Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 93/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
article: par. 3 ust. 1, par. 4 ust. 1 pkt 1,4 i 5 i par. 5 ust. 1,2,3 i 4
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras, , Protokolant spec. Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 107 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) oraz § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 i § 5 ust. 1, 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.), odmówił K.Z. ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym ojca w okresie od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2010 r., stwierdzając, że okoliczności sprawy nie pozwalają uznać strony za domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Po rozpoznaniu odwołania, Komendant [...] Policji rozkazem personalnym

z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 w związku z art.

127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] września 2016 r. nr [...] ponownie odmówił K.Z. ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym ojca od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2010 r.

Po rozpoznaniu odwołania, Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego K.Z. nie spełnił wszystkich wymogów do uznania go za domownika w świetle ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r., poz. 277 ze zm.), bowiem nie świadczył stałej pracy w gospodarstwie rolnym, a jedynie doraźną pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od członków rodziny rolnika. Według ustaleń organu, strona w latach 2006-2010 zamieszkiwała na terenie gospodarstwa rolnego ojca w miejscowości [...]. W gospodarstwie zamieszkiwały cztery osoby (jego rodzice i starszy brat) nie zatrudniano pracowników najemnych. W tym okresie gospodarstwo rolne było nastawione na produkcję mleka, uprawę buraków, zbóż oraz użytków zielonych. Na łąkach wypasano bydło (hodowla liczyła ok. 20 krów) oraz zbierano siano. W gospodarstwie znajdował się sprzęt rolniczy, tj. ciągnik rolniczy wraz z podstawowym osprzętem, kombajn do buraków i inne podstawowe maszyny. K.Z. uczęszczał do technikum w [...] od dnia [...] września 2006 r. do dnia [...] kwietnia 2010 r. Zajęcia lekcyjne trwały średnio 6 godzin dziennie. Dojazd do szkoły zajmował mu około 10 minut (odległość od domu do szkoły to 9 km), a do zajęć szkolnych przygotowywał się około pół godziny. W gospodarstwie rolnym wykonywał wiele czynności, w tym obrządzanie zwierząt gospodarskich, prace konserwacyjno-eksploatacyjne dotyczące zabudowań, maszyn i urządzeń, prace sezonowe (wiosenna uprawa, zasiew pól, sianokosy) i porządkowo-pielęgnacyjne, a także jesienne zbiory roślin okopowych.

Wnioskodawca w swoim oświadczeniu z dnia [...] maja 2016 roku szeroko opisał większość prac możliwych do wykonania w gospodarstwie rolnym. Wskazał, że osobiście je wykonywał w poszczególnych okresach, co w ocenie organu wydaje się ojca większość prac wykonywał uczący się wnioskodawca.

Organ podniósł, że świadkowie w swoich niemal jednobrzmiących zeznaniach zdawkowo określają wykonywane przez stronę prace. Nie byli w stanie szczegółowo opisać czynności wykonywanych przez K.Z. wskazując jedynie, że prace wykonywał popołudniami oraz w dni wolne od szkoły (ferie, wakacje). Zeznali oni, że podczas pobytu strony w szkole w gospodarstwie pracowali rodzice wykonując wszystkie niezbędne prace. Jednocześnie podali, że w pracach w gospodarstwie pomagał straszy o rok brat D. Świadkowie zgodnie stwierdzili, że K.Z. pracował w gospodarstwie również przed dniem [...] kwietnia 2006 roku.

Zdaniem Komendanta [...] Policji bezsporny jest fakt, że strona pomagała rodzicom w gospodarstwie rolnym, wykonując systematycznie określone czynności związane z produkcją rolną realizując w ten sposób dyspozycje rolnika. Taką pomoc należy traktować jako pomoc zwyczajowo świadczoną przez członków rodziny rolnika. Biorąc pod uwagę, że w warunkach wiejskich dzieci rolnika na ogół pomagają rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, a także ilość pracujących w gospodarstwie osób i poziom jego zmechanizowania należy stwierdzić, że istnieją wątpliwości, co do rzeczywistej konieczności ciągłego wykonywania pracy o deklarowanym charakterze i rozmiarze. Pomimo zatem twierdzeń strony, że praca była stała i świadczona w pełnym wymiarze, nie sposób uznać jej za pracę stałą, świadczoną w zakresie znaczącym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego.

Zaznaczył, że także w kwestionariuszu osobowym przy przyjęciu do Policji wnioskodawca nie wskazał na pracę w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, a zatem nie identyfikował się z pracą w gospodarstwie rolnym w zakresie stałym. Tym bardziej, że po ukończeniu szkoły w 2010 r., która również nie miała profilu rolniczego (ukończył technikum w zawodzie [...] - kontrola i regulacja procesów przemysłowych), podjął pracę zawodową poza rolnictwem, w PHUP [...] Sp. z o.o. w [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.Z. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2016 r. oraz rozkazu personalnego organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;

• art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej wskutek wydania decyzji o wyrównaniu uposażenia w stosunku do innych funkcjonariuszy, znajdujących się w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej,

• art. 107 k.p.a., poprzez nieoparte na żadnej analizie uznanie, że pobieranie nauki uniemożliwiało mu wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym, ponadto niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, niewskazane faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji, a także niewskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom, jak np. zeznaniom świadków, czy oświadczeniom skarżącego organ odmówił wiarygodności, a także niedokonanie oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich relacji,

• art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych i niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który mógłby rozstrzygnąć jego status jako domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych, a w szczególności: ograniczenie przesłuchania wyłącznie do dwóch świadków, niewskazanie jakie konkretnie czynności, w tym zabiegi agrotechniczne związane z produkcją rolną, wykonywał w gospodarstwie, jaki był charakter gospodarstwa, ile osób świadczyło pomoc na rzecz rolnika, czy pomoc ta była świadczona w zakresie znaczącym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a jeżeli tak to, czy była ona wykonywana w takim rozmiarze przez cały rok czy jedynie sezonowo, a także czy z uwagi na profil gospodarstwa, stopień jego zmechanizowania, liczbę członków rodziny rolnika i liczbę zatrudnionych w gospodarstwie osób w całym okresie zachodziła potrzeba wykonywania pracy,

• art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz formułowanie własnych ocen w oderwaniu od zebranego materiału dowodowego,

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

• art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310) w związku z art. 6 pkt 2 lit. c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "stałej pracy w gospodarstwie rolnym" i "domownika" oraz przyjęcie, że pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej wykluczało uznanie jego pracy za pracę stałą w gospodarstwie rolnym ojca,

• art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez pozbawienie go prawa doliczenia do wysługi lat okresów pracy w charakterze domownika świadczonej w gospodarstwie rolnym,

• § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., poprzez błędne przyjęcie, że prawo do wzrostu uposażenia z tytułu zwiększonej wysługi lat powstaje z datą złożenia przez policjanta wniosku i wywołuje skutki prawne na przyszłość, a nie na dzień przyjęcia policjanta do służby.

Skarżący w obszernym uzasadnieniu, przytaczając z orzecznictwa sądowoadministracyjnego definicje domownika oraz stałej pracy w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, wskazał, że nie można przyjąć, że skoro osoba mająca status domownika realnie pomagając rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego jednocześnie pobiera naukę to jej praca w tym gospodarstwie nie ma charakteru stałego. Zaznaczył, że szkoła, do której uczęszczał znajdowała się w odległości 9 km od miejscowości, w której mieszkał i znajdowało się gospodarstwo rolne ojca. W jego ocenie fakt pobierania nauki nie mógł wpływać negatywnie na udzieloną przez niego pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa. Podkreślił, że organ nie zabezpieczył dowodów z zeznań rodziców, czy pobliskich sąsiadów, a ponadto nie ocenił faktu ich zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w kontekście charakteru jego pracy w gospodarstwie. Nie zestawił także zeznań świadków z pozostałym materiałem dowodowym ograniczając się do powołania w zaskarżonym rozstrzygnięciu do wyrwanych z kontekstu fragmentów zeznań. Nie zbadano również czasu przejazdu między gospodarstwem rolnym, a szkołą, w której pobierał naukę.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.

Natomiast stosownie do § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.); powoływanej dalej jako rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r., do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Taką regulacją, zawierającą "przepisy odrębne" jest ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310); powoływanej dalej jako ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. Jej art. 1 ust. 1 pkt 3 stanowi, że wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 277 ze zm.); powoływanej dalej jako ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r., domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Przesłanki, wymagane dla uznania za domownika, nie powodują trudności interpretacyjnych za wyjątkiem jednej, a mianowicie przesłanki "stałej pracy w gospodarstwie rolnym".

Należy zwrócić uwagę, że omawiana definicja domownika może być wykorzystywana zarówno dla celów ubezpieczeniowych, jak również uzyskiwania uprawnień pracowniczych, w tym – jak w niniejszej sprawie – określonych korzyści finansowych, wynikających z podwyższenia dodatku za wysługę lat. W pierwszej grupie spraw chodzi o zapewnienie ubezpieczenia społecznego osobom współpracującym z rolnikiem przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. W drugiej zaś o uzyskanie określonych uprawnień pracowniczych, wynikających z zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, czy stażu służby.

Powołana ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. w swoim tytule i treści jednoznacznie odnosi się do zaliczania do stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym. W przepisie art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. przy charakterystyce domownika ustawodawca kładzie akcent na pracę, która chociaż wykonywana poza stosunkiem pracy, ma być stała. Oznacza to, że przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy o jedynie incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne.

Sformułowanie "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wyraźnie wskazują, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego. Stała praca w gospodarstwie nie zawsze musi polegać na codziennym wykonywaniu czynności rolniczych, gdyż np. ze względu na rodzaj produkcji, niekiedy nie będzie to nawet konieczne. Polega ona jednak na pewnej systematyczności i co najmniej na gotowości do wykonywania pracy rolniczej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wyłącznie wówczas, gdy pomoc taką deklaruje domownik. Ten element dyspozycyjności domownika potwierdza również wymóg zamieszkiwania domownika na terenie gospodarstwa lub w pobliżu, czyli w takiej odległości, która umożliwia jak najszybsze dotarcie na teren gospodarstwa, jeżeli zajdzie taka potrzeba oraz świadczenia na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej pracy w wymiarze niezbędnym do jego prawidłowego funkcjonowania.

Stała praca w gospodarstwie rolnym wymaga także pewnego psychicznego nastawienia, polegającego na związaniu się na określony czas z gospodarstwem rolnym (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 1994 r., sygn. akt III Aur 206/94, OSA 1994/7/62). Ten aspekt jest bardzo istotny, ponieważ stały charakter pomocy w gospodarstwie rolnym może być pojmowany w sposób o wiele bardziej racjonalny przy rozumieniu "stałości" jako pozostawaniu w tym samym miejscu, trwałemu związaniu się z jakimś miejscem lub jakąś osobą, nieuleganiu zmianom (por. wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt II UK 42/06, OSNP 2007/19-20/292).

Pojmowana w ten sposób cecha "stałości" świadczy o istotnym znaczeniu nastawienia samego domownika na stałe świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika prowadzącego gospodarstwo.

Podkreślenia wymaga, że wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie nie wyklucza co do zasady innych form aktywności domownika, np. nauki w szkole ponadpodstawowej czy na studiach. Obowiązujące przepisy nie stawiają wymogu, aby praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jedyne czy główne źródło utrzymania, ani by była ona wykonywana w ściśle określonym rozmiarze. Jednakże skoro w przypadku funkcjonariuszy Policji do wysługi lat podlegają wliczeniu okresy innego zatrudnienia, jeżeli było ono wykonywane w pełnym wymiarze czasu wymaganym w danym zawodzie lub na danym stanowisku, to także z tych przyczyn nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania byłych domowników rolnika i przyjmowania, że nawet drobna i okazjonalna praca w gospodarstwie, wykonywana przez nich w czasie przerw między innymi, licznymi zajęciami, należy uznawać za stałą pracę w gospodarstwie rolnym w omawianym znaczeniu. Byłoby to nadmierne uprzywilejowanie osób wykonujących pracę w gospodarstwie w stosunku do pracowników (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1997 r., sygn. akt II UKN 318/97, OSNP 1998/16/491).

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że ocena ewentualnej pracy w gospodarstwie rolnym musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym oceny tego, jakie prace strona wykonywała w gospodarstwie rolnym oraz w jakim charakterze, należy dokonać także przy uwzględnieniu ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości gospodarstwa. Ponadto organy w toku prowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego, zajmują stanowisko co do tego, czy ustalone okoliczności pozwalają na akceptację twierdzeń strony o potrzebie i rzeczywistym wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1234/13, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl).

Podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., zgodnie z którym na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie, w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków, zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3).

W niniejszej sprawie skarżący, wnosząc do Komendanta [...] Policji podanie o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okresy pracy w gospodarstwie rolnym ojca od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2010 r. nie przedstawił zaświadczenia z urzędu gminy, wydanego w oparciu o art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Przedłożył natomiast oświadczenia na piśmie dwóch świadków, tj. M.W. i P.W. na okoliczność jego pracy w tym gospodarstwie rolnym.

Komendant Powiatowy Policji w [...], kierując się wskazaniami zawartymi w rozkazie personalnym Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2016 r., przeprowadził dowód z zeznań powołanych wyżej świadków na wskazaną okoliczność pracy K.Z. w gospodarstwie rolnym.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o powołane wyżej przepisy doprowadziła organ do prawidłowej konkluzji, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym ojca od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] czerwca 2010 r. Nie można bowiem uznać, że skarżący świadczył "stałą pracę" w gospodarstwie rolnym w rozumieniu w art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

Z poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika, że we wnioskowanym okresie ojciec skarżącego – A.Z. posiadał na terenie wsi [...] i [...] gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 19,088 ha. W gospodarstwie uprawiano zboże, kukurydzę, buraki, a także produkowano mleko. Użytkowano również łąki, na których wypasano bydło (w tym okresie ok. 20 krów) oraz zbierano siano. Gospodarstwo było wysoko wyspecjalizowane, a przy wykonywaniu pracy wykorzystywano specjalistyczne maszyny, m.in. ciągniki rolnicze z podstawowym osprzętem, w także kombajn do buraków.

W gospodarstwie nie byli zatrudnieni pracownicy, natomiast pracowali wszyscy członkowie rodziny, tj. rodzice, skarżący oraz jego starszy brat, co oświadczyli świadkowie, zeznając, że widzieli zarówno rodziców, jak i skarżącego i jego brata pracujących w gospodarstwie.

Z zeznań świadków wynika, że czynności wykonywane przez skarżącego w gospodarstwie rolnym w przeważającej części to sianokosy, orka, zbieranie plonów oraz prace konserwacyjne maszyn. Prace te wykonywał popołudniami i w dni wolne od szkoły (ferie, wakacje).

Świadkowie niemal w jednobrzmiących zeznaniach złożonych w dniu [...] sierpnia 2016 r. nie odnieśli się precyzyjne do kwestii wymiaru czasu pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym, jedynie zdawkowo wskazali, że "trudno powiedzieć ile czasu dziennie pracował, ale w dni wolne były to całe dnie, zaś po szkole kilka godzin dziennie". Oświadczyli, że nie pamiętają, czy K.Z. w tym czasie wyjeżdżał na wakacje, czy ferie, czy też odbywał staże lub praktyki. Podkreślili, że podczas pobytu skarżącego w szkole w gospodarstwie pracowali rodzice, wykonując wszelkie niezbędne prace.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że w świetle zeznań świadków brak jest podstaw do uznania, że K.Z. wykonywał w gospodarstwie rolnym ojca pracę o charakterze stałym. Skarżący niewątpliwie realizował określone obowiązki w gospodarstwie rolnym, jednak nie przekraczały one wymiaru doraźnej pomocy świadczonej przez dzieci na rzecz rodziców prowadzących gospodarstwo rolne. Nie można tym samym stwierdzić, że czynności, które wykonywał skarżący były niezbędne dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego przez cały rok.

Podkreślić w tym miejscu należy, że w świetle art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., zaznania świadków przedstawione w sprawie dotyczącej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego policjanta z tytułu wysługi powinny być na tyle wiarygodne, aby można je było potraktować jako równoważne w zakresie wartości dowodowej z informacjami zawartymi w świadectwach służby czy świadectwach pracy, które co do zasady stanowią podstawowy dowód w takim postępowaniu. Świadectwa te są uwzględniane jedynie w przypadku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a organy je wydające opierają się na danych z akt osobowych pracowników oraz posiadanych ewidencji np. czasu pracy, urlopów (wypoczynkowych, bezpłatnych, związanych z rodzicielstwem). Zeznania świadków - w przypadku nieposiadania przez właściwy urząd gminy dokumentów uzasadniających wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym (art. 3 ust. 1 ww. ustawy), stanowią podstawowe i obligatoryjne dowody w sprawie. Jako takie nie powinny zatem budzić wątpliwości co do ich wiarygodności i stwierdzonych faktów. Zasadnicze ustalenia muszą być bowiem udokumentowane zeznaniami świadków. Niedopuszczalne jest natomiast zastępowanie zeznań świadków oświadczeniem samego wnioskodawcy, czy też zeznaniami rodziców, czego w istocie domaga się skarżący w niniejszej sprawie. Pozostawałoby to w sprzeczności z treścią powołanych wyżej przepisów. Oświadczenie takie oraz dodatkowe zeznania mogą ewentualnie służyć doprecyzowaniu zeznań świadków, czy wyjaśnieniu pewnych wątpliwości, nie zaś dokonywaniu przez organ ustaleń i formułowaniu ocen, które nie znajdują potwierdzenia w pozostałym, zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym w treści zeznań świadków.

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi, że ustalenia faktyczne w sprawie zostały dokonane przez organ z pominięciem opisu wykonywanych przez skarżącego codziennych czynności zgodnie z oświadczeniem z dnia [...] maja 2016 r. Organ odwoławczy, odnosząc się do ww. oświadczenia wskazał, że w sytuacji, gdy zasadnicze prace w gospodarstwie rolnym z jego udziałem były wykonywane w czasie wakacji, czy też innych przerw w wykonywaniu obowiązków związanych np. z koniecznością nauki to brak było podstaw do uznania, że K.Z. we wnioskowanym okresie świadczył "stałą pracę" w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w kontekście odmowy skarżącemu ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego. Zgodnie z art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia zaczyna się z chwilą kiedy roszczenie stało się wymagalne. Wymagalność roszczenia powstała w dniu złożenia przez niego dokumentów potwierdzających poprzednie zatrudnienie. Okoliczność ta może jednak mieć znaczenie w przypadku uznania, że skarżący pracował w gospodarstwie rolnym ojca.

Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organ orzekający zasadnie uznał w okolicznościach niniejszej sprawy, że skarżący we wnioskowanym okresie nie wykonywał "stałej pracy" w gospodarstwie rolnym ojca w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przed podjęciem rozstrzygnięcia organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające czyniąc zadość wymogom określonym w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Swe stanowisko w sprawie należycie uzasadnił, stosownie do przesłanek zawartych w art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu

w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.