Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 3840/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska sędziowie WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Prezydent m. [...] na podstawie art. 104 kpa, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zm.) nałożył na G. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" z siedzibą w [...], za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego drogi powiatowej [...] rejon [...], w okresie od [...] maja 2001 r. do [...] czerwca 2001 r. pod parking o powierzchni 945,5 m², karę pieniężną w wysokości 192 882 zł. Karę wyliczono z iloczynu zajętej powierzchni, opłaty za jeden dzień zajęcia pasa w wysokości 0,40 zł/1 m² powiększonej dziesięciokrotnie i ilości dni zajęcia pasa (51 dni). Decyzja stwierdza, iż okres zajęcia pasa drogi bez zezwolenia nie jest kwestionowana przez stronę. Powołując się na § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych organ stwierdza, iż wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego powinien zostać złożony co najmniej z trzymiesięcznym wyprzedzeniem. Wniosek został złożony w dniu [...] czerwca 2001 r. co uniemożliwiło zarządcy drogi wydanie zezwolenia w terminie, ponieważ zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia zarządca drogi był obowiązany uzyskać opinię w sprawie planowanego zajęcia pasa drogowego. Opinię lokalizacyjną G. D. otrzymał w dniu [...] czerwca 2001 r. i z dniem tym zarządca drogi wydał zezwolenie, a za okres do dnia [...] czerwca 2001 r. nałożył powyższą karę.

Od decyzji tej G. D. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżący zarzucał decyzji obrazę przepisów postępowania, prawa materialnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść decyzji.

Skarżący odwołuje się do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2002 r., z której wynika, że stwierdzenie nieważności uprzednio wydanej decyzji przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w [...] kończyło postępowanie w sprawie jako nieuzasadnione faktycznie i prawnie, bowiem stwierdzając nieważność decyzji Kolegium nie przekazało sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Pomimo tego Zarząd Dróg Miejskich wszczął postępowanie w sprawie po czym wydał zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została wydana, w ocenie skarżącego, z tymi samymi wadami faktycznymi i prawnymi co poprzednia. Zastosowano domniemanie kategorii drogi bez wyraźnej uchwały organu samorządowego z pogwałceniem zasad Rozdziału 2 kpa oraz art. 2 Konstytucji RP. Jako bezzasadne skarżący ocenia wszczęcie postępowania administracyjnego, a faktycznie jego wznowienie, jak określa bez podstawy prawnej zatem, w jego ocenie zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu wszczętym bezprzedmiotowo, co powinno skutkować jej uchyleniem i umorzeniem postępowania.

Z ostrożności procesowej skarżący podnosi, iż podstawa prawna decyzji z art. 11ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych nie odpowiada wyliczeniom nałożonej kary. Decyzja za podstawę jej naliczenia, co w przekonaniu skarżącego wynika wprost ze sposobu tego naliczenia, wzięła § 8a ust. 3, a nie § 10a ust. 3 tego rozporządzenia. Z tego wynika, że dokonano błędnej kwalifikacji stanu faktycznego odnosząc go do § 8 a nie do § 10a ust. 3 rozporządzenia. Decyzja powinna naliczać stawkę 0,25 zł/m² zajętej powierzchni pasa drogowego a nie 0,40 zł/m², ponieważ brak stosownej uchwały rady powiatu o zaliczeniu drogi do kategorii dróg powiatowych. Jednocześnie Zarząd Dróg Miejskich wydał decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego na podstawie § 8 ust. 9 rozporządzenia, czyli na zajęcie tego pasa pod parking, a nie decyzję zezwalająca na zajęcie pasa drogowego pod urządzenia i obiekty handlowe lub obiekty usługowe o czym traktuje § 10a w związku z § 11 ust. 3 rozporządzenia, tym samym opłata powinna zostać pomniejszona o 85%.

Skarżący powołuje się także na dotychczasowe postępowanie zarządcy drogi, które polegało na wydawaniu zezwoleń na zajęcie pasa drogowego z datą wsteczną, ponieważ skarżący od lat prowadził tam parking i co roku wznawiał zezwolenie. Ta praktyka doprowadziła do sytuacji, w której skarżący nie mógł złożyć wniosku o dalsze zezwolenie z wyprzedzeniem 3 miesięcy, ponieważ uprzednie zezwolenie otrzymał na okres od [...] stycznia 2001 r. do [...] kwietnia 2001 r., to jest na 4 miesiące, a nie jak wnioskował na 6 miesięcy. W związku z tym, w okresie po [...] kwietnia 2001 r. do czasu wydania kolejnego zezwolenia, zajmował "z konieczności" ów teren samowolnie. Samowolność ta, w ocenie skarżącego, wynikała nie ze złej woli skarżącego lecz z uprzedniej procedury wydawania zezwoleń przez zarządcę drogi. Takie postępowanie, jak stwierdza skarżący, narusza art. 7 Konstytucji RP, gdyż petent został ukarany za zachowanie niezależne od jego woli.

Skarżący nie zgadza się także z określeniem ilości dni zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. O nowe zezwolenie wystąpił w dniu [...] czerwca 2001 r. a decyzja zezwalająca została wydana w dniu [...] lipca 2001 r. na okres od [...] czerwca 2001 r. do [...] grudnia 2001 r. – czyli także za okres wsteczny. W przekonaniu skarżącego doliczono mu 12 dni niesłusznie, gdyż powinna zostać uwzględniona data złożenia wniosku, a więc okres samowolnego zajęcia pasa drogowego powinien zostać zmniejszony do 37 dni. Powołując się na decyzję z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] skarżący stawia zarzut dowolności określenia okresu ważności zezwolenia, co miało wpływ na zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia, bowiem decyzja zezwalająca powinna, w przekonaniu skarżącego, obowiązywać od daty złożenia wniosku ([...].06.2001 r.).

Organ administracji doręczając decyzję o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego na miesiąc przed upływem terminu na jaki poprzednie zezwolenie zostało udzielone, ustalającą okres zezwolenia z datą wsteczną, miał świadomość, iż skarżący nie będzie w stanie wywiązać się z obowiązku złożenia wniosku o nowe zezwolenie na trzy miesiące przed wygaśnięciem zezwolenia udzielonego mu tą decyzją.

Skarżący podnosi, iż dodanie do naliczonej kary ryczałtu za utrudnienie w ruchu jest bezpodstawne. Parking prowadzi od lat, a więc wydanie zezwolenia na dalszy okres nie zmieniało dotychczasowej sytuacji, czyli nie powstawało utrudnienie w ruchu. Przy obliczaniu opłaty karnej błędnie zastosowano § 8 ust. 5 rozporządzenia, gdzie jest mowa ryczałcie za utrudnienie w ruchu, gdyż żaden ruch na pozostałych elementach pasa drogowego nie miał miejsca.

Zdaniem skarżącego błędnie także przyjęto stawkę do naliczenia kary, gdyż powinna ona wynosić, tak jak w decyzji zezwalającej 0,03 zł/m², co daje po przemnożeniu przez 10 stawkę 0,3 zł/m², a nie 0,4 zł/m². Przedmiotowy teren, zgodnie z decyzją zezwalającą, zajmowany jest na prawach wyłączności pod parking oraz w sposób nieprzerwany, a więc zgodnie z § 8 ust. 9 rozporządzenia opłata jest ustalana na podstawie § 8 ust. 2-4 i pomniejszona o 85%.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ administracji stwierdza, iż decyzja o udzieleniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wydana [...] lipca 2001 r., na okres od [...] czerwca 2001 r. do [...] grudnia 2001 r., dlatego obejmuje okres w niej wskazany, ponieważ jej wydanie uzależnione było od wydania opinii w sprawie zajęcia pasa drogowego. Taką opinię skarżący otrzymał w dniu [...] czerwca 2001 r. Odnosząc się do zarzutu bezprzedmiotowości postępowania, Kolegium wskazuje, iż stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2001 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej decyzją Kolegium z dnia [...] sierpnia 2002 r. nie wyeliminowało przedmiotu sprawy, jakim jest zajmowanie pasa drogowego przez skarżącego. Tym samym stwierdzenie nieważności uprzedniej decyzji o nałożeniu kary nie przekreślało możliwości ponownego wszczęcia postępowania w tym samym zakresie. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz § 11 ust. 3 w/w rozporządzenia, ponieważ ustalono fakt zajmowania przez skarżącego pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. Jak wynika z ewidencji dróg znajdujących się w Zarządzie Dróg Miejskich, [...] rejestr [...] nie należy do dróg krajowych ani do dróg wojewódzkich, zatem posiada status drogi powiatowej, dla której opłaty za zajęcie pasa drogowego wynoszą 0,40 zł/m².

Ustalona w decyzji kara wyliczona została w oparciu o § 11 w/w rozporządzenia – w wysokości dziesięciokrotnej opłaty naliczonej na podstawie § 8 rozporządzenia.

Na decyzję tą G. D. złożył do Naczelnego Sądy Administracyjnego skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. Skarżący zarzuca decyzji wydanie jej z naruszeniem art. 217 Konstytucji RP, art. 40 § 7 ustawy o drogach publicznych i § 8 oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. Nadto zarzuca decyzji naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 11 i 156 § 1 pkt 4 kpa.

W ocenie skarżącego naruszenie art. 217 Konstytucji RP wyraża się w tym, iż kary nakładane za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia są daninami publicznymi, a tym samym (powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie P 6/02, OTK-A 2002/7/91) uważa, iż art. 47 ust. 7 ustawy o drogach publicznych stanowiący delegację do wydania rozporządzenia Radzie Ministrów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych jest niekonstytucyjny, a w konsekwencji § 11 tego rozporządzenia jest także niekonstytucyjny.

Zdaniem skarżącego decyzja została wydana w oparciu o § 11 ust. 1 rozporządzenia, natomiast kary naliczono według stawek z § 8 z pominięciem § 10b tego aktu, w sytuacji kiedy przepis ten w dacie wydania decyzji nadal obowiązywał. Skarżący jest świadom tego, iż § 10b wielokrotnie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego uznawany był za niekonstytucyjny, co jednak, w jego przekonaniu, nie zwalniało organu administracji od jego zastosowania.

Zdaniem skarżącego nieprawidłowo zastosowano § 11 ust. 1 rozporządzenia ponieważ przepis ten obejmuje przypadki zajęcia pasa drogowego z wyłączeniem sytuacji, gdy spowodowane to jest umieszczeniem na nim urządzenia nie związanego z funkcjonowaniem drogi - reklamy lub obiektu handlowego czy usługowego. W konsekwencji zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia obiektu usługowego, handlowego lub innego kwalifikuje zastosowanie § 11 ust. 2 lub ust. 3 rozporządzenia. W przekonaniu skarżącego parking jest obiektem usługowym co skutkuje zastosowaniem § 11 ust. 3 w związku z § 10a a nie § 8 ust. 3 rozporządzenia.

Odnosząc się do samowolności zajęcia pasa drogowego skarżący stwierdza, iż nie mógł dochować terminu wymaganego § 2 rozporządzenia z przyczyn podnoszonych już w odwołaniu od decyzji. Skoro zatem sam organ administracji uniemożliwił skarżącemu dochowanie wymaganego terminu do złożenia wniosku o zezwolenie, to tym samym nie można stawiać skarżącemu zarzutu samowolności w zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia.

Nadto skarżący powołuje się na naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 w związku z art. 107 § 1 kpa poprzez skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w zaskarżonej decyzji jako stronę G. D. a nie G. D. co powoduje, w ocenie skarżącego, nieważność zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej oddalenie powołując się na argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

- ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

(Dz. U. nr 153, poz.1269), zwana u.s.a.,

- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,

- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.

W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Na wstępie należy stwierdzić, iż przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja o nałożeniu kary pieniężnej, a nie decyzja o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego. W związku z tym wszelkie odnoszenie się do decyzji udzielającej zezwolenia, w tym do tego od jakiego terminu powinna w przekonaniu skarżącego ta decyzja obowiązywać, nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

G. D. zajął bez zezwolenia pas drogowy [...] rejon [...] o powierzchni 945,5 m².

Skarżący nie mógł wykazać się zezwoleniem na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego, gdyż faktycznie w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji zezwolenia tego nie posiadał. Zdaniem skarżącego okres zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia powinien być skrócony do 37 dni, ponieważ złożył on wniosek o dalsze zezwolenie w dniu [...] czerwca 2001 r. czyli od tej daty powinien, w jego przekonaniu, być traktowany jako posiadający zezwolenie.

Powyższego rozumowania nie sposób podzielić z uwagi na fakt, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (dalej określane jako rozporządzenie) wniosek w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego zainteresowany powinien złożyć co najmniej z 3-miesięcznym wyprzedzeniem, ponieważ zarządca drogi, zgodnie z § 3 rozporządzenia, przed udzieleniem zezwolenia obowiązany jest wydać opinię w sprawie planowanego zajęcia pasa drogowego, w której określa warunki i termin zajęcia pasa. Opinię tą G. D. otrzymał w dniu [...] czerwca 2001 r. otrzymując zezwolenie na okres od [...] czerwca 2001 r. do [...] grudnia 2001 r.

Skarżący przyznaje, iż był świadom okresu ważności uprzedniego zezwolenia. Kiedy otrzymał go pozostawał mu jedynie miesiąc na prowadzenie parkingu, tym samym nie mógł dochować wymogu zgłoszenia zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia – na trzy miesiące naprzód – i "z konieczności" dopuścił się samowoli. Powyższe nie wyjaśnia jednakże dlaczego skarżący złożył wniosek o wydanie następnego zezwolenia dopiero po 37 dniach od wygaśnięcia poprzedniego. To, że uprzednio udzielano mu zezwoleń z datami wstecznymi można potraktować jako naganną praktykę organu, która powinna skarżącemu uzmysłowić jakiego ryzyka dopuszcza się licząc na kontynuowanie tych nieprawidłowości.

Co do tej części stanu faktycznego Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie może brać pod uwagę "zwyczaju" jaki powstał w stosunkach pomiędzy skarżącym a organem, albowiem postępowanie to nie tworzyło stanu prawnego, który stanowiłby podstawę zaskarżenia decyzji w trybie przewidzianym ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jeżeli chodzi o niekonstytucyjność przepisów rozporządzenia należy wskazać, iż ustawa o drogach publicznych w art. 40 ust. 4 stanowi o prawie do nakładania kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Tym samym należy stwierdzić, iż to ustawa a nie rozporządzenie jest aktem normatywnym ustanawiającym kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, natomiast rozporządzenie precyzuje jedynie wysokości tych kar i podmioty uprawnione do ich pobierania. Tym samym okoliczność zajmowania pasa drogowego przez określony czas bez zezwolenia (na skutek wygaśnięcia i niewydania jeszcze nowego zezwolenia) uzasadniała wymierzenie kary pieniężnej, na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych. Podstawa ta została powołana w zaskarżonej decyzji administracyjnej. Tłumaczenia skarżącego, iż nie dopuścił się samowoli, chociaż był świadom wygaśnięcia zezwolenia i mimo tego dalej zajmował pas drogowy, nie można przyjąć za uzasadnione.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji dokonał nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia a nie za umieszczenie bez zezwolenia w tym pasie reklam lub obiektów, o których mowa w § 11 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Parking spełnia rolę usługową lecz nie jest "umieszczany" w pasie drogowym, albowiem teren ten jest zajmowany "pod" ów parking. Umieszczenie następuje przez zainstalowanie reklamy lub obiektu handlowego, usługowego, przez co należy rozumieć posadowienie reklamy lub tych obiektów w pasie drogowym. Rozróżnienie to wynika z treści § 8 ust. 9 rozporządzenia, który mówi o zajęciu pasa drogowego pod parking, a nie, jak ma to miejsce w § 10 i § 10a rozporządzenia, w których mowa o umieszczeniu reklam lub obiektów.

W związku z powyższym organ zasadnie zastosował § 11 ust. 1 rozporządzenia określający wysokość kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego, a nie za umieszczenie w nim reklamy lub obiektu.

Zgodnie z wykazem przygotowanym przez Starostwo Powiatu [...], jak podaje Zarząd Dróg Miejskich w piśmie z dnia [...] lipca 2002 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...],[...] zaliczona jest do kategorii dróg powiatowych.

Kara została więc naliczona, co do wysokości, na podstawie § 8 ust. 1 i ust. 3 (jak dla dróg powiatowych i gminnych) powołanego w § 11 ust. 1 rozporządzenia, to jest w wysokości odpowiadającej iloczynowi 0,40 zł/m² i ilości dni zajęcia pasa drogowego, pomnożonej przez 10, zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia. Naliczona kara nie obejmowała ryczałtu za utrudnienia w ruchu albowiem organ administracji ustalił, iż takie utrudnienie nie wystąpiło.

Należy wskazać, iż w dacie wydania pierwszej decyzji obowiązywało już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 150, poz. 1240). Rozporządzenie to uchylało § 10b rozporządzenia, aczkolwiek w § 2 nakazywało stosowanie w sprawach rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, przepisy dotychczasowych.

Skarżący powołuje się na to, że organ nie zastosował uchylonego § 10b rozporządzenia, a w związku z tym naliczył karę sprzecznie z rozporządzeniem.

Przepis § 10b stanowił, iż stawki opłat, o których mowa w § 8, 10 i 10a, podlegały zmianom stosownie do kwartalnego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w stosunku do kwartału poprzedniego, licząc od następnego miesiąca po miesiącu, w którym wskaźnik ten został ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Jeżeli zezwolenie zostało wydane przed ogłoszeniem wskaźnika stawki opłat, o których mowa w § 8, 10 i 10a, nie ulegały przeliczeniu według nowego wskaźnika.

Jak z powyższego wynika przepis § 10b stosował się do opłat określanych w zezwoleniu za zajęcie pasa drogowego, jednakże pośrednio przez § 11 ust. 1, który odwołuje się do § 8 zawartego w treści § 10b, uchylony przepis miał także zastosowanie do opłat karnych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, jednakże przepis ten wprowadzając waloryzację stawek opłat był wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.

W kwestii tej wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, między innymi w wyroku z dnia 29 czerwca 2001 r. (II SA 1255/00) stwierdzając, iż: "Powołany w § 10b rozporządzenia Rady Ministrów z 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zm.) komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w którym ogłaszane są kwartalne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, publikowany w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", niewątpliwie nie ma waloru źródła prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji. Tak więc z tego punktu widzenia ów "wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych" nie może stanowić samoistnej podstawy do nałożenia przez organ administracji publicznej na określony podmiot prawny obowiązku w postaci zapłaty kary pieniężnej podwyższonej (...) stosownie do tego wskaźnika. Waloryzowanie opłat na podstawie wskaźnika Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie cen towarów i usług konsumpcyjnych jest dopuszczalne, jednakże musi ono być przewidziane wyraźnie w samej ustawie, tj. w konkretnym przepisie ustawy, stanowiącym upoważnienie do takiego właśnie obliczenia i wymierzenia opłaty przez organ załatwiający daną sprawę administracyjną."

Podzielając powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż zastosowanie owego wskaźnika stałoby się, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, podstawą do stwierdzenia wydania decyzji w oparciu o przepis niekonstytucyjny. Sąd orzekający uchylając zaskarżoną decyzję administracyjną obowiązany byłby (zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) do wskazania organowi kierunków dalszego postępowania. Z powyższym wiązałoby się zalecenie zastosowania przedmiotowego § 10b rozporządzenia, przy pełnej świadomości jego niekonstytucyjności. Sąd nie może zalecać stosowania prawa, którego zastosowanie w konsekwencji sprowadzałoby się do stwierdzenia przez tenże sąd, iż organ oparł swoje rozstrzygnięcie na wadliwej podstawie prawnej. W rezultacie niezastosowanie się przez organ administracji do treści § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych stanowi naruszenie prawa materialnego (§ 10b rozporządzenie) jednakże nie ma ono wpływu na wynik sprawy albowiem w konsekwencji dalszego postępowania administracyjnego doszłoby do ponownego wydania decyzji identycznej z zaskarżoną jako odpowiadającej prawu.

Nadto należy zauważyć, iż zgodnie z art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, jeżeli jednocześnie nie stwierdza naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji (co w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi). Niewątpliwie takim orzeczeniem byłby wyrok uchylający zaskarżoną decyzję, bowiem w konsekwencji jego wykonania, zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych, organ administracji obowiązany były do zastosowania § 10b rozporządzenia, co zwiększałoby wysokość kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, naruszenia przez organ administracji art. 156 § 1 pkt 4 w związku z art. 107 § 1 kpa poprzez skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, należy stwierdzić, iż zarzut ten jest chybiony. Decyzja zawiera oczywistą omyłkę w nazwisku adresata nie mającą znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia a nie ulega wątpliwości, iż została skierowana do właściwej osoby, na co wskazuje prawidłowe imię i nazwisko skarżącego wielokrotnie wymieniane w uzasadnieniu oraz zawarte po treści "otrzymują". Skarżący niewątpliwie identyfikuje się z zaskarżoną decyzją, czego dowodem jest chociażby fakt jej zaskarżenia, co także dowodzi, iż nie ma wątpliwości kto jest adresatem tego orzeczenia. Powstały błąd pisarski podlega usunięciu w trybie art. 113 kpa. Zgodnie bowiem z art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Sytuacje taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdzie w sposób widoczny dodano lub opuszczono literę w nazwisku strony. Określając błąd pisarski jako oczywistą omyłkę Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2001 r. (II SA 863/00) stwierdził, iż jest to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów.

W tych warunkach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.