Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1628/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Organizacje społeczne
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 16 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: O dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu - w myśl art. 31 par. 2 Kpa - orzeka organ administracji w formie postanowienia, zaś na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu służy zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego.

TEZY

O dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu - w myśl art. 31 par. 2 Kpa - orzeka organ administracji w formie postanowienia, zaś na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu służy zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Samorządu Mieszkańców Osiedla C. w W. na decyzję Wojewody W. (...). w przedmiocie pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorząd Mieszkańców Osiedla "C." w W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Wojewody z dnia 10 czerwca 1997 r. wydanie na podstawie art. 134 w związku z art. 28 Kpa, stwierdzające niedopuszczalność odwołania wobec braku przymiotu strony oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano, iż zaskarżona odwołaniem decyzja Prezydenta m. W. z dnia 5 września 1996 r. zezwalająca Spółdzielni Mieszkaniowej "C." na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie posesji przy ul. P. w W. została doręczona inwestorowi w dniu 5 września 1996 r., która była jedyną stroną biorącą udział w postępowaniu. Po upływie 14 dni od tej daty decyzja stała się ostateczna. Do organu pierwszej instancji w dniu 30 października 1996 r., a więc w dacie, gdy decyzja była już ostateczna, wpłynęło odwołanie skarżącego Samorządu Mieszkańców, który nie brał udziału w postępowaniu. Stosownie do art. 31 par. 1 pkt 2 i par. 2 Kpa uczestniczenie organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony jest uzależnione od zgłoszenia żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu i od wydania przez organ administracji postanowienia o dopuszczeniu tej organizacji. Takiego żądania Samorząd Mieszkańców nie złożył, nie było również wydane postanowienie o dopuszczeniu go do udziału na prawach strony w postępowaniu. Zgodnie ponadto z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z zakresu pojęcia "organizacja samorządowa" w rozumieniu art. 5 par. 2 pkt 5 Kpa należy wyłączyć samorząd terytorialny /wyrok NSA z dnia 26 marca 1992 r. SA/Wr 300/92, postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 1996 r. IV SA 1724/95/. Wobec tego, że organy samorządu terytorialnego nie mieszczą się w pojęciu organizacji społecznej, nie mają do nich zastosowanie przepisy art. 31 Kpa określające tryb dopuszczania organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej innej osoby.

W skardze zarzuca się, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu co do braku przymiotu strony jest niesłuszne, gdyż postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1996 r. IV SA 1525/95 Sąd stwierdził, iż skarżącemu Samorządowi Mieszkańców służą prawa strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, którego to postanowienia nie uznał Wojewoda. Według skarżącego nietrafne jest również twierdzenie, iż Samorząd powinien zgłosić żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu, skoro posiada prawo udziału na mocy statutu jako organizacja społeczna zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, to nie musi ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sposób szczególny. Nietrafne jest także stanowisko, iż zaskarżona decyzja stała się ostateczna, skoro Samorząd Mieszkańców, któremu decyzja ta nie została doręczona, wniósł odwołanie następnego dnia po dowiedzeniu się o jej istnieniu.

W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Wprawdzie brak przymiotu strony nie stanowi przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 Kpa, lecz powinna być w tym wypadku wydana decyzja o umorzeniu postępowania, to jednak druga z okoliczności uzasadniających w ocenie organu orzekającego orzeczenie o niedopuszczalności odwołania, to jest wniesienie odwołania z uchybieniem ustawowego terminu, stanowi podstawę do wydania postanowienia przewidzianego w art. 134 Kpa.

Przyjmując, iż o tym, że skarżącemu Samorządowi Mieszkańców przysługuje prawo do korzystania z środków przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego dla organizacji społecznej, przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu powołanym w skardze, to jednak zasadne jest stanowisko organu orzekającego w niniejszej sprawie, że o dopuszczeniu do udziału organizacji społecznej w myśl art. 31 par. 2 Kpa orzeka organ administracji w formie postanowienia, zaś na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu służy zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Niesporne w niniejszej sprawie jest, że skarżący Samorząd Mieszkańców nie wnosił o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak też nie brał udziału w tym postępowaniu w wyniku faktycznego udostępnienia mu takiej możliwości. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana jako stronie jedynie inwestorowi. Okolicznością nie budzącą zastrzeżeń jest, że skarżący Samorząd Mieszkańców dowiedział się o istnieniu kwestionowanej decyzji już po upływie terminu do wniesienia odwołania dla strony, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a zatem w czasie, gdy decyzja ta była już ostateczna.

W tym stanie rzeczy za nie naruszające prawa należy uznać orzeczenie, wydane na podstawie art. 134 Kpa stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego po terminie. Skarżący Samorząd Mieszkańców natomiast w wypadku podtrzymywania stanowiska, iż ma prawa strony, które zostały ograniczone wobec niedopuszczenia go do udziału w sprawie, może domagać się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.