Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1054/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6, 7, 8, 16 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska- Florek (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 601/15 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. D. na rzecz Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 601/15, oddalił skargę J. D. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: OR ARiMR) w G. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu [...] kwietnia 2006 r. J. D. złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. We wniosku tym rolnik zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej (j.p.o.) działki rolne o łącznej powierzchni 57,92 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej (u.p.o.) działki rolne o powierzchni 56,07 ha.

Ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Kierownik BP ARiMR w B. przyznał stronie płatności do powierzchni deklarowanych w łącznej wysokości 33.577,28 zł, w tym j.p.o. w wysokości 16.002,14 zł oraz u.p.o. w wysokości 17.575,14 zł.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Kierownik BP ARiMR w B. wznowił postępowanie w ww. sprawie z uwagi na złożenie przez stronę oświadczenia o zaprzestaniu działalności rolniczej oraz w związku z przekazaniem na podstawie umowy darowizny działek ewidencyjnych wymienionych w akcie notarialnym repertorium [...] z dnia [...] października 2006 r., na mocy której J. D. i M. D. darowali synowi - G. D. działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], oraz nieruchomość objętą księgą wieczystą nr [...] (tj. działki ewidencyjne nr [...],[...] i[...]).

W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, uwzględniając stanowisko wyrażone w prawomocnych wyrokach: WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 21/11 oraz WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 636/13, ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Pomorskiego OR ARiMR w G. uchylił decyzję Kierownika BP ARiMR w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdzając, że decyzja Kierownika BP ARiMR w B. z dnia [...] listopada 2006 r. przyznająca skarżącemu dopłaty do gruntów rolnych, została wydana z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie był w posiadaniu gruntów rolnych zgłoszonych na rok 2006 w przedmiotowym wniosku przez cały rok kalendarzowy, na co wskazują złożone przez niego dokumenty w Biurze Powiatowym ARiMR w B. potwierdzające przekazanie gruntów objętych wnioskiem, a co za tym idzie zaprzestanie prowadzenia przez niego działalności rolniczej. Warunek posiadania nie był także spełniony na dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności. Ponadto organ wskazał, iż termin 5 lat od doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. upłynął w dniu [...] grudnia 2011 r., zatem brak jest możliwości jej uchylenia oraz wskazał, że naruszenie prawa polega na tym, iż wspomnianą decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. organ przyznał stronie płatności do powierzchni deklarowanych w łącznej wysokości 33.577,28 zł, w tym j.p.o. w wysokości 16.002,14 zł oraz u.p.o. w wysokości 17.575,14 zł., natomiast przysługująca stronie kwota płatności bezpośrednich do gruntów rolnych powinna wynosić 0 zł.

Kierownik BP ARiMR w B. zawiadomieniem z dnia [...] września 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów na rok 2006 w łącznej wysokości 33.577,28 zł.

Dyrektor Pomorskiego OR ARiMR w G. w zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. podkreślił, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności za rok 2006 jest odrębnym postępowaniem administracyjnym i nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy.

Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotyczyło przyznania płatności do gruntów rolnych, natomiast postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest odrębnym postępowaniem, wszczętym w momencie stwierdzenia przez organ, że decyzja, na podstawie której przyznano stronie płatność zostanie skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Wobec treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., ustalenie rolnikowi kwoty nienależnie pobranej płatności było uzasadnione zwłaszcza, że ostateczne rozstrzygnięcie organu w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności na rok 2006 stwierdza m. in., że przysługująca stronie kwota płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 rok powinna wynosić 0 zł.

Kwoty nienależnie pobranej płatności jaką ustalił organ I instancji przekraczały kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, zatem w ocenie organów nie było podstaw odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.).

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie można zastosować art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18), na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., nie wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem organ przyznając ww. płatność wydał decyzję w oparciu o materiał dowodowy, który świadczył o tym, że w dniu jej wydania J. D. był w posiadaniu wszystkich zgłoszonych we wniosku gruntów rolnych.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ odwoławczy wskazał, że płatność uznana za nienależnie pobraną, nastąpiła w dniu [...] stycznia 2007 r., natomiast decyzja Kierownika BP ARiMR w B. z dnia [...] kwietnia 2007 r. o odmowie po raz pierwszy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, stanowiąca pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2007 r., a więc przed upływem zarówno dziesięciu jak i czterech lat od daty płatności. Zatem upływ terminu pomiędzy przekazaniem płatności na rachunek bankowy a pierwszym powiadomieniem strony o nieprawidłowościach dotyczących przyznania płatności na rok 2006 jest krótszy niż 4 lata, a więc nawet w przypadku przyjęcia dobrej wiary ze strony rolnika zwrot nienależnie pobranych płatności nie podlega przedawnieniu.

Zdaniem organu nie można przy tym uznać, iż strona działała w dobrej wierze, bowiem skarżący złożył podpis m.in. pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności.

Sąd I instancji wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r. oddalił skargę J. D. na wskazaną wyżej decyzję.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

Sąd I instancji wskazał, że w postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR organ ma za zadanie zbadać czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności. Nie można zdaniem Sądu I instancji zasadnie twierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia powagi rzeczy osądzonej, czy też zasady trwałości decyzji ostatecznych. Postępowanie prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438, dalej: ustawa o ARiMR) jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków.

Organy zasadnie wskazały na uregulowanie zawarte w art. 73 rozporządzenia nr 796/2004, z którego wynika, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki (ust.1). Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat (ust. 5).

Dziesięcioletni termin przedawnienia wynikający z art. 73 rozporządzenia nr 796/2004 jest dłuższy niż termin przewidziany w polskim prawie dla usunięcia z obrotu prawnego decyzji wadliwie przyznającej płatności w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania - w sytuacjach opisanych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. W takim wypadku termin ten wynosi pięć lat (art. 146 § 1 k.p.a.) i gdy z powodu tej okoliczności nie można uchylić decyzji organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).

Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 985/11 oraz WSA we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 851/13, że zakaz uchylenia decyzji dotkniętej wadami wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a. po upływie terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a. nie oznacza sanacji takiej decyzji. Decyzja ta bowiem - pomimo braku możliwości jej wyeliminowania z obrotu prawnego z uwagi na upływ terminu przedawnienia - jest decyzją nieprawidłową, wydaną z naruszeniem prawa, co stwierdza organ w osnowie decyzji wydanej na mocy art. 151 § 2 k.p.a., a w konsekwencji trzeba uznać, że płatności pobrane na podstawie decyzji, co do której zapadło później rozstrzygnięcie stwierdzające jej wydanie z naruszeniem prawa - nie były należne.

Pojęcie "nienależnych" płatności użyte zarówno przez prawodawcę krajowego w ustawie o ARiMR jak i w rozporządzeniu nr 796/2004 obejmuje swym zakresem przedmiotowym różne przypadki nieuprawnionego pobrania środków publicznych z tytułu płatności rolnych. Przepisy art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR oraz art. 73 rozporządzenia nr 796/2004 stanowią samoistną, odrębną podstawę orzekania o zwrocie płatności rolnych, która niekoniecznie musi w każdym przypadku wiązać się z eliminacją z obrotu prawnego decyzji przyznającej określoną płatność.

Tym samym, na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. podjętej w postępowaniu wznowieniowym, możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Organy miały więc podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie przyznanej płatności. Organ prawidłowo wskazał, że płatności do gruntów rolnych wypłacone skarżącemu nie wynikały z pomyłki organu, bowiem organ wydał decyzję w oparciu o materiał dowodowy, który nie wskazywał na to, że skarżący nie był już w posiadaniu wszystkich gruntów rolnych zgłoszonych do dopłat.

Stan posiadania danych gruntów rolnych winien bowiem trwać przez cały rok objęty wnioskiem o przyznanie płatności zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.).

Zdaniem Sądu I instancji płatność uznana za nienależnie pobraną, nastąpiła w dniu 11 stycznia 2007 r., natomiast decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. Kierownika BP ARiMR w B. o odmowie po raz pierwszy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, stanowiąca pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2007 r., a więc przed upływem zarówno dziesięciu jak i czterech lat od daty płatności. Zatem zwrot nienależnie pobranych płatności nie podległ przedawnieniu.

Nie można również uznać, że skarżący działał w dobrej wierze, bowiem ubiegając się o płatności w roku 2006 na ostatniej stronie wniosku złożył podpis, m.in. pod oświadczeniem, iż znane są mu zasady przyznawania płatności. Tymczasem w dniu [...] listopada 2006 r. do organu wpłynęła umowa darowizny w formie aktu notarialnego z dnia [...] października 2006 r. W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2006 J. D. zobowiązał się do niezwłocznego poinformowania ARiMR m.in. o przeniesieniu posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Jednakże powyższego zobowiązania skarżący nie dochował.

W konsekwencji, nie znajdował zastosowania czteroletni, lecz dziesięcioletni okres przedawnienia wynikający z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/200.

Sąd I instancji wskazał również, że nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi, w tym naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 16 § 1 k.p.a. W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organy zastosowały się bowiem do obowiązku działania na podstawie prawa oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nie naruszając przy tym zasady trwałości decyzji ostatecznych.

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie Sądu I instancji złożył J. D. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., z dyspozycji którego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył ten przepis poprzez uchylenie się od rozważań dotyczących twierdzeń skarżącego co do faktu, iż podczas kompletowania i składania wniosku był informowany o ciążących na nim obowiązkach przez pracowników ARMiR, którzy wprowadzili go w błąd. Ponadto uzasadnienie jest lakoniczne, natomiast do zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 16 § 1 k.p.a. WSA w Gdańsku odniósł się jednym zdaniem.

2. naruszenie przepisów postępowania - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności art. 170 p.p.s.a. ustawy poprzez jego niezastosowanie.

3. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 16 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą ich wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie.

4. naruszenie art. 73 rozporządzenia nr 796/2004 poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z powodu braku usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści określonej normy prawnej. Natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie - że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę normy prawnej.

Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W tej sytuacji, co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyroki NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).

Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny, naruszenie art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, oraz naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, i art. 16 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą ich wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie.

Odnosząc się do zarzutu najdalej idącego czyli naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zauważyć należy, że co do zasady art. 141 § 4 p.p.s.a. nie stanowi właściwej podstawy do kwestionowania zasadności dokonanej przez wojewódzki sąd adminmistracyjny oceny zaskarżonego aktu administracyjnego. Przepis ten, jak słusznie zauważył skarżacy kasacyjnie, określa niezbędne elementy jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku m. in. zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

W ocenie NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada tym wymaganiom. Zawiera wszystkie konieczne elementy konstrukcyjne orzeczenia i pozwala zapoznać się z motywami podjętego przez Sąd rzstrzygnięcia. Poddaje się więc kontroli instancyjnej. Wadliwość uzasadnenia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Omawiany przepis może także stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Wiążący pogląd w tym zakresie został wyrażony w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 8/09. Naczelny Sąd Administarcyjny stwierdza, że żadna z wyżej wymienionych okoliczności w tej sprawie nie wystąpiła. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na dokonanie zarówno kontroli instancyjnej, jak i na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wynika obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że Sąd ma zawsze obowiązek szczegółowo się odnieść do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności danego zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. To, że skarżący nie zgadza się z dokonaną przez sąd oceną prawną nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zazutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12 opubl. ONSA i WSA). Tak więc zarzut naruszenia tego przepisu należało uznać za chybiony.

Kolejnym zarzutem naruszenia przepisów postępowania jest zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. NSA stwierdza, że zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. NSA wskazuje, że zakres związania prawomocnym orzeczeniem sądu, jak i zakres powagi rzeczy osądzonej, której zasada wyrażona jest w art. 171 p.p.s.a. odnoszą się do konkretnego przedmiotu rozstrzygnięcia i nie mogą automatycznie determinować orzeczenia w innych sprawach, pozostając nawet w pewnym "zasięgu" tego orzeczenia. Sądy mają obowiązek uwzględnić istnienie w obrocie prawnym takiego rozstrzygnięcia, co nie oznacza jednak, że jego treść zastępuje konieczność rozstrzygania w innej sprawie administracyjnej, nawet gdy jej przedmiot pozostaje zbliżony do sprawy rozstrzygniętej. Zatem związanie prawomocnym orzeczeniem sądu odnosi się wyłącznie do tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia tej sprawy, która została prawomocnie osądzona (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I GSK 446/13). Wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji oceniał tylko działania organu administracji publicznej podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżonym orzeczeniem. Mówiąc wprost, kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszcęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub w nadmiernej wysokości pobranych płatności. Wskazać należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależytego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Błędny jest zatem zarzut, że Sąd I instancji naruszył art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), NSA stwierdza, że zarzuty te również nie są skuteczne. Autor skargi kasacyjnej podniósł w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 6, art. 7. art. 8 i art. 16 § 1 k.p.a. W żadnym wypadku nie są to zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zawarte w nich treści dotyczą zasad ogólnych postępowamnia administracyjnego, którymi organy administracji publicznej mają obowiązek kierować się w postępowaniu administracyjnym. Art. 6 k.p.a. stanowi, że organy działają na podstawie przepisów prawa. Sąd I instancji prawidłowo rozstrzygnął, że organy administracji nie naruszły prawa w postępowaniu. Art. 7 k.p.a. stanowi, że organy na na wniosek stron lub z urzędu podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ustawowe wyłączenie stosowania ww. przepisu k.p.a. oznaczało, że organ - poza czynnościami i dokumentami wskazanymi w rozporządzeniu RM - jest zwolniony z podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Art. 8 stanowi, ż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budujący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zaś art. 16 § 1 k.p.a. stanowi, że: "decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych". Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że żaden z ww. przepisów prawa nie został naruszony przez wojewódzki sąd administracyjny, bowiem Sąd I instancji nie stosował tych przepisów. Natomiast dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem nie stwierdził aby organ te przepisy naruszył.

Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 73 rozporządzenia nr 796/2004, a który w ustępie 1 przewiduje, że " w przypadku płatności dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki", NSA zauważa, że autor skargi kasacyjnej ograniczył się tylko do stwierdzenia, że przepis ten został naruszony poprzez niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, bez jakiegokolwiek uzasadnienia tego zarzutu. W tym zakresie nie spełnia on wymogów skargi kasacyjnej. Wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wskazania przepisu prawa materialnego (wraz z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej), formy naruszenia (błędnej wykładni, niewłaściwego zastosowania), oraz wykazania, na czym ono polega. Błędna wykładnia prawa materialnego polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu. Wobec tak sformułowanego zarzutu, jak ten przedstawiony w skardze kasacyjnej, bez jego uzasadnienia zarzut ten nie poddaje się kontroli instancyjnej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił z uwagi na brak uzasadnionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz. 1804 ze zm).