Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1792/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. J. i B. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2017 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2017 r. znak: [...] orzekającą o zobowiązaniu Państwa E. i B. J. - właścicieli nieruchomości, położonej w [...], przy ul. O. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] o pow. 0,0644 ha, do jej udostępnienia spółce PGE Dystrybucja S.A. Oddział w [...], na okres 14 dni licząc od daty doręczenia decyzji stronom, na czas jednej godziny od momentu rozpoczęcia prac, w celu wykonania czynności związanych z podcięciem drzew (8 szt. świerków i 1 szt. modrzewia), których gałęzie spowodowały awarię linii napowietrznej średniego napięcia 15 kV przebiegającej przez tę nieruchomość. Jednocześnie w decyzji wskazano, że podcinka drzew będzie polegać na korekcie istniejącego drzewostanu do odległości 2,6 m od przewodów linii. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 124 b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ wyjaśnił, że we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie wnioskodawca wskazał że drzewa o których mowa w decyzji organu I instancji powodują awarie linii średniego napięcia, co stanowi zagrożenie porażeniem prądem dla mieszkańców posesji oraz osób postronnych. Skutkiem awarii jest także pozbawienie dostaw energii dla odbiorców przy ul. O. i przyległych w kierunku ul. W. tj. ok. 2500 odbiorców. Powyższe potwierdza także informacja zawarta w notatce służbowej wskazująca, że w dniu 29 listopada 2016r. miała miejsce awaria linii 15 kV Pierścień południowy a przybyli na miejsce elektromonterzy pogotowia energetycznego, stwierdzili natychmiastową konieczność korekty drzewostanu w przęśle od sł. nr 20 do sł. nr 21 zlokalizowanej na posesji przy ul. O. [...], tj. 8 szt. świerków i 1 szt. modrzewia, których to korony dotykają i przerastają przewody linii. Jednak po dotarciu na miejsce właścicielka posesji Pani E. J. nie wyraziła zgody na podcinkę drzew wrastających w linię 15 kV.

Z akt sprawy wynika również, że wydanie kwestionowanej decyzji w przedmiotowej sprawie zostało poprzedzone próbami uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania podcinki wrastających w linię drzew, a czynności te zostały udokumentowane w pismach inwestora z dnia 02.01.2017 r. i z dnia 09.01.2017 , z których to poproszono o zgodę właścicieli, jednocześnie poinformowano, że "za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe podczas czynności związanych z wycinką drzew, zaproponowano kwotę w wysokości 400 zł. W piśmie z dnia [...].01.2017 r. Państwo E. i B. J. nie zgodzili się na dewastację 9 drzew. Zdaniem właścicieli "propozycja finansowa 400 zł jest kuriozalna zważywszy na to, że są to 35-letnie srebrne świerki, które są domem dla ptaków".

Wojewoda [...] wskazał, że aby była mowa o wyrażonej zgodzie przez właściciela, musi dojść do zawarcia stosownego porozumienia na piśmie w zakresie udostępnienia nieruchomości dla realizacji prac remontowych, którego w rezultacie nie zawarto.

Organ odwoławczy podzielił także stanowisko Prezydenta Miasta [...] zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uznając, że "uciążliwości istniejącej na nieruchomości linii 15 kV, nie przekreśla faktu jej istnienia i konieczności jej konserwacji oraz usuwania awarii leżącej po stronie właściciela sieci". Sprawa legalności usytuowania linii i jej przebudowy, jak również sprawa ewentualnego uszczerbku na zdrowiu właścicieli nieruchomości spowodowana istniejącą w pobliżu budynku mieszkalnego linią - dotyczy odrębnego postępowania cywilnego i wykracza poza zakres postępowania prowadzonego na podstawie art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem dotyczy wyłącznie ciągów, przewodów i urządzeń, które już istnieją i nie ma potrzeby weryfikowania na tym etapie ich zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Przesłanką wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia czynności określonych w komentowanym artykule jest brak zgody właściciela, użytkownika wieczystego bądź osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe na wykonanie czynności o których mowa wart. 124b ust. 1 u.g.n., co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Obowiązek podjęcia negocjacji w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości potwierdza zaś wymiana pism i stanowisk stron w przedmiotowej sprawie.

W sprawie w ocenie organu zaistniały zatem powody uzasadniające zobowiązanie odwołujących do udostępnienia nieruchomości celem wykonania czynności związanych z podcięciem drzew, których gałęzie spowodowały awarię linii napowietrznej średniego napięcia 15 kV przebiegającej przez wyżej opisaną nieruchomość. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności w związku z istniejącą obawą wystąpienia awarii sieci oraz niebezpieczeństwo narażenia życia ludzkiego przez możliwość porażenia prądem elektrycznym.

Jednocześnie organ wskazał, że w jego ocenie wnioskowany zakres prac polegający na podcięciu 8 sztuk świerków i 1 sztuki modrzewia był niezbędny w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania tej linii, co daje podstawę do wydania przedmiotowej decyzji w oparciu wart. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami., służącej przyśpieszeniu wykonania czynności związanych z remontem linii wysokiego napięcia i zapewnienia bezpieczeństwa społeczności lokalnej.

Podkreślono także, że zgodnie z art. 124b ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. l , przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta wykonujący zadani z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Państwo E. i B. J.. Zdaniem skarżących "Decyzja została oparta na kłamstwach, łamaniu przepisów prawa i insynuacjach oraz kompletnym braku analizy załączonych przez nas materiałów dotyczących naszej sprawy". Jednocześnie wnieśli o:

• "ukaranie osób winnych łamania prawa"

• "zasądzenie odszkodowania adekwatnego do wyrządzonych nieodwracalnych szkód w wys. [...] zł" w ocenie skarżących "taka jest wartość zniszczonych i oszpeconych 10-ciu drzew",

• "nakazanie demontażu słupa i przewodów wiszących nad naszą posesją, czyli przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń prawa"

• "nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wszystkich naszych wniosków".

- "dołączenie do niniejszej skargi pisma z 1 lutego 2017 r. wraz z 28 załącznikami skierowanego do wiceprezydent A. S.".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do podniesionych w niej zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie naruszają one prawa.

Podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił art. 124b ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nie należących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (art. 124b ust. 1).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że art. 124b u.g.n. przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia na podstawie decyzji administracyjnej wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Ograniczenie wykonywania przez wymienione podmioty przysługujących im praw rzeczowych na podstawie omawianej decyzji uwarunkowane jest jednak wymogiem spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 124b, warunkujących wydanie nakazu udostępnienia nieruchomości. Mianowicie, decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa. Warunkiem jej wydania jest brak zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi. Konieczne jest także wystąpienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Tym celem jest wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w rozpoznawanej sprawie zarówno orzekające organy jak i Sąd nie były władne badać kwestii legalności usytuowania linii, jej ewentualnej przebudowy, czy też wpływu na zdrowie mieszkańców. Dlatego też wszystkie zarzuty podniesione w skardze w tym zakresie Sąd nie mógł uwzględnić. Dotyczą one bowiem odrębnych postępowań z zakresu m.in. prawa cywilnego a tym samym wykraczają poza zakres postępowania prowadzonego na podstawie art. 124 b ugn.

Tymczasem przesłanką wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia czynności określonych w komentowanym artykule jest brak zgody właściciela, użytkownika wieczystego bądź osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe na wykonanie czynności o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n.

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek PGE Dystrybucja S.A. Oddział w [...], w którym wnioskodawca wskazał że drzewa o których mowa w decyzji organu I instancji powodują awarie linii średniego napięcia, co z kolei stanowi zagrożenie porażeniem prądem dla mieszkańców posesji oraz osób postronnych. Skutkiem awarii jest także pozbawienie dostaw energii dla odbiorców przy ul. O. i przyległych w kierunku ul. W. tj. ok. 2500 odbiorców. Powyższe zostało potwierdzone także w informacji zawartej w notatce służbowej wskazująca, że w dniu 29 listopada 2016r. miała miejsce awaria linii 15 kV Pierścień południowy a przybyli na miejsce elektromonterzy pogotowia energetycznego, stwierdzili natychmiastową konieczność korekty drzewostanu w przęśle od sł. nr 20 do sł. nr 21 zlokalizowanej na posesji przy ul. O. [...], tj. 8 szt. świerków i 1 szt. modrzewia, których to korony dotykają i przerastają przewody linii. Jednak po dotarciu na miejsce właścicielka posesji Pani E. J. nie wyraziła zgody na podcinkę drzew wrastających w linię 15 kV.

Z akt sprawy wynika także, że wnioskodawca podejmował próby uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania podcinki wrastających w linię drzew. Jednak, co potwierdziła również Skarżąca na rozprawie nigdy nie wyrazili na to zgody.

W świetle powyższego orzekające organy legitymowane były do rozstrzygnięcia, czy zaistniały podstawy do wydania decyzji w trybie przytoczonego powyżej art. 124b ust. 1 ugn. tj. czy kumulatywnie spełnione zostały dwie przesłanki, a to: - wystąpiła konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem ciągów drenażowych, przewodów elektrycznych i urządzeń a właściciel, użytkownik wieczysty nie wyraził zgody na udostępnienie.

W ocenie Sądu przedmiotowej sprawie organy zasadnie przyjęły, że obie przesłanki zostały spełnione. Po pierwsze ustalono i wyczerpująco udokumentowano, że zachodzi konieczność przeprowadzenia konserwacji linii 15 kV, w drodze przeprowadzenia czynności określonych szczegółowo w decyzji organu I instancji tj. podcięciu 8 sztuk świerków i 1 sztuki modrzewia należących do skarżących drzew w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania tej linii. Po drugie w sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wyrazili zgody na dokonanie tej czynności.

Tym samym Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi wskazujących na brak podstaw do wydania zaskarżonych decyzji.

Odnosząc się z kolei do żądania skarżących w zakresie przyznania im odszkodowania, za czynność dokonaną w oparciu o zaskarżone decyzje, należy wskazać, że zgodnie z art. 124b ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust.1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

Oznacza to, że kwestia określenia wysokości należnego skarżącym odszkodowania jest otwarta i winna zostać uregulowana w sposób wskazany powyżej tj. w odrębnym postępowaniu.

Reasumując, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły obowiązujących przepisów prawa. Postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., w sposób wyczerpujący a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu (została powiadomiona o je wszczęciu, w terminie złożyła odwołanie). Organy dokonały oceny powoływanych twierdzeń na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Dlatego też w żadnym wypadku nie można mówić, że w sprawie doszło naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu jest merytorycznie zasadna i zgodna z prawem.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.