Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 782/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska- Wasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2009r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] A. K. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 16 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz skarżącej od Wojewody [...] 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom M. i A. J. pozwolenia na budowę zbiornika otwartego na gnojówkę - płynne odchody zwierzęce o pojemności V=667,00 m3 w gospodarstwie rolnym na działce oznaczonej nr [...] w miejscowości G. gmina K. Organ wskazał, iż obszar oddziaływania obiektu o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) ogranicza się do nieruchomości objętej opracowniem. Decyzja ta została doręczona inwestorom M. i A. J. w dniu 11 stycznia 2007 r. Jednocześnie odpis decyzji wywieszono na tablicy ogłoszeń w sołectwie G. i w Urzędzie Miejskim w K. W sołectwie G. decyzja była wywieszona w okresie od 16 stycznia 2007 r. do 31 stycznia 2007 r., a w Urzędzie Miejskim w K. w czasie od 18 stycznia 2007 r. do 7 lutego 2007 r.

Pismem z dnia 26 stycznia 2007 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 29 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego), K. P. reprezentowana przez adwokatów T. G. i T. G. wniosła odwołanie od w/w decyzji. Odwołanie to zostało uzupełnione pismem z dnia 30 stycznia 2007 r.

Po rozpoznaniu odwołania K. P. , Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że inwestor pomimo, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie była ostateczna, rozpoczął już prace budowlane, dlatego rozpatrywanie odwołania od decyzji stało się bezprzedmiotowe. Decyzja o pozwoleniu na budowę może bowiem dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych.

Na w/w decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył inwestor A. J. Wyjaśnił, powołując się na treść art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, iż mimo nieostateczności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, rozpoczął budowę przedmiotowej inwestycji, ponieważ uważał, że jest jedynym adresatem decyzji i w związku z tym jedyną osobą która może się od niej odwołać.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], uwzględniając w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) skargę inwestora, uchylił decyzję własną z dnia 12 kwietnia 2007 r. i na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na treść art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, podzielił stanowisko organu I instancji, iż właściciele sąsiednich nieruchomości nie są stronami postępowania, albowiem ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu ogranicza się bowiem wyłącznie do nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę, zatem tylko inwestor ma status strony przedmiotowego postępowania.

Na w/w decyzję organu odwoławczego K. P. wniosła skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 października 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 617/07, uwzględnił i orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż skargę należało uwzględnić między innymi z uwagi na okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 168/07 uchylił decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Wyjaśnił, że jeżeli zagadnienie wstępne zostanie rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, to jest to podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 7 kpa). Zaznaczył także, że skarga jest zasadna również z uwagi na okoliczność, iż problematyka zachowania terminu do wniesienia odwołania nie była badana przez organ II instancji, a do tej kwestii należało się ustosunkować w toku rozpatrywania sprawy. Na marginesie poczynionych uwag zasygnalizował, że termin do złożenia odwołania w przedmiotowej sprawie biegł od dnia 12 stycznia 2007 r. i upływał po 14 dniach, czyli w dniu 25 stycznia 2007 r., zaś odwołanie zostało sporządzone w dniu 26 stycznia 2007 r., a nadane w dniu 29 stycznia 2007 r.

Wojewoda [...] zaskarżył w/w wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej podniósł, iż skoro skarżąca nie była stroną postępowania, badanie zachowania terminu nie było uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 343/08 oddalił skargę kasacyjną organu. Wskazał, że zarzut uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez K. P. należy uznać za nietrafny, że decyzja organu I instancji została wydana z obrazą art. 109 § 1 kpa, gdyż nie została doręczona wszystkim stornom postępowania i, że zapis na odwrocie decyzji, że została wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K. dowodzić może, iż K. P. dowiedziała się o treści decyzji najwcześniej 18 stycznia 2007 r. Wyjaśnił także, iż na obecnym etapie postępowania nie da się zaprzeczyć uprawnieniu K. P. do występowania w charakterze strony. Wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lipca 2007 r. została bowiem uchylona decyzja o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W przypadku zaś stwierdzenia, że inwestycja może szkodliwie oddziaływać na środowisko, w tym na nieruchomości sąsiednie, może wystąpić przesłanka wskazująca na szerszy krąg stron w sprawie. Może się także okazać, po zakończeniu postępowania o ustalenie oddziaływania na środowisko, że K. P. nie będzie miała jednak przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowego zbiornika, co czyniło zasadnym uchylenie przez Sąd I instancji również decyzji z dnia [...]. Zatem, jak wskazał Sąd II instancji, dopiero ostateczne orzeczenie dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko może zakreślić krąg osób uprawnionych do występowania w sprawie w charakterze strony. Ponadto Sąd II instancji potwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zasadnie przyjął, iż okoliczność złożenia odwołania w terminie nie była badana przez Wojewodę [...], dlatego też organ ten winien tą kwestię przeanalizować, jak również powinien on ustalić na podstawie "decyzji o oddziaływaniu zamierzenia inwestycyjnego na środowisko" czy odwołująca K. P. jest uprawniona do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [....], na podstawie art. 134 kpa, stwierdził uchybienie terminu przez K. P. do wniesienia odwołania od decyzji Starosty B. z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorom M. i A. J. pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia nie zostało ostatecznie zakończone. Obecnie po uchyleniu, przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 168/07 i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy, Sąd ten postanowieniem z dnia 8 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 324/09 zawiesił postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia, w związku ze śmiercią jednego z uczestników postępowania. Zatem ewentualne odmienne rozstrzygniecie tej kwestii, po zakończeniu wskazanego postępowania, jest podstawą do wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę.

Odnosząc się zaś do problematyki zachowania terminu do wniesienia odwołania przez K. P. stwierdził, że w/w uchybiła terminowi do jego wniesienia, w związku z czym odwołanie jest bezskuteczne. Odpis decyzji Starosty B. z dnia [...] Nr [...] doręczono bowiem inwestorom M. i A. J. w dniu 11 stycznia 2007 r. Jednocześnie odpis decyzji wywieszono na tablicy ogłoszeń w sołectwie G. i w Urzędzie Miejskim w K. Jednak, jak wskazał organ odwoławczy, art. 49 kpa uprawniający do zawiadamiania stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, można zastosować tylko w sytuacji gdy przepis szczególny tak stanowi. W takim przypadku zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Jednak, jak wskazał organ, Starosta B. wywieszając na tablicy ogłoszeń w sołectwie G. i w Urzędzie Miejskim w K. odpis swojej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie wskazał takiego przepisu, gdyż taki przepis nie istnieje. W związku z tym wywieszenie na tablicy ogłoszeń odpisu decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji organ odwoławczy uznał za czynność dokonaną bez podstawy prawnej. W kontekście poczynionego stwierdzenia wyjaśnił, iż podmiotowi któremu nie doręczono ani nie ogłoszono decyzji przysługuje prawo do wniesienia odwołania, wówczas, gdy jest on stroną postępowania i wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym doręczono decyzję. Po upływie zaś tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Powołując się na ugruntowane poglądy doktryny podkreślił, iż termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej, biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, której zapewniono udział w postępowaniu. Jeżeli doręczenie nastąpiło w różnych datach, w przypadku kilku stron, bierze się pod uwagę najpóźniejszą datę doręczenia decyzji jednej ze stron. Skoro więc w przedmiotowej sprawie stronie postępowania tj. inwestorowi decyzja została doręczona 11 stycznia 2007 r., to tym samym termin do złożenia odwołania biegł od 12 stycznia 2007 r. i upływał po 14 dniach, czyli w dniu 25 stycznia 2007 r. Tymczasem, jak wskazał organ, odwołanie K. P. zostało sporządzone w jej imieniu przez pełnomocnika w dniu 26 stycznia 2007 r. a nadane 29 stycznia 2007 r. W związku z tym należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Na powyższe postanowienie K. P. , reprezentowana przez adwokatów T. G. i T. G., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 153, art. 170 i art. 190 ppsa, poprzez niezastosowanie się do wykładni prawa i oceny prawnej dokonanej w niniejszej sprawie przez NSA w wyroku z dnia 11 marca 2009 r.

W uzasadnieniu skargi wskazała, iż w przedmiotowej sprawie WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 października 2007 roku uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] między innymi z uwagi na okoliczność, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie była badana problematyka terminowego złożenia odwołania przez skarżącą, w związku z czym Wojewoda [...] powinien do tej kwestii ustosunkować się w dalszej części badania sprawy. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Wojewody [...], od wskazanego wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2007 r., która w ocenie skarżącej została oparta na tych samych argumentach co skarżone postanowienie z dnia [....] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, NSA wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego, wskazując w szczególności, iż nietrafny jest zarzut uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz, że z akt sprawy wynika, iż decyzja organu I instancji została wydana w dniu [....] z obrazą art. 109 § 1 kpa, i nie została doręczona wszystkim stronom postępowania, a zapis na odwrocie decyzji, że została wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K. dowodzić może, iż K. P. dowiedziała się o treści decyzji najwcześniej 18 stycznia 2007 r. Skarżąca podkreśliła również, że sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku, stwierdził także, iż sąd I instancji zasadnie uznał, iż brak jest dowodu na to, że odwołanie nie zostało złożone w terminie.

W świetle przytoczonych motywów rozstrzygnięć sądów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie, skarżąca stwierdziła, że w orzecznictwie wyrażony zastał pogląd, że w sytuacji gdy argumentacja prawna sądów obu instancji jest różna, to organ administracyjny winien zastosować się do konkretnych, jasnych i rzeczowych zaleceń oraz wytycznych jakie zawarł w prawomocnym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż te wskazania i zalecenia, zgodnie z treścią art. 170 i 190 ppsa są wiążące zarówno dla organów administracyjnych, jaki i sądów. W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie NSA w wyroku z dnia 11 marca 2009 r. w sposób nie budzący wątpliwości dokonał oceny prawnej sprawy wskazując, że za nietrafny należy uznać zarzut uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez pełnomocnika K. P. oraz, że brak jest dowodu na to, iż odwołanie to nie zostało złożone w terminie, co potwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2007 roku. Skarżąca zaznaczyła, iż ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu gdyż są nimi związane, a obowiązek podporządkowania się tej ocenie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawa lub stanu faktycznego. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, a skoro tak, to w ocenie skarżącej, Wojewoda [...] nie stosując się do zaleceń NSA zawartych w wyroku z dnia 11 marca 2009 r., rażąco naruszył zaskarżonym postanowieniem dyspozycje art. 153, art. 170 i art. 190 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ II instancji przepisów art. 153 i art. 190 w zw. z art. 185, w zw. z art. 193 ppsa, mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl zaś treści art. 190 zdanie pierwsze ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto należy wskazać, iż z art. 184 ppsa wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W świetle przytoczonych przepisów prawnych należy zaznaczyć, iż przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Dotyczą one zatem właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa w indywidualnej sprawie. Wskazania natomiast co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Mają one na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz nakreślenie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie w celu uniknięcia wadliwości tegoż postępowania (por. Bogusław Dauter: Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, wydanie 1, Warszawa 2008 str.289-290). Swoją ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania, w rozumieniu art. 153 z zw. z art. 193 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny może wyrazić w postępowaniu kasacyjnym. Sformułowanie przez NSA oceny prawnej, odmiennie od oceny zawartej w zaskarżonym orzeczeniu sądu I instancji, jest możliwe, także w wypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Ma to miejsce w sytuacji gdy orzeczenie sądu I instancji, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu tj. jest właściwe z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawnych (art. 184 zdanie drugie ppsa). W takiej sytuacji to ocena wyrażona przez NSA jest wiążąca zarówno dla organów administracyjnych jaki i sądu I instancji (art. 190 i art. 153 w zw. z art. 193 ppsa).

Przedmiotem skargi z dnia 20 sierpnia 2009r. jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], którym organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu przez K. P. do wniesienia odwołania od decyzji Starosty B. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorom M. i A. J. pozwolenia na budowę spornej inwestycji. Zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [..], zostało wydane po wcześniejszym uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 października 2007 r., decyzji Wojewody [....] z dnia [...], którą wskazany organ uchylił decyzję własną z dnia [...] i umorzył postępowanie odwoławcze, oraz decyzji tegoż organu z dnia [...] uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie pierwszo instancyjne. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został utrzymany w mocy, albowiem sąd II instancji wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. oddalił skargę kasacyjną organu. Zarówno orzeczenie Sądu I instancji, jak i sądu II instancji, zawierało ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. Wojewoda [...], jako organ odwoławczy, do którego sprawa została ponownie przekazana, w wyniku rozstrzygnięć sądów obu instancji, stwierdził postanowieniem z dnia [...] uchybienie terminu przez skarżącą do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Skarżąca zaś zarzuciła w skardze, że organ odwoławczy wydał błędne rozstrzygnięcie, albowiem nie zastosował się do wiążących go zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 11 marca 2009 r.

W celu oceny zasadności przedmiotowej skargi, należy, w świetle przytoczonych uwag i przepisów prawnych oraz przedstawionego stanu sprawy, w pierwszej kolejności określić motywy orzeczeń sądów oby instancji oraz rozstrzygnąć jaką ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania sądy obu instancji wyraziły w w/w orzeczeniach, następnie przesądzić czy są one spójne i jednolite, czy też ocena i wskazania prawne są odmienne, a następnie na tej podstawie zająć stanowisko, czy organ odwoławczy zastosował się do nich, ewentualnie - w przypadku odmiennej oceny prawnej sądów obu instancji - rozstrzygnąć czy organ zastosował się do właściwych, a więc wiążących go, w myśl cytowanych wyżej przepisów, oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. W tym celu koniecznym jest przeanalizowanie i zinterpretowanie stanowiska sądów obu instancji odnośnie dwóch zagadnień, mających w ocenie Sądu, decydujące znaczenie przy badaniu legalności rozstrzygnięcia organu odwoławczego w niniejszej sprawie, tj. kwestii uprawnienia skarżącej do występowania w charakterze strony w sprawie, oraz przede wszystkim problemu zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania.

Odnośnie pierwszego zagadnienia stanowiska sądów obu instancji, zdaniem składu orzekającego są zbieżne. Sąd pierwszej instancji stwierdził bowiem, powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 168/07 uchylający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację spornego przedsięwzięcia, iż cyt. " jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, to jest to podstawą do wznowienia postępowania". Natomiast sąd II instancji wskazał cyt. "ostateczne orzeczenie dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko może zakreślić krąg osób uprawnionych do występowania w sprawie w charakterze strony". Sąd II instancji wyjaśnił, powołując się także na w/w wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lipca 2007 r. uchylający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, iż w przypadku stwierdzenia w tym równocześnie toczącym się postępowaniu, że sporna inwestycja może szkodliwie oddziaływać na środowisko, w tym na nieruchomości sąsiednie, to może wystąpić przesłanka wskazująca na szerszy krąg stron w sprawie. Dlatego też na obecnym etapie postępowania nie da się zaprzeczyć uprawnieniu skarżącej do występowania w sprawie w charakterze strony. Zatem zdaniem sądu odwoławczego, zasadnym było więc zarówno uchylenie decyzji Wojewody [....] z dnia [..], bowiem umorzenie postępowania odwoławczego ze względu na brak przymiotu strony przez odwołującą, było decyzją przedwczesną, ze względu na toczące się postępowanie dotyczące oddziaływania spornej inwestycji na środowisko, jak i decyzji organu odwoławczego z dnia [...], gdyż potraktowanie odwołującej jako strony i umorzenie postępowania pierwszo-instancyjnego z uwagi na rozpoczęcie przez inwestora prac budowlanych, bez zbadania czy odwołująca ma w ogóle przymiot strony, było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawnymi. Reasumując sąd odwoławczy wskazał, iż organ odwoławczy powinien zbadać, na podstawie ostatecznej decyzji o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, uprawnienie skarżącej do występowania w sprawie w charakterze strony. W ocenie Sądu odwoławczego, takie wskazanie zawarł również w swoim wyroku sąd I instancji.

W zakresie natomiast zagadnienia zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania stanowisko sądów obu instancji nie było spójne. W ocenie składu orzekającego, sądy obu instancji zgodnie wypowiedziały się tylko co do jednej z dotyczących tego zagadnienia kwestii tj. wskazały, że problematyka zachowania terminu przez skarżącą do wniesienia odwołania nie była badana przez organ odwoławczy i, że w związku z tym winien on się ustosunkować do tej kwestii w toku ponownego rozpatrywania sprawy. Sądy obu instancji dokonały natomiast odmiennej, w ocenie składu orzekającego, oceny prawnej przepisów prawnych dotyczących sposobu zawiadamiana stron o treści decyzji, co w konsekwencji spowodowało, że sądy obu instancji sformułowały inne wskazana co do dalszego postępowania i inaczej określiły sposób działania organu odwoławczego w toku ponownego rozpoznania sprawy. Sąd pierwszej instancji bowiem, wskazując na uchybienie organu odwoławczego polegające na braku zbadania kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania, stwierdził że termin do złożenia odwołania w przedmiotowej sprawie biegł od dnia 12 stycznia 2007 r. i upływał po 14 dniach, czyli w dniu 25 stycznia 2007 r., tymczasem odwołanie zostało sporządzone w dniu 26 stycznia 2007 r., a nadane w dniu 29 stycznia 2007 r., co w ocenie składu orzekającego wskazuje, że sąd I instancji przyjął, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uzasadniając swoje stanowisko sąd I instancji wyjaśnił, iż wywieszenie na tablicy ogłoszeń w sołectwie G. i w Urzędzie Miejskim w K. odpisu decyzji, nie wywołało żadnych skutków prawnych, albowiem art. 49 kpa uprawnia do takiej formy zawiadomienia strony o treści decyzji, jedynie w sytuacji, gdy przepis szczególny tak stanowi, w przedmiotowej zaś sprawie organy administracyjne nie wskazały na taki przepis. Natomiast sąd odwoławczy analizując tę problematykę stwierdził cyt. "za nietrafny należy uznać zarzut uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez pełnomocnika K. P.". Wyjaśniając swoje stanowisko, stwierdził, iż zapis na odwrocie decyzji, że została ona wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K. dowodzić może, iż K. P. dowiedziała się o treści decyzji najwcześniej 18 stycznia 2007 r. Wskazał, że stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenie decyzji stronie, a gdy została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia. Ponadto stwierdził cyt. "... brak jest dowodu na to, iż odwołanie to nie zostało złożone w terminie". W ocenie składu orzekającego, przytoczone fragmenty wypowiedzi sądu odwoławczego, wskazują że przyjął on, iż skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji w terminie i zamierzeniem jego było, aby organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, badając kwestię uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uwzględnił te wskazówki sądu odwoławczego. Za taką interpretacją stanowiska sądu odwoławczego, przemawia również, inny fragment uzasadnienia sądu II instancji, w którym wyjaśnia on, iż zasadnym było uchylenie przez sąd I instancji również decyzji z dnia [...] gdyż po zakończeniu postępowania o ustalenie oddziaływania spornej inwestycji na środowisko może się okazać, że K. P. nie będzie miała jednak przymiotu strony, zatem w takiej sytuacji decyzja z dnia [...] została wydana po rozpatrzeniu odwołania osoby nieuprawnionej do jego wniesienia, co uzasadniało w ocenie sądu II instancji zastosowanie przez sąd I instancji art. 135 ppsa, choć sąd ten, jak wskazał NSA, nie przywołał tego przepisu w uzasadnieniu wyroku. Zdaniem składu orzekającego ten fragment uzasadnienia sądu II instancji wskazuje, że NSA uznał, iż uchylenie decyzji z dnia [...], było podyktowane możliwością ewentualnego okazania się, że wskazana decyzja została wydana w wyniku rozpoznania odwołania osoby nieuprawnionej, a nie zaś w wyniku rozpoznania odwołania złożonego po terminie, która to kwestia jest rozpatrywana w pierwszej kolejności, a więc poprzedza w ogóle etap merytorycznych rozważań odnośnie interesu prawnego strony do wniesienia odwołania. W kontekście poczynionych uwag, należy również, przytoczyć wypowiedź NSA, w której sąd ten stwierdził cyt. "pomimo niejasnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok sądu I instancji nie narusza prawa", zatem tymi słowami Sąd odwoławczy zaakcentował, iż uzasadnienie sądu I instancji jest dla niego niejasne, czyli niezrozumiałe, nieczytelne. Dokonując więc interpretacji wyroków sądów obu instancji należy również, wziąć to stwierdzenie sądu odwoławczego pod uwagę, w kontekście wyjaśniania sprzeczności i niejasności istniejących pomiędzy analizowanymi wyrokami sądowymi. Ponadto należy zaznaczyć, iż sąd II instancji, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia skoncentrował się przede wszystkim na problematyce interesu prawnego skarżącej do występowania w sprawie w charakterze strony postępowania. W ocenie składu orzekającego tę okoliczność, trzeba również wziąć pod uwagę interpretując wyrok NSA.

Reasumując, należy stwierdzić, że wszystkie przytoczone powyżej okoliczności wskazują, zdaniem Sądu w obecnym składzie, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2009 r., przyjął że skarżąca wniosła odwołanie w terminie oraz, że organ II instancji rozpatrując sprawę z odwołania skarżącej nie miał i w dalszym ciągu nie ma możliwości, z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące oddziaływania spornej inwestycji na środowisko, ani zaprzeczyć ani przesądzić o uprawnieniu skarżącej do występowania w sprawie w charakterze strony postępowania w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielania inwestorom M. i A. J. pozwolenia na budowę. Dopiero bowiem, jak podkreślił NSA, ostateczne orzeczenie dotyczące oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko zakreśli krąg osób uprawnionych do występowania w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia i udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę. Intencją NSA było więc, by organ odwoławczy zastosował, się do dokonanej oceny prawnej art. 129 kpa i będących jej konsekwencją wskazówek co do dalszego postępowania, w których stwierdzając, że skarżąca dowiedziała się o treści decyzji najwcześniej w dniu 18 stycznia 2007 r., przesądził o braku uchybienia terminu przez skarżącą do wniesieni odwołania. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2007 r., w ocenie składu orzekającego, koncentrując się przede wszystkim na problematyce zachowania terminu do wniesienia odwołania i braku ustosunkowania się organu odwoławczego do tej kwestii, wskazał organowi odwoławczemu, że termin do wniesienia odwołania biegł od dnia 12 stycznia 2007 r., bowiem art. 49 kpa, ze względu na brak przepisu szczególnego, nie mógł mieć zastosowania w sprawie.

Biorąc więc pod uwagę, że odnośnie toczącego się postępowania administracyjnego, wypowiedział się zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny oraz, że wypowiedzi wskazanych sądów były odmienne odnośnie problematyki zachowanie terminu do wniesienia odwołania i, że w związku z tym odmienne były także wskazówki sądów obu instancji dotyczące sposobu działania organu administracyjnego w toku ponownego rozpoznanie sprawy, a także uwzględniając wcześniejsze wywody składu orzekającego dotyczące problematyki związania organów administracyjnych oraz sądów administracyjnych oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną zarówno przez sąd I instancji, jak i sąd II instancji, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] rozpatrując ponownie sprawę z odwołania skarżącej od decyzji Starosty B. z dnia [....] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę, zobligowany był, z uwagi na sformułowanie przez NSA oceny prawnej odmiennie od oceny zawartej w orzeczeniu WSA, zastosować się do oceny wyrażonej przez NSA, albowiem to ocena sądu II instancji jest wiążąca zarówno dla organów administracyjnych, jaki i sądu I instancji, nawet w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej (art. 190, art. 184 i art. 153 w zw. z art. 193 ppsa).

Organ odwoławczy natomiast, wydając formalnoprawne postanowienie będące przedmiotem skargi, zastosował się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd pierwszej instancji w zakresie problematyki zachowania terminu do wniesienia odwołania, pomijając odmienną ocenę prawną i wskazania sądu drugiej instancji dotyczące tej kwestii.

Z uwagi na okoliczność, że organ administracyjny nie uwzględnił oceny prawnej, zaleceń oraz wytycznych prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo iż był nimi, jak wcześniej wskazano, bezwzględnie związany, w tym również w sytuacji odmiennej argumentacji prawnej sądów obu instancji, należało zaskarżone postanowienie uchylić, jako naruszające w sposób istotny art.190 i art. 153 ppsa w związku z art.193 ppsa. Konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, podyktowana jest potrzebą zapewnienia respektowania przez organ administracyjny, wyrażonej we wskazanych artykułach, normy prawnej konstytuującej wymóg związania orzeczeniem sądu II instancji przy ponownym rozpatrywaniu tej samej sprawy, zarówno organu administracyjnego jak i sądu administracyjnego. Dotyczy to również sytuacji, co w niniejszej sprawie należy w szczególności podkreślić, gdy wyrażona w orzeczeniu sądu II instancji ocena prawna nie jest podzielana przez sąd I instancji, do którego sprawa w związku z wniesioną skargą trafiła do rozpatrzenia.

Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.