Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 986/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 562
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
article: art. 76 par.1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust.1, par. 6 ust.1 i 2, par. 9 ust.1 i 2, par. 11 pkt 1, par. 12 ust.1 -3
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
article: art. 17 ust.1 pkt 1, art. ust.3
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2015 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego K. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] w sprawie przyznania K. K. płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2015 rok.

Jak wynika z akt sprawy, 7 maja 2015 r. K. K. złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2015 r., w tym przyznanie kosztów transakcyjnych, w ramach:

- wariantu 6.1 "Trwałe użytki zielone w okresie konwersji" na działce rolnej "N1" na powierzchni 0,16 ha z uprawą TUZ "Trwały użytek zielony",

- wariantu 12.1 "Trwałe użytki zielone po okresie konwersji" na działkach rolnych A 1, I 1 na łącznej powierzchni 0,39 ha z uprawą TUZ "Trwały użytek zielony",

- wariantu 7.1 "Uprawy rolnicze po okresie konwersji" - na łącznej powierzchni 28,53 ha, z uprawą:

- "Soi" na powierzchni 2,77 ha (działki rolne: B1a, C1a),

- "Żyta ozimego" na powierzchni 5,09 ha (działka rolna: K1),

- "Pszenicy ozimej" na powierzchni 12,52 ha (działka rolna: D1, E1, F1, G1, J1, L1, Ł1),

- "Jęczmienia jarego " na powierzchni 1,74 ha (działka rolna: D2),

- "Lucerny mieszańcowej" na powierzchni 5,64 ha (działka rolna: H1a),

- mieszanki zbożowej "Jęczmienia jarego z owsem" na powierzchni 0,77 ha (działka rolna: M1).

[...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), w której przyznał płatność do wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji w kwocie 189,45 zł, w tym kwotę 22,53 zł zwrotu kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, oraz odmówił przyznania płatności do wariantu 6.1 Trwałe użytki zielone w okresie konwersji i nałożył sankcję w kwocie 68,48 zł, oraz do wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Organ ustalił obszar objęty zobowiązaniem ekologicznym, podjętym 15 marca 2015 r. na łączną powierzchnię 22,50 ha, na co składało się zobowiązanie w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji o powierzchni 22,11 ha i wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji o powierzchni 0,39 ha.

[...] powyższa decyzja została uchylona decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

[...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności ekologicznej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi (PROW 2014-2020), w której przyznał wnioskodawcy płatność do wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji w kwocie 189,45 zł, w tym kwotę 22,53 zł zwrotu kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, oraz odmówił przyznania płatności do wariantu 6.1 Trwałe użytki zielone w okresie konwersji i nałożył sankcję w kwocie 68,48 zł oraz do wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, jak również odmówił przyznania refundacji kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2015 w ramach wariantów 6.1 i 7.1. Ponadto ustalił obszar objęty zobowiązaniem ekologicznym, podjętym 15 marca 2015 r. na łączną powierzchnię 22,50 ha.

[...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił powyższą decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z [...]. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na uchybienia proceduralne w szczególności braki w materiale dowodowym sprawy w tym dowodu w postaci wykazu producentów pochodzącego od jednostki certyfikującej.

Kolejną decyzją z [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. przyznał skarżącemu płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) do wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji w kwocie 189,45 zł, w tym kwotę 22,53 zł zwrotu kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, oraz odmówił przyznania płatności do: wariantu 6.1 Trwałe użytki zielone w okresie konwersji i nałożył sankcję w kwocie 68,48 zł oraz do wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, jak również odmówił przyznania refundacji kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2015 w ramach wariantu 6.1 i 7.1. Ponadto ustalił obszar objęty zobowiązaniem ekologicznym, podjętym 15 marca 2015 r. na łączną powierzchnię 22,50 ha.

K. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając niezapewnienie czynnego udziału w postępowania; nieustalenie poprawnego stanu prawnego w zakresie brzmienia załącznika nr 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370 ze zm.) – dalej "rozporządzenie ekologiczne"; niewskazanie przepisu, na podstawie którego ustalono procent powierzchni przedeklarowanej w wysokości 29,04 %.

Powołaną na wstępie decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że płatności, o które wnioskowała strona wprowadzone zostały przez ustawę z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 627), natomiast szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu tej pomocy - dalej "płatności ekologicznej", określone zostały w rozporządzeniu ekologicznym z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 lipca 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r., poz. 983).

Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 487, z późn. zm.) - dalej "rozporządzenie nr 1305/2013", jeżeli:

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013 - dalej "użytki rolne", wynosi co najmniej 1 ha;

realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu - dalej "zobowiązanie ekologiczne";

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Następnie organ wskazał na pakiety i warianty programów w ramach PROW 2014-2020, co do których możliwa jest realizacja płatności ekologicznej zgodnie z § 4 rozporządzenia ekologicznego. Zaznaczył, że zobowiązanie ekologiczne, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego obejmuje użytki rolne, zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt

23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48) - dalej "rozporządzenie nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. Ponadto Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. przypomniał, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia ekologicznego, rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia pt. "Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów".

Jak wynika z wyjaśnień strony oraz danych zgromadzonych w systemie ewidencji producentów oraz wniosków o przyznanie pomocy K. K. w latach 2010-2014 realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 oraz występował o płatności rolnośrodowiskowe na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262), które następnie zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361) - dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe". Organ wyjaśnił, że powyższe przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż skarżący 14 marca 2015 r. zakończył realizację 5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego i 15 marca 2015 r. rozpoczął nowe 5 - letnie zobowiązanie ekologiczne w ramach działania Rolnictwo ekologiczne, jak też wystąpił o płatności, których warunki i tryb przyznawania zostały określone w rozporządzeniu ekologicznymi i na podstawie przepisów tego rozporządzenia, a nie rozporządzenia rolnośrodowiskowego weryfikowane jest spełnienie warunków do przyznania wnioskowanych płatności w ramach pakietów 6, 7 i 12 w 2015 roku.

Następnie organ wskazał na treść § 9 ust.1 i 2, § 10 ust. 1 oraz § 11 rozporządzenia ekologicznego i stwierdził, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu l instancji w zakresie pakietu 6 poprzez brak zakwalifikowania do płatności działki N1 "TUZ" ze względu na brak potwierdzenia uprawy przez Jednostkę Certyfikującą oraz w pakietu 7 poprzez nieuznanie do płatności uprawy mieszanki zbożowej (deklaracja: "jęczmień jary z owsem") o powierzchni 0,77 ha (działka rolna M1) i uprawy "lucerny mieszańcowej" o powierzchni 5,64 ha (działka rolna H1a). odnoszą się do powyższych kwestii wskazał, że do płatności na działce rolnej H1a została zgłoszona uprawa "lucerna mieszańcowa" na powierzchni 5,64 ha, a na działce rolnej M1 uprawa mieszanki zbożowej na powierzchni 0,77 ha i obie te uprawy zostały ujęte w pakiecie 7 "Uprawy rolnicze po okresie konwersji", co potwierdza skarżący w treści swoich wyjaśnień i argumentacji składanych odwołań. Zgodnie z § 11 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność w przypadku pakietu 7 przysługuje pod warunkiem, że są to grunty orne, na których prowadzona jest uprawa roślin wymienionych w załączniku nr 4. W pierwotnym brzmieniu załącznika nr 4, w części ,,1 Pakiet l. Uprawy rolnicze w okresie konwersji i Pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji" wprowadzonego rozporządzeniem ekologicznym z 13 marca 2015 r. nie była wymieniona uprawa mieszanki zbożowej jako rośliny uprawnionej do płatności ekologicznej w ramach pakietu 7, natomiast została wymieniona jako tylko do płatności w ramach pakietu 5 lub 11 a, o które to pakiety skarżący nie wnioskował. Poza tym w tym brzmieniu załącznika nr 4 była wymieniona roślina lucerna mieszańcowa zapisana jako "lucerna mieszańcowa na nasiona (łacińska nazwa: Medicago x varia Martyn)", natomiast w dalszej części załącznika " VIII. Pakiet 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji i Pakiet 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji" widnieje zapis "lucerna mieszańcowa (łacińska nazwa: Medicago x varia Martyn)". Powyższy załącznik został zmieniony rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 lipca 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 983) jednak zmiany nie dotyczyły deklarowanych pakietów 7, 6 czy też 12. Kolejna zmiana treści załącznika nr 4 została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 343), gdzie w części ,,1 Pakiet l. Uprawy rolnicze w okresie konwersji i Pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji" została dodana uprawa "mieszanka zbożowa" oraz wykreślona uprawa "lucerna mieszańcowa na nasiona" i wpisana "lucerna mieszańcowa na materiał siewny (łacińska nazwa: Medicago x varia Martyn)" Organ podkreślił jednak, że wskazana zmiana treści załącznika nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie zgodnie z § 2 tegoż rozporządzenia. W ocenie Dyrektora ARiMR w Ł. zatem, jeżeli w 2015 r. w ramach pakietu 7 deklarowana była uprawa mieszanki zbożowej to obszar taki nie powinien być objęty płatnością ekologiczną, gdyż w ramach zbóż dozwolone były tylko uprawy w tzw. "czystym siewie" bez ich mieszanek. Natomiast w zakresie uprawy lucerny mieszańcowej deklarowanej w pakiecie 7, za poprawną deklarację i obszar kwalifikujący się do płatności można uznać uprawę tej rośliny, gdzie produktem końcowym tej uprawy będą nasiona.

W dalszej kolejności organ przypomniał, że sprawdzeń, kontroli, czy rolnik prowadzi produkcję zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym i czy wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w danym roku, dokonuje Jednostka Certyfikująca, która jest upoważniona w drodze decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1054) do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w zakresie rolnictwa ekologicznego. W rozpatrywanej sprawie na podstawie danych przekazanych przez Jednostkę Certyfikującą w 2015 r. została potwierdzona uprawa zgłoszonych roślin, w tym lucerny mieszańcowej i mieszanki zbożowej. Natomiast, jak wynika z certyfikatu zgodności Nr PL-EKO-01-010458 dostarczonego przez skarżącego oraz dołączonego do akt sprawy w 2015 roku w jego gospodarstwie rolnym zostały wytworzone produkty "jęczmień jary, mieszanka zbożowa, pszenica ozima, siano z lucerny mieszańcowej, żyto ozime oraz soja", a tym samym w zakresie lucerny mieszańcowej, gdzie produktem powinny być nasiona, nie został uzyskany odpowiedni produkt końcowy, a w przypadku mieszanki zbożowej, choć został uzyskany produkt, to jednak z uprawy niewymienionej w załączniku nr 4 w brzmieniu obowiązujących w 2015 r. Uwzględniając powyższe Dyrektor ARiMR w Ł. stwierdził, że deklarowana uprawa lucerny mieszańcowej (5,64 ha) nie była przeznaczona na nasiona, co potwierdza uzyskany produkt na certyfikacie - "siano z lucerny mieszańcowej", a tym samym nie można przyznać płatności w związku z niespełnieniem warunku określonego w § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego. Natomiast deklarowana uprawa mieszanki zbożowej (0,77 ha) nie jest uprawą wymienioną w załączniku nr 4 w części "Pakiet l. Uprawy rolnicze w okresie konwersji i Pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji", a tym samym nie można przyznać płatności w związku z niespełnieniem warunku określonego w § 11 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego. Aby było możliwe przyznanie płatności ekologicznej muszą być spełnione łącznie przesłanki § 9 rozporządzenia ekologicznego, tj. ust. 1 - prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, ust. 2 - powinny zostać wytworzone produkty rolnictwa ekologicznego, jak też § 11 pkt 1, których to warunków deklarowane do płatności działki rolne nie spełniają, gdyż nie można zgodzić się z taką argumentacją, że wymienienie tych roślin w załączniku nr 4, ale w ramach pakietów innych niż wnioskowała strona daje podstawę do uznania takiej sytuacji za poprawną.

W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 "Uprawy rolnicze po okresie konwersji" wynosiła 28,53 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 7.1 "Uprawy rolnicze po okresie konwersji" wyniosła 22,11 ha. Powierzchnia ta została ustalona w związku z nieuznaniem do płatności uprawy lucerny mieszańcowej na działce rolnej H1a o powierzchni 5,64 ha w związku z naruszeniem § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego oraz uprawy mieszanki zbożowej na działce rolnej M1 o powierzchni 0,77 ha w związku z naruszeniem § 11 pkt 1 tegoż rozporządzenia, jak też 0,01 ha w ramach działki rolnej L1 położonej na działce ewidencyjnej 157 w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 549). Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji poprawnie postąpił, nie kwalifikując do płatności w ramach pakietu 7 łącznej powierzchni 6,42 ha upraw, i poprawnie zastosował art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku (28,53 ha) jest większa niż powierzchnia stwierdzona (22,11 ha), a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia, bowiem w niniejszej sprawie wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 29,04%. W konsekwencji organ I instancji poprawnie zastosował również przepis art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Nr 640/2014 odmawiając przyznania płatności w ramach pakietu 7.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu organ przytoczył treść art. 4 oraz art. 27 ust. 1 ustawy PROW 2014-2020 i wskazał, że w postępowaniu przed organami ARiMR ograniczone są takie zasady jak zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać. Ponadto strona w trakcie postępowania przed organem I instancji nie przedstawiła żadnych kontrdowodów mogących świadczyć o odmiennym stanie faktycznym od ustalonego w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. W toku prowadzonego postępowania przez organ odwoławczy postanowieniem z 19 czerwca 2018 r. strona została poinformowana o możliwości zapoznania się z zgromadzonym materiałem w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, z którego to prawa do dnia wydania decyzji nie skorzystała.

W zakresie stwierdzenia odwołującego, że mieszanka zbożowa została wysiana jesienią 2014 r., a przepisy wówczas kwalifikowały ją jako roślinę rolniczą, a obsiewając pole skarżący nie mógł przewidzieć, że stan prawny ulegnie zmianie, organ zaznaczył, że zasady przyznania płatności ekologicznej w 2014 r. regulowało inne rozporządzenie i dotyczyło one zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych w ramach PROW 2007-2013. W 2015 r. strona podjęła nowe zobowiązanie ekologiczne, ale już w ramach PROW 2014-2020, a więc w oparciu o całkowicie inny stan prawny. Organ zgodził się ze stwierdzeniem, że rozporządzenie ekologiczne obowiązujące od 15 marca 2016 r. kwalifikuje z powrotem mieszankę zbożową jako roślinę rolniczą, dodając jednak, że obowiązuje ono dla płatności od 2016 r. i nie działa wstecz, tj. nie ma zastosowania do wniosków złożonych w kampanii 2015 r., a tym samym argumenty skarżącego w tym zakresie są nietrafione.

W zakresie wniosku odwołującego o uwzględnienie § 32b i 32c rozporządzenia MRiRW z 15 września 2017 r., które regulują sytuację rolników w związku z wprowadzanymi zmianami do rozporządzenia, Dyrektor ARiMR w Ł. zauważył, że po przeanalizowaniu treści tych przepisów w kontekście § 2 tegoż rozporządzenia, należy uznać, że nie mają one zastosowania do przyznania płatności za 2015 r., a jedynie za 2016 rok i lata następne.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR w Ł. złożył K. K.. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy sentencja decyzji oraz jej uzasadnienie nie spełnia wymogów ustawowych, a organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołania poprawnie, w tym nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia;

- naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niestaranne przeprowadzenie postępowania dowodowego i naruszenie tym samym słusznego interesu obywatela, a nadto brak ustaleń wszystkich okoliczności przemawiających za zaistnieniem przesłanek skutkujących brakiem obowiązku nałożenia na stronę sankcji;

- brak zastosowania w sprawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który przewiduje wyjątki od stosowania zmniejszeń i wykluczeń, a jest przepisem wyższego rzędu niż krajowe rozporządzenie ekologiczne;

- naruszenie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z 2015 r., podczas gdy artykuł ten wyklucza możliwość obciążenia obywatela skutkami błędnych działań administracji publicznej, a w tej sprawie dotyczy to zmian przepisów prawnych w trakcie realizacji zobowiązania ekologicznego, a jednocześnie organy władzy publicznej winny być przewidywalne, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

W oparciu o powyższe zarzuty K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego w Ł. z [...] Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Ocena ta jest dokonywana zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Przeprowadzona przez sąd kontrola we wskazanym wyżej zakresie wykazała, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, który był niewystarczający do uznania, iż skarżący nieprawidłowo realizował podjęte w 2015 roku zobowiązanie ekologiczne. Ocena materiału dowodowego dokonana przez sąd wskazuje, że organy ARiMR wydając zaskarżoną decyzję naruszyły art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Na wstępie rozważań w sprawie niniejszej wskazać należy, że prawidłowo organy wskazały, że składając wniosek z 7 maja 2015 roku skarżący rozpoczął realizację nowego zobowiązania ekologicznego w oparciu o przepisy stawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 562 ze zm.)- dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich" oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r, poz. 370 ze zm.) – dalej "rozporządzenie ekologiczne". Dalego też nie mogły odnieść spodziewanego przez stronę skarżącą skutku wszystkie zarzutu formułowane w toku postępowania administracyjnego oraz w pismach do sądu wskazujące na naruszenie przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego tj. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 kutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zastąpionego następnie rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361). W oparciu o powyższe przepisy skarżący realizował swoje wcześniejsze zobowiązanie rolnośrodowiskowe w latach 2010 – 2014.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnychw rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013 wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu;

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne:

1) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu;

2) spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej;

3) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.

Przepis § 6 ust. 2 tego aktu stanowi zaś, że rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej.

Wysokość płatności ekologicznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (§ 12 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego). Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 8 do rozporządzenia (§12 ust. 2). Przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§12 ust. 3). Z powyższego wynika, że przedmiotowe płatności są przyznawane nie do całej powierzchni ewidencyjnej działki, ale do powierzchni działki rolnej na której prowadzona jest działalność rolnicza i do powierzchni nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 tego rozporządzenia).

Aby uzyskać płatność rolnik musi złożyć w wymaganym terminie prawidłowo wypełniony wniosek wraz z oznaczeniem działek i powierzchni obszaru użytkowanego, co do którego ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. W rozstrzyganej sprawie wniosek skarżącego kontrolowany był jedynie w ramach kontroli administracyjnej bowiem z akt sprawy wynika, że organy nie prowadziły w odniesieniu do gospodarstwa skarżącego kontroli na miejscu.

Organy, kwestionując prawidłowość wniosku o płatność ekologiczną skarżącego opierają swoje rozstrzygnięcie o wydruk komputerowy danych produkcji rolnej wygenerowany przez pracownika organu z wewnętrznej bazy danych zamiast na prawidłowo sporządzonym przez jednostkę certyfikującą wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie niniejszej) jednostka certyfikująca przekazuje Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, do dnia 30 listopada każdego roku, wykaz producentów, o których mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86, z 2013 r. poz. 1537 oraz z 2014 r. poz. 1872), którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu na dzień 15 listopada tego roku. Wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów (...) sporządzany jest na formularzu, którego wzór określony jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wzór wykazu obowiązujący w roku 2015 r. określony został w rozporządzeniu z 17 sierpnia 2015 r. w sprawie wzoru formularza wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, oraz sposobu jego przekazywania (Dz. U. z 2015 r. poz. 1429). Wykaz powyższy zgodnie z art. 17 ust.3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. A zatem jedynie wykaz sporządzony przez jednostkę certyfikującą, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, stanowi dokument urzędowy, mogący stanowić dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. Ocena przeprowadzonego postępowania dowodowego dokonana wyłącznie w oparciu o wydruk komputerowy z wyszukiwarki organu, a nie wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w 2015 roku pochodzący od jednostki certyfikującej nosi cechy wadliwej również dlatego, że wydruk stanowiący podstawę ustaleń organu nie został sporządzony według wzoru określonego aktem wykonawczym i nie zawiera podpisu osoby upoważnionej do jego sporządzenia.

W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na wydruku komputerowym danych produkcji rolnej wygenerowanym przez, jak się wydaje pracownika organu, o czym świadczy pieczątka i podpis pracownika. Zaznaczyć należy, że organ w tym zakresie nie przeprowadził żadnego postępowania, nie skontrolował prawidłowości wydruku, nie odniósł się także do jego rzetelności, nie podał podstaw prawnych możliwości oparcia decyzji wyłącznie na wydruku komputerowym, który ma być potwierdzeniem deklaracji zgodności. Uchybienia te w odniesieniu do upraw w ramach pakietu 7 naprawił organ odwoławczy, który postanowieniem z 19 czerwca 2018 roku w poczet materiału dowodowego sprawy włączył złożony przez stronę certyfikat zgodności Nr PL-EKO-01-010458 z 13 lipca 2015 r. wystawiony przez Jednostkę Certyfikującą (...) Sp z o.o. w związku z kontrolą produkcji roślinnej w dniu 17 czerwca 2015 roku. Dokument ten potwierdza, że w 2015 roku w ramach prowadzonej działalności rolniczej skarżący wytworzył produkty ekologiczne m.in. w postaci mieszanki zbożowej, oraz siana z lucerny mieszańcowej. W oparciu o ten dokument ustalenia zawarte w decyzji organu odwoławczego w odniesieniu do niespełnienia przez skarżącego warunków do przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 7 na działkach H1 i M1 uznać należy za prawidłowe.

Przypomnieć należy, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. Stosownie do § 9 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-5 i 7-11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzy produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 roku o rolnictwie ekologicznym. Zgodnie zaś z § 11 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntów ornych w ramach pakietu nr 7 pod warunkiem, że występują na nich uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia. W załączniku tym, w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku przez skarżącego, jak trafnie podnosi organ w kontrolowanej decyzji nie było wymienionej uprawy mieszanki zbożowej. W ramach uprawy zbóż dozwolone były wyłącznie uprawy w tzw. "czystym siewie". Z kolei uprawa lucerny mieszańcowej dopuszczalna była tylko na nasiona. Z znajdującego się w aktach sprawy certyfikatu zgodności wystawionego dla skarżącego przez jednostkę certyfikującą wynika, że w 2015 roku wytworzył on produkty w postaci: jęczmień jary, mieszanka zbożowa, pszenica ozima, siano z lucerny mieszańcowej, żyto ozime. Zatem prawidłowo organ II instancji w kontrolowanej decyzji przyjął, że w odniesieniu do zgłoszonej prawy lucerny mieszańcowej nie został uzyskany odpowiedni produkt końcowy, a w odniesieniu do mieszanki zbożowej jej uprawa w ogóle nie została wymieniona w załączniku nr 4 do rozporządzenia ekologicznego i w tym zakresie trafnie odmówił wypłaty płatności ekologicznej.

W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie w sprawach o przyznanie płatności ekologicznej rządzi się odrębnymi zasadami postępowania uregulowanymi w art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie bowiem z art. 4 wskazanego aktu prawnego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Na podstawie art. 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Na mocy ust. 2 art. 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Na gruncie tych przepisów judykatura wyraża aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że postępowanie przed organami ARiMR, w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań, zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Z treści powołanych przepisów w orzecznictwie zasadnie wywodzi się, że sytuacja procesowa stron wskazanych tam postępowań w zakresie dowodzenia zasadności wniosków o przyznanie płatności została w sposób istotny zmodyfikowana. Odstąpiono bowiem od modelu przyjętego w Kodeksie postępowania administracyjnego, według którego obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie (por. np. wyrok NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1884/14, z 16 listopada 2018r. , sygn. akt I GSK 2023/18 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Powyższe nie oznacza jednak, że organ zwolniony jest z obowiązku wykazania nieprawidłowości danych zawartych w kwestionowanym wniosku producenta rolnego. Obowiązek prawidłowego przeprowadzenia kontroli administracyjnej, a tym samym ciężar dowodu przy wykazaniu, że rolnik nie realizuje zobowiązania ekologicznego obciąża organ. W aktach sprawy brak wykazu producentów sporządzonego przez jednostkę certyfikującą potwierdzającego prowadzenie produkcji rolniczej w 2015 roku na działkach zgłoszonych do płatności ekologicznej, z którego według organu ma wynikać brak prowadzenia zadeklarowanej uprawy na działce N1 o powierzchni 0,16 ha w ramach działki ewidencyjnej nr 149. Z kolei w odniesieniu do działki L1 z decyzji nie wynika jak została ustalona, przyjęta przez organ jej powierzchnia ewidencyno-gospodarcza, na jakiej podstawie organy twierdzą, że jest ona mniejsza od zadeklarowanej przez stronę. W aktach sprawy brak ortofotomapy aktualnej na 2015 rok z oznaczeniem obszaru kwalifikowanego i niekwalifikowanego dotyczącego tej działki. Zwrócić należy uwagę, że uwzględnienie materiału dowodowego w procesie jego oceny poprzedzającym wydanie decyzji, który zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. winien znaleźć odzwierciedlenie w jej uzasadnieniu, wyraża się w głównej mierze poprzez uznanie istotnych dla sprawy okoliczności za udowodnione z pomocą określonych środków dowodowych. W ocenie sądu uzasadnienia decyzji organów ARiMR obu instancji dowodzi, że organy te naruszyły przepisy prawa bowiem nie zgromadziły materiału dowodowego mającego potwierdzać prawidłowość ich stanowiska w tym postępowaniu odnośnie działek N1 i L1, a także nie dokonały wszechstronnej i kompleksowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przy poszanowaniu zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego czym naruszyły także art. 107 § 3 k.p.a. Akceptacja rozstrzygnięcia organu I instancji i wydanie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy mimo braku prawidłowo zgromadzonego i rozpatrzonego materiału dowodowego budzi tym większe zdziwienie, że okoliczności kwestionowane przez sąd dotyczące działki N1 były powodem uchylenia decyzji organu I instancji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...].

Reasumując wskazać należy, że w odniesieniu do działki L1 w aktach sprawy brak jakiegokolwiek materiału dowodowego wskazującego, że inna jest powierzchnia tej działki uprawniona do płatności niż wskazana we wniosku skarżącego. Z kolei odnośnie działki N1 poza wskazanym wcześniej nieposiadającym szczególnej mocy dowodowej wnikającej z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym wydrukiem komputerowym, brak innego materiału dowodowego, który pozwalałby na zakwestionowanie wniosku skarżącego o płatność ekologiczną w odniesieniu do tej działki. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby organ próbował skonfrontować i zweryfikować dane z wydruku z danymi posiadanymi przez rolnika. Pamiętać przy tym należy, że potwierdzenie deklaracji przez jednostkę certyfikującą jest potwierdzeniem sporządzanym na wniosek rolnika, a nie z urzędu i nie na zlecenie organu. Nawet w sytuacji braku w prawidłowo sporządzonym przez jednostką certyfikującą rejestrze producentów działki N1 organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, sprawdzić poprawność wpisów jednostki certyfikującej, i co najmniej uzyskać w tym zakresie informacje od rolnika. Tym czasem w trakcie toczącego się trzy lata postępowania organ zawiadamiał stronę tylko o przedłużeniu terminu do jego zakończenia, jedynie przed wydaniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowania dowodowe z dokumentów dostarczonych przez stronę i wyznaczył stronie terminu na zapoznanie się z aktami i wniesienie ewentualnych uwag. Z możliwości tej skarżący co prawda nie skorzystał jednak do skargi dołączył dokumenty z kontroli prowadzonej przez jednostkę certyfikującą w gospodarstwie skarżącego w czerwcu 2015 roku, z których wynika, że na działce N1 znajdowała się łąka trwała. Wątpliwości związanych z zakwestionowaniem płatności do działek N1 i L1 nie usuwa także wykaz jednostki certyfikującej dostarczony przez organ na wezwanie sądu, już po wydaniu kontrolowanej decyzji. W dalszym ciągu istnieje bowiem sprzeczność pomiędzy danymi zawartymi w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, a przedstawionym przez stronę skarżącą protokołem kontroli w jej gospodarstwie w czerwcu 2015 roku, z którego wynika prowadzenie przez skarżącego zadeklarowanej produkcji ekologicznej na działce N1, które winny być wyjaśnione w toku postępowania przed wydaniem decyzji.

Podsumowując, wadliwość działań organów uzasadnia konieczność ponownego rozpoznania wniosku skarżącego o płatność rolnośrodowiskową w kierunku wyżej wskazanym. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

EC