Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1777/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 315 ust. 3, art. 165, ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 29, art. 8 pkt 1
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi N. z siedzibą w S., Bułgaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest skarga N. z siedzibą w S. (Bułgaria) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej znak [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie oddalenia wniosku N. z siedzibą

w S. (Bułgaria) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "SOPHIA" [...] udzielonego na rzecz D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 22 lutego 2005 r. podmioty takie jak: N. (K., zwana dalej: "skarżąca", "strona"), V. z S., D. z S., D. Z L., V. z S. (zwani także "wnioskodawcy") złożyły do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej: "UP", "organ") wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy SOPHIA [...], udzielony z pierwszeństwem od dnia 5 grudnia 1990 r., na rzecz D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "uprawnioną"). Znak sporny jest przeznaczony do oznaczania towarów w klasie 33, to jest: "win, likierów i wyrobów spirytusowych".

Jako podstawę prawną wniosku wnioskodawcy wskazali przepisy art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17 ze zm., zwana dalej "u.z.t.") w związku z art. 315 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., zwana dalej "p.w.p.") oraz art. 6 septies Konwencji Paryskiej. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że K. jest podmiotem powołanym, by chronić interesy zrzeszonych w nim hodowców winorośli i producentów win. Wina "Sophia" w Polsce są znane od 30 lat

i cieszą się renomą wśród przeciętnych odbiorców. Przed przekształceniami polityczno-gospodarczymi w Bułgarii winnice były państwowe i należały do Z., które zajmowało się kontrolą produkcji, handlem i eksportem win. Jednostką organizacyjną Z. była C., której zadaniem było pośredniczenie w eksporcie win. Do 1990 r. V. był jedynym bułgarskim podmiotem uprawnionym do eksportu win bułgarskich, w tym wina "Sophia". Znak "Sophia" był chroniony w Bułgarii od 15 grudnia 1981 r. do 15 grudnia 1991 r. za numerem [...], a po wygaśnięciu prawa z powodu upływu okresu ochrony, powołane w listopadzie 1990 r. Z. zgłosiło w dniu 1 kwietnia 1992 r. znak "Sophia" [...] w celu uzyskania ochrony w Bułgarii, uzyskując prawo z rejestracji na ten znak. Obecnie uprawnionym do znaku "Sophia" w Bułgarii jest K. jako kontynuator podmiotu zgłaszającego znak w 1992 r. Uprawniona z rejestracji znaku "Sophia" w Bułgarii K. udziela licencji na używanie znaku zgodnie z regulaminem jedynie i wyłącznie dla członków [...].

W grudniu 1990 r., a więc w czasie przemian obejmujących V., V. dokonał na swoją rzecz zgłoszenia znaku "Sophia" w Polsce i uzyskał tę ochronę. Z tych zaś okoliczności wynika, że rejestracja spornego znaku w Polsce została dokonana

z pominięciem bułgarskich producentów win "Sophia".

Swój interes prawny wnioskodawcy wywiedli z naruszenia praw osobistych

i majątkowych poprzez naruszenie prawa do powszechnie znanego znaku "Sophia".

W ich ocenie taka sytuacja uniemożliwia korzystanie z uprzednio posiadanych praw do używania znaku "Sophia". Interes prawny uzasadniający wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem wynikał także z działań uprawnionego, mających charakter blokujący. Licencjobiorca - firma "E." Sp. z o.o. z siedzibą w L. - uprawniony do używania spornego znaku, podjął bowiem działania ograniczające swobodny dostęp do rynku dla wyrobów alkoholowych produkowanych przez wnioskodawców i oznaczonych znakiem towarowym "Sophia". Wnioskodawcy jako okoliczność uzasadniającą wszczęcie postępowania o unieważnienie znaku "Sophia" [...] powołali także dokonane przez K. zgłoszenie w UP znaku towarowego "Sophia" za nr [...] dla towarów w klasach 33 i 35.

Co do naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. wnioskodawcy podnieśli, że w dacie zgłoszenia spornego znaku istniała ważna bułgarska rejestracja na znak "Sophia" za nr [...], udzielona na rzecz państwowego przedsiębiorstwa V., w skład którego wchodził V. V. wykorzystał zaistniałą sytuację (okres przemian ustrojowych w Bułgarii) i zgłosił go w Polsce, zanim dokonały tego podmioty uprawnione do takiej rejestracji. W ten sposób sporna rejestracja narusza interesy bułgarskich winnic. Jest ona naruszeniem dobrych obyczajów i zasad kupieckiej uczciwości, czym spełnia znamiona czynu nieuczciwej konkurencji, określonego w art. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1992 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Zdaniem wnioskodawców, dokonując zgłoszenia spornego znaku V. działał w złej wierze, ponieważ zawłaszczył w sposób świadomy powszechnie znane oznaczenie należące do innych podmiotów, z którymi łączyły go nie tylko ścisłe kontakty, ale wręcz powiązania gospodarcze w ramach Z. Działanie uprawnionego uzasadnia postawienie mu zarzutu naruszenia art. 6 septies Konwencji Paryskiej, przyznającego ochronę wobec działań nieuczciwego agenta. Wnioskodawcy podali, iż wobec uprawnionego toczyły się już inne postępowania

o unieważnienie znaku towarowego – C. ([...]), który unieważniono

z powodu naruszenia przez tę rejestrację art. 8 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t.

Naruszenie art. 8 pkt 2 u.z.t., stanowiącego o niedopuszczalności udzielenia prawa z rejestracji na znak towarowy, który narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, wnioskodawcy wskazali w zakresie pozbawienia prawa do znaku "Sophia" przedsiębiorstwa, które od lat pod tym znakiem produkowało i sprzedawało swoje towary.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t., w świetle którego niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego

w Polsce, dla towarów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, wnioskodawcy stwierdzili, że znak towarowy "Sophia" jest znakiem powszechnie znanym. Na poparcie tego twierdzenia przedstawili historię uprawy winorośli i produkcji wina na terytorium Bułgarii. Podkreślili, że w latach 1947-1998 produkcja wina była zmonopolizowana przez państwo, a głównym odbiorcą win były państwa należące do bloku socjalistycznego, w tym Polska. Dlatego też dzięki dobrej jakości, jak i powszechnej dostępności już w latach osiemdziesiątych wino "Sophia" stało się rozpoznawalne i znane na terytorium Polski. Znak ten uzyskał znamiona znaku powszechnie znanego poprzez długie używanie, intensywność oraz renomę, jaką cieszyły się wina Sophia.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 u.z.t., zgodnie z którym rejestracja znaku towarowego może nastąpić na rzecz przedsiębiorstwa i jedynie dla towarów będących przedmiotem działalności gospodarczej, wnioskodawcy podali, że działające w dacie zgłoszenia spornego znaku przedsiębiorstwo V. było uprawnione do eksportu i importu win, materiałów do produkcji wina, wysokoprocentowych napojów alkoholowych, maszyn, urządzeń oraz innych towarów i materiałów, wszelkich transakcji barterowych oraz usług związanych z głównym przedmiotem działalności, jaką jest handel zagraniczny. Wynika z tego, że ani w dacie zgłoszenia znaku, ani

w dacie rejestracji znaku uprawniony nie posiadał legitymacji do zgłoszenia znaku towarowego "Sophia" na swoją rzecz.

Pismem z dnia [...] marca 2005 r. poinformowano, że V. z siedzibą w Bułgarii zrezygnowała z uczestnictwa w postępowaniu.

W piśmie z dnia [...] maja 2005 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku oraz

stwierdził, że podmioty wskazane jako wnioskodawcy - oprócz V. - nie występują w bułgarskim rejestrze spółek. Ponadto zakwestionował sposób przedstawienia przez wnioskodawców historii przekształceń gospodarczych

i własnościowych bułgarskiego Z., zarzucając im brak spójności

i szczątkowość dowodów mających sugerować historię nazwy "Sophia" i rzekome prawa do tego znaku bułgarskich producentów win. Uprawniony podważył także istnienie związku wnioskujących podmiotów z prawem do znaku "Sophia" w Polsce. Stwierdził ponadto, że wnioskodawcy nie wykazali, w oparciu o jakie umowy bądź przepisy roszczą sobie prawo do znaku towarowego "Sophia".

Jednocześnie uprawniony zarzucił wnioskodawcom brak interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie przedmiotowego postępowania. Podniósł, że interes ten ma jedynie charakter faktyczny, wynikający z możliwości uzyskiwania opłat licencyjnych po udzieleniu ochrony na zgłoszony przez wnioskodawców znak towarowy SOPHIA [...]. Podkreślił, że wnioskodawcy nie wskazali, jakie ich prawa osobiste

i majątkowe zostały naruszone poprzez rejestrację spornego znaku, a także nie przedłożyli dowodów świadczących o zablokowaniu dostępu do polskiego rynku bułgarskim producentom win oznaczanych znakiem "Sophia". Uznał, iż zgłoszenie znaku SOPHIA [...] nie uzasadnia uznania interesu prawnego

w przedmiotowym postępowaniu. Interes prawny powinien być wykazany przez każdego z wnioskodawców. Wnioskodawcy niniejszego postępowania są jedynie zakładami produkującymi wino z winogron, które są skupowane na wolnym rynku, nie bronią zatem interesów winnic bułgarskich, a jedynie pośredników, przedsiębiorstw, które tylko produkują wino.

Co do zarzutu dokonania zgłoszenia spornego znaku w złej wierze,

z naruszeniem art. 8 pkt 1 u.z.t., uprawniony stwierdził, że wnioskodawcy nie wykazali się wiedzą w zakresie ww. przekształceń, ponieważ pojawili się na rynku dopiero po likwidacji przedsiębiorstw państwowych i nie wykazali, że są następcą prawnym Z. – przeciwnie, to V. był jedynym podmiotem uprawnionym do handlu winami poza granicami Bułgarii. Uprawniony nie zgodził się także z oceną wnioskodawców, że przedmiotem działalności V. nie była produkcja wina. Odnosząc się do kwestii szczególnego stosunku zaufania, łączącego uprawnionego

z wnioskodawcami podał, że w dacie zgłoszenia spornego znaku wnioskodawcy nie istnieli, a zatem stosunek taki nie mógł zaistnieć.

Za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 8 pkt 2 u.z.t., ponieważ wnioskodawcy nie wskazali, że którykolwiek z nich posiadał prawa do spornego znaku, a ponadto nie wykazali, że przedmiotowy znak był używany. Co do zarzutu udzielenia prawa wyłącznego na znak SOPHIA [...] z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t., uprawniony stwierdził, że wnioskodawcy nie przedstawili w tym zakresie dowodu świadczącego o tym, że znak był powszechnie znany przed datą jego zgłoszenia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 septies Konwencji Paryskiej, uprawniony podniósł, że przepis ten chroni właściciela znaku towarowego w państwach członkowskich przed działaniami nielojalnego agenta czy przedstawiciela, który uzyskał prawo wyłączne na znak towarowy bez zgody właściciela. Zdaniem uprawnionego żaden z wnioskodawców nie prowadził działalności gospodarczej przed datą zgłoszenia spornego znaku, a ponadto wnioskodawcy nie wykazali, że przysługuje im tytuł właściciela do znaku. Podkreślił, że w dacie zgłoszenia znaku "Sophia" był on jedynym podmiotem mogącym prowadzić sprzedaż chronionych prawem wyłącznym towarów za granicę. Zaznaczył, że aktualny uprawniony nabył prawo z rejestracji znaku "Sophia" na podstawie odpowiedniej umowy.

W toku postępowania przed organem pełnomocnik wnioskodawców oświadczył, że po stronie wnioskującej pozostaje skarżąca oraz V. z S. Podmioty te wskazały, że wywodzą swój interes prawny z naruszenia praw osobistych

i majątkowych poprzez rejestrację spornego znaku na rzecz podmiotu nieuprawnionego oraz z podejmowania przez uprawnionego działań blokujących dostęp do polskiego rynku win.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. swoje uczestnictwo w postępowaniu zgłosił F. wskazując, że dokonano wpisu w rejestrze znaku towarowego SOPHIA [...] w rubryce D - zajęcia praw do znaku towarowego, objętego przedmiotowym postępowaniem - na rzecz F. Wnosił o oddalenie wniosku, przyłączając się do argumentacji prezentowanej przez uprawnionego.

W dalszym toku postępowania wnioskodawcy cofnęli zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 u.z.t. Odnośnie zakresu uprawnień dotyczących dokonania zgłoszenia spornego znaku w Polsce przyznali, że żaden z poszczególnych producentów win, jak również Z. nie dysponował takimi uprawnieniami. Nadto podali, że V. był mniejszościowym udziałowcem V. Sp. z o.o., a więc następcą zgłaszającego sporny znak. Wyjaśniając zaś aspekt następstwa prawnego stwierdzili, że poszczególne jednostki, wchodzące w skład Z., po rozwiązaniu tego Z. stały się podmiotami w Z. Z przedłożonego Statutu wynika, że Z. to powstało w celu realizowania ochrony własności intelektualnej swoich członków w Bułgarii, jak

i za granicą. W 2000 r. powstała (na podstawie bułgarskiej ustawy o winie i napojach spirytusowych) K., która zrzeszyła 37 podmiotów, w tym V. [...] tej przekazano aktywa i prawa majątkowe dotychczasowego Z. W Polsce została utworzona spółka P., będąca odpowiednikiem bułgarskiego V. Spółka P. została wezwana do zaprzestania sprzedaży bułgarskiego wina "Sophia" pochodzącego od wnioskodawców. W ocenie wnioskodawców świadczy to o złej wierze uprawnionego.

W odpowiedzi na powyższe uprawniony podał, że V. w dacie zgłoszenia spornego znaku był jedynie producentem win, natomiast V. dystrybuował wino. Potwierdził, że V. wchodził w skład V., ale brak jest dokumentów, które

w jednoznaczny sposób wskazywałyby na zakres uprawnień poszczególnych podmiotów. Stwierdził, że wino oznaczane znakiem "Sophia" nie jest nazwą konkretnego wina, ale jest to marka eksportowa. Wskazał ponadto, że producenci winorośli nie wchodzą w skład K.

i nie byli członkami Z.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. UP, działając na podstawie art. 165 p.w.p. oraz art. 8 pkt 1 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy SOPHIA [...] oraz oddalił wniosek V. z S., Bułgaria. Organ uznał, że skarżąca posiadała interes prawny, uzasadniający wystąpienie z wnioskiem, ponieważ wykazała następstwo prawne, łączące go z V. Materiał dowodowy zebrany w sprawie uzasadniał, zdaniem organu, wniosek, iż uprawniony zgłosił znak towarowy w złej wierze, a więc wystąpienie z wnioskiem o jego unieważnienie nie doznaje ograniczeń czasowych.

W zakresie wniosku V. organ uznał, że wnioskodawca wiedział o istnieniu znaku towarowego "Sophia" oraz posiadał możliwość używania tego znaku, a dopóki V. był powiązany z uprawnionym i mógł używać ww. znaku towarowego, nie kwestionował naruszeń dotyczących zasad współżycia społecznego. Organ przyjął, że V. nie wykazał, iż prawo z rejestracji znaku towarowego "Sophia" zostało udzielone z naruszeniem zasad współżycia społecznego,

w szczególności w złej wierze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 1944/06 uchylił ww. decyzję. Podstawę powyższego stanowiło uznanie, że nie wszystkie ustalenia organu znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zdaniem Sądu, organ nieprawidłowo przyjął, że w dacie zgłoszenia spornego znaku, tj. w dniu 5 grudnia 1990 r., V. pozostawał jednostką organizacyjną powiązaną z P., gdyż w dacie tej V. nie istniał, zaś w aktach brak jest dowodu na powstanie w dniu [...] listopada 1990 r. Z. W tej dacie odbyło się zebranie założycieli z., które uchwaliło Statut, ale data ta nie musi być jednak datą powstania Z. Błędne są ustalenia organu w zakresie następstwa prawnego wnioskodawcy N., gdyż pismo Prezesa UP, mającego potwierdzać kwestie następstwa prawnego, zgodnie z art. 76 k.p.a., nie jest dokumentem urzędowym i podlega swobodnej ocenie organu,

a dokument ten nie został poddany żadnej ocenie. Organ nie uzasadnił swojego stanowiska, że działania "E." Sp. z o.o., uprawnionego na podstawie licencji do używania spornego znaku, oddziałują bezpośrednio na zakres uprawnień podmiotu wnioskującego. Ponadto w sprawie nie zostało określone, na czym polegała zła wiara zgłaszającego znak towarowy. Poczynione w tym zakresie stwierdzenie, że uprawnione przedsiębiorstwo, zgłaszając sporny znak, było dokładnie zorientowane odnośnie status quo Z., nie jest bowiem wystarczające. W dacie zgłoszenia Z. nie istniało i nie było wówczas następcy prawnego do spornego znaku.

W ocenie Sądu, organ nie określił, jakie zasady współżycia społecznego zostały naruszone przez V. przy rejestracji spornego znaku. Postawił znak równości pomiędzy "złą wiarą" a "zasadami współżycia społecznego". Samego faktu zgłoszenia cudzego znaku nie można uważać za działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Muszą wystąpić dodatkowe okoliczności, np. identyczność zgłoszonego znaku ze znanym zagranicznym znakiem, zgłoszenie w celu nakłonienia zagranicznego przedsiębiorcy do ustępstw, etc. Organ powinien stwierdzić naganność postępowania uprawnionego z rejestracji w przypadku, gdy nie budzi ono wątpliwości. Powinien jednak określić, na czym polega ta naganność w okolicznościach danej sprawy. Ponadto Sąd zauważył, że wnioskodawcy nie złożyli, pomimo wezwania, protokołu rozdzielczego dotyczącego podziału majątku po V.

Oceniając interes prawny V. Sąd wskazał, że organ prawidłowo przyjął, iż podmiot ten ma interes prawny, uzasadniający wszczęcie postępowania o unieważnienie znaku towarowego "Sophia" w oparciu o art. 20 i art. 22 Konstytucji oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jednak zauważył, że organ, rozpoznając wniosek skarżącej, analizował postępowanie V. na datę 5 grudnia 1990 r., zaś w przypadku V. oceniał okres po 1990 r.,

a nawet po 1992 r., czyli po rejestracji na rzecz V. znaku towarowego "Sophia". W ocenie Sądu, takie postępowanie organu narusza art. 165 ust. 2 p.w.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadził dwie rozprawy administracyjne w dniach: [...] stycznia 2011 r. oraz [...] kwietnia 2012 r., w toku których strona i V. wskazali, iż jedyną podstawą prawną wniosku

o unieważnienie znaku towarowego SOPHIA [...] jest art. 8 pkt 1 u.z.t., gdyż ich zdaniem sporny znak został zgłoszony w warunkach istnienia złej wiary po stronie zgłaszającego. Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...], działając na podstawie art. 8 pkt 1 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., a także art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm., zwana dalej "k.p.c.") w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., orzekł o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "SOPHIA" [...].

W pierwszej kolejności organ ocenił interes prawny V. oraz skarżącej jako przesłankę warunkującą dopuszczalność merytorycznego rozpoznania wniosku o unieważnienie prawa ochronnego ze znaku towarowego. Podał w tym zakresie, że interes prawny V. został już wskazany w wyroku WSA

w Warszawie z dnia 24 stycznia 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 1944/06, w którym stwierdzono, że "w rozpatrywanej sprawie uprawniona z licencji spółka wzywała V., który z V. zawarł umowę dostawy i dystrybucji m.in. wina "Sophia", do zaprzestania sprzedaży produktów opatrzonych zastrzeżonymi znakami towarowymi. A zatem spółka V., jako producent win

i przedsiębiorca, zajmujący się dystrybucją win na terenie Polski, ma interes prawny oparty na wskazanych wyżej przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej".

Ustalenia powyższe są wiążące dla UP, ponownie rozpatrującego niniejszą sprawę, ponieważ w świetle art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Także skarżąca wykazuje interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego prawa na znak towarowy SOPHIA [...]. Powyższe wynika z faktu, iż w dniu 14 lutego 2005 r. zgłosiła do UP znak towarowy "Sophia" w zakresie towarów z klasy 33

i 35, takich jak: "wina, napoje alkoholowe (z wyjątkiem piwa); zgrupowanie na rzecz osób trzecich win i napojów alkoholowych w sklepie lub hurtowni, pozwalające nabywcy wygodnie je oglądać i kupować" (k. 63-64, T 1., [...]). Sporne prawo stanowi zatem przeszkodę w udzieleniu ochrony na znak wnioskodawcy (SOPHIA [...]), dlatego ma ona prawo żądać ustalenia czy sporne prawo zostało udzielone

z naruszeniem ustawowych warunków wymaganych do udzielenia ochrony.

Organ wskazał nadto, iż na podstawie art. 9102 k.p.c, do postępowania jako strona przystąpił B. S.A. z siedzibą w W., który jest bezpośrednim następcą F. S.A. w W., na rzecz którego dokonano wpisu zajęcia wierzytelności należnej dłużnikowi z tytułu przysługującego prawa ochronnego na znak towarowy SOPHIA o nr [...]. Pozostali wierzyciele – A. G., J. G. i I. G., nie przystąpili do sprawy.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p., ustawowe warunki do uzyskania prawa w zakresie znaków towarowych ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego. W przedmiotowej sprawie znak towarowy SOPHIA [...] został zgłoszony do UP celem uzyskania ochrony w dniu 5 grudnia 1990 r., tj. w okresie obowiązywania u.z.t. Z art. 255 ust. 4 p.w.p. wynika, że UP rozpatruje sprawę w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy ograniczyli zarzuty do zgłoszenia spornego znaku w warunkach złej wiary, tj. art. 8 pkt 1 u.z.t. (niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego). Powołany przepis nie zawiera expressis verbis przesłanki dokonania zgłoszenia w złej wierze, ale zgodnie z doktryną oraz ustalonym już orzecznictwem, zła wiara stanowi kwalifikowaną postać dokonania zgłoszenia znaku w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Przyjęto, że

w złej wierze jest ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że ono nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale braku jego wiedzy nie można

w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwiony.

Organ jako niezasadny ocenił zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak z naruszeniem art. 8 pkt 1 u.z.t. Zgłoszenie znaku towarowego samo w sobie nie może stanowić skutecznej przesłanki uznania zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze. Za działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego nie można uważać także faktu zgłoszenia cudzego znaku towarowego, muszą wystąpić dodatkowe okoliczności, np. identyczność zgłoszonego znaku ze znanym zagranicznym znakiem towarowym (takie samo oznaczenie i towary tego samego rodzaju), zgłoszenie w celu nakłonienia zagranicznego przedsiębiorcy do ustępstw finansowych (np. próba nakłonienia do zawarcia umowy licencyjnej na używanie danego znaku), zgłoszenie kilku znanych zagranicznych znaków towarowych. Ponadto obowiązek wykazania złej wiary ciąży na wnioskodawcy, który na tej podstawie żąda unieważnienia spornego prawa ochronnego.

Organ ocenił, iż wnioskodawcy nie wykazali, aby firma V. zgłosiła swój znak towarowy jedynie w celu zablokowania używania tego oznaczenia przez inny podmiot, przy jednoczesnym braku zamiaru używania go w uczciwych praktykach rynkowych. Nie udowodnili bowiem, aby im lub jakiemukolwiek podmiotowi powiązanemu z nimi, przysługiwało w dniu zgłoszenia spornego znaku, tj. 5 grudnia 1990 r., prawo do zarejestrowanego lub zgłoszonego znaku towarowego "Sophia" za granicą lub w Polsce. Powoływanie się natomiast na prawa osób trzecich (w dodatku osób prawnych nieistniejących już w dniu 5 grudnia 1990 r.) nie może świadczyć

o zgłoszeniu znaku w złej wierze. Wnioskodawcy nie wykazali naruszenia konkretnej zasady współżycia społecznego w dniu 5 grudnia 1990 r., a tym bardziej świadomości po stronie zgłaszającego sporny znak co do naruszenia takiej zasady.

Wnioskodawcy wskazali co prawda na prawa do rejestracji dwóch znaków towarowych "Sophia" w wyniku zgłoszenia w Urzędzie Patentowym Bułgarii, lecz pierwsze z nich pod numerem [...], którego ochrona trwała od 16 marca 1982 r. do 15 grudnia 1991 r., było udzielone w dacie zgłoszenia spornego znaku na rzecz podmiotu, który wówczas już nie istniał (P.), zaś prawo to nie przeszło na wnioskodawców lub ich poprzedników, lecz wygasło z powodu nieprzedłużenia ochrony, co wskazuje na brak kontynuacji między P. a wnioskodawcami. Drugie prawo do znaku "Sophia" pod numerem [...] z "priorytetem" od 1 kwietnia 1992 r. jako późniejsze, nie może świadczyć o posiadaniu uprawnień do tego znaku w dniu zgłoszenia znaku spornego, tj. w dniu 5 grudnia 1990 r., a więc tym bardziej nie może świadczyć o zgłoszeniu w złej wierze.

Organ wskazał następnie, iż ustalenia co do braku złej wiary wynikają bezpośrednio z oceny materiału dowodowego sprawy ([...] oraz [...]), gdyż:

1. regulamin z dnia [...] października 2001 r. korzystania ze znaku SOPHIA nr [...] dotyczy znaku towarowego zgłoszonego w Bułgarii 1 kwietnia 1992 r., który jest znacznie późniejszy niż znak sporny. Skoro znak ten został zgłoszony do ochrony po dacie pierwszeństwa znaku spornego, nie może świadczyć

o istnieniu cudzego prawa podmiotowego;

2. umowa licencyjna z 2003 r. na rzecz V. S.A. wskazuje jedynie na udzielenie licencji na inny znak towarowy "Sophia" i nie może świadczyć

o istnieniu cudzego prawa podmiotowego w dniu 5 grudnia 1990 r.

3. wyciąg z rejestru Urzędu Patentowego Bułgarii dotyczący znaku SOPHIA nr [...], do którego uprawnionym było P. z Bułgarii, wskazuje na prawo ochronne do znaku towarowego SOPHIA tego podmiotu, który przestał istnieć w dniu [...] listopada 1990 r. Brak istnienia

w dniu 5 grudnia 1990 r. P. warunkował brak istnienia "cudzego prawa podmiotowego", o którym zgłaszający sporny znak w Polsce mógłby wiedzieć;

4. Statut S. (Z) z dnia [...] listopada 1990 r. oraz postanowienie Sądu w Sofii

z dnia [...] czerwca 1991 r., wobec wiążących w tym zakresie ustaleń wyroku WSA oraz materiału dowodowego, brak jest dowodu na powstanie Z. w dniu [...] listopada 1990 r. Sąd w Sofii w swoim postanowieniu zawarł stwierdzenie "S. zostało utworzone w dniu [...] listopada 1990 r.". Jak słusznie zauważył WSA, data ta co do zasady nie musi być datą powstania Z. Zdaniem organu, podzielającego stanowisko WSA, data ta nie jest datą powstania Z., gdyż w sprawie brak jest dowodu na powstanie w dniu [...] listopada 1990 r. Z. W tym dniu odbyło się jedynie zebranie założycieli Z. Wiążący wpis o założeniu Z. nastąpił w dniu [...] czerwca 1991 r. postanowieniem Sądu w Sofii. Niezależnie od powyższego, bez względu czy S. powstałoby z chwilą podpisania Statusu ([...] listopada 1990 r.), czy z chwilą wydania postanowienia przez Sąd w Sofii ([...] czerwca 1991 r.), dowody te wskazują jedynie na powstanie ww. podmiotu, nie regulują natomiast praw do znaku "Sophia" nr [...], do którego uprawnionym było P. Statut, jak i postanowienie Sądu nie stwierdzają w żaden sposób, że S. przysługuje prawo do znaku towarowego "Sophia" nr [...], do którego uprawnionym było P.;

5. świadectwo znaku "SOPHIA" [...] udzielonego na rzecz S. wskazuje na istnienie znaku towarowego SOPHIA nr [...], który został zgłoszony w dniu 1 kwietnia 1992 r., a więc blisko półtora roku po dniu zgłoszenia spornego znaku i nie może świadczyć o wiedzy zgłaszającego w dniu 5 grudnia 1990 r. o istnieniu cudzego prawa podmiotowego;

6. cesja wszystkich praw S. na rzecz K. oraz Lista Założycieli K., nie wskazują, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. zbywcy (S.) przysługiwało prawo do znaku SOPHIA nr [...], do którego uprawnionym było P. lub że jest następcą prawnym tego ostatniego podmiotu. Dowody t5e nie mogą świadczyć o wiedzy zgłaszającego o istnieniu w dniu 5 grudnia 1990 r. cudzego prawa podmiotowego, gdyż zbywca nie mógł przenieść prawa do którego nie wykazał własnego uprawnienia;

7. wyciągi z rejestru znaku towarowego SOPHIA [...] wskazują jedynie na istnienie znaku towarowego SOPHIA nr [...], który został zgłoszony w dniu 1 kwietnia 1992 r., a więc blisko półtora roku po dniu zgłoszenia spornego znaku

i nie mogą świadczyć o wiedzy zgłaszającego w dniu 5 grudnia 1990 r. o istnieniu cudzego prawa podmiotowego;

8. wydruk statystyki eksportu do Polski win marki "Sophia" zrealizowany przez V., wskazuje jedynie na eksport win do Polski od 1991 r., a więc już po zgłoszeniu znaku spornego SOPHIA [...], przez co nie może świadczyć

o istnieniu cudzego prawa podmiotowego w dniu 5 grudnia 1990 r.

9. pismo Prezesa UP Bułgarii, zgodnie z wytycznymi WSA, nie stanowi dokumentu urzędowego i podlega swobodnej ocenie organu. Pismo to nie wskazuje na następstwo prawne w zakresie znaku towarowego SOPHIA nr [...], do którego uprawnionym było P. Jak wynika bowiem z jego treści "znaki towarowe stanowiące własność Z. nie były przedmiotem podziału i przejęcia". W treści ww. pisma wskazano dalej, że "nowo założone spółki, jako uniwersalni następcy prawni oddziałów Z. oraz P. - uniwersalny następca Z., tworzący S., są poprzednimi właścicielami uchylonego znaku".

W oświadczeniu Prezesa Urzędu Patentowego Bułgarii zachodzi więc sprzeczność, zatem przedstawiona w nim ocena rzekomego następstwa prawnego nie jest dla organu wiążąca. Ponadto zebrane w sprawie dowody wskazują, że w dacie zgłoszenia w Polsce spornego znaku nie istniało już P., a prawo do znaku SOPHIA nr [...] nie przysługiwało żadnemu następcy prawnemu;

10. zaświadczenie Bułgarskiego Sądu Okręgowego o zarejestrowaniu w dniu [...] kwietnia 1996 r. w rejestrze handlowym spółki handlowej V. S.A. nie może świadczyć o istnieniu cudzego prawa podmiotowego do znaku SOPHIA

w dniu 5 grudnia 1990 r., a jedynie o powstaniu spółki akcyjnej blisko 6 lat po zgłoszeniu spornego znaku;

11. Statut Organizacji Zawodowej – K., nie świadczy o istnieniu cudzego prawa podmiotowego do znaku "Sphia" w dniu 5 grudnia 1990 r. Informuje natomiast, że "K." to inaczej "N.";

12. zaświadczenie Sądu Miejskiego w Sofii o wpisaniu do rejestru firm państwowych i gminnych oraz firm założonych przez organizacje społeczne –V. nie świadczy o istnieniu cudzego prawa podmiotowego do znaku "Sophia" w dniu 5 grudnia 1990 r., a jedynie o powstaniu spółki - firmy V.;

13. bułgarska ustawa o monopolu spirytusowym i spirytusowych napojach podsładzanych i handel rakijami owocowymi i winem nie świadczy o istnieniu cudzego prawa podmiotowego do znaku "Sophia" w dniu 5 grudnia 1990 r.,

a jedynie o powstaniu monopolu spirytusowego na wytwarzanie napojów spirytusowych;

14. rozporządzenie nr [...] Biura Rady Ministrów z dnia [...] września 1983 r. w sprawie powołania P. przy P. nie świadczy o istnieniu cudzego prawa podmiotowego do znaku "Sophia" w dniu 5 grudnia 1990 r., a jedynie o powstaniu P.;

15. rozporządzenie Nr [...] z dnia [...] listopada 1990 r. nie świadczy o istnieniu cudzego prawa podmiotowego do znaku "Sophia" w dniu 5 grudnia 1990 r.,

a jedynie o likwidacji w dniu [...] listopada 1990 r. Z. i zobowiązuje do utworzenia (wielu) firm na bazie likwidowanych podmiotów;

16. uchwała Ministra Rolnictwa i Przemysłu Spożywczego Bułgarii z dnia [...] grudnia 1990 r. o powołaniu firmy V. nie reguluje kwestii znaku towarowego SOPHIA nr [...], do którego uprawnionym było P.. Wskazuje natomiast, że V. przysługuje odpowiednia część aktywów i pasywów oraz pozostałych praw i zobowiązań zlikwidowanego Z. (zgodnie z protokołem podziału). Uchwała ta nie wskazuje bezpośrednio na podział majątku po Z., a odsyła do protokołu podziału, który to mimo wezwania przez Kolegium, nie został przedłożony do akt sprawy;

17. zdjęcia etykiet win "Sophia" nie świadczą o następstwie prawnym do znaku SOPHIA nr [...], do którego uprawnionym było P., ani o istnieniu prawa podmiotowego do znaku "Sophia"

w dniu 5 grudnia 1990 r. na rzecz wnioskodawców, a jedynie o tym, iż takowe wino było produkowane w Bułgarii i rozprowadzane na terenie Polski przed zgłoszeniem przez zgłaszającego;

18. postanowienie Sądu Miejskiego w Bułgarii o rejestracji Z. nie świadczy o istnieniu cudzego prawa podmiotowego do znaku "Sophia" w dniu 5 grudnia 1990 r., a jedynie

o rejestracji Z. Dowód ten nie reguluje następstwa prawnego w zakresie znaku SOPHIA nr [...], do którego uprawnionym było P. z Bułgarii.

W dalszej części uzasadnienia UP wskazał, iż pomimo wezwania wnioskodawcy nie przedłożyli dodatkowego materiału dowodowego w sprawie. Z kodeki zebrany

w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, iż wnioskodawcy lub podmioty z nimi powiązane (poprzednicy prawni) w dniu 5 grudnia 1990 r. wprowadzali do obrotu na terenie Polski towary oznaczane spornym znakiem "Sophia". Jedynym podmiotem działającym na rynku polskim był V., a więc zgłaszający sporny znak. Wnioskodawcy nie wykazali także, aby posiadali za granicą prawo do takiego znaku towarowego, gdyż brak jest wykazania następstwa prawnego V. Tym samym nie wykazali, że zgłaszający dokonał zgłoszenia w złej wierze i wiedział lub mógł wiedzieć

o istnieniu cudzego prawa podmiotowego, gdyż nie wykazali, aby istniał jakikolwiek podmiot w dniu 5 grudnia 1990 r., któremu by takie prawo przysługiwało.

Ustalenia powyższe de facto zostały potwierdzone przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 stycznia 2007 r., wedle którego przytoczone okoliczności stanu faktycznego, wbrew twierdzeniom organu, nie potwierdzają następstwa prawnego V. W dacie zgłoszenia znaku Z. nie istniało

i nie było wówczas następcy prawnego do spornego znaku.

Podniósł także, że ustaleń powyższych (braku wykazania następstwa prawnego jak i przynależności w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa do znaku "Sophia") nie zmieniają także zeznania świadków – V. M. i W. F. Zeznania te sprowadzają się w istocie do potwierdzenia ustaleń dokonanych na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego. Wskazują, że Bułgarii w latach 80

i na początku 90 istniał monopol na eksport i handel win na rzecz V., jako podmiotu działającego na terenie Bułgarii i V., jako podmiotu handlującego poza Bułgarią, m.in. w Polsce. Zeznania te nie wskazują w żaden sposób na powiązania prawne w zakresie znaku "Sophia" pomiędzy P. a wnioskodawcami: skarżącą oraz V. Zeznania świadków uzupełniają natomiast materiał dowodowy, z którego wynika, iż przed dniem zgłoszenia spornego znaku, tj. 5 grudnia 1990 r. istniał w Bułgarii monopol P. (uprawniony do znaku towarowego SOPHIA nr [...] na terenie Bułgarii), zaś na rynku polskim działał przed tą datą wyłącznie V. Świadek W. F. jednoznacznie stwierdził, że dopiero na początku lat 90-tych producenci zaczęli dbać o to, żeby na etykietach była ich nazwa. W tej sytuacji należy uznać, że na terenie Polski wina oznaczane "Sophia" były kojarzone wyłącznie z firmą V. i to za sprawą tego podmiotu znak ten był znany w Polsce.

UP ponadto stwierdził, że wnioskodawcy nie wykazali, aby po likwidacji P., prawo do znaku towarowego SOPHIA nr [...] na terenie Bułgarii przeszło na ich rzecz (lub ich poprzedników prawnych). W tym czasie V., jako jedyny wieloletni dystrybutor (niepowiązany już z V. z uwagi na likwidację tego ostatniego) na Polskę win bułgarskich, dokonał zgłoszenia spornego znaku towarowego "Sophia" w celu ochrony tego znaku na swoją rzecz. W aspekcie braku wykazania przez wnioskodawców jakichkolwiek przysługujących im w dniu 5 grudnia 1990 r. praw oraz z uwagi na "domniemanie dobrej wiary", zarzut zgłoszenia w złej wierze należy uznać za nieudowodniony. Powoływanie się bowiem na bliżej nieokreślone prawa (de facto nieprzysługujące wnioskodawcom

w dniu 5 grudnia 1990 r.) nie może świadczyć o naganności zachowania zgłaszającego znak. Tym bardziej, że nie wykazano, iż zgłaszający nie dokonał zgłoszenia w celu np. nakłonienia zagranicznego przedsiębiorcy do ustępstw finansowych.

W konsekwencji organ uznał, że wnioskodawcy nie wykazali braku ustawowych przesłanek do uzyskania spornego prawa, a tym samym wniosek o unieważnienie spornego prawa ochronnego należało oddalić.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Podjętej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej" "k.p.a.), poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie

i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie, w jakim organ:

• dokonał pobieżnej i niepełnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, koncentrując się jedynie na tym, czy przedstawione dowody potwierdzają istnienie cudzego prawa podmiotowego istniejącego przed datą pierwszeństwa znaku spornego oraz czy przedstawione dowody potwierdzają przejście praw do znaku towarowego SOPHIA nr [...] należącego do P. na

rzecz osoby trzeciej, pomijając w ten sposób towarzyszące zgłoszeniu znaku towarowego Sophia [...] okoliczności charakteryzujące

w sposób negatywny działania spółki V., w tym przede wszystkim przekształcenia rynku winiarskiego w Bułgarii, jakie miały miejsce na przełomie lat 80 i 90 oraz rolę spółki V., zgłaszającą do rejestracji znak towarowy SOPHIA [...] w obrocie winami "Sophia";

• uznał, iż z materiałów zgromadzanych w sprawie nie wynika, aby w dniu [...] listopada 1990 r. powstało S. (Z.) w sytuacji, gdy powyższy fakt został potwierdzony w złożonym na rozprawie w dniu [...] marca 2010 r. postanowieniu Sofijskiego Sądu Miejskiego z dnia [...] czerwca 1991 r.,

w którym wskazano, iż "w dniu [...] listopada 1990 roku założono z. na mocy przedstawionego Protokołu Założycielskiego";

2. art. 8 ust. 1 u.z.t., poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż dla

uznania, iż rejestracja znaku towarowego narusza zasady współżycia społecznego (zła wiara) niezbędne jest wykazanie istnienia cudzego prawa podmiotowego istniejącego przed datą pierwszeństwa znaku spornego, podczas gdy

z prawidłowej wykładni przedmiotowego przepisu wynika, iż ocena złej wiary zgłaszającego musi być dokonywana całościowo, przy uwzględnieniu istotnych okoliczności w danej sprawie, a istnienie cudzego prawa podmiotowego może być jednym z elementów branych pod uwagę przy ocenie złej wiary, lecz nie decydującym;

3. art. 8 ust. 1 u.z.t., polegające na przyjęciu, że norma w nim wskazana nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy z materiałów przedstawionych przez skarżącego wynika, iż zgłoszenie znaku towarowego SOPHIA [...] nastąpiło w złej wierze.

Uzasadniając wniesiony środek zaskarżenia skarżąca podniosła, że organ dopuścił się naruszenia wszystkich powyższych przepisów przy ustalaniu stanu faktycznego niezbędnego do rozpatrzenia niniejszej sprawy. Podała, iż wskazując zarzut zgłoszenia do rejestracji znaku towarowego SOPHIA [...] w złej wierze podnosiła, iż w dacie zgłoszenia spornego znaku [...] na bułgarskim rynku winiarskim zaszły istotne zmiany strukturalne polegające na tym, iż zostało zlikwidowane Z., z którym był powiązany

V. (zgłaszający znak towarowy [...]), a poszczególne winnice, produkujące wino "Sophia", uzyskały możliwość samodzielnego obrotu winem opatrzonych tym znakiem towarowym bez konieczności pośrednictwa spółki V. Na powyższą okoliczność strona przedstawiła liczne dowody – dokumenty urzędowe potwierdzające likwidację Z., etykiety win "Sophia" z przełomu lat 80 i 90, zeznania V. M. oraz W. F. W celu oceny zasadności powyższego zarzutu, organ winien dokonać szczegółowej analizy przedstawionych dowodów i oceny, czy powołane przez skarżącego okoliczności mogą stanowić przesłankę do uznania, iż zgłoszenie znaku towarowego Sophia [...] nastąpiło w złej wierze. Tymczasem, analizując dowody, organ skoncentrował się jedynie na ustaleniu, czy przedstawione dowody potwierdzają istnienie cudzego prawa podmiotowego istniejącego przed datą pierwszeństwa znaku spornego oraz czy przedstawione dowody potwierdzają przejście praw do znaku towarowego SOPHIA nr [...], należącego do P. na rzecz osoby trzeciej, pomijając całkowicie kwestię przekształceń rynku winiarskiego w Bułgarii, jakie miały miejsce na przełomie lat 80 i 90 i roli spółki V., zgłaszającej do rejestracji znak towarowy SOPHIA [...], w obrocie winami "Sophia".

Oceniła, że organ błędnie ustalił, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby w dniu [...] listopada 1990 r. powstało S. (Z.). Powyższy fakt znajduje bowiem potwierdzenie w znajdującym się w aktach postępowania postanowieniu Sofijskiego Sądu Miejskiego z dnia [...] czerwca 1991 r., w którym wskazano, iż "w dniu [...] listopada 1990 roku założono z. na mocy przedstawionego Protokołu Założycielskiego". W dokumencie sporządzonym przez sąd bułgarski znalazło się jednoznaczne potwierdzenie co do daty powstania Z., zatem brak jest podstaw, które uzasadniałyby odmowę uznania powyższej daty za datę powstania Z. również przez organ. Poza tym, to sąd bułgarski a nie polski urząd posiada odpowiednie kompetencje pozwalające ocenić, jaka data, według prawa bułgarskiego, jest datą powstania określonego pomiotu.

Uzasadniając naruszenie art. 8 pkt 1 u.z.t. skarżąca podniosła, iż nie zgadza się z zaprezentowanym w decyzji poglądem, że dla uznania, iż rejestracja znaku towarowego narusza zasady współżycia społecznego (zła wiara) niezbędne jest wykazanie istnienia cudzego prawa podmiotowego istniejącego przed datą pierwszeństwa znaku spornego, czego przejawem było przeprowadzenie oceny zgromadzonego materiału dowodowego jedynie w celu weryfikacji przedmiotowej przesłanki. Uważa, że ocena złej wiary zgłaszającego musi być dokonywana całościowo, przy uwzględnieniu istotnych okoliczności w danej sprawie.

W niniejszej sprawie organ zaniechał powyższemu obowiązkowi dokonania całościowej oceny okoliczności zgłoszenia znaku towarowego SOPHIA [...], analizy przedstawionych przez wnioskodawców dokumentów dokonał jedynie pod kątem ustaleń, czy w dacie zgłoszenie znaku towarowego SOPHIA [...] istniała na rzecz innego podmiotu rejestracja znaku towarowego SOPHIA oraz czy przedstawione w sprawie dowody potwierdzają przejście praw do znaku towarowego SOPHIA nr [...] należącego do P. Pominięto natomiast całkowicie podnoszone przez skarżącego argumenty świadczące o dokonaniu zgłoszenia znaku towarowego Sophia [...] w złej wierze z naruszeniem zasad uczciwości kupieckiej. Skarżąca wskazywała bowiem, że do momentu, kiedy na rynku bułgarskim obowiązywał monopol V., tylko V. był uprawniony do eksportu win i napojów spirytusowych. W sytuacji natomiast, gdy doszło do rozwiązania V. i zaczynały powstawać podmioty, które były uprawnione do samodzielnego eksportu win, V. mógł obawiać się utraty swojej dotychczasowej pozycji. Aby zatem utrzymać obowiązujące status quo zdecydował się na zgłoszenie znaku do rejestracji, aby uzależnić od siebie kwestię wprowadzania na terytorium Polski przez bułgarskie winnice wina sygnowanego znakiem "Sophia". Innymi słowy, dokonanie spornego zgłoszenia przez V. zmierzało do uniemożliwienia bułgarskim winnicom swobodnego wprowadzania do obrotu ich produktów na rynek polski.

Ponadto zgłoszenie znaku towarowego nastąpiło tuż po powołaniu do życia Z., tj. podmiotu, który w przyszłości mógłby zablokować możliwość zarejestrowania znaku "Sophia" na rzecz spółki V. Znak towarowy "Sophia" nie był jedynym oznaczeniem funkcjonującym na bułgarskim rynku win, który został zgłoszony przez V.

w okresie transformacji. Podmiot ten w tym samym dniu zgłosił również na swoją rzecz znaki towarowe C. i I., które przed 1990 r. były stosowane przez producentów win w Bułgarii. Znak C. został unieważniony z powodu tego, że został zgłoszony w złej wierze. Nadto V. dokonał zgłoszenia znaku "Sophia"

w sytuacji, gdy przez wiele lat reprezentował interesy winnic bułgarskich za granicą,

a więc działał z naruszeniem zasady lojalności wobec współpracujących z nim podmiotów.

Powyższe okoliczności zdaniem skarżącej pozwalają przyjąć, iż zgłoszenie znaku towarowego Sophia miało znamiona zgłoszenia w celach spekulacyjnych. Jak wskazuje się bowiem w doktrynie "w takim przypadku chodzi o zgłoszenie oznaczenia, które odmiennie niż ma to miejsce w zgłoszeniach w celu blokowania, nie było wcześniej używane na terytorium RP przez inny podmiot. Uzyskanie prawa ochronnego ma na celu niejako uprzedzenie podmiotu używającego danego oznaczenie na innych terytoriach. Zgłaszający liczy w takich przypadkach na wyjątkowe korzyści związane

z prawdopodobną chęcią nabycia takiego oznaczenia przez podmioty używające go na innych rynkach. Elementem decydującym dla przypisania złej wiary w przypadku zgłoszeń spekulacyjnych jest wiedza po stronie zgłaszającego o używaniu takiego oznaczenia przez uprawnionego na innych rynkach niż rynek polski. Wśród okoliczności decydujących o przypisaniu takiej wiedzy wymienia się: przynależność danego podmiotu do grupy używającej takiego oznaczenia, udział w tych samych targach, wystawach prowadzenie rokowań. Do okoliczności wskazujących na spekulacyjny charakter zgłoszenia zalicza również zgłaszanie przez dany podmiot wielu znaków używanych przez innych przedsiębiorców.

Skarżący podkreślił także, że możliwość obrotu przez V. winami opatrzonymi znakiem "Sophia" była ściśle związana z obowiązującym w Bułgarii monopolem na rynku winiarskim. Z chwilą, w której ten monopol został zlikwidowany V. utracił legitymację do posługiwania się znakiem towarowym "Sophia" na terytorium Polski. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż był on uprawniony do zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego do UP.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddaleni, prezentując przyjętą

w zaskarżonej decyzji argumentację. Odnosząc się do zarzutu, iż znak "Sophia" został zgłoszony w złej wierze, bo dokonano tego w celu spekulacyjnym, organ podniósł, że

w przypadku braku istnienia cudzego prawa podmiotowego, nie ma także uprawnionego do tego oznaczenia. Tym samym znak towarowy "Sophia" w dacie zgłoszenia, tj.

5 grudnia 1990 r. należał do tzw. domeny publicznej, zarówno w kraju, jak i za granicą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem

nie można dopatrzyć się w niej naruszenia prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 315 ust. 3 p.w.p., zgodnie

z którym ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego. Sporny znak towarowy został zgłoszony w UP w dniu 5 grudnia 1990 r., tj. pod rządami u.z.t.,

a zatem przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak.

Z treści art. 29 u.z.t. wynika, że prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6 – 9 i 32 u.z.t. Podczas ponownego rozpoznawania sprawy przez UP, skarżąca oraz drugi wnioskodawca ostatecznie zmienili argumentację przedmiotowego wniosku, który wpłynął w dniu [...] lutego 2005 r. (już po wejściu w życie ustawy p.w.p.) w stosunku do przytaczanej przed uchyleniem decyzji przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r.

w sprawie VI SA/Wa 1944/06, pozostawiając jedynie zarzut naruszenia przez uprawnionego art. 8 pkt 1 u.z.t. (niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego). W ich ocenie V. działał z złej wierze, dokonując zgłoszenia spornego znaku, ponieważ zawłaszczył w sposób świadomy powszechnie znane oznaczenie, należące do innych podmiotów, z którymi łączyły go nie tylko ścisłe kontakty, ale wręcz powiązania gospodarcze w ramach Z. Stosownie do art. 255 ust. 4 p.w.p., UP, orzekając w sprawie, związany jest granicami wniosku oraz podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Zgodnie z art. 164 p.w.p., prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.

Sąd podziela wywody organu odnośnie ustalenia, że zarówno skarżąca, jak

i drugi wnioskodawca V. posiadają interes prawny w domaganiu się unieważnienia kwestionowanego prawa ochronnego. Skarżąca zgłosiła bowiem w dniu 14 lutego 2005 r. do UP znak towarowy "Sophia" w zakresie towarów z klasy 33

i 35, takich jak: wina, napoje alkoholowe, ale sporne prawo stanowi przeszkodę w udzieleniu ochrony na znak tegoż wnioskodawcy. W interesie więc skarżącej jest żądanie ustalenia, czy sporne prawo zostało udzielone z naruszeniem ustawowych warunków wymaganych do udzielenia ochrony. Odnośnie interesu prawnego V., to został on już przesądzony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 stycznia 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 1944/06, które to ustalenia są dla organu

i sądu orzekającego wiążące (art. 153 p.p.a.).

Cytowany wyżej przepis art. 8 pkt 1 u.z.t. znajduje zastosowanie również

w przypadku zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze. O zgłoszeniu znaku towarowego w złej wierze można mówić wówczas, gdy następuje ono pomimo wiedzy lub w wyniku niewiedzy o istnieniu cudzego prawa, które może być przez to naruszone lub gdy jest ono dokonane w innym celu, niż chęć posiadania prawa jego wyłącznego używania dla oznaczania własnych towarów. Istnieje więc domniemanie dobrej wiary zgłaszającego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r., VI SA/Wa 1388/07, publ. cbosa). Ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, a zatem obowiązek udowodnienia złej wiary zgłaszającego spoczywa na wnioskodawcy, który na tej podstawie żąda unieważnienia spornego prawa. Zła wiara zachodzi u tego, kto ma świadomość niezgodności danego stanu rzeczy z rzeczywistym stanem prawnym, albo wskutek niedbalstwa nie zna rzeczywistego stanu prawnego. Okoliczności te, w tym naganność postępowania uprawnionego, należy oceniać w kontekście całokształtu ustalonego stanu faktycznego.

Przedmiotowa sprawa była już raz rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r. w sprawie

VI SA/Wa 1944/06 uchylił zaskarżoną decyzję UP. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że ustalenia organu co do działania uprawnionego w złej wierze są dowolne, niepoparte dowodami, bez szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego; organ nie określił, na czym polegała zła wiara V.

Ponownie rozpoznając sprawę organ poddał, wbrew zarzutom skargi, dokładnej

i wszechstronnej analizie zebrany materiał dowodowy, omawiając szczegółowo dowody w postaci dokumentów oraz zeznań świadków wraz z oceną znaczenia danego dowodu dla ustalenia, czy uprawniony działał w dacie zgłaszania spornego znaku w złej wierze (por. strona 16 – 23 decyzji). Należy pamiętać, że to wnioskodawcy mieli wykazać przesłanki złej wiary uprawnionego, polegające na tym, że w dacie 5 grudnia 1990 r. do spornego znaku towarowego "Sophia" prawo posiadał inny podmiot, aniżeli uprawniony. Już w wyroku z dnia 24 stycznia 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 1944/06 WSA

w Warszawie wskazał, że organ nieprawidłowo przyjął, że w dacie 5 grudnia 1990 r., tj. w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego "Sophia", V. pozostawał jednostką organizacyjną, powiązaną z P., albowiem bezsporne jest, że w tej dacie podmiot tej już nie istniał, co jednoznacznie wynika z Rozporządzenia Nr [...] Rady Ministrów (k.48, tom I akt administracyjnych [...]). Z dniem [...] listopada 1990 r. na mocy tego rozporządzenia w Bułgarii uległ likwidacji podmiot o nazwie V. Na bazie likwidowanego podmiotu miało być utworzonych wiele innych firm.

Sąd podziela ocenę organu, że wnioskodawcy nie wykazali następstwa prawnego V. w odniesieniu do skarżącej. Z. w Bułgarii dopiero w dniu 1 kwietnia 1992 r. zgłosiło

w Urzędzie Patentowym Bułgarii znak towarowy "Sophia" i uzyskało ochronę pod numerem [...]. Zebranie założycieli tego Z. odbyło się w dniu

[...] listopada 1990 r., o czym świadczy załączony do akt sprawy uchwalony wówczas Statut tego Z. Jednak data zebrania i sporządzenia Statutu nie jest datą powstania Z., bowiem w aktach sprawy brak jest takiego dowodu w obliczu postanowienia Sądu Miejskiego w Bułgarii z dnia [...] czerwca 1991 r., zawierającego wiążący wpis o rejestracji Z. (k.67-70, t. I, [...]). Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że

w postanowieniu sądu bułgarskiego z dnia [...] czerwca 1991 r. znajduje się jednoznaczne potwierdzenie co do daty powstania Z. Wskazany przez skarżącą fragment postanowienia, iż w dniu [...] listopada 1990 r. założono z. na mocy przedstawionego Protokołu Założycielskiego nie jest jednoznaczny, może oznaczać również datę zebrania założycieli Z., co zostało potwierdzone sporządzeniem imiennej listy tych członków. Poza tym warunkiem rejestracji Z. była ocena zgodności Statutu z art. 138 bułgarskiej Ustawy o osobach i rodzinie (k. 88 t. I, [...]), co przemawia za uznaniem daty rejestracji Z. (S.) za datę jego powstania.

Jednocześnie należy zauważyć, że ani ze Statutu, ani z powyższego postanowienia nie wynika, aby Z. nabyło prawo do znaku towarowego "Sophia" w Bułgarii, do którego uprawnionym było P. Z art. 35 Statutu wynika bowiem, że majątek Z. (S.) stanowią bliżej nieokreślone prawo własności i inne prawa rzeczowe na nieruchomościach i majątku ruchomym, należności oraz inne prawa i zobowiązania niezbędne dla prowadzenia jego działalności. W świetle takiego unormowania w istocie ewentualna rozbieżność co do daty powstania ww. Z. nie ma większego znaczenia.

Zgodnie z wytycznymi, zawartymi w wyroku z dnia 24 stycznia 2007 r., organ

w zaskarżonej decyzji dokonał szczegółowej analizy dowodu, jakim jest pismo Prezesa Urzędu Patentowego Bułgarii, kwalifikując je jako dokument nie posiadający mocy urzędowej (art. 76 k.p.a.). UP uznał, że z uwagi na wewnętrzne sprzeczności zawarte

w tym piśmie (k. 108 – 109, t. I [...]) oraz powoływanie się jedynie na analizę praktyki sądowej w wielu innych sprawach, a nie na pewny stan prawny, stwierdzenie rzekomego następstwa prawnego Z. po V. nie jest w tej sprawie wiążące. Pismo Prezesa Urzędu Patentowego Bułgarii nie może samodzielnie świadczyć o istnieniu cudzego prawa podmiotowego w dacie 5 grudnia 1990 r.

w sytuacji, gdy inne dowody zgromadzone w aktach wskazują, iż w tej dacie V. już nie istniał, a prawo do znaku "Sophia" nr [...] nie przysługiwało żadnemu następcy prawnemu.

Załączona do akt sprawy Uchwała Ministra Rolnictwa i Przemysłu Spożywczego w Bułgarii z dnia [...] grudnia 1990 r. o powołaniu firmy V. również nie reguluje kwestii znaku towarowego "Sophia" nr [...], do którego uprawnione było Z., ponieważ wskazuje, że V. przysługuje odpowiednia część aktywów i pasywów oraz pozostałych praw i zobowiązań Z., zgodnie z protokołem podziału. Protokół ten nie został jednak przez wnioskodawców złożony, pomimo wezwania UP, z uwagi na upływ 15 lat.

Zeznania świadków w osobach: V. M. (k. 188-192, t. I [...]) i W. F. (k. 270-271, t. II, [...]) również nie wskazały na istnienie powiązań prawnych w zakresie znaku "Sophia" pomiędzy Z. a wnioskodawcami. Wskazują na ustalone innymi dowodami okoliczności, iż

w Bułgarii w latach 80 i na początku 90 istniał monopol na eksport i handel win na rzecz V., jako podmiotu działającego w Bułgarii i V. jako podmiotu handlującego poza Bułgarią, m.in. w Polsce. Dopiero na początku lat 90 tych producenci zaczęli dbać o wskazywanie na etykietach ich nazwy. W tej sytuacji prawidłowa jest ocena organu, że na terenie Polski wina oznaczone marką "Sophia" były kojarzone wyłącznie z firmą V. i to za sprawą tego podmiotu znak ten był znany w Polsce.

Zdaniem Sądu, dokładna analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga stanowi jedynie polemikę z ustaleniami UP. Stan faktyczny tym razem został przez organ ustalony prawidłowo, wyciągnięto z niego logiczne wnioski. Prawo do znaku towarowego na rzecz V. w dacie 5 grudnia 1990 r. wygasło, z uwagi na likwidację tego podmiotu z dniem [...] listopada 1990 r. Uzyskanie prawa do znaku towarowego "Sophia" na rzecz Z. dopiero w dniu 1 kwietnia 1992 r. nie może świadczyć o posiadaniu uprawnień do tego znaku w dacie 5 grudnia 1990 r., bowiem brak wykazania następstwa prawnego przez wnioskodawców po zlikwidowanym V.

Sąd podziela stanowisko UP, zawarte w odpowiedzi na skargę, iż skarżąca nie wykazała, aby V. zgłosił swój znak towarowy w celu zablokowania używania tego oznaczenia przez inny podmiot, przy jednoczesnym braku zamiaru używania go

w uczciwych praktykach rynkowych. W aspekcie braku wykazania przez wnioskodawców przysługujących im w dacie 5 grudnia 1990 r. praw do znaku towarowego po zlikwidowanym V. oraz z uwagi na domniemanie dobrej wiary, zarzut zgłoszenia znaku w złej wierze uznać należy za nieudowodniony. Tym samym do wniosku o unieważnienie przedmiotowego prawa ochronnego, zgłoszonego w dniu 22 lutego 2005 r., ma zastosowanie art. 165 ust. 1 pkt 2 p.w.p. (zakaz takiego wniosku po upływie 5 lat od udzielenia prawa ochronnego, tj. od dnia 5 grudnia 1990 r.).

W ocenie Sądu, organ nie naruszył przepisów postępowania z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., jak również art. 8 pkt 1 u.z.t., kiedy dokonał całościowo

i wszechstronnie oceny materiału dowodowego pod kątem istnienia ewentualnej złej wiary po stronie uprawnionego. Decyzja zaskarżona jest prawidłowo uzasadniona, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.