Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1698/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138a, art. 139d, art. 138e, art. 169, art. 233, art. 239
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Inga Gołowska WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant Julia Mejer po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. G., A. G., P. G., T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia podania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 5 października 2021 r. znak [...] po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika strony, M. S. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 28 maja 2021 r. znak [...] pozostawiające bez rozpatrzenia podanie z dnia 28 kwietnia 2021 r. na podstawie art. 169 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Zaskarżonym postanowieniem organ I instancji pozostawił bez rozpatrzenia podanie z dnia 28 kwietnia 2021 r. tj. wniosek o wydanie zaświadczenia dla A. E. G., A. M. G., P. G. oraz T. G. stwierdzającego daty przedawnienia zobowiązań wynikających z tytułów wykonawczych: [...], [...], [...] oraz [...] ze wskazaniem kwot wyegzekwowanych na poczet tytułów wykonawczych po upływie terminu przedawnienia. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podniósł, że wezwał M. S. do uzupełnienia wniosku złożonego w imieniu A. E. G., A. M. G., P. G. oraz T. G. w przedmiocie wydania zaświadczenia. M. S. nie przedłożył oryginału pełnomocnictwa na wezwanie organu podatkowego. Odnosząc się do treści wezwania M. S., pismem z dnia 19 maja 2021 r. wskazał, że oryginały pełnomocnictw znajdują się w aktach sprawy, złożone organowi w dniu 14 lutego 2020 r. Organ I instancji wyjaśnił, że pełnomocnictwo przedłożone przez M. S., a dołączone do akt sprawy prowadzonej przez Wydział Podatków i Opłat, pomimo, iż poświadczone notarialnie upoważnia do działania w danej konkretnej sprawie. Takie pełnomocnictwo nie pozwala na realizację kolejnej czynności administracyjnej, jaką jest wydanie zaświadczenie, będącego przedmiotem odrębnej sprawy. W świetle przepisów Ordynacji podatkowej jedynie pełnomocnictwo ogólne, złożone w formie dokumentu elektronicznego do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych prowadzonego przez ministra finansów upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych, bez konieczności przedkładania każdorazowo dokumentów pełnomocnictwa oraz wnoszenia opłat skarbowych. W związku z powyższym organ I instancji pozostawił podanie bez rozpatrzenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowym terminie złożył pełnomocnik strony, M. S.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie i pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia wskutek błędnego uznania, że nie zostało przedłożone pełnomocnictwo, podczas gdy w piśmie z dnia 19 maja 2021 r. zostały wskazane pełnomocnictwa złożone już organowi w dniu 14 lutego 2020 r., które to pełnomocnictwa obejmują również prawo reprezentowania mocodawców w niniejszym postępowaniu, a zatem wniosek nie zawierał braków formalnych. Ponadto zarzucono naruszenie art. 138e § 1 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania tylko w jednej sprawie (tej, do której zostało złożone), podczas gdy przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wszystkich sprawach wskazanych w treści tego pełnomocnictwa. Żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazało na treść art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej i podniosło, że z zgodnie z 138a § 1 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Organ wskazał także na inne przepisy regulujące kwestie pełnomocnictwa tj. art. 138e O.p. i art. 138 d O.p. i podniósł, ze pełnomocnictwo z dnia 14 lutego 2020 r. na które powołuje się M. S. nie stanowi pełnomocnictwa ogólnego w rozumieniu art. 138d O.p., organ I instancji zasadnie wezwał o uzupełnienie braku formalnego wniosku w przedmiocie wydania zaświadczenia, a na skutek jego nieuzupełnienia pozostawił podanie bez rozpatrzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący

A. E. G., A. M. G., P. G. oraz T. G. zarzucili organowi naruszenie:

art. 239 w zw. z art. 233 § i pkt i w zw. z art. 169 § 4 O.p. przez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji o pozostawieniu podania bez rozpoznania z powodu rzekomego braku formalnego podania polegającego na rzekomym braku pełnomocnictwa, pomimo że w piśmie z dn. 19 maja 2021 r. powołał się pełnomocnik na pełnomocnictwa złożone już organowi w dniu 14 lutego 2020 r. do akt sprawy podatkowej, które to pełnomocnictwa obejmują również prawo reprezentowania mocodawców w niniejszym postępowaniu, a zatem wniosek nie zawierał braków formalnych;

art. 138e § 1 OP przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania tylko w jednej sprawie (tej, do której zostało najpierw złożone) podczas gdy przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wszystkich sprawach wskazanych w treści pełnomocnictwa;

b. pełnomocnik ma obowiązek załączenia pełnomocnictwa do każdego wniosku o wydanie zaświadczenia nawet wówczas, gdy w aktach sprawy podatkowej znajduje się już pełnomocnictwo uprawniające do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem "pełnomocnictwo składa się do akt sprawy", co w przypadku tworzenia przez organ osobnych akt zaświadczeniowych powinno nastąpić przez wpięcie do tych akt pełnomocnictwa złożonego w postępowaniu podatkowym, którego zaświadczenie ma dotyczyć.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji w całości oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżących udzielone w dn. 28.01.2020 r. pełnomocnictwa upoważniają nie tylko do działania w sprawach, w których zostały złożone w dn. 14.02.2020 r. Zgodnie z treścią tych pełnomocnictw upoważniają one do reprezentowania mocodawców "w sprawach administracyjnych, w tym podatkowych, w sprawach prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w sprawach sądowoadministracyjnych - powyższe dot. pojazdów o nr rej. [...], [...], [...], [...] Z przytoczonego brzmienia pełnomocnictw jednoznacznie wynika, że obejmują one również umocowanie do wniesienia wniosku o wydanie zaświadczenia w sprawach dot. ww. pojazdów. Organy przy tym mylą pełnomocnictwo ogólne od pełnomocnictwa szczególnego, które obejmuje umocowanie nie do wszystkich spraw podatnika, lecz do kilku spraw (kategorii spraw) wymienionych w treści pełnomocnictwa.

Pełnomocnictwa umocowujące pełnomocnika do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia przedłożył on organowi już w dn. 14.02.2020 r., a w odpowiedzi na wezwanie z dn. 13.05.2021 r. poinformował organ, że pełnomocnictwa te zostały już złożone i powinny zostać przez organ wpięte do akt postępowania zaświadczeniowego (jeżeli organ założył w tym celu odrębne akta), gdyż stanowią podstawę do reprezentowania mocodawców w tym postępowaniu. Tym samym pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia było nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienia zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że na podstawie art. 1 pkt 98 ustawy zmieniającej Ordynację podatkową dodano w dziale IV Ordynacji podatkowej rozdział 3a zatytułowany "Pełnomocnictwo". Przepisy te weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem przepisów art. 138d, art. 138i § 1, art. 138j § 1 pkt 1 i art. 138k, które weszły w życie z dniem 1 lipca 2016 r.

Zgodnie z brzmieniem przepisów dotyczących pełnomocnictw, obowiązujących od 1 stycznia 2016 r., pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń (art. 138a § 2 Ordynacji podatkowej). Pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (art. 138e § 1 Ordynacji podatkowej).

Pełnomocnictwo szczególne składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach (art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej), może ono być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu (art. 138e § 2 Ordynacji podatkowej). Pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis (art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej).

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie podkreśla się, że udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. Pełnomocnik nie ma obowiązku działania w zastępstwie za osobę trzecią a wolę reprezentowania mocodawcy musi zamanifestować organowi poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa (por. przykładowo wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 lutego 2016 r., I SA/Gl 1110/15, LEX nr 1995454). Jest zatem oczywistym, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności w sprawie, dołączyć do akt odpis pełnomocnictwa. Jeżeli tego nie czyni podanie, wniosek czy inne pismo obciążone jest brakiem formalnym, o którego uzupełnienie organ obowiązany jest wezwać wnoszącego takie podanie.

Stosownie bowiem do treści art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie zaś z art. 169 § 4 tej ustawy, w razie nieuzupełnienia takiego braku formalnego, organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.

W doktrynie, do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej zalicza się tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901). Do braków takich zaliczyć należy m.in. podpisanie podania przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji strony.

Wskazać przy tym należy, że warunkiem zastosowania przez organ podatkowy negatywnych dla podatnika skutków procesowych nieuzupełnienia braków formalnych podania (odwołania) jest skuteczne pod względem prawnym wezwanie, które musi być doręczone uprawnionemu podmiotowi, zawierać precyzyjne określenie, jakie braki formalne mają być uzupełnione, w jaki sposób i w jakim terminie ma to nastąpić, a także musi zawierać precyzyjne określenie skutków nieuzupełnienia żądanych braków.

Takie warunki w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione. Pełnomocnik skarżących – po złożeniu podania o wydanie zaświadczenia – wezwany został do uzupełnienia zaistniałego braku formalnego w postaci niedołączenia do podania pełnomocnictwa, na wezwanie jednak nie zareagował w sposób żądany przez organ, wskazując, iż oryginały pełnomocnictw złożył już 14 lutego 2020r.

Organ I instancji wyjaśnił, że pełnomocnictwo przedłożone przez M. S., a dołączone do akt sprawy prowadzonej przez Wydział Podatków i Opłat, pomimo, iż poświadczone notarialnie upoważniało do działania w danej konkretnej sprawie i nie pozwala na realizację kolejnej czynności administracyjnej, jaką jest wydanie zaświadczenie, będącego przedmiotem odrębnej sprawy. Słusznie też organ ten podkreślił, że w świetle przepisów Ordynacji podatkowej jedynie pełnomocnictwo ogólne, złożone w formie dokumentu elektronicznego do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych prowadzonego przez ministra finansów upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych, bez konieczności przedkładania każdorazowo dokumentów pełnomocnictwa oraz wnoszenia opłat skarbowych. Tymczasem, pełnomocnictwo z dnia 14 lutego 2020 r. na które powoływał się M. S. nie stanowi pełnomocnictwa ogólnego w rozumieniu art. 138d O.p., a zatem organ I instancji zasadnie wezwał o uzupełnienie braku formalnego wniosku w przedmiocie wydania zaświadczenia, a na skutek jego nieuzupełnienia pozostawił podanie bez rozpatrzenia.

Zaznaczyć należy, iż pod pojęciem "akta" judykatura rozumie zindywidualizowany zbiór udokumentowanych czynności i danych określonego rodzaju postępowania administracyjnego prowadzonego w stosunku do konkretnego adresata prawa podatkowego przez konkretny organ; a więc akta konkretnego postępowania podatkowego, określonego co do przedmiotu i podmiotu, którym to aktom organ podatkowy nadaje najczęściej określoną sygnaturę (tak np. wyroki NSA z dnia 7 października 2015 r., I FSK 875/14, LEX nr 1985496, i I FSK 874/14, LEX nr 1985495, czy wyrok WSA w Opolu z dnia 31 marca 2016 r., I SA/Op 429/15, LEX nr 2056411). Oznacza to, że pełnomocnictwo powinno być złożone w aktach postępowania prowadzonego w konkretnej sprawie podatkowej (tak np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2016 r., I SA/Bd 193/16, LEX nr 2076461). Złożenie natomiast dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy (tak np. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., II FSK 1888/14, LEX nr 2101445, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 lutego 2016 r., I SA/Gl 1110/15, LEX nr 1995454). Dopiero od momentu złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w tym postępowaniu (tak wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2016 r., II FSK 3118/13, LEX nr 2033576, czy wyrok WSA w Opolu z dnia 20 maja 2016 r., I SA/Op 84/16, LEX nr 2056458).

Dobitnie stwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2017r. sygn. akt I GSK 2031/15. Sformułował tezę, wedle której "pełnomocnictwo powinno być złożone w aktach postępowania prowadzonego w konkretnej sprawie podatkowej. Złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy".

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.