Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1724/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [....] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

Skarżący W. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, iż od 2012 r. nie dysponuje żadnym dochodem. Utrzymuje się z pomocy rodziny. Wychowuje samotnie syna, gdyż była żona od roku mieszka w B. . Do majątku zaliczył zabezpieczoną przez prokuraturę działkę. Zablokowaniu uległ także rachunek bankowy.

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący ujawnił ilość i wartość udziałów posiadanych w spółkach. Zastrzegł, iż są one niezbywalne ze względu bądź to na ich zajęcie, bądź bankructwo spółki. Wśród wydatków wymienił alimenty w wysokości 4.000 zł, zaznaczając przy tym, że obecnie nie jest w stanie ich regulować. Dodał, iż koszty mieszkania pokrywa rodzina, a konkretnie ojciec i rodzina byłej żony. Pomoc ta przybiera formę gotówkową. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na zerowy dochód od 2012 r. nie składa zeznań podatkowych. Formalnie jest zatrudniony jako prezes zarządu z minimalnym wynagrodzeniem, które jednakże nie jest wypłacane. Z funkcji w trzech innych spółkach zrezygnował. Wskazał, iż matka dziecka usiłuje podjąć pracę w Niemczech. Pomaga jej w tym rodzina. Okazjonalnie wspomaga ona również Skarżącego i syna zakupami żywności i odzieży. Skarżący zamieszkuje w domu byłej żony. Przedstawił pismo w sprawie niezłożenia rocznych deklaracji, wyrok rozwodowy, potwierdzenie zameldowania byłej żony, postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym, postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości, umowę majątkową małżeńską, wydruk z księgi wieczystej, wyciągi bankowe.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:

Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Strona powinna zatem wykazać przez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. Wynika to z treści art. 252 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach oraz dokładne dane o stanie rodzinnym. Także z użytego w art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże" wynika, że to strona ma przekonać Sąd, iż znajduje się w sytuacji, która usprawiedliwia przyznanie prawa pomocy. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza i zawartych w nim oświadczeń, lecz jest uprawniony – w przypadku uznania tychże oświadczeń za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony, a także w przypadku, gdy oświadczenia te budzą wątpliwości – do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu tym przepisem i wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje.

W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący przesłał co prawda szereg dokumentów, niemniej zamiast klarownie przedstawiać stan faktyczny, potęgują one wątpliwości w tym zakresie.

I tak z jednej strony Skarżący twierdzi, że źródłem utrzymania jego i jego syna jest pomoc finansowa ojca oraz rodziny byłej żony, z drugiej strony twierdzenie to nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem. Na temat tej pomocy wiadomo jedynie, że przybiera formę gotówkową oraz rzeczową (zakup żywności i odzieży). Poza oświadczeniem Skarżącego nie ma dowodu, który potwierdzałby lub uprawdopodabniał ten fakt. Z powyższego nie wynika także, że rodzina pomocy takiej rzeczywiście jest w stanie udzielić i to nieprzerwanie już od prawie czterech lat. Nic nie wiadomo bowiem na temat jej sytuacji majątkowej.

W rezultacie oświadczenie Skarżącego o pomocy finansowej jawi się jako gołosłowne. Tym bardziej, że trudno uwierzyć, by Skarżący egzystował wyłącznie dzięki pomocy ojca oraz rodziny byłej żony. Z akt sprawy wynika bowiem, że swego czasu pełnił on w kilku spółkach funkcję członka zarządu, w kilku też jest udziałowcem, co sugeruje, że Skarżący posiada szczególne kwalifikacje oraz bogate doświadczenie zawodowe. Stąd też dość niewiarygodnie brzmią jego oświadczenia o pozostawaniu od prawie 4 lat bez pracy i egzystowaniu, dzięki wsparciu rodziny. Jakkolwiek rezygnacja z działalności zarobkowej - choćby dorywczej jest indywidualną sprawą Skarżącego i nie jest rzeczą referendarza sądowego ocena dokonanego przezeń wyboru, to jednak brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy w sytuacji nieusprawiedliwionego niewykorzystywania możliwości zarobkowych, jak i niepodejmowania działalności zarobkowej (por. postanowienie NSA z 16 lipca 2015 r., I OZ 672/15). Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby Skarżący był całkowicie, czy też częściowo niezdolny do pracy. Jeśli zatem Skarżący posiada możliwości zarobkowe, to próbę przerzucenia ciężaru kosztów powstałych w związku z prowadzonym przezeń postępowaniem sądowym - na współobywateli, należy ocenić negatywnie.

Co ciekawe w piśmie skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Bielany, a datowanym na dzień 28 września 2015 r. jako źródło utrzymania Skarżący wskazał obok wsparcia rodziny, także oszczędności.

W konsekwencji uznać zatem należy, iż Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.