Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 953/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 par. 1 pkt 5, art. 3a par. 1 pkt 3, art. 27 par. 1 i 2, art. 29 par. 1 i 2, art.59 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] przekazał Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w [...] do realizacji szereg tytułów wykonawczych wystawionych na W. Ł., obejmujących zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Tytuły wykonawcze były przydzielane poborcom skarbowym, którzy dokonywali czynności egzekucyjnych polegających na spisaniu protokołów o stanie majątkowym i doręczeniu ich odpisów zobowiązanemu w dniach: 29 czerwca 2004 r. o numerach od [....] do [...]; 9 grudnia 2004 r. o numerach [...]; 3 stycznia 2007 r. o numerach od [...]; 13 lipca 2007 r. o numerach od [...].

Zawiadomieniami z dnia 4 marca 2005 r. oraz 3 lutego 2006 r. - na podstawie szeregu tytułów wykonawczych - organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej u Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...].

Pismem z dnia 27 stycznia 2010 r. W. Ł. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych w nim tytułów wykonawczych. Jako podstawę żądania wskazał art. 59 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto podnosił, że ww. tytuły wykonawcze zostały wystawione przez osoby nieuprawnione.

Pismem z dnia 9 lutego 2010 r. wniosek zobowiązanego został przekazany wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] postanowieniem z dnia [...] znak: [...] nie wyraził zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] wskazując, że obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi jest wymagalny. Wyjaśnił jednocześnie, że należności objęte pozostałymi tytułami wykonawczymi wymienione we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostały już wyegzekwowane.

Uwzględniające powyższe Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniami z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]- w trybie art. 105 § 1 k.p.a. - umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z uwagi na zakończenia postępowania poprzez wyegzekwowanie należności.

W zażaleniu na postanowienie nr [...] W. Ł. podnosił, że organ pierwszej instancji odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego, pominął zupełnie zarzut, że tytuły wykonawcze zostały wystawione i podpisane przez osobę nieuprawnioną. Argumentował, że w dacie wystawienia tytułów wykonawczych, jedyną osobą uprawnioną do ich wystawienia był Dyrektor Oddziału ZUS i nie mógł w tym zakresie udzielić pełnomocnictwa. W kontekście art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wskazywał, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i w tym samym sprawdza, czy tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot, a rozpatrując sprawę organ egzekucyjny nie zbadał dopuszczalności egzekucji administracyjnej, pomijając tę okoliczność w swoim rozstrzygnięciu.

Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe.

Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisów prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zgodnie z art. 59 § 2 tej ustawy, umorzenie postępowania może nastąpić w przypadkach stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a zgodnie z § 3 art. 59, w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego chyba, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Zgodnie z art. 59 § 4 ustawy, postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej wskazywał, że wniesienie przez zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie wskazanego przepisu nie uzasadnia wydawania przez wierzyciela postanowienia o wyrażeniu lub odmowie wyrażenia zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego - procedury takiej art. 59 nie przewiduje. Uznał więc, że postanowienie ZUS z dnia [...] jakkolwiek nie znajduje oparcia w przepisach ustawy egzekucyjnej, to jednak wada ta nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...].

Organ odwoławczy podnosił, że wierzyciel przekazuje organowi egzekucyjnemu niezbędne informacje dotyczące egzekwowanych należności istotne dla sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel potwierdził istnienie obowiązku zapłaty należności na podstawie realizowanych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny okoliczności tej pominąć nie może, gdyż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rzeczą organu egzekucyjnego jest bowiem ściągnięcie należności wymienionych w tytule wykonawczym.

Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Przed wszczęciem egzekucji organ egzekucyjny, który otrzymał tytuł wykonawczy bada z urzędu dopuszczalność egzekucji (art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stosownie do art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy wierzycielowi.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazywał, że w rozpatrywanej sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej nie wystąpiła, stąd zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej jest nieuzasadniony.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 stycznia 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej art. 32 tej ustawy stanowi, że do składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast składka na ubezpieczenie zdrowotne podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 3a § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucję administracyjną stosuje się w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli wynikają one z deklaracji rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z akt sprawy wynika, że tytułami wykonawczymi wymienionymi w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]. objęto zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia 2003 r. do listopada 2005 r., od stycznia 2006 r. do października 2006 r. oraz za grudzień 2006 r. Jako podstawę prawną należności wskazano "deklaracja/zgłoszenie", zatem nie znajduje uzasadnienia zarzut, że egzekwowany obowiązek został przez wierzyciela określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa.

Ponadto, że tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w tym zawierają datę wystawienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Zgodnie art. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, na wniosek Prezesa Zakładu, zaopiniowany przez Radę Nadzorczą Zakładu, nadaje w drodze rozporządzenia, statut Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, w którym określa w szczególności: 1) strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu; 2) tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.

Stosownie do § 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, Prezes Zakładu kieruje działalnością Zakładu i reprezentuje go na zewnątrz, przy pomocy m. in. dyrektorów oddziałów. Prezes Zakładu może również upoważnić innych pracowników w zakresie reprezentowania Zakładu i podejmowania decyzji w jego imieniu, w określonych przez niego sprawach.

Dyrektor Oddziału ZUS ma więc umocowanie ustawowe przyznane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do udzielania upoważnienia innym pracownikom ZUS w określonych sprawach. Dyrektorowi Oddziału ZUS w [...] przysługuje prawo więc upoważnienia pracowników Zakładu do wystawienia tytułów wykonawczych.

Wobec kwestionowania przez W. Ł. upoważnienia osób podpisujących tytuły wykonawcze do działania w imieniu ZUS, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że pismem z dnia 22 kwietnia 2010 r. wierzyciel potwierdził, że osoby, które w części D, w poz. 52 podpisały ww. tytuły wykonawcze posiadały upoważnienie do ich wystawienia..

Odnosząc się natomiast do powoływanych przez zobowiązanego wyroków sądów, organ odwoławczy wskazał, że zapadły one w odmiennych stanach faktycznych, a poglądy w nich zawarte nie mają żadnego wpływu na rozstrzygniecie rozpatrywanej sprawy.

Na powyższe postanowienie W. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz o uznanie, że tytuły egzekucyjne zostały podpisane przez osoby do tego nie upoważnione. Skarżący wskazał, że w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej pouczył go o ciążących na nim obowiązkach, natomiast przemilczał przysługujące mu prawa, w tym prawo do dokładnego zbadania zarzutów podniesionych w zażaleniu. Skarżący uznał, że prawa tego nie realizuje zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie, że "w tym stanie faktycznym i prawnym sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w [...] nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji".

Podkreślił, że w momencie wystawienia i podpisywania tytułów egzekucyjnych osobą upoważnioną do dokonywania takich czynności był tylko Dyrektor Oddziału ZUS i nie mógł on cedować swoich uprawnień na podległych mu pracowników. Uprawnienia takie uzyskał dopiero po zmianie obowiązujących przepisów na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W ocenie skarżącego w prowadzonym postępowaniu nie może mieć zastosowania artykuł 120 Ordynacji podatkowej, mają natomiast zastosowanie przepisy k.p.a., w tym zasada legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zasada wywarzenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. W ocenie skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej naruszył wszystkie w/w zasady, co czyni jego skargę uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących zaniechania zbadania argumentów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania i naruszenia zasad postępowania określonych w art. 6 i 7 k.p.a wskazał, że poddał kontroli argumenty podniesione przez zobowiązanego zarówno we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia 27 stycznia 2010 r., jak również w zażaleniu z dnia 12 marca 2010 r. Dodatkowo mając na względzie zasady ogólne postępowania administracyjnego oraz cel postępowania odwoławczego, którym jest nie tylko kontrola poprawności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz rozpatrzenie wniosku "od początku", w tym także uzupełnienie materiału dowodowego, organ drugiej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z udziałem wierzyciela, na okoliczność zarzutu wystawienia tytułów wykonawczych przez osoby nieupoważnione.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.

W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, istota sporu prawnego w sprawie, zdeterminowanego jej okolicznościami faktycznymi, odnosi się do kwestii oceny zasadności odmowy umorzenia, postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec W. Ł. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach wskazanych w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu organu pierwszej instancji.

Z akt sprawy wynika, że: 1) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] przekazał Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w [...] do realizacji szereg tytułów wykonawczych wystawionych na W. Ł., obejmujących zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od kwietnia 2003 r. do listopada 2005 r., od stycznia 2006 r. do października 2006 r. oraz za grudzień 2006 r., w których wskazano, jako podstawę prawną należności "deklaracja/zgłoszenie"; 2) tytuły wykonawcze były przydzielane poborcom skarbowym, którzy dokonywali czynności egzekucyjnych polegających na spisaniu protokołów o stanie majątkowym i doręczeniu ich odpisów zobowiązanemu w dniach: 29 czerwca 2004 r. o numerach od [...]; 9 grudnia 2004 r. o numerach [...] 3) zawiadomieniami z dnia 4 marca 2005 r. oraz 3 lutego 2006 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej u Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...]; 4) wnioskiem z dnia 27 stycznia 2010 r. W. Ł. wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych w nim tytułów wykonawczych, wskazując jako podstawę żądania art. 59 § 1 pkt 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a ponadto podnosząc, że tytuły wykonawcze zostały wystawione przez osoby nieuprawnione; 5) pismem z dnia 9 lutego 2010 r. wniosek zobowiązanego został przekazany wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska, a w odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] postanowieniem z dnia [...] nie wyraził zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o określonych numerach wyjaśniając, że obowiązek nimi objęty jest wymagalny i podając jednocześnie, że należności objęte pozostałymi tytułami wykonawczymi wymienione we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostały już wyegzekwowane; 6) w konsekwencji, uwzględniające stanowisko wierzyciela Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, w odniesieniu, do których wierzyciel wskazał, ze obowiązek nimi objęty jest wymagalny, zaś postanowieniem również z [...]., nr [...], umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych, w odniesieniu do których objęte nimi należności zostały wyegzekwowane; 7) osoby, które w części D, w poz. 52 podpisały tytuły wykonawcze posiadały upoważnienie do ich wystawienia.

Według Sądu, we wskazanych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, brak jest podstaw, aby uznać, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie są zgodne z prawem.

W tym względzie, za punkt wyjścia przyjąć bowiem należy normatywną treść przepisu art. art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisów prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ponadto, jak wynika z art. 59 § 2 tej ustawy, umorzenie postępowania może nastąpić w przypadkach stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a zgodnie z § 3 art. 59, w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego chyba, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Na gruncie wskazanego przepisu ustawodawca określił więc zamknięty katalog przesłanek, które stanowiąc trwałe przeszkody prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w razie ich zaistnienia zobowiązują do umorzenia postępowania. W tej mierze podkreślić również należy, że skoro, jak wynika z art. 59 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu, to organ egzekucyjny zobowiązany jest w toku prowadzonego postępowania również z urzędu uwzględniać okoliczność w postaci zaistnienia przeszkody prowadzenie postępowania egzekucyjnego, tj. gdy jego dalsze prowadzenie okazałoby się niemożliwe lub niecelowe.

W kontekście wskazanych okoliczności stanu sprawy, zwłaszcza zaś zarzutów i argumentacji skargi, podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne w administracji, zdeterminowane szeregiem czynności podejmowanych przez uprawnione organy na podstawie przepisów ustawy podejmowane jest w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną (por. wyrok NSA z 26 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1462/08). Ponad wszelką wątpliwość, celem tego postępowania nie jest zaś modyfikacja, ani też weryfikacja konkretnych obowiązków zawartych w treści konkretnej decyzji administracyjnej. Służy ono bowiem i jest nakierowane na wykonanie tychże obowiązków (wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol/410/08).

W związku z tym, wskazać również należy i na to, że z przepisu art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazana regulacja nie obliguje więc i nie uprawnia organu egzekucyjnego do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, albowiem badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony oraz, czy doręczone zostało upomnienie. W związku z tym, o ile badanie zasadności egzekwowanego obowiązku wiąże się z niedopuszczalnym, w postępowaniu egzekucyjnym, wkraczaniem w ustalenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, o tyle badanie istnienia obowiązku oznacza sprawdzenie, czy istnieje należność wskazana przez wierzyciela w tytule wykonawczym (wyrok WSA w Gdańsku z 23 października 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 401/08; wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 207/09).

Skoro więc, w sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, wierzyciel przekazał organowi egzekucyjnemu informacje dotyczące egzekwowanych należności, istotne z punktu widzenia oceny zasadności wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w tym zwłaszcza potwierdził fakt istnienia obowiązków objętych realizowanymi tytułami wykonawczymi, to poza sporem jest, że organ egzekucyjny okoliczności tych nie może pominąć. Jak wyżej wskazano bowiem, nie jest uprawniony do podważania stanowiska wierzyciela, tym samym do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W kontekście istoty sporu w sprawie podkreślić również należy w tym miejscu, że pojęcie "obowiązku", w rozumieniu przepisu art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie którego niewykonanie przez zobowiązanego skutkowało uruchomieniem postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania w drodze przymusu administracyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 856/08).

Tak więc, organ egzekucyjny dokonuje badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, co swoim zakresem obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony oraz, czy doręczone zostało upomnienie (art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Jeżeli zaś, jak wynika z art. 29 § 2 tej ustawy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wykonawczy wierzycielowi.

Ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji dokonywana ze wskazanej wyżej perspektywy, w konfrontacji z okolicznościami stanu sprawy nie daje podstaw, aby uznać, że nie są one zgodne z prawem.

W tym względzie podkreślić należy, że skoro zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw, a z ustawy z dnia 13 stycznia 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej, zaś do składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 24 ust. 2 w związku z art. 32 tej ustawy), z ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika zaś, że składka na ubezpieczenie zdrowotne podlega egzekucji administracyjnej (art. 93 ust. 1 tej ustawy) to brak jest podstaw, aby w przedmiotowej sprawie argumentować o niedopuszczalności egzekucji.

W kontekście przepisu art. 3a § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji również nie sposób zasadnie wywodzić, że egzekwowany obowiązek wierzyciel określił niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa. W tym względzie podkreślenia bowiem wymaga, że z przedmiotowych tytułów wykonawczych jednoznacznie wynika, iż jako podstawę egzekwowanych obowiązków – należności pieniężnych – wskazano "deklaracja/zgłoszenie", jak również wskazano w nich rodzaj należności, okres za których jest dochodzona, jej wysokość oraz akt normatywny stanowiący podstawę sporządzenia deklaracji/zgłoszenia.

W kontekście wskazywanych konsekwencji obowiązywania i zastosowania przepisu art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest również podstaw, aby zasadnie argumentować, że organ egzekucyjny pominął w tym względzie tak istotną okoliczność, którą jest ocena prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego. Przepis art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa konieczne (obligatoryjne) elementy jakie powinien zawierać tytuł wykonawczy.

W kontekście zarzutów i argumentacji skargi oraz normatywnej treści przywołanego przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za trafne uznać należy stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, a mianowicie, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zawierają w swej treści element, o którym w mowa w pkt 7 § 1 art. 27 ustawy, tj. zawierają datę wystawienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela.

Odnośnie kwestii dotyczącej upoważnienia do wystawiania i podpisywania tytułów wykonawczych wskazać należy, że zgodnie art. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, na wniosek Prezesa Zakładu, zaopiniowany przez Radę Nadzorczą Zakładu, nadaje w drodze rozporządzenia, statut Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, w którym określa w szczególności strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu oraz tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Prezes Zakładu kieruje działalnością Zakładu i reprezentuje go na zewnątrz, przy pomocy m. in. dyrektorów oddziałów, których, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2, może upoważnić do upoważnienia innych pracowników Zakładu, w zakresie określonym w pkt 1, tj. reprezentowania zakładu i podejmowania decyzji w jego imieniu, w określonych przez niego sprawach. Z powyższego wynika więc jednoznacznie, że dyrektor oddziału ZUS ma umocowanie ustawowe przyznane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do udzielania upoważnienia innym pracownikom ZUS w określonych sprawach, w tym również prawo upoważniania pracowników Zakładu do wystawienia tytułów wykonawczych. W tym względzie podkreślenia również wymaga, że brak jest podstaw, aby podważać przepis art. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z punktu widzenia jego zgodności z konstytucyjnym wzorcem zawartym w art. 92 ustawy zasadniczej, a w konsekwencji również zgodność z tymże wzorcem samego rozporządzenia (por. wyrok NSA z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 16/07; wyrok NSA z 17 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 346/06; wyrok NSA z 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 388/06; wyrok NSA z 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 321/06). Wskazać również należy, że w tej kwestii spornej, na etapie postępowania odwoławczego przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające, w rezultacie którego ustalono, że osoby, które w części D, w poz. 52 podpisały ww. tytuły wykonawcze posiadały upoważnienie do ich wystawienia, które odnośnie ich zakresu oraz trybu udzielenia są zgodne z przywołanymi przepisami prawa.

Na marginesie już tylko, podnieść również należy, że jakkolwiek w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny pierwszej instancji pismem z dnia 9 lutego 2010 r. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku skarżącego (zobowiązanego) o umorzenie postępowania egzekucyjnego (w trybie postanowienia o wyrażeniu lub odmowie wyrażenia zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego), a trybu takiego przepis art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje, to jednak, według Sądu, nie stanowi to naruszenia przepisów postępowania, które w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.