Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1009/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 280, 281, 273, 37, 31
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Protokolant specjalista Monika Gąsińska – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] w W. S.A. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za usługi wodne oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...]marca 2021 r., nr [...], na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 281 ust. 8, art. 280 pkt 1 lit. b, art. 281 ust. 1 pkt 2, art. 281 ust. 3 oraz art. 14 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), nałożył na Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...]S.A. z siedzibą w [...]opłatę podwyższoną za IV kwartał 2020 r. w wysokości 9.066.350 złotych (dziewięć milionów sześćdziesiąt sześć tysięcy trzysta pięćdziesiąt złotych) - za wprowadzenie do rzeki [...]ścieków komunalnych istniejącym wylotem w rejonie ul. [...]w Dzielnicy [...]w km 522+650 [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano na okoliczności faktyczne związane z określeniem wobec Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. ("MPWiK") opłaty podwyższonej za IV kwartału 2020 r. oraz reklamacjami składanymi w tym zakresie.

Organ podniósł, że stosownie do art. 280 pkt 1 lit. b w zw. z art. 281 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego, miał obowiązek ustalenia opłaty podwyższonej za IV kwartał 2020 r., a w wobec wniesienia reklamacji musiał wydać decyzję określającą wysokość opłaty, uwzględniając okres rozliczeniowy wynoszący kwartał, zgodnie z art. 281 ust. 3 Prawa wodnego.

Wysokość opłaty podwyższonej została obliczona jako 500 % opłaty zmiennej w wysokości 1.813.270,00 złotych, zgodnie z wydaną wskutek uwzględniania reklamacji MPWiK, informacją z dnia [...]lutego 2021 r. ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za IV kwartał 2020

Organ wskazał również, że MPWiK w dniu 26.02.2021 r. dokonało wpłaty na rachunek bankowy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwoty 9.070.480 złotych (przed jej skorygowaniem dnia 23 lutego 2021 r.). Różnica pomiędzy kwotą wpłaconą, a kwotą wynikającą z niniejszej decyzji (nadpłata w wysokości 4.130 zł) zostanie zwrócona na rzecz MPWiK.

Ustalono, że w dniach: 6 października, 14-31 października, 4 grudnia 2020 r. w IV kwartale 2020 r., MPWiK wprowadziło do wód rzeki [...]nieoczyszczone ścieki komunalne, niezwiązane z zewnętrznymi zjawiskami atmosferycznymi, za pośrednictwem wylotu w rejonie ul. [...]w [...], przeznaczonego do wykorzystywania jako wylot przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej na podstawie decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. nr [...]

Zrzuty nieoczyszczonych ścieków komunalnych dokonane we wskazanym okresie miały charakter zrzutów awaryjnych, gdyż 29 sierpnia 2020 r. zaistniała awaria w układzie przesyłowym ścieków komunalnych z lewobrzeżnej [...]do Oczyszczalni Ścieków "[...]". Okoliczności te potwierdzało pismo MPWiK z dnia 25 stycznia 2021 r.

MPWiK w złożonych reklamacjach, poza kwestiami odnoszącymi się do prawidłowej wysokości opłaty podwyższonej za IV kwartał 2020 r. w powiązaniu z opłatą zmienną, zasadniczo negowało możliwość ustalenia opłaty podwyższonej, podnosząc naruszenia:

- art. 280 pkt 1 lit b. w zw. z art. 281 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z 2017r. poprzez uznanie, że do wprowadzania ścieków komunalnych miało dojść bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, gdy MPWiK legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym na korzystanie z usług wodnych - wprowadzanie do rzeki [...]ścieków komunalnych z przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej w rejonie ul. [...] w [...] (km 522+650 rzeki [...]),

- art. 31 ust. 4 w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z 2017r., poprzez ustalenie opłaty podwyższonej w związku z korzystaniem z usług wodnych wynikającym z konieczności zapobieżenia poważnemu i nagłemu niebezpieczeństwu grożącemu życiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, którego w inny sposób nie można uniknąć.

MPWiK wniosło o uchylenie informacji objętej reklamacją oraz umorzenie postępowania dotyczącego nałożenia opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków komunalnych do rzeki [...]za pośrednictwem wylotu przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej w rejonie ul. [...]w m. [...] (za IV kwartał).

Spółka wskazała, że legitymuje się ostatecznym i ważnym pozwoleniem wodnoprawnym na wprowadzanie ścieków komunalnych do rzeki [...]za pośrednictwem wylotu przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej w rejonie ul. [...] w [...] (km 522+650 rzeki [...]). Dopuszczalnym było zakwalifikowanie awaryjnego zrzutu ścieków przy wykorzystaniu przelewu burzowego we wskazanej lokalizacji jak dokonanego w ramach pozwolenia wodnoprawnego. Wynikające z pozwolenia uprawnienie do szczególnego korzystania z wód (obecnie: korzystania z usługi wodnej) poprzez wprowadzanie ścieków komunalnych do rzeki [...], jest niezależne od przyczyn z jakich doszło do wykorzystania istniejącego wylotu przelewu burzowego przy ul. [...].

Posiadane pozwolenie wodnoprawne obejmowało wprowadzanie ścieków komunalnych do [...]i dotyczyło również sytuacji nadzwyczajnych, w których ścieki nie mogą zostać przesłane do oczyszczalni ścieków "[...]". Takim nadzwyczajnym zdarzeniem była awaria systemu rurociągów transportujących ścieki z lewobrzeżnej części [...]do oczyszczalni ścieków "[...]", do której doszło [...]sierpnia 2020 r., oraz usuwanie skutków tej awarii.

Stosownie do art. 31 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z 2017r. dopuszcza się korzystanie z każdej wody w rozmiarze i w czasie wynikających z konieczności zapobieżenia poważnemu i nagłemu niebezpieczeństwu grożącemu życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, którego w inny sposób nie można uniknąć. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ww. ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 31 ust. 1 i 2 Prawa wodnego 2017, oraz w czasie suszy lub niskiego stanu wód nie ponosi się opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 2 Prawa wodnego 2017. Skoro doszło do korzystania z usług wodnych z konieczności zapobieżenia poważnemu i nagłemu niebezpieczeństwu grożącemu życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, którego w inny sposób nie można uniknąć, to zakład korzystający z usług wodnych nie może ponosić opłaty podwyższonej w tym zakresie.

Okoliczności faktyczne dotyczące zrzutów nieoczyszczonych ścieków komunalnych, są bezsporne, zostały potwierdzone również przez MPWiK.

Organ wskazał, że zaistniała awaria w układzie przesyłowym ścieków komunalnych z lewobrzeżnej [...]do Oczyszczalni Ścieków "[...]", na przewodach DN1600 w tunelu kołowym o średnicy wewnętrznej 4,5 metra, zlokalizowanym pomiędzy dwoma zakładami MPWiK "[...]" i "[...]", w pobliżu mostu [...] (d. mostu [...]) w [...]. Zniszczeniu uległy przewody transportujące ścieki komunalne (nitka "A", jak i nitka "B"), otulina z pianobetonu, żelbetowa płyta dociążająca rurociągi, a także wszystkie instalacje znajdujące się w tunelu pod rzeką [...], z wyłączeniem instalacji światłowodowej oraz pozostałe instalacje towarzyszące w tunelu oraz komorze wejściowej. Dodatkowo, sam tunel oraz komora wejściowa syfonu zostały wypełnione ściekami komunalnymi. Taki stan rzeczy uniemożliwił dalszy transport ścieków komunalnych z lewobrzeżnej części [...]do oczyszczalni ścieków "[...]".

Całość ścieków komunalnych została skierowana, po mechanicznym oczyszczeniu i procesie ozonowania, do kolektora zrzutowego oraz dalej do rzeki [...]- wylotem przelewu burzowego w km 522+650, w rejonie ul. [...], w Dzielnicy [...]. Ścieki mogłyby samoczynnie zalać ulice i budynki na terenie [...]. Zrzuty nieoczyszczonych ścieków do rzeki [...]dokonane w przedmiotowym okresie wylotem przelewu burzowego w rejonie ul. [...]nie polegały na wprowadzeniu do rzeki [...]nadmiaru ścieków powstałych w związku z ujęciem w system kanalizacji ogólnospławnej nadmiernej ilości wód opadowych, a wiązały się z awarią, niewłaściwym działaniem urządzeń systemu kanalizacji, a następnie funkcjonowaniem tymczasowego układu przesyłowego.

Zrzuty miały negatywny wpływ na ekosystem rzeki, ale skala zanieczyszczenia środowiska, nie miała znaczenia dla zastosowania art. 280 pkt 1 lit. b w zw. z art. 280 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego, dotyczących opłaty podwyższonej, jako że istotne było tylko to czy do wprowadzania ścieków do wód doszło na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.

Sporna była kwestia, czy awaryjny zrzut ścieków do rzeki [...]miał podstawę w posiadanym przez MPWiK pozwoleniu wodnoprawnym, bądź pozwoleniu zintegrowanym, czy też doszło do korzystania z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co stosownie do art. 280 pkt 1 lit. b Prawa wodnego, jest podstawą dla ustalenia opłaty podwyższonej.

Organ uwzględnił art. 545 ust. 7 Prawa wodnego z 2017r., stanowiący, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów uchylanej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne zachowują moc.

Skarżący dysponował następującymi pozwoleniami wodnoprawnymi:

1) decyzją Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r., nr [...]udzielającą MPWiK pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. wprowadzanie do [...]ścieków komunalnych z przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej lewobrzeżnej [...], istniejącym wylotem 2 x Ø 2000 mm / 2 x Ø 1800 mm w rejonie ul. [...]w Dzielnicy [...] [...], w km 522+650 [...]w ilości i na warunkach w niej wskazanych. Pozwolenie wodnoprawne obowiązywało w okresie w jakim prowadzony był awaryjny zrzut nieoczyszczonych ścieków do rzeki [...].

2) decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2019 r. na mocy, której udzielono MPWiK pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z Zakładu "[...]" w [...]do rzeki [...]wylotem usytuowanym w km 527+400 jej biegu, na warunkach wskazanych w treści decyzji (organ przywołał również postanowienie o sprostowaniu decyzji i decyzję zmieniającą).

Wskazane wyżej pozwolenie wodnoprawne, obowiązywało w IV kwartale 2020 r. Zastąpiło ono decyzję Marszałka Województwa [...]z dnia [...]października 2010 r., udzielającą MPWiK pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z Oczyszczalni Ścieków "[...]", zlokalizowanej w [...]przy ul. [...]do rzeki [...]wylotem usytuowanym w km 527+400 jej biegu, w ilości i na warunkach w niej wskazanych.

Następnie organ dokonał oceny uprawnień wynikających z decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]czerwca 2011 r. [...]. MPWiK uzyskało pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, tj. wprowadzanie do [...]ścieków komunalnych z przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej lewobrzeżnej [...], w ilości nie większej niż 16,50 m3/s oraz na warunkach sformułowanych w pkt II, przedstawiających się następująco:

- średnia roczna liczba zrzutów nie będzie większa niż 10,

- odnotowywania wszystkich zrzutów burzowych z podaniem daty, czasu trwania zrzutu i ilości odprowadzanych ścieków,

- utrzymywania we właściwym stanie technicznym urządzeń układu przesyłowego ścieków ogólnospławnych z lewobrzeżnej [...]do oczyszczalni ścieków "[...]" oraz urządzeń i kolektorów przelewowych odprowadzających ścieki do [...],

- pokrycia ewentualnych strat powstałych w wyniku realizacji pozwolenia.

Pozwolenie to nie obejmowało prawa do korzystania z wylotu zlokalizowanego w rejonie ul. [...]w innych sytuacjach niż wprowadzanie do rzeki [...]ścieków komunalnych z przelewu burzowego, nie wiążących się z ujęciem w system kanalizacji ogólnospławnej nadmiernej ilości wód opadowych podlegających zmieszaniu ze ściekami, co uniemożliwiało poddanie ich oczyszczeniu w całości. Zrzutu awaryjnego do rzeki [...], jaki miał miejsce w sprawie, nie można utożsamiać z wprowadzaniem do niej ścieków z przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej.

Przedmiotowe pozwolenie zostało udzielone na mocy przepisów Prawa wodnego z 2001 r. Przepis art. 41 ust. 3 ww. Prawa wodnego stanowił: dopuszcza się wprowadzanie do wód lub do ziemi wód opadowych z przelewów kanalizacji deszczowej lub ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 .

Stosownie do art. 45 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2001r., Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 137, poz. 984 z późn. zm.).

Dla oceny sprawy znaczenie miał § 20 rozporządzenia stanowiący, że: 1. Ścieki z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej mogą być wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych płynących oraz wód przybrzeżnych, jeżeli średnia roczna liczba zrzutów z poszczególnych przelewów nie jest większa niż 10; 2. Średnią roczną liczbę zrzutów ustala się na podstawie danych obejmujących wyniki obserwacji opadów z okresu co najmniej 10 lat lub wyniki obserwacji działania istniejących przelewów burzowych w ciągu co najmniej 2 lat; 2a. Średnią roczną liczbę zrzutów dla aglomeracji > 100.000 RLM ustala się na podstawie zweryfikowanych modeli symulacyjnych; 2b. W przypadku braku zweryfikowanych modeli symulacyjnych, o których mowa w ust. 2a, średnią roczną liczbę zrzutów dla aglomeracji > 100.000 RLM ustala się zgodnie z ust. 2, przy czym do czasu opracowania tych modeli zmniejsza się dla poszczególnych przelewów średnią roczną liczbę zrzutów, o której mowa w ust. 1; 3. W przypadku braku danych, o których mowa w ust. 2, ścieki z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej mogą być wprowadzane do wód, jeżeli: 1) kanalizacja doprowadza ścieki do oczyszczalni w aglomeracjach o RLM poniżej 100.000; 2) natężenie przepływu w kanalizacji przed przelewem burzowym, wywołane przez zjawiska opadowe, jest co najmniej czterokrotnie większe [(3+1) Q] od średniego natężenia przepływu w tej kanalizacji, w okresach pogody bezopadowej, określonego dla doby o średniej ilości ścieków dopływających w ciągu roku do oczyszczalni ścieków (Q). 4. Jeżeli na podstawie bezpośrednich analiz wód odbiornika zostanie stwierdzone, że odprowadzane do niego zrzuty z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej powodują zmianę jakości wód uniemożliwiającą korzystanie z nich zgodnie z ich przeznaczeniem, można zmniejszyć średnią roczną liczbę zrzutów, o której mowa w ust. 1.

Zgodnie z art. 37 ust. 2 Prawa wodnego z 2001r. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi stanowi szczególne korzystanie z wód, które wykracza poza korzystanie powszechne lub zwykłe. Stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego z 2001r., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód, w ramach którego wyróżnia się właśnie wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Wprowadzanie do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej stanowi swoistego rodzaju działanie, dopuszczalne na warunkach wskazanych w przepisach Prawa wodnego z 2001r. oraz przepisach wykonawczych. Zachodzi w ściśle określonych okolicznościach - gdy w kanalizacji ogólnospławnej wskutek zewnętrznych zjawisk atmosferycznych zbierze się nadmiar wód opadowych powodujących powstanie ścieków komunalnych jako mieszaniny ścieków bytowych z wodami opadowymi, co uniemożliwia poddanie ich w całości oczyszczaniu.

Wbrew stanowisku MPWiK, nie odnosi się do każdego przypadku zrzutu nieoczyszczonych ścieków komunalnych. Z odprowadzaniem ścieków na mocy tego pozwolenia nie można utożsamiać (niezwiązanego z przebiegiem zjawisk atmosferycznych) zrzutu nieoczyszczonych ścieków w związku z awarią systemu kanalizacji.

Z definicji legalnej pojęcia ścieków komunalnych zawartej w art. 9 ust. 1 pkt 16 Prawa wodnego z 2001r., wynika, że jako ścieki komunalne rozumie się ścieki bytowe lub mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzane urządzeniami służącymi do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych. Tożsamą definicję zawiera art. 16 pkt 63 Prawa wodnego z 2017r.

Pojęcie przelewu burzowego należy powiązać ze zjawiskami atmosferycznymi, z intensywnymi opadami deszczu. Zdaniem organu art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001r. odnosi się do ściśle określonej sytuacji wprowadzania do wód ścieków komunalnych, stanowiących mieszaninę z wodami opadowymi, co potwierdza sposób funkcjonowania komunalnej kanalizacji ogólnospławnej.

Okoliczność, iż wprowadzanie do wód ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, można kwalifikować jako przykład korzystania z usługi wodnej wskazanej w art. 35 ust. 3 pkt 5 Prawa wodnego z 2017r. - nie oznacza, że ma tożsamy zakres przedmiotowy ze wskazaną usługą wodną.

Z art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001r. (obecnie art. 80 Prawa wodnego z 2017r.), wynika, że są to specyficzne przypadki wprowadzania ścieków do wód. Nie stanowią o uprawnieniach do wprowadzania ścieków do wód w ogólności, a jedynie w ściśle oznaczonym przypadku, nie mogą zatem stanowić uprawnienia do dokonywania zrzutów awaryjnych, jakie miały miejsce w niniejszej sprawie. Powołany art. 41 ust. 3 stanowi wyjątek od zasady z art. 41 ust. 1 Prawa wodnego z 2001r., według którego ścieki wprowadzane do wód w ramach zwykłego albo szczególnego korzystania z wód, powinny być oczyszczone, nie mogą zawierać wskazanych substancji oraz powodować skutków wskazanych w przepisie.

Natomiast przepis art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001r. nie przewiduje wymogu oczyszczania ścieków z przelewu burzowego. Warunki wprowadzania do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej przewidywał § 20 rozporządzenia z 2006r., w przepisach którego nie określono wymogów co do zawartości ścieków, a jedynie wskazano, że jeżeli zostanie stwierdzone, że odprowadzane z przelewów burzowych ścieki powodują zmianę jakości wód, uniemożliwiającą korzystanie z nich, zgodnie z ich przeznaczeniem, to można zmniejszyć średnią roczną liczbę zrzutów, o której mowa w § 20 ust. 1 rozporządzenia. Powołany § 20 ust. 1 rozporządzenia, stanowił o możliwości wprowadzania do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, jeżeli średnia roczna liczba zrzutów z poszczególnych przelewów nie jest większa niż 10, co podkreśla wyjątkowy charakter uprawnienia do odprowadzania tego rodzaju ścieków.

Zatem regulacja z art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001r., stanowi ustawowy wyjątek, którego nie należy interpretować rozszerzająco. Przepis ten był materialnoprawną podstawą pozwolenia z 2011r. i przesądzał o zakresie uprawnień z niego wynikających. W przypadku kanalizacji ogólnospławnej mowa jest o wprowadzaniu ścieków z przelewów burzowych, w związku z intensywnym przebiegiem opadów deszczu. W powołanym przepisie ustawodawca odniósł się jedynie do dwóch rodzajów sieci kanalizacyjnej, czyli kanalizacji deszczowej, służącej wyłącznie do odprowadzania wód opadowych, jak i komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, służącej do łącznego odprowadzania wód opadowych oraz ścieków. Urządzenie kanalizacji ogólnospławnej określane mianem przelewu burzowego służy odprowadzeniu przelewu substancji ujętych w system kanalizacyjny w związku z gwałtownymi opadami deszczu.

Istota kanalizacji ogólnospławnej polega na jednoprzewodowym transporcie wszystkich ścieków (w tym zmieszanych z wodami opadowymi) do oczyszczalni, z czym związana jest konieczność odciążania oczyszczalni ścieków przez przelewy burzowe czy zbiorniki retencyjne w okresie trwania opadów (strumień ścieków jest wówczas nawet kilkadziesiąt razy większy). Do odciążenia hydraulicznego sieci w systemie kanalizacji ogólnospławnej - podczas trwania intensywnych opadów deszczu, stosowane są przelewy burzowe i zbiorniki retencyjne. Przelewy burzowe na kanalizacji ogólnospławnej budowane są głównie w celu: zabezpieczenia oczyszczalni ścieków przed przeciążeniem hydraulicznym i spadkiem sprawności jej działania, zwłaszcza części biologicznej i chemicznej, podczas pogody deszczowej, zmniejszenia wymiarów kolektora - za przelewem.

Na podstawie pozwolenia burzowego, udzielonego na mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]czerwca 2011 r. nr [...], ścieki z komunalnej kanalizacji ogólnospławnej mogły być wprowadzane do wód, jedynie na skutek przelania się przez wskazaną kanalizację wód opadowych, zebranych w nią, w wyniku gwałtownych opadów deszczu - w sytuacji, gdy, zebrany w kanalizację nadmiar wód opadowych, w tym po ich zmieszaniu ze ściekami, groził przeciążeniem systemu i uszkodzeniem urządzeń. Inne zdarzenia skutkujące zrzutem nieoczyszczonych ścieków, jak awaria systemu kanalizacji nie były objęte zakresem tego pozwolenia.

Dodatkowo w uzasadnieniu pozwolenia (s. 3 decyzji), wskazano: "Działanie przelewu burzowego związane będzie z funkcjonowaniem układu przesyłowego ścieków z lewobrzeżnej [...]do rozbudowywanej oczyszczalni ścieków "[...]". Obecnie większość ścieków komunalnych z lewobrzeżnej części [...]odprowadzana jest bez oczyszczania do [...]. Po realizacji inwestycji, polegającej na budowie układów przesyłowego pod dnem [...], wraz z powiązanymi obiektami technologicznymi obejmującymi m. in. budynek krat, kolektory kanalizacyjne, komory, pompownie oraz przelewy burzowe, ścieki z lewobrzeżnej [...] , transportowane będą do oczyszczalni ścieków "[...]" usytuowanej po prawej stronie [...]. W czasie intensywnych długotrwałych opadów nadmiar ścieków komunalnych odprowadzany będzie poprzez przelewy burzowe do [...], z których głównym będzie przedmiotowy przelew z wylotem w rejonie ul. [...]."

Zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 11 Prawa wodnego z 2001r. w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności sposób postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności bądź awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia, a także rozmiar i warunki korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym, dopuszczalnym czasem trwania tych warunków.

Dla ustalenia uprawnienia MPWiK do korzystania z wód rzeki [...] w sytuacji awarii układu przesyłowego, znaczenie miało to czemu układ przesyłowy służył, a nie tylko techniczna możliwość wykorzystania urządzeń przelewu burzowego w rejonie ul. [...]do zrzutów awaryjnych. Z operatu wodnoprawnego na podstawie którego pozwolenie zostało wydane nie wynika aby wnioskowano o ustalenie uprawnień do korzystania z wód na wypadek awarii.

Ustawa Prawo wodne z 2017r. zawiera regulacje analogiczne względem powołanych przepisów Prawa wodnego z 2001r., tak samo jak aktualnie obowiązujące Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych.

Zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 14 Prawa wodnego z 2017r. (uprzednio art. 128 ust. 1 pkt 11), w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności sposób postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności lub awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia, a także rozmiar i warunki korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym dopuszczalnym czasem trwania tych warunków.

Tym samym nie można uznać, aby źródłem uprawnienia do wprowadzania do rzeki Wisły nieoczyszczonych ścieków komunalnych w związku z zaistniałą awarią, po wejściu w życie Prawa wodnego 2017. było analizowane pozwolenie wodnoprawne z 2011r.

Również pozwolenie wynikające z decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] października 2019 r. na wprowadzanie do rzeki [...] oczyszczonych ścieków komunalnych, nie stanowi o uprawnieniu MPWiK do korzystania z wód, jakie miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Nie obejmuje ono uprawnienia do korzystania z wód poprzez wprowadzanie do nich nieoczyszczonych ścieków komunalnych nie ujętym w treści pozwolenia wylotem zlokalizowanym na lewym brzegu [...] w rejonie ul. [...], w tym w sytuacji awarii układu przesyłowego.

W operacie wodnoprawnym autorstwa PP z czerwca 2019 r. stanowiącym załącznik do wniosku MPWiK, w wyniku, którego wydane zostało pozwolenie z dnia [...] października 2019 r., w pkt 6 części opisowej zawarto wskazania odnoszące się do planowanego okres rozruchu, sposobu postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności lub awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia wodnoprawnego, a także rozmiar i warunki korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym, dopuszczalnym czasem ich trwania. Wskazano na możliwe sytuacje awaryjne urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia wodnoprawnego skutkujące zagrożeniem środowiska, nie odnosząc się do kwestii funkcjonowania układu przesyłowego. Następnie wskazano zabezpieczenia przed skutkami nadzwyczajnych zagrożeń, podnosząc że inne zjawiska są bardzo mało prawdopodobne i nie pojawiają się w oczyszczalniach tej wielkości. Stwierdzono, że wymienione zabezpieczenia techniczne przed poważnymi stanami awaryjnymi, które mogłyby spowodować nadzwyczajne zagrożenia środowiska należy uznać za właściwe i redukujące do minimum groźbę wystąpienia poważnej awarii w znaczący sposób pogarszającej efekt oczyszczania ścieków.

Nie wskazano w ogóle, wraz z określeniem rozmiaru i warunków, na potrzebę korzystania z wód w sytuacji awarii oraz w związku z przebiegiem działań dotyczących zwalczania jej skutków poprzez odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków komunalnych za pośrednictwem przelewu burzowego w rejonie ul. [...]. W pkt 8 operatu wodnoprawnego, dotyczącym zakresu oraz podstawowych warunków wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, wskazuje się wyłącznie na wprowadzanie do rzeki [...]ścieków oczyszczonych. Treść operatu odnosi się jedynie do odprowadzania do rzeki [...] ścieków oczyszczonych urządzeniem wodnym - wylotem, jako zespołem obiektów zrzutu ścieków, zlokalizowanym na prawym brzegu [...], w km 527+400 jej biegu (pkt 3 s. 29 operatu).

Przelew burzowy zlokalizowany w rejonie ul. [...]został wskazany w treści operatu wodnoprawnego, ale jako obiekt za pośrednictwem, którego po wystąpieniu opadów skutkujących istotnym zwiększeniem ilości ścieków dopływających do oczyszczalni ponad 14,2 m3/s, w zależności od panujących warunków i ilości powstających ścieków ogólnospławnych dokonywane są zrzuty do odbiornika (s. 18 operatu wodnoprawnego).

Ewentualne uprawnienie Spółki do prowadzenia zrzutu awaryjnego ścieków nieoczyszczonych za pośrednictwem przelewu burzowego zlokalizowanego w rejonie ul. [...], mogłoby się zaktualizować, jeżeli w pozwoleniu z dnia [...] października 2019 r. wskazana zostałaby możliwość odprowadzania nieoczyszczonych ścieków do rzeki [...]z określeniem warunków i rozmiaru korzystania z wód w tym zakresie.

Pozostaje to w zgodzie z implementowanymi przez polskie prawodawstwo przepisami dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U.UE.L.1991.135.40 ze zm.).

Możliwość dokonania zrzutu awaryjnego, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie nie wynikała z pozwolenia z dnia [...] października 2019 r..

W niniejszej sprawie nie może być mowy o działaniu skarżącego w ramach udzielonych pozwoleń wodnoprawnych, czy też jedynie z ewentualnym ich przekroczeniu. MPWiK nie mogło przekroczyć uprawnień, których nie nabyło.

Celem wprowadzenia systemu pozwoleń była racjonalizacja korzystania z wód, ograniczanie zanieczyszczenia wód, zapewnienie ich odpowiedniej jakości oraz zależnych od nich ekosystemów wodnych przez określanie sposobów wykorzystywania wód, w tym w szczególności ilości wody pobieranej oraz ilości substancji wprowadzanych (ścieków) do wód i do gruntów .

Działania MPWiK należy ocenić jako korzystanie z usług wodnych nie w ramach pozwolenia wodnoprawnego, czy z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, lecz bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 oraz 2 Prawa wodnego z 2017r. dopuszcza się korzystanie z każdej wody w rozmiarze i w czasie wynikających z konieczności:

1) zwalczania poważnych awarii, klęsk żywiołowych, pożarów lub innych miejscowych zagrożeń;

2) zapobieżenia poważnemu i nagłemu niebezpieczeństwu grożącemu życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, którego w inny sposób nie można uniknąć.

Stosownie do art. 31 ust. 4 Prawa wodnego z 2017r. we wskazanych wyżej przypadkach (art. 31 ust. 1 pkt 1 oraz 2) oraz w czasie suszy lub niskiego stanu wód nie ponosi się opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 2 Prawa wodnego z 2017r.

Wskazane wyłączenie od obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej nie ma, zastosowania w niniejszej sprawie. Odnosi się ono bowiem jedynie do opłaty podwyższonej uregulowanej w art. 280 pkt 2 - korzystania z usług wodnych z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym (a taka sytuacja nie ma zaś miejsca w niniejszej sprawie). Przedmiotowe wyłączenie nie odnosi się do opłaty podwyższonej wskazanej w art. 280 pkt 1 Prawa wodnego z 2017r., w tym lit. b, to jest za korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, do czego doszło w niniejszej sprawie.

Treść art. 31 ust. 4 Prawa wodnego z 2017r., odwołuje się wyłącznie do opłaty podwyższonej regulowanej w art. 280 pkt 2, a przepis wprowadzający ustawowy wyjątek, nie może podlegać rozszerzającej wykładni.

Niezależnie od tego czy przedmiotowy zrzut ścieków należy zaliczyć do korzystania z wód w celu zapobieżenia poważnemu i nagłemu niebezpieczeństwu grożącemu życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, którego w inny sposób nie można uniknąć, to nie będzie on podlegał wyłączeniu od obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej, gdyż został dokonany bez pozwolenia wodnoprawnego.

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z [...] marca 2021 r. ustalającą obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej w wysokości 9.066.350 złotych, za wprowadzanie w IV kwartale 2020 r. ścieków komunalnych do rzeki [...]za pośrednictwem wylotu przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej w rejonie ul. [...]w m. [...], w związku z awarią systemu rurociągów transportujących ścieki komunalne z lewobrzeżnej części [...]do oczyszczalni ścieków "[...]".

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenia przepisów, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku - Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 280 ust. 2 lit. b ustawy - Prawo wodne z 2017 r. poprzez ich niezastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, że doszło do korzystania z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, gdy Spółka legitymuje się decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 roku, nr [...], udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków komunalnych z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, wskutek czego istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do treści normy prawnej, które organ powinien rozstrzygnąć na korzyść Spółki,

2) art. 41 ust. 3 ustawy - Prawo wodne z 2001 r. i art. 80 Prawa wodnego z 2017r. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące stwierdzeniem przez organ, że wprowadzanie do wód ścieków komunalnych z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, może mieć miejsce wyłącznie, gdy "w kanalizacji ogólnospławnej wskutek zewnętrznych zjawisk atmosferycznych zbierze się nadmiar wód opadowych powodujących powstanie mieszaniny ścieków określonego rodzaju z tymi wodami opadowymi stanowiącej o ilości ścieków komunalnych uniemożliwiającej ich poddanie oczyszczaniu", chociaż przepisy te nie odnoszą się do przyczyn wprowadzania ścieków komunalnych z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, lecz zawierają wyłącznie dwa kryteria, tzn. co może być wprowadzane do wód (ścieki) i z jakiego urządzenia wodnego może być wprowadzane do wód (z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej),

3) § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, a także § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 roku w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. 2019r., poz. 1311, dalej jako "Rozporządzenie ściekowe") poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przepisy te miałyby decydować o dopuszczalnych przyczynach dokonywania zrzutów ścieków komunalnych z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej w sytuacji, gdy odnoszą się one wyłącznie do dopuszczalnej ich liczby (kryterium arytmetyczne), a nie do okoliczności, w których dochodzi do takiego korzystania z wód (kryterium "pogodowe"),

4) art. 128 ust. 1 pkt 11 Prawa wodnego z 2001 r. w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 14 Prawa wodnego z 2017 r. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że urządzeniami istotnymi dla realizacji pozwolenia wodnoprawnego są wyłącznie urządzenia służące realizacji takiego pozwolenia, wskutek czego układ przesyłowy ścieków komunalnych do oczyszczalni ścieków "[...]" miałby nie stanowić urządzenia istotnego dla realizacji pozwolenia udzielonego Spółce, gdyż układ przesyłowy "nie służy" funkcjonowaniu przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej,

5) art. 9 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że jedna z zasad ogólnych gospodarowania wodami miałaby uzasadniać formułowanie tez o negatywnym oddziaływaniu na środowisko w sprawie dotyczącej instrumentu ekonomicznego w gospodarowaniu wodami oraz miałaby przesądzać o uznaniu, że wystąpiło korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a nie z naruszeniem takiego pozwolenia,

6) art. 31 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r. w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez organ, że korzystanie z wód przez Spółkę wynikające z konieczności zwalczania poważnej awarii i zapobieżenia nagłemu niebezpieczeństwu grożącemu życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, którego w inny sposób nie można było uniknąć, miałoby nie być objęte wyłączeniem obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej.

Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków komunalnych do rzeki [...]za pośrednictwem wylotu przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej w rejonie ul. [...]. Wskazany w decyzji sposób interpretacji przepisów prowadził do uznania, że nawet najmniejsze przekroczenie warunków korzystania z wód w określonym pozwoleniu wodnoprawnym musi być klasyfikowane jako korzystanie bez pozwolenia.

MPWiK zgadzało się z opłatą zmienną za wprowadzanie ścieków do rzeki [...]w IV kwartale 2020 r. i uiściło ją. W ten sposób koszty środowiskowe korzystania z wód zostały poniesione przez Spółkę. Kwestionowało jednak obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej w wysokości 9.066.350 złotych za rzekome korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia.

Zdaniem skarżącej wystąpiły istotne wątpliwości co do treści norm prawnych zastosowanych w sprawie, które zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a. powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Spór interpretacyjny dotyczył:

- oceny uprawnień zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym,

- zwrotów w unormowaniach dotyczących opłat podwyższonych, tzn. "bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego" (art. 280 pkt 1 Prawa wodnego) i "z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym" (art. 280 pkt 2 Prawa wodnego) oraz ich relacji wobec pozwolenia,

- rozbieżności co do zakresu przepisów regulujących wprowadzanie do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej,

- zastrzeżeń do treści pozwolenia wodnoprawnego w zakresie sposobu postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności lub awarii urządzeń istotnych dla realizacji tej decyzji.

Spółka podnosiła, że na mocy pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. uzyskała możliwość wprowadzania do wód ścieków komunalnych, czyli ścieków bytowych lub mieszaniny ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzanych urządzeniami służącymi do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych (art. 9 ust. 1 pkt 16 Prawa wodnego z 2001r.; art. 16 pkt 63 Prawa wodnego z 2017 r.). Z pozwolenia wynika, że ścieki komunalne możliwe do wprowadzania do wód muszą pochodzić "z przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej lewobrzeżnej [...] ", a zatem ścieki te mają być wprowadzane wyłącznie z oznaczonego rodzaju urządzenia wodnego - przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej (art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r.; art. 80 Prawa wodnego z 2017 r.). Pozwolenie uprawnia do wprowadzania ścieków za pośrednictwem ściśle określonego urządzenia wodnego - istniejącym wylotem w rejonie ul. [...].

Zdaniem Spółki, zrzut ścieków komunalnych dokonany przy wykorzystaniu ww. urządzenia w IV kwartale 2020 r. mieścił się w powyższych ramach. Spółka kwestionowała twierdzenia organu, że o możliwości wprowadzania ścieków miałyby decydować określone "sytuacje", np. intensywne opady, a nie to, że ścieki określonego rodzaju (ścieki komunalne) są odprowadzane za pośrednictwem konkretnego rodzaju urządzenia wodnego, czyli przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej.

Nadto skarżąca podniosła, że przepis art. 280 Prawa wodnego z 2017 r. rozróżnia sytuacje, w których opłatę podwyższoną ponosi się za zachowania podejmowane bez pozwolenia wodnoprawnego albo z przekroczeniem warunków korzystania z wód przewidzianych w takiej decyzji. Oznacza to, że w stosunku do określonego sposobu korzystania z usług wodnych, czyli np. wprowadzania ścieków do wód (art. 35 ust. 3 pkt 5 Prawa wodnego z 2017 r.), na gruncie art. 280 Prawa wodnego z 2017 r. możliwe jest wystąpienie tylko jednego z dwóch przypadków:

- korzystający z usług wodnych nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na takie korzystanie - art. 280 pkt 1 lit. b Prawa wodnego,

- korzystający z usług wodnych posiada pozwolenie wodnoprawne, jednakże określone warunki takiego korzystania zostały przekroczone - art. 280 pkt 2 lit. b Prawa wodnego.

Doszło do naruszenia art. 7a § 1 kpa w zw. z art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 280 ust. 2 lit. b Prawa wodnego poprzez przyjęcie, że działanie skarżącego było korzystaniem z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, gdy Spółka posiadała pozwolenie na wprowadzanie ścieków komunalnych z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej. Istniały bowiem niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych, które organ powinien rozstrzygnąć na korzyść Spółki.

W art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. i art. 80 Prawa wodnego z 2017 r. ustawodawca nie wskazał kryterium "pogodowego" korzystania z wód polegającego na wprowadzaniu do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej. Przepisy te wyróżniają dwa kryteria służące wyodrębnianiu korzystania z wód: co może być wprowadzane do wód lub do ziemi (ścieki), oraz skąd może być wprowadzane do wód lub do ziemi (z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej).

Organ dokonał błędnej wykładni ww. przepisów w odniesieniu do użytego w nich określenia "ścieków komunalnych", uznając, że takowe mogą być wprowadzane jako skutek przelania się przez wskazaną kanalizację wód opadowych, zebranych w nią, w wyniku gwałtownych opadów deszczu, a ponadto przyjmując, że pojęcie przelewu burzowego należy odnosić do zewnętrznych zjawisk atmosferycznych związanych z intensywnymi opadami deszczu.

Skarżąca podniosła, że organ nie uwzględnił dyspozycji przepisu art. 31 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z 2017 r., który odnosi się do zapobiegania powstaniu niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludności lub mienia znacznej wartości. Pozwolenie na wprowadzanie ścieków komunalnych z przelewu burzowego w rejonie ul. [...]obejmowało sytuacje nadzwyczajne, w których te ścieki nie mogły zostać przesłane do oczyszczalni ścieków "[...]". Takim zdarzeniem była awaria systemu rurociągów transportujących ścieki z lewobrzeżnej części [...]do oczyszczalni ścieków "[...]", do której doszło [...] sierpnia 2020 r. Skierowanie ścieków do [...] z przedmiotowego przelewu burzowego miało na celu zażegnanie nagłego i poważnego niebezpieczeństwa grożącemu życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, którego w inny sposób nie można uniknąć. Zgodnie z art. 31 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r., w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz w czasie suszy lub niskiego stanu wód nie ponosi się opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 2 Prawa wodnego, czyli opłaty podwyższonej za przekroczenie warunków korzystania z wód określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Reasumując skrząca wskazała na błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001r. i art. 80 Prawa wodnego, § 20 ust. 1 i 4 rozporządzenia z 2006r. i § 14 ust. 1 i 7 rozporządzenia z 2019r., art. 128 ust. 1 pkt 11 Prawa wodnego z 2001r. w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 14 Prawa wodnego oraz art. 7a § 1 kpa w zw. z art. 280 pkt 1 lit. b Prawa wodnego. Wskazane korzystanie z wód było działaniem z naruszeniem pozwolenia, gdyż do wprowadzania ścieków komunalnych do rzeki [...]z przelewu burzowego doszło w związku z koniecznością zwalczania poważnej awarii oraz zapobieżenia powstaniu niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia mieszkańców. Doszło do niewłaściwego zastosowania przepisów art. 31 ust. 4 Prawa wodnego w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego, skutkującego uznaniem, że dopuszczalnym było ustalenie opłaty podwyższonej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga jest niezasadna.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 280 pkt 1 lit. b, art. 281 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.). Zgodnie z art. 280 pkt 1 lit. b ww. ustawy, opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Stosownie do treści art. 281 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z 2017 r., wysokość opłaty podwyższonej w przypadku wprowadzania ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód. Wysokość opłaty podwyższonej ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat podwyższonych w formie informacji - art. 281 ust. 5. Jednocześnie przepis art. 273 ust. 6 cyt. ustawy przewiduje, że w razie nieuznania reklamacji (wniesionej przez podmiot obowiązany do poniesienia opłaty podwyższonej) właściwy organ określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.

Stan faktyczny sprawy zasadniczo nie był kwestionowany, niemniej potwierdzić należy zastrzeżenia skarżącego (wyrażone w replice), że rekonstrukcja i stylistyka uzasadnienia wydanej decyzji znacznie utrudniały jej kontrolę i z pewnością nie wzmacniały kształtowaniu zaufania do działania organu administracji państwowej wyrażającego się w przeświadczeniu, że rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem i słuszne.

Bezsporne było, że w dniach 6 października, 14-31 października, 4 grudnia 2020 r. w IV kwartale 2020 r., MPWiK wprowadziło do rzeki [...] nieoczyszczone ścieki komunalne, za pośrednictwem wylotu przelewu burzowego w rejonie ul. [...] w [...]w km 522+650 [...], co związane było z awarią w układzie przesyłowym ścieków komunalnych z lewobrzeżnej [...]do Oczyszczalni Ścieków "[...]", jaka miała miejsce 29 sierpnia 2020 r.

Zdaniem skarżącej wprowadzenie do rzeki [...]ścieków komunalnych istniejącym przelewem burzowym w rejonie ul. [...] miało miejsce na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wynikającego z decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]

Istota sporu sprowadzała się zatem do ustalenia, czy działanie Spółki znajdowało oparcie w posiadanych przez nią pozwoleniach wodnoprawnych, czy też jak przyjął organ – stanowiło korzystanie z usług wodnych bez takiego pozwolenia.

W okresie zdarzenia skarżąca legitymowała się dwoma pozwoleniami wodnoprawnymi, to jest: decyzją Prezydenta [...] z [...] czerwca 2011 r., nr [...], udzielającą Spółce pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód: wprowadzanie do rzeki [...]ścieków komunalnych z przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej lewobrzeżnej [...] , istniejącym wylotem 2 x Ø 2000 mm / 2 x Ø 1800 mm w rejonie ul. [...]w Dzielnicy [...] , w km 522+650 [...] w ilości i na warunkach w niej wskazanych oraz decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] października 2019 r. na mocy której udzielono Spółce pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - odprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych z Zakładu "[...]" w [...]do rzeki [...] wylotem usytuowanym w km 527+400 jej biegu, zmienioną decyzją z [...] lutego 2020 r.

Decyzja Prezydenta [...] z [...]czerwca 2011 r., nr [...], została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Stosownie do art. 37 ust. 2 Prawa wodnego z 2001r. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi stanowi szczególne korzystanie z wód, które wykracza poza korzystanie powszechne lub zwykłe. Stąd zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, na szczególne korzystanie z wód polegające m.in. na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Podobne regulacje zawierają przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r., pojęcie usług wodnych polega na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy, usługi wodne obejmują wprowadzanie ścieków do wód. Tego rodzaju działanie – odpowiednio do art. 389 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r., wymaga uzyskania stosownego pozwolenia wodnoprawnego.

Bezzasadne były zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 280 ust. 2 lit. b Prawa wodnego z 2017 r. Organ miał bowiem pełne podstawy do przyjęcia, że decyzja Prezydenta [...] z [...]czerwca 2011 r., udzielająca Spółce pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z usług wodnych nie obejmuje sytuacji zrzutu nieoczyszczonych ścieków do rzeki [...]za pośrednictwem wylotu w rejonie ul. [...], w sytuacji awarii układu przesyłowego ścieków komunalnych do oczyszczalni ścieków "[...]". Tym samym doszło do korzystania przez Spółkę z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a w sprawie nie zachodzą niedające się usunąć wątpliwości, co do treści normy prawnej.

Dokonana przez organ wykładnia przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji Prezydenta [...] z [...]czerwca 2011 r., nr [...], była całkowicie prawidłowa.

Zarówno art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r., jak i art. 80 Prawa wodnego z 2017r. przewidują – na zasadzie odstępstwa od pozostałych regulacji ustawowych ustanawiających zasadę odprowadzania ścieków wyłącznie po poddaniu ich wymaganemu oczyszczeniu – możliwość wprowadzenia do wód lub do ziemi wód opadowych z przelewów kanalizacji deszczowej lub ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, na warunkach określonych odpowiednio w przepisach wykonawczych. W sytuacji gdy powyższe unormowania mają charakter wyjątkowy, to nie sposób pominąć, że treść ww. norm odnosi się do szczególnego charakteru ścieków dopuszczalnych do odprowadzania na ich podstawie. Słusznie wskazał organ, że wyłącznie ścieki z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej nie muszą być ściekami oczyszczonymi, zgodnie z wymogami ustawowymi. Powyższe znajduje potwierdzenie także w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2001 r. (§ 20 rozporządzenia ściekowego z 2006 r.) oraz na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z 2017 r. (§ 14 rozporządzenia z 2019r.), do których to odsyłają odpowiednio art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. oraz art. 80 Prawa wodnego, w zakresie określenia warunków wprowadzania ścieków komunalnych z przelewów burzowych do wód.

Organ logicznie wykazał, że "przelew burzowy" nie służy do odprowadzania nieoczyszczonych ścieków spowodowanego awarią instalacji. Zadaniem przelewów burzowych jest zabezpieczenie w czasie intensywnych opadów urządzenia oczyszczającego przed przeciążeniem hydraulicznym. Funkcjonowanie przelewów burzowych jest ściśle uzależnione od częstości występowania i charakteru opadów atmosferycznych. Choć wskutek zmieszania wód opadowych z pozostałymi ściekami ujmowanymi w kanalizacji ogólnospławnej, powstaje mieszanina objęta zakresem pojęcia ścieków komunalnych, to jednak z uwagi na charakter tej mieszaniny (duża ilość wód opadowych), tylko tego rodzaju ścieki komunalne objęte zostały dyspozycją przepisów art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. i art. 80 Prawa wodnego z 2017 r.

Dokonując wykładni ww. przepisów oraz treści decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...] organ zasadnie stwierdził, że wylot przelewu burzowego zlokalizowany w rejonie ul. [...] w [...] nie był przeznaczony do odprowadzania nieoczyszczonych ścieków w razie awarii urządzeń układu przesyłowego.

W konsekwencji zgodzić należy się z organem Wód Polskich, że pozwolenie wodnoprawne z [...] czerwca 2011 r. nie nadawało uprawnienia w zakresie odprowadzania nieoczyszczonych ścieków w przypadku awarii instalacji. Zrzuty nieoczyszczonych ścieków do rzeki [...] , dokonane przez skarżącą w IV kwartale 2020 r., związane z awarią układu przesyłowego nie mogły być uznane za tożsame z wprowadzaniem do [...]ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, a tym samym nie mogły zostać uznane za działanie na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z [...] czerwca 2011r.

Organ Wód Polskich prawidłowo ustalił, że działania podjęte przez Spółkę wypełniły dyspozycję art. 280 pkt 1 lit. b Prawa wodnego. Zachodziły zatem podstawy do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty podwyższonej.

Awaria układu przesyłowego uniemożliwiła przesyłanie ścieków do oczyszczalni "[...]". Ścieki komunalne zostały wprowadzone do rzeki [...] bez poddania ich oczyszczeniu przez wylot przelewu burzowego przeznaczony zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z [...] czerwca 2011 r. na wprowadzanie do [...] ścieków komunalnych zmieszanych z wodami opadowymi w sytuacji ich nadmiernej ilości. Wbrew stanowisku skarżącej z treści pozwolenia wodnoprawnego z [...] czerwca 2011 r. nie wynika możliwość dokonania awaryjnego zrzutu ścieków nieoczyszczonych.

Pozwolenie wodnoprawne określa zakres legalnego korzystania ze środowiska. Zakresu i treści pozwolenia wodnoprawnego nie można domniemywać. Treść pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Stanowiłoby to zaprzeczenie zasad ogólnych prawa ochrony środowiska, mających fundamentalne znaczenia dla ustalenia zakresu dozwolonego korzystania ze środowiska, czyli na podstawie pozwolenia. Organ wykazał na podstawie analizy właściwych przepisów uprawnienia Spółki wynikające z udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Tym samym nietrafny był zarzut naruszenia art. 41 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. oraz art. 80 Prawa wodnego z 2017 r.

Dokonał prawidłowej wykładni § 20 ust. 1 oraz § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, jak również obecnie obowiązującego § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych. Zgodnie z § 20 ust. 1 Rozporządzenia z 2006 r., ścieki z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej mogą być wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych płynących oraz wód przybrzeżnych, jeżeli średnia roczna liczba zrzutów z poszczególnych przelewów nie jest większa niż 10. Według § 21 ust. 3 Rozporządzenia ściekowego z 2006 r., oceny spełnienia warunków, o których mowa w § 19 ust. 4 i § 20 ust. 1, dokonuje się na podstawie średniej rocznej liczby zrzutów z poszczególnych przelewów określonej na podstawie obserwacji funkcjonowania przelewów przez okres co najmniej 2 lat. Wprowadzanie do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej stanowi działanie o charakterze wyjątkowym dopuszczalne w warunkach wskazanych w przepisach Prawa wodnego z 2001 r. oraz powołanych przepisach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego.

W ramach podstaw prawnych pozwolenia wodnoprawnego z [...] czerwca 2011r. wskazano również art. 128 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r., według którego w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki.

Zgodzić należy się z organem Wód Polskich, że pozwolenie wodnoprawne z [...]czerwca 2011 r. obejmowało wprowadzanie ścieków komunalnych z przelewu burzowego, który użytkowany jest w związku z zewnętrznymi zjawiskami atmosferycznymi, a nie w związku z awarią elementów instalacji odprowadzania i oczyszczania ścieków.

Na zmianę stanowiska w tej sprawie nie wpływają zarzuty dotyczące naruszenia art. 128 ust. 1 pkt 11 Prawa wodnego z 2011 r. oraz art. 403 ust. 2 pkt 14 Prawa wodnego, które dotyczą treści pozwolenia wodnoprawnego, mogącego zawierać określenie sposobu postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności bądź awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia, a także rozmiaru i warunków korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym, dopuszczalnym czasem trwania tych warunków.

Podkreślić należy, że żadne z uzyskanych przez skarżącą pozwoleń wodnoprawnych nie upoważniało do zrzutu awaryjnego nieoczyszczonych ścieków komunalnych wylotem w rejonie ul. [...]w przypadku awarii urządzeń przesyłowych ścieków komunalnych do oczyszczalni ścieków "[...]".

Nie można zgodzić się z tezą skargi, że z treści pozwolenia z [...] czerwca 2011 r. nie wynika ograniczenie jego zakresu wyłącznie do sytuacji, w której wykorzystanie przelewu burzowego jest podyktowane zrzutem nadmiaru ścieków komunalnych wraz z wodami opadowymi. Treść ta zdeterminowana jest bowiem regulacją ustawową, na podstawie której zostało ono wydane. Ponadto, w uzasadnieniu pozwolenia wodnoprawnego z [...] czerwca 2011 r. organ stwierdził wyraźnie, że w czasie intensywnych opadów nadmiar ścieków komunalnych odprowadzany będzie poprzez przelewy burzowe do [...], z których głównym będzie przedmiotowy przelew z wylotem w rejonie ul. [...].

Bezzasadne było twierdzenie Spółki, że pozwolenie wodnoprawne z [...]czerwca 2011r., pozwalało na korzystanie z usług wodnych zarówno dla celów przelewów burzowych jak dla celów zrzutów ścieków komunalnych nieoczyszczonych związanych z ogólnym funkcjonowanie kanalizacji ogólnospławnej. Techniczna oraz technologiczna możliwość wykorzystania przelewu burzowego dla celów zrzutów ścieków komunalnych nieoczyszczonych związanych z ogólnym funkcjonowaniem kanalizacji ogólnospławnej, czyli dla innego celu niż zakładało pozwolenie wodnoprawne z [...] czerwca 2011r., nie zwalnia z opłaty podwyższonej nawet w sytuacji zaistnienia awarii i nie oznacza, że podmiot korzystający w ten sposób ze środowiska działał na podstawie pozwolenia.

Zdaniem Sądu nie był zasadny zarzut naruszenia art. 31 ust. 4 w związku z art. 31 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego z 2017 r. Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego z 2017 r., dopuszcza się korzystanie z każdej wody w rozmiarze i w czasie wynikających z konieczności: 1) zwalczania poważnych awarii, klęsk żywiołowych, pożarów lub innych miejscowych zagrożeń; 2) zapobieżenia poważnemu i nagłemu niebezpieczeństwu grożącemu życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, którego w inny sposób nie można uniknąć. Według art. 31 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r., w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz w czasie suszy lub niskiego stanu wód nie ponosi się opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 2. Zgodnie z art. 280 pkt 2 Prawa wodnego z 2017 r., opłatę podwyższoną ponosi się w razie: 2) korzystania z usług wodnych polegających na: a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi - z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym.

Brak obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej nie miał zastosowania w kontrolowanej sprawie, ponieważ wyłączenie odnosi się do uregulowanej w art. 280 pkt 2 Prawa wodnego z 2017 r. opłaty podwyższonej w razie korzystania z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Przedmiotowe wyłączenie nie odnosi się do opłaty podwyższonej uregulowanej w art. 280 pkt 1 Prawa wodnego z 2017 r., w tym w lit. b, obejmującej korzystanie z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Wskazać należy, że treść art. 31 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r. wyraźnie odwołuje się do wyłączenia obowiązku ustalenia opłaty podwyższonej uregulowanej w art. 280 pkt 2 Prawa wodnego z 2017r. Wyłączenie to dotyczy zatem sytuacji obejmującej potencjalnie mniejszy zakres zagrożeń dla środowiska wynikający z przekroczenia warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym. Dotyczy sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska ma pozwolenie, a dokonał jedynie przekroczenia jego warunków.

Także z decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] października 2019 r., nie wynika możliwość odprowadzania nieoczyszczonych ścieków komunalnych do [...] wylotem zlokalizowanym przy ul. [...] w [...] . Decyzja ta nie tylko nie wskazuje wylotu przy ul. [...] jako wylotu awaryjnego, określając, czy też odnosząc się do zasad korzystania z wód w tym miejscu, ale także nie zawiera określenia postępowania na wypadek awarii - art. 403 ust. 2 pkt 14 Prawa wodnego z 2017 r.

Zdaniem Sądu, unormowanie zamieszczone w powołanym art. 403 ust. 1 pkt 14 Prawa wodnego z 2017 r. (stanowiącym odpowiednik art. 128 ust. 1 pkt 11 Prawa wodnego z 2001 r.) ma w sprawie istotne znaczenie. Przepis ten stanowi bowiem, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności sposób postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania działalności lub awarii urządzeń istotnych dla realizacji pozwolenia, a także rozmiar i warunki korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym dopuszczalnym czasem trwania tych warunków.

Powyższe oznacza, że w pozwoleniu z [...] października 2019 r. obejmującym działalność zakładu oczyszczania ścieków powinny zostać określone warunki i sposób postępowania na wypadek awarii jego istotnych urządzeń. W tym pozwoleniu należałoby poszukiwać ewentualnych uprawnień na wprowadzenie do wód nieoczyszczonych ścieków komunalnych.

Ustawodawca wyraźnie wskazał, że uprawnienia do korzystania z wód w tym zakresie powinny wynikać z pozwolenia, którego realizacji służą urządzenia, z jakich awarią związana może być konieczność korzystania z wód, w tym poprzez wprowadzanie ścieków do wód. Skoro z pozwolenia udzielonego [...] października 2019 r. nie wynikała możliwość zrzutu nieoczyszczonych ścieków komunalnych przelewem burzowym przy ul. [...] w [...] , to organ słusznie przyjął, że ta decyzja nie może stanowić umocowania do działań Spółki mających miejsce w IV kwartale 2020 r.

Rozpoznając skargę niniejszą Sąd uwzględnił również fakt, że w odniesieniu do decyzji określających opłaty podwyższone (za określone kwartały roku 2019 i 2020) z tytułu wprowadzenia do rzeki [...] ścieków komunalnych istniejącym wylotem w rejonie ul. [...] w km 522+650 [...]- w związku z awarią układu przesyłowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wcześniejsze skargi MPWiK - nieprawomocnymi wyrokami z dnia 20 października 2020r., sygn. IV SA/Wa 1059/20; z dnia 19 marca 2021r., sygn. IV SA/Wa 2730/20; z dnia 29 czerwca 2021r., sygn. VII SA/Wa 665/21.

Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.