Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 416/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24, 31, 33, 37
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) Sędzia WSA Renata Nawrot Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi N. z siedzibą w A., Japonia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją znak [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej: "UP", "organ"), działając na podstawie art. 49 ust. 1 oraz art. 24 i art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., zwana dalej: "p.w.p."), po rozpatrzeniu zgłoszenia oznaczonego numerem [...], dokonanego w dniu [...] grudnia 2002 r. przez A. Sp. z o.o., W. oraz N., A. JP (zwani dalej: "zgłaszający", "wnioskodawcy"), orzekł o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Sposób usuwania zanieczyszczeń

z objętościowego monokrystalicznego azotku zawierającego gal".

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że rozwiązanie według wynalazku nie nadaje się do opatentowania w kategorii: "Sposób usuwania zanieczyszczeń

z objętościowego monokrystalicznego azotku zawierającego gal" (w trzech odmianach, zastrzeżenie nr 1, nr 2 i nr 4), ponieważ zastrzeżenia patentowe nie określają w sposób zwięzły i jednoznaczny zastrzeganego wynalazku przez podanie wymaganych cech technicznych rozwiązania, a ponadto nie są w całości poparte opisem wynalazku. Podał, że obecnie zgłoszenie patentowe obejmuje aż 3 zastrzeżenia niezależne w tej samej kategorii (wersja z [...] kwietnia 2004 r., zastrzeżenia nr 1, nr 2 i nr 4). Jak podaje sam zgłaszający na str. 1 opisu rozpatrywanego wynalazku, sposób otrzymywania monokrystalicznych objętościowych azotków zawierających gal znany jest ze zgłoszenia patentowego [...] ([...]). Zastrzeżenia niezależne zawierają cechy techniczne określające sposób wytwarzania ww. monokryształu w części poznamiennej.

Odnosząc się do zastrzeżeń patentowych nr 1 i nr 2 organ stwierdził, iż jedyną cechą wyróżniającą rozpatrywany wynalazek od znanego stanu techniki jest etap płukania płytki i jedynie ten etap winien stanowić część poznamienną zastrzeżenia nr 1

i nr 2. Wskazał, iż w zastrzeżeniu nr 1 zgłaszający zastrzega, iż proces usuwania zanieczyszczeń z objętościowego monokrystalicznego azotku zawierającego gal polega na płukaniu płytki w środowisku nadkrytycznego rozpuszczalnika amoniakalnego, wody bądź dwutlenku węgla. Natomiast według zastrzeżenia nr 2 płytki poddaje się płukaniu w środowisku ciekłego rozpuszczalnika amoniakalnego, wody bądź dwutlenku węgla. Powyższe dane nie zostały w całości poparte opisem wynalazku. Przykład II zamieszczony na str. 14 opisu ujawnia, że pocięte płytki płukano w środowisku nadkrytycznego amoniaku, ewentualnie stosując ultradźwięki. Natomiast wypolerowane płytki płukano strumieniem azotu. Zgłaszający nie udowodnił, iż płukanie płytki wodą bądź dwutlenkiem węgla spowoduje obniżenie poziomu zanieczyszczeń.

Odnosząc się do zastrzeżenia nr 4 UP stwierdził, iż kategoria "Sposób usuwania zanieczyszczeń z objętościowego monokrystalicznego azotku zawierającego gal" nie została prawidłowo określona w treści ww. zastrzeżenia, jak również nie została poparta opisem wynalazku. Zgłaszający zastrzega, że płytki "poddaje się działaniu gazowego wodoru, gazowego azotu, bądź też gazowego amoniaku". Powyżej zacytowany etap jest niejasny i niejednoznaczny. Również w opisie wynalazku zgłaszający nie precyzuje w jaki sposób powyższy etap jest realizowany. Ponadto etap ten nie został przedstawiony w żadnym przykładzie wykonania. W związku z powyższym

w zgłoszeniu patentowym brak jest potwierdzenia, iż zastosowanie etapu, w którym płytki "poddaje się działaniu gazowego wodoru, gazowego azotu, bądź też gazowego amoniaku", spowoduje usunięcie zanieczyszczeń z objętościowego monokrystalicznego azotku zawierającego gal.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawcy, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, potwierdzenie zdolności patentowej wynalazku objętego zgłoszeniem nr [...] i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, to jest zaakceptowanie zgłoszenia i udzielenie patentu na wynalazek objęty tym zgłoszeniem, bądź - jeśli rozstrzygniecie takie nie będzie możliwe bez dodatkowego postępowania wyjaśniającego, przeprowadzenie - przed podjęciem ostatecznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie - dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie nowości, poziomu wynalazczego i stosowalności przemysłowej rozwiązania objętego pełnym ujawnieniem zawartym w obecnym zgłoszeniu nr [...]. Wnieśli o przeprowadzenie rozprawy przed podjęciem ostatecznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, celem umożliwienia zgłaszającym przedstawienia dodatkowych wyjaśnień oraz ewentualnie zaprezentowania wyników przeprowadzonych badań, będących podstawą obecnego zgłoszenia, które mogą przyczynić się do lepszego i pełniejszego objaśnienia wynalazku, zaś w szczególności - celem ewentualnego wprowadzenia do dokumentacji zgłoszenia dalszych prawem dopuszczalnych zmian, opartych na pełnym pierwotnym ujawnieniu zawartym

w zgłoszeniu nr [...], jakie mogą okazać się niezbędne dla pozytywnego rozstrzygnięcia obecnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazała, iż z uwagi na jej długotrwałe zwolnienie lekarskie zgłaszający nie zostali powiadomieni o zawiadomieniu bezpośrednio po jego otrzymaniu. Dopiero obecnie może przedstawić stanowisko zgłaszających. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy pełnomocnik podała, że fakt zamieszczenia trzech zastrzeżeń niezależnych w obecnym zgłoszeniu wynika z różnic technologicznych prowadzenia procesu otrzymywania monokrystalicznego azotku zawierającego gal, gdzie w zastrzeżeniu nr 1 uzyskanie przesycenia nadkrytycznego roztworu następuje przez zmianę ciśnienia lub temperatury w jednostrefowym autoklawie i faza rozpuszczania poprzedza fazę krystalizacji. Po otrzymaniu monokryształu i jego pocięciu na płytki, poddaje się je płukaniu w rozpuszczalniku

w stanie nadkrytycznym: amoniakalnym, w wodzie lub w dwutlenku węgla.

Zgodnie z zastrzeżeniem nr 2 stosuje się autoklaw dwustrefowy, gdzie w jednej strefie następuje rozpuszczanie materiału źródłowego, w drugiej zaś otrzymywanie monokryształu azotku zawierającego gal w wyniku krystalizacji z przesyconego roztworu, z jednoczesnym transportem masy ze strefy rozpuszczania do strefy krystalizacji. Po otrzymaniu monokryształu i jego pocięciu na płytki poddaje się je płukaniu w środowisku ciekłego rozpuszczalnika amoniakalnego, wody bądź dwutlenku węgla. Dobroczynny skutek płukania wspomaga stosowanie ultradźwięków.

Zastrzeżenie niezależne nr 4 odnosi się do ogólnego (jak w zastrzeżeniu nr 1) sposobu otrzymywania monokrystalicznego azotku zawierającego gal, a po jego pocięciu na płytki, zgodnie z tym wariantem, płukanie prowadzi się w strumieniu gazowego wodoru, azotu lub amoniaku. Dobroczynny efekt płukania takimi gazowymi czynnikami wzmaga naświetlanie wiązką elektronów, która wzbudza warstwy przypowierzchniowe. Płukanie otrzymanych kryształów czystym rozpuszczalnikiem jest działaniem klasycznym.

Podała, iż w obecnym zgłoszeniu wskazano (zastrzeżenia nr 1 i nr 2 oraz opis strona 14), że w wyniku odpowiedniego płukania usuwa się co najmniej część zanieczyszczeń. Występuje znaczne obniżenie poziomu zanieczyszczeń

w przypowierzchniowej warstwie azotku zawierającego gal, oznaczonego metodą SIMS, przy czym każdy ze wskazanych rozpuszczalników może usuwać inną część zanieczyszczeń w zależności od ich charakteru chemicznego. Oczyszczanie monokrystalicznych płytek metodą płukania jest wynikiem odmywania zanieczyszczeń rozpuszczalnych w zastosowanym rozpuszczalniku.

Zgodnie z ujawnieniem zawartym w opisie wynalazku, wytworzone monokrystaliczne płytki z azotku zawierającego gal były odpowiednio płukane przed i po cięciu oraz z zastosowaniem różnych mediów płuczących. Cięcie odsłania wewnętrzne obszary monokryształu i płukanie po cięciu jest uzasadnione, tym bardziej, że cięcie następuje pod kątem w stosunku do osi wzrostu monokryształu, co ułatwia nie tylko osadzanie kolejnych warstw, lecz także eliminację zanieczyszczeń przez płukanie.

Z uwagi na zawartość pierwiastków metali alkalicznych zasadne jest płukanie wodą

w stanie nadkrytycznym lub ciekłym. Zanieczyszczenia pochodzące z materiału źródłowego (w tym także chlor, gdy stosowany jest GaN wytwarzany metodą HVPE) wymagają innych czynników płuczących stąd wskazana w dokumentacji ich różnorodność, a jednocześnie nieagresywność w stosunku do monokryształu i azotku zawierającego gal. Podstawowe charakterystyki samego procesu oraz otrzymywanego azotku zawierającego gal, w tym jego ujemny temperaturowy współczynnik rozpuszczalności, nie ulegają zmianie w stosunku do rozwiązania znanego z patentu nr [...].

Nowość obecnego wynalazku wynika z faktu zastosowania tej technologii do nowego materiału - azotku zawierającego gal otrzymanego w wyniku krystalizacji

z roztworu amoniakalnego, do oceny poziomu wynalazczego nie bierze się pod uwagę rozwiązania według [...] - zgodnie z art. 26 ust. 2 p.w.p. Zdaniem wnioskodawców, istnieje pełna możliwość realizacji obecnego wynalazku i osiągnięcie celu stawianego przed nim. Jedyny zakres eksperymentalnych prac przy odtwarzaniu wynalazku polega na wyborze spośród wskazanych czynników płuczących,

w zależności od zanieczyszczeń wprowadzonych do środowiska reakcji wytwarzania monokrystalicznego azotku zawierającego gal z reagentami wprowadzanymi do autoklawu. Z uwagi na tę zależność zgłaszający uznali za wskazane zamieszczenie

w części poznamiennej zastrzeżeń nr 1, nr 2 i nr 4 pełnego cyklu wytwarzania

i oczyszczania monokrystalicznego azotku zawierającego gal przez płukanie odpowiednim czynnikiem i ewentualnie z zastosowaniem środków wspomagających (ultradźwięki, naświetlanie wiązką elektronów).

Zarzut niedostatecznie jasnego przedstawienia wynalazku w zastrzeżeniach patentowych i brak poparcia w opisie dla pełnego zakresu żądanej ochrony nie może być uznany za trafny, bowiem zastrzeżenia mają być również zwięzłe i powinny być interpretowane w świetle opisu wynalazku i rysunków. Płukanie jest generalnie znaną operacją jednostkową w technologii chemicznej, zatem w zakresie wiedzy znawców tej dziedziny techniki leżą parametry ciśnienia i temperatury, w jakich należy stosować rozpuszczalniki podczas płukania tak, aby nie pogorszyć ogólnej wydajności procesu

i nie rozpuścić monokryształu uzyskanego z tak znacznym trudem jak monokrystaliczny azotek zawierający gal. W ocenie zgłaszających, jedyne istotne i nowe elementy wynalazku w zakresie oczyszczania otrzymanych monokryształów to jedynie czynniki płuczące: rozpuszczalnik amoniakalny, woda i dwutlenek węgla, a także gazowy wodór, azot i amoniak oraz postać tych czynników: forma nadkrytyczna, ciekła lub gazowa.

W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika wnioskodawców, decyzja organu z dnia [...] grudnia 2012 r. jest przedwczesna.

Decyzją znak [...] dnia [...] listopada 2013 r. UP, działając na podstawie art. 24 i art. 33 ust. 3 oraz art. 245 ust. 1 p.w.p., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał na ustalenia zaskarżonej decyzji oraz wyniki rozprawy administracyjnej z dnia [...] czerwca 2013 r., na której pełnomocnik wnioskodawców wyjaśnił ich stanowisko odnośnie zarzutu postawionego przez organ w zawiadomieniu z dnia [...] lipca 2012 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. UP powiadomił zgłaszających, że po szczegółowej analizie całości dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz po odbyciu rozprawy, przedstawione przez wnioskodawców wyjaśnienia nie usuwają przeszkód do uzyskania patentu. Wskazał, że w dokumentach patentowych znajduje się jedna wersja opisu

i zastrzeżeń patentowych złożona w dacie zgłoszenia oraz wersja redakcyjna zastrzeżeń patentowych z dnia [...] kwietnia 2004 r.

Z analizy treści zastrzeżeń patentowych wynika, że zgłaszający ubiegają się

o objęcie ochroną patentową na sposób usuwania zanieczyszczeń z objętościowego monokrystalicznego azotku zawierającego gal. Natomiast część poznamienna zawiera szereg informacji dotyczących sposobu wytwarzania monokrystalicznego azotku (co nie stanowi zastrzeganego przedmiotu). Przedmiotowy sposób zgłoszono w trzech niezależnych odmianach, przy czym w pierwszej odmianie, określonej zastrzeżeniem niezależnym nr 1, jedynie w końcowej części tego zastrzeżenia zgłaszający nadmieniają, że "poddaje się płukaniu w środowisku nadkrytycznego rozpuszczalnika amoniakalnego, wody bądź dwutlenku węgla". Powyższe cechy techniczne, wskazane jako równocenne, nie zostały w opisie wynalazku (przykłady wykonania) wykazane jako możliwe do zastosowania, z uzyskaniem analogicznych efektów technicznych. Należy przy tym wskazać, że powyższa grupa związków chemicznych obejmuje związki różniące się między sobą własnościami fizyko - chemicznymi i stosowane

w odmiennych fazach.

W drugiej odmianie wynalazku, przedstawionej w zastrzeżeniu niezależnym nr 2, zgłaszający wskazują, że "poddaje się płukaniu w środowisku ciekłego rozpuszczalnika amoniakalnego, wody bądź dwutlenku węgla". Analogicznie jak dla pierwszej odmiany zastrzeganego sposobu organ wskazuje, że w przykładach wykonania nie zostało wykazane, że można zastosować każdy z ww. czynników płuczących i uzyskać analogiczny efekt.

W odniesieniu do trzeciej odmiany wynalazku, przedstawionej zastrzeżeniem niezależnym nr 4, UP wskazuje, że stwierdzenia zgłaszających zawarte w końcowej części zastrzeżenia nr 4 "poddaje się działaniu gazowego wodoru, gazowego azotu bądź też gazowego amoniaku" nie zostały prawidłowo poparte przykładami wykonania. Ponadto w opisie wynalazku zgłaszający nie określili żadnych parametrów związanych z zastrzeganym procesem usuwania zanieczyszczeń, takich jak: stężenia lub przepływy czynników myjących lub czas mycia. W przykładach wykonania brak jest przedstawienia wyników badań dokumentujących uzyskanie korzystnych efektów, co stanowi podstawę do ubiegania się o objęcie ochroną przedmiotowego sposobu jako wynalazku.

Oceniając powyższe organ uznał, iż wynalazek ujęty w zgłoszeniu nie spełnia wymogów z art. 24 i art. 33 ust. 3 p.w.p., ponieważ zastrzeżenia patentowe nie określają w sposób jednoznaczny zastrzeganego rozwiązania i nie są w całości poparte opisem wynalazku.

W skardze na powołaną decyzję, złożonej do sądu administracyjnego, wnioskodawcy wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Nadto wnieśli o potwierdzenie ich prawa wskazanego w zgłoszeniu nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.

Uzasadniając wniesiony środek zaskarżenia pełnomocnik wnioskodawców wskazała, że podstawę negatywnego dla nich rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 24 i art. 33 ust. 3 p.w.p. – odpowiednio brak nowości, poziomu wynalazczego i stosowalności przemysłowej oraz brak dostatecznego poparcia w opisie dla zastrzeżeń i niejednoznaczne zdefiniowanie zakresu żądanej ochrony patentowej.

Pełnomocnik podała, że zgłoszenie to dokonane zostało w krótkim czasie po wejściu w życie przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, która do stanu techniki zaliczyła wcześniejsze, lecz nieopublikowane zgłoszenia wynalazków dotyczące podobnych rozwiązań. Wskazała, że zastrzeżenie niezależne w wersji zgłoszeniowej obejmowało wszystkie cechy rozwiązania znanego z wcześniejszego nieopublikowanego zgłoszenia nr [...] (na które został już udzielony patent nr [...]), co skłaniało zgłaszających do uznania zarzutów z art. 24 p.w.p. za dominujące, podczas gdy w ocenie UP niejednoznaczność niektórych cech technicznych i brak poparcia w opisie wynalazku dla niektórych ogólnych sformułowań stanowiło istotniejszą przeszkodę do udzielenia ochrony na zgłoszone rozwiązanie.

Pełnomocnik przedstawiła poprawione zastrzeżenia patentowe, w których wynalazek zdefiniowano jako rozwiązanie dodatkowe do patentu głównego [...], zgodnie z wcześniej wyrażonym stanowiskiem organu. Opis wynalazku pełnomocnik zobowiązała się dostosować do zmienionych zastrzeżeń patentowych, bezzwłocznie po ich zaakceptowaniu. Jednocześnie wyjaśniła, że w wymaganym zakresie zastrzeżenia zostały uzupełnione informacjami ze stanu techniki według [...].

W odniesieniu do zakwestionowanego ujawnienia w zakresie czynników płuczących, ich stężeń i czasu trwania płukania, zgłaszający podnieśli, że przykłady realizacji ilustrują płukanie najbardziej agresywnym z zastrzeganych środków płuczących - amoniakiem w stanie nadkrytycznym oraz płukanie gazowym azotem - najłagodniejszym czynnikiem płuczącym. Wskazanie skrajnych warunków płukania wyczerpuje zakres ujawnienia niezbędnego dla realizacji wynalazku przez biegłych

w sztuce specjalistów. Podkreślili, że płukanie materiałów monokrystalicznych wodą

w stanie nadkrytycznym, dwutlenkiem węgla w stanie nadkrytycznym, podobnie jak płukanie amoniakiem w stanie nadkrytycznym, wymaga autoklawizacji, co ujawniono

w dokumentacji zgłoszeniowej. Płukanie ciekłym amoniakiem, ciekłą wodą i ciekłym dwutlenkiem węgla jest jako operacja jednostkowa generalnie znane, podobnie jak płukanie gazami. W stanie techniki opisane są takie operacje w stosunku do kwarcu wymywanego metodą hydrotermalną. Operacje płukania wodą, dwutlenkiem węgla

i gazami obojętnymi stosowane są także w stosunku do azotków wytwarzanych nierównowagowymi metodami osadzania z fazy gazowej. Ze stanu techniki wiadomo także, że płukanie wskazanymi czynnikami płuczącymi usuwa zanieczyszczenia rozpuszczalne w tych czynnikach, co najmniej z warstwy powierzchniowej płukanych kryształów. Zatem zarzut braku ujawnienia, przy uwzględnieniu doświadczenia specjalistów biegłych w sztuce, nie jest uzasadniony.

W świetle pełnego ujawnienia zawartego w opisie wynalazku według zgłoszenia [...], proces zmniejszania usuwania zanieczyszczeń z monokrystalicznego azotku zawierającego gal stanowi modyfikację procesu w porównaniu z rozwiązaniem według [...] w taki sposób, że monokryształ azotku zawierającego gal poddawany jest dodatkowej obróbce, zgodnie z przykładem wykonania. Wszelkie inne parametry procesu są zgodne ze stanem techniki według [...].

Podali, iż w wyniku przedstawienia nowej redakcji zastrzeżeń patentowych zmianie powinien ulec także tytuł wynalazku, a także i to, że w przedkładanych poprawionych zastrzeżeniach patentowych jest tylko jedno zastrzeżenie niezależne, co umożliwia organowi wycofanie pozostałych zarzutów sformułowanych wobec obecnego wynalazku.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odnosząc się do argumentów skargi UP podał, że sam zgłaszający przyznaje, że przedmiotowe zgłoszenie nie było nowe w dacie zgłoszenia i rozpatrując je organ wskazał, że zastrzeżenia patentowe nie określają w sposób jednoznaczny zastrzeganego rozwiązania oraz nie zostały w całości poparte opisem wynalazku. W skardze zgłaszający wystąpili z wnioskiem o udzielenie ochrony na przedmiotowe rozwiązanie jako na patent dodatkowy do patentu głównego [...] i złożyli przeredagowane zastrzeżenie patentowe. W części poznamiennej zastrzeżenia nr 1 (wersja z dnia

[...] stycznia 2014 r.) zgłaszający ubiegają się o ochronę na sposób, w którym prowadzi się krystalizację azotku zawierającego gal do uzyskania warstwy monokrystalicznej

o grubości ponad 3 mm, a następnie poprzez pocięcie uzyskuje się płytki "które poddaje się płukaniu w środowisku czynnika płuczącego". Tym samym zgłaszający zmienili określenie czynnika płuczącego, stosowanego uprzednio w zastrzeżeniach patentowych. Powyższe sformułowanie usuwa część zarzutów stawianych wobec przedmiotowego wynalazku, dotyczących określenia zastrzeżeń w sposób jednoznaczny.

Organ podtrzymał jednak swoje stanowisko, że zastrzeżenia patentowe nie są

w całości poparte opisem wynalazku. Ponadto dołączona do skargi wersja zastrzeżeń patentowych w dalszym ciągu nie spełnia wymogów art. 24 i art. 33 ust. 3 p.w.p., ponieważ zastrzeżenia patentowe nie są w całości poparte opisem wynalazku.

Postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie orzekł o odrzuceniu skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. Złożona przez ww. podmiot skarga kasacyjna została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2761/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 24 p.w.p., patenty są udzielane – bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy

i nadają się do przemysłowego stosowania. Natomiast zgłoszenie wynalazku, według art. 31 ww. ustawy, w celu uzyskania patentu powinno obejmować: podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie patentu lub patentu dodatkowego; opis wynalazku ujawniający jego istotę; zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe; skrót opisu. UP wyznacza postanowieniem, pod rygorem umorzenia postępowania, termin do uzupełnienia zgłoszenia, jeżeli stwierdzi, że nie zawiera ono wszystkich koniecznych części.

Opis wynalazku, zgodnie z art. 33 ww. ustawy, powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku. Opis wynalazku to omówienie rozwiązania, punkt wyjścia do sformułowania zastrzeżeń patentowych, wskazujących na zakres żądanej ochrony.

Natomiast zastrzeżenia patentowe powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły lecz jednoznaczny zastrzegany wynalazek przez podanie cech technicznych rozwiązania oraz zakres żądanej ochrony patentowej. Każde zastrzeżenie powinno być ujęte jasno, w jednym zdaniu lub równoważniku zdania.

Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy zgłoszony przez stronę skarżącą wynalazek został na tyle jasno i precyzyjnie ujawniony w opisie zgłoszenia nr [...], że daje to podstawę do udzielenia ochrony patentowej w świetle powołanych przepisów.

Zgodnie z art. 252 p.w.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed UP stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy k.p.a. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że UP jest zobowiązany do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej, o czym stanowi art. 7 k.p.a., a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Nadto jego powinnością jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Jest zobowiązany zapewnić stronom czynny udział

w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości.

UP, jako organ administracji publicznej, ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnić, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ma więc obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji, stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa.

Zatem dla oceny legalności wydanych w sprawie decyzji ważne jest, by czynności procesowe organu podejmowane były z zachowaniem powyższych przepisów procedury administracyjnej.

Niewątpliwie zasadnicze znaczenie w ocenie zdolności patentowej ma kryterium technicznego charakteru wynalazku, bowiem niestwierdzenie przez UP tej przesłanki skutkuje uznaniem braku zdolności patentowej zgłoszonego wynalazku i powoduje, że dalszego badania nie prowadzi się, a ochrona patentowa jest wykluczona (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 374/10, publ. LEX nr 1080129).

UP dwukrotnie wzywał pełnomocnika wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących zgłoszenia patentowego (pisma z dnia [...] lipca 2012 r. oraz

z dnia [...] lipca 2013 r.). Pomimo uwzględnienia przez organ prośby tegoż pełnomocnika o przedłużenie zakreślonych terminów na wypowiedzenie się, pełnomocnik wnioskodawców nie udzielał stosownych odpowiedzi. UP w zawiadomieniach wskazywał, że zastrzeżenia patentowe nie określają w sposób zwięzły i jednoznaczny zastrzeganego wynalazku przez podanie wymaganych cech technicznych rozwiązania, np. brak parametrów związanych z procesem usuwania zanieczyszczeń (stężenia lub przepływy czynników myjących, czas mycia). Poza tym w przykładach wykonania brak było przedstawienia wyników badań dokumentujących uzyskanie korzystnych efektów. Wątpliwości organu nie rozwiała przeprowadzona w toku postępowania wyjaśniającego rozprawa administracyjna.

Dopiero w skardze do sądu administracyjnego zawarto wniosek o udzielenie ochrony na przedmiotowe rozwiązanie jako na patent dodatkowy do patentu głównego [...], składając przeredagowane zastrzeżenie patentowe. W skardze zawarto również wniosek o przeprowadzenie mediacji, zgodnie z przepisami art. 115-118 p.p.s.a., w której punktem wyjścia dla stron byłyby załączone poprawione zastrzeżenia patentowe. Niezależnie od tego, że UP uznał, iż wersja zastrzeżeń patentowych dołączona do skargi w dalszym ciągu nie spełnia wymogów do rejestracji wynalazku, ponieważ zastrzeżenia patentowe nie są w całości poparte opisem wynalazku (odpowiedź na skargę), to w tym miejscu należy powołać się na wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r., wydany w sprawie II GSK 109/05 (publ. CBOSA), z którego wynika, iż wprowadzenie uzupełnień i poprawek do zgłoszenia wynalazku w toku postępowania sądowoadministracyjnego jest spóźnione i nie może zostać uwzględnione na podstawie art. 37 p.w.p. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni akceptuje powyższą tezę, przyjmując ją za własną. Kontrolując zaskarżoną decyzję, sąd administracyjny nie jest kompetentny dokonywać ustaleń faktycznych; ocenia jedynie rozstrzygnięcia organów administracji pod względem ich zgodności z prawem na datę wydania decyzji ostatecznej. To UP wydaje decyzje w sprawie udzielenia patentu, a nie sąd administracyjny, który rozpoznaje jedynie skargi na decyzje oraz postanowienia Urzędu (art. 248 p.w.p.).

W związku z powyższym, Sąd podziela wnioski i wywody prawne organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Z materiału dowodowego wynika, że organ dokładnie

i kilkakrotnie analizował zakres ochrony ujęty w zastrzeżeniach patentowych, opis, załączone figury rysunku, jak również wyjaśnienia zgłaszających zamieszczone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgłoszony do ochrony wynalazek "Sposób usuwania zanieczyszczeń z objętościowego monokrystalicznego azotku zawierającego gal" nie spełnia przesłanek do opatentowania, gdyż zastrzeżenia patentowe nie określają w sposób jednoznaczny zastrzeganego rozwiązania i nie są w całości poparte opisem wynalazku. Opis wynalazku powinien przedstawiać go na tyle jasno, dokładnie

i wyczerpująco, aby możliwym było jego urzeczywistnienie przez znawcę. Również stanowisko strony skarżącej, objęte wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie daje podstaw do twierdzenia, że zastrzegany zakres ochrony został należycie ujawniony. Podmiot, ubiegający się o udzielenie ochrony patentowej, winien precyzyjnie określić zakres i sposób działania wynalazku, przedłożyć wyniki badań i doświadczeń, które udowadniają, że wynalazek w rzeczy samej nim jest.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ właściwie wykazał brak dostatecznego ujawnienia zgłoszonego wynalazku. Przedstawione przez stronę w toku postępowania dowody nie pozwalają przyjąć, że rozwiązanie jest zupełne, czyli pozwalające na osiągnięcie rezultatu bez potrzeby dokonywania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi poznawcze i adaptacyjne. Natomiast braki w tym zakresie mogą wynikać bądź z niedopracowania samego wynalazku, bądź z wad dokumentacji, co w konsekwencji musiało prowadzić do odmowy udzielenia ochrony patentowej.

UP w niniejszej sprawie działał zgodnie z zasadami wyrażonymi

w art. 8-10 k.p.a., przedmiotowa sprawa została rozpatrzona wnikliwie, materiał dowodowy zebrany i poddany analizie w sposób wyczerpujący, a decyzje uzasadnione prawidłowo, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. UP przed wydaniem zaskarżonej decyzji wezwał do uzupełnienia przedłożonego zgłoszenia, a następnie dokonał ponownej całościowej analizy zakwestionowanej decyzji oraz poprawionego zgłoszenia wynalazku, dołączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W nawiązaniu do wywodów skargi stwierdzić należy, że nie zawiera ona żadnych konkretnych zarzutów, tylko jest przedstawieniem nowej redakcji zastrzeżeń patentowych w związku z wnioskiem o udzielenie ochrony na przedmiotowe rozwiązanie jako na patent dodatkowy do patentu głównego [...].

W odniesieniu do treści skargi należy wskazać, że Sąd nie ma wpływu na zastosowanie przez organ autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., jak również instytucji mediacji w oparciu o przepis art. 115 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, stosując art. 151 p.p.s.a.