Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 882/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 107 par 3 i art 138 par 1  w zw. z art 126 i 144 K.p.a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2021 r. ze skargi R. K. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okresy od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2020r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz.256 ze zm.) oraz art.31zq ust.8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem , przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

(Dz.U z 2020r. poz.374 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2020r. znak [...]

Z uzasadnienia decyzji wynika, że R. K. (dalej: "Skarżący") złożył w dniu [...] kwietnia 2020r. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020r.

Rozpatrując wniosek Zakład ustalił, że na formularzu RDZ Skarżący zaznaczył, że jest płatnikiem składek za osoby ubezpieczone mimo, że Skarżący jest płatnikiem składek jedynie sam za siebie. [...].05.2020r. pracownik Zakładu telefonicznie poinformował o konieczności poprawienia wniosku RDZ. Jednak taki wniosek do ZUS nie wpłynął. Następnie pismem z [...] maja 2020r. ponownie Oddział poinformował o zaistniałym błędzie i wyznaczył 14 - dniowy termin do jego skorygowania. Wyjaśnienia lub poprawnie wypełniony wniosek nie został przesłany.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020r. Zakład odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od marca 2020 r. do maja 2020r. albowiem brak było poprawnego wniosku a na indywidualnym koncie NIP [...] Skarżącego brak było innych osób zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych oprócz płatnika.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, iż jako płatnik składek działa jedynie w formie spółki cywilnej. Zatrudnia do spółki 2 osoby. Nie ma możliwości rozliczania się z działalności spółki inaczej niż na indywidualnym numerze NIP. Wg kryteriów tarczy antykryzysowej spełnia jako przedsiębiorca warunek o zatrudnieniu do 10-ciu pracowników. Spółka sama nie zatrudnia ludzi. Jako płatnik składek na indywidualnym nr NIP jest integralną częścią spółki i to jest jedyna jego działalność. Działając w formie spółki cywilnej nie może zatrudniać ludzi na własnym NIP-ie. Rozliczając się jako jednoosobowa działalność z dochodami spółki jest skreślony ze zwolnienia, natomiast jako osoba zatrudniająca pracowników zwolnienie miałby z automatu. .

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nie dopatrzył się przesłanek do zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2020r.

i utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2020r. odmawiając Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2020r. do maja 2020 r.

Rozpatrując ponownie sprawę Zakład stwierdził, że podnoszone przez Skarżącego argumenty nie dają podstaw do zmiany decyzji i przyznania prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r. Zakład rozstrzygając w ramach przyznanych mu kompetencji w sprawach

o zwolnienie z opłacania składek zobowiązany jest do przestrzegania obowiązujących

w tym zakresie przepisów prawa. Zakład wyjaśnił, że wspólnicy spółki cywilnej dokonują zgłoszenia do ubezpieczeń samodzielnie, tak samo jak osoba prowadząca jednoosobową działalność. Więc tym samym wspólnik podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu, nawet w sytuacji, gdy spółka nikogo nie zatrudnia. Natomiast kiedy spółka, a dokładniej wspólnicy spółki cywilnej zatrudniają pracowników, wówczas również spółka cywilna zgłasza się do ZUS jako płatnik składek zatrudniający pracowników. Zgodnie z art. 33 ust 1 pkt.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład prowadzi konta płatników składek oznaczone numerem NIP. Skoro Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i jako wspólnik spółki cywilnej jest płatnikiem składek wyłącznie na własne ubezpieczenia. Jako płatnik składek posiada Skarżący w ZUS własne konto (oznaczone własnym NIP), odrębne od konta spółki cywilnej.

Dalej Zakład wskazał, że w myśl przepisów art. 31zo ust 2 ustawy anty kryzysowej spełnia Skarżący kryteria do ubiegania się o zwolnienie jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. We wniosku z dnia [...] kwietnia 2020r. Skarżący zaznaczył, że jako płatnik składek (NIP [...]) zatrudnia pracowników. Ponieważ pomimo informacji i wezwania ze strony ZUS nie skorygował i nie złożył poprawnego wniosku RDZ, nie spełniła kryteriów opisanych w powołanym przepisie.

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa oraz dokonane ustalenia Zakład stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Zakładu z [...] czerwca 2020r. jest prawidłowe, co uzasadnia utrzymanie jej w mocy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o pozytywne jej rozpoznanie i potraktowanie sprawy z dostosowaniem do realiów.

W uzasadnieniu wskazał, że jako płatnik składek działający jedynie w formie spółki cywilnej zatrudnia 2 osoby. Nie ma innej możliwości rozliczenia się z działalności spółki niż na indywidualnym numerze NIP. Działając tylko i wyłącznie w formie spółki nie może zatrudniać ludzi na własny NIP, co nie zmienia faktu, że tych ludzi zatrudnia.

Skarżący wskazał, że na indywidualnym NIP nie są tworzone dochody, takowe powstają w wyniku działalności spółki o innym numerze NIP. Dodał także, że skoro rozlicza się jako jednoosobowa działalność z dochodu spółki jest skreślony ze zwolnienia. Natomiast jako osoba zatrudniająca pracowników zwolnienie miałby z automatu.

W odpowiedzi na skargę odnosząc się do jej zarzutów Zakład wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż to zostało w niej wywiedzione.

Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie organów będące konsekwencją złożenia przez R. K. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec do maja 2020 r. na druku RDZ ze wskazaniem za osoby ubezpieczone. Przedmiotem kontroli nie jest zasadność i poprawność rozpoznania wniosków Spółki cywilnej K. z dnia [...] kwietnia 2020 r. Przedmiotem kontroli nie może być także to, czy zasadnie organy uznają za płatnika składek spółkę cywilną. Istotne z punktu widzenia kontroli zaskarżonego niniejszego rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia z obowiązku płacenia składek jest to, kto jest zgłoszony płatnikiem składek, o których zwolnienie domaga się wnioskodawca.

Przechodząc zatem do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

- utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

- uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji (...).

W niniejszej sprawie sądząc z podstawy prawnej (art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.), a także użytego sformułowania "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" i mając na uwadze wskazany przedmiot rozstrzygnięcia tj. "...należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne... " organ odwoławczy w istocie wydał decyzję częściową.

Z pewnością z sentencji rozstrzygnięcia wynika, że obejmuje decyzja rozstrzygnięcie w zakresie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Z decyzji jednakże nie wynika, jakie rozstrzygnięcie wydał organ odwoławczy w pozostałym zakresie rozstrzygnięcia organu I instancji, a w szczególności co do składek

na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy.

Wprawdzie częścią składową decyzji jest też uzasadnienie faktyczne i prawne, to przecież "rozstrzygnięcie stanowi istotę decyzji (osnowę), bowiem w tym fragmencie przesądza się o udzielonym stronie uprawnieniu względnie nałożeniu obowiązku

(L. Żukowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Wyd. Prawnicze PWN - Warszawa 1998, art. 120), a wówczas treści rozstrzygnięcia organu nie można domniemywać. W wyroku z 15 sierpnia 1985 r. - sygn. akt III SA 730/85 - sąd stwierdził, że w "rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracyjnego załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia (np. uwzględniająca żądanie strony), o tyle nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia". Co istotne również uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji organu II instancji nie daje odpowiedzi na pytanie co do zakresu rozstrzygnięcia.

Z tej też przyczyny Sąd nie może tolerować takich wad decyzji odnoszących się do jej istoty stwierdzając, że są one nieistotne i nie mają wpływu na wynik sprawy. Dotyczy to w rzeczywistości takich decyzji organu odwoławczego, których rozstrzygnięcie organu I instancji odnosi się do wielu rozstrzygnięć cząstkowych, z których każde może być zawarte w samodzielnej decyzji. O istotności takiej wady decyzji organu odwoławczego świadczy i ta jej cecha, że rozstrzyga ona o zakończeniu bądź nie sporu w danej sprawie.

Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 482).

W niniejszej sprawie sposób sformułowania rozstrzygnięcia " utrzymuje w mocy decyzję z [...] czerwca 2020r. znak [...] odmawiającą Panu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2020r. do maja 2020 r." budzi wątpliwości i to wobec braku odniesienia do poszczególnych należności z tytułu innych niż składki na ubezpieczenie zdrowotne, a mianowicie ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy. Stąd pytanie co oznacza wyrażenie "utrzymuje w mocy decyzję z [...] czerwca 2020r. znak [...] odmawiającą Panu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2020r. do maja 2020 r. ", a więc czy odnosi się ono także do innych należności, o których mowa w sentencji decyzji Organu I instancji czy też nie.

Ponadto prowadząc ponownie postępowanie Organ II instancji skontroluje poprawność rozstrzygnięcia Organu I instancji w zakresie przedmiotowym. Zauważyć bowiem należy, że wniosek Skarżącego złożony dnia [...].04.2020 r, dotyczył zwolnienia za osoby ubezpieczone, tymczasem sentencja rozstrzygnięcia Organu I instancji dotyczy odmowy zwolnienia za własne ubezpieczenie Skarżącego.

W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 107 § 3 i art. 138 § 1 K.p.a. w zw. z art. 126 i 144 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego sąd na podstawie art. 145 § 1 pk1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - orzekł jak w sentencji wyroku.