Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 1954/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4, art. 219
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Go 715/19 w sprawie ze skargi A. M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 22 sierpnia 2019 r. nr SKO-1452/418-P/19 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. M. K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 22 stycznia 2022 r., I SA/Go 715/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę A. M. K. (dalej jako: "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 22 sierpnia 2019 r., nr SKO-1452/418-P/19, w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Z. z 10 grudnia 2018 r. ustalającej skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 rok.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd nie podzielił zarzutów skargi, dotyczących braku skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji. W sprawie zachowano tryb doręczenia pism w postępowaniu podatkowym, wynikający z art. 150 § 1-4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm., dalej jako: "o.p."). Zdaniem sądu, organ podatkowy prawidłowo ocenił skutek doręczenia pisma, przejmując fikcję doręczenia. Przekonują o tym zapisy poczynione przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki oraz zapisy na kopercie zawierającej przesyłkę. Z zapisów znajdujących się na przesyłce wynika, że pierwszej próby doręczenia dokonano w dniu 17 grudnia 2018 r., kolejne zostało dokonane w dniu 27 grudnia 2018 r. Przesyłka jako nieodebrana w terminie została zwrócona adresatowi w dniu 3 stycznia 2019 r. Tym samym spełnione zostały wszystkie warunki dla przyjęcia doręczenia w trybie art. 150 § 4 o.p. W ocenie sądu, skarżący nie podważył domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Nie przedstawił bowiem żadnych wiarygodnych dowodów, że nie doszło do awizowania przesyłki, czy też, że nie wydano mu przesyłki. Samo oświadczenie, że decyzje nie zostały mu doręczone, jest niewystarczające.

Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w całości, autor skargi zarzucił naruszenie:

I. prawa procesowego, w szczególności:

- art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), przez uznanie, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu jest pełny i został prawidłowo zebrany, a zatem był wystarczający do ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, podczas gdy organy administracyjne orzekały w oparciu o stan sprawy niewyjaśniony, przyjmując, że wskutek uznania, że nastąpiła fikcja prawna doręczenia, o której mowa w art. 150 § 4 o.p., decyzja Burmistrza Miasta Z. z 10 grudnia 2018 r. została doręczona skarżącemu w sposób prawidłowy;

- art. 134 § 1 p.p.s.a., przez błędne przyjęcie, że organ administracyjny nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p., poprzez: zaniechanie wskazania w uzasadnieniu wydanego postanowienia konkretnych faktów prawotwórczych, które organ podatkowy uznał za udowodnione, dowodów którym ostatecznie dał wiarę, jak również jasnych i szczegółowych przyczyn, dla których innym dowodom zgromadzonym w trakcie postępowania odmówił wiarygodności, dowolną, arbitralną i jedynie wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji błędne i oczywiście nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia;

- art. 141 § 4 p.p.s.a., przez nierozważenie w sposób jasny i pełny w uzasadnieniu podnoszonych w skardze kwestii, opierając wyrok na lakonicznych ustaleniach dokonanych w postępowaniu administracyjnym, przez co sąd zaaprobował błędne i nielogiczne, przyjęte bez wymaganych przez ordynację podatkową dowodów, ustalenia organu administracyjnego;

II. prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 144, art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej jako: "o.p."), poprzez uznanie, że nastąpiła fikcja prawna doręczenia decyzji Burmistrza Miasta Z. z 10 grudnia 2018 r., podczas gdy przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję została zwrócona przez operatora pocztowego przedwcześnie, w czasie kiedy skarżącemu przysługiwało jeszcze uprawnienie do odebrania przesyłki w ramach powtórnego zawiadomienia o odbiorze przesyłki tzw. "drugiego awiza".

W oparciu o te zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i orzeczenie o kosztach postępowania oraz przeprowadzenie rozprawy.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 95 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. Żadna ze stron z tej możliwości nie skorzystała.

Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół jednego spornego zagadnienia, a mianowicie tego, czy skarżącemu skutecznie została doręczona decyzja organu pierwszej instancji w trybie art. 150 o.p. Z treści § 1 tego artykułu wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 (bezpośrednio adresatowi) lub art. 149 o.p. (domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy), operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, albo pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zgodnie z art. 150 § 2 o.p., zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W myśl art. 150 § 3 o.p., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z art. 150 § 4 o.p. w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W tej sprawie strona skarżąca kasacyjnie próbuje dowieść, że przepisy te zostały niewłaściwie zastosowane. Jednak postawione w tym zakresie zarzuty nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.

Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję Burmistrza Miasta Z. (k. 88 akt SKO) wynika, że 17 grudnia 2018 r., wobec nieobecności adresata pod wskazanym adresem zamieszkania, pozostawiono zawiadomienie (tzw. awizo) o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej w terminie 7 dni. Jak już wspomniano, zgodnie z art. 150 § 3 o.p., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w art. 150 § 2 o.p. (7 dni od pierwszego zawiadomienia), pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Takie powtórne zawiadomienie zostało pozostawione w skrzynce skarżącego 27 grudnia 2018 r. Uwzględniając jednak datę pierwszego zawiadomienia (17 grudnia 2018 r.), skutek doręczenia spornej przesyłki, zgodnie z art. 150 § 4 o.p., nastąpił z upływem 31 grudnia 2018 r. Zatem wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, dokonany 3 stycznia 2019 r. zwrot tej przesyłki do organu podatkowego nie był przedwczesny.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, z przeprowadzonych przez sąd pierwszej instancji dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci pism Poczty S.A. z 28 lutego 2019 r. i 12 kwietnia 2019 r. nie wynika, aby skarżącemu nie pozostawiono zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej, czy też odmówiono mu wydania spornej przesyłki. Należy zwrócić uwagę, że reklamacja skarżącego z 1 lutego 2019 r., w której stwierdził: "Byłem w urzędzie, nie doręczono mi", została zgłoszona już po zwrocie spornej przesyłki do organu podatkowego. W odpowiedzi Poczta wyjaśniła, że czynność doręczania jest wykonywana jednoosobowo, co powoduje, że w przypadku interwencji klienta w zakresie sposobu doręczania przesyłek, można bazować wyłącznie na wypowiedziach zainteresowanych osób, tj. klienta oraz pracownika. Listonosz obsługujący punkt adresowy (skarżącego - NSA) wyjaśnił że 17 grudnia 2018 r. podjął próbę doręczenia przesyłki pod wskazanym adresem. Ponieważ nikt nie otworzył drzwi, doręczyciel sporządził zawiadomienie z informacją o możliwości odbioru awizowanej przesyłki w placówce pocztowej, które doręczył do skrzynki oddawczej. Poczta wyjaśniła również, że jej pracownicy każdorazowo sprawdzają w systemie jakie przesyłki nadeszły i wszystkie wydają. Co prawda w przywołanych wyjaśnieniach Poczty znalazło się też stwierdzenie, cyt. "Jeśli jednak listonosz faktycznie kiedykolwiek zaniedbał obowiązek prawidłowego doręczania adresowanych do Pana przesyłek, to za wszelkie osobiste odczucia niezadowolenia oraz kłopoty z tym związane, uprzejmie przepraszam.", to jednak w świetle wcześniejszych uwag nie może być ono uznane za potwierdzenie zarzutów skarżącego w kwestii wadliwego doręczenia spornej przesyłki.

Z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 150 o.p.

Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 144 o.p. Po pierwsze, należy zwrócić uwagę, że artykuł ten zawiera kilka jednostek redakcyjnych, z których część nie miała w tej sprawie w ogóle zastosowania. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił przy tym, na czym miało polegać niewłaściwe zastosowanie art. 144 o.p. W tej sprawie organ podatkowy zastosował art. 144 § 1 pkt 1 o.p. (w brzmieniu obowiązującym w 2018 r.), dokonując doręczenia decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Fakt, że nie doszło do osobistego pokwitowania odbioru decyzji przez skarżącego, wynika z zastosowania art. 150 § 4 o.p., który to przepis ukształtował ostatecznie zastosowaną normę prawną.

Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 133 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 o.p. Wbrew argumentacji strony skarżącej, zebrany w tej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia zaskarżonego postanowienia, co słusznie – orzekając na podstawie akt oraz w granicach tej sprawy - zaakceptował sąd pierwszej instancji.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, do których ustawodawca zalicza zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego w tej sprawie wyroku spełnia te wszystkie wymogi, zaś fakt, że zaskarżony wyrok nie satysfakcjonuje strony skarżącej, sam w sobie nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

SWSA(del.) Mirella Łent SNSA Wojciech Stachurski SNSA Dominik Gajewski