraz osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność. Oznacza to, że każda osoba fizyczna pracująca na podstawie umowy o pracę, jak i prowadząca działalność gospodarczą jest obowiązana do opłacania składek na to ubezpieczenie bez względu na uzyskane dochody. Natomiast to, że zobowiązany obecnie kwestionuje zasadność opłacenia tych składek nie zmienia faktu, że są one należne, ponieważ wynikają z prawomocnej decyzji organu rentowego, ustalającej wymiar składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02/2005 do 12/2014. W tych okolicznościach zarzut nieistnienia obowiązku należało uznać za nieuzasadniony.

Organ nie zgodził się też z twierdzeniem zobowiązanego, że egzekwowane należności przedawniły się. Jak wyjaśniono bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, od dnia 1 lipca 2004 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264) na mocy art. 17 ust. 1 przedawnienie następowało na zasadach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie więc z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074, ze zm.) należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z wyjątkami określonymi w ustawie. Natomiast z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - zmieniającego treść art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Ponieważ bieg przedawnienia spornych należności składkowych (tj. od 02/2005 i kolejnych) rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., dla rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia kluczowe znaczenie miał art. 27 powołanej wyżej ustawy regulujący zagadnienia intertemporalne. Zgodnie z jego ust. 1, do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zatem zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 przywołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Powołana regulacja oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia 5-letniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub 10-letniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. uwzględniając przepisy przejściowe, wynikające z art. 27 ustawy o redukcji, tj. skrócenia okresu przedawnienia należności z tytułu składek wykazał szczegółowo, iż dochodzone od zobowiązanego należności objęte ww. tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W świetle powyższego, zarzut przedawnienia również należało oddalić.

W ocenie organu, za nietrafny należało również uznać zarzut braku wymagalności obowiązku w związku z niedoręczeniem uprzednio zobowiązanemu upomnienia. Jak bowiem podkreślono, egzekwowany obowiązek jest należnością pieniężną określoną w prawomocnych orzeczeniach organu rentowego z dnia 10 marca 2015 r., a to oznacza, że zgodnie z przepisami § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2014 r., poz. 1494) nie było wymagane doręczenie zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Z kolei w zakresie podniesionego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ nadmienił iż u.p.e.a. w art. 1a pkt 12 lit. a) zawiera katalog środków egzekucyjnym. Jednym z możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę zobowiązanego. Trzeba przy tym zaznaczyć, że celem każdego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego zgodnie z przepisami prawa, jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela (w tym przypadku będącego również organem egzekucyjnym) poprzez zastosowanie takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie istniejących zaległości, a jeżeli cel tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie. Natomiast o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie może decydować subiektywne przekonanie zobowiązanego, lecz zobiektywizowane kryteria. Tymczasem zobowiązany w zarzutach, jak i w zażaleniu nie przedstawił alternatywnej możliwości zaspokojenia w całości zaległości objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, a przede wszystkim skutecznego sposobu uregulowania egzekwowanych należności. Wprawdzie przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. nakłada na organy egzekucyjne obowiązek stosowania środków egzekucyjnych najmniej uciążliwych dla zobowiązanego, przy czym przepisy ustawy zasadniczo jednak nie określają, które środki są bardziej lub mniej uciążliwe. Dokonanie oceny w tym zakresie pozostawiono uznaniu organu egzekucyjnego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w S., wyprowadzone przez organ I instancji wnioski w zakresie wyboru środka egzekucyjnego nie wykraczały poza granice swobodnej oceny dowodów, a równocześnie pozostawały w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci obrazy art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej zwanej: "k.p.a.") poprzez nieuwzględnienie wniosków i wyników postępowania administracyjnego wszczętego przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (zawiadomienie w tej sprawie załączył do skargi). W uzasadnieniu wskazał, iż ZUS jest jedynie poborcą składki, która jest przeznaczona dla NFZ, a skarżący ubiega się o uznanie swoich racji i umorzenie należności wtoku podjętego postępowania wyjaśniającego. Wyjaśnił, iż został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym potrójnie - z trzech źródeł zatrudnienia (Z., S., V. spółka), a rozbieżność budzi jedynie składka z tytułu dodatkowo prowadzonej działalności gospodarczej, w okresie, gdy nie osiągał dochodu. Uważa, że określenie zobowiązania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne nie było zasadne. Dalsze wywody skarżącego dotyczyły podstaw wymiaru składek uregulowanych dla poszczególnych grup społecznych objętych obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, przytoczonych uprzednio w zażaleniu z dnia 12 października 2015 r.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, tekst jedn.: Dz. U. z dnia 26 listopada 2014 r., poz. 1647, cyt. dalej jako p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; tekst jedn.: Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 z późn. zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia co do zgodności z prawem, sąd zbadał więc prawidłowość wydanych w sprawie aktów zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Wynik tego badania pozwala na stwierdzenie, że skarga jest bezzasadna a zaskarżone postanowienie organu odwoławczego i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego nie naruszają prawa.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania go z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przy rozstrzyganiu w przedmiocie zarzutów zobowiązanego przyjęta przez ustawodawcę procedura odwoławcza nie jest tożsama z modelem rozpoznawania środków odwoławczych w ogólnym postępowaniu administracyjnym (por. art. 34 u.p.e.a.).

Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozpoznawanie zarzutów odbywa się dwufazowo: (1) rozpatrzenie zarzutów i wydanie postanowienia oraz (2) wniesienie zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutu. Pierwszy etap (1) odbywa się przed organem egzekucyjnym, natomiast drugi etap (2) prowadzony jest przed organem wyższego stopnia w stosunku do organu egzekucyjnego. O ile zarzuty wnieść może tylko zobowiązany, o tyle zażalenie na postanowienie w przedmiocie zarzutów może wnieść zobowiązany oraz wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym.

W rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że do podstawowych różnic przy rozpatrywaniu zarzutów i odwołań należy zaliczyć to, że postępowanie w trybie art. 34 u.p.e.a. przede wszystkim ogranicza się do rozpatrzenia samego zarzutu ("w zakresie zgłoszonych zarzutów") i nie obejmuje rozpoznania - tak jak w odwołaniach - całej sprawy. W doktrynie podkreśla się, że ewentualne wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej, i czyniąc to i wierzyciel i organ egzekucyjny oraz ich organy wyższego stopnia działałyby bez podstawy prawnej - czyli postanowienia ich kwalifikowałyby się do uznania za nieważne (por. Cezary Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; LEX).

Tak więc, dyspozycja art. 34 u.p.e.a., stanowiąca podstawę prawną skarżonego postanowienia, wskazuje na dwa rodzaje postanowień w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-7, pkt 9 i pkt 10 u.p.e.a. tj. postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów oraz postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. art. 34 § 4 u.p.e.a.). Odnośnie przesłanek wymienionych w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. W rozpatrywanej sprawie, Dyrektor Oddziału ZUS w S. występuje jednocześnie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, a to oznacza, iż nie wystąpiła potrzeba uzyskiwania odrębnego stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem zarzutów przez organ egzekucyjnego.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu odwoławczego, należy wyjaśnić, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S.z dnia [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów M.G. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz od nr [...] do nr [...].

Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy zasadnie organy uznały zarzuty wniesione przez skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega wyłącznie prawidłowość zastosowania przez organy przepisów u.p.e.a. Jak słusznie wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 1999 r. (sygn. akt IV SA 1104/96), w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko i wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy przypomnieć, że przepis art. 33 u.p.e.a. przyjmuje ogólną zasadę, że zarzuty można wnieść tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w tym artykule (zawiera enumeratywny katalog okoliczności, które mogą być podstawą zarzutu). Zgodnie z jego treścią podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na umorzenie w całości obowiązku, nieistnienie obowiązku, przedawnienie w części zobowiązania, a także na brak wymagalności oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Ponadto wskazał, że zajęcie wynagrodzenia (pensja nauczycielska) jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Sąd podziela stanowisko organów co do bezzasadności zgłoszonych zarzutów.

Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, który powinien zawierać pouczenie o możliwości wniesienia tego środka prawnego. Trzeba też wyraźnie podkreślić, że zobowiązany nie może po upływie 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów oraz wnosić nowych zarzutów w terminie późniejszym, przywołując nowe ich podstawy. Zatem zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak i sąd administracyjny, do którego skierowano skargę na to rozstrzygnięcie nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu, a tym bardziej dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 474/10).

Mając na uwadze treść zarzutów sformułowanych przez skarżącego stwierdzić należy, iż obejmują one sytuacje przewidziane w art. 33 § pkt 1,2, 7 i 8 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku oraz przedawnienie.

W ocenie Sądu, wbrew argumentom skarżącego, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W szczególności nie można podzielić zarzutu o nieistnieniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym, który sprowadza się w badanej sprawie do kwestionowania zgodności z prawem decyzji. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku Sąd zauważa podobnie jak organ, że zobowiązanie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02/2005 do 12/2014 objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...] oraz od nr [...] do nr[...], zostało określone Panu M.G. decyzjami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] o numerach [...] i [...].

Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o funkcjonujące w obrocie prawnym ostateczne decyzje administracyjne. Badanie prawidłowości decyzji stanowiących podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji pod względem merytorycznym na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe i to zarówno przez organ odwoławczy jak i przez organ egzekucyjny (art. 29 § 1 i art. 33 § pkt 1 u.p.e.a.). Podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być okoliczności dotyczące zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego. Przyjęcie poglądu przeciwnego byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważania ostatecznych decyzji poza trybami nadzwyczajnymi dla tego celu przewidzianymi. Skarżący, powołując się na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie wskazał, że owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego. Jak natomiast podkreśla się w orzecznictwie, zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 § pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1378/08).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem.

Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Nie doszło też do naruszenia art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 124 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Skarżący wskazał na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę, zarzucając naruszenie dyspozycji art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Co prawda na etapie skargi nie podniósł ponownie tego zarzutu ale Sąd badając prawidłowość rozstrzygnięcia organów w tym zakresie podzielił ich argumentację.

Sąd wskazuje, że z mocy art. 7 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie i które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2 art. 7 u.p.e.a.). Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (§ 3 art. 7 u.p.e.a.). W wyroku z 9 lutego 2000 r. w sprawie I SA/Gd 213/98 (publ. LEX nr 40392) NSA postawił tezę - akceptowaną przez Sąd w niniejszej sprawie - że z treści art. 7 § 2 u.p.e.a. wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru.

Zasada stosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego wiąże się, co w tej sprawie należy ponownie podkreślić, z zasadą celowości; celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Podstawowym zadaniem organów prowadzących postępowanie egzekucyjne jest ściągnięcie od zobowiązanego zaległości, stąd możliwe jest stosowanie równolegle kilku środków egzekucyjnych. Oczywistą kwestią jest, że stosowanie środka egzekucyjnego nie może być represją, a to oznacza, że stosowanie środków egzekucyjnych nie może zmierzać do wyrządzenia zobowiązanemu dolegliwości poprzez wybór najbardziej uciążliwego. Gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie. W stosunku do strony zastosowano jedynie zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę, z którego prowadzenie egzekucji jest prawem dozwolone.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.