Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 774/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2; art. 144
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 26 par. 5; art. 59 par. 1 ust. 4 i 7
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Dariusz Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego i umorzenia postępowania w sprawie umorzenia ww. postepowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

W związku z prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 stycznia 2017 r., nr [...] wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wobec W. Z. ("Skarżący"), Skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, że od 2011 roku nie jest on właścicielem samochodu, czego dowodem jest umowa darowizny samochodu zawarta [...] września 2011 r., nowy właściciel samochodu zmarł w listopadzie 2013 roku, a Skarżący nie jest jego spadkobiercą. Zdaniem Skarżącego, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a.").

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na treść art. 59 § 1 u.p.e.a. i wskazał, że postępowanie egzekucyjne zakończyło się 17 stycznia 2017 r., gdyż przeprowadzone czynności egzekucyjne doprowadziły do wyegzekwowania należności objętych ww. tytułem wykonawczym. Prośba o umorzenie postępowania egzekucyjnego do wpłynęła zaś [...] lutego 2017r. wobec czego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, złożony po jego zakończeniu, stał się bezprzedmiotowy. Zdaniem organu, przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. obejmuje swoim zakresem jedynie czas trwania postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, organ egzekucyjny uznając za bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone z wniosku w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego winien, stosownie do przepisów art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 18 u.p.e.a., odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Sądu na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia jak też poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zarzucił naruszenie:

- art. 26 § 5 u.p.e.a. poprzez uznanie przez organ, iż faktycznie doszło w ramach niniejszej sprawy do zakończenia egzekucji administracyjnej z dniem [...] stycznia 2017 roku, podczas gdy na dzień [...] stycznia 2017 roku do Skarżącego nie doręczono ani odpisu tytułu wykonawczego ani zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, w związku z czym nie można stwierdzić, iż niniejsze postępowanie egzekucyjne z dniem [...] stycznia 2017 zostało zakończone, bowiem Skarżący rzeczywiście otrzymał w/w dokumenty z dniem [...] lutego 2017 roku i to ten dzień należy uważać za dzień wszczęcia egzekucji;

- art. 59 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, iż nie ma on zastosowania, bowiem wniosek o umorzenie został złożony po dniu zakończenia egzekucji w administracji, co należy uznać za błędne, bowiem do skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego doszło w dniu [...] lutego 2017 roku, w związku z czym Skarżący z dniem [...] lutego 2017 roku (zachowując 7-dniowy termin na złożenie zarzutów) wskazał przyczyny będące podstawą do obligatoryjnego umorzenia egzekucji administracyjnej;

- art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez uznanie przez organ, że w ramach niniejszej sprawy nie pojawiła się podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż zaszedł błąd co do osoby zobowiązanej tj. nie powinna nią być osoba Skarżącego a spadkobiercy L. K.;

- art. 59 § 1 pkt. 7 u.p.e.a. poprzez uznanie przez organ, że w ramach niniejszej sprawy mogło dojść do ściągnięcia w dniu [...] stycznia 2017 roku pieniędzy z konta Skarżącego, podczas gdy na datę [...] stycznia 2017 roku nie doręczono Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, co oznacza, iż formalnie ( zgodnie z art. 26 § 5 w/w ustawy) nie wszczęto egzekucji w administracji, a zatem zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia konta bankowego był niedopuszczalny;

- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a. polegającym na zastosowaniu, skutkującym uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji z dnia [...] marca 2017 roku w całości i umorzeniem postępowania w sprawie umorzenia w/w postępowania administracyjnego, podczas gdy wniosek o umorzenie egzekucji został złożony w czasie prowadzonej egzekucji i był w całości zasadny;

- art. 76 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmówienie mocy dowodowej umowie darowizny samochodu z dnia [...] września 2011 roku zawartej w G. pomiędzy Skarżącym a L. K.,

a także naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK poprzez uznanie, iż to Skarżący był właścicielem pojazdu marki F. z 1999 roku podczas gdy w/w ruchomość została darowana dnia [...] września 2011 roku na rzecz L. K., a w datach od [...] stycznia 2014 roku do [...] sierpnia 2014 roku stanowiła własność spadkobierców L. K., nie zaś Skarżącego, przy czym od [...] września 2011 roku do dnia dzisiejszego Skarżący nie użytkował darowanego auta.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego i umorzył postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Należy wyjaśnić, iż art. 59 u.p.e.a. zawiera przesłanki, enumeratywnie wymienione, uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy natomiast wynika, iż postępowanie egzekucyjne zakończyło się [...].01.2017 r., gdyż przeprowadzone czynności egzekucyjne doprowadziły do wyegzekwowania należności objętych tytułem wykonawczym. Zaś prośba o umorzenie postępowania egzekucyjnego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wpłynęła [...].02.2017r. Wobec powyższego organ zasadnie stwierdził, iż wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, złożony po jego zakończeniu, stał się bezprzedmiotowy. W przedmiotowej sprawie momentem rozpoczynającym postępowanie egzekucyjne był dzień złożenia w organie egzekucyjnym wniosku wraz z tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela. Natomiast egzekucja administracyjna rozpoczęła się z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. z chwilą doręczenia skarżącej zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Z akt wynika, iż bank P. SA (dłużnik zajętej wierzytelności) zawiadomienie z [...].01.2017 r. nr [...] o zajęciu ww. prawa majątkowego odebrał [...].01.2017 r. Organ właściwie wyjaśnił, iż wskazując na ramy czasowe postępowania egzekucyjnego w administracji - poza określeniem momentu jego rozpoczęcia - stwierdzić należy, że jego zakończenie następuje przede wszystkim poprzez wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wyjątkiem od zakończenia postępowania egzekucyjnego w administracji w drodze wyegzekwowania obowiązku poddanego egzekucji jest umorzenie tego postępowania. Wskazał też, że jako odstępstwo od podstawowego sposobu zakończenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić jedynie w przypadkach ściśle określonych przepisami prawa, a mianowicie zaistnienia przesłanek określonych w art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z treści art. 59 § 1 pkt 1 wynika bowiem, że w wypadku stwierdzenia wystąpienia którejkolwiek z wymienionych w nich okoliczności umorzenie postępowania jest obligatoryjne i nie należy od uznania organu w tej mierze. Brzmienie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje, iż umorzenie postępowania jest możliwe od momentu jego wszczęcia do chwili jego zakończenia, bowiem poza okresem wyznaczonym tymi zdarzeniami nie można mówić o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Istotną kwestią zatem, w świetle obowiązujących przepisów prawa, była kwestia postępowania organu egzekucyjnego w sytuacji złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego po jego skutecznym zakończeniu. W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż gdy zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy zostało już ono zakończone to brak było podstaw do rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku w oparciu o art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten obejmuje swoim zakresem jedynie czas trwania postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, organ egzekucyjny uznając za bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone z wniosku w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego winien stosownie do przepisów art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu odwoławczego przyczyną wykluczającą możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy było wyegzekwowanie należności przed złożeniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zatem stwierdzić należało, na co słusznie wskazuje organ, iż fakt wyegzekwowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, które miało miejsce [...].01.2017 r., wyeliminował możliwość wydania postanowienia w trybie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak było bowiem podstaw prawnych do zbadania sprawy pod kątem wystąpienia w niej przesłanek skutkujących zastosowaniem instytucji umorzenia. Mając na uwadze również to, iż postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego było bezprzedmiotowe, organ odwoławczy nie mógł merytorycznie odnieść się do zarzutów zawartych w zażaleniu. Zatem zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 4, 7 u.p.e.a. oraz art. 76 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kpa i art. 18 u.p.e.a. są niezasadne. Zauważyć należy, iż zarzuty Pana W. Z. wiążą się przede wszystkim z określeniem momentu zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz rozpoczęcia egzekucji administracyjnej. Wskazać zatem należy, iż odebranie przez zobowiązanego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z [...].01.2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nastąpiło w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. doręczenia w mieszkaniu, miejscu pracy, lokalu organu administracji publicznej, w każdym innym miejscu, gdzie się adresata zastanie lub za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, jeżeli te osoby podjęły się oddania pisma adresatowi) operator pocztowy przechowuje pismo przez 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż data pierwszego awizo to [...].01.2017 r. Mając zatem na uwadze przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące doręczeń, odbiór tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem nastąpił [...].02.2017 r. Termin zatem do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej upłynął [...].02.2017 r. Stosowny zaś wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony został [...].02.2017 r. Zakończenie postępowania egzekucyjnego natomiast nastąpiło [...].01.2017 r., tj. z dniem zrealizowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym z [...].01.2017 r. nr [...], wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Późniejszy odbiór kserokopii tytułu wykonawczego nie miał wpływu na termin do wniesienia zarzutów. Upływ terminu przechowywania przesyłki listowej poleconej przez pocztę rodzi w dniu tego upływu skutek doręczenia i nie może już tego zmienić nawet fakt późniejszego, faktycznego wydania kserokopii stronie postępowania, który to fakt ma wyłącznie aspekt informacyjny (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 06.11.2012 r. Sygn. akt I SA/G1 460/12). Z powodu wniesienia pisma z [...].02.2017 r. z uchybieniem terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., nie mogło być ono rozpatrzone w trybie art. 33 u.p.e.a. jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.