Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 389/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1,2,3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1 pkt 3, par. 3, par. 41 ust. 1, par. 45 pkt 7a, par. 46, par. 50
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 170
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 6 ust. 2 lit. c, art. 11, art. 12, art. 13, art. 14, art. 15, art. 18 ust. 1, art. 19, art. 21, art. 22
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 34, art. 35, art. 71
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca),, sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 680 ( sześćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

F. B. (dalej jako skarżący, strona, wnioskodawca), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013.

Z akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym ubiegał się o 181.968,20 zł w pakiecie rolnictwo ekologiczne z tytułu realizacji wariantu 2.1 - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na kwotę 8.295,00 zł, z tytułu realizacji wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na kwotę 130.792,20 zł oraz z tytułu realizacji wariantu 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków w pakiecie ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 na kwotę 42.881,00 zł.

W dniu "[...]" wnioskodawca złożył oświadczenie, że w jego gospodarstwie wystąpiły szkody łowieckie w sadzonkach jabłoni sięgające nawet 95 %. W dniu "[...]" przedstawił dokumenty wskazujące na odbudowę sadu.

W dniach od "[...]" do "[...]" oraz od "[...]" do "[...]" w gospodarstwie strony zostały przeprowadzone kontrole na miejscu, z których sporządzono raporty: w zakresie kwalifikowalności powierzchni, wymogów wzajemnej zgodności o nr "[...]" oraz w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego o nr "[...]".

W raporcie z kontroli na miejscu nr "[...]" wskazano na rozbieżność w powierzchni działek rolnych: A, B, C, D, F, G, H, I, J, L, Ł, Y, AA w tym: - na działkach rolnych A i Y ustalono powierzchnię większą niż deklarowana wynoszącą odpowiednio 17,47 ha, dla działki rolnej A i 13,14 ha dla

działki rolnej Y. Na pozostałych działkach (B, C,D, F, G, H, I, J, L, Ł, AA) stwierdzono

przedeklarowanie powierzchni.

W wyniku kontroli dotyczącej weryfikacji zakresu przestrzegania norm i wymogów w obszarze dobra kultura rolna zgodna z ochroną środowiska, zdrowia zwierząt i zdrowia roślin, na działkach rolnych A, B, C, F, H, I, J, L, Ł w ramach deklarowanego wariantu 2.9 stwierdzono:

- niespełnienie wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.) materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań i nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów;

- prowadzenie plantacji sadów niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i nie zachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

W ramach deklarowanego wariantu 5.1 na działce rolnej AA i Y inspektorzy stwierdzili nieprzestrzeganie norm w zakresie dotyczącym niezłożenia w stogi lub nieusunięcia ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie.

Strona pismem z dnia "[...]" wniosła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR uwagi do raportu, żądając usunięcia danych z okresu, gdy kontrola była prowadzona bez jej czynnego udziału oraz udzielenia informacji w zakresie uprawnień dla inspektorów, wykorzystanych w trakcie kontroli urządzeń kontrolnych, dowodów dotyczących liczenia drzewek, wyjaśnienia rozbieżności dotyczących działek A, B, I C, E, F, G, H, D, I, J, L, Ł. Biuro Kontroli na Miejscu stwierdziło, iż nie znajduje podstaw do "rekontroli", co zostało wskazane w odpowiedzi z dnia "[...]". W sprawie zarzutów dotyczących jakości pracy i kompetencji inspektorów BKM, Kierownik Biura Powiatowego uznał, że kontrolę na miejscu przeprowadziły osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe i umiejętności do jej przeprowadzenia. Ostateczna wersja raportu z kontroli na miejscu została przekazana przez BKM do pełnomocnika strony i organu I instancji "[...]".

W dniu "[...]" pełnomocnik strony złożyła oświadczenie, że

na działkach rolnych AA i Y nie jest możliwy zbiór trawy z powodu opadów oraz, że działka AC nie została skoszona w całości, ponieważ pracownicy sezonowi pomimo otrzymania zlecenia skoszenia nie wykosili całości. Natomiast w piśmie z dnia "[...]". wskazano, że na działkach rolnych AA, Y, E nie zebrano plonu z powodu przerośnięcia trawą, na działce AD nie wzeszła koniczyna z powodu suszy, a działkę O obsiano inną rośliną niż wskazano we wniosku. W dniu "[...]" pełnomocnik złożyła oświadczenie, że rolnik nie zbierze plonu z działek rolnych AA, Y z powodu ciągłych opadów deszczu.

W dniu "[...]" strona załączyła do akt sprawy "Opinię stanu sadu

ekologicznego" z dnia "[...]", która potwierdziła nieutrzymanie minimalnej obsady drzew spowodowane zgryzaniem przez zwierzynę leśną. Przedmiotowa opinia zawierała również ocenę w zakresie prowadzenia produkcji rolnej, zgodnie z którą strona prowadziła plantację sadu przy zachowaniu należytej staranności.

W zakresie upraw mieszanek traw strona załączyła opinię szacunkową Nr "[...]" sporządzoną na podstawie oględzin przez M. P, w której to ustalono, że na działkach AD, AF, AG, AC, U rośliny motylkowe wypadły ze względu na duże uwilgotnienie gleb.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]" przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 33.381,97 zł, z tytułu realizacji wariantu 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków w pakiecie ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w kwocie 33.381,97 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]"., uwzględniając odwołanie strony, uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ II instancji wskazał na konieczność ponownej weryfikacji powierzchni użytkowanych rolniczo, biorąc pod uwagę zarzuty strony zawarte w odwołaniu, akta przedmiotowej sprawy, ortofotomapy, wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu w okresie od dnia "[...]" do "[...]" i od dnia "[...]" do "[...]", wykaz z JC. Organ zwrócił również uwagę na konieczność wskazania w decyzji przepisów prawa, na podstawie których przyznano stronie płatności, wyliczenia kwoty przyznanej płatności z podaniem stawki dla danego wariantu i przepisów określających wysokość zastosowanej stawki płatności. Ponadto wskazał na nieprecyzyjnie sformułowany zapis, dotyczący odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne (zapis mówiący o przyznaniu płatności 0,00 zł nie znaczy to samo co odmowa płatności).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]" przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową za rok 2013 w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 39.175,20 zł, za realizację pakietów:

- 2 - Rolnictwo ekologiczne w wysokości 5.793,23 zł, w tym z tytułu realizacji wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na działkach rolnych: D, E, G o łącznej powierzchni 9,52 ha w wysokości 5.793,23 zł;

- 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach

Natura 2000, w tym wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w pakiecie na działkach rolnych: Y, AA o łącznej powierzchni 31,30 ha w wysokości 33.381,97 zł. Odmówił przyznania płatności do wariantu 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności), oraz odstąpił w tym wariancie od windykacji z lat poprzednich.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]" uchylił ww. decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał na konieczność ponownej weryfikacji powierzchni działki rolnej E zadeklarowanej we wniosku w granicach działki ewidencyjnej nr "[...]", na której jest ona usytuowana. Zwrócił również uwagę na konieczność wskazania w decyzji, jak wyniki kontroli na miejscu przekładają się na powierzchnię kwalifikowaną, uwzględnioną do płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR po' ponownej weryfikacji akt

sprawy za rok 2013, decyzją z dnia "[...]", przyznał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 39.175,20 zł, za realizację pakietów:

- 2 - Rolnictwo ekologiczne w wysokości 5.793,23 zł, w tym z tytułu realizacji wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na działkach rolnych: D, E, G o łącznej powierzchni 9,52 ha w wysokości 5.793,23 zł,

- 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach

Natura 2000, w tym wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w pakiecie na działkach rolnych: Y, AA o łącznej powierzchni 31,30 ha w wysokości 33.381,97 zł, oraz odmówił przyznania płatności do wariantu 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) i odstąpił w niniejszym wariancie od windykacji z lat poprzednich.

W odwołaniu od ww. decyzji, strona zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania oraz prawa materialnego i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w części i przyznanie zawnioskowanych płatności w całości do wszystkich zadeklarowanych działek rolnych do pakietu 2.9 zgodnie z wnioskiem strony i ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, z zobowiązaniem do przeprowadzenia postępowania dowodowego z załączonych w toku sprawy:

- operatów i opinii profesora K. oraz M. P. na okoliczność stanu i obsady na działkach z jabłonią, terminów sadzenia,

- dowodów zakupu osłon na jabłonie i dowodów zakupu jabłoni celem uzupełnienia obsady bez wezwania na okoliczność prawidłowości danych we wniosku oraz kontynuowania programu 2 wariantu 2.9.,

- dołączonych do odwołania protokołów kontroli z jednostki certyfikującej oraz

zaświadczenia na okoliczność uznania do wariantu 2.1 całej powierzchni zadeklarowanej do wniosku.

W uzasadnieniu odwołania strona zakwestionowała w szczególności ustalenia

powierzchni, poprzez wykonaną kontrolę administracyjną. Jej zdaniem, organ nałożył sankcję bez uwzględnienia całości okoliczności niezależnych od rolnika. Ponadto w uzasadnieniu odmowy płatności organ I instancji nie wskazał właściwej postawy prawnej, podając jedynie, że w przypadku siły wyższej lub innej okoliczności nie jest wymagany zwrot za poprzednie lata a w uzasadnieniu decyzji organ błędnie ustalił że art. 73 i 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE 1122/2009 nie ma zastosowania. Ponadto strona zakwestionowała poprawność przeprowadzonych kontroli na miejscu oraz zarzuciła inspektorom błędy w liczeniu obsady drzew, w tym poświadczenie nieprawdy w protokole z kontroli, gdyż jej zdaniem nie można było policzyć obsady w tak krótkim czasie. Państwa członkowskie nie mogą redukować płatności, jak w zaskarżonej decyzji, w przypadku zajścia siły wyższej, czy innych okoliczności, za które nie można winić beneficjentów.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]" utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji.

Wskazał, że sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Program rolnośrodowiskowy " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013, poz. 361 ze zm.), dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013r." Zgodnie z § 50 tego rozporządzenia, w zakresie wariantu dziewiątego pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne rolnik może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tego wariantu określonymi w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009r.

Natomiast w kwestii dotyczącej uwzględnienia bądź odmowy uwzględnienia zaistnienia siły wyższej zastosowanie ma § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. co sprawia że zarzut naruszenia § 50 w/w rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie jest oczywiście bezzasadny.

Organ odwoławczy przytoczył treść § 2 ust.1 pkt 1),2),3), 4) a także § 4 ust. 1 i ust.2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r., określające podstawowe przesłanki i warunki przyznawania, a także rodzaje płatności rolnośrodowiskowych ( pakiety i warianty).

Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011) państwa członkowskie ustanawiają system kontroli, który zapewnia przeprowadzanie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzania zgodności z warunkami przyznawania pomocy. Wszystkie państwa członkowskie zobowiązane są również do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w tym do

prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych, o czym stanowi art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r.). Dlatego rolnicy we wszystkich państwach

członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana.

Powołując się na treść art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 organ II instancji stwierdził, że nie różnicuje on mocy dowodowej metod kontroli, ani też nie

nadaje pierwszeństwa, czy też wyłączności w stosowaniu żadnej z nich. Tym samym, są one równorzędnymi i wzajemnie uzupełniającymi się metodami weryfikacji

powierzchni działek deklarowanych przez producentów rolnych we wnioskach o przyznanie płatności. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 20 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z tego przepisu wprost wynika, że zmniejszenia i wykluczenia z pomocy określa się na podstawie przepisów Unii Europejskiej.

Dokonując oceny w kwestii uznania działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności organ przytoczył treść § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r., art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz art.. 75 § 1 kpa. Z treści tych przepisów wynika, że katalog środków dowodowych, które mogą stanowić w danym przypadku potwierdzenie działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, jest katalogiem otwartym. Oznacza to możliwość uznania przez właściwy organ w wyniku indywidualnego rozpatrzenia danej sprawy, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów występujących w sprawie, innego zdarzenia, niż enumeratywnie wskazane w przepisach, za przypadek działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

Oceniając przedłożoną przez stronę opinię M. P. organ odwoławczy stwierdził, że pozostaje ona w sprzeczności z oświadczeniami wnioskodawcy, gdyż w zakresie wypadnięcia z mieszanki traw roślin motylkowych rzeczoznawca twierdził, że to nie susza była powodem wyginięcia roślin motylkowych w mieszankach, lecz nadmierna wilgotność gleby. W kwestii zabiegu koszenia rzeczoznawca wskazał, że według oświadczenia właściciela łąki były dwukrotnie koszone, podczas gdy do organu I instancji wnioskodawca składał oświadczenie że nie skosił części łąk bo nie dopilnował pracowników wykonujących koszenie. Ponadto wskazując na dobry stan łąk rzeczoznawca nie wypowiedział się w kwestii nieuprzątnięcia pokosów. Strona, przystępując do programu rolnośrodowiskowego i podpisując wniosek oświadczyła, że zna zasady dotyczące tych płatności i zobowiązuje się do ich przestrzegania. Zgłaszając wystąpienie siły wyższej w sadzie dokładnie wiedziała, jakie należy złożyć załączniki, żeby organ mógł ją uznać. W celu uznania faktu ciągłych opadów deszczu za siłę wyższą/ nadzwyczajną okoliczność, oprócz oświadczenia, tak samo wymagane są inne dowody o czym stanowi § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. oraz art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r.

W ocenie organu odwoławczego, mając dowód w postaci protokołów z kontroli na miejscu i opinię rzeczoznawcy w wielu miejscach sprzeczną z oświadczeniami pełnomocnika strony organ I instancji słusznie uznał, iż w gospodarstwie wnioskodawcy nie przestrzegano minimalnych norm i wymogów i prawidłowo nałożył sankcje w ramach wariantów 2.1, 5.1.

Dokonując oceny wystąpienia siły wyższej w postaci uszkodzenia drzew przez zwierzynę organ odwoławczy uwzględniając wszystkie złożone dokumenty w sprawie uprawy sadu jabłoni: pismo złożone do Biura Powiatowego w dniu "[...]" informujące o wystąpieniu siły wyższej w sadzie, zgłoszenia szkody do kół łowieckich z "[...]", raport z kontroli na miejscu "[...]", dokumenty wskazujące na wykonanie czynności w zakresie odtworzenia uprawy sadowniczej, "Opinię stanu sadu ekologicznego" z dnia "[...]", protokół stwierdzenia siły wyższej skutkującej likwidacją sadów ekologicznych sporządzony przez pracowników Katedry Ogrodnictwa, Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa złożony do Biura Powiatowego w dniu "[...]" podzielił stanowisko organu I instancji, iż skutki działania siły wyższej mają charakter trwały i powodują, że podmiot nie będzie mógł dotrzymać podjętego w 2011 roku zobowiązania rolnośrodowiskowego do końca okresu jego obowiązywania.

Strona podjęła 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe z dniem "[...]" na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. Wymogiem dla wszystkich wariantów w pakiecie 2 rolnictwo ekologiczne jest prowadzenie produkcji zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. W niniejszej sprawie organ I instancji weryfikując dowód w postaci raportu z czynności kontrolnych stwierdził brak wymaganej obsady drzew na hektar przez cały okres trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009r. w zw. z art. 50 ust. 1 rozporządzenia z 2013r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 /rolnictwo ekologiczne płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako: sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

Ujawnione przez kontrole na miejscu i opisane w protokole z czynności kontrolnych nr "[...]" braki dotyczące spełnienia wymogów z tytułu wymaganej obsady drzew na hektar oraz spełnia wymagań co do wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, skutkowały prawidłowo w ocenie organu wykluczeniem z płatności działek rolnych A, B, C, F, H, I, J, L, Ł o powierzchni deklarowanej 84,93 ha.

Podkreślono, że zgodnie z § 27 ust. rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r., jeśli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie. Stosownie zaś do załącznika nr 7 do ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego - Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów - nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów skutkuje zmniejszeniem płatności do działki na której stwierdzono taką nieprawidłowość (granica błędu do 5% wymaganej obsady) w wysokości 100%.

Tym samym, zdaniem organu II instancji, po analizie całości dokumentacji zebranej w przedmiotowej sprawie, za wiarygodne należało uznać wyniki kontroli wykonanej przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu co do konieczności odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej do działek rolnych A, B, C, F, H, I, J, L, Ł w wariancie 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności).

Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005 r., str. 1, ze zm.). Przepis ten dotyczy przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej, a więc zasad kontrolowanych w zakresie wzajemnej zgodności, a taka kontrola w gospodarstwie strony wykazała niezgodności zarówno pod kątem deklarowanej powierzchni, jak i przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności.

W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej wniosku. Strona nie złożyła wniosku zgodnego ze stanem faktycznym zarówno pod kątem deklarowanej powierzchni, jak i norm dotyczących minimalnej obsady drzew i wymogów kwalifikowalnego materiału szkółkarskiego dotyczącego wysokości i grubości drzew. Nie wykazała również wystąpienia braku winy w stwierdzonych nieprawidłowościach, której brak po stronie skarżącego jest szeroko podnoszony w zarzutach odwoławczych, nie przedstawiła też dowodów mogących skutecznie podważyć ustalenia stanu faktycznego dokonane w kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej.

Tym samym, w ocenie organu II instancji, w sprawie nie doszło do naruszenia powołanych w odwołaniu przepisów postępowania, takich jak: art. art. 77, art. 78 i art. 107 k.p.a. Nie doszło też do działania prawa wstecz do stosunków powstałych w 2011r., zaś kwestia "prawidłowej legislacji" wspominana w odwołaniu, jako nie mieszcząca się w kompetencji organów administracji, nie powinna być kierowana pod adresem organów ARiMR. Na organach ARiMR nie spoczywają również obowiązki w zakresie edukacji prawnej beneficjentów, w tym również informowanie o ewentualnych zmianach powszechnie obowiązujących i ogólnie dostępnych przepisów.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z udziałem biegłego geodety, organ II instancji wskazał, że kontrole na miejscu przeprowadzane są przez upoważnione do tego podmioty legitymujące się wiedzą specjalistyczną, co sprawia że korzystają z przymiotu wnioskowanych przez stronę biegłych. Skarżący natomiast ze swej strony nie poważył prawidłowości poczynionych w trakcie kontroli ustaleń. Zarzuty odwołania w istocie sprowadzają się do kwestionowania podstawy prawnej decyzji, która została zastosowana właściwie oraz kwestionowania prawidłowości przeprowadzonej kontroli na miejscu bez przedstawienia dowodów na poparcie przytaczanych zarzutów.

W stosunku do zarzutu odwoławczego kwestionującego prawidłowość sporządzenia raportów z kontroli w kontekście naruszenia art.54 ust.1 lit c rozporządzenia nr 1122/2009 w zw. z art. 24 ust. 1 rozporządzenia ( WE) nr 73/2009, organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie raport z czynności kontrolnych dokonanych w gospodarstwie strony zawierał wszystkie elementy zawarte w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007, Nr 168, poz. 1181, ze zm.).

Za niezasadne organ uznał żądanie przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym czynności przesłuchania inspektorów terenowych ARiMR w obecności beneficjenta. W ocenie organu II instancji dowody w postaci protokołów z czynności kontrolnych wraz z dokumentacją zdjęciową wystarczą do oceny zastanej sytuacji na gruntach odwołującego się w okresie objętym kontrolą. Zgodnie z decyzją Kierownika Biura Powiatowego wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności zostało uznane na plantacji sadu, co skutkowało odstąpieniem od konieczności zwrotu otrzymanych płatności w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne wariant 2.9.

Wbrew zarzutom odwołania, organ nie pominął art. 39 ust. 4 Rady WE nr 1698/2005 z 20 września 2005r., nie naruszył także art. 51 w/w rozporządzenia, który traktuje o przestrzeganiu wymogów w zakresie zarządzania i dobrej kultury rolnej, objętych kontrolą w zakresie wzajemnej zgodności, której przeprowadzenie w gospodarstwie strony ujawniło nieprawidłowości polegające na nie usunięciu okrywy roślinnej w odpowiednim terminie na działkach rolnych AA i Y, opisane w raporcie z kontroli na miejscu nr "[...]". Inspektorzy realizujący kontrolę na miejscu w gospodarstwie stwierdzili nie usunięcie okrywy roślinnej w odpowiednim terminie. Wnioskodawca nie poinformował o tym fakcie właściwego organu (w tym wypadku Kierownika Biura Powiatowego ARiMR) zanim nie został poinformowany o kontroli na miejscu. Ponadto w odwołaniu nie kwestionuje faktu niespełnienia w/w normy. Z tych samych powodów nie doszło do naruszenia art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Artykuły 71-73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczą wymogów wzajemnej zgodności, które w niniejszej sprawie zastosowano prawidłowo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona, reprezentowana przez pełnomocnika- radcę prawnego, wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR w części dotyczącej utrzymania w mocy punktu 1 decyzji organu I instancji, dotyczącego uprawy rolniczej – pakietu 2.1. – rolnictwo ekologiczne, skutkującej odmową płatności do części gruntów – wariant 2.1. co do uprawy rolniczej ekologicznej na działkach A,B,C,F,H,I,J,L, Ł i uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji w pierwszym jej punkcie i w tej części przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:

1. art. 28c ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów

wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz

Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 51 rozporządzenia nr

1698/2005, poprzez jego pomięcie, a zgodnie z którym zmniejszenia i redukcji

płatności nie stosuje się, jeżeli nie można przypisać winy beneficjentowi.

Organ w toku kontroli ustalił, że rolnik kontynuuje uprawę

ekologiczną na działkach od A, B, C, F, H, I, J, L, Ł w postaci mieszanki trawy,

2. art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009 w zw. z art. 24 ust. 1

rozporządzenia (WE) nr 73/2009 poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie raportów z kontroli BKM i Jednostki Certyfikującej

potwierdzającej kontynuację pakietu 2,

3. § 47 rozporządzenia rolnośrodowiskowego MRiRW (Dz. U. Nr z 2013, poz.

361 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niewłaściwej podstawy

prawnej dla części decyzji w zakresie wariantu 2 - rolnictwo ekologiczne,

albowiem do rolnika realizującego zobowiązanie podjęte przed 2013 rokiem

zastosowanie ma § 5 rozporządzenia z 2009 roku, o którym mowa w § 58 w/w

rozporządzenia z 2013r., gdzie jego prawidłowa interpretacja i zastosowanie

winna dopuszczać dla skarżącego który wszczynał zobowiązanie przed 2013r.

zmianę wariantu - tym bardziej, że wykonał tę zmianę po "[...]" o czym zaświadcza plan działalności rolnośrodowiskowej i zmiana do niego,

czyli po zmianie § 50 w/w rozporządzenia i poprzez dodanie § 50a przez

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w listopadzie 2013r. poprzez dopuszczenie

możliwości zmiany wariantów dla rolników, którzy rozpoczęli zobowiązanie na

podstawie rozporządzenia z 2009r.,

4. art. 50 czy 38 ust. 1 oraz 2 nowego rozporządzenia z 2013r. poprzez ich

błędne zastosowanie do skarżącego, w trakcie realizacji zobowiązania, przez co pozbawiono go możliwości zmiany uprawy mimo wystąpienia siły wyższej w sadzie, co narusza art. 2 Konstytucji RP i zasadę zakazu działania

prawa wstecz,

5. § 45 ust. 7a rozporządzenia z 2013r. poprzez jego niezastosowanie,

podczas gdy w sprawach wszczętych i niezakończonych w zakresie pojęcia siły

wyższej zastosowanie ma aktualnie obowiązująca definicja,

6. § 5 ust. 1 pkt 5 i § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 26 lutego 2009r. poprzez ich niezastosowanie i odmowę części płatności, pomimo kontynuowania zobowiązania po zmianie uprawy przez skarżącego, zgodnie z wymogami i warunkami określonymi dla tego wariantu w tym rozporządzeniu z dnia 26.02.2009r. i nie wyjaśnienia sprawy w danym roku,

7. art. 16 ust. 2 w zw. z ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez jego niewłaściwą interpretację i zmniejszenie płatności do pakietu 2.1 w całości, podczas gdy z wykazu jednostki certyfikującej wynika, że zatwierdzony obszar dla uprawy trawy na gruntach ornych wynosi łącznie 95 ha, natomiast zgodnie z ust. 2 organ ma wyliczać powierzchnię do całej grupy upraw, za jaką uznaje się wszystkie zgłoszone we wniosku obszarowym uprawy,

8. art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku (Dz. U. 2013.173) poprzez

błędną interpretację, że wprowadzenie zmian w programie rolnośrodowiskowym w 2013r. ma skutki do rolników, którzy rozpoczęli jego realizację przed tą datą na mocy rozporządzenia z 2009r. czym naruszono prawa rolnika i zadziałano wstecz do stosunków powstałych przed 2013 rokiem, mimo uznania przez ten sam organ takiej samej zmiany uprawy z sadowniczej na uprawy rolnicze, w poprzednim okresie i przyznania do niej płatności także w 2014r.

9. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 1 tej ustawy w związku

z art. 107 § 3 kpa poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje

brakiem możliwości stwierdzenia prawidłowej podstawy prawnej, poprzez pominięcie dokonania zmiany zobowiązania w 2013r. w zgodzie z założeniami

nowego rozporządzenia z 2013r.,

10. art. 77 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego a oparcie się jedynie na bazie danych w ARiMR, gdzie jednostka certyfikująca potwierdziła prowadzenie ekologicznej uprawy na gruncie o pow. 95 ha, w wariancie 2.1 w 2014r.

11. art. 78 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału

dowodowego a szczególności pominięcie wyjaśnień strony dotyczących

przeznaczenia sadów, konieczności zmiany wariantu z powodu nadmiernych

strat w uprawie, niezasadnej odmowie płatności za 2013 r.- tak jak to miało

miejsce w poprzednim okresie co do działek D, E, G. Organ pomija także

okres wprowadzenia zmian rozporządzenia MRiRW w 2013r., gdzie 15

marca 2013r. Minister zakazał zmiany wariantu 2.9 i 2.10 na inny wariant wszystkim potwierdzających stan faktyczny uprawy, co skutkowało

nieadekwatnym uzasadnieniem decyzji do stanu faktycznego,

12. art. 107 kpa poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, a w szczególności jej

podstawy prawnej, niepodanie na jakiej podstawie prawnej odmówiono

płatności w przypadku pakietu 2.1 w całości do działek A, B, C, F, G, H, I, J, L,

Ł podczas gdy wykazano działanie siły wyższej oraz uzupełnienie obsady w

2013 roku i dokonanie na podstawie oraz § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia

MRiRW z 2009r. zmiany wariantu. Oznacza to, że rolnik został ukarany za

niedookreśloność prawa,

13. art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju

obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na

rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez jego niezastosowanie a zgodnie z którym zmniejszenia i wykluczenia z pomocy określa się jedynie na podstawie

przepisów Unii Europejskiej, a te wskazane przez organ nie mają w niniejszym

przypadku zastosowania, ponadto wszelkie przepisy Unijne nakładają na organ

obowiązek wykazania w toku kontroli, iż uchybienia lub niedotrzymanie

programu wynika z winy rolnika i nie podjął on po wezwaniu działań

naprawczych, czego w niniejszym przypadku pełnomocnik nie znajduje,

14. nie wyjaśnienie rozbieżności i brak wezwania strony do złożenia wyjaśnienia,

w zakresie jej planów na 2013 i 2014r. - które zostały zniweczone ustanowieniem prawa działającego wstecz do stosunków powstałych w 2010r. i 2011 i to w drodze rozporządzenia, co stanowi naruszenie zasady prawidłowej legislacji, albowiem sankcje i nakazy mogą być jedynie stosowane w ustawie, a każdorazowa zmiana programu zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wymaga uzgodnienia pisemnego z Komisją Europejską oraz wymaga uchwały Rady Ministrów, a takiej organ nie przedstawił,

15. art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r., o wspieraniu rozwoju obszarów

wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz

Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez błędne uznanie, że strona nie

udowodniła faktu prowadzenia w części gospodarstwa rolnego wariantu 2.1 na

powierzchni 95 ha, oraz spełnienia przez te grunty warunków do uznania je za

ekologiczne, pomimo dokonania zmiany wariantu z 2.9 na 2.1 po

umożliwieniu jej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w listopadzie 2013r.

Pominięcia przez organ zakazu zmiany wariantu obowiązującego w okresie od

marca do listopada 2013r. na podstawie § 50 ust. 2 rozporządzenia, co

uniemożliwiało skarżącemu dokonanie takiej zmiany po marcu 2013 roku, aż

do listopada 2013r. mimo zauważenia skutków siły wyższej i konieczności

poniesienia znacznych nakładów finansowych na jej usunięcie,

16. art. 8 i 9 kpa poprzez wprowadzenie skarżącego w błąd w marcu 2013,

poprzez pouczenie, że nie może zmienić uprawy w 2013 roku, tak jak to zrobił

w roku poprzednim, bowiem rozporządzenie MRiRW z 2013r. nie dopuszcza

takiej zmiany i wskazanie, że zmiana jest możliwa po 14 listopada 2013r., po

zmianie przepisów, przez co naruszono zasadę zaufania oraz zasady, że organy

administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego

informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą

mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem

postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne

osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu

nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień

wskazówek. Gdzie w tej sprawie wskazówki były spóźnione, niepełne

sprzeczne z wydanymi przepisami, przez co skarżący poniósł znaczną szkodę

majątkową.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniosła, że niezasadnie odmówiono skarżącemu przyznania płatności do upraw sadowniczych w pakiecie 2.9, mimo uznania, że częściowo wystąpiły okoliczności niezależne od rolnika, a szkody w sadzonkach – nie wpływające na obsadę są uzupełniane. Według dowodów zakupu drzewek jabłoni, na działkach skarżącego obsada była na poziomie 135-145 sztuk na każdym hektarze. Łącznie w latach 2011- 2013 zakupiono 36.tyś. sztuk drzew. W pierwszym roku posadzono 16.000 drzew. Łącznie na założenie plantacji i jej pielęgnację w latach 2011-2013 wydatkowano 360.266 złotych, w tym na zakup samych sadzonek w okresie trzech lat wydano 143.000zł.

Na potwierdzenie powyższego wskazano na opinię, prof. J. K. i B. M. z dnia "[...]"., wydaną, według twierdzenia strony, na podstawie lustracji prowadzonej od września 2013r.

W ocenie skarżącego, organ nie mógł nałożyć sankcji, albowiem nie ustalił, czy niedopełnienie obsady działki w ogóle miało miejsce. Błędnie ustalono także, że rolnik nie dochował dobrej praktyki rolniczej, mimo, że żadne ze zdjęć nie wskazywało na złą kulturę rolną. Kod E 6 nie jest zgodny ze stanem faktycznym, gdyż w stosunku do tych samych działek wpisano, że rolnik stosuje wszystkie zabiegi agrotechniczne.

Organ w trakcie kontroli błędnie wyliczył obsadę, gdyż uczynił to w ciągu 4 godzin, co nie było fizycznie możliwe. Rolnikowi nie okazano kart liczenia drzew, brak jest także opisu rozstawy rzędów, nie podano sposobu liczenia. Kontrolujący odmówili przesunięcia terminu kontroli do czasu zakończenia żniw, tym samym uniemożliwili rolnikowi udziału w liczeniu obsady.

Zgodnie z art.28c ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w związku z art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 organ mógłby odmówić przyznania pomocy, gdyby z raportu wynikała wina rolnika, w innych przypadkach musi wzywać do naprawy, a w przypadkach podjęcia działań naprawczych samodzielnie i poinformowania o tym, zweryfikować działania naprawcze i odstąpić od sankcji.

Skarżący uważa, że powinien otrzymać płatności do każdego z wariantów w pełnej wysokości. Skarżący wielokrotnie wskazywał, że działki z sadami zamierzał uzupełnić na jesieni, poinformował przed kontrolą o okolicznościach mających wpływ na żywotność drzew posadzonych. W latach poprzednich takie działania naprawcze były sanowane. Organ administracyjny zupełnie pominął argumenty podnoszone przez skarżącego odnośnie braku możliwości prawidłowego policzenia drzew w tak krótkim czasie, bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z oględzin. Błędnie tez ocenił, że jednostka certyfikująca uznała 7,07 ha, podczas gdy z raportu wynika, że uznała 15 ha, z czego do płatności zgłoszono 10,50ha. Organ wiedząc o nieprawidłowościach w raportach z kontroli, w związku z zastrzeżeniami strony, nie przeprowadził postępowania dowodowego, uniemożliwił tym samym stronie wypowiedzenie się co do materiału dowodowego.

Organ nie wziął pod uwagę brzmienia art.18 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, zgodnie z którym uchybienia krótkotrwałe i usuwalne – nie powodują żadnych sankcji w danym roku ani na przyszłość i te okoliczności organ wykonujący kontrolę powinien był ustalić i wykazać. Decyzja w zakresie odmowy płatności nie ma podstawy prawnej i nie ma uzasadnienia w tym zakresie.

Zdaniem skarżącego, w sprawie nie powinno być wątpliwości, że na działkach objętych wnioskiem prowadzono sad przez okres trwania umowy i nie zaprzestano realizacji programu 2- ekologicznego, a niezgodność w danym roku była niezależna od beneficjenta, krótkotrwała i została usunięta, a organ o tej okoliczności został poinformowany przed powiadomieniem o kontroli i dowody dostarczył przed wydaniem decyzji. Skarżący prawidłowo wypełnił deklarację w 2013r. podając sad, gdyż jest to obraz rzeczywisty jego użytków rolnych. Udowodnił, że obsada podana przez kontrolujących była nieprawdziwa na podstawie niezależnych opinii – prawdziwych ekspertów w zakresie sadownictwa.

Zdaniem skarżącego, z przedłożonych przez niego dowodów wynika, że prawidłowo gospodaruje na gruntach, co potwierdza rejestr działalności rolnośrodowiskowej. W związku z wyjaśnieniem stanu użytków na 2013r. niezasadna jest odmowa płatności. Rolnik posadził bowiem drzewa w ilości 140-150 sztuk na hektar, natomiast to, że drzewa sporadycznie nie były żywe lub zostały zakwalifikowane jako martwe z powodu braku liści czy też sporadycznie były niższe niż 80 cm było okolicznością od niego niezależną. Nie może być ukarany za siły natury, tak samo jak w przypadku niemożliwości zebrania trawy z działek AA i Y, czy za to, która zakupił i zadeklarował w 2011r. inny beneficjent posiadał na jej części lub całości pszenicę.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz TSUE skarżący podniósł, że system zmniejszenia płatności oraz wykluczeń powinien być stosowany z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a w przypadku kryteriów kwalifikowalności specjalnych problemów związanych z działaniami siły wyższej oraz wyjątkowych oraz naturalnych okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego sprostowała zakres zaskarżenia wskazując, że żąda uchylenia decyzji w całości, oraz że kwestionuje zasadność odmowy przyznania płatności do pakietu 2 wariantu 9 tj upraw sadowniczych na wskazanych działkach A,B,C,F,H,I,J,L,Ł, a nie wariantu 2.1, jak to wskazano w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 133 § 1 i 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 .), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a sąd orzeka na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi ani powołaną podstawą prawną. Granicę sprawy wyznacza poddany kontroli sądowej akt oraz podstawy prawne rozstrzygnięcia dokonanego przez organ, w ramach przyznanych mu kompetencji.

Odnośnie do zarzutów skargi należy zauważyć, że w petitum skargi powołano, jako naruszone, niektóre przepisy prawa unijnego jak i krajowego, które w sprawie nie miały zastosowania, a ponadto odnoszące się chyba do innego stanu ( który prawdopodobnie zaistniał w 2014r.) Niemniej, mimo wskazania częściowo niewłaściwych podstaw prawnych, w uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację odnoszącą się niewątpliwie do zaskarżonej decyzji, dotyczącej przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych za 2013r.

Analiza akt sprawy dała podstawę do uwzględnienia skargi, ale nie wszystkie zarzuty odnoszące się do kwestionowanego rozstrzygnięcia są uzasadnione. Formułując powyższą ocenę Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, miał na uwadze to, że prawomocnym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016r. sygn. akt I SA/Ol 220/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR z dnia z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zatem oceny i wskazania wynikające z powyższego, prawomocnego wyroku, dotyczące kwestii istotnych również w zakresie oceny prawidłowości decyzji dotyczącej przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych za 2013r. musiały być wzięte pod rozwagę z urzędu.

Analiza przepisów mających zastosowanie w sprawie, pozwala na wyrażenie ogólnej opinii, że poszczególne akty prawa unijnego, a w ślad za tym krajowe, stanowią wzajemnie się uzupełniający oraz przeplatający się system uregulowań, które mają zastosowanie do wielu środków wsparcia rolników, tak w zakresie płatności bezpośrednich jak i w ramach pomocy z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. To powoduje, że skarżący, a nawet organy nie zawsze wskazują na właściwe podstawy prawne, co w istocie nie ma większego znaczenia, gdyż szereg kwestii dotyczących różnych płatności jest uregulowanych tak samo, poprzez stosowne normatywne odniesienia.

Ogólne zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, zakres zmniejszeń i wykluczeń z tych płatności, określone zostały przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27.01.2011r. (Dz.U.UE.L 2011.25.8) zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem nr 65/2011" ustanawiającego zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1689 /2005 w sprawie wsparcia obszarów wiejskich (...), określającego m.in. w art.36 lit. a) ppkt iv płatności rolnośrodowiskowe jako udzielane na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych. Rozporządzenie to zawiera własne uregulowania, ale w odniesieniu do wielu kwestii, w szczególności w zakresie pomocy tzw. obszarowej, odsyła do stosowania przepisów aktów dotyczących płatności bezpośrednich.

Zgodnie z art. 6 ust.2 lit.c) tego rozporządzenia, dla celów wsparcia przyznawanego zgodnie z art.36 rozporządzenia (WE) nr 1689 /2005 "zatwierdzony obszar" oznacza obszar działek, których dotyczy wniosek o pomoc, określony zgodnie z art. 11 i art.15 ust.3, 4 i 5. Z kolei powołany art.11 stanowi o obowiązku poddania wniosków kontroli administracyjnej, względem danych z ZSZiK . Przepisy art.12,13,14 i 15 dotyczą kontroli na miejscu. Zgodnie z tymi przepisami kontrole wniosków o płatności , co do obszarów zgłoszonych do płatności odbywają się według zasad określonych rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników (.....) zwanego "rozporządzeniem nr 1122/2009". W szczególności, określenie obszarów i teledetekcję przeprowadza się zgodnie z art. 34 ust.1 -5 oraz art.35 powołanego rozporządzenia. Skutki "przedeklarowania" powierzchni działek kwalifikujących się do płatności określa art.16 rozporządzenia nr 65/2011

Art.18 ust.1 tego rozporządzenia stanowi, iż pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie zostały spełnione odpowiednie normy obowiązkowe, a także zobowiązania wykraczające poza takie normy i wymogi lub kryteria kwalifikowalności inne niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych. W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Z powyższego wynika jasno, że płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest za powierzchnie kwalifikujące się do płatności, po spełnieniu warunków i wymogów określonych przepisami prawa krajowego i unijnego, a w przypadku ich niespełnienia jest zmniejszana, nieprzyznawana lub, w wypadku wypłacenia, podlega zwrotowi.

Natomiast według zasad określonych w rozporządzeniu nr 1122/2009 dokonuje się kontroli "wzajemnej zgodności", tj. przestrzegania norm i wymogów w zakresie zarządzania i dobrej kultury rolnej, zgodnej z ochroną środowiska, o czym stanowi art.19 rozporządzenia nr 65/2011. Wskazać trzeba, że w ust.2 tego artykułu wskazano szereg przepisów rozporządzenia nr 1122/2009 , w tym m. in.art.51 ust.1,2,3, art.52, art.53, art.54, art.70 ust.3, 4,6,i 7, art. 71 i 72, które dotyczą kontroli w zakresie wzajemnej zgodności i zasad stosowania zmniejszeń w przypadku zaniedbania.

Zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania pomocy ze środków EFRROW reguluje też ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz.U z 2013r. poz.173).

W myśl art. 21 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W art. 21 ust. 2 ustawa istotnie, w stosunku do reguł określonych w k.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności, organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy, jednak nie z urzędu, a na żądanie stron zapewnia im czynny udział w każdym stadium postępowania, i tylko na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Art. 21 ust.3 ustawy jednoznacznie określa, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Stanowi też, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Z tych regulacji wynika zatem, że organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że w zakresie oceny prawidłowości zadeklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek kwalifikujących się do pomocy organy ARiMR mogą wykorzystywać dane LIPIS, a także pomiary dokonywane na miejscu. Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, zaś maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

W tym miejscu należy więc wskazać, że w powołanym prawomocnym wyroku Sąd uznał, że doszło do naruszenia tego przepisu, gdyż z raportu z kontroli dotyczącej kwalifikowalności powierzchni do płatności bezpośrednich wynika, że organy zastosowały jedynie 0,5 m strefę buforową przy pomiarach działek.

Oczywiście ten sam sposób mierzenia zastosowano do wszystkich działek, a więc także do działek objętych wnioskiem o płatności rolnośrodowiskowe ( co wynika z raportu "[...]" –k.31). Sąd nie dokonuje obliczeń, celem ustalenia czy i w jakim zakresie ten sposób mierzenia wpłynął na zmniejszenie płatności . Samo stwierdzenie, że nie zastosowano 1,5 m strefy buforowej daje podstawę do stwierdzenia, że to naruszenie prawa mogło wpłynąć na uznanie zakresu przedeklarowania działek zgłoszonych do płatności w pakiecie 2. wariancie 1., a zatem także na wysokość płatności. Z tytułu przedeklarowania powierzchni na działkach D i G pomniejszono skarżącemu płatności o 1.548,40 zł.

Ponieważ, jak wynika z zaskarżonej decyzji, w zakresie działek zgłoszonych do płatności w ramach pakietu 2 wariant 9 - uprawy sadownicze, odmówiono przyznania płatności z uwagi na niespełnienie wymogów, które jednocześnie stanowią kryterium kwalifikowalności, to w ocenie Sądu, nieprawidłowości w zakresie zastosowanej strefy buforowej przy mierzeniu działek zgłoszonych jako sady, i tak nie wpłynęły na rozstrzygnięcie w tej części.

Odnosząc się natomiast do podstawowej kwestii spornej, tj. odmowy przyznania płatności w pakiecie 2.wariancie 9, należy wskazać, że w tym zakresie należało stosować przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 , oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

Rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013r. weszło w życie z dniem 15 marca 2013r. i, zgodnie z § 46 w związku z § 50 , ma zastosowanie do postępowań w sprawie przyznawania i zwrotu płatności, które zostały wszczęte po tym dniu, przy czym ocena spełnienia warunków i wymogów pakietu 2 wariantu 9, w przypadku zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych na podstawie rozporządzenia z 2009r. jest dokonywana na podstawie tego rozporządzenia, jak również zmniejszeń dokonuje się zgodnie z tym rozporządzeniem.

Rozstrzygając sprawę na podstawie akt należy stwierdzić, że podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w pierwszym etapie w dniach od "[...]" do "[...]" stwierdzono braki dotyczące spełnienia wymogów z tytułu wymaganej obsady drzew na hektar oraz spełnia wymagań co do wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, na wszystkich działkach rolnych tj. A, B, C, F, H, I, J, L, Ł o łącznej powierzchni deklarowanej 84,93 ha. Wbrew zarzutom skargi, z raportu kontroli "[...]" bezsprzecznie wynika, że kontrola w I etapie trwała dwa tygodnie, a nie cztery godziny. Zdjęcia działek zostały wykonane w dniach: "[...]". W aktach sprawy znajduje się na płycie DVD dokumentacja fotograficzna, sporządzona dla każdej działki: A - fotografie od 50 do 71; B – od 79 do 86; C- od 71 do 78; F – od 87 do 102; H –od 4 do 24; J – od 25 do 31;L- od 32 do 48; Ł – od 1 do 3.

W świetle tej dokumentacji Sąd uznaje za bezpodstawne zarzuty skargi o przedstawieniu w raporcie kontroli nieprawdziwych danych odnośnie do obsady drzewek na każdej działce, jak też twierdzenia, że działki były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Na prawie wszystkich fotografiach widoczna jest bądź wysoka trawa, bądź rośliny samosiewne, wśród których ledwo widoczne są pojedyncze drzewka lub rzadkie ich rzędy. Nie sposób przyjąć, że są to drzewka w trzecim roku uprawy. Zatem argumentacja skargi dotycząca kosztów nasadzeń czy uzupełniania obsady drzewek nie może prowadzić do odrzucenia ustaleń kontroli przeprowadzonych przez Biuro Kontroli ARiMR, jako niemiarodajnych. Oczywistym jest również to, że na ocenę prawidłowości decyzji nie może wpłynąć ewentualny stan uprawy jabłoni na działkach istniejący po dokonaniu przez skarżącego nasadzeń zakupionych w "[...]" drzewek w ilości 10.000 szt.., co powołano jako dążenie rolnika do naprawienia stanu sadu. W decyzji organu I instancji przedstawiono dane o ilości drzewek na poszczególnych działkach, które podano w raporcie. Mając na uwadze dokumentację z kontroli (fotografie na płycie DVD) nie można podejrzewać, że dane zawarte w raporcie mogą nie odpowiadać rzeczywistości. Zauważyć przy tym należy, że również w protokole z dnia "[...]" z lustracji gospodarstwa dokonanej przez inspektora z J.C. stwierdzono brak wymaganej obsady. O prawidłowości ustaleń zawartych w raporcie z kontroli świadczy ponadto okoliczność zakupu aż 10.000 sztuk drzewek celem uzupełnienia stanu do wymaganej ilości na hektar.

W istocie, ze skargi wynika, że kwestią sporną jest nie tyle stan sadu w momencie kontroli, a przekonanie rolnika, że w przypadku, gdy można choć w części przypisać ten stan " sile wyższej", którą jest niszczenie drzewek przez zwierzęta, przysługuje mu prawo do pełnej płatności w roku, w którym ta okoliczność wystąpiła i została zgłoszona, o ile podjął on działania naprawcze.

Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji dokonał oceny przedłożonych dowodów, uznając, że nie mogą one spowodować odstąpienia od wynikającego wprost z przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego obowiązku pomniejszenia płatności o 100%, czyli nie przyznania jej, wobec niepodważonych wyników kontroli, wskazujących na niespełnienie wymogów. To stanowisko w pełni odpowiada prawu. Zgodnie z § 45 pkt 7a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r.( którego to przepisu organ rzeczywiście nie powołał, a ogólnie § 45) jedną z kategorii siły wyższej, której wystąpienie nie powoduje obowiązku zwrotu pomocy, stanowi uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego. Podkreślić należy, że przepis mówi o zaniechaniu żądania zwrotu pomocy, czego nie można interpretować jako obowiązku przyznania pomocy w danym roku, w którym ewidentne zaniedbania stwierdzono, i gdy rolnik przedstawia opinię o konieczności zaprzestania upraw sadowniczych z uwagi na brak warunków do uzyskania rezultatów udatności sadów oraz je likwiduje.

W ocenie Sądu nie można przepisów o płatnościach, z uwagi na zasadę proporcjonalności, tak interpretować, że wszelkie skutki finansowe i ryzyko nietrafionych decyzji gospodarczych rolnika ma ponosić budżet Wspólnoty. Zakładając sad pośród lasów i to na tak wielkim obszarze, można się było spodziewać braku możliwości jego należytej pielęgnacji i zabezpieczenia przed zwierzętami.

Odnosząc się natomiast do kwestii pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowych w wariancie 2.1 i 5.1 z uwagi na nieprzestrzeganie norm i wymogów należy stwierdzić, że organy prawidłowo wskazały, że, co do zasady, obowiązek stosowania pomniejszenia płatności o odpowiedni procent , w przypadku stwierdzenia nie przestrzegania norm podstawowych i wymogów właściwych dla danego pakietu i wariantu, w ramach którego rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe wynika odpowiednio z treści § 2 ust.1 pkt.3 i § 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r.( tak samo jak § 2 ust.1 pkt.3 i § 3 rozporządzenia z 2009r. ). Zgodnie z tymi przepisami rolnik, który realizuje pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe ma obowiązek przestrzegania norm podstawowych, określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także norm i wymogów przewidzianych w przepisach o płatnościach rolnośrodowiskowych. Z kolei § 41ust.1 rozporządzenia stanowi, że wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności , w zakresie podstawowych wymagań( norm) jest określana w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w zakresie stosowania nawozów i środków ochrony roślin, jest określana w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Według ust.2- ostateczną wielkość zmniejszenia ustala się zgodnie z art. 19 ust.2 i 3 oraz 21 rozporządzenia nr 65/2011.

Art. 21 rozporządzenia nr 65/2011 stanowi, że w przypadku stwierdzenia niezgodności, zmniejszenia i wykluczenia, o których mowa w art.19 ust.2 stosuje się w odniesieniu do całkowitej kwoty pomocy na mocy art. 36(...) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, która została lub ma zostać przyznana danemu beneficjentowi w wyniku rozpatrzenia wniosków o płatność, które dany beneficjent złożył lub złoży

Z kolei, co już wyżej Sąd stwierdził, według powołanego art.19 ust.2 rozporządzenia nr 65/2011, stosowanie zmniejszeń i wykluczeń następuje według zasad określonych w art. 71 rozporządzenia nr 1122/2009.

Zgodnie z art.71 ust.1 ww. rozporządzenia, w przypadku, gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się z zasady zmniejszenie w wys. 3% całkowitej kwoty, która ma być przyznana. Na podstawie oceny przedstawionej przez właściwy organ kontroli w raporcie z kontroli, agencja płatnicza może jednak podjąć decyzję o zmniejszeniu tego współczynnika do 1% lub zwiększenia go do 5% całkowitej kwoty, lub w przypadkach, o których mowa w art. 54 ust.1 lit.c akapit drugi, odstąpić od nałożenia jakichkolwiek zmniejszeń (" jeżeli przepisy dotyczące przedmiotowego wymogu lub normy pozostawiają pewien margines pozwalający na odstąpienie od karania stwierdzonej niezgodności , sprawozdanie zawiera odpowiednią wzmiankę").

W kontekście powyższego, w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna, obrazująca stan działek, co do których stwierdzono w raporcie z kontroli nr "[...]" nieprzestrzeganie norm podstawowych jak i wymogów dla wariantu 5.1, określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym.

Ze zdjęć, które zostały wykonane : dla działki AD, AF - w dniu "[...]", a dla działek U i W - w dniu "[...]" wynika bezsprzecznie, że znajdująca się tam roślinność , w tym chwasty (oset) nie zostały skoszone w terminie do 31 lipca 2013r. ( zdj: U- 78,80,81,82, 91; W – 91, 92,93,94,95; AD -150 do 156; AF - 164) Natomiast ze zdjęć działek AA i Y, które zostały wykonane w dniu "[...]" (nr. 222do 234 i nr. 210 do 221) wynika, że leżą na nich pokosy. Działki AA i Y zostały zgłoszone do płatności rolnośrodowiskowych.

Tak więc Sąd, dysponując powyższą dokumentacją może stwierdzić, że organy zasadniczo nie naruszyły przepisów, pomniejszając płatności przysługujące do działek w wariancie 2.1.o 3% i w wariancie 5.1. o 20% i następnie o 3%, . Trzeba bowiem wskazać, że w przypadku, gdy do danej płatności rolnośrodowiskowej należy zastosować kilka zmniejszeń, to dokonuje się ich według kolejności wskazanej w art. 22 rozporządzenia nr 65/2011. Zmniejszenia wynikające z art.16 ust.5 i ust.6 stosuje się przed zmniejszeniami na podstawie art. 18 (czyli z tytułu nie spełnienia kryteriów i wymogów wskazanych w krajowych rozporządzeniach rolnośrodowiskowych z 2009r i z 2013r.), a następnie stosuje się zmniejszenia wskazane w art. 21 tego rozporządzenia. Oczywiście, gdy z tytułu któregokolwiek zmniejszenia stosuje się 100% sankcji, tj. nie przyznaje się płatności dla danego pakietu i wariantu, to nie ma podstawy do stosowania pozostałych zmniejszeń.

Zdaniem Sądu organy ARiMR zasadnie stwierdziły, że skarżący nie wykazał w toku postępowania, że stwierdzone naruszenia norm i wymogów w zakresie braku koszenia a także nie zebrania skoszonej biomasy, nie wynikają z jego zaniedbania, albowiem nie przedstawił dowodu, że rzeczywiście z powodu ciągłych opadów deszczu nie było to możliwe. Dla oceny stanu działek w 2013r. nie może być miarodajna opinia szacunkowa z dnia "[...]", gdyż autor opinii, co do utrzymania działek w dobrej kulturze rolnej w 2013r. wskazuje na informacje podane przez rolnika. Są one sprzeczne z fotograficznym materiałem dowodowym, wyżej przedstawionym. Nie można natomiast wykluczyć, wobec zawartej w opinii ocenie działek dokonanej w marcu 2014r. że rolnik wykonał koszenie działek porosłych różną roślinnością i chwastami, ale w późniejszym terminie, niż wskazany w przepisach w zakresie norm obowiązkowych.

Zdaniem Sądu, niezasadne jednak było przypisanie winy skarżącemu w zakresie normy dotyczącej zakazu (bez zawiadomienia organu i wykonania odpowiednich prac ) uprawy pszenicy w czwartym roku na działce zakupionej w 2011r. Z tej przyczyny oraz z racji tego, że obszary nieskoszone były niewielkie w stosunku do powierzchni całego gospodarstwa rolnego, organ mógłby rozważyć ewentualne zredukowanie 3% zmniejszenia płatności do 2% lub 1%, na co zezwala przepis art.71 ust.1 rozporządzenia 1122/2009r. prawidłowo powołany, ale nie do końca wzięty pod uwagę jako możliwość rozważenia wszystkich aspektów w zakresie wysokości sankcji z tytułu wzajemnej zgodności.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art.205 § 2 p.p.s.a. Przy czym do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw należą: uiszczony wpis sądowy i wynagrodzenie radcy prawnego. Wynagrodzenie to zostało ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Agencji rozważą, dokonując odpowiedniego przeliczenia powierzchni poszczególnych działek mierzonych podczas kontroli na miejscu, czy i w jakim zakresie zastosowanie strefy buforowej 1,5 wpłynie na zatwierdzone powierzchnie działek, rozważą też, czy zachodzą przesłanki do ewentualnej redukcji 3% zmniejszenia z tytułu naruszenia norm.