Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1220/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 31 ust. 1i2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty wynikającej z długu celnego, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

J.W. zwany dalej skarżącym wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] wydanej w przedmiocie wartości celnej towaru kwoty wynikającej z długu celnego, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego.

W sprawie został przez organy ustalony następujący stan faktyczny.

W [...].06.2008 r., P.S. z upoważnienia skarżącego J.W. dokonał zgłoszenia do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...], pojemności silnika 4172 cm3, rok produkcji 1998. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym pod pozycją ewidencji [...]. Do zgłoszenia celnego Strona załączyła m.in. rachunek nr [...] z dnia [...].06.2008 r. na kwotę 2000 CHF, dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...].06.2008 r., wykonaną przez niezależnego rzeczoznawcę samochodowego. Ponadto na podstawie deklaracji zamieszczonej na rachunku z dnia [...].06.2008 r., Strona zadeklarowała preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających.

Korzystając z postanowień art. 78 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.WEL nr 302 z19.10.1992r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego.

W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15.02.2006r. ze zmianami) przekazał załączony do zgłoszenia celnego rachunek do weryfikacji.

Przy piśmie nr [...] z dnia [...].04.2010 r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej, poinformował, że eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczowego pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny.

Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem nr [...] z dnia [...].06.2010 r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

W celu ustalenia wartości samochodu organ I instancji postanowieniem z dnia [...].06.2010 r. powołał biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej. W wydanej opinii nr [...] z dnia [...].07.2010 r. biegły rzeczoznawca na podstawie przesłanych dokumentów przedmiotowego pojazdu samochodowego oraz w oparciu o opinię nr [...] z dnia [...].06.2008 r. załączoną do zgłoszenia celnego ustalił jego wartość na rynku polskim na dzień odprawy celnej tj. [...].06.2008 r. na kwotę 27.500,00 PLN.

Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...].08.2010 r. wydał decyzję określającą wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru kwotę należnego cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publiczno-prawne.

Pismem z dnia [...].09.2010 r. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Organ odwoławczy analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy doszedł do przekonania, że istnieje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, mającego na celu ponowne ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o dowody świadczące o tym, że cena importowanego pojazdu odbiega od ceny pojazdów tej samej marki, modelu i roku produkcji co przedmiot importu i decyzją z dnia [...].11.2010 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku przeprowadzenia ponownego postępowania i ustaleń dotyczących wartości celnej importowanego pojazdu, Naczelnik Urzędu Celnego uzupełnił materiał dowodowy w postaci katalogu EUROTAXGLASS'S 06/07.

Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...].04.2011 r. wydał decyzję określającą wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru kwotę należnego cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

Pismem z dnia [...].05.2011 r. Pełnomocnika Strony złożył odwołanie od tej decyzji wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa, a w szczególności: naruszenie art. 122 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak przedsięwzięcia jakichkolwiek działań zmierzających do wyjaśnienia przyczyn braku pochodzenia towaru, co doprowadziło do wadliwego wniosku, że towar nie pochodzi z kraju należącego do Wspólnoty Europejskiej i wobec czego nie można do niego stosować preferencyjnej stawki celnej na podstawie deklaracji eksportera oraz brak wyjaśnienia tej sprawy na podstawie innych dowodów mogących przyczynić się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 125 z § 1 Ordynacji przez brak wnikliwego działania w sprawie w zakresie prawidłowości oświadczenia eksportera oraz informacji od władz celnych Szwajcarii o kraju pochodzenia towaru a nadto w zakresie prawidłowej wyceny samochodu, co doprowadziło do bezzasadnego przyjęcia, że towar nie powinien podlegać preferencyjnej stawce cła oraz posiadał wartość wyższą, niż deklarowana w zgłoszeniu celnym oraz błędnym uznaniu o braku możliwości oceny wyników postępowania weryfikacyjnego.

Naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez wadliwe zebranie materiału dowodowego w sprawie i brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału, co doprowadziło do wadliwości ustaleń w zakresie braku istnienia podstawy do preferencyjnej stawki celnej oraz błędnej oceny opinii rzeczoznawcy ds. techniki motoryzacyjnej prowadzącej do zawyżenia wartości towaru jak również wadliwe nadanie ustaleniom władz celnych Szwajcarii charakteru wiążącego, pomimo zaprzestania przez eksportera prowadzenia działalności gospodarczej i wynikającego stąd braku potwierdzenia przez niego transakcji.

Naruszenie art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej przez bezzasadne kwestionowanie kraju pochodzenia i jego wartości, co podważa dokonaną przez ten organ prawidłowość odprawy celnej z 2008 r. oraz powszechnie znany fakt, że samochód [...] z 2006 r. produkowany był wyłącznie w krajach należących do Wspólnoty Europejskiej.

Naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122, w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji przez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu mechaniki samochodowej oraz nie uwzględnienie wniosku o zwrócenie się do przedstawiciela [...] w Polsce celem ustalenia kraju pochodzenia pojazdu w opinii o nr seryjne nadwozia, co wywołało błędną ocenę w zakresie prawidłowości zastosowania stawki preferencyjnej cła.

Naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez wadliwą ocenę prawidłowości wyliczenia opinii biegłego dopuszczonej w tym postępowaniu celem ustalenia wartości towaru, pomimo że w sposób jaskrawy opierając się na opinii technicznej z dnia dokonania zgłoszenia celnego przyjmowała inną metodę wyliczenia tej wartości czyniąc obliczenia z udziałem wskaźnika wartościowego udziału zespołu w pojeździe (uz1), mniej korzystną dla strony postępowania i prowadziła do zawyżenia rzeczywistej wartości towaru, naruszenie art. 188 § 1 Ordynacji podatkowej przez oddalania i nie uwzględnienie wszelkich wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę, pomimo że winny być one dopuszczone jako dotyczące istotnych okoliczności sprawy, zaskarżonej decyzji zarzuca nieuzasadnione zastosowanie art. 31 WKC w sytuacji, gdy stopień uszkodzenia samochodu uzasadniał jego cenę transakcyjną a cena ta została uznana za prawdziwą w trakcie przeprowadzonej w 2008 r. odprawy celnej przez celnika, który widział towar i mógł osobiście stwierdzić stan jego uszkodzenia.

Skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodów:

dołączenie do akt postępowania wystąpienia organów celnych Polski do organów celnych Szwajcarii o przeprowadzenie dowodów pochodzenia, celem ustalenia wskazanych w tym wystąpieniu wymogów art. 33 ust. 1 i 2, Decyzji Nr 3/2005 Wspólnego Komitetu UE-Szwajcaria z dnia 15.12.2005 r. zmieniającej protokół nr 3 do Umowy dotyczącej definicji pojęcia "produkty pochodzące" przeprowadzenie dowodu z przesłuchania inspektora celnego dokonującego odprawy towaru na okoliczność, czy stosował wówczas jakikolwiek poziom dozwolonej tolerancji wartości pojazdu oraz czy w UC stosowany był wówczas (w 2008 r.) poziom 50% dozwolonej tolerancji wartości pojazdu, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie (okoliczność ta znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach niektórych postępowań celnych dokumentów - arkuszy "Wyliczenie wartości samochodu importowanego z zagranicy"), zwrócenie się do organów celnych Szwajcarii o udzielenie informacji, czy przyczyną zanegowania kraju pochodzenia pojazdu był brak odpowiedzi eksportera oraz czy eksporter w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, zwrócenie się do organów celnych Szwajcarii o nadesłanie akt postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie celem wyjaśnienia przyczyn udzielenia przez organ odpowiedzi negatywnej co do weryfikacji kraju pochodzenia pojazdu oraz przedsięwziętych w ramach tego postępowania czynności przez władze celne Szwajcarii, przeprowadzenie dowodu z nowej opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny ruchomości celem ustalenia prawidłowej wartości towaru.

Mając na względzie wniosek pełnomocnika o przesłuchanie inspektora celnego dokonującego odprawy towaru w celu wyjaśnienia ewentualnego stosowania przy odprawie 50% poziomu tolerancji wartości pojazdu, Dyrektor izby Celnej postanowieniem z dnia [...].08.2011 r., nr [...] włączył do niniejszego postępowania dowód w postaci wyjaśnień tej okoliczności przez Kierownika Oddziału Celnego, pismo nr [...] z dnia [...].05.2011r., w sprawie prowadzonej przez organ II instancji pod nr [...].

Ponadto postanowieniem z dnia [...].08.2011 r., nr [...] organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia dowodów o które wniósł przedstawiciel Strony w odwołaniu w przedmiocie udzielenia informacji, przez władze celne Szwajcarii, przyczyny zanegowania pochodzenia pojazdu jak również o nadesłanie akt postępowania weryfikacyjnego. Jednocześnie do sprawy został załączony wniosek weryfikacyjny przesłany do władz szwajcarskich w celu dokonania sprawdzenia zapisu deklaracji na fakturze nr [...] z dnia [...].06.2008 r. pod kontem autentyczności i prawidłowości danych w niej zawartych.

Dyrektor Izby Celnej decyzja z dnia [...] października 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji między innymi stwierdzając.

Zgodnie z art. 245 Wspólnotowego Kodeksu celnego i art. 73 ust. 1 Prawa celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29.08.1997r., - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Wyjaśnić należy, iż w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych zawartych przez importera dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru.

Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej zgodnie z przepisami obowiązującego prawa celnego (art.78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego).

W dniu zgłoszenia celnego zasady i tryb przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty, jego wywozu, a także związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia organów celnych regulowało rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L nr 302 z 19.10.1992 r., ze zmianami).

Natomiast datą którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne.

Zgodnie z art. 201 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa powstanie długu celnego.

Kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego.

W przedmiotowej sprawie Strona zgłosiła w procedurze dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...], pojemności silnika 4172 cm3, rok produkcji 1998., deklarując wartość pojazdu w wysokości 2000 CHF, na podstawie załączonego rachunku nr [...] z dnia [...].06.2008 r. deklarując stawkę celną preferencyjną w oparciu o zapis o preferencyjnym pochodzeniu towaru.

Z uwagi na fakt, iż z godnie z art. 62 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 199 Przepisów Wykonawczych złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne z oświadczeniem o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów, co odpowiadało tym samym wymogom formalnym określonym w cytowanym przepisie i zostało przyjęte przez funkcjonariusza celnego.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, natomiast w myśl art. 20 ust. 3 lit. d) WKC, Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub grupami państw, w których przewidziane jest stosowanie preferencji taryfowych. Sporny towar korzystał z preferencji celnych, a jego pochodzenie winno być udokumentowane świadectwem pochodzenia, które winno spełniać wymogi określone w tych przepisach.

Takie środki przewiduje, mająca zastosowanie w niniejszej sprawie, Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r. ze zmianami), a konkretnie Protokół 3 do tejże Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej.

Zgodnie z art. 16 ww. Protokołu 3 produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień niniejszej Umowy po przedstawieniu jednego z wymienionych poniżej dowodów pochodzenia:

1/ świadectwa przewozowego EUR.1, którego wzór zamieszczony jest w załączniku lIla;

2/ świadectwa przewozowego EUR-MED, którego wzór zamieszczony jest w załączniku lllb;

3/ deklaracji na fakturze lub deklaracji EUR-MED. wydanej zgodnie z art. 22 Protokołu 3, która może zostać sporządzona przez:

a/ upoważnionego eksportera w rozumieniu art. 23 niniejszego Protokołu 3 lub

b/ przez każdego eksportera dla każdej przesyłki składającej się z jednej lub większej liczby opakowań zawierających produkty pochodzące, których całkowita wartość nie przekracza 6000 EUR.

Mając na uwadze cytowany powyższej art. 16 ww. Protokołu 3 dowodem preferencyjnego pochodzenia może być m.in. deklaracja na fakturze, sporządzona zgodnie z art. 22 Protokołu 3.

Dlatego też, na podstawie z art. 78, Wspólnotowego Kodeksu Celnego zgodnie, z którym po zwolnieniu towarów, organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może m.in. w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celny. W oparciu o treść art. 33 Protokołu 3 dokonano sprawdzenia zapisu o pochodzeniu pojazdu na rachunku nr [...] oraz prawidłowości danych w nim zawartych poprzez skierowanie go do weryfikacji do upoważnionego organu w Szwajcarii.

Przy piśmie z dnia [...].04.2010 r. nr [...], władze celne Szwajcarii, uprawnione do przeprowadzenia weryfikacji poinformowały, iż eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu i z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny.

W myśl art. 86 obowiązującej ustawy Prawo celne (Dz.U. z 2004 r nr 68 poz.622) organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Reasumując przypomnieć należy, iż Umowa między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską a dokładnie Protokół Nr 3 do tejże umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, jest umową międzynarodową, zatem wyniki weryfikacji sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, mają moc dowodową właściwą dokumentom urzędowym, stanowią dowody tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i mogą stanowić podstawę powyższego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze oraz postanowienia zawarte w Protokole 3 do Umowy, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...].08.2011 r. odmówił przeprowadzenia dowodów w przedmiocie zwrócenia się do organów celnych Szwajcarii o udzielenie informacji o przyczynach zanegowania kraju pochodzenia jak również o nadesłanie akt postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, iż pismo z dnia [...].04.2010 r. jako dokument sporządzony przez organ władzy publicznej, a niewątpliwie taką władzą jest administracja celna Szwajcarii, należy uznać na dokument urzędowy, a uzyskana informacja jest wystarczająca do uznania, że organ celny miał prawo mieć uzasadnione wątpliwości co do wartości towaru wskazanego w wystawionym rachunku. W tym stanie rzeczy nie jest konieczne, aby organ celny podejmował dalsze działania zmierzające do ustalenia, czy dany dowód pochodzenia jest prawdziwy i czy pochodzi z wiarygodnego źródła, bowiem uzyskane informacje są wystarczające dla ustalenia wartości celnej towaru z zastosowaniem metod określonych w art. 30 ust 2 WKC i art. 31 WKA.

Organ odwoławczy stwierdził, że podkreślenia wymaga zapis treści art. 33 ust. 3 Protokołu 3 z którego w jasny sposób wynika, iż weryfikację przeprowadzają organy celne kraju wywozu i w tym celu mają prawo zażądać przedstawienia wszelkich dowodów oraz przeprowadzić weryfikację ksiąg rachunkowych eksportera lub innego rodzaju kontrolę, którą uznają za stosowną. Zgodnie z art. 22 ust. 5a, eksporter sporządzający deklarację na fakturze lub deklarację EUR-MED na fakturze jest zobowiązany do przedłożenia na każde żądanie organów celnych kraju wywozu, wszelkich dokumentów potwierdzających status pochodzenia danych produktów oraz spełnienie pozostałych wymogów niniejszego protokołu., natomiast w oparciu o art. 29 ust. 2 eksporter sporządzający deklarację na fakturze przechowuje kopię tej deklaracji na fakturze, jak również dokumenty określone w art. 22 ust. 5, przez okres co najmniej trzech lat.

Weryfikacja przeprowadzona zgodnie z tymi przepisami przez władze kraju eksportu jest jedyną przewidzianą przez umowę formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju. Wynik weryfikacji otrzymany od upoważnionej do wykonania tej czynności instytucji nie może być zatem podważany przez organy celne, ani przez importera. Nie może być również przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji i ma charakter wiążący dla organów celnych ( por. wyrok NSA z dnia 08.09.1998r., sygn. akt I S.A./Łd 777/97).

W kwestii tej wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku sygn. akt I GSK 2823/05 z 26.07.2006r., wskazując, iż organy kraju importu nie tylko korzystają z wyników postępowania weryfikacyjnego, ale i są nimi wręcz związane. Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone ( art. 194 Ordynacji podatkowej), zatem przedstawione żądania pełnomocnika Strony w obecnym kształcie, zawarte w odwołaniu, w świetle powyższego nie spełniają uzasadnionych przesłanek przeprowadzenia ich przez organ celny.

Mając na uwadze negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia, w ocenie Dyrektora Izby Celnej organ celny I instancji zasadnie odmówił zastosowania w stosunku do spornego towaru stawki celnej obniżonej w wysokości 0% i zastosował stawkę celną konwencyjną (erga omnes) w wysokości 10%.

Okolicznością bezsporną jest, że Strona nie przedstawiła żadnego innego dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być zaliczony, jako "produkt pochodzący" ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu 3. Podkreślenia wymaga, że braku tego nie może stanowić powoływanie się na inne dokumenty. Fakt zarejestrowania pojazdu w Szwajcarii oraz wyprodukowania na terenie Unit Europejskiej nie jest tożsamy z wykazaniem jego "pochodzenia" z tego kraju (lub ze wspólnoty) w rozumieniu Protokołu 3.

Brak prawidłowych danych w przedmiocie pochodzenia towaru spowodował powstanie uzasadnionych wątpliwości, że także w elemencie dotyczącym ceny sprzedaży pojazdu nie odpowiada ona rzeczywistej wartości rynkowej samochodu, co zostało potwierdzone uzyskanymi danymi przez organ I instancji, a odrzucenie wartości transakcyjnej jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej.

Należy podnieść, że na gruncie regulacji rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zmianami), rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z dnia 02 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zmianami) oraz ustawy z dnia 19.03.2004r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych (rachunku, faktury) załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym, lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji czy dokumentów służących określeniu wartości celnej, które dołącza się do zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC) wskazane powyżej uzasadnione wątpliwości pozwoliły na ustalenie wartości celnej inną metodą niż metoda wartości transakcyjnej.

Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie występuje wówczas, gdy jest ona rażąco niska w porównaniu z innymi cenami danego towaru na rynku eksportu. Tym samym nie można uznać, że przyjęcie przez organ celny zaistnienia w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej pozbawione jest dostatecznych, racjonalnych argumentów.

W wyniku ponownego postępowania, organ l instancji włączył materiał dowodowy w postaci wydruku z katalogu EUROTAXGLASS'S 06/07 i 07-08/08, gdzie z uwagi na brak notowań wartości pojazdu wyprodukowanego w 1998 r., dla celów porównawczych przyjęto wartość pojazdu podobnego wyprodukowanego w roku 2000 (9-cio letniego) z katalogu 07-08/08 oraz wyprodukowanego w roku 1999 z katalogu 07/07. Porównywane pojazdy pochodzą z tego samego rynku eksportu, są tej samej marki, modelu i podobnych parametrach technicznych. Tak określona wartość kształtowała się na poziomie odpowiednio 13.400-12.500 CHF. Zatem przy uwzględnieniu różnic w roczniku porównywanych pojazdów i związanego z tym stopnia utraty wartości pojazdu oraz stopnia uszkodzeń pojazdu określonego w opinii biegłego nr [...] z dnia [...].06.2008 r., kwota deklarowana przez Stronę w zgłoszeniu celnym, na podstawie wymaganej wiedzy, doświadczenia i logiki, w dalszym ciągu budzi uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 181 a RWKC.

Z tego względu Naczelnik Urzędu Celnego powołał biegłego rzeczoznawcę techniczno-motoryzacyjnego w celu sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej pojazdu identycznego lub podobnego do objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z [...].06.2008 r.

Organ odwoławczy wskazał na sposób określenia wartości celnej towarów zgodnie z art. 30 ust 1 WKC stwierdzając, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 ustala się ją stosując w kolejności lita), b), c) i d) ust.2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem.

Zgodnie z ust.2 art. 30 WKC wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest;

wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;

wartość kalkulowana, która jest sumą:

kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów;

kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty;

kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e) WKC. Zastosowanie metod ustalania wartości celnej na podst. wartości transakcyjnej towarów identycznych i podobnych (art. 30 ust.2 a i b WKC) daje organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna, wydaje się nieuzasadniona.

Niemożliwym jest, jednak znalezienie używanych pojazdów samochodowych identycznych bądź podobnych. Prócz zgodności typu modelu, roku produkcji i innych parametrów takich pojazdów musiałaby też występować zgodność, co do ich wyposażenia oraz stopnia i sposobu zużycia. Nawet samochody podobnie używane, z podobnym przebiegiem, mają różny stopień zużycia. Dlatego też słusznie organ I instancji ustalając wartość celną wykluczył możliwość skorzystania z powyższych metod.

Kolejna metoda ustalenia wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust.2 lit. c WKC) może znaleźć w zasadzie zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy, bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna. Takich cech nie posiada handel towarami używanymi. Ponadto również ta metoda bazuje na cenach towarów identycznych bądź podobnych.

Jako nieuzasadnione uznać należy również zastosowanie metody wartości kalkulowanej, określonej w art. 30 ust.2 lit. d WKC. Używane pojazdy samochodowe nie, są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta - oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Celnego słusznie skorzystał z możliwości, jaką daje art. 31 WKC. Przepis ten przewiduje, iż jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisu art. 29 lub 30 WKC, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami;

porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,

oraz przepisów działu II rozdziału III WKC.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o ww. metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, info Ekspert).

W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu samochodowego używanego, również wtedy (albo szczególnie wtedy), gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej.

Organ celny ustalając wartość celną zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jako punkt wyjścia przyjął wartość przedmiotowego pojazdu określoną w opinii nr [...] z dnia [...].07.2010 r. i przy ustalaniu wartości celnej pomniejszył je o należności celne, podatek VAT i podatek akcyzowy pobierane w związku z importem towaru. Tak ustalona wartość celna w oparciu o art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oddaje rzeczywistą wartość pojazdu będącego podstawą do określenia należności publiczno-prawnych.

Dodatkowo wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 31 ust. 2a WKC wartość celna ustalana metodą tzw. ostatniej szansy nie może być określana m.in. na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. W związku z faktem, iż pojazdy marki [...] są właśnie produkowane na obszarze Wspólnoty, niedopuszczalnym było przyjęcie za punkt wyjścia czynionych obliczeń wartości pojazdów tej marki. W takiej sytuacji Światowa Organizacja Celna (Studium 1.1. Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych) zaleca zastosowanie w ramach metody ostatniej szansy, metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, w oparciu o podobne pojazdy produkowane w innych krajach. Za punkt wyjścia sporządzanej kalkulacji przyjmuje się wtedy katalogową cenę samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty. Następnie dokonuje się odpowiedniego pomniejszenia ceny o elementy takie jak cło, podatek akcyzowy.

Organ I instancji dokonując obliczenia rzeczywistej wartości celnej posiłkował się opinią techniczną wykonaną przez rzeczoznawcę techniki samochodowej i ruchu drogowego L.N.. Rzeczoznawca ustalił, iż najbardziej zbliżone parametry trakcyjno-techniczne do przedmiotu importu ma samochód marki [...] tego samego rodzaju i podrodzaju, wyprodukowany w 1998 r., poza Wspólnotą Europejską. Pojazd dostępny jest także na rynku polskim i ujęty jest w katalogach wartości rynkowych pojazdów.

W sporządzonej, dla potrzeb niniejszej sprawy, opinii biegły dokonał licznych odliczeń od ceny bazowej uwzględniając dostępne dane, a mianowicie:

korektę z tytułu daty I rejestracji pojazdu,

korektę z tytułu przebiegu pojazdu,

korekty różne określone w opinii nr [...]

korektę ujemną za brak badania technicznego,

korektę za liczbę właścicieli,

współczynnik uszkodzenia (zużycia) przedstawionych zespołów pojazdu określony w opinii nr [...].

Organ celny ustalając wartość celną zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jako punkt wyjścia przyjął wartość pojazdu określoną w opinii nr [...] z dnia [...].07.2010 r., gdzie ustalona wartość celna w oparciu o cytowany przepis WKC oddaje rzeczywistą wartość pojazdu będącego podstawą do określenia należności publiczno-prawnych.

Biegły w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu. Wartość rynkową pojazdu biegły ustalił w oparciu o notowania rynkowe z katalogu wartości pojazdów z systemu INFO-EKSPERT PSWR część A, czerwiec 2008, uwzględniając korekty i ubytek wartości pojazdu z tytułu braków i uszkodzeń poszczególnych zespołów pojazdu opisanych w opinii nr [...] załączonej do zgłoszenia celnego.

Organ celny jako punkt wyjścia przyjął wartość przedmiotowego pojazdu określoną w opinii nr [...] z dnia [...].07.2010 r. i przy ustalaniu wartości celnej pomniejszył ją o należności celne, podatek VAT i podatek akcyzowy, pobierane w związku z importem towaru.

Biegły w swej opinii w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu, gdzie wartość rynkową pojazdu ustalił w oparciu o notowania rynkowe z katalogu wartości pojazdów INFO-EKSPERT uwzględniając korekty wyszczególnione w opinii technicznej załączonej do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].06.2008 r.

Organ odwoławczy włączył także do niniejszego postępowania pismo Kierownika Oddziału Celnego nr [...] z dnia [...].05.2011 r., odnoszące się do wniosku pełnomocnika Strony o przesłuchanie inspektora celnego na okoliczność wyjaśnienia stosowania w Urzędzie Celnym o 50% dozwolonej tolerancji wartości pojazdu.

W wyjaśnieniu tej kwestii, Kierownik Oddziału Celnego wskazał, iż z uwagi na specyfikę towaru, dużą ilość zgłoszeń używanych pojazdów oraz wyniki przeprowadzonych kontroli po zwolnieniu towaru, przed weryfikacją zgłoszenia celnego prowadzona była wstępna analiza ryzyka w obszarze wartości celnej, czy cena importowanych pojazdów nie odbiegała w : sposób rażący od średniej ceny rynkowej na rynku kraju eksportu, gdzie przy samochodach uszkodzonych zastosowano próg tolerancji w wysokości do 50% oraz czy firma eksportowa nie znajduje się w wykazie firm nieistniejących lub w obszarze wysokiego ryzyka. Wobec powyższego, próg tolerancji stosowany był w chwili wstępnej weryfikacji zgłoszenia celnego, jednakże próg ten nie miał zastosowania w przypadku określania wartości celnej pojazdu w prowadzonym postępowaniu, a jedynie miał na celu wyselekcjonowanie zgłoszeń celnych do przeprowadzenia szczegółowych weryfikacji lub wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Taką możliwość daje "narzędzie" w formie art. 78 WKC, określający miedzy innymi zakres działań, jakie może podjąć organ celny dla upewnienia się co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Stanowi podstawę prawną dla dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów w sytuacji, gdy objęte takimi zgłoszeniami towary, po uiszczeniu należności celnych, zostały zwolnione. Wspomniane uprawnienie nie sprowadza się zatem jedynie do kontroli samego zgłoszenia oraz dokumentów do niego załączonych. Organ celny może zażądać od zgłaszającego także innych dokumentów dotyczących prowadzonych operacji w handlu zagranicznym, które mogą mieć znaczenie dla ustalenia prawidłowości danych zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym.

Fakt, iż analiza zebranego materiału dowodowego nie przyniosła oczekiwanych przez Stronę rezultatów, nie może być prawnym powodem do kwestionowania działań organów celnych lub zasadności zajmowanego przez te organy stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Na wskazaną powyżej decyzję ostateczną wydaną w administracyjnym toku instancji pełnomocnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Skarżący zarzucił organowi celnemu:

1. naruszenie art. 122 z zw. z art. 187 § 1, art. 188 i art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 235 Ordynacja podatkowa w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej przez:

brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w zakresie rzeczywistej wartości towaru celnego, co przejawia się w bezzasadnym zawyżeniu jego wartości.

Pozbawienie strony możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego przeciwko dokumentowi urzędowemu co do preferencyjnego pochodzenia towaru.

Wadliwą ocenę rzetelności danych zawartych na rachunku sprzedaży towaru nr [...] z dnia [...].06.2008 r. oraz prawidłowości wykonania wyceny [...], co doprowadziło do wadliwego zanegowania wartości transakcyjnej towaru i dowolnego ustalenia zawyżonej wartości towaru w oparciu o metodę ostatniej szansy, zaprzeczenie zasadzie dążenia do ustalenia prawdy materialnej wobec nie uwzględnienia wniosków dowodowych strony w zakresie określenia rzeczywistego zakresu szkody w pojeździe, wysokości koniecznej naprawy oraz wartości towaru a nadto zaakceptowanie braku przeprowadzenia postępowania co do wartości transakcyjnej pojazdów uszkodzonych na rynku szwajcarskim.

Nie wyjaśnienie metody przyjętej dla sporządzenia opinii [...] o ile wskaźniki nieokreślone miały stanowić podstawę wyceny towaru w opinii [...], w szczególności, czy wskaźniki opinii [...] stanowią współczynnik uszkodzenia poszczególnych zespołów do wartości całego samochodu, co nie pozwoliło na zastosowanie współczynnika Uzi jako bezzasadne podwyższającego wartość pojazdu.

Naruszenie art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, przez bezzasadne pominięcie wartości transakcyjnej pomimo braku uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą cenę za pojazd uszkodzony.

Zarzucił sprzeczność ustaleń organu II instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym co do istnienia uzasadnionych wątpliwości pozwalających na zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru wskazanej na rachunku Nr [...] oraz tego, że wartość tego pojazdu wynosiła 27500 zł, a nadto że pojazd ten nie podlegał preferencyjnej stawce celnej.

Naruszenie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez brak zastosowania tych przepisów pomimo konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jak i decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę wzniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca w piśmie z dnia [...] lutego 2012r., wskazała ponownie na nieprawidłowości dotyczące sporządzonej przez rzeczoznawcę opinii oraz braku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości dających podstawę do zakwestionowania wskazanej w rachunku ceny transakcyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. WE L Nr302 z 19 października 1992 r. ze zm. - WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. - RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. W szczególności art. 78 WKC stanowi podstawę prawną do dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów po uiszczeniu przez importera należności celnych i zwolnieniu towaru. Ust.

2 tego artykułu określa zakres działań możliwych do podjęcia przez organ celny - głównie kontrolę dokumentów i danych handlowych. W niniejszej sprawie organ celny w styczniu 2010 r. skierował do szwajcarskiej administracji celnej wniosek o weryfikację deklaracji na fakturze nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. pod kątem autentyczności i prawdziwości danych w niej zawartych. Ponieważ weryfikacja wypadł negatywnie (eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu), w świetle treści przepisu art. 78 ust. 2 WKC , organ I instancji zasadnie wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe dotyczące importowanego przez skarżących pojazdu w zakresie określenia wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, określenia w prawidłowej wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 lit. d) WKC Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub grupami państw, w których przewidziane jest stosowanie preferencji. Takie preferencyjne środki taryfowe przewiduje Umowa zawarta między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r. ze zm.), której Protokół 3 dotyczy definicji "produktów pochodzących" oraz metod współpracy administracyjnej. Art. 16 tegoż Protokołu wyszczególnia trzy dokumenty, a przedstawienie któregokolwiek z nich daje podstawę do korzystania z preferencji taryfowych m. in. produktom pochodzącym ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty czyli także pojazdowi sprowadzonemu przez skarżących. Tymi dokumentami są: świadectwo przewozowe EUR.1,; świadectwo przewozowe EUR-MED. oraz deklaracja na fakturze lub deklaracja EUR-MED wydana zgodnie z art. 22 Protokołu 3., taka "deklaracja na fakturze" została zawarta na rachunku nr [...] załączonym przez skarżącego do zgłoszenia celnego. Jednakże weryfikacja tej deklaracji wypadła negatywnie - szwajcarskie organy celne pismem z [...] kwietnia 2010 r. wyjaśniły, iż eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu i z tego względu pojazd ten należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia, a dowód pochodzenia uznać za nieważny. Pismo to, w świetle postanowień Protokołu dodatkowego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, uzupełniającego powołaną wyżej Umowę między EWG a Konfederacją Szwajcarską oraz treści art. 194 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) jest zagranicznym dokumentem urzędowym, czego skarżący nie kwestionuje i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że polski organ celny nie jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli prawidłowości działania szwajcarskiego organu celnego. Tak też NSA w wyroku z dnia 26 lipca 2006 r., I GSK 2823/05, zatem organ odwoławczy zasadnie oddalił postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. złożone w tym zakresie przez skarżącego wnioski.

Niemniej skarżący w skardze argumentuje, że sam brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia pojazdu nie mógł pozbawić ich możliwości dowodzenia przeciw treści tego dokumentu, np. opinią rzeczoznawcy na podstawie numeru VI N pojazdu.

Jakkolwiek przepisy Ordynacji podatkowej dopuszczają możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym lecz w niniejszej sprawie, stosując je - zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) - odpowiednio, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego należy wziąć pod uwagę przede wszystkim ustalenia zawarte w omawianym wyżej Protokole 3. Użyte w nim sformułowanie "produkty pochodzące" mają specyficzne formalnoprawne znaczenie.

Produkty te korzystają z postanowień Umowy między EWG a Konfederacją Szwajcarską (preferencji celnych i podatkowych), jednakże pod warunkiem przedłożenia stosownego świadectwa wyszczególnionego w powołanym wyżej art. 16 Protokołu 3.

Sposób i tryb jego wystawienia oraz termin jego ważności uregulowane są precyzyjnie w Protokole 3. Taki formalizm omawianej regulacji uniemożliwia przyjęcie pojęcia "produkty pochodzące" w potocznym rozumieniu tego zwrotu językowego i udowadnianie jego preferencyjnego pochodzenia np. opinie biegłego wydaną na podstawie numeru VI N.

Zatem ten zarzut nie mógł zostać uwzględniony.

Należy podkreślić, że skarżący nie przedłożył nie budzącego wątpliwości dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być uznany za "produkt pochodzący" - w rozumieniu postanowień Protokołu 3. Mająca stanowić dowód pochodzenia deklaracja na fakturze nr [...] została negatywnie zweryfikowana i w świetle pisma organów szwajcarskich z [...] kwietnia 2010 r. musi być uznana za nieważną W tej sytuacji wykluczona została możliwość skorzystania przez skarżących z preferencyjnej stawki celnej 0% i zasadnie organy celne zastosował stawkę celną w wysokości 10 %.

Sąd nie podzielił argumentacji- skarżącego zarzucających wadliwe przyjęcie, iż brak potwierdzenia kraju pochodzenia pojazdu daje podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru.

W myśl art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 (...). Co jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną określa ust. 3a) art. 29 WKC, stanowiąc iż jest nią całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego.

Jeżeli jednak, w myśl art. 181a RWKC, zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Z omówionych wyżej przepisów wynika, że organy celne mogą odrzucić wartość transakcyjną sprowadzonego towaru jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę.

Odwołując się w przepisach art. 181a RWKC do pojęcia "uzasadnione wątpliwości" ustawodawca dał organom celnym szeroką swobodę kwestionowania zamieszczanych w zgłoszeniach. celnych wartości transakcyjnych sprowadzanych towarów. Samo pojęcie "uzasadnione wątpliwości" jest pojęciem nieostrym, jednakże nie może prowadzić jedynie do subiektywnego odczucia tego, kto wątpliwości te powziął. "Uzasadnione wątpliwości" muszą wynikać z zebranego w każdej - konkretnej sprawie materiału dowodowego i jego wyczerpującego rozpatrzenia przez organ celny, przy czym ocena zebranych dowodów winna być swobodna lecz nie dowolna. Zatem oceniając czy w danej sprawie występują uzasadnione wątpliwości odnośnie zadeklarowanej wartości celnej, organ celny winien się oprzeć nie tylko na doświadczeniu życiowym prowadzących postępowanie celne, ale przede wszystkim na wykazanie ich istnienia, przy pomocy uzyskanych przez siebie informacji oraz dokonanej oceny przedłożonego przez importera dokumentu sprzedaży.

Pamiętać przy tym należy, że art. 181 a RWKC jest konsekwencją Decyzji 6.1. komitetu ustalenia wartości celnej Światowej Organizacji Handlu p.t. "Przypadki, w którym władze celne mają powody, aby wątpić w prawdziwość lub dokładność deklarowanej wartości celnej". Zgodnie z tą decyzją w sytuacji wątpliwości co do prawdziwości lub dokładności danych lub dokumentów służących do ustalenia wartości celnej i braku ich wyjaśnienia przez importera, administracja celna może zakwestionować tę wartość (patrz komentarz do wspólnotowego kodeksu celnego pod redakcją W. Morawskiego wyd. Wolter Kluwer polska sp. z o.o., Warszawa 2007 r., teza 16, str. 351).

Podkreślenia jednak wymaga, że posiadanie "uzasadnionych wątpliwości" dotyczących zadeklarowanej przez importera wartości celnej, nie wymaga udowodnienia przez organ, że wskazana przez importera wartość celna jest nieprawdziwa. Użycie sformułowania "uzasadniona wątpliwość" nakłada na organy celne mniejsze obowiązki w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego, gdyż nie muszą one wykazywać, że podana przez importera wartość celna nie jest prawdziwa, ale wystarczy, że powodują one u organów celnych w tym zakresie "uzasadnione wątpliwości". Taka konstrukcja przepisu art. 181 a RWKC jest zrozumiała i prawidłowa, gdy weźmie się także pod uwagę, że w postępowaniu dotyczącym handlu zagranicznego, organy mają znacznie ograniczone możliwości przeprowadzenia dokładnego postępowania, niż w przypadku prowadzenia postępowania podatkowego dotyczącego transakcji dokonywanych w kraju, gdzie nie ma żadnych problemów w przeprowadzeniu kontroli u kontrahenta, kwestionowanej przez organ czynności prawnej.

Zatem dokonując kontroli przeprowadzonego przez organy celne postępowania, należało rozstrzygnąć, czy posiadały one "uzasadnione wątpliwości" co do zadeklarowanej przez skarżącego wartości celnej sprawdzonego samochodu.

Stwierdzić należy, iż organy celne słusznie nabrały "uzasadnione wątpliwości" co do zadeklarowanej wartości celnej. Te wątpliwości mają potwierdzenie w uzyskanej od szwajcarskich organów celnych informacji, że "eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu", chociaż co jest istotne na fakturze nr [...] stanowiącej dokument zawartej transakcji, takie oświadczenie złożył.

Skoro organ uzyskał informacje, że jedno z oświadczeń zawartych na przedłożonym dokumencie nie zostało w sposób prawidłowy potwierdzone (w tym przypadku pochodzenia towaru), to uzasadnione jest twierdzenie o pojawieniu się wątpliwości co do prawdziwości wszystkich elementów zawartych w tym dokumencie, w tym przypadku podanej ceny sprzedaży. Te wątpliwości organu uzyskały zdaniem sądu status "uzasadnionych" po dokonaniu sprawdzenia w katalogu EUROTAXGLASS’S, transakcji sprzedaży w Szwajcarii samochodów, odpowiadających importowemu samochodowi, ta wartość kształtowała się w granicach 13400 – 12500 (k. 49 akt adm.), natomiast cena podana przez importera to 2000 CHF, czyli przeszło sześciokrotnie mniej niż w katalogu.

Oczywiście należy mieć na uwadze, że importowany samochód był znacznie zużyty, nie można jednak zapominać, iż podane ceny w katalogach dotyczyły także samochodów, które podlegały normalnemu wynikającemu z upływem lat zużyciu. Przyjmując, że importowany samochód, miał znacznie większe zużycie, to jednak podana przez importera wartość nie odbiegała o 30 – 40 % od podanych w katalogu wartości ale o 80%. Nawet powołany przez skarżącego rzeczoznawca w opinii Nr [...] z dnia [...] czerwca 1008 r., wyliczył wskaźnik Sz na 0,47, czyli przy jego uwzględnieniu wartość zgłoszonego pojazdu powinna w tym przypadku wynosić 6000 CHF, a nie 2000 CHF.

Tak znaczna różnica wartości oraz informacja organów szwajcarskich dotycząca nie udowodnienia przez eksperta pochodzenia samochodu, spełnia wymogi posiadania przez organy celne "uzasadnionych wątpliwości" co do zadeklarowanej wartości celnej.

We wniesionej skardze, strona podniosła, że biegły w wydanej opinii [...] nie uwzględnił współczynnika wad ukrytych oraz współczynnika stopnia uszkodzenia.

Otóż twierdzenia powyższe byłyby zasadne wówczas, gdyby importowany pojazd był pojazdem uszkodzonym, w rozumieniu punku 3 Instrukcji określenia wartości pojazdu Nr 1/2005, na którą w swojej opinii powołał się powołany przez organ celny opinii (pkt 5 wydanej opinii).

Z wskazanej instrukcji będącej podstawą do ustalenia przez biegłego wartości rynkowej pojazdu, wynika że chodzi o samochody uszkodzone w następstwie kolizji drogowej lub innego zdarzenia. Natomiast z przedłożonych przez skarżącego dokumentów oraz opinii technicznej Nr [...] z dnia [...].06.2008r., nie wynika aby pojazd ten był uszkodzony w wyniku kolizji drogowej lub innego zdarzenia.

Z opinii stanu pojazdu zawartego w punkcie F., wskazanej opinii wynika, że posiada on pewne braki w postaci porysowań, odprysków lakieru, zabrudzeń tapicerki, mikrouszkodzeń szyby przedniej, drzwi TL porysowane, pogięte, które są wynikiem "nadmiernej" eksploatacji ale nie potwierdzają wystąpienia uszkodzeń powstałych w wyniku kolizji drogowej lub innego zdarzenia.

Podkreślić należy, że w opinii technicznej nr [...] sporządzonej na zlecenie skarżącego, powołano się także na Instrukcję Nr 1/2005 wydaną przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej w Ruchu Drogowym, jednak z instrukcji tej nie wynika wzór, który w opinii tej zastosowano, dający współczynnik Sz wynoszący 0,47., ponadto nie wyjaśniono w niej dlaczego jest on ustalany poprzez mnożenie wskazanych uszkodzeń i korekt.

Biegły powołany przez organ celny, nie kwestionujący w tym zakresie opinii zastosował współczynniki dotyczące poszczególnych zespołów pojazdu wskazane w opinii [...], gdyż odpowiadały one zastosowanej przez niego metodzie opierającej się na wyliczeniu wstępnej wartości głównych zespołów pojazdu, gdzie "UZi" oznacza wartościowy udział zespołu w pojeździe, co było zgodne ze wskazaną przez biegłego instrukcją określania wartości pojazdów Nr 1/2005.

Natomiast celem powołania przez organ celny biegłego nie było dokonanie przez niego weryfikacji przedłożonej do zgłoszenia celnego opinii Nr [...], tylko ustalenie wartości rynkowej pojazdu podobnego pod względem parametrów technicznych, konstrukcyjnych objętego zgłoszeniem celnym dokonanym przez skarżącego.

Nie można także uznać, że organ odwoławczy naruszył regulacje z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, albowiem nie przeprowadził on postępowania dowodowego w znacznym zakresie, gdyż zarówno opinia biegłego jak też dane z katalogu EUROTAX GLASS były jako dowód dopuszczone i ocenione przez organ I instancji.

Mając na uwadze powyższą skargę, jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.

(-) Dariusz Skupień (-) Krystyna Skowrońska–Pastuszko (-) Joanna Wierchowicz