Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 836/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75i ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 398(5)
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 8 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 141 poz 1178
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 29 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 695/09 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr[...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od A. B. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 220 zł (słownie: dwieście dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 695/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. uchwałą z dnia [..] września 2008 r., nr [...] stwierdziła, że A. B., otrzymała z egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 188 punktów, ustalając negatywny wynik egzaminu.

Minister Sprawiedliwości, w wyniku rozpatrzenia odwołania kwestionującego prawidłowość sformułowania pytań nr 75, 109 i 186, decyzją z dnia 17 lutego 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Omawiając pytanie nr 109 organ przytoczył jego treść, która brzmiała następująco: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna: A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej, B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego, C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia." Skarżąca udzieliła odpowiedzi "B", podczas gdy zdaniem organu prawidłową była odpowiedź "A". W ocenie organu, odpowiedź na kwestionowane pytanie wynika bezpośrednio z art. 3985 § 1 Kpc., w którym to przepisie ustawodawca określił wprost, że skargę kasacyjną wnosi się "... w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej". W konsekwencji, jeżeli nie nastąpiło takie doręczenie, gdyż strona nie wnosiła o nie lub uczyniła to nieskutecznie, bo z przekroczeniem siedmiodniowego terminu na zgłoszenie takiego wniosku, dla takiej strony w ogóle nie powstaje możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do drugiego z zakwestionowanych przez skarżącą pytań tj. pytania nr 186, które brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest: A. jednoinstancyjne, B. dwuinstancyjne, C. trójinstancyjne" organ wskazał, iż skarżąca udzieliła odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "A", albowiem zgodnie z Kpa. i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia jest jednoinstancyjne. Organ wskazał, iż przytoczone przez skarżącą uzasadnienie zarzutów odwoławczych koncentrowało się wokół kwestii istoty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ jako środka zaskarżenia. Jego zdaniem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego nie jest dewolutywny, a niewystępowanie tej cechy środka zaskarżenia powoduje ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę A. B. i uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., w uzasadnieniu wyroku wskazał na przepis art. 75i ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 – dalej Poa.) zgodnie, z którym egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa stwierdzając, iż zaskarżona decyzja w części nie spełnia wszystkich wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu, a w konsekwencji nie odpowiada obowiązującemu prawu (pytania nr 109 i 186).

Zdaniem Sądu, pytanie nr 109 budziło wątpliwości związane z prawidłową redakcją tego pytania. WSA podzielił ocenę skarżącej, iż twierdzenie Ministra Sprawiedliwości, że z przepisu art. 3985 § 1 Kpc. bezpośrednio wynika odpowiedź na powyższe pytanie, jest niewyczerpujące. Wątpliwości w tym zakresie podniosła w skardze kandydatka stwierdzając, że pytanie jest nieprecyzyjne i aby rzeczywiście odpowiedź "A" mogła być uznana za jedyną prawidłową, w pytaniu nie powinno być np. takiego elementu stanu faktycznego, jak "złożenie przez stronę wniosku o uzasadnienie wyroku", ewentualnie element ten powinien być uzupełniony dodatkowym elementem stanu faktycznego. W kształcie, w jakim zostało przedstawione w ramach egzaminu konkursowego, pytanie to - zdaniem Sądu - narusza postanowienia art. 75i ust. 1 ustawy Poa. - z uwagi na to, że według tego przepisu kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź z trzech propozycji. W sytuacji, gdy pytanie jest sformułowane w sposób nieprecyzyjny, trudno przewidzieć, jaki przypadek miał na myśli autor pytania. Jak wyjaśnił Sąd, kandydat "nie może dokonywać dodatkowych, "ukrytych" przesłanek, które pozwoliłyby na udzielenie prawidłowej odpowiedzi". Poczynienie przez skarżącą dodatkowych założeń, które zarzucił w odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, było w tym przypadku, jak uznał Sąd, "chyba konieczne".

Odnosząc się do pytania numer 186, Sąd I instancji stwierdził, iż w pytaniu tym nie jedna, lecz dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe. Wskazał przy tym na przepis art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178) zgodnie, z którym do decyzji Prezesa NBP wydanych w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, stosuje się odpowiedni art. 127 § 3 Kpa. Zgodnie natomiast z przepisem art. 127 § 3 Kpa. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zdaniem Sądu z treści powyższych przepisów wynika, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w pierwszej instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiednie przepisy dotyczące odwołań", to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 Kpa., może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest decyzją wydaną w drugiej instancji - mimo tożsamości podmiotowej organu pierwszej i drugiej instancji.

W ocenie Sądu w pytaniu nr 186, problem sprowadzał się więc w rzeczywistości do kwestii, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnego można mówić tylko wtedy, gdy do kolejnego rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ wyższego stopnia, czy także wtedy gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygnął sprawę w pierwszej instancji. Jego zdaniem przewidziana w art. 127 § 3 Kpa. instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością, tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia.

Co do pytania nr 75, w ocenie WSA, nie nasuwało ono wątpliwości co do prawidłowości jego sformułowania, a organ w sposób przekonujący odniósł się do zarzutów skarżącej, trafnie wyjaśniając dlaczego jej stanowisko jest błędne.

Minister Sprawiedliwości w skardze kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie przez Sąd I instancji błędnej oceny ich zastosowania przez organ administracji, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.p.s.a. ) - poprzez uwzględnienie skargi A. B. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 75i oraz art. 75a ust. 3 Poa. które to naruszenie zdaniem Sądu I instancji miałoby polegać na sformułowaniu pytań nr 109 i 186 testu konkursowego na aplikację adwokacką w sposób sprzeczny z ww. przepisami.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż pytanie nr 109 zostało sformułowane w sposób jasny i kategoryczny i nie pozostawia w tym zakresie żadnym wątpliwości. Zgodnie bowiem z art. 3985 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego skargę kasacyjną wnosi się "(...) w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Nie miał zatem racji Sąd I instancji twierdząc, iż pytanie nr 109 wymagało od kandydata czynienia dodatkowych założeń. Podkreślono, że treść pytania 109 w żadnym wypadku nie dawała podstaw do przyjmowania, iż może w nim chodzić o wyjątkowy przypadek, kiedy brak uzasadnienia wyroku, jak też brak jego doręczenia, nie uniemożliwia stronie złożenia skargi kasacyjnej. Nie mogło również budzić wątpliwości, iż treść pytania wraz z prawidłową odpowiedzią "A" tworzy zdanie prawdziwe, oparte na konkretnym przepisie prawa. Zestawiając w ten sposób treść pytania 109 z którąkolwiek z innych odpowiedzi, nie dało się powiedzieć, iż jest to zdanie prawdziwe bez dodania dodatkowych elementów wskazujących, iż mamy do czynienia z jednym z wyjątków od ogólnej zasady.

Odnośnie do pytania nr 186 kasator stwierdził że, postępowanie w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest bez wątpienia postępowaniem jednoinstancyjnym. Z przepisu art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe wynika, iż w stosunku do decyzji Prezesa NBP w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego stosuje się art. 127 § 3 Kpa, a przepis ten z kolei, stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem kasatora wykładnia treści art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe i art. 127 § 3 Kpa. wskazuje, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa NBP nie jest dewolutywny. Skoro zatem nie ma organu wyższego nad Prezesem Banku Centralnego, sprawa indywidualnego zezwolenia dewizowego nie może być rozpatrzona ponownie przez inny, drugoinstancyjny organ administracji publicznej. Innymi słowy niewystępowanie cechy dewolutywności środka zaskarżenia powoduje więc ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji i w takim znaczeniu nie sposób mówić o klasycznej dwuinstancyjności postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, A. B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, jako oparta na usprawiedliwionych podstawach, zasługuje na uwzględnienie, choć ze wszystkimi postawionymi w ramach naruszenia prawa materialnego zarzutami zgodzić się nie można.

Oparty na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego zawiera się w przypisaniu Sądowi I instancji błędnej oceny zastosowania przez organ przepisów art. 75i oraz art. 75a ust. 3 Prawa o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) – Poa., przez przyjęcie, że sformułowanie pytań testu nr 109 i nr 186 było sprzeczne z prawem, co skutkowało uchyleniem decyzji Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a.

Przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji była więc ocena legalności decyzji Ministra Sprawiedliwości utrzymującej w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej ustalającą wyniki egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, a istota sporu sprowadza się do oceny, czy konstrukcja pytań numer 109 oraz 186 jest zgodna z wymogami, jakim musi odpowiadać test egzaminacyjny na egzamin konkursowy na aplikację adwokacką, stosownie do treści przepisu art. 75i ust. 1 Poa.

Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem prawa, egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi i za którą, jeśli jest to odpowiedź prawidłowa, uzyskuje 1 punkt. Pytania te (oraz podane w nich trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa) powinny być zatem sformułowane w sposób jasny, precyzyjny, jednoznaczny i nie budzący wątpliwości.

W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że pytanie testowe nr 186 nie odpowiadało wymogom ww. przepisu. Należy podkreślić, iż takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 października 2009 r., sygn. akt II GSK 781/09, w którym odniesiono się już do wadliwości pytania nr 186 /podobnie wyroki NSA z dnia 06.05.2010; II GSK 793/09 i z 15.04.2010; II GSK 24/10/.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd prawny wyrażony w powołanym wyroku, nadto zauważa, że sporne pytanie było sprawdzeniem znajomości przez uczestnika egzaminu konkursowego treści art. 8 ust. 3 Prawa dewizowego. Przepis ten stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Odpowiedź na pytanie, czy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest jednoinstancyjne (odpowiedź A), czy też dwuinstancyjne (odpowiedź B) uzależniona jest od tego, czy dwuinstancyjność postępowania rozpatrywana będzie w znaczeniu materialnym, czy też formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. Podejście do zasady dwuinstancyjności postępowania w ujęciu materialnym jest dominujące w orzecznictwie, aczkolwiek omawiana kwestia nie jest jednoznaczna, wywołuje kontrowersje i nie została rozstrzygnięta w przesądzający sposób. Dlatego też nie można pozbawić racji argumentacji A. B. o dwuinstancyjnym charakterze postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności zaś nie można tej instytucji uznać w sposób jednoznaczny i przekonujący za wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W świetle powyższych rozważań nie powinno budzić wątpliwości, że za prawidłowe należało uznać propozycje odpowiedzi zawarte zarówno w punkcie A i B.

Przedmiotem oceny WSA była również poprawność konstrukcji pytania numer 109 testu egzaminacyjnego na aplikację adwokacką, które miało następujące brzmienie: "Według Kodeksu postępowania cywilnego jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd II instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga jest dopuszczalna: A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej, B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kpc, C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia". Zdaniem Sądu I instancji, powyższe pytanie budziło wątpliwości związane z jego prawidłową redakcją, albowiem w ocenie WSA w kształcie, w jakim zostało ono przedstawione w ramach egzaminu konkursowego, pytanie to narusza przepis art. 75i ust. 1 ustawy Poa. Zgodnie z tym przepisem kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź z trzech propozycji, a w sytuacji, gdy pytanie jest sformułowane w sposób nieprecyzyjny, trudno przewidzieć, jaki przypadek miał na myśli autor pytania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena Sądu I instancji co do nieprawidłowego i niezgodnego z założeniami ww. przepisu prawa sformułowania pytania nr 109 jest nieprawidłowa. Należy zgodzić się z wyrażonym w skardze kasacyjnej stanowiskiem, iż pytanie to zostało postawione jednoznacznie, a udzielona przez skarżącą odpowiedź była nieprawidłowa, bo oparta na przyjęciu dodatkowych założeń.

Dostatecznie uważna lektura pytania nr 109 prowadzi do wniosku, że prawidłowa odpowiedź wynika wprost z treści przepisu art. 3985 § 1 Kpc., zgodnie z którym "skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej". Z treści cytowanego przepisu jasno wynika, iż podstawowe znaczenie dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej ma doręczenie stronom orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem. Należy mieć na względzie, że sąd apelacyjny uzasadnia z urzędu swoje wyroki oraz postanowienie kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem spraw, w których apelację oddalono. W takim wypadku uzasadnienie sporządza się tylko wówczas, gdy strona zażądała doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem. Dla rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia przez stronę skargi kasacyjnej, a zatem z punktu widzenia art. 3985 § 1 Kpc., zróżnicowanie to nie ma znaczenia, gdyż każdorazowo konieczny jest wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Jak wyżej podkreślono w takiej sytuacji strona może wnieść skargę kasacyjną tylko wtedy, gdy wcześniej w tygodniowym terminie od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem. Należy podkreślić, iż zażądanie doręczenia uzasadnienia orzeczenia jest w tym wypadku warunkiem sine qua non zaskarżenia orzeczenia w drodze skargi kasacyjnej. Innymi słowy, jeżeli strona nie zażądała skutecznie doręczenia jej orzeczenia wraz z uzasadnieniem, termin do wniesienia skargi kasacyjnej w ogóle nie rozpoczyna biegu. Wywiedzenie więc skargi kasacyjnej przez stronę, która ze względu na zaniechanie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia, utraciła prawo do zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji, jest niedopuszczalne (vide: H. Dolecki (red.), T. Wiśniewski (red.), J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, P. Pogonowski, D. Zawistowski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Artykuły 367-505, LEX, 2010).

Powoływany przez skarżącą w odpowiedzi na skargę kasacyjną /k. 42 akt sądowych NSA/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2009 r., w sprawie oznaczonej sygn. akt VI SA/Wa 791/08, nie podważył, jak podała skarżąca, poprawności pytania nr 109. Wręcz przeciwnie, w orzeczeniu tym Sąd stwierdził, iż pytanie to zostało sformułowane jednoznacznie, a prawidłowa odpowiedź na nie wynika wprost z przepisu art. 3985 § 1 Kpc.

W tej sytuacji należy podzielić zarzuty skargi kasacyjnej i przyjąć, iż brak było podstaw aby uznać, jak uczynił to WSA, że sformułowanie pytania 109 naruszało przepis art. 75i Poa.

Należy przypomnieć, że skarżącej dla uzyskania wpisu na listę aplikantów zabrakło dwóch punktów, jednak ocena, iż pytanie nr 109 zostało sformułowane w sposób odpowiadający prawu, ma rozstrzygające znaczenie w sprawie. Wobec braku naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zaistnienia w niniejszej sprawie jedynie naruszenia prawa materialnego w zakresie wyżej wskazanym, mając na względzie podane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, rozpoznał i oddalił skargę na podstawie art. 188 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)