Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 345/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 12 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1, art. 50 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art.  7, art. 16 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
article: § 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: §2 pkt.2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na ob
article: art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust.2 pkt.1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 lutego 2010 r., nr [...], Dyrektor Oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, Nr [...] z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie przyznania płatności ONW – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu wskazano, że w wyniku kontroli wniosku złożonego o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", organ I instancji skorygował powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG) zgłoszoną do płatności.

W rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.) oraz, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, co oznacza, że wnioskodawca sam określa treść swojego żądania.

Powołując się na przepis art. 21 w/w ustawy, organ wywiódł, że akt ten stanowi regulację szczególną w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego (m.in. do art. 9 i art. 10 Kpa) i modyfikuje je w zakresie postępowań dotyczących przyznawania płatności. Sprowadza się to do tego, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne".

Wskazując, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, organ podał, iż szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.) wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 powołanej wyżej ustawy.

W myśl § 2 tego aktu, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanego dalej "rolnikiem", który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.);

- jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej " działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej" obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

- do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

- jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej" numerem identyfikacyjnym ";

- jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późno zm.). W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji przytoczono podstawy prawne, w oparciu, o które dokonano kontroli administracyjnej wniosku skarżącego w zakresie zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych. Organ odwoławczy zatem wskazał, że miały tu zastosowanie przepisy:

- rozporządzenia 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L. 2006.368.74, z późn. zm.);

- przepisy art. 12 ust. 3 i art. 24 ust 1 lit. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.);

- art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003.

Na ich podstawie organ wywiódł, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS.

Wskazując dalej, iż na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 (wnioskiem spersonalizowanym na rok 2009) została rolnikowi przekazana informacja (karta informacyjna) zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu jednolitej płatności obszarowej w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych - powierzchnia PEG_JPO (PEG_JPO - powierzchnia wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskanych z obrazu Ortofotomapa i będąca odpowiednikiem powierzchni kwalifikującej się do jednolitej płatności obszarowej w ramach działki ewidencyjnej), podał, że stosownie do art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 rolnik miał obowiązek poprawić wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędna, a w stosownych przypadkach wskazać nowy obrys działki ewidencyjnej oraz działki rolnej. Jeżeli stan faktyczny na zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nie uzasadniał zmiany powierzchni wyznaczonego maksymalnego obszaru kwalifikowanego, powierzchnię stwierdzoną należało wyznaczyć zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR podał, iż wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej w tym Polska zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się tu z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych (art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009). Wskazał nadto, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009 od roku 2005 System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. System Identyfikacji Działek Rolnych ( z ang. LPIS) jest częścią Zintegrowanego System Zarządzania i Kontroli ( z ang. IACS). Jego celem jest jednoznaczna w sakli kraju identyfikacja i określenie położenia deklarowanych przez rolników działek rolnych, a także kontrola prawidłowości zadeklarowanych powierzchni łącznie z oceną i sprawdzeniem ich kwalifikowalności (tj. sprawdzeniem uprawnień do dopłat w odniesieniu do schematu pomocowego) oraz kontrola ilości złożonych wniosków na każdą działkę rolną lub jej cześć. Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwlifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Oznacza to, że pomiary zarówno odległości jak i powierzchni można wykonywać tak jak na mapie. Ortofotomapa gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni tzw. rzucie ortogonalnym. Charakteryzuje się określoną dokładnością położenia punktu i gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25m do 0,5m, co zapewnia dokładność pomiaru nawet 2-krotnie wyższą niż pomiar wykonywany podczas kontroli na miejscu.

Organ podkreślił, iż ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych ,,1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki, że wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne (zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne), jak również, Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego.

Wskazując dalej, iż jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków zgodnie z art. 22 ust. 1 w/w ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej, podał, że wyniki prac zostały przekazane do starostów, w tym raporty rozbieżności baz danych prowadzonych przez starostów tj. bazy opisowej zawierającej między innymi identyfikatory działek ewidencyjnych i ich powierzchnie i bazy graficznej zawierającej granice działek i ich numery oraz rozbieżności przebiegu granic działek w stosunku do ich obrazu na ortofotomapie cyfrowej.

Podkreślając, że dane wektorowe granic działek ewidencyjnych zweryfikowane w oparciu o ortofotomapę cyfrową, wykonane w tym samym układzie współrzędnych płaskich prostokątnych pozwalają na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do płatności oraz powierzchni nieuprawnionych do dopłat (grunty trwale lub czasowo wyłączone z produkcji rolniczej), dodał, iż rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana.

Powyższe – w jego ocenie – wskazuje jednoznacznie, iż System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego, które muszą być przez Polskę stosowane. LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów. Obejmuje on swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK), a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności oraz zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy podkreślając, iż ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach działki ewidencyjnej (PEG) następuje w trakcie kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy, wskazał, iż stwierdzona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady(WE) Nr 73/2009,w wyniku kontroli administracyjnej wniosku powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła w przypadku działki rolnej "C" położonej na działce ewidencyjnej Nr [...]/1 - 1,41 ha, podczas, gdy powierzchnia deklarowana we wniosku sprowadzała się do powierzchni - 1,70 ha. Oznacza to, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną do ONW tj. 71,84 ha, a powierzchnią stwierdzoną tj. 71,55 ha (jako uprawnioną do płatności ONW) wyniosła 0,29 ha, co stanowiło 0,41 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej i uprawniało organ I instancji do zastosowania przepisu art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1, 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.) i przyznania płatności do powierzchni stwierdzonej.

Dyrektor ARMiR zwrócił uwagę, że rozpatrując powyższą sprawę merytorycznie był związany przepisami prawa, dodając, że zaskarżona decyzja "jest należycie i wyczerpująco uzasadniona, wymienienia materiał dowodowy, na którym oparto rozstrzygnięcie, zawiera jego analizę i odpowiada przesłankom z art. 107 § 1 kpa".

Zaznaczył nadto, że składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 - skarżący podpisał go, oświadczając (sekcja X Oświadczenia i Zobowiązania), że znane są mu zasady przyznawania płatności, pomocy do rzepaku oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie.

Zdaniem organu odwoławczego zarzuty zawarte przez stronę w odwołaniu były bezpodstawne i nie znajdowały oparcia w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy, a tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie.

Końcowo, organ ten dodał, iż jego ocena "jest co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji".

Od tego rozstrzygnięcia W. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów:

- art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 24712006, (WE) NR 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z dnia 31.01.2009 r.),

- § 2 pkt 2 oraz § 3 ust. 1, 2 i 3 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.),

- art. 2 pkt 1a oraz art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 79612004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 7312009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 47912008 (Dz. U. L 141 z dnia 30.04.2004r.), art. 6,7, 8, 9, 11, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie powierzchni kwalifikowanej do płatności na obszarze ONW, a konsekwencji przyznanie płatności w nieprawidłowej wysokości.

Jednocześnie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w uzasadnieniu skargi zwrócił uwagę, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie jest odmienny od tego, który został ustalony przez organy, a który legł u podstaw wydania zaskarżonych rozstrzygnięć.

Skarżący podał, iż w dniu 15 maja 2009 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Łukowie wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", z którego wynika, iż powierzchnia działki rolnej oznaczona lit. "C" odpowiada powierzchni działki ewidencyjnej nr 60/1, pomniejszonej o powierzchnię rowu, który przez nią przebiega, dodając, iż została ona ustalona w oparciu o dane z ewidencji gruntów.

Odnosząc się do ustaleń organów obu instancji, w myśl których:

- powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana;

- powierzchnia stwierdzona została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa wart. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 7312009;

- ustalenia nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno- gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku, skarżący zarzucił, iż organ pierwszej instancji w sposób ogólny odwołał się do systemu identyfikacji działek rolnych, nie wskazując, w oparciu o jakie konkretne dokumenty ustalono różnicę.

W jego ocenie, za niewystarczające należy uznać odwołanie się do pomiarów wykonanych na podstawie zdjęć, w sytuacji, gdy nie wskazano, jakiego rodzaju pomiarów dokonano i jaką metodą zostały one przeprowadzone, a on sam nie miał możliwości ustosunkowania się do takich ustaleń.

Skarżący zauważył nadto, iż organ pierwszej instancji posłużył się nową kategorią pojęciową, tj. "powierzchnią ewidencyjno-gospodarczą", nie występującą w powoływanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r., którego przepisy (§ 2 pkt 2 oraz § 3 ust. 1, 2 i 3), stanowią, iż podstawą do przyznania płatności ONW jest powierzchnia działki rolnej. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I SAlGd 390/07, podał, iż nie można stwierdzić, że pomiary dokonane w oparciu o zdjęcia stanowią równoważny do map lub dokumentów ewidencji gruntów system identyfikacji działek rolnych.

Dokonując oceny decyzji organu II instancji, skarżący zauważył, iż zdecydowana część jej uzasadnienia odnosi się do okoliczności, które nie są przedmiotem sporu między stronami. W jego ocenie, organ ten nie podał żadnych informacji, na podstawie których skarżący mógłby posiąść wiedzę, iż pomiary w oparciu o ortofomapy były prawidłowe. Zarzucił, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie odniosły się do obszaru związanego grupą upraw. Już chociażby z tych względów za nieuzasadnione należy uznać przyjęcie, iż płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej, skoro z decyzji nie wynika, aby okoliczność ta była ustalana. Ponadto, wbrew temu, co zdaje się sugerować organ odwoławczy, skarżący nigdy nie domagał się uwzględnienia słusznego interesu strony przy podejmowaniu decyzji, a jedynie dochowania rzetelności w ustaleniu stanu faktycznego.

Nie kwestionując uprawnienia organów do weryfikowania danych zadeklarowanych we wniosku, w tym do przeprowadzania kontroli administracyjnych, jak również posługiwania się w toku postępowania technikami skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym obrazami lotniczymi lub satelitarnymi, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1: 10 000, podkreślił, iż wszystko to nie zmienia faktu, iż powierzchnia kwalifikująca się do płatności to rzeczywista powierzchnia działek rolnych.

Wyraził on przy tym pogląd, iż jakkolwiek system identyfikacji działek rolnych stanowi podstawę do przeprowadzanej kontroli administracyjnej, jednakże nie oznacza to, że system ten kreuje stan faktyczny. Skoro, pomiary dokonane o zdjęcia prowadzą to fałszywych wniosków, to organ winien rozstrzygnąć jaki jest rzeczywisty stan faktyczny. Kryterium przyznania płatności w ramach ONW nie jest bowiem powierzchnia działek rolnych ustalana na podstawie PEG, ale ich fizyczna powierzchnia, a stworzony system jest jedynie narzędziem do przeprowadzania kontroli i absolutnie na wpływa kształtująco na prawo.

Skarżący zauważył przy tym, iż okoliczności, iż sporna działka rolna odpowiada działce ewidencyjnej, z wyłączeniem powierzchni rowu, w ogóle nie zakwestionowano. Nie wykazano również, że faktyczny obszar działki ewidencyjnej, na której prowadzona jest uprawa (trwałe użytki zielone) w istocie jest mniejszy od zadeklarowanego, jak również, aby na gruncie, który stanowi sporną działkę ewidencyjną stwierdzono więcej niż jedną uprawę, a tylko takie okoliczności uzasadniałyby przyjęcie powierzchni działki rolnej mniejszej od powierzchni działki ewidencyjnej oznaczonej lit. "C" (z pominięciem rowu).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - podkreślić na wstępie należy, iż uszło chyba uwadze organu II instancji, iż z mocy art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji [v. wyrok NSA z 17 października 2001r., sygn. I SA 1110/01, LEX nr 75516]. Postępowanie odwoławcze powinno zatem polegać nie tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz także na weryfikacji zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności i celowości. Powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", gdyż organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji. Działanie organu II instancji nie ma jedynie charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji. Wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone.

Dalej, podnieść trzeba, iż ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.

W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Motywy podjęcia decyzji o określonej treści powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż uzasadnienie decyzji wydanej przez organ II instancji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu tym organ ograniczył się właściwie do przytoczenia przepisów prawa materialnego regulujących zasady przyznawania płatności, a na koniec zawarł jedynie ogólnikowe stwierdzenia mające odnosić się do sytuacji zainteresowanego. Wskazał, jak to już wyżej zaznaczono, iż jego ocena jest taka sama jak przedstawiona przez organ I instancji.

Jeśli rolą uzasadnienia rozstrzygnięcia jest, aby skarżący na podstawie jego lektury mógł stwierdzić, jakie są w opinii organu okoliczności faktyczne jego sprawy, jakich ustaleń dokonał organ oraz na podstawie jakich przepisów podjął decyzję w sprawie, to Sąd stwierdza, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jej nie spełnia, tym bardziej, że organ odwoławczy nie zadał sobie nawet trudu, aby odnieść się do zarzutów odwołania.

Trzeba zatem w tym miejscu przypomnieć organowi odwoławczemu, że skarżący jasno w swoim odwołaniu podkreślał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do ustalenia rzeczywistego obszaru zakwestionowanej działki "C" zgłoszonej do płatności, którego to ustalenia nie mogły zastąpić zdjęcia / ortofomapy /.

Taki stan rzeczy obligował organ odwoławczy do zbadania statusu działki "C" o zadeklarowanej powierzchni 1,70ha, albowiem skarżący nie zgodził się ze zmniejszeniem jej powierzchni o 0,29ha, czyli innymi słowy wskazywał na niezgodność danych przyjętych przez organy Agencji (powierzchnia działki) ze stanem rzeczywistym.

Konsekwencja stwierdzonej różnicy w powierzchni działki "C" było przyznanie skarżącemu płatności do powierzchni stwierdzonej na podstawie art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1, 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.), w sytuacji, gdy stwierdzona różnica wyniosła mniej niż 3%.

Twierdzeniom strony organ przeciwstawił stanowisko, iż taka powierzchnia została ustalona na podstawie danych zawartych w systemie LPIS, wykorzystywanym w kontroli administracyjnej wniosków o płatności obszarowe, który jest jedynym miarodajnym źródłem ustalania powierzchni działek rolnych, uprawnionych do płatności.

Szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.) oraz przepisy wydanego na podstawie jej art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.) wydanym na ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.).

Wyżej wymienione rozporządzenie w § 2 stanowi, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem": który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.);

1) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanych dalej " działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej" obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

2) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

3) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej" numerem identyfikacyjnym ";

4) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Rozporządzeniem Komisji (WE) z dnia z dnia 7 grudnia 2006 r., Nr 1975/2006, ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L z 2006r., 368.74. z późn. zm.) w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowiono szczegółowe zasady wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do współfinansowanych działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1698/2005 ( art. 1 ). W myśl art. 7 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 - do celów niniejszego tytułu art. 2 ust. 10, 22 i 23 oraz art. 9, 18, 21 i 25 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 stosuje się mutatis mutandis. Z przepisu art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) wynika, że kontrole administracyjne przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrole administracyjne opisane w tym przepisie pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te w szczególności dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich ( art. 24 ust.1 lit. c).

Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS. stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych (tzw. system LPIS), przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

Jak już wskazano, z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 wynika, że kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, a według art. 24 ust. 1 lit. c) dotyczą one zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy. Z kolei art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia wskazuje, że rolnikowi wraz z wnioskiem przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do JPO na danej działce referencyjnej oraz, że na przekazanym mu załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, rolnik wskazuje położenie działek rolnych. Jednocześnie stosownie do treści art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędna, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki ewidencyjnej oraz działki rolnej.

Przytoczone regulacje wskazują, że dane dotyczące działek rolnych zawarte w LPIS powinny być dokładne, rzetelne i aktualne. Nie może ulegać wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. W myśl art. 21 w/w ustawy z dnia 7 marca 2007 r. zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Jak wynika z ust. 2 tego przepisu, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z kolei ust.3 stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Rację ma zatem organ odwoławczy, że z powyższych regulacji wynika, iż niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego zostały wyłączone lub ograniczone, w szczególności w zakresie rozkładu ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów. Jednak równocześnie w powołanych przepisach ustawodawca nakazuje organom Agencji stanie na straży praworządności, wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz, na żądanie stron, udzielanie im niezbędnych informacji i zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu. Obowiązek strzeżenia praworządności a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony. Dokonana w art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, modyfikacja zasad dowodzenia nie może być bowiem pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona zdaniem Sądu, że na Agencji istotnie, jak słusznie podkreśla organ odwoławczy nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w sytuacji, gdy strona twierdzi i wywodzi odmiennie, organy Agencji winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej stanowiska. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., zaś określone w art. 21 ust. 3 powyższej ustawy przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością i jego należytego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie zaskarżona decyzja wymogom powyższym nie odpowiada, a zgłoszenie przez stronę w odwołaniu zarzutów przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni spornej działki "C", obligowało organ odwoławczy do zajęcia stanowiska w tej kwestii.

Co znamienne, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro określona we wniosku powierzchnia gruntów kwalifikująca się do dopłat została zakwestionowana, organ odwoławczy obowiązany był skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych. Jakkolwiek w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazywał expressis verbis na inne, jak już wskazano wyżej z treści wniesionego odwołania jednoznacznie wynikało, że w jego ocenie działka oznaczona literą "C" miała w rzeczywistości powierzchnię 1,70 ha odpowiadającą danym zawartym w rejestrze gruntów, a nie jak przyjęły organy obu instancji na podstawie ortofomap –1,41 ha, czyli o 0,29 ha mniejszą.

Opisany wyżej zarzut winien być szczegółowo rozpatrzony i oceniony nade wszystko z tego powodu, że zgodnie z art. §2 pkt.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" miarodajnym dla stwierdzenia jego uprawnień do otrzymania płatności ONW było wykazanie łącznej powierzchni będących w jego posiadaniu działek, na których jest prowadzona działalność rolnicza co najmniej 1 ha. Należało przede wszystkim wyjaśnić, z jakich powodów doszło do skorygowania powierzchni spornej działki.

Rację ma skarżący, że ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie wskazały, w oparciu, o jakie konkretnie dowody doszło do stwierdzenia różnicy w powierzchni działki "C" i dlaczego z płatności wyłączono 0,29 ha. Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się ortofomapy, jednakże dla przyjęcia ich za miarodajną podstawę dokonanych ustaleń nie jest wystarczające enigmatyczne stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż pomiary z wykorzystaniem ortofotomap są dokładne, a wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne (zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne), jak również, iż Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Są to zwyczajne ogólniki nie mające znaczenia z punktu widzenia indywidualnej sprawy skarżącego, który zresztą ich nie kwestionuje. Istne jest bowiem to, że organ odwoławczy nie zajął w ogóle stanowiska w kwestii wyjaśnienia skąd wzięła się różnica w powierzchni działki "C" ( zgłoszonej i stwierdzonej ).

Sąd jeszcze raz podkreśla, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie spełniają wymagań przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Na marginesie należy zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się dokument zatytułowany "decyzja systemowa zmodyfikowana dnia ...." ( k – 56-58 ), co świadczy o jej elektronicznym ( komputerowym ) wygenerowaniu w postępowaniu przed organem I instancji. Decyzja "właściwa" w swoim uzasadnieniu niewiele odbiega od tego zawartego w "decyzji systemowej". Nie może tak być – w ocenie Sądu – że komputerowa generacja "decyzji systemowej", do której niejako "dopasowuje" się stan faktyczny ma zastąpić rozpatrzenie indywidualnej sprawy.

Z kolei organ odwoławczy zamiast rozpoznać zarzuty skarżącego, skoncentrował się na rozważaniach dotyczących mocy i znaczenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), wykorzystywanego w kontroli administracyjnej kwalifikowalności wniosków o pomoc obszarową, ze wskazaniem na jego szczególną dokładność i wykorzystywanie narzędzi informatycznych. Uzasadnienie to wskazuje, że powierzchnię działki rolnej "C" ustalono na podstawie powyższego systemu LPIS. Organ motywując miarodajność takiego dowodu wskazywał na to, iż "System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego, które muszą być przez Polskę stosowane, ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów, obejmuje on swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK), a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności oraz zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków".

Sąd co do zasady nie kwestionuje ani zasad, ani celu, ani też dobrodziejstw płynących z LPIS. Zauważa natomiast, iż nie może być tak, że stanowi on jedynie słuszny i niczym niezastąpiony dowód w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie płatności.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Jak wskazano w wyroku z dnia 10 listopada 2009r. sygn. akt: II SA/Go 735/09 (publ. w CBOIS), który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach, na co wskazuje zasada praworządności określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy płatnościowej ( w niniejszej sprawie w art. 21 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich )

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi zaskarżoną decyzję uchylił.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ obowiązany będzie uzupełnić wytknięte braki w postępowaniu, a w szczególności wyjaśnić podstawę wyłączenia z płatności części działki "C" o powierzchni 0,29ha z uwzględnieniem twierdzeń skarżącego, iż "działka "C" o powierzchni całkowitej 1,70 ha zgłoszona do wniosku odpowiada powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]/1, pomniejszonej o powierzchnię rowu, który przez nią przebiega oraz, że została ona ustalona w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów. Nie można przy tym zapominać, iż dane wynikające z rejestru gruntów mają również znaczenie dowodowe, bowiem płatności przyznawane są do powierzchni gruntów. Jako pochodzące ze zbioru urzędowego mogą być więc podstawą ustaleń, zaś ich pominięcie jako jednego ze środków dowodowych wymaga jednoznacznego uzasadnienia.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.