Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2041/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 50 a
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 555/12 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisja Lekarskiej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 555/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. R. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Łodzi z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Łodzi (TWKL) orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2011 r. orzekła, iż M. R. jest trwale niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej, Gr. II, Kat. "N". Organ I instancji jako schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej rozpoznał ograniczenie ruchomości obu stawów biodrowych po przebytej obustronnej alloplastyce stawów biodrowych w lipcu 2009 r. i kwietniu 2010 r. w przebiegu jałowej martwicy głów obu kości udowych. Schorzenie to zakwalifikowano według § 77 pkt 7 z zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80).

Od powyższego orzeczenia M. R. wniósł odwołanie zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez:

1) skierowanie do TWKL w Łodzi przez nieuprawniony do tego organ,

2) wystawienie skierowania do wojskowej komisji lekarskiej niezgodne ze wzorem określonym w rozporządzeniu,

3) naruszenie § 77 pkt 7 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia,

4) naruszenie art. 50a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.),

5) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.,

6) naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu (RWKL), działając na podstawie art. 127 i art. 138 k.p.a., art. 5 ust. 1, 6, i 7 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 5, § 16, § 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1, § 30 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.

Organ II instancji nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji podniósł, że pierwszy zarzut jest w jego ocenie bezzasadny, ponieważ skierowanie przez Zastępcę Dowódcy JW 1158 w Łasku (wchodzącego w skład dowództwa jednostki, a więc organu kierującego do wojskowej komisji lekarskiej) stanowiło podstawę do prowadzenia czynności orzeczniczych przez TWKL, a z przedstawionych dokumentów nie wynika, by zastępca dowódcy nie miał takiego umocowania prawnego. Odnośnie drugiego zarzutu organ wskazał, że skierowanie zawiera wszystkie dane wynikające z załącznika do rozporządzenia, a dane odnośnie opisu stanowiska służbowego zostały wyczerpująco ujęte w załącznikach (karta opisu stanowiska służbowego).

Odnośnie podnoszonego zarzutu naruszenia § 77 pkt 7 załącznika do rozporządzenia, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że dokonana kwalifikacja schorzenia nie naruszyła przepisów prawa. Paragraf ten określa przewlekłe choroby stawów upośledzające sprawność ruchową i jest adekwatny do faktu wszczepienia u skarżącego endoprotez (co jest stanem przewlekłym) i, w ocenie Komisji, sztuczne endoprotezy nie zastąpią naturalnych warunków anatomicznych i fizjologicznych zdrowych stawów biodrowych.

Posiadania protez obu stawów biodrowych związane jest z ryzykiem powikłań, a szczególnie takie ryzyko niosą ze sobą warunki i właściwości służby wojskowej, stwarzające dodatkowe sytuacji ekstremalne, jak np. zajęcia poligonowe, biegi z przeciążeniem, itp. Sytuacje takie stwarzają dodatkowe ryzyko infekcji, np. dróg oddechowych, moczowych, a to niesie za sobą możliwość rozwoju stanu zapalnego w zetknięciu endoprotezy z kością w miejscu jej osadzenia. Endoproteza to duże ciało obce i w jej otoczeniu łatwo mogą osiąść bakterie znajdujące się w ustroju – szczególnie podczas zwiększonego wysiłku i stresu, które niejednokrotnie stwarza służba wojskowa. Ponadto wysiłek fizyczny i nieprzewidziane sytuacje ćwiczeń poligonowych, co jest związane ze służbą wojskową, stwarzają sytuacje dodatkowych urazów – uszkodzeń aparatu mięśniowego stabilizującego biodro. Wiąże się to często ze zwichnięciem endoprotez. Zwiększony wysiłek fizyczny i przeciążenia powodują również obluzowanie endoprotezy.

Zdaniem organu odwoławczego stan wszczepienia endoprotez obu stawów biodrowych zdecydowanie i jednoznacznie kwalifikuje skarżącego do kategorii "N" – niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Odnośnie zarzutu sformułowanego w pkt 4 odwołania, RWKL nie stwierdziła, by przepis art. 50a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie miał w omawianym przypadku zastosowania, ponieważ skarżący został skierowany do oceny zdolności odbywania zawodowej służby wojskowej, a nie oceny sprawności fizycznej w aspekcie zajęć i sprawdzianów z wychowania fizycznego lub ewentualnego udzielenia ulg i zwolnień w tym zakresie.

Organ II instancji nie stwierdził także, by nastąpiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., jak i art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ wojskowa komisja lekarska I instancji dokonała wyczerpującego uzasadnienia podjętej decyzji, a zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu wniosku o zapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ odwoławczy podniósł, że posiadana dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy jest wystarczająca do oceny stanu zdrowia w aspekcie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a dotychczasowy przebieg postępowania świadczy, iż skarżący jest w pełni zorientowany co do istoty sprawy.

Na powyższe orzeczenie M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie norm prawa procesowego mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. niewłaściwe zastosowanie: art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegające na przyjęciu, że na komisję lekarską może skierować żołnierza zastępca dowódcy jednostki wojskowej; § 30 ust. 4 w związku z § 28 rozporządzenia, polegające na przyjęciu, że orzeczenie o niezdolności do zawodowej służby wojskowej może doręczyć inny organ niż wskazany w rozporządzeniu, (skarżący wskazał przy tym, iż zarzut ten dotyczy organu I instancji); art. 107 § 3 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o zapewnieniu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego; zaniechanie wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 287/11; niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak wskazania w pouczeniu zaskarżonej decyzji, do którego sądu należy skarżyć decyzję w zakresie wyłączonym spod kognicji sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, wskazując, że przedmiotem zaskarżenia jest rozpoznanie inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Podkreślono ponadto, że wskazane przez skarżącego uchybienia formalne nie miały znaczenia w sprawie, bądź też nie miały istotnego wpływu na stan sprawy.

W piśmie procesowym z dnia 1 września 2012 r. skarżący podniósł, że wniesiona skarga dotyczy tylko tej części, w jakiej stwierdzono, że skarżący jest trwale niezdolny do służby wojskowej. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 5 czerwca 2013 r. skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty podniesione w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w tej sprawie.

Na wstępie Sąd zaznaczył, że zaskarżone orzeczenie w zakresie, w jakim określa związek chorób ze służbą wojskową i ustala grupę inwalidztwa, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wyjaśnił, że orzeczenia w tym przedmiocie poddawane są kontroli sądów powszechnych. Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzecznictwa, od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz rentowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tej sytuacji nie mogły być przedmiotem oceny Sądu pod względem zgodności z prawem zawarte w zaskarżonych orzeczeniach rozstrzygnięcia inne niż ustalenia dotyczące rozpoznanych u skarżącego schorzeń i kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 1 września 2012 r. jednoznacznie jednak określił, że zaskarżone orzeczenie skarży tylko w części ustalającej jego niezdolność do służby wojskowej.

Sąd I instancji wskazał, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami) i poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.

Zaznaczył, że rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.

W ocenie Sadu, nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych, co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.

Z treści wydanych w sprawie orzeczeń wynika, że podstawę prawną zawartego w nich rozstrzygnięcia dotyczącego kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Wydane zaś w sprawie przez organ I instancji orzeczenie zostało sporządzone, zgodnie z § 24 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, według wzoru stanowiącego załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Sąd I instancji podniósł, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że rozpoznane u skarżącego schorzenia zostały ustalone na podstawie poprzedzających wydanie zakwestionowanych orzeczeń badań lekarskich skarżącego, w tym badań specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej.

Zaznaczył, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o ustaleniu kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej kandydata sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.

Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd I instancji uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo bowiem przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości i zdaniem Sądu nie ma podstaw do uznania, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu.

W dalszej części uzasadnienia wyroku Sąd podał, że wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rozpoznanie z § 77 pkt 7 załącznika do rozporządzenia – ograniczenie ruchomości obu stawów biodrowych po przebytej obustronnej alloplastyce stawów biodrowych w przebiegu jałowej martwicy głów obu kości udowych, zalicza skarżącego do kategorii "N", tj. niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Sąd I instancji w powołał się również na wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2008 r., w którym wskazano, że tam, gdzie w wykazie ściśle powiązano występowania określonej choroby ze ściśle określoną kategorią – samo stwierdzenie występowania danej choroby u badanego jest wystarczające do rozstrzygnięcia, czy jest on zdolny do służby wojskowej

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznał je za chybione, ponieważ wydanie kwestionowanej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Odnosząc się zaś do zarzutu braku zawarcia w zaskarżonej decyzji pouczenia o zaskarżeniu orzeczenia w zakresie wyłączonym spod kognicji Sądu, Sąd przyznał, że takie pouczenie wydane orzeczenie powinno zawierać, jednak brak ten nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. R. reprezentowany przez radcę prawnego.

Skarżący kasacyjnie, zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a ponadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 k.p.a., a tym samym zaniechanie uchylenia decyzji administracyjnych organów obu instancji opartych na braku dostatecznych ustaleń faktycznych w zakresie zdolności lub niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej,

2. niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi na decyzje organów obu instancji niezawierających dostatecznego uzasadnienia prawnego i faktycznego,

3. niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi na decyzje organów obu instancji wydane przy braku zachowania wymogu czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym,

4. niewłaściwe zastosowanie art. 133 § 1 P.p.s.a. i nierozpatrzenie zgłoszonych w skardze zarzutów w całości.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie podniósł, że wojskowe komisje lekarskie obu instancji nie dokonały wszechstronnej oceny dowodów i nie zebrały w sposób wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie, zaś Sąd I instancji oddalając skargę na takie rozstrzygnięcie naruszył w tym zakresie przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi. Skarżący zarzucił, iż Sąd I instancji w zasadzie ograniczył się jedynie do aprobaty stanowiska organu, iż wszczepienie endoprotez samo w sobie stanowi przewlekłe schorzenie i naraża skarżącego na niebezpieczeństwo związane ze szczególnymi warunkami służby wojskowej. Pogląd ten tymczasem przyjęty został niemalże a priori i arbitralnie, zaś komisje lekarskie nie dokonały jego uzasadnienia w stopniu dostatecznym.

Skarżący kasacyjnie podniósł ponadto, że w uzasadnieniu swych orzeczeń wojskowe komisje lekarskie obu instancji w sposób ogólnikowy przytoczyły jedynie, iż ustaleń faktycznych dokonały w oparciu o dokumentacją lekarską i aktualne konsultacje specjalistyczne. Takie uzasadnienie podstaw dla dokonania ustaleń faktycznych nie spełnia minimalnych choćby wymagań procesowych. Komisje lekarskie obu instancji w ogóle nie wskazały także o jaką dokumentację lekarską chodzi, o jakie konkretnie dokumenty i zawarte w nich zapisy chodzi, wreszcie z kim, w jakim przedmiocie i w jakim zakresie dokonywano konsultacji lekarskich, gdzie utrwalono ich przebieg. Komisje lekarskie nie dokonały w ogóle oceny dowodów, a mianowicie, które z nich uznały za wiarygodne, a które nie i dlaczego uznały jedne za wiarygodne, a inne nie. Komisje nie wskazały także dlaczego wyciągnęły takie, a nie inne wnioski.

Skarżący kasacyjnie zwrócił uwagę na wymogi stawiane w Kodeksie postępowania administracyjnego uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Podniósł, że zaskarżone orzeczenia nie spełniały tych wymogów. Jakakolwiek merytoryczna polemika, czy też sformułowanie innych zarzutów poza wskazanym na wstępie, jest niemożliwe. Zarówno sam skarżący, jak także Sąd, nie mają obowiązku domyślać się, jakie fakty i jakie dowody legły u podstaw rozstrzygnięcia. Brak uzasadnienia spełniającego wymogi zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. wyklucza możliwość ustosunkowania się do orzeczenia w sposób pełny.

W skardze kasacyjnej zwrócono uwagę również, że skarżący zgłosił w toku postępowania żądanie zagwarantowania mu pełnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz wniosek o dokonanie badań i możliwość składania dodatkowych wniosków dowodowych. Wniosek ten został zlekceważony, tym samym strona nie miała możliwości wypowiadania się co do materiału dowodowego i co więcej mogło to mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego.

W końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej podniesiono również zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Skarżący kasacyjnie podał, że postępowanie przed sądem administracyjnym zawsze ma charakter kompleksowy i pod względem badania legalności zaskarżonej decyzji nawet szerszy niźli postępowanie administracyjne w I i w II instancji. Jego zdaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie zbadał, co wynika z uzasadnienia skarżonego orzeczenia, zarzutów skargi zgłoszonych przez skarżącego w zakresie naruszeń norm prawa materialnego, lecz zastąpił je wywodem dotyczącym tego, w jakim zakresie dopuszczalne jest złożenie skargi na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich. Nie dokonywał oceny wpływu doręczenia na treść orzeczenia, możliwość jego zaskarżenia oraz nie dokonywał oceny ważności skierowania na komisję lekarską.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w ujęciu przewidzianym w § 2 art. 183 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się z urzędu żadnych uchybień wskazujących na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym kontrola zaskarżonego wyroku musiała ograniczyć się wyłącznie do zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą kasacyjnie.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 k.p.a. polegający na zaniechaniu uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji administracyjnych opartych na niedostatecznych ustaleniach faktycznych w zakresie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Rozpatrując ten zarzut wskazać należy, że jest rzeczą niesporną w niniejszej sprawie, iż skarżący poddany został operacji wszczepienia endoprotez obu stawów biodrowych. Podstawę do orzeczenia trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej stanowił § 77 pkt 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

W myśl tego przepisu przewlekłe choroby stawów upośledzające sprawność ruchową w grupie II obejmującej między innymi żołnierzy zawodowych mogą powodować zdolność lub niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Wobec takiego brzmienia przepisu orzekające w sprawie organy winny były rozważyć, czy rzeczywiście ograniczenia ruchomości obu stawów biodrowych po przebytej alloplastyce stawów biodrowych w przebiegu jałowej martwicy głów obu kości udowych powoduje niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej, czy też zmiany te pozwalają na orzeczenie o zdolności do tej służby.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący i obszerny rozważyły i uzasadniły powody, dla których uznano skarżącego trwale niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. Komisje lekarskie zwróciły bowiem uwagę, iż posiadanie protez obu stawów biodrowych związany jest z ryzykiem powikłań, jakie niosą ze sobą warunki i właściwości służby wojskowej. Służba wojskowa stwarza bowiem dodatkowe sytuacje ekstremalne, jak np. zajęcia poligonowe, biegi z przeciążeniem.

Komisje zwróciły również uwagę, że posiadanie protez stwarza dodatkowe ryzyko infekcji, np. dróg oddechowych, moczowych, a to niesie za sobą możliwość rozwoju stanu zapalnego w zetknięciu endoprotezy z kością w miejscu jej osadzenia. Ponadto wysiłek fizyczny i nieprzewidziane sytuacje ćwiczeń poligonowych stwarzają sytuacje do dodatkowych urazów, a mianowicie: uszkodzeń aparatu mięśniowego stabilizującego biodro, zwichnięcia endoprotezy i jej obluzowania.

Biorąc pod uwagę te okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekające w sprawie organy miały podstawy, by orzec trwałą niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej. W tej sytuacji nie mogą również odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. Udział strony w postępowaniu, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, dawał jej możliwość pełnego wypowiedzenia się co do kwestii będących przedmiotem tego postępowania. Strona w odwołaniu od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Łodzi z dnia [...] grudnia 2011 r. podniosła szereg zarzutów i twierdzeń, które były następnie przedmiotem oceny organu II instancji. Podniesione zarzuty dotyczyły różnych kwestii, jak np. prawidłowości wystawionego skierowania, naruszenia § 77 pkt 7 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, naruszenia art. 50a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. i art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd I instancji słusznie zatem ocenił, że udział skarżącego w postępowaniu nie naruszał wymogów art. 10 § 1 k.p.a. oraz że uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu było zgodne z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to, jak zasadnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zawiera wystarczające wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych podjętego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do ostatniego z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, stwierdzić należy, iż autor skargi kasacyjnej wskazuje w petitum skargi, że naruszono przepis art. 133 § 1 P.p.s.a., natomiast w uzasadnieniu stwierdza, że naruszony został art. 134 § 1 P.p.s.a. Naruszenie to polegać miało na niezbadaniu przez WSA we Wrocławiu zarzutów skargi w zakresie naruszeń norm prawa materialnego, oceny wpływu doręczenia na treść orzeczenia, możliwości jego zaskarżenia oraz oceny ważności skierowania na komisję lekarską.

Tak sformułowany, a podniesiony w petitum skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. jest niezrozumiały, przepis ten stanowi bowiem, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być też wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis ten nakłada zatem obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, co oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy.

Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 P.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 146/13, LEX nr 1490500). Uzasadnienie zarzutu dotyczy jednak zupełnie innych kwestii, zarzut nie jest zatem zasadny.

Art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w art. 134 § 1 P.p.s.a., oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, chcąc skutecznie postawić zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., skarżący powinien wykazać, iż Sąd rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1315/12, LEX nr 1481484). Taka sytuacja w niniejszej sprawie w sposób oczywisty nie wystąpiła. Zarzut nie może zatem odnieść zamierzonego skutku.

Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.