Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 1259/01
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2002-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 160 pkt 4, art. 254, art. 258, art. 261, art. 285
journal: Dz.U. 1934 nr 57 poz. 502
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy.
Teza: Prawidłowo podjęta uchwała o odwołaniu członka zarządu i powołanie w jego miejsce innej osoby staje się skuteczna niezależnie od tego, czy zmiana taka zostanie ujawniona w rejestrze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Innymi słowy mówiąc wpis /lub jego brak/ do rejestru handlowego danych członków zarządu nie tworzy nowego stanu prawnego. Potwierdza on tylko fakt, że dane osoby są zarządcami. W odniesieniu do powołania i odwołania członków zarządu decydujące znaczenia ma ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu /odwołaniu/.

TEZY

Prawidłowo podjęta uchwała o odwołaniu członka zarządu i powołanie w jego miejsce innej osoby staje się skuteczna niezależnie od tego, czy zmiana taka zostanie ujawniona w rejestrze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Innymi słowy mówiąc wpis /lub jego brak/ do rejestru handlowego danych członków zarządu nie tworzy nowego stanu prawnego. Potwierdza on tylko fakt, że dane osoby są zarządcami. W odniesieniu do powołania i odwołania członków zarządu decydujące znaczenia ma ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu /odwołaniu/.


UZASADNIENIE

Przedmiotem sporu między stronami jest to, czy organy podatkowe uprawnione były orzec o odpowiedzialność skarżącej za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "F." w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do marca 2000 r. W tym stanie rzeczy zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma regulacja art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przepis ten stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości /postępowanie układowe/ albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa /par. 1/. Odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w par. 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki /par. 2/. Wykładnia cytowanego unormowania nie nastręcza większych trudności. Nie ulega wątpliwości, że członkowie zarządu spółek mających osobowość prawną odpowiadają solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu tej spółki. Dodatkową przesłanką odpowiedzialności jest bezskuteczność egzekucji przeciw spółce. Dopiero po odpowiednim orzeczeniu organu podatkowego dopuszczalne jest wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu. Osoba ta może się zwolnić od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że albo we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie /niewszczęcie/ nastąpiło nie z jego winy /"Ustawa Ordynacja podatkowa - Komentarz" C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Dom Wydawniczy ABC 2000, str. 299/.

Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia czy skarżąca Wanda K. w okresie objętym decyzją była członkiem zarządu spółki z o.o. "F". Bezspornym w sprawie jest, że w dniu 30 grudnia 1999 r. Uchwałą Zgromadzenia Wspólników odwołano z członka zarządu Bożenę P.-M., a uchwałą z dnia 6 stycznia 2000 r. powołano na członka zarządu Wandę K. Poza sporem pozostaje również, że skarżąca protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 10.01.2000 r. przejęła dokumentację spółki oraz że w okresie objętym decyzją dokonywała szeregu czynności należących do kompetencji członka zarządu /rozwiązywała z pracownikami umowy o pracę, podpisywała świadectwa pracy/ pomimo tego, że zmiana w składzie zarządu nie została wpisana do rejestru handlowego. W tym stanie rzeczy należy odpowiedzieć na pytanie czy wpis do rejestru zmian w składzie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest warunkiem niezbędnym do przeniesienia odpowiedzialności na osobę powołaną na stanowisko członka zarządu przez Zgromadzenie Wspólników. W wyroku z dnia 4 kwietnia 2000 r. V CKN 10/00 /OSNC 2000 nr 12 poz. 219/ Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, że zgodnie z niekwestionowanym poglądem, wpis do rejestru zmian w składzie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma charakter deklaratywny. Skutek konstytutywny związany został jedynie z wpisami, które stanowią konieczną przesłankę wywołania skutku materialnoprawnego.

W odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oznacza to, że skutek konstytutywny ma dokonanie wpisu spółki do rejestru /art. 160 pkt 4 Kh/, zmiana umowy spółki i podwyższenie lub obniżenie kapitału zakładowego /art. 254, art. 258 i art. 261 Kh/ oraz połączenie lub przekształcenie spółki /art. 285 Kh/. Prawidłowo podjęta uchwała o odwołaniu członka zarządu i powołanie w jego miejsce innej osoby staje się zatem skuteczna niezależnie od tego, czy zmiana taka zostanie ujawniona w rejestrze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Innymi słowy mówiąc wpis /lub jego brak/ do rejestru handlowego danych członków zarządu nie tworzy nowego stanu prawnego. Potwierdza on tylko fakt, że dane osoby są zarządcami. W odniesieniu do powołania i odwołania członków zarządu decydujące znaczenia ma ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu /odwołaniu/. Należy przyznać słuszność twierdzeniu skargi, że nie można zostać skutecznie powołanym na członka zarządu bez wyrażenia zgody na powołanie. Jednakże przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie wykazało, że skarżąca zgodę taką wyraziła jeszcze przed podjęciem uchwały Zgromadzenia Wspólników w dniu 6 stycznia 2000 r. Fakt ten przyznała sama skarżąca stwierdzając, że w styczniu wyraziła zgodę na pełnienie funkcji członka zarządu i zrezygnowała z tej funkcji w momencie jak zorientowała się jaka jest sytuacja w firmie. Potwierdzili to również świadkowie Marek L., Krystyna C.

W tym stanie rzeczy, skoro istniała ważna uchwała Zgromadzenia Wspólników o powołaniu skarżącej na stanowisko członka zarządu spółki i skarżąca w okresie objętym decyzją faktycznie wykonywała czynności związane z zarządzaniem spółką, to organy podatkowe były uprawnione do przeniesienia na nią odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki za okres od 1.01.2000 r. 31.03.2000 r. na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej.