Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1948/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 2, art. 77 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1137/16 w sprawie ze skargi K.M. i G.M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku konserwacji rowu melioracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 7 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.M. i G.M. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z [...] marca 2016 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku konserwacji rowu melioracyjnego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] marca 2013 r. Starosta Ciechanowski zobowiązał skarżących jako współwłaścicieli działek o numerach ewid. [...] położonych w miejscowości [...] do wykonania konserwacji urządzenia melioracji wodnej szczegółowej – rowu melioracyjnego RK-9 na odcinku od km 1+760 km do km 2+151 jego biegu, to jest na długości 391 m. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.; dalej: Prawo wodne).

Odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący.

Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, z wyjątkiem części dotyczącej terminu wykonania nałożonych decyzją obowiązków, ustalając ten termin do 15 grudnia 2013 r. Skarżący wnieśli skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 5 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2429/13 uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z [...] sierpnia 2013 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję z [...] marca 2013 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta Ciechanowski decyzją z [...] września 2015 r. zobowiązał skarżących do wykonania konserwacji urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, wskazując szczegółowo jej zakres i ustalając terminy wykonania poszczególnych prac.

Starosta Ciechanowski opisał szczegółowo przebieg postępowania i zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wskazał, że prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 77 Prawa wodnego zobowiązał wszystkich właścicieli gruntów znajdujących się w zasięgu oddziaływania odcinka rowu długości 440 m położonego na terenie powiatu ciechanowskiego, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący.

Decyzją z [...] marca 2016 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2015 r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, w tym w zakresie konieczności zastosowania w tej sprawie art. 77 Prawa wodnego.

Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Oddalając skargę Sąd I instancji w pierwszej kolejności podkreślił, że sprawa była już przedmiotem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd stwierdził wówczas, że rów melioracyjny RK-9 jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej i zlokalizowany jest na działce ewidencyjnej o numerze [...], a jego posiadaczem jest Skarb Państwa – Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ciechanowie. Sąd uznał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy zasadnie nałożono na skarżących obowiązek wykonania konserwacji spornego rowu we wskazanym w decyzji zakresie. Sąd wskazał, że nałożenie na skarżących tak szerokiego zakresu obowiązków należytego utrzymania spornej części rowu jakie wynikały z decyzji z [...] marca 2013 r. wymagało uprawdopodobnienia – czy ich wykonanie przełoży się bezpośrednio na właściwe funkcjonowanie rowu jako urządzenia liniowego. Wynikało to z braku wyjaśnienia przez organy stanu jaki istnieje na gruncie skarżących. Organy nie odniosły się i nie zbadały, czy zmiana kierunku odpływu wód z należących do skarżących działek wynikała z działalności spółki wodnej związanej z niewłaściwym wykonaniem skarp rowu. W sytuacji uznania, że stan jaki istnieje na gruntach skarżących nie jest związany z nienależytym utrzymaniem rowu przez podmioty z niego korzystające, ale z niewłaściwym jego wykonaniem, sprawa w pierwszej kolejności powinna być rozstrzygnięta na gruncie art. 29 Prawa wodnego.

W ocenie Sądu I instancji, ponownie rozpoznając sprawę organy wykonały wytyczne wynikające z powyższego wyroku. Według ustaleń organów, rów melioracyjny figuruje w ewidencji Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ciechanowie jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej i pełni funkcję określoną art. 70 Prawa wodnego. Na terenie powiatu ciechanowskiego oznaczony jest symbolem RK-9. Ma długość 4935 m, w tym w obrębie powiatu ciechanowskiego, na terenie [...], długość ta wynosi 440 m (od km 1+760 do km 2+200), pozostała część rowu położona jest w powiecie P.m. Rów ten odprowadza wody do rzeki [...] w gminie [...], powiat P.. Na odcinku od km 0+000 do km 0+965 objęty jest działalnością Gminnej Spółki Wodnej w [...], a na terenie miejscowości [...]j, gm. [...], od km 2+200 do km 4+170, objęty jest działalnością Gminnej Spółki Wodnej [...]. Z kolei w m. [...] rów nie jest objęty działalnością żadnej spółki wodnej. Działalnością taką na ostatnim z wymienionych odcinków nie był również objęty w przeszłości. Żadna ze spółek wodnych nie wykonywała prac na rowie melioracyjnym RK-9 w m. [...], ponieważ żadna ze spółek nie obejmowała swoim działaniem odcinka rowu położonego w tej miejscowości. Okoliczności te organy ustaliły na podstawie informacji uzyskanych od Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Warszawie Oddział w Ciechanowie Inspektorat Ciechanów (pisma z 12 września 2014 r. i 13 grudnia 2012 r.), Powiatowego Związku Spółek Wodnych w P. (pisma z 12 września 2014 r. i 18 grudnia 2014 r. oraz 17 grudnia 2012 r.), Gminnej Spółki Wodnej w [...] (pismo z 18 września 2014 r.) i Gminnej Spółki Wodnej w [...] (pismo z 30 października 2014 r.) oraz Starosty P. (pisma z 12 stycznia 2015 r. i 9 lutego 2015 r.). Przeprowadzono również dowód z zeznań świadków wskazanych przez skarżących (protokół z przesłuchania świadków z 28 lipca 2015 r.). Zeznaniom tym odmówiono wiarygodności z powodu szeregu pojawiających się w zeznaniach rozbieżności, które dotyczyły określenia sposobu wykonywania prac konserwacyjnych, rodzaju użytego sprzętu mechanicznego oraz terminu wykonania (11 lat – 18, 20 lat temu). Ponadto świadkowie wskazali, że prace konserwacyjne na spornym odcinku rowu wykonywała Spółka Wodna P., a z informacji Powiatowego Związku Spółek Wodnych w P. wynika, że żadna ze spółek wodnych zrzeszonych w Związku nie wykonywała prac na odcinku rowu w m. [...]. Z analizy dokumentacji statutowej Gminnej Spółki Wodnej w P. przeprowadzonej przez organ I instancji wynika, że terenem działania Gminnej Spółki Wodnej w P. jest tylko teren Gminy P., dlatego odcinek rowu zlokalizowany na terenie Gminy [...] nie mógł być objęty działalnością tej Spółki. Sąd I instancji zauważył, że skarżący w toku postępowania podawali sprzeczne informacje co do ewentualnego podmiotu, który byłby odpowiedzialny za obecny stan spornego odcinka rowu. Najpierw bowiem twierdzili, że to spółka wodna wykonywała prace, które przyczyniły się do wadliwego funkcjonowania rowu, a następnie, że prace były prowadzone przez nieznanego wykonawcę. Żadnej z tych okoliczności nie potwierdziło przeprowadzone przez organy postępowanie. Ponadto dołączone do akt sprawy wezwanie do zapłaty składki członkowskiej z 1997 r., 2000 r. i 2002 r. oraz dowody opłaty z 2000 r. – 2005 r. na rzecz Gminnej Spółki Wodnej "P." nie są dowodem, że spółka ta wykonała konserwację urządzeń melioracji wodnych szczegółowych położonych na terenie objętym postępowaniem. Sporny odcinek rowu nigdy nie był i nie jest objęty obszarem działania przedmiotowej spółki, a skarżący nie są jej członkami.

Sąd I instancji wskazał, że Starosta Ciechanowski zobowiązał wszystkich właścicieli gruntów znajdujących się w zasięgu oddziaływania odcinka rowu długości 440 m położonego na terenie powiatu ciechanowskiego, w m. [...], gm. [...], proporcjonalnie do odnoszonych korzyści. W wyniku tych postępowań wydane zostały trzy decyzje zobowiązujące do wykonania konserwacji rowu melioracyjnego RK-9. Decyzje dotyczące odcinków od km 2+151 do km 2+197,5 i od km 2+197,5 do km 2+200, tj. na długości 49 m, są ostateczne. Konserwacja rowu na tych odcinkach została przeprowadzona. Zdaniem Sądu I instancji, organ wykazał, że wykonywanie zabiegów konserwacyjnych w zakresie określonym decyzją Starosty Ciechanowskiego z [...] września 2015 r., w powiązaniu z pracami na odcinku rowu zlokalizowanym na terenie powiatu P., pozwoli na sprawne przeprowadzenie wód do odbiornika - rzeki Kolnicy, a zatem przełoży się na prawidłowe funkcjonowanie rowu. Z informacji Starosty P. z 22 sierpnia 2014 r. i 15 maja 2015 r. wynika bowiem, że odcinek rowu od km 0+000 do km 0+965 jest drożny oraz na bieżąco konserwowany, a na odcinku rowu w obrębie [...], gm. [...] prace konserwacyjne polegające na odkrzaczeniu skarp rowu, miały zostać wykonane przez zainteresowanych właścicieli gruntów w terminie do 31 maja 2015 r., a odmulenie i wyrównanie skarp bezpośrednio po żniwach. Jednocześnie Starosta P. zapewnił, że wykonanie prac konserwacyjnych przez właścicieli i dzierżawców będzie na bieżąco monitorował, a w przypadku, gdyby nie zostały wykonane w ustalonym terminie zostaną wszczęte postępowania administracyjne w celu wydania decyzji nakazującej konserwację. Z kolei w decyzji zobowiązującej skarżących do wykonania czynności konserwacyjnych rowu RK-9 wykazano, że sytuacja na gruntach przyległych do rowu ulegnie poprawie, gdy zostanie wykonana konserwacja rowu. Udrożnienie rowu stworzy odpowiednie warunki do odwodnienia terenów przyległych. Zakres prac konserwacyjnych określonych w decyzji stanowi konserwację bieżącą zalecaną przy utrzymaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, w tym rowów melioracyjnych. Konserwacja bieżąca polega na minimum dwukrotnym obkaszaniu skarp (przynajmniej dwa razy w sezonie wegetacyjnym), usunięciu roślin pływających w rowach, oczyszczaniu dna i odmulaniu dna rowu. W przypadku rowu melioracyjnego RK-9 w m. [...], z powodu długoletniego braku konserwacji rowu skarpy rowu porośnięte są drzewami, które na potrzeby konserwacji należy usunąć. Drzewa te zagrażają funkcjonowaniu rowu, ale również uniemożliwiają jego prawidłową konserwację. Do właściwego odmulenia rowu z zachowaniem odpowiedniego nachylenia skarp musi być zapewniony dostęp sprzętu. Rosnące po obu stronach w korycie rowu drzewa uniemożliwiają ten dostęp. Wykaszanie roślinności zapobiega zmniejszaniu przepustowości przepływu wody i podnoszeniu się jej poziomu, co niekorzystnie wpływa na nadmierne nawilgotnienie terenu. Nadmierne zamulenie sprawia, że rów nie jest w stanie spełniać swojej funkcji odbioru i odprowadzenia wody lub jej doprowadzenia".

W ocenie Sądu I instancji, przeprowadzone postępowanie wykazało, że obowiązek utrzymania rowu (zachowanie funkcji odprowadzania wód, zarówno z działki, na której jest zlokalizowany, jak i z terenów położonych powyżej i nieszkodliwego oddziaływania na grunty), jako urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, spoczywał na zainteresowanych właścicielach gruntów. Zainteresowanym właścicielem jest każdy rolnik, który objęty jest oddziaływaniem takiego rowu melioracyjnego w ramach tzw. obszaru konkurencyjnego. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że rów RK-9 zlokalizowany na działce nr [...] przebiega w granicy działek skarżących o numerach [...] w m. [...], co oznacza że skarżący posiadają grunty zlokalizowane w obszarze konkurencyjnym, a tym samym niezależnie od woli czy własnego działania korzystają z funkcjonowania przedmiotowego rowu i tym samym ponoszą odpowiedzialność za jego stan techniczny i brak drożności, w wyniku zaniedbania wykonywania spoczywającego na nich obowiązku utrzymania urządzenia wodnego. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżący odnoszą korzyści z rowu melioracyjnego. W przypadku terenów rolnych wyposażonych w urządzenia melioracji wodnych szczegółowych korzyść polega na samej możliwości korzystania z gruntów, a nie z osiągania dochodów np. z upraw prowadzonych na tym terenie. Starosta Ciechanowski na podstawie powierzchni poszczególnych działek znajdujących się według ewidencji w obszarze oddziaływania systemu melioracyjnego ustalił proporcjonalnie wielkość odnoszonych z systemu melioracyjnego korzyści dla działek zlokalizowanych w odwadnianym obszarze, które stanowiły udział poszczególnych właścicieli w konserwacji odcinka rowu melioracyjnego w odniesieniu do jego długości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący.

W pierwszej kolejności skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, błędną wykładnię art. 73 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 13 oraz w związku z art. 70 ust. 1 Prawa wodnego polegającą na niezasadnym zakwalifikowaniu rowu RK-9 jako urządzenia melioracji szczegółowej, pomimo że wskazane przepisy wyraźnie określają jakie wymogi spełniać musi rów, żeby zaliczyć go do tej kategorii, a rów RK-9 nie spełnia tych wymogów. Doprowadziło to do niezasadnego zastosowania art. 77 ust. 1 i 2 Prawa wodnego.

Po drugie, błędną wykładnię art. 71 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 5 oraz pkt 7 oraz w związku z art. 70 ust. 1 Prawo wodne polegającą na niezasadnym braku zakwalifikowania rowu RK-9 jako urządzenia melioracji podstawowej, pomimo że wskazane przepisy wyraźnie określają jakie wymogi musi spełniać rów, żeby zaliczyć go do tej kategorii. Rów RK-9 spełnia te wymogi, co doprowadziło do niezasadnego zastosowania art. 77 ust. 1 i 2 Prawa wodnego.

Po trzecie, niezastosowanie art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, pomimo że zaistniały podstawy do ustalenia, że teren rowu RK-9 uległ uszkodzeniu na skutek działania osób trzecich bądź przypadku ze szkodą dla skarżących. Stanowi to podstawę do nałożenia obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody na właściciela gruntu, a nie na skarżących.

Po czwarte, błędne zastosowanie art. 77 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, pomimo że brak było przesłanek do nałożenia na skarżących obowiązku wykonania konserwacji rowu RK-9, ponieważ zastosowanie w tej sprawie ma art. 29 Prawa wodnego, jak i skarżący nie osiągają korzyści z funkcjonowania danego urządzenia melioracji wodnej.

Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, niewłaściwe zastosowanie art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. polegające na dokonaniu nienależytej kontroli działalności organów administracji publicznej w związku z oddaleniem skargi na decyzję wydaną z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych.

Po drugie, niewłaściwe zastosowanie art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na zbadaniu legalności decyzji z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy oraz przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w tej sprawie.

Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi, pomimo że decyzje zostały wydane bez należytego zgromadzenia i rozważenia materiału dowodowego. Polegało to w szczególności na bezpodstawnej odmowie uwzględnienia zeznań świadków, z których jednoznacznie wynikało, że obszar rowu melioracyjnego RK-9 był w latach ubiegłych przedmiotem prac porządkowych przeprowadzanych ze szkodą dla skarżących. Ponadto oddalono wniosek skarżących o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, niezbędnej dla ustalenia stosunków wodnoprawnych na gruntach skarżących oraz przyczyn ich powstania. Dodatkowo organy dokonały błędnej oceny materiału dowodowego w postaci pism Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ciechanowie, jak również Zarządu Spółki Wodnej w P.. Polegało to na bezpodstawnym uznaniu, że podmioty te wskazały, że nie wykonywały prac na terenie rowu melioracyjnego RK-9. Z pism tych wynika natomiast, że podmioty te nie są w stanie ustalić tych okoliczności. Ponadto skarżący zarzucili błędną ocenę materiału dowodowego w postaci dowodów wypłat za konserwację urządzeń melioracyjnych oraz wezwań do zapłaty tych należności przez przyjęcie, że dotyczyły one obszaru zmeliorowanego w miejscowości [...]. Błędna ocena materiału dowodowego dotyczyła także niekorzystnego wypływu rowu na grunty skarżących oraz braku odnoszenia przez nich korzyści z funkcjonowania rowu, jak również wykonywania na terenie rowu prac porządkowych.

Po czwarte, art. 151 p.p.s.a przez oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja została wydana z oczywistym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów procedury administracyjnej.

Po piąte, niewłaściwe zastosowanie art. 153 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu uwzględnienia w toku postępowania oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2014 r., IV SA/Wa 2429/13, w szczególności w zakresie konieczności ustalenia, czy stan jaki istnieje na gruntach skarżących związany jest z nienależytym utrzymaniem rowu przez podmioty z niego korzystające czy z jego niewłaściwym wykonaniem.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Ciechanowskiego z 17 września 2015 r.

Ponadto skarżący wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Należy także zaznaczyć, że jeżeli w skardze kasacyjnej postawiono jednocześnie zarzuty naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, to w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć te ostatnie zarzuty, co umożliwi dokonanie prawidłowej oceny zastosowania lub wykładni powołanych przepisów prawa materialnego w danym stanie faktycznym.

Po pierwsze, chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 jak i art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy stanu faktycznego. W szczególności zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a. właściwe organy na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceniają czy dana okoliczność została udowodniona. W tej sprawie na zainteresowanych właścicieli tych gruntów został nałożony obowiązek utrzymania rowu (zachowania funkcji odprowadzania wód, zarówno z działki, na której jest zlokalizowany, jak i z terenów położonych powyżej i nieszkodliwego oddziaływania na grunty), ponieważ jest to urządzenie melioracji wodnej szczegółowej. Natomiast zainteresowanym właścicielem jest każdy podmiot objęty oddziaływaniem przedmiotowego rowu melioracyjnego w ramach tzw. obszaru konkurencyjnego. Ponadto z ustaleń materiału dowodowego w tej sprawie wynika, że rów RK-9 jest usytuowany na działce nr [...] i przebiega w granicy działek skarżących o numerach [...] w m. [...]. Oznacza to, że grunty skarżących są położone w tzw. obszarze konkurencyjnym, czyli nawet niezależnie od ich woli lub działalności korzystają z funkcjonowania danego rowu. Dlatego też ponoszą odpowiedzialność za jego stan techniczny, jak i brak drożności z powodu braku realizacji nałożonego na nich obowiązku dotyczącego prawidłowego utrzymania danego urządzenia wodnego. Natomiast realizacja zabiegów konserwacyjnych nałożonych w osnowie decyzji Starosty Ciechanowskiego z [...] września 2015 r., w związku z pracami na odcinku rowu usytuowanym na obszarze powiatu P. pozwoli na prawidłowe odprowadzenie wód do odbiornika – rzeki Kolnicy, co z kolei umożliwi prawidłowe funkcjonowanie rowu na całej jego długości. Z pism Starosty P. z 22 sierpnia 2014 r., jak i z 15 maja 2015 r. wynika, że odcinek rowu od km 0+000 do km 0+965 jest drożny, a także na bieżąco konserwowany. Natomiast na odcinku rowu w obrębie [...], gm. [...] prace konserwacyjne dotyczące odkrzaczenia skarp rowu, powinny być zrealizowane przez zainteresowanych właścicieli gruntów w terminie do 31 maja 2015 r., przy czym tylko odmulenie i wyrównanie skarp bezpośrednio po żniwach.

Należy także podkreślić, że w uzasadnieniu decyzji, która nakładała na skarżących obowiązek wykonania czynności konserwacyjnych przedmiotowego rowu RK-9 podkreślono, że w celu poprawy sytuacji na gruntach przyległych do rowu niezbędna jest także konserwacja tego rowu, ponieważ udrożnienie tego rowu umożliwi także odwodnienie terenów przyległych. Jest to bowiem konserwacja bieżąca konieczna dla prawidłowego utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, a więc także rowów melioracyjnych. Zakres przedmiotowy konserwacji bieżącej polega na co najmniej dwukrotnym obkaszaniu skarp – czyli dwa razy w sezonie wegetacyjnym – usunięciu roślin pływających w rowach, oczyszczaniu dna i oczywiście odmulaniu dna rowu. W odniesieniu do rowu melioracyjnego RK-9 z powodu braku jego konserwacji przez długi okres skarpy rowu porośnięte są drzewami, które podczas konserwacji powinny być wycięte, a w przypadku odmulenia tego rowu biorąc pod uwagę odpowiednie nachylenie skarp musi być zapewniony dostęp sprzętu mechanicznego.

Należy również zaznaczyć, że skarżący odnoszą korzyści z przedmiotowego rowu melioracyjnego, ponieważ na takich terenach rolnych korzyść polega na możliwości korzystania z tych gruntów, a nie z osiągania dochodów np. z upraw prowadzonych na tym obszarze. Ponadto Starosta Ciechanowski na podstawie powierzchni poszczególnych działek będących w ewidencji gruntów w obszarze oddziaływania systemu melioracyjnego przyjął proporcjonalnie wielkość uzyskiwanych z systemu melioracyjnego korzyści dla działek, które są położone w odwadnianym terenie, a które są udziałem poszczególnych właścicieli w zakresie konserwacji odcinka danego rowu melioracyjnego, odniesionego do jego długości.

Z kolei przedmiotowy rów melioracyjny jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej nie był objęty działalnością żadnej spółki wodnej. Oznacza to, że żadna ze spółek wodnych nie prowadziła prac na odcinku rowu zlokalizowanego w tej miejscowości. Wynika to jednoznacznie z informacji podanych przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Warszawie Oddział w Ciechanowie Inspektorat Ciechanów (pisma z 12 września 2014 r. i 13 grudnia 2012 r.), Powiatowy Związek Spółek Wodnych w P. (pisma z 12 września 2014 r. i 18 grudnia 2014 r. oraz 17 grudnia 2012 r.), Gminną Spółkę Wodną w [...] (pismo z 18 września 2014 r.) i Gminną Spółkę Wodną w [...]u (pismo z 30 października 2014 r.), a także Starostę P. (pisma z 12 stycznia 2015 r. i 9 lutego 2015 r.). Także zgodnie z dyspozycją z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. dokonano w postępowaniu dowodowym oceny dowodu z zeznań świadków wskazanych przez skarżących (protokół z przesłuchania świadków z 28 lipca 2015 r.). Zeznaniom tym odmówiono wiarygodności z powodu szeregu pojawiających się w zeznaniach rozbieżności, które dotyczyły określenia sposobu wykonywania prac konserwacyjnych, rodzaju użytego sprzętu mechanicznego oraz terminu wykonania (11 lat – 18, 20 lat temu). Ponadto świadkowie wskazali, że prace konserwacyjne na spornym odcinku rowu wykonywała Spółka Wodna P., a z informacji Powiatowego Związku Spółek Wodnych w P. wynika, że żadna ze spółek wodnych zrzeszonych w Związku nie wykonywała prac na odcinku rowu w m. [...].

Wynika to także z analizy dokumentacji statutowej Gminnej Spółki Wodnej w P., której właściwość miejscowa obejmuje tylko obszar Gminy P.. Oznacza to, że odcinek rowu zlokalizowany na terenie Gminy [...] nie mógł być objęty działalnością tej Spółki Wodnej. Jednocześnie skarżący w toku postępowania dowodowego sami podawali sprzeczne informacje dotyczące potencjalnego podmiotu odpowiedzialnego za obecny stan danego odcinka rowu melioracyjnego. Początkowo twierdzili bowiem, że powyższa spółka wodna realizowała prace konserwacyjne, które miały spowodować nieprawidłowe działanie danego rowu melioracyjnego, a następnie stwierdzili, że prace były wykonywane przez nieznanego wykonawcę. Natomiast tych ustaleń faktycznych nie potwierdziło przeprowadzone postępowanie dowodowe. Świadczą o tym także dołączone do akt sprawy wezwania dotyczące zapłaty składki członkowskiej z 1997 r., 2000 r. i 2002 r., jak i dowody opłaty z lat 2000–2005 r. na rzecz gminnej Spółki Wodnej P.. Nie są to bowiem dowody, że dana spółka wodna realizowała prace konserwacyjne dotyczące urządzenia melioracji wodnej szczegółowej zlokalizowanego na terenie objętym tym postępowaniem. Ponadto sporny odcinek rowu melioracyjnego nie był, jak i nie jest objęty właściwością miejscową działania przedmiotowej spółki, a skarżący nie są jej członkami.

Po drugie, brak jest także przesłanek do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a., biorąc pod uwagę wskazania i ocenę prawną dotycząca dalszego postępowania wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2429/13). Dlatego też ponownie rozpatrując tę sprawę Sąd I instancji dokonał kompleksowej kontroli i oceny zebranego materiału dowodowego, z którego obecnie wynika, że prawidłowo nałożono na skarżących obowiązek realizacji konserwacji przedmiotowego rowu w zakresie określonym w osnowie decyzji właściwego organu I instancji.

Po trzecie, podobnie zarzut dotyczący naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Zarzut taki nie może być skutecznie podniesiony w ramach wskazanej podstawy kasacyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Norma ta określa zatem granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny. Ponadto, granice sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że naruszenie przedmiotowej normy zachodzi jeżeli Sąd I instancji wykroczy poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga. Natomiast w tej sprawie Sąd I instancji ocenił legalność zaskarżonej decyzji, czyli nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Sąd I instancji odniósł się także do wszystkich zarzutów skarżącego, lecz jednocześnie, nie będąc związany granicami tych zarzutów dokonał pełnej analizy stanu prawnego sprawy. Z kolei strona zobowiązana jest powiązać art. 134 § 1 p.p.s.a. z takimi przepisami, których naruszenia przez organ administracji nie dopatrzył się Sąd I instancji, co w tej sprawie oczywiście nie wystąpiło.

Po czwarte, w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy nie są także zasadne wszystkie zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie przepisów prawa materialnego. W szczególności chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi błędną wykładnię art. 73 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 19 jak i także w związku z art. 70 ust. 1 Prawa wodnego z powodu uznania rowu RK-9 jako urządzenia melioracji szczegółowej, co z kolei miało spowodować nieprawidłowe zastosowanie art. 77 ust. 1 i 2 Prawa wodnego. Dotyczy to również zarzutu, który podnosi błędną wykładnię art. 71 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 5 oraz pkt 7 – przy czym pkt 7 został uchylony – w związku z art. 70 ust. 1. Miało to polegać na braku zakwalifikowania rowu RK-9 jako urządzenia melioracji podstawowej, chociaż powyższe przepisy regulują zdaniem skarżących jakie wymogi musi spełniać rów RK-9, żeby zaliczyć go do tej kategorii, a nie dokonanie tego doprowadziło do niezasadnego zastosowania art. 77 ust. 1 i 2 Prawa wodnego. Jednak już w prawomocnym wyroku z 5 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2429/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednoznacznie orzekł, że "w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że rów melioracyjny RK-9 jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej w rozumieniu art. 77 ustawy Prawo wodne". Jest to wiążąca ocena prawna, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Dlatego też realizując powyższe wytyczne z wyroku Sądu I instancji, właściwe organy prawidłowo ustaliły, że dany rów melioracyjny położony na obszarze powiatu ciechanowskiego i oznaczony jest symbolem RK-9, został wpisany do ewidencji prowadzonej przez właściwego marszałka województwa jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej i pełni tę funkcję w rozumieniu art. 70 Prawa wodnego. Ponadto rów jest długości 4935 m, w tym w obrębie powiatu ciechanowskiego, na terenie Ślubowa, gm. [...], długość wynosi 440 m (od km 1+760 do km 2+200), a pozostała część jest usytuowana w powiecie P. Z kolei przedmiotowy rów odprowadza wody do rzeki Kolnicy w gminie [...], powiat P.. Natomiast już na odcinku od km 0+000 do km 0+965 objęty jest działalnością Gminnej spółki Wodnej w [...], a na obszarze miejscowości [...], gm. [...], od km 2+200 do km 4+170, objęty jest działalnością Gminnej Spółki Wodnej "[...]".

Po piąte, w prawidłowo ustalonym przez właściwe organy stanie faktycznym, a następnie poddanym właściwej kontroli przez Sąd I instancji, chybiony jest również zarzut, który podnosi niezastosowanie art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, ponieważ nie wystąpiły przesłanki pozwalające na przyjęcie, że teren rowu RK-9 uległ uszkodzeniu z powodu działania osób trzecich oraz z tej przyczyny powstały szkody dla skarżących. Brak jest bowiem podstaw do nałożenia na tej podstawie prawnej obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody w trybie art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, biorąc pod uwagę, że jest to przecież inwestycja o charakterze liniowym jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej z art. 77 Prawa wodnego. Dlatego też brak jest również przesłanek do stwierdzenia błędnego zastosowania art. 77 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, ponieważ na tej właśnie podstawie prawnej prawidłowo nałożono na skarżących obowiązek realizacji konserwacji danego rowu RK-9. Z tych względów nie ma zastosowania w tej sprawie art. 29 Prawa wodnego, uwzględniając także, że skarżący osiągają korzyści z działalności przedmiotowego urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. Oznacza to, że w tej sprawie Sąd I instancji, nie stwierdzając naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.