Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 411/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: *Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Krzysztof Erbel, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 września 2014 r. Nr LXII/1594/14 w przedmiocie określenia rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć w roku szkolnym 2014/2015 dla dyrektorów, wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących inne stanowisko kierownicze w szkołach i placówkach prowadzonych przez miasto Wrocław postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr LXII/1594/14 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 września 2014 r. w sprawie określenia rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć w roku szkolnym 2014/2015 dla dyrektora, wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących inne stanowisko kierownicze w szkołach i placówkach prowadzonych przez miasto Wrocław, postanowiono co następuje:

Na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), art. 35 ust. 2 i art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.) oraz art. 42 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2014 r., poz. 191) Rada Miejska Wrocławia uchwala co następuje:

§ 1 w roku szkolnym 2014/2015 określa się rozmiar obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla dyrektorów, wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących inne stanowiska kierownicze, według załącznika do niniejszej uchwały,

§ 2 wykonanie uchwały powierza się Prezydentowi Wrocławia,

§ 3 uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego. Załącznik do uchwały nr LXII 1594/14 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 września 2014 r. określił rozmiar obniżek w roku szkolnym 2014/2015 dla dyrektorów, wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących inne stanowisko kierownicze w szkołach i placówkach prowadzonych przez miasto Wrocław w pkt [...] i [...] kolejno stanowił: H. B. – dyrektor Gimnazjum Nr [...] – obniżka godzin: 12/18 etatu. E. W. – kierownik szkolenia praktycznego, Gimnazjum Nr [...], obniżka godzin 11/22 etatu.

W dniu 20 października 2014 r. J. B. wniósł do tutejszego Sądu:

1. skargę na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 września 2014 r. nr LXII/11594/14 w sprawie określenia rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć w roku szkolnym 2014/2015 dla dyrektorów, wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących inne stanowisko kierownicze w szkołach i placówkach prowadzonych przez miasto Wrocław (D.U.Woj.Doi. z 2014 r. poz.3868),

2. o stwierdzenie jej nieważności w całości lub w części,

3. o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zarzucił, że zaskarżona uchwała została wydana:

1. akt prawa miejscowego jako całość - z naruszeniem art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych przez to, że organ w ogóle nie przedstawił projektu uchwały odpowiednim władzom statutowym związków zawodowych w celu przedstawienia opinii oraz rażąco naruszył tryb stanowienia prawa miejscowego,

2. z naruszeniem art. 42 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela przez to, że przepis ten nie upoważnia organu stanowiącego do ręcznego sterowania wymiarem obniżek i prymitywnej kazuistyki wymieniania imiennego nauczycieli, co stanowi rażąco niewłaściwe wykonanie ustawowego obowiązku,

3. z przekroczeniem kompetencji i naruszeniem art. 30 ustawy o samorządzie gminnym przez wykonywanie przez organ stanowiący kompetencji organu wykonawczego (prezydenta miasta),

4. z naruszeniem art. 42 ust. 6 Karty Nauczyciela przez liczbową prymitywną kazuistykę pozostającą w zupełnym oderwaniu i abstrakcji od trzech ustawowych kryteriów (wielkość szkoły, typ szkoły, warunki trudne),

5. z naruszeniem art. 2 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 zd. 2 Konstytucji przez wprowadzenie do obrotu drugiej uchwały wydanej na tożsamej podstawie prawnej art. 42 ust. 6 Karty Nauczyciela co uchwała nr Vlll/137/11 z dnia 14 kwietnia 2011 r.,

6. z naruszeniem art. 2 Konstytucji przez wsteczne normowanie sytuacji prawnej (pracowniczej) nauczycieli w trakcie roku szkolnego,

7. z naruszeniem art. 20 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela przez wprowadzanie zmian organizacyjnych, które mają wstecznie uzasadniać zmiany lub rozwiązania nauczycielskich stosunków pracy, bez zachowania terminu 31 maja jako czasowej granicy dla wprowadzenia zmian.

Stwierdził, że "na podstawie zaskarżonych przepisów wytworzona została praktyka ręcznego sterowania i machinacji obniżkami/zwyżkami tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin pracowników (np. E. W.) zajmujących stanowiska kierownicze w tej szkole (kierownik szkolenia praktycznego), co bezpośrednio wiąże się i oddziałuje na moją sytuację prawną "uniemożliwiającą dalsze zatrudnienie" mnie jako nauczyciela w tej szkole w rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 2) ustawy Karta Nauczyciela. Zaskarżona uchwała wykorzystana jest jako wsteczne uzasadnienie wypowiedzenia mojego nauczycielskiego stosunku pracy z Gimnazjum nr [...] we W., i ma działać jako zmiana organizacyjna w rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 2) KN. Stąd konieczność stwierdzenia nieważności tej bezprawnej regulacji."

Uzasadniając skargę przytoczył ponownie zarzuty zawarte w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Wrocławia wniosła o oddalenie skargi.

Uzasadniając powyższy wniosek podała, że kwestionowana uchwała została oparta na podstawie art. 33 ust.5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), art. 35 ust.2 i art.92 ust.1 pkt 1 i ust.2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz.595 ze zm.) oraz art. 42 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r., poz. 191).

Skarżący pismem z dnia 25 września 2014 r. wezwał do usunięcia naruszenia prawa - poprzez stwierdzenie przez Radę Miejską Wrocławia nieważności przedmiotowej uchwały zarzucając jej, iż:

1) akt ten należy traktować jako akt prawa miejscowego,

2) nie został wyczerpany tryb opiniowania projektu przedmiotowej uchwały przez reprezentatywne organizacje związkowe,

3) organ stanowiący wkroczył w kompetencje organu wykonawczego,

4) obniżki godzin są dowolne i pozostają w całkowitym oderwaniu od ustawowych kryteriów,

5) w obrocie prawnym pozostają równocześnie dwie uchwały - co skutkuje nierównym traktowaniem nauczycieli,

6) uchwale nadano wsteczne obowiązywanie,

7) umożliwia "ręczne sterowanie rozmiarem obniżek".

Uchwałą nr LXIV/1675/14 Rada Miejska Wrocławia z dnia 16 października 2014 r. nie uwzględniła wezwania skarżącego do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie strony przeciwnej zarzuty skarżącego są bezpodstawne. Zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa powtórzono w skardze.

Niezasadne jest twierdzenie skarżącego jakoby uchwała wydana na podstawie art. 42 ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela miała stanowić akt prawa miejscowego. Delegacja ustawowa nie jest bowiem zredagowana w sposób wskazujący na powszechność czy abstrakcyjność tego aktu normatywnego.

Powyższy pogląd jest zgodny ze stanowiskiem Wojewody Dolnośląskiego, przekazanym Gminie Wrocław w trybie roboczym, zgodnie z którym "uchwały te jako nie zawierające norm generalnych nie powinny podlegać ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego". Organ nadzoru zasugerował ponadto, że podjęcie przedmiotowej uchwały jako aktu o charakterze wewnętrznym pozwoli uniknąć postępowania związanego ze stwierdzeniem nieważności tej uchwały. Po przeanalizowaniu sprawy Rada Miejska Wrocławia zgodziła się ze stanowiskiem Wojewody Dolnośląskiego.

Zarzut, w myśl którego Gmina Wrocław miałaby kierować projekt przedmiotowej uchwały do zaopiniowania przez związki zawodowe reprezentatywne w rozumieniu art. 19 ustawy o związkach zawodowych, należy uznać za bezzasadny. Przedmiotowa uchwała nie ma bowiem ani charakteru generalnego, ani powszechnie obowiązującego. Tym samym nie podlegają zaopiniowaniu przez związku zawodowe.

W ocenie organu kolejny zarzut jest również bezprzedmiotowy, bowiem zawarta w nim argumentacja dotyczy delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust 7 pkt 2 ustawy - Karta Nauczyciela, a nie art. 42 ust. 6 tej ustawy. Podkreślono też, że są to dwie różne delegacje ustawowe i na podstawie każdej z nich podejmowane są uchwały dotyczące różnych zagadnień. Twierdzenie, jakoby uchwała wydana na podstawie art. 42 ust. 6 nie mogła mieć charakteru indywidualnego i konkretnego, jest zatem niezasadny.

Art. 42 ust 6 ustawy Karta Nauczyciela nie wymaga od rady gminy wyszczególnienia, z jakiego względu konkretnym nauczycielom obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć. Delegacja ustawowa stanowi bowiem, że nauczycielom obniża się wymiar godzin zajęć "w zależności od wielkości i typu szkoły oraz warunków pracy lub zwalnia się ich od obowiązku realizacji zajęć". Już sama konstrukcja delegacji ustawowej wskazuje, że zależność od wielkości i typu szkoły oraz warunki pracy są tu wymienione wyłącznie w celu wskazania, czym rada gminy ma się kierować przy tworzeniu aktu prawnego. Należy uznać, że zależność od wielkości i typu szkoły oraz warunki pracy, o których mowa w art. 42 ust. 6, mają jedynie charakter pomocniczy, podobnie jak np. wytyczne do wydania rozporządzeń, którymi właściwy organ ma się kierować realizując delegację ustawową.

Zarzut określony w pkt. 5 pisma z dnia 25 września 2014 r. jest także bezpodstawny, bowiem uchwała Rady Miejskiej Wrocławia nr VIII/137/11 z dnia 14 kwietnia 2011 r. została wydana na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy - Karta Nauczyciela, a nie art. 42 ust. 6 tejże ustawy. Podobnie jak powyżej należy podkreślić, że są to dwie różne delegacje ustawowe i na podstawie każdej z nich podejmowane są uchwały dotyczące różnych zagadnień.

Ponadto zarzut jakoby przedmiotowa uchwała miała moc wsteczną jest całkowicie bezzasadny. O ewentualnej wstecznej mocy aktu prawnego przesądza przepis o wejściu w życie, który w takim przypadku kończy się wyrazami "z mocą od..." (§ 51 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908). Jak już wskazano powyżej, w przedmiotowej uchwale, w wyniku konsultacji z organem nadzoru Wojewody Dolnośląskiego, ostatecznie ustalono brzmienie przepisu o wejściu w życie na: "uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia", a to ze względu na fakt, że zdaniem organu nadzoru przedmiotowa uchwała, jako nie zawierająca norm generalnych nie powinna podlegać ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego. Tym samym, uchwała weszła w życie 4 września 2014 r. Nieprawdą jest twierdzenie skarżącego, jakoby przepis § 1, wskazujący, że rozmiar obniżki tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin określa się w roku szkolnym 2014/2015 miałby nadawać uchwale jakąkolwiek moc wsteczną. Przepis ten wskazuje jedynie, w ramach którego roku szkolnego obniżki te są ustanawiane. Oczywiste jest natomiast, że o wejściu uchwały w życie przesądza przepis do tego przeznaczony, czyli § 3 uchwały.

Wbrew stanowisku skarżącego - postanowienia przedmiotowej uchwały nie powodują "zmian organizacyjnych w szkołach, które wstecznie uzasadniają zmiany lub rozwiązania nauczycielskich stosunków pracy."

Na rozprawie w dniu 18 października 2015 r. skarżący na udokumentowanie swojego statusu w sprawie podał, iż w dniu 9 maja 2014 r: dyrektor Gimnazjum nr [...] dokonał czynności wypowiedzenia skarżącemu stosunku pracy w wyniku czego rozwiązał stosunek pracy z dniem 31 sierpnia 2014 r. Jako uzasadnienie dokonanego wypowiedzenia organ wskazał na zmniejszenie naboru i liczby oddziałów w roku szkolnym 2014/2015. Następnie dyrektor Gimnazjum nr [...] na wniosek skarżącego pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. przeniósł skarżącego w stan nieczynny od dnia 1 września 2014 r. do dnia 28 lutego 2015 r. uzasadniając to zmianami organizacyjnymi. Nadto skarżący podał, że pismem z dnia 23 maja 2014 r. uległ zwiększeniu wymiar pensum dydaktycznego pani E. W., która to osoba była kierownikiem szkolenia praktycznego i nauczycielem matematyki, w wymiarze tygodniowym 5 godzin, co wpłynęło negatywnie na jego sytuację. Na dowód swoich twierdzeń przedłożył pismo dyrektora Gimnazjum nr [...] z dnia 23 maja 2014 r. oraz pismo Departamentu Edukacji z dnia 17 kwietnia 2014 r. dotyczące zmiany obniżki godzin E. W. Nadto na potwierdzenie swojego interesu prawnego do złożenia skargi, skarżący przedłożył pismo kierowane do dyrektora Gimnazjum nr [...] z dnia 8 września 2014 r., "w którym informuje o konieczności podjęcia działań mających na celu usunięcie nieprawidłowości uchwały z dnia 4 września 2014 r." Skarżący nadto podnosił, że pismem z dnia 1 września 2014 r. wystąpił do dyrektora Gimnazjum nr [...], zarzucając bezprawne działanie w zakresie "obniżek, zwyżek", cyt.: "machinacje organizacyjne". Skarżący oświadczył, że swój interes prawny wywodzi z Karty Nauczyciela art. 20-22, a w szczególności art. 20 ust. 7 i 8.

Skarżący sprecyzował także żądanie skargi i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części w jakiej odnosi się do Gimnazjum nr [...] i pozycji nr [...] załącznika.

Natomiast w piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2016 r. skarżący stwierdził, że w celu wykazania związku pomiędzy zaskarżoną częścią uchwały a indywidualną sytuacją prawną skarżącego przedkłada : pismo z 9 kwietnia 2014 r. L.dz. [...] stanowiące "zaproponowane rozwiązanie", jakie dokładnie zostało przyjęte 4 września 2014 r. w uchwale wraz z tygodniowym rozkładem zajęć na rok szk. 2014/2015, a jakie miało za cel uniknięcie "konieczności zatrudniania nauczyciela matematyki i informatyki na część etatu", czyli miało za cel uniemożliwienie zatrudnienia skarżącego jako nauczyciela mianowanego (uniemożliwienie realizacji uprawnień wynikających z art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela tj. zatrudnienia w ograniczonym wymiarze 1/4 obowiązkowego wymiaru zajęć; art. 20 ust. 8 KN - uprawnienie podjęcia pracy w niepełnym wymiarze równolegle do pozostawania w stawnie nieczynnym).

Podał, że należy przeprowadzić test istnienia bezpośredniego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jej wpływem na sferę materialnoprawną skarżącego. Gdyby organ nie podjął zaskarżonej uchwały 4 września 2014 r. (obowiązywałby wymiar obniżki pensum kierownika szkolenia praktycznego 16 godzin) i wymiar 6 godzin obowiązkowych zajęć dydaktycznych tygodniowo, a taki stan rzeczy umożliwiałby zatrudnienie skarżącego co najmniej w niepełnym (5-o godzinnym) wymiarze czasu pracy. Taka jest bowiem różnica pomiędzy liczbami 16 a 11 zastosowana przez organ. Zaskarżona uchwała wprost wprowadzała zmiany organizacyjne w Gimnazjum nr [...] we W, zmiany uniemożliwiające zatrudnienie skarżącego na stanowisku nauczyciela jako drugiego nauczyciela matematyki i informatyki. Nie czynił tego § 2 ust. 3 uchwały organu z 14 kwietnia 2011 r. nr Vlll/137/11 jako przepis kompetencyjny organu wykonawczego gminy.

W odpowiedzi na powyższe pismo organ podał, że wnosi o odrzucenie skargi. Z treści art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, iż legitymacja do zaskarżenia uchwał organu uchwałodawczego wymaga między innymi wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę gminy. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie została spełniona powyższa przesłanka. W niniejszej sprawie istotnym jest, że interes prawny o którym mowa w art. 101 ust. przedmiotowej ustawy, jest interesem o charakterze osobistym czyli własnym i konkretnym Zatem naruszenie tego interesu następuje tylko wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego. W ocenie organu - skarżący w piśmie z dnia 11 kwietnia 2016 r. nie wykazał, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą polegający na tym, iż uchwała narusza bezpośrednio interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Skarżący niezasadnie upatruje naruszenie swego interesu prawnego lub uprawnienia poprzez podjęcie przedmiotowej uchwały, która wprowadziła zmiany organizacyjne w Gimnazjum Nr [...] we W. W ocenie organu - określenie zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć w roku szkolnym 2014/2015 m. in. dla nauczycieli pełniących stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach prowadzonych przez miasto Wrocław w przedmiotowej uchwale a tym samym zmniejszenie obniżki godzin kierownikowi szkolenia w Gimnazjum Nr [...] z 16/22 na 11/22 - nie spełnia przesłanki naruszenia interesu prawnego skarżącego. Bowiem naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny a skarżący musi wykazać, że w tym konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną) a zaskarżoną uchwałą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej, w skrócie p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 września 2014 r. Nr LXII/1594/14 w sprawie określenia rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć w roku szkolnym 2014/2015 dla dyrektorów, wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących inne stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach prowadzonych przez miasto Wrocław. Ogólnie sformułowane żądanie skargi – stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części skarżący sprecyzował na rozprawie w dniu 18 października 2015 r. i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części w jakiej odnosi się do Gimnazjum Nr [...] i pozycji Nr [...] załącznika. W pozycji Nr [...] załącznika do opisanej uchwały, określającego rozmiar obniżek w roku szkolnym 2014/2015 wymieniono E.ę W. Kierownika Szkolenia Praktycznego zatrudnioną w Gimnazjum Nr [...] i wskazano obniżkę godzin (część etatu) – 11/22.

Na wstępie przeprowadzonej kontroli legalności należy rozważyć czy skarżący legitymuje się interesem prawnym w kwestionowaniu przedmiotowej uchwały. Wnioskodawca bowiem złożył skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594) zwanej dalej "u.s.g." Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie zakresu administracji publicznej może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Z powołanego przepisu wynika między innymi, że skargę w powołanym trybie może skutecznie wnieść osoba, której zaskarżony akt narusza interes prawny lub uprawnienie a skarga musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej.

Spełnienie w/w warunków formalnych upoważnia Sąd do rozpoznania skargi merytorycznie.

Niesporne w sprawie jest, że skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa oraz, że w tym zakresie Rada Gminy podjęła negatywną uchwałę.

Natomiast w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że doszło do naruszenia jego interesu prawnego.

Ustawa o samorządzie gminnym nie zawiera legalnej definicji "interesu prawnego", podobnie jak inne ustawy samorządowe. Lukę tę uzupełniła doktryna prawa i orzecznictwo, które pojęcie to rozumieją jako powiązanie normatywne indywidualnych praw i obowiązków wynikających z norm prawa przedmiotowego – z jednej strony, z zaskarżonym aktem – z drugiej (T. Kiełkowski, Interes ..., wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2010 r., II SA/Ol 892/10).

Z powołanego art. 101 § 1 u.s.g. wynika, że tak rozumiany interes prawny winien istnieć w okresie poprzedzającym wniesienie skargi i uprawniać skarżącego do żądania działania organu administracyjnego oraz, że interes istniejący już w dniu podejmowania uchwały został tą uchwałą naruszony (wyrok NSA z dnia 13 marca 2012 r., II OSK 2334/11).

Przyjmuje się także, że interes prawny ma charakter osobisty, zindywidualizowany, dotyczy określonej osoby. Musi odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu.

Uchwała musi naruszać rzeczywiście istniejący interes prawny skarżącego. Brak bezpośredniego wpływu uchwały na sferę prawną określonego podmiotu nie pozwala na przyznanie mu legitymacji (wyrok NSA z 23 maja 2002 r., IV SA 1486/01, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., SA/Bk 1082/01, wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2506/01 wyrok NSA z 18 września 2003 r., II SA 2673/02, wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006 r., II SA/Bk 763/05, wyrok WSA w Olsztynie z 7 grudnia 2010 r., II SA/Ol 892/10, wyrok WSA w Poznaniu z 27 czerwca 2012 r., IV SA/Po 237/12).

W wyroku z 4 września 2001 r., II SA 1410/01 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Podmiot skarżący musi wykazać naruszenie interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Taki związek miałby istnieć w chwili wprowadzania w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych – mających oparcie w przepisach prawa materialnego uprawnień".

Według Sądu skarżący nie wykazał, że zaskarżoną uchwałą naruszono prawo mające bezpośredni wpływ na własną i indywidualną sytuację prawną.

Skarżący kwestionował postanowienie zawarte w pozycji [...] załącznika do uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 września 2014 r. a mianowicie obniżenie E. W. – kierownikowi szkolenia praktycznego w Gimnazjum Nr [...], nauczycielce matematyki, techniki, fizyki ilości godzin pracy (zmniejszenie etatu) do 11/22.

Powołane wyżej postanowienie uchwały nie kreuje bezpośrednio żadnych ograniczeń, czy też uprawnień skarżącego, zatem nie kształtuje wprost sytuacji prawnej skarżącego.

Przypomnieć należy w jaki sposób skarżący uzasadnił interes prawny do złożenia skargi. Podał, że wypowiedzenie stosunku pracy w Gimnazjum Nr [...] nastąpiło w dniu 9 maja 2014 r. ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2014 r. Jako uzasadnienie wypowiedzenia stosunku pracy wskazano zmniejszenie naboru i liczby oddziałów w roku szkolnym 2014/2015. Na wniosek skarżącego dyrektor Gimnazjum przeniósł go w stan nieczynny od 1 września 2014 r. do 28 lutego 2015 r. uzasadniając to zmianami organizacyjnymi.

Dyrektor Gimnazjum Nr [...] pismem z dnia 23 maja 2014 r. zawiadomił E. W. o zwiększeniu wymiaru pensum dydaktycznego do 11/18 a E. W. – kierownik szkolenia praktycznego w Gimnazjum Nr [...] uczyła tych samych przedmiotów co skarżący do 11/18. Skarżący przedłożył również pismo Departamentu Edukacji z dnia 17 kwietnia 2014 r. dotyczące zmiany obniżki godzin pracy E. W. – na które powołano się w piśmie z dnia 23 maja 2014 r.

W ocenie skarżącego były to bezprawne działania dyrektora szkoły w zakresie "obniżek, zwyżek, machinacji organizacyjnych, co zarzucił dyrektorowi w piśmie z dnia 1 września 2014 r."

Swój interes prawny upatrywał też w skierowaniu do dyrektora Gimnazjum Nr [...] pisma z dnia 8 września 2014 r., w którym poinformował o nieprawidłowościach uchwały z dnia 4 września 2014 r. Skarżący oświadczył również, że swój interes prawny wywodzi z Karty Nauczyciela – art. 20-22 a w szczególności art. 20 ust. 7 i 8.

W piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2016 r. skarżący zwrócił uwagę, że sporna uchwała przyjęła rozwiązanie zaproponowane w piśmie dyrektora Gimnazjum Nr [...] z dnia 9 kwietnia 2014 r. Jak wynika z powyższego pisma, Dyrektor Gimnazjum Nr [...] we W. zaproponował Dyrektorowi Wydziału Gimnazjów i Szkół Ponadgimnazjalnych Departamentu Edukacji UM. Wrocławia podwyższenie pensum – godzin dydaktycznych nauczycielowi E. W. do wymiaru 11 godzin tygodniowo – o 6 godzin tygodniowo – co według skarżącego miało na celu uniknięcie zatrudnienia – drugiego nauczyciela matematyki i fizyki na część etatu – czyli uniemożliwiało zatrudnienie skarżącego choćby na część etatu.

Skarżący dalej wywodził, że "należy przeprowadzić test bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej wpływem na sferę materialnoprawną skarżącego. Gdyby organ nie podjął zaskarżonej uchwały w dniu 4 września 2014 r. obowiązywałby wymiar obniżki pensum kierownika szkolenia praktycznego 16 godzin i wymiar 6 godzin obowiązkowych zajęć dydaktycznych tygodniowo, a taki stan rzeczy umożliwiałby zatrudnienie skarżącego w niepełnym (5 godzinnym) wymiarze czasu pracy.

Zaskarżona uchwała wprowadziła zmiany organizacyjne w Gimnazjum Nr [...] we W., uniemożliwiające zatrudnienie skarżącego na stanowisku nauczyciela ... ."

Odpowiadając na powyższe powtórzone szczegółowo zarzuty i twierdzenia przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotem oceny Sądu jest opisana na wstępie uchwała z dnia 4 września 2014 r. Natomiast nie są i nie mogą być przedmiotem oceny pisma złożone przez skarżącego, opisane w zarzutach zainteresowanego. Wynika to z powołanego wyżej art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

Należy też podkreślić, choć nie ma to znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, że podstawą do wprowadzenia zmian w zakresie pensum E. W. były zmiany organizacyjne w postaci mniejszego naboru uczniów, zmniejszenia liczby oddziałów, utworzenia oddziałów z przysposobieniem do pracy – co wynika z pism złożonych przez skarżącego – z dnia 9 kwietnia 2014 r., 17 kwietnia 2014 r. i 23 maja 2014 r., a nie jak twierdzi skarżący że zmiany pensum E. W. – doprowadziły do zmian organizacyjnych szkoły.

Zauważyć również należy, że skoro skarżący powziął wątpliwości co do prawidłowości działań dyrektora szkoły w zakresie obniżania – podwyższania pensum E. W. i w związku z tym rozwiązania z nim stosunku pracy miał prawo zwrócić się do sądu powszechnego o udzielenie mu ochrony prawnej.

Według Sądu skarżący nie może skutecznie wywodzić interesu prawnego do złożenia skargi z art. 20-22 – "a w szczególności art. 20 ust. 7 i 8" ustawy Karta Nauczyciela. Zaskarżona uchwała w żaden bowiem sposób nie odnosi się bezpośrednio do uprawnień nauczyciela w stanie nieczynnym i obowiązków w tym względzie dyrektora szkoły o czym mowa w tym przepisie ani też zasad rozwiązania stosunku pracy, o których mowa w ustępie od 1 do 6 tego przepisu. Dodać należy, że z przepisu powyższego wynika, że sprawy wywodzące się z w/w przepisu objęte są właściwością sądów powszechnych.

Nie ma również związku z zaskarżoną uchwałą art. 21 ustawy Karty Nauczyciela mówiący o zwrocie kosztów przeniesienia i uprawnień do zwolnienia z obowiązków służbowych.

Podobnie art. 22 ustawy Karty Nauczyciela nie wiąże się z omawianą uchwałą. Stanowi on o zasadach zatrudniania nauczyciela.

Reasumując należy stwierdzić, że brak bezpośredniego wpływu zakwestionowanego przepisu uchwały z dnia 4 września 2014 r. na sferę prawną skarżącego daje podstawę do uznania, że zainteresowany nie wykazał związku pomiędzy skarżonym przepisem a naruszeniem jego aktualnej indywidualnej sytuacji prawnej czyli interesu prawnego, o którym stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Według Sądu argumenty podnoszone przez zainteresowanego świadczą o istnieniu po stronie skarżącego interesu faktycznego.

Podobne stanowisko zajął tut. Sąd w sprawie oznaczonej sygnaturą akt IV SA/Wr 831/14 zaaprobowane wyrokiem NSA z dnia 10 grudnia 2015 r. w sprawie F OSK 2203/15.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. orzekł jak wyżej.

H.B.18.07.2016 r.