Wyrok NSA, sygn. akt II SA 451/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 37j ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

2. Rejonowe urzędy pracy obowiązane są dążyć do tego, by osoby nieuprawnione do pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie pobierały go, ale także obowiązane są dążyć do tego, by osoby uprawnione do takiego zasiłku, otrzymały go przez okres i w takiej wysokości, do jakiej są rzeczywiście uprawnione.

TEZY

1. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

2. Rejonowe urzędy pracy obowiązane są dążyć do tego, by osoby nieuprawnione do pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie pobierały go, ale także obowiązane są dążyć do tego, by osoby uprawnione do takiego zasiłku, otrzymały go przez okres i w takiej wysokości, do jakiej są rzeczywiście uprawnione.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana D. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. (...) w przedmiocie wysokości przyznanego zasiłku dla bezrobotnych - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. decyzją z dnia 1 marca 1998 r. na podstawie art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./, art. 127 par. 2 i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa - po rozpatrzeniu odwołania Jana D. od decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w W. z dnia 6 stycznia 1998 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Jan D. zgłosił się do Rejonowego Urzędu Pracy w W. dnia 6 stycznia 1998 r. Z uwagi na to, iż udokumentował okres zatrudnienia wynoszący 33 lata 3 miesiące i 11 dni - w tym 15 lat i 11 dni w warunkach szczególnych - Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy orzekł o przyznaniu zainteresowanemu prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 procent zasiłku.

Od decyzji tej Jan D. złożył odwołanie, w którym domaga się przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 procent zasiłku. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy zauważył, iż stosownie do art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny w wysokości 160 procent zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobom zwolnionym z przyczyn zakładu pracy w wyniku jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące zmniejszenia zatrudnienia o co najmniej 100 pracowników.

Z akt wynika, że stosunek pracy Jana D. ustał z dniem 31 grudnia 1997 r., zaś liczba osób zwolnionych z firmy "M.", w której skarżący ostatnio pracował, w okresie od 1 października do 31 grudnia 1997 r., wynosiła zaledwie 81 osób. A zatem zdaniem organu odwoławczego nie zachodzą przesłanki do przyznania Janowi D. zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 procent.

W skardze do sądu Jan D. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. twierdząc, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca, gdyż inni pracownicy zwolnieni z tej samej firmy otrzymali zasiłki w wysokości 160 procent.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie stosownie do art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa. Zgodnie zaś z art. 107 par. 3 Kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

Z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku.

Treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie w zestawieniu z twierdzeniem skarżącego uprawniają do stwierdzenia, iż nie dążono do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

W myśl art. 138 Kpa organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnięć sprawę.

Wynika to z ww. przepisu Kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie lub zmiana decyzji.

W myśl art. 7 Kpa "w toku postępowania organy administracji państwowej stają na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli".

Rozpatrując zatem odwołanie skarżącego organ II instancji obowiązany był sprawdzić okoliczności w nim podane.

Z przepisu art. 37j ust. 5 wynika, że zasiłek przedemerytalny w wysokości 160 procent przysługuje osobie, z którą "stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został po 1 lipca 1996 r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy w wyniku jednorazowego lub w zakresie nie dłuższym niż 3 miesiące zmniejszenia zatrudnienia o co najmniej 100 pracowników".

Dotyczy to zasad określonych w ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. 1990 nr 4 poz. 19 ze zm./.

W tym przypadku chodzi o ustalenie, czy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące zostało zmniejszone zatrudnienie o co najmniej 100 pracowników, albowiem liczba 100 zwolnionych pracowników ma istotny wpływ na ustalenie wysokości zasiłku dla bezrobotnych i winna być ustalona w sposób nie budzący wątpliwości.

Do akt dołączono pismo "M." z dnia 7 stycznia 1998 r. adresowane do Rejonowego Urzędu Pracy w O. - z treści którego wynika, że liczba osób, z którymi rozwiązany został stosunek pracy w 1997 r., wynosiła 244. I tak, przykładowo, zwolniono w lipcu 23 osoby, w sierpniu 65 osób, we wrześniu 41 osób, w październiku 45 osób, w listopadzie 7 osób i w grudniu 29 osób.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący przedłożył pismo tego samego pracodawcy z dnia 9 listopada 1997 r. adresowane do tego samego RUP, z którego wynika, że w 1997 r. stosunek pracy rozwiązano: w sierpniu z 45 osobami, we wrześniu z 35 osobami i w październiku z 43 osobami. Porównanie treści tych dwu pism w zakresie dotyczącym tego samego okresu wskazuje na istnienie zasadniczych różnic, a zatem nie mogą być uznane za wiarygodne /a przynajmniej jedno z nich/.

Okoliczność ta wskazuje na potrzebę dokładnego ustalenia liczby osób, z którymi został rozwiązany stosunek pracy w poszczególnych miesiącach.

Dokładne ustalenie tej liczby ma istotne znaczenie, gdy zważy się, że przyznanie i wypłata zasiłku jest ostatecznym środkiem pomocy udzielonym bezrobotnemu dopiero wówczas, gdy nie jest możliwe zastosowanie tzw. aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu, a przede wszystkim, gdy nie ma dla danej osoby propozycji odpowiedniego zatrudnienia.

Tak więc rejonowe urzędy pracy obowiązane są dążyć do tego, by osoby nieuprawnione do pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie pobierały go, ale także obowiązane są dążyć do tego, by osoby uprawnione do takiego zasiłku, otrzymały go przez okres i w takiej wysokości, do jakiej są rzeczywiście uprawnione.

Z przytoczonych wyżej powodów na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.