Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 540/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 207 ust. 1, ust. 8 i 10
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 10 par.1, art.11, art. 75  par.1, art. 77 par.1,art. 78 par.1, art.80 art. 107 par. 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zarząd Województwa "[...]", pełniący zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1649, dalej jako "z.p.p.r.") funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym "[...]" na lata 2007-2013 (dalej jako "IZ"), po rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako "beneficjent", "strona", "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki oraz sposobu zwrotu środków przeznaczonych na projekt pn. Stworzenie pływającego centrum szkoleniowego sposobem na wzrost konkurencyjności Spółki A. Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję nr "[...]" z "[...]" zobowiązującą beneficjenta do zwrotu środków w kwocie 431.074,91 zł wraz z należnymi odsetkami.

Jako podstawę prawną wydania ww. decyzji wskazano art. 207 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm., dalej "u.f.p."), art. 46 ust 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 596 ze zm., dalej "u.s.w.") w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej "k.p.a.").

W uzasadnieniu wskazano, że w zawartej umowie z dnia 28 grudnia 2010 r., aneksowanej 11 razy, określono szczegółowe zasady dofinansowania projektu oraz prawa i obowiązki stron. Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, w oparciu o harmonogram rzeczowo-finansowy, z należytą starannością, w szczególności do ponoszenia wydatków celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu, w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie zakładanych w nim celów.

W dniu 11 kwietnia 2013r. "[...]" Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w O. (dalej jako "IP II") przeprowadziła kontrolę realizacji projektu, stwierdzając liczne nieprawidłowości. W ramach postępowania kontrolnego i pokontrolnego ustalono, że cel projektu nie został zrealizowany, gdyż pomimo zakończenia terminu realizacji projektu (upłynął w dniu 30 czerwca 2012r.) przedmiot projektu - jacht, nadal nie znajdował się na terenie województwa "[...]". Ze względu natomiast na niedokonanie oględzin jachtu nie można było potwierdzić faktu zainstalowania tablicy pamiątkowej oraz materiałów informacyjnych na zakupionych środkach trwałych. Zwrócono również uwagę, że beneficjent nie okazał dokumentów finansowych świadczących o prowadzeniu przez niego rejsów, szkoleń, eventów w ramach "[...]" związanych z zakupionym, w ramach realizacji projektu, jachtem. Ponadto beneficjent nie utworzył dwóch nowych miejsc pracy, do czego był zobowiązany zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, jak również nie okazał ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa oraz dowodów przyjęcia środków trwałych na ewidencję OT. Ustalono również, że beneficjent nie dopełnił obowiązku wynikającego z umowy o dofinansowanie i nie poinformował IP II o zmianie siedziby spółki. Dodatkowo IP II miała zastrzeżenia co do zachowania zasady konkurencyjności w przeprowadzonym postępowaniu, gdyż wybrane oferty na zakup jachtu i części wyposażenia zostały złożone przez firmy: B. (jacht) oraz C. Sp. z o.o. (wyposażenie), którzy to pełnili odpowiednio w 2009 i 2008 roku funkcje Prezesa i Członka Zarządu A. sp. z o.o.

W konsekwencji, IP II pismem z 6 września 2013 r., przesłała beneficjentowi oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2, 4, 6 i 7 umowy. Następnie pismem z dnia 14 października 2013 r. wezwała beneficjenta do zwrotu pobranego dofinansowania wypłaconego na podstawie wniosków o płatność pośrednią w wysokości 431.074,91 zł wraz z należnymi odsetkami. Po bezskutecznym upływie terminu do zwrotu IP II, zgodnie z systemem realizacji RPO WiM, przekazała sprawę do IZ celem podjęcia czynności zmierzających do odzyskania środków, tj. do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu wraz z należnymi odsetkami.

IZ w zaskarżonej decyzji za nieuzasadnione uznała stanowisko beneficjenta, że opóźnienie realizacji projektu nastąpiło na skutek siły wyższej. Beneficjent nie dopełnił obowiązków wynikających z § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, tj. nie dochował należytej staranności i nie zapewnił prawidłowej i terminowej realizacji projektu. Beneficjent był w stanie tak zaplanować harmonogram prac związanych z realizacją przedmiotu projektu, by zarezerwować w nim czas potrzebny na rozwiązanie niespodziewanych zdarzeń oraz bieżące trudności. IZ zwróciła uwagę, że pierwotnie beneficjent zobowiązany był do zakończenia projektu do dnia 31 grudnia 2010 r. Na skutek składanych wniosków, IP II odpowiednio przedłużała termin zakończenia projektu, przyjmując ostatecznie, że w myśl w myśl § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 umowy o dofinansowanie, beneficjent powinien był do 30 września 2012 r. zakończyć jego realizację. Projekt ten nie został jednak zakończony, a beneficjent nie poinformował IP II o potrzebie dalszego wydłużenia realizacji projektu. Informacje o występujących problemach powzięto dopiero w dniu 11 kwietnia 2013 r. (tj. po 9 miesiącach od założonej daty zakończenia realizacji) w trakcie czynności kontrolnych, kiedy to nie był w stanie okazać jachtu ani wyposażenia informując, że jest on jeszcze poza terenem województwa "[...]". Ponadto do dnia 27 listopada 2013 r. beneficjent nie uzyskał także certyfikatu Polskiego Związku Żeglarskiego świadczącego o odbiorze technicznym łodzi. Również z wyciągu z kontroli przeprowadzonej w dniach 23 września 2013 r. – 4 grudnia 2013 r. (okres objęty kontrolą: 1 stycznia 2011 r. – 31 grudnia 2012 r.) przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wynikało, iż projekt nie został jeszcze zakończony. W konsekwencji organ uznał, że prace na jachcie nadal nie zostały zakończone.

Następnie IZ nie zgodziła się z zarzutami beneficjenta, że organ przeprowadzając postępowanie w I instancji nie wyjaśnił wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a w szczególności tego czy w przypadku nierozwiązania umowy beneficjent da gwarancję jej prawidłowego wykonania mimo niedochowania pierwotnego terminu na realizację umowy. Wskazała, że w dniu 11 października 2013 r. nastąpiło rozwiązanie z beneficjentem umowy o dofinansowanie z powodu niezrealizowania przez niego celu projektu, w związku z tym, bezzasadnym było badanie, czy możliwe byłoby zakończenie projektu w terminie do 31 lipca 2014 r. Ponadto, IP II kilkakrotnie przychylała się do wniosków beneficjenta o wydłużenie terminów rzeczowego i finansowego zakończenia realizacji projektu, aneksując z beneficjentem umowę o dofinansowanie.

Podsumowując, organ nie zgodził się z zarzutami naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez dowolne uznanie, iż beneficjent nie może powoływać się na siłę wyższą w sytuacji, w której do opóźnienia realizacji projektu doszło wskutek okoliczności, której obiektywnie nie mógł przewidzieć oraz niewyjaśnienie wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. W szczególności, organ wydając decyzję z dnia "[...]" dokonał w sposób wnikliwy analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz prawidłowo uznał, iż dowody, o których przeprowadzenie wniosła strona były nieistotne i nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, według organu, prawidłowo stwierdzono niewywiązanie się przez beneficjenta z obowiązków wynikających z § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, § 4 ust. 3 i 4, § 13 ust. 3 pkt 1, § 21 ust. 2 i § 22 ust. 7 umowy o dofinansowanie, czego konsekwencją było jej rozwiązanie. W uzasadnieniu decyzji, wyczerpująco wyjaśniono podstawy prawne oraz wskazano fakty, na podstawie których podjęto rozstrzygnięcie.

Za bezpodstawne organ uznał żądanie beneficjenta zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie przesłuchania świadków: A. W. i R. K. oraz beneficjenta na okoliczność, iż jacht "[...]" został ukończony w terminie do 30 czerwca 2012 r., a do opóźnienia w postawieniu jachtu w porcie w E. doszło wskutek okoliczności na które beneficjent nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. Organ zwrócił uwagę, że powyższe dowody nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż beneficjent był w stanie tak zaplanować harmonogram prac związanych z realizacją przedmiotu projektu, by zarezerwować w nim czas potrzebny na rozwiązanie niespodziewanych zdarzeń oraz bieżące trudności.

Organ nie znalazł również podstaw do przeprowadzenia dowodów z przesłuchania beneficjenta, z oględzin jachtu i z opinii rzeczoznawcy z zakresu budowy jachtów na okoliczność, że ukończenie prac remontowych na jachcie zostanie zakończone do 31 lipca 2014 r.. Przede wszystkim organ wskazał, że w niniejszym postępowaniu badaniu podlegały kwestie naruszenia zapisów umowy na dzień jej wypowiedzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 67 u.f.p., poprzez naruszenie zasady praworządności, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z pominięciem słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, jak również niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, oraz załatwienie sprawy, a w szczególności:

- poprzez nieuzasadnione pominięcie większości wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w toku postępowania przed organem, a w szczególności dowodu z zeznań świadków,

- sprzeczne z prezentowanym materiałem dowodowym przyjęcie, iż do opóźnienia realizacji inwestycji, na którą przyznane było dofinansowanie, doszło wskutek okoliczności, które skarżący mógł przewidzieć,

- oparcie się na informacji udzielonej przez R.K. w toku innego postępowania przy jednoczesnym oddaleniu wniosku o jego przesłuchanie w przedmiotowej sprawie jako świadka,

- niepoparte żadnym materiałem dowodowym twierdzenie, iż skarżący nie uzyskał certyfikatu Polskiego Związku Żeglarskiego świadczącego o odbiorze technicznym łodzi w sytuacji, gdy organy nigdy nie zwracały się do skarżącej o przedstawienie takiego dokumentu.

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia "[...]" w całości.

Ponadto w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu certyfikatu jachtowego wydanego przez Polski Związek Żeglarski na okoliczność, iż wbrew ustaleniom decyzji jacht "[...]" od dnia 5 grudnia 2011 r. jest zarejestrowany, a co za tym idzie posiada odbiór techniczny i świadczy o tym, że postępowanie dowodowe prowadzone przez organ było pobieżne i arbitralne.

W odpowiedzi na skargę, IZ podtrzymała swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji obejmuje zarówno prawidłowość stosowania przepisów postępowania, jak i zgodność z przepisami prawa materialnego. Tylko prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne umożliwiają prawidłową subsumcję stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem zaskarżenia i oceny jest wydana przez instytucję zarządzającą (Zarząd Województwa "[...]’) decyzja, utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tej instytucji, zobowiązującą spółkę do zwrotu środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich wraz z odsetkami. Była to decyzja wydana w postępowaniu regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz szczegółowymi przepisami ustawy o finansach publicznych i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Oceniając ogólnie sprawę od strony procesowej, należy więc stwierdzić, że decyzja powinna odpowiadać wszystkim zasadom postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej (art.7 k.p.a.), zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa (art.8 k.p.a.) i zasadzie przekonywania (art.11 k.p.a.), czyniąc zadość obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego (art.77§1 k.p.a.) oraz regułom postępowania dowodowego, w tym zasadzie swobodnej oceny dowodów (art.80 k.p.a.). Natomiast uzasadnienie decyzji powinno spełniać wymogi przewidziane w art.107 § 1 - 3 k.p.a .

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przedstawionymi zasadami, a przy jej wydaniu nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że uzasadnienie decyzji w pełni odpowiada wymogom, zawierając prawidłowo ustalony stan faktyczny, obszerną ocenę prawną przyjętych ustaleń, odniesienie się do zarzutów strony skarżącej. Nie są więc zasadne zarzuty skargi w tym zakresie.

Jak już wspomniano, skarga dotyczy decyzji IZ w przedmiocie określenia kwoty przypadających do zwrotu środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu zgłoszonego przez skarżącą. Środki te wypłacane były spółce, jako beneficjentce Regionalnego Programu Operacyjnego "[...]" 2007-2013, na podstawie umowy zawartej z nią przez instytucję pośredniczącą, tj. "[...]" Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w O. Umowa zawarta była w dniu 28 grudnia 2010 r. i była następnie wielokrotnie aneksowana. W umowie określono szczegółowo zasady realizacji, prawa i obowiązki stron, konsekwencje naruszeń i nieprawidłowości. Umowa ta została skutecznie rozwiązana z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia przez instytucję pośredniczącą na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2, 4, 6 i 7 umowy. Te postanowienia umowy dawały podstawę do jej rozwiązania wobec stwierdzenia nieprawidłowości polegających m.in. na zaprzestaniu realizacji projektu lub realizowania go w sposób niezgodny z umową, przepisami prawa lub procedurami właściwymi dla Programu bądź na nieusunięciu w wyznaczonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości czy też na niewywiązywaniu się z obowiązków nałożonych na beneficjenta w drodze umowy. Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy ma charakter materialno prawny. Jeśli zatem spółka chciała uchylić się od skutków prawnych tego oświadczenia mogła wnieść stosowny pozew do sądu cywilnego.

Wskazanie powyższych okoliczności związanych z treścią umowy i faktem jej rozwiązania ma w sprawie znaczenie w zakresie związanym z ustaleniami faktycznymi, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Wskutek rozwiązania umowy, skarżąca przestała bowiem być podmiotem uprawnionym do otrzymywania dofinansowania ze środków Programu Operacyjnego, a więc utraciła status beneficjentki Programu. Fakt ten stanowi element stanu faktycznego zaskarżonej decyzji. Decyzja ta, (jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia "[...]") wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. i jest przedmiotem kontroli sądowej. Przedmiotem tej kontroli nie jest i nie może być rozwiązanie umowy i towarzyszące temu rozwiązaniu okoliczności (vide wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 732/11; dostępny w bazie www.orzeczeniansa.gov.pl).

Wskazać również należy, że unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym, jak i wspólnotowym. W krajowym porządku prawnym zasady realizacji programów operacyjnych określa ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zadania instytucji zarządzającej określone zostały szczegółowo w art. 26. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma wynikające z art. 26 ust. 1 pkt 15 z.p.p.r. nałożone na tę instytucję zadanie "odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych". Aktem prawnym, który zawiera takie przepisy jest, mająca zastosowanie w niniejszej sprawie, ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Jak wspomniano, decyzja w rozpoznanej sprawie została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p., który stanowi, że: "W przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są:

1/ wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem ,

2/ wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3/ pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji , o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10." Zacytowany przepis stanowi materialnoprawną podstawę decyzji. W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc, czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji .

Wspomnieć należy, że zachowane zostały proceduralne wymogi wynikające z art. 207 ust. 8 i 10 u.f.p. Po rozwiązaniu umowy, IP II wezwała spółkę do zwrotu wypłaconych kwot. Po bezskutecznym upływie terminu do zwrotu środków, konieczne stało się wszczęcie przez IZ postępowania administracyjnego celem wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 207 ust. 9 u.f.p.). Postępowanie to przeprowadzone zostało zgodnie z cytowanymi na wstępie przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności nie można zgodzić się z zarzutami skargi co do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 §1, art. 11, art. 75 §1, art. 77§1, art. 78 §1 i art. 107 §3 k.p.a.

Odnosząc się po powyższych zarzutów zgodzić się trzeba ze skarżącą, że postępowanie administracyjne powinno być prowadzone sprawnie z zachowaniem ww. zasad, w tym zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony. Do takiego procedowania obligują bowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można jednak pomijać konkretnych okoliczności sprawy, związanych z jej charakterem, w tym przede wszystkim z rozwiązaniem umowy o dofinansowanie. W opisanych w skardze okolicznościach, w ocenie Sądu nie można mówić o naruszeniu zasady zaufania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia zasad prawdy materialnej i uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz kompletności materiału dowodowego i czynnego udziału strony w postępowaniu. Podniesienie tych zarzutów oparte jest na stwierdzeniu skarżącej, że organy nie przeprowadziły wnioskowanych przez nią dowodów i nie rozważyły w wyczerpujący sposób zebranego materiału dowodowego, który był niekompletny i niewystarczający do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych.

Odnosząc się do tych zarzutów, stwierdzić należy, że skarżąca miała zapewniony w postępowaniu aktywny udział. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Jednym z przejawów tego udziału są składane wnioski dowodowe. Z faktu, że nie wszystkie zostały uwzględnione bądź poczynione ustalenia nie odpowiadają tezom skarżącej, nie wynika naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady prawdy obiektywnej. Z akt sprawy wynika natomiast, że strona była informowana o przeprowadzanych czynnościach, była zapoznawana z zebranym materiałem i mogła wypowiadać się co do zebranych dowodów.

Należy podkreślić, że szeroko argumentowana i eksponowana jest w skardze kwestia niekompletnego materiału dowodowego, jako wynik pominięcia dowodów wnioskowanych przez stronę. W związku z tym zauważenia wymaga, że wnioski dowodowe strony skarżącej zmierzały do wykazania, że brak realizacji celów projektu wynikał z przyczyn niezależnych od strony, jak również tego, że rzeczowe zakończenie projektu było możliwe do 31 lipca 2014 r. We wnioskach skarżąca domagała się w związku z tym, przesłuchania świadków, beneficjenta, jak również przeprowadzenia dowodu z oględzin jachtu i z opinii rzeczoznawcy z zakresu budowy jachtów. Oddalając powyższe wnioski organ podał przyczyny swego rozstrzygnięcia (s.13 decyzji z "[...]"). W ocenie Sądu są one trafne. Zebrany materiał dowodowy wskazywał bowiem, że skarżąca zgodnie z treścią umowy, powinna odpowiednio zaplanować harmonogram prac związanych z realizacją projektu, jak również, że organ badał kwestię naruszenia zapisów umowy na dzień jej wypowiedzenia. Tej części ustaleń nie mogły podważyć dowody wnioskowane przez stronę. Zebrane dowody wskazywały, że prace na jachcie nie zostały zakończone. W ocenie stanu technicznego jachtu przeprowadzonej na zlecenie strony w dniu 3 czerwca 2013r. stwierdzono, że jego przebudowa w zakresie dostosowania do zadań szkoleniowo-dydaktycznych zastała zakończona, ale do zwodowania należy jeszcze dokończyć prace instalacyjne systemów jachtowych. Podkreślić przy tym należy, że projekt miał być realizowany na terenie województwa "[,...]’, a dokładnie jak określiła skarżąca we wniosku o dofinansowanie projektu – w W. i w E. (pole C-8 wniosku). Z kolei w biznesplanie załączonym do wniosku wskazano, że miejscem realizacji projektu będzie obszar "[...]", port w E., żegluga zalewowa i bałtycka żegluga przybrzeżna (s.14 biznesplanu). Tymczasem, bezsporne jest, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 11 kwietnia 2013r., czyli 9 miesięcy po upływie określonego w umowie terminu realizacji projektu, jacht znajdował się w stoczni w G. (por. protokół kontroli).

W ocenie Sądu, IZ prawidłowo ustaliła, że zachodzą przewidziane w cytowanym art. 207 ust. 1 u.f.p. przesłanki zwrotu dofinansowania. Zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki kontroli przeprowadzonej u beneficjenta przez "[...]" Agencję Rozwoju Regionalnego w dniu 11 kwietnia 2013 r., jak i składane w toku postępowania administracyjnego oświadczenia strony skarżącej, w których wskazywała ona, iż nie doszło do realizacji projektu zgodnie z umową o dofinansowanie na skutek okoliczności, za które nie odpowiada, jednoznacznie wskazują, że brak było podstaw do przyjęcia, że do niewykonania przez skarżącą umowy o dofinansowanie doszło w skutek siły wyższej. Zgodnie bowiem z § 1 pkt 25 tej umowy, siłą wyższą jest zdarzenie bądź połączenie zdarzeń obiektywnie niezależnych od beneficjenta lub IP II, które zasadniczo i istotnie utrudniają wykonywanie części lub całości zobowiązań wynikających z umowy, których nie sposób przewidzieć i którym nie można zapobiec ani ich przezwyciężyć i im przeciwdziałać poprzez działanie z należytą starannością (...). W niniejszej zaś sprawie, skarżąca nie dopełniła obowiązków wynikających z § 4 ust. 3 umowy o dofinansowaniu, tj. nie dochowała należytej staranności i nie zapewniła prawidłowej i terminowej realizacji projektu. W szczególności należy zwrócić uwagę, że z postanowień umowy wynika, że miała być ona zrealizowana w ciągu 3 miesięcy. Na kolejne wnioski beneficjenta IP II przedłużała okres realizacji projektu: aneksem nr 2 z 9 marca 2011r. do dnia 30 czerwca 2011r., aneksem nr 3 z 29 marca 2011r. – do dnia 30 września 2011r, aneksem nr 5 z 28 września 2011r. – do dnia 31 października 2011r., aneksem nr 6 z 2 listopada 2011r. – do dnia 31 grudnia 2011r. i aneksem nr 7 z 18 stycznia 2012r. – do dnia 30 czerwca 2012r. Ostatecznie zatem na skutek wniosków strony wydłużono ten termin o 18 miesięcy, w trakcie których również nie doszło do wykonania umowy, czyli do postawienia jachtu w porcie w E. bądź W.. Powyższe okoliczności mogą jedynie świadczyć o braku wystarczających umiejętności do realizacji projektu, nie mogą być natomiast kwalifikowane jako siła wyższa.

W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, instytucja zarządzająca odwołuje się do postanowień umowy o dofinansowanie jako kryterium oceny działań beneficjentki i ustalenia przesłanek zwrotu dofinansowania. Takie stanowisko IZ jest w ocenie Sądu zgodne z prawem i znajduje oparcie w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który nawiązuje do treści art. 184 u.f.p.. Przesłanką zwrotu środków jest bowiem ich wykorzystanie z naruszeniem procedur, które określone zostały w art. 184 ust. 1 u.f.p. Przepis ten stanowi, że "wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 , są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi obowiązującymi przy ich wykorzystaniu". W świetle utrwalonego w tym względzie orzecznictwa sądowego nie budzi wątpliwości, że ustawodawcy nie chodziło wyłącznie o procedury uregulowane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Pod pojęciem "inne procedury" rozumieć należy także postanowienia umowy o dofinansowanie. Naruszenie tych postanowień może zatem rodzić obowiązek zwrotu przyznanych środków (vide wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012r. , sygn. akt II GSK 732/11 i z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1546/12; dostępne w bazie internetowej).

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia "[...]’. szczegółowo wskazują, które z postanowień umowy zostały przez spółkę naruszone. Są to m.in. postanowienia wynikające z:

- § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym strona zobowiązała się do zakończenia realizacji rzeczowej i finansowej projektu do 30 czerwca 2012 r.,

- § 21 ust. 2 umowy o dofinansowanie, który stanowi o obowiązku poinformowania IP II o fakcie wystąpienia działania siły wyższej,

- § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie, na podstawie którego zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie,

- § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym zobowiązała się do realizacji projektu z należytą starannością, (...) oraz osiągnięcia celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie projektu (...),

- § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym była zobowiązana do przedstawiania na żądanie IP II wszelkich informacji, dokumentów i wyjaśnień i § 13 ust. 3 pkt 1, w myśl którego zobowiązuje się zapewnić IP II prawo do pełnego wglądu we wszystkie dokumenty związane z realizacją projektu oraz tworzenia ich uwierzytelnionych kopii i odpisów,

- § 22 ust. 7 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym zobowiązała się do niezwłocznego powiadomienia IP II o zmianie adresu.

Decyzje obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez spółkę tych postanowień umowy. W ocenie Sądu stanowisko organu jest trafne i zgodne ze wskazanymi wyżej regułami postępowania. Trafnie zatem organ ustalił, że działania spółki stanowiły naruszenie procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., co dawało podstawę do rozwiązania umowy oraz orzeczenia o zwrocie środków. Odnosząc się do zarzutów skargi sformułowanych w związku z tymi ustaleniami i ocenami organu, stwierdzić należy, że są one niezasadne.

Na rozprawie oddalono wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z dokumentu - certyfikatu jachtowego wydanego przez Polski Związek Żeglarski. W ocenie Sądu dopuszczenie takiego dowodu byłoby niedopuszczalne w świetle art.106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie każdy zatem dowód może być dopuszczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz m.in. taki dowód z dokumentów, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. W niniejszej sprawie, w aktach administracyjnych znajduje się natomiast certyfikat jachtowy, z którym Sąd zapoznał się badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzec więc należało jak w sentencji wyroku.