Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 647/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.K. i M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 826/17 w sprawie ze skargi L.K. i M.W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami zastosowania środków zabezpieczających oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 10 listopada 2017 r. (sygn. akt II SA/Gl 826/17) oddalił skargę L.K. i M.W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie obciążenia kosztami zastosowania środków zabezpieczających.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] 2015 r. wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane nakazał M.W. i L.K. rozbiórkę nieużytkowanego i nienadającego się do remontu lub odbudowy budynku mieszkalnego z garażem przy ul. G. [...] w S.. Termin wykonania tego obowiązku ustalony został do dnia 30 września 2015 r. Decyzja ta została uchylona przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2015 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Motywem tego rozstrzygnięcia był stwierdzony przez organ odwoławczy brak ustalenia wszystkich właścicieli przedmiotowego obiektu i konieczność usunięcia tej wady w ponownie prowadzonym postępowaniu. Kolejny raz prowadząc sprawę, PINB decyzją z dnia [...]2015 r. powtórnie nakazał M.W. i L.K. rozbiórkę przedmiotowego budynku, określając termin wykonania tego obowiązku do dnia 18 listopada 2015 r. W wyniku odwołania zobowiązanych, decyzją organu odwoławczego z dnia [...]2015 r. uchylono powyższe rozstrzygnięcie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji z powodu braku ustalenia spadkobierców zmarłej N.W.. Osoba ta została ujawniona jako właścicielka działki na której znajduje się sporny budynek - w Zbiorze Dokumentów założonym w dniu 12 września 1972 r. oraz w ewidencji gruntów i budynków. Postanowieniem z dnia [...]2016 r. organ I instancji zawiesił postępowanie, a następnie wystąpił do Sądu Rejonowego w S. o stwierdzenie nabycia spadku po N.W. i J.W., synu N.. Następnie pismem z dnia 6 października 2016 r. PINB powiadomił L.K. i M.W. o zastosowaniu w trybie art. 69 Prawa budowlanego środków zabezpieczających poprzez rozbiórkę przedmiotowego obiektu w celu usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, informując zarazem, iż po przeprowadzeniu tych robót wystąpi o zwrot poniesionych kosztów. W dniu 21października 2016r. organ nadzoru budowlanego sporządził protokół komisyjnego odbioru robót rozbiórkowych.

Postanowieniem z dnia [...]2017 r. sygn. akt II NS 2009/16 Sąd Rejonowy w S. stwierdził nabycie spadku po N.W. z domu Cz. na rzecz dzieci J. W. i L. K. po połowie oraz odrzucił wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J.W. z uwagi na sporządzenie zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] 2017 r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...]2017 r. nr [...] na podstawie art. 69 ustawy – Prawo budowlane orzekł o obciążeniu skarżących - jako współwłaścicielek przedmiotowej działki - kosztami zastosowania środków zabezpieczających w wysokości [...]zł, zobowiązując ich do uiszczenia tej kwoty w terminie 14 dni od ostateczności decyzji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji podał, że z uwagi na pogarszający się stan techniczny przedmiotowych obiektów, usytuowanych wewnątrz osiedla mieszkaniowego i związany z tym stan zagrożenia dla bezpieczeństwa osób lub mienia, zobowiązany był do zastosowania trybu z art. 69 Prawa budowlanego i rozebrania nieużytkowanego budynku. Krąg właścicieli przedmiotowej działki ustalony został na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po N.W. oraz aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia po J.W..

W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji PINB, M.W i L.K. zarzuciły, że nie są właścicielkami, ani zarządcami przedmiotowego budynku, gdyż sam fakt stwierdzenia nabycia spadku, nie przesądza, że nieruchomość ta wchodziła do spadku. Z odpisu księgi wieczystej Nr hip. [...] N., znajdującego się w zbiorze dokumentów, wynika zaś, że właścicielami nieruchomości byli S. i J. małżonkowie Cz..

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]2017 r. (nr [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wyjaśnił, że do wszczęcia postępowania w trybie art. 69 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego dochodzi dopiero na etapie obciążania właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego kosztami podjętych działań zabezpieczających. Zwrócił uwagę organ odwoławczy, że przedmiotowy obiekt był już częściowo w gruzach i znajdował się na nieogrodzonej działce na terenie osiedla mieszkaniowego. Głębokie pęknięcia ścian mogły doprowadzić do jego dalszego zniszczenia i rozpadu. Brak też było podstaw do kwestionowania wysokości kosztów robót rozbiórkowych. Zdaniem organu II instancji, skoro w zbiorze dokumentów jako właścicielka działki ujawniona została N.W., nie było podstaw do kwestionowania tych dokumentów, a tym samym prawa własności przedmiotowej nieruchomości (postanowienie SN z dnia 5 listopada 2003r. sygn. akt IV CK [...]). Stąd też prawidłowo - w ocenie organu odwoławczego - ustalono, że odwołujące się są właścicielkami spornej działki z mocy dziedziczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, L.K. i M.W. zarzuciły naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa oraz art. 67 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem skarżących, właścicielami przedmiotowej nieruchomości są nieżyjący S. i J. małżonkowie Cz.. Dla wykazania tego faktu skarżące wniosły o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w S. Wydział Ksiąg Wieczystych o nadesłanie Zbioru Dokumentów nr [...] i dopuszczenie dowodu ze znajdujących się tam postanowień PBN z dnia [...]1972 r., postanowienia Sądu Powiatowego w B. z 1930 r., odpisu z księgi wieczystej nr hip. [...] N. z dnia [...]1988 r. oraz opisu i mapy tejże nieruchomości. Skarżące zarzuciły, że dowolnie ustalono, że są współwłaścicielkami przedmiotowej działki. Ich zdaniem, postanowienie o założeniu zbioru dokumentów, nie jest dokumentem potwierdzającym nabycie przez N.W. - jako ich poprzedniczkę prawną - prawa własności działki. Koniecznym jest bowiem, po myśli art. 34 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wykazanie przejścia tego prawa odpowiednimi dokumentami, sporządzanymi w przepisanej formie, począwszy od tego właściciela, którego prawo własności ma źródło w pierwotnym nabyciu, w tym wypadku, począwszy od małżonków Cz.. Tymczasem organy administracji oparły się jedynie na postanowieniu PBN z dnia [...]1972 r., pomijając pozostałe dokumenty urzędowe, zgromadzone w tym zbiorze. Niezrozumiałe jest zatem powołanie się na domniemanie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W konsekwencji błędnie przyjęto, że to na skarżących spoczywa obowiązek rozebrania budynku i poniesienia wynikających stąd kosztów.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżących podał, że nie toczyła się sprawa spadkowa po małżonkach Cz., ani też nie dokonano działu spadku po N.W.. Przyznał, że w rejestrze gruntów jako właścicielkę nieruchomości uwidoczniono N.W.. Jednakże skarżące nie uiszczają podatku od tej nieruchomości. Wskazał też na rozbieżności co do stanu z ewidencji gruntów, a opisem i mapą znajdującą się również w ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 10.11.2017r. oddalił skargę. Podał, że spełnione zostały ustawowe przesłanki do obciążenia skarżących, jako współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości, kosztami rozbiórki znajdujących się tam budynków. Z uwagi na zły stan techniczny tych obiektów, a także przedłużające się postępowanie z powodu konieczności ustalenia stanu prawnego nieruchomości, zachodziła bowiem obawa o bezpieczeństwo osób postronnych. Nieruchomość usytuowana jest wewnątrz osiedla mieszkaniowego i nie jest ogrodzona. Budynki były już częściowo zawalone i stwarzały zagrożenie. Stąd też organ nadzoru budowlanego zobligowany był do niezwłocznego podjęcia środków zapobiegawczych w postaci rozbiórki nieużytkowanych budynków, z mocy art. 67 ust. 1 i art. 69 ustawy – Prawo budowlane. Sąd I instancji zauważył, że skarżące nie kwestionują też wysokości kosztów rozbiórki. WSA w Gliwicach zwrócił uwagę, że spór w sprawie dotyczy zasadności obciążenia skarżących kosztami robót rozbiórkowych. Skarżące kwestionują bowiem ustalenia organów obydwu instancji, że są współwłaścicielkami przedmiotowej nieruchomości z tytułu spadkobrania po N.W.. Zdaniem sądu I instancji, jest oczywiste, że osoby nieżyjące (S. i J. małżonkowie Cz.) nie są właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Skarżące w toku postępowania nie obaliły też domniemania wynikającego ze zbioru dokumentów, oznaczonego Rep. Z.D. Nr [...], a urządzonego dla przedmiotowej nieruchomości, składającej się z działki nr [...]o pow. [...] m2, że właścicielką tej nieruchomości była ich poprzedniczka prawna N.W. jako córka S. i J. małżonków Cz.. Zdaniem sądu I instancji, w sytuacji, gdy założenie zbioru dokumentów nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 12 września 1972 r., nie podważa mocy prawnej tego zbioru fakt, że w księdze wieczystej Nr hip. [...] N. jako właścicieli nieruchomości w S. – N. ul. B., składającej się z dwóch działek o pow. [...]m2 ujawniono małżonków Cz.. Z opisu i mapy z 1991 r. wynika, bowiem, że nieruchomość została podzielona na trzy działki o numerach: [...],[...]i [...] o łącznej pow. [...] m2. Wbrew twierdzeniom skarżących, nie było rolą i obowiązkiem organów nadzoru budowlanego wdrażanie kolejnych postępowań sądowych celem ustalania spadkobierców małżonków Cz.. Postanowienie o założeniu zbioru dokumentów jest bowiem aktem późniejszym niż założenie księgi wieczystej w której wskazani zostali małżonkowie Cz.. Skarżące nie skorzystały z możliwości obalenia domniemania co do wiary zbioru dokumentów, a co było możliwe np. w drodze ustalenia składu i działu spadku po N.W.. Co więcej, z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w S. w sprawie II NS [...], wynika że skarżące są zstępnymi małżonków Cz. (wnuczka i prawnuczka). Mieli oni co prawda także dzieci, lecz z całą pewnością skarżące znajdują się w kręgu ich spadkobierców ustawowych. Sąd I instancji zwrócił więc uwagę, iż sedno problemu sprowadza się jednak do kwestii, że zbiór dokumentów urządzono tylko dla części nieruchomości, stanowiącej poprzednio własność małżonków Cz. i jako właściciela wpisano jedynie N.W.. W toku postępowania nie ustalono co prawda, jak doszło do ujawnienia takiego stanu prawnego, lecz nie czyni to zasadnym zarzutu skargi naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Z mocy art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r. poz. 1007), powyższy zbiór dokumentów ma moc prawną. Zgodnie z art. 123 ust. 3 tej ustawy, złożenie dokumentów do zbioru na podstawie postanowienia sądu rejonowego ma bowiem wszelkie skutki wpisu w księdze wieczystej z wyjątkiem przewidzianych w przepisach o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy). Zatem, argumentował sąd I instancji - w świetle art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, domniemywa się, że prawo jawne jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Na tego rodzaju domniemanie trafnie – zdaniem sądu I instancji - powołał się organ odwoławczy. Nie mógł zatem odnieść skutku zarzut naruszenia art. 8 i art. 107 § 3 kpa.

Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Gliwicach wniosły L.K. oraz M.W..

Zarzuciły naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego powołały następujące przepisy:

1. art. 3 ust. 1 w zw. z art. 123 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że postanowienie Sądu

Rejonowego w S z dnia 12.09.1972 r. mocą którego nastąpiło urządzenie zbioru dokumentów Rep. ZD [...] dla nieruchomości położonej w S. ul. B. [...] składającej się z zabudowanej działki o pow. [...] m2, stanowiącej własność N.W.– jest aktem późniejszym niż założenie księgi wieczystej nr Hip. [...] N. z dnia 9.12.1988 r. dla nieruchomości położonej w S. ul. B. [...], o powierzchni [...]m2, obejmującą działkę dla której urządzono w 1972 r. powyższy zbiór dokumentów, stanowiącej własność S. i J. małżonków Cz.;

2. art. 3 ust. 1 w zw. z art. 123 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że domniemanie prawne o którym mowa w art. 3 ust. 1 i art. 123 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wynika ze zbioru dokumentów urządzonego postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 12.09.1972 r. Rep. ZD [...] dla spornej nieruchomości składającej się z działki nr [...]o pow. [...] m2;

3. art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. art. 3 ust. 1 i art. 123 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, iż to na skarżących jako właścicielach spornej nieruchomości spoczywa obowiązek rozebrania budynku przy ul. G. [...] w S. (dawna B. [...]) i poniesienia wynikających

z tego kosztów.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania, skarżące wskazały na naruszenie następujących przepisów:

• art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo braku przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ administracji w celu ustalenia:

a) który akt złożony w zbiorze dokumentów jest aktem późniejszym: postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 12.09.1972 r. mocą którego nastąpiło urządzenie zbioru dokumentów dla nieruchomości położonej w S. ul. B. [...], stanowiącej własność N.W., czy też księga wieczysta nr hip. [...] N. z dnia 9.12.1988 r. dla nieruchomości położonej w S. ul. B. [...] o pow. [...]m2 obejmującej działkę dla której urządzono powyższy zbiór dokumentów, stanowiącej własność S. i J. małżonków Cz., a co za tym idzie, który z tych aktów korzysta z domniemania prawnego określonego w art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece;

b) czy nieruchomość położona w S. ul. B. [...], składająca się z zabudowanej działki o pow. [...] m2 stanowiąca własność N.W., a posiadająca urządzony zbiór dokumentów, stanowi działkę nr [...]mapa [...], skoro z opisu i mapy sporządzonej dopiero w dniu 14.03.1991 r. wynika, że nieruchomość położona w S. ul. B. [...] podzielona została na 3 działki o numerach: [...],[...],[...]o łącznej powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość ta, co wynika z opisu i mapy, stanowi własność S. i J. małżonków Cz..

W oparciu o powyższe zarzuty, skarga kasacyjna domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Żądała także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały przez sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlegała oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

Zasadniczy spór w ocenianej sprawie dotyczy tego, czy skarżące kasacyjnie zasadnie zostały zobowiązane przez organy nadzoru budowlanego do poniesienia kosztów środków zabezpieczających (tj. kosztów rozbiórki budynku, którego stan techniczny stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia), orzeczonych w trybie art. 69 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018 r., poz. 1202). Głównym argumentem prezentowanym przez zobowiązane (skarżące kasacyjnie), a mającym świadczyć przeciwko prawidłowości obciążenia ich powyższymi kosztami było to, iż nie są one właścicielkami działki, na której znajdował się przedmiotowy budynek. Zobowiązane wskazywały, iż w księdze wieczystej spornej nieruchomości figurują osoby po których postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone (S. Cz. oraz J. Cz.). Z kolei osoba wskazana w zbiorze dokumentów utworzonym w dniu 12.09.1972 r. jako właściciel działki nr [...]o powierzchni [...] m2, tj. N.W. - poprzedniczka prawna skarżących, będąca zarazem córką S. Cz. oraz J. Cz., w ocenie skarżących kasacyjnie, nie była właścicielką działki na której znajdowały się budynki, których stan techniczny uzasadniał zastosowanie środków zabezpieczających. Wykluczało to – w ocenie zobowiązanych - możliwość przyjęcia, że koszty te obciążać miały właśnie M.W. oraz L.K.. Przedstawione stanowisko, na podstawie którego skonstruowane zostały też podstawy skargi kasacyjnej, w ocenie NSA nie jest jednak trafne, ani uzasadnione.

Stwierdzić bowiem należy, iż prawidłowo przyjął sąd I instancji niewadliwe ustalenia organów administracji, że M.W. oraz L.K. są zstępnymi małżonków Cz. (jest to wnuczka oraz prawnuczka wymienionych małżonków). Wskazane osoby są zarazem spadkobiercami córki małżonków Cz., tj. N.W.. Wg bowiem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, po tej ostatnio wskazanej osobie dziedziczą: J.W. i L. K., zaś spadkobiercą J.W. jest M.W.. Tak ustalony krąg stron postępowania, był – w realiach sprawy – wystarczający do obciążenia tychże osób kosztami zastosowanych przez organy nadzoru budowlanego środków zabezpieczających. Podkreślić bowiem należy, iż utrzymanie nieruchomości we właściwym stanie technicznym obciąża w pierwszej kolejności właścicieli nieruchomości (art. 61 Prawa budowlanego). Koszty więc związane z utrzymaniem obiektu budowlanego, stanowią obowiązki majątkowe, a więc wchodzą do spadku (art. 922 par. 1 K.c.). Jak przy tym wynika z akt sprawy, ani po poprzedniczce prawnej skarżących kasacyjnie tj. N.W., ani po małżonkach Cz. - nie został przeprowadzony dział spadku. W tej sytuacji, stosownie do art. 1034 par. 1 K.c.,

do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli zaś jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości

ich udziałów. Uznać więc trzeba, iż nawet w sytuacji, gdyby okazało się, iż są jeszcze inni niż N.W. spadkobiercy właścicieli spornej nieruchomości (małżonków Cz.), to nałożenie obowiązku zwrotu kosztów rozbiórki budynku - na ustalonych

w postępowaniu spadkobierców N.W., nie może być uznane za wadliwe. Nie sposób bowiem oczekiwać od organów nadzoru budowlanego aby inicjowały kolejne postępowania spadkowe i wykazywały daleko idącą inicjatywę w zakresie regulowania stanów prawnych nieruchomości - w miejsce i zamiast osób bezpośrednio zainteresowanych tymi czynnościami. W ocenianej bowiem sprawie, regulacja stanu prawnego spornej nieruchomości leży w zasadniczym interesie ustalonych

już spadkobierców poprzednich właścicieli spornej nieruchomości. Jest to bowiem celowe aby należycie rozliczyć (rozłożyć) m.in. koszty powstałe w związku z pracami rozbiórkowymi zastosowanymi w trybie przepisu art. 69 Prawa budowlanego. Nie byłoby też zasadne ponoszenie kosztów rozbiórki budynków stwarzających zagrożenie,

przez organ administracji publicznej w sytuacji, gdy niewątpliwie znani są choćby niektórzy ze spadkobierców właścicieli nieruchomości, zobowiązani do realizacji obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym zaspokojenia należności powstałych w związku z koniecznością niezwłocznego podjęcia działań mających

na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Już zatem z przedstawionych rozważań wynika, iż trafnie sąd I instancji przyjął, że koszty prac zabezpieczających winny ponieść M.W. i L.K., które bez wątpienia należą

do kręgu spadkobierców uprzednich właścicieli nieruchomości, na której położony

był budynek stwarzający niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Niezależnie od

tego stwierdzić trzeba, że nietrafnie skarga kasacyjna zarzucała naruszenie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 123 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez

jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że postanowienie Sądu Rejonowego

w S. z dnia 12.09.1972 r. mocą którego nastąpiło urządzenie zbioru dokumentów Rep. ZD [...] dla nieruchomości położonej w S. ul. B. [...] składającej się z zabudowanej działki o pow. [...] m2, stanowiącej własność N.W. – jest aktem późniejszym niż założenie księgi wieczystej nr hip. [...] N., które w ocenie skargi kasacyjnej nastąpiło dopiero w dniu 9.12.1988 r. i

dotyczyło nieruchomości położonej w S. ul. B. [...], o powierzchni [...]m2. Zajmując bowiem stanowisko względem tego zarzutu należy dostrzec, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 12.09.1972 r. nastąpiło urządzenie Zbioru Dokumentów nr [...] dla zabudowanej nieruchomości

o powierzchni [...] m2. W tym zbiorze, jako właściciel wskazanej działki wymieniona została N.W., której następcami prawnymi są zobowiązane M.W. i L.K.. Ze znajdującego się zaś w aktach administracyjnych odpisu z przedmiotowego Zbioru Dokumentów (nienumerowana karta akt) wynika,

że zbiór ten został założony celem zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa

z tytułu uczestnictwa w pokryciu kosztów sieci wodociągowej. Z decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia [...]1971 r. w sprawie należności Skarbu Państwa z tytułu uczestnictwa w pokryciu części kosztów instalacji wodociągowej wynika zarazem, że organ ten również traktował N.W. jako właściciela przedmiotowej działki o pow. [...] m2, a ten fakt znalazł także odzwierciedlenie w postanowieniu Sądu Rejonowego orzekającego o założeniu Zbioru Dokumentów nr [...]. Z kolei księga wieczysta nr hip. [...] N., prowadzona była

dla działki o pow. [...]m2 stanowiącej własność S. i J. Cz.. Wskazać i podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, iż odpis z powyższej księgi wieczystej znajdował się we wskazanym powyżej Zbiorze Dokumentów, założonym

w dniu 12.09.1972 r. WSA w Gliwicach przyjął, że zbiór ten ujawniono dla części nieruchomości (działka nr [...]o pow. [...] m2) stanowiącej poprzednio własność małżonków Cz. i jako właściciela tej nieruchomości wskazano właśnie N.W.. Na wymienionej zaś działce, jak zasadnie i trafnie ustaliły organy nadzoru budowlanego, znajdował się sporny budynek, względem którego zastosowano środki zabezpieczające (rozbiórkę). Zauważyć należy, iż zawarty w zarzucie skargi kasacyjnej art. 123 ust. 3 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2018 r., poz. 1916) stanowi, że złożenie dokumentów do zbioru na podstawie postanowienia sądu rejonowego ma wszelkie skutki wpisu w księdze wieczystej,

z wyjątkiem przewidzianych w przepisach o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Skutków tych nie niweczy fakt założenia zbioru dokumentów wyłącznie w związku

z zabezpieczeniem należności Skarbu Państwa. Powód bowiem założenia zbioru dokumentów, nie ma doniosłości prawej z punktu widzenia skutku, jaki czynność taka wywołuje z mocy prawa (tj. wszelkie skutki wpisu w księdze wieczystej). Skoro więc

w spornym zbiorze została wskazana N.W. - jako właścicielka działki na której znajdował się budynek podlegający rozbiórce z uwagi na stwarzane przez niego niebezpieczeństwo, to powyższy wpis określający właściciela tej działki, objęty był domniemaniem jego zgodności ze stanem rzeczywistym. To zaś w efekcie nakazywało traktować następców prawnych wymienionej wyżej N.W. – tj. L.K. i M.W., jako zobowiązanych do ponoszenia kosztów prac zabezpieczających. Okoliczność tę zasadnie akcentował sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Podkreślić przy tym należy, iż skarga kasacyjna wskazując, że założenie księgi wieczystej nr Hip. [...] N. jest czynnością późniejszą względem założenia opisanego wyżej zbioru dokumentów - niezasadnie utożsamiała datę znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu z tej księgi wieczystej ([...]1988 r.) z datą jej założenia. Jak bowiem ustalono w postępowaniu administracyjnym, księga ta, wymieniana w przedmiotowym zbiorze, nie mogła być siłą rzeczy względem tego zbioru późniejsza. Trafne zatem było to ustalenie sądu I instancji, iż postanowienie o założeniu Zbioru Dokumentów nr [...] było czynnością późniejszą względem założenia opisanej wyżej księgi wieczystej nr hip [...] N., a skarżące nie skorzystały z możliwości obalenia domniemania wynikającego z faktu złożenia dokumentów do zbioru (art. 123 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. art. 3 ust. 1 i art. 123 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie jest adekwatny do stanu sprawy albowiem przedmiotem tej sprawy nie jest orzeczenie nakazu rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, o czym stanowi przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Przedmiotem kontrolowanej przez sąd I instancji sprawy był orzeczony przez organy nadzoru budowlanego obowiązek poniesienia przez osoby do tego zobowiązane (spadkobierców właścicieli nieruchomości) kosztów zastosowanych środków zabezpieczających, a podjętych w celu usunięcia niebezpieczeństwa stwarzanego przez budynek. Ten zaś obowiązek wynika z art. 69 Prawa budowlanego, którego skarga kasacyjna nie powoływała.

Brak jest też podstaw do uznania za trafne zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty te odnosiły się do kwestii braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym chronologii zakładania zbioru dokumentów i wskazanej wyżej księgi wieczystej. Jak jednak

podkreślono już powyżej, niewadliwie przyjął sąd I instancji, że postanowienie o założeniu przedmiotowego zbioru dokumentów dla działki o powierzchni [...] m2 było aktem późniejszym niż założenie księgi wieczystej dla działek, których powierzchnia wynosiła [...]m2. Poprawnie ustaliły też orzekające organy nadzoru budowlanego, iż działka dla której urządzono zbiór dokumentów, stanowi działkę na której bez wątpienia znajdował się sporny obiekt, względem którego podjęto czynności rozbiórkowe z uwagi na stwarzane zagrożenie. Okoliczność ta była przedmiotem ustaleń i ocen organów administracji, prawidłowo zaakceptowanych przez sąd I instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.