Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 968/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust1 pkt 1. ;art. 129 art. 168 ust. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 106 par 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji celowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z [...] marca 2020 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] września 2019 r. nr [...] w części dotyczącej określenia kwoty [...] zł stanowiącej niewykorzystaną w roku 2011 część dotacji przekazanej Gminie z budżetu państwa na realizację zadania polegającego na utworzeniu i prowadzeniu ŚDS w O. oraz terminu, od którego należy liczyć odsetki od ww. kwoty i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] września 2019 r. nr [...] w mocy.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Pismem z [...] marca 2011 r. [...] Urząd Wojewódzki w O., dalej Urząd Wojewódzki, poinformował jednostki samorządu terytorialnego województwa warmińsko-mazurskiego o możliwości ubiegania się o środki na zadania związane z rozwojem sieci ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi w roku 2011.

Pismem z [...] kwietnia 2011 r. Prezydent O. poinformował Urząd Wojewódzki o wysokości środków finansowych niezbędnych do utworzenia i prowadzenia dwóch ośrodków wsparcia na terenie Gminy O., dalej Gmina, dla osób z zaburzeniami psychicznymi cierpiącymi na chorobę [...], w tym na utworzenie i uruchomienie z dniem [...] października 2011 r. Środowiskowego Domu Samopomocy w budynku przy ul. A. [...] (obecnie ul. [...][...]) w O., dalej ŚDS, dla 40 osób chorych na [...], na co planowano kwotę [...] zł.

Realizację ww. zadania w roku 2011 Gmina powierzyła Stowarzyszeniu [...] (dalej: "Stowarzyszenie"). W dniu [...] marca 2011 r. Gmina zawarła ze Stowarzyszeniem umowę najmu obiektu przy ul. A. [...] na czas nieoznaczony, ze wskazaniem przeznaczenia nieruchomości na działalność z zakresu pomocy społecznej.

Z przedstawionej przez Stowarzyszenie oferty wynikało, że realizacja zadania przewiduje etapowość. 1 etap - to utworzenie specjalistycznego ŚDS dla 40 osób chorych na [...] - finansowanie inwestycyjne, adaptacyjne wraz z wyposażeniem 88% ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, II etap - to utworzenie miejsc hostelowych dla osób chorych na [...] - finansowanie inwestycyjne, adaptacyjne wraz z 88% ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, III etap - to utworzenie Domu Pomocy Społecznej dla osób chorych na [...] - finansowanie w 100% ze środków unijnych. Zgodnie z umową z [...] października 2011 r. nr [...] zawartą pomiędzy Gminą a Stowarzyszeniem na powierzenie realizacji zadania publicznego pn. Utworzenie i prowadzenie na terenie miasta O. Środowiskowego Domu Samopomocy dla 40 osób z chorobą [...], termin realizacji zadania określono od dnia podpisania umowy do [...] grudnia 2011 r.

Na realizację ww. zadania w roku 2011 Wojewoda [...], dalej Wojewoda, udzielił Gminie dotacji w łącznej kwocie [...] zł, poprzez zwiększenie planu dotacji w dz. [...] rozdz. [...] - Ośrodki wsparcia, decyzjami nr:

1) [...] z [...] sierpnia 2011 r. o kwotę [...] zł (§ 2110 - [...] zł, § 6410 - [...] zł),

2) [...] z [...] listopada 2011 r. o kwotę [...] zł (§ 2110),

3) [...] z [...] listopada 2011 r. o kwotę [...] zł (§ 2110).

Pismami: z [...] października 2011 r., z [...] października 2011 r. oraz z [...] listopada 2011 r. Gmina, na podstawie wniosków Stowarzyszenia, wystąpiła do Wojewody o przyznanie dodatkowych środków na utworzenie ŚDS. Z ww. pism wynikało, że prace remontowe przeprowadzane w zabytkowym obiekcie, zgodnie z wymogami Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, absorbują wyższe niż przyznane nakłady finansowe (309%). Jednocześnie Gmina wnioskowała o przesunięcie terminu uruchomienia placówki na 1 stycznia 2012 r. oraz o zgodę na wykorzystanie środków przyznanych pierwotnie na bieżącą działalność w grudniu 2011 r., na dodatkowe prace remontowe związane z realizacją zadania.

Na rachunek bankowy Gminy przekazano dotację z przeznaczeniem na ww. zadanie, w dniach: [...] grudnia 2011 r. - kwotę [...] zł (§ 2110), [...] listopada 2011 r. - kwotę [...] zł (§2110), [...] listopada 2011 r. - kwotę [...] zł (§ 2110; w ramach transzy w wysokości [...] zł przelanej Gminie).

Sprawozdanie roczne z rozliczenia środków udzielonych w roku 2011, w tym przyznanych na realizację zadania w kwocie [...] zł, w podziale na środki przeznaczone na prace inwestycyjne, środki pochodzące z rezerwy celowej budżetu państwa oraz z budżetu Wojewody, Gmina przedłożyła Wojewodzie [...] stycznia 2012 r. Z powyższego sprawozdania wynikało, że zaplanowane prace w ramach wydatków:

inwestycyjnych w wysokości [...] zł zostały wykonane i rozliczone w pozycji kosztorysowej sprawozdania pn. Prace projektowe (projekty techniczne, budowlane, wykonanie map, itp.), w tym projekt architektoniczny oraz projekty branżowe budynku m.in. elektryczne, wodno-kanalizacyjne, centralnego ogrzewania, konstruktorskie oraz konserwatorskie;

bieżących na cele remontowo-budowlane i wyposażenie placówki w wysokości [...] zł zostały wykonane w zakresie przyłączy mediów do budynku (wykonano m.in. przyłącze wody, kanalizacji, energii elektrycznej, instalacji kanalizacji deszczowej całej posesji, niezbędnych uszczelnień zniszczonych rynien). Na kondygnacji piwnicy i parteru wykonano instalację elektryczną wraz z zakupem opraw na pierwsze dwie kondygnacje, wymieniona została również zabytkowa stolarka okienna w piwnicy, zakupiono część wyposażenia oraz oświetlenia do wybranych pomieszczeń. W efekcie budynek był przygotowany na wykonanie prac wykończeniowych i konserwatorskich, których przeprowadzenie było niezbędne dla uruchomienia placówki.

W ramach udzielonej dotacji wydatki zostały przeznaczone na poszczególne pozycje kosztorysowe: 1) usługi - [...] zł, z tego: 1a) prace remontowo-budowlane - [...] zł, 1b) montaż urządzeń, wyposażenia - [...] zł, 2) zakup wyposażenia - [...] zł, z tego: 2a) meble, wykładziny, oświetlenie, doposażenie kuchni, pościel itp - [...] zł, 2b) sprzęt AGD, RTV - [...] zł, 2c) inne (żarówki, apteczki, gaśnice itp.) - [...] zł; 3) bieżących w wysokości [...] zł na cele remontowo-budowlane zostały wykonane na wymianę zabytkowej stolarki drzwiowej zewnętrznej i wewnętrznej, niezbędne wyburzenia istniejących ścian wraz z utylizacją i odgrzybianiem. Wykonano: niezbędne prace remontowe dachu, osuszenie i izolację budynku, szyb windowy, stolarkę przeciwpożarową, niezbędne zabezpieczenia stropów płytami przeciwpożarowymi, system wentylacji obiektu wraz z oddymianiem klatki schodowej, instalację hydrantową, internetową, TV oraz instalację niezbędną dla potrzeb bezpieczeństwa i ochrony obiektu. Wykonano wyburzenia i zamurowania ścian zgodnie z projektem architektonicznym, zamontowano niezbędne podciągi. Ukończono trzy łazienki, salę spotkań dziennych, pracownię plastyczną, kulinarną i komputerową. Wykonano również szereg prac konserwatorskich mających na celu odwzorowanie zabytkowej architektury wnętrza obiektu. Wokół budynku wykonano podjazdy dla osób niepełnosprawnych.

Sprawozdanie końcowe z realizacji zadania Stowarzyszenie przedstawiło Gminie [...] stycznia 2012 r. W tym samym dniu zostało sprawdzone przez Gminę pod względem merytorycznym, a realizacja zadania została zatwierdzona jako zgodna z umową z [...] października 2011 r. Ze sprawozdania przedstawionego przez Gminę wynikało, że w wyniku przeprowadzonych prac remontowych budynek został przygotowany na przyjęcie zaplanowanej liczby uczestników, wszystkie sale i pracownie zostały wykończone. Brakowało jedynie części wyposażenia do poszczególnych pracowni.

Pismem z [...] marca 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O., dalej UKS w O., powiadomił Wojewodę o wszczęciu postępowań kontrolnych wobec Stowarzyszenia, m.in. w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z dotacji celowych budżetu państwa i budżetu Wojewody, z przeznaczaniem na realizację zadań związanych z powstaniem i prowadzeniem ŚDS-ów w okresie od roku 2010 do 31 maja 2015 r.

W dniu [...] października 2016 r. UKS w O. poinformował przedstawiciela Gminy o wszczęciu [...] października 2016 r. śledztwa w sprawie wykorzystywania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz nienależnego pobrania dotacji przez Stowarzyszenie w okresie od grudnia 2010 r. do maja 2015 r., w oparciu o nierzetelnie prowadzone księgi w okresie od 1 grudnia 2010 r. do 31 maja 2015 r. oraz posługiwanie się nierzetelnymi fakturami VAT wystawianymi w okresie od 3 grudnia 2010 r. do 30 grudnia 2014 r.

Pismem z [...] października 2016 r. Dyrektor UKS w O. poinformował Wojewodę, że ww. postępowania kontrolne objęte są postępowaniem przygotowawczym nadzorowanym przez Prokuraturę Regionalną w B..

Pismem z [...] lipca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O., dalej ... UCS (uprzednio UKS), poinformował Wojewodę o prowadzonym postępowaniu karno-skarbowym, o którym powiadomione zostały Gminy, na terenie których funkcjonowały ośrodki wsparcia prowadzone przez Stowarzyszenie.

Pismem z [...] kwietnia 2018 r. nr [...];[...] Naczelnik ... UCS w O. udostępnił Wojewodzie Wyniki kontroli z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], dalej "Wyniki kontroli", przekazane Stowarzyszeniu, zawierające ustalenia i wnioski postępowania kontrolnego w zakresie m.in. celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z dotacji celowych budżetu państwa i budżetu Wojewody z przeznaczeniem na realizację zadań związanych z powstaniem i prowadzeniem środowiskowych domów samopomocy w roku 2011.

Jak wynika z ww. dokumentu, w efekcie postępowania kontrolnego ustalono, że w okresie od 2010 roku do maja 2015 r. Stowarzyszenie otrzymało dotacje budżetowe w ogólnej kwocie [...] zł, z czego środki w kwocie [...] zł przeznaczone były na remonty i wyposażenie SDS prowadzone przez Stowarzyszenie na terenie województwa. Środki pochodzące z dotacji przekazanej w roku 2011 na utworzenie i prowadzenie ŚDS wydatkowano w znacznej części niezgodnie z przeznaczeniem.

Korespondencja składana przez Stowarzyszenie zawierająca zestawienia niezbędnych do poniesienia wydatków, nie zawierała dokumentacji branżowej, a kosztorys inwestorski złożono w Urzędzie Miasta w O. dopiero [...] maja 2015 r.

Kosztorys powykonawczy pn. "Adaptacja budynku istniejącego na Środowiskowy Dom Samopomocy dla osób chorych na [...] O. ul. A. [...]" na kwotę [...] zł, opatrzony datą opracowania "grudzień 2011 r.", zdaniem ... UCS w O., nie mógł być sporządzony we wskazanym okresie. Poza ogólnikowymi zestawieniami prac remontowych Stowarzyszenie nie przedłożyło profesjonalnej kalkulacji planowanych nakładów.

Roboty udokumentowane fakturami wystawionymi w roku 2011 na łączną kwotę [...] zł ([...] zł + [...] zł + [...] zł) w rzeczywistości nie zostały zrealizowane.

Wobec powyższego ww. organ uznał, że z przyznanej w roku 2011 dotacji w kwocie [...] zł część środków w wysokości [...] zł powinna zostać zwrócona do budżetu państwa w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji.

W związku z brakiem zwrotu dotacji przez Gminę po otrzymaniu sprawozdania Naczelnika ... UCS w O., dalej IAS, w terminie określonym w art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej ufp, Wojewoda pismem z [...] lipca 2018 r. nr [...], zawiadomił przedstawiciela Gminy o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu dotacji udzielonej w roku 2011 w rozdz. 85203 § 2110 i § 6410 - Ośrodki wsparcia, z przeznaczeniem na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, polegającego na utworzeniu i prowadzeniu na terenie miasta O. ŚDS dla 40 osób z chorobą [...] przy ul. A. [...] w O., wykorzystanej przez Gminę niezgodnie z przeznaczeniem. Jednocześnie zobowiązano Gminę do przedstawienia wszelkich dokumentów mających znaczenie w sprawie i/lub powołanie się na dokumentację zebraną przez ... UCS w trakcie kontroli skarbowej nr [...], przeprowadzonej wobec Stowarzyszenia, które mogą być wykorzystane w sprawie, w wyznaczonym terminie.

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr SP.9.2018, wydaną na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 1 ufp, Prezydent O. określił Stowarzyszeniu kwotę dotacji przyznanej na realizację zadania zleconego umową z [...] października 2011 r., przypadającą do zwrotu do budżetu Jednostki w wysokości [...] zł oraz termin, od którego należy liczyć odsetki w sprawie. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Wojewoda określił kwotę [...] zł przypadającą do zwrotu do budżetu Wojewody przez Gminę - jako niewykorzystaną w roku budżetowym 2011 na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, polegającego na utworzeniu i prowadzeniu ŚDS oraz termin, od którego należy liczyć odsetki.

Gmina złożyła odwołanie od ww. decyzji Wojewody wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] Minister Finansów uchylił decyzję Wojewody w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu dodatkowych dokumentów decyzją z [...] września 2019 r. nr [...], Wojewoda określił Gminie: 1) kwotę dotacji [...] zł przypadającą do zwrotu do budżetu Wojewody jako:

- wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem część dotacji celowej w kwocie [...] zł przekazanej w 2011 roku z budżetu państwa na realizację zadania polegającego na utworzeniu i prowadzeniu ŚDS,

- niewykorzystaną część dotacji w kwocie [...] zł przekazanej w 2011 roku z budżetu państwa na realizację zadania polegającego na utworzeniu i prowadzeniu ŚDS,

2) terminy naliczania odsetek należnych od kwot wymienionych:

w pkt 1.1. w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, przypadającą do zwrotu do budżetu Wojewody przez Gminę od kwoty [...] zł, liczoną od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, tj.:

- od kwoty [...] zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, przekazanej:

[...] grudnia 2011 r. w kwocie [...] zł, w ramach transzy przekazanej Gminie w wysokości ogółem [...] zł,

[...] listopada 2011 r. w kwocie [...] zł, w ramach transzy przekazanej Gminie w wysokości ogółem [...] zł,

[...] listopada 2011 r. w kwocie [...] zł, w ramach transzy przekazanej Gminie w wysokości [...] zł,

w pkt. 1.2 w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, przypadającą do zwrotu do budżetu Wojewody przez Gminę od kwoty [...] zł, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin zwrotu dotacji, tj. od [...] lutego 2012 r.

Pismem z [...] października 2019 r. Gmina złożyła odwołanie od decyzji Wojewody wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania/przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] Minister Finansów:

uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] września 2019 r. nr [...] w części dotyczącej określenia kwoty [...] zł stanowiącej niewykorzystaną w roku 2011 część dotacji przekazanej Gminie z budżetu państwa na realizację zadania polegającego na utworzeniu i prowadzeniu ŚDS w O. oraz terminu, od którego należy liczyć odsetki od ww. kwoty

- i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie,

w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] września 2019 r. nr [...] w mocy.

Organ wyjaśnił, że przekazana Gminie w roku 2011 dotacja przeznaczona była na utworzenie i prowadzenie ŚDS w O.. Dotyczyła adaptacji budynku, wynajmowanego przez Stowarzyszenie od Gminy, na podstawie umowy najmu budynku użytkowego z [...] marca 2011 r., ustalającej czynsz w wysokości [...] zł miesięcznie (budynek obejmował pow. użytkową [...] m2).

Z wnioskiem o dotację na realizację zadań związanych z adaptacją budynku Gmina wystąpiła do Wojewody w roku 2011, ale także w latach następnych i stosowne dotacje otrzymała: w roku 2012 w kwocie [...] zł oraz w roku 2013 w kwocie [...] zł (w roku 2011 przekazano Gminie kwotę [...] zł). Łącznie w latach 2011-2013 z tytułu adaptacji obiektu przekazano Gminie dotacje w kwocie [...] zł. Zgodnie z ustaleniami organu skarbowego, w okresie od 2010-2015 r. Stowarzyszenie otrzymało dotacje w ogólnej kwocie [...] zł, z czego środki w kwocie [...] zł przeznaczone były na remonty i wyposażenie ŚDS prowadzonych przez Stowarzyszenie.

Minister stwierdził, że w sprawie zasadnie jako część dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu, w związku z wykorzystaniem niezgodnie z przeznaczeniem, określono kwotę [...] zł, wydatkowaną na rzecz firmy [...], dalej Firma [...], w wysokości wynikającej z umowy nr [...] z [...] grudnia 2011 r. o roboty budowlane zawartej pomiędzy Stowarzyszeniem a Firmą [...] na kwotę [...] zł. Jak ustalono, Stowarzyszenie przekazało ww. kwotę [...] grudnia 2011 r. - dzień przed wystawieniem faktury zaliczkowej nr [...] z [...] grudnia 2011 r., przedstawionej następnie w rozliczeniu w rocznym sprawozdaniu z wydatkowania dotacji. W związku z powyższym organ stwierdził, że dotacja została wykorzystana w roku 2011 poprzez zapłatę (art. 168 ust. 4 ufp). Niemniej jednak w toku postępowania nie potwierdzono faktu, że płatność dotyczyła zrealizowanego w roku 2011 zadania, na które przyznano dotację.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z umową z [...] grudnia 2011 r. o roboty budowlane, Stowarzyszenie zleciło wykonawcy realizację inwestycji pn. Adaptacja budynku koszarowego położonego w O. przy ul. [...][...] na cele Środowiskowego Domu Samopomocy oraz Domu Pomocy Społecznej dla osób chorych na [...], polegającego na przystosowaniu obiektu na cele placówki pomocy społecznej wraz z jej wyposażeniem.

W umowie z [...] grudnia 2011 r. o roboty budowlane zastrzeżono, że rozpoczęcie inwestycji miało nastąpić z dniem [...] grudnia 2011 r., zaś jej zakończenie przewidziano na dzień [...] maja 2012 r. (§ 2 umowy o roboty budowlane).

Jak z kolei zauważył Wojewoda, organ kontrolny ustalił, że dopiero [...] października 2012 r., decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Stowarzyszenie uzyskało pozwolenie na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót, kondygnacji piwnicy i parteru przebudowanego budynku koszarowego na cele ŚDS przy ul. A. [...] w O.. Według tego dokumentu do zakończenia robót objętych pozwoleniem na budowę pozostała przebudowa kondygnacji I i II piętra, poddasza i remont dachu.

Minister podzielił stanowisko, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do twierdzenia, że prace remontowe w budynku, na które udzielono dotacji, nie mogły zostać zrealizowane w grudniu 2011 r. Potwierdza to także okoliczność wydania przez Prezydenta O. decyzji nr [...] z [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę dotowanego obiektu, a także założony [...] grudnia 2011 r. Dziennik budowy nr [...] dotyczący przebudowy (adaptacji) istniejącego budynku koszarowego na cel ŚDS, ul. A. [...], dz. [...], przyłącza [...],[...],[...].

Zgodnie z zapisami Dziennika budowy:

[...] grudnia 2011 r. podjęto obowiązki kierownika budowy,

[...] grudnia 2011 r. rozpoczęto prace porządkowe wewnątrz budynku (obiekt od wielu lat stał nieużytkowany, zaśmiecony, zdewastowane były elementy wnętrza i instalacji wewnętrznych),

[...] grudnia 2011 r. wykonano prowizoryczne uszczelnienie pokrycia dachu (szczególnie w okolicach kominów i ogniomurów) w celu uniknięcia przedostania się wód opadowych do wnętrza (część ścian znacznie zawilgocona),

[...] grudnia 20U r. rozpoczęto roboty rozbiórkowe (wykonanie dodatkowych otworów, połączenie pomieszczeń), rozpoczęto montaż podciągów stalowych - parter.

Organ odwoławczy podniósł, że stwierdzone w sprawie okoliczności: niezwykle krótki czas, jaki pozostał w roku 2011 na realizację zadania oraz jego rozmiar, wydatkowanie środków dotacji i wystawienie faktury przed zakończeniem prac, okoliczność, że na podstawie umowy z [...] grudnia 2011 r. o roboty budowlane Firma [...] faktycznie nie była zobowiązana do wykonania prac do końca roku 2011, zapisy Dziennika budowy, a dodatkowo oświadczenie Stowarzyszenia, że proces adaptacyjno- remontowy nieruchomości przy ul. A. rozpoczął się z końcem 2012 r., stanowią podstawę do stwierdzenia, że przyznana w roku 2011 dotacja, wydatkowana w roku 2011 poprzez zapłatę, nie została wydatkowana na zadanie, na które dotację przyznano. Wydatkowanie dotacji faktycznie nie dotyczyło płatności za zrealizowane zadanie finansowane w roku 2011 z budżetu państwa.

Stwierdził, że dotacja nie mogła być wykorzystana na jakiekolwiek inne wydatki, w tym także na ewentualne usługi realizowane w innym okresie niż w roku 2011. Podniósł, iż wystawienie faktury nie może być traktowane jako potwierdzenie wykonania zadania, na które przyznano dotację, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że zadanie nie zostało wykonane w okresie, na który przyznano dotację.

Wskazał, że przesłuchany przez ... UCS w charakterze podejrzanego W. P. wyjaśnił, że nie pamięta, czy w okresie 2011-2012 był zatrudniony w Firmie [...]. Pamięta, że był pełnomocnikiem w firmie ojca. Osobiście podpisał umowę na realizację inwestycji, zajmował się realizacją płatności dla podwykonawców oraz podpisywaniem dokumentów, tj. protokołów odbioru i wystawianiem faktur. Pamięta, że projekt miał być zrealizowany w budynku w O. przy ul. A., nie wie do kogo budynek należał, nie pamięta kto ustalał zakres prac do wykonania, nie ma doświadczenia w zakresie prac budowlano-remontowych, podwykonawców wybierało Stowarzyszenie reprezentowane przez dwie kobiety, nie zna ich nazwisk, na terenie obiektu w O. nigdy nie był, nie zna nazwiska i nie spotykał się z kierownikiem budowy (wskazanym przez Stowarzyszenie), nie pamięta czy widział go tylko raz czy dwa razy (prawdopodobnie podpisał z nim umowę). Z podwykonawcami rozliczał się zarówno w gotówce, jak i przelewami, osobiście nie sprawdzał inwestycji. Nie pamiętał czy sporządzono protokoły odbioru robót, nie wie jaki zysk osiągnięto dzięki zleceniu, nie wie kto podjął decyzję co do kosztów inwestycji.

Organ stwierdził, że powyższe wyjaśnienia z pewnością nie stanowią potwierdzenia realizacji zadania w roku 2011. Dokonane przez Wojewodę rozstrzygnięcie w zakresie określenia kwoty dotacji przekazanej w 2011 roku na utworzenie i prowadzenie ŚDS, jako przypadającej do zwrotu do budżetu państwa w związku z wykorzystaniem jej niezgodnie z przeznaczeniem, jest zatem prawidłowe. Słuszna jest uwaga Wojewody, zgodnie z którą Strona jest jednostką samorządu terytorialnego. Prezydent O. jest z kolei organem właściwym do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie określenia kwoty dotacji przyznanej Stowarzyszeniu, przypadającej do zwrotu. Niewątpliwie na Gminie spoczywał obowiązek rozliczenia dotacji, co oznacza, że ma Ona wszystkie instrumenty pozwalające na wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Jak tymczasem wynika z protokołu kontroli nr [...] pracownicy Urzędu Miasta O., dopiero w listopadzie 2012 r. dokonali kontroli efektów robót budowlanych wykonanych na podstawie umowy nr [...] zawartej w celu wykonania zadania pn. Adaptacja budynku koszarowego położonego w O. przy ul. A. [...] na cele Środowiskowego Domu Samopomocy oraz Domu Pomocy Społecznej dla osób chorych na A., a także kontroli robót, na które przyznano środki na podstawie umowy z [...] stycznia 2012 r. nr [...], z przeznaczeniem m.in. na prace remontowe i inwestycje.

Minister wyjaśnił, iż pismem z 14 stycznia 2013 r. Stowarzyszenie, ustosunkowując się do wyników kontroli pracowników Urzędu Miasta, wyjaśniło, że cały proces adaptacyjno-remontowy nieruchomości przy ul. A. rozpoczął się z końcem 2012 r.

Zauważył, że decyzją z [...] września 2018 r. nr [...], Prezydent O. procedował w sprawie określenia Stowarzyszeniu kwoty dotacji przypadającej do zwrotu i terminu, od którego należy liczyć odsetki. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Prezydent O. uznał za wystarczający do dokonania rozstrzygnięcia. W efekcie przeprowadzonego postępowania stwierdził, że wskazana decyzją kwota stanowi część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Przeprowadzone przez Prezydenta O. postępowanie nie doprowadziło do potwierdzenia przesłanek w zakresie braku obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Dowodów takich nie przekazano w toku toczącego się postępowania przed Ministrem Finansów.

Organ podniósł, że Gmina ma status osoby pokrzywdzonej w postępowaniu prowadzonym wobec Stowarzyszenia przez Prokuraturę.

Z tego względu jego zdaniem nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewodę przepisów postępowania polegające na zaniechaniu przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego w zakresie analizy treści zebranych dokumentów. Zdziwienie Ministra zbudził zarzut dotyczący analizy przepisów pod względem wykorzystania dotacji z uwzględnieniem celu, na jaki została ona przyznana. Wyjaśnił, iż brak realizacji zadania oznacza jednocześnie brak realizacji celu, na jaki dotacje przyznano. Wyjaśnił, iż w toku postępowania Gmina była informowana o przysługujących jej prawach wynikających z ustawy k.p.a.

Dla Ministra zarzut niewydawania postanowień w toku postępowania, w okolicznościach sprawy, jest niezrozumiały. Podniósł, iż nie wskazano przy tym, czy i jakie analogiczne postanowienia były wydawane przez Prezydenta O. w prowadzonym postępowaniu wobec Stowarzyszenia.

Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w roku 2011, wydatkowana ze środków kwota dotacji dotyczy płatności za zrealizowane zadanie.

W ocenie Ministra, prawidłowo określono terminy, od których należy liczyć odsetki w sprawie od ww. dotacji (zgodnie z art. 169 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.) dalej: "ufp", od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem). Dotacja w kwocie [...] zł została przez Urząd Wojewódzki przekazana na konto Gminy, w terminach wskazanych w sentencji decyzji Wojewody w pkt 2. W związku z powyższym, od wskazanych w sentencji decyzji Wojewody terminów, od dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Minister nie dopatrzył się naruszenia przez Wojewodę art. 107 § 3 k.p.a, poprzez brak wskazania w uzasadnieniu faktów, które Wojewoda uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie można zgodzić się z Gminą, że uzasadnienie decyzji Wojewody jest wadliwe. Wyodrębnienie w nim części opisanej jako szczegółowe uzasadnienie jest czytelne, nie narusza w jakikolwiek sposób prawa.

Odnosząc się do kwestii dotacji niewykorzystanej w roku 2011 w wysokości [...] zł stanowiącej część dotacji przekazanej Gminie z budżetu państwa na realizację zadania polegającego na utworzeniu i prowadzeniu ŚDS Minister zauważył, że ww. część dotacji (w sprawie nie zawarto umowy pomiędzy Wojewodą a Gminą), podlegała zwrotowi do budżetu państwa do 31 stycznia następnego roku, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin zwrotu dotacji (art. 168 ust. 1 i 3 ufp).

Stwierdził, iż w powyższym przypadku nie ma zastosowania art. 169 ust. 1 ufp i wynikające z tego przepisu terminy dokonania zwrotu dotacji, ani też art. 70 § 6 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Wyjaśnił, że okoliczność wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa przez Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z [...] października 2016 r. nie przerwała biegu terminu przedawnienia zwrotu dotacji niewykorzystanej w roku 2011.

Wszczęte ww. postanowieniem z [...] października 2016 r. śledztwo, na podstawie art. 15la § 2 pkt 1 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz.U z 2020 r. poz. 19, dalej: "Kks", obejmowało swoim zakresem wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz nienależnie pobranej. Dotyczyło czynu określonego w art. 82 § 1 Kks w związku z art. 6 § 2 Kks w związku z art. 37 § 1 pkt 1 Kks w zbiegu z art. 61 § 1 Kks oraz art. 62 § 2 Kks w związku z art. 6 § 2 Kks w związku z art. 7 § 1 Kks. Nie dotyczyło zatem spraw dotacji niewykorzystanych. Wszczęcie śledztwa nie przerwało w związku z tym biegu przedawnienia terminu zwrotu dotacji niewykorzystanej, do budżetu państwa. Powyższe postanowienie z [...] października 2016 r., oparte na podstawie art. 82 Kks, ma znaczenie wyłącznie w odniesieniu do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz do dotacji pobranej nienależnie. Z tego względu zdaniem organu objęcie zakresem postępowania określenia ww. kwoty dotacji przekazanej z budżetu państwa, niewykorzystanej w roku 2011, jako należności przedawnionej, było bezpodstawne.

W skardze do Sądu Gmina O. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2020 roku (znak: [...]) w części dotyczącej utrzymania decyzji Wojewody [...] z [...] września 2019 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o: uchylenie decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2018 roku (znak: [...]) w części dotyczącej utrzymania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. Przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 169 ust. 6 w zw. z ust. 1 pkt 1, ust. 4 i ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że chwilą wykorzystania dotacji nie jest dzień, w którym przekazano kwotę pieniężną wykonawcy za wykonane prace budowlane; przyjęcie, że dotacja wykorzystana na cel wskazany w par. 1 ust. 1 umowy dotacyjnej z dnia [...].10.2011 r. jest dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem,

art. 65 § 1 oraz § 2 kodeksu cywilnego (dalej: "k.c.") w zw. § 1 pkt 1 umowy nr [...] z dnia [...].10.2011 r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w sytuacji, gdy umowa zawarta została na utworzenie i prowadzenie ŚDS w budynku przy ul. [...][...] w O. i na ten cel zostały wydatkowane środki dotacyjne.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczące zakresu wykonanych prac oraz czasu ich wykonania i ich porównania z zakresem wynikającym z zawartych umów pozwalałoby na ocenę, czy udzielona dotacja została wydatkowana na cel w jakim została udzielona, tym samym organ naruszył m.in. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w szczególności:

a) art. 7 w związku z art. 8 i art. 77 oraz w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dowolne ustalenie stanu faktycznego sprawy, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy polegające na przyjęciu, że dowody przedstawione w toku postępowania stanowiły podstawę do ustalenia przez organ, że dotacja nie została wykorzystana przez Gminę O. w roku 2011,

b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie podstaw faktycznych i prawnych, wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego i należytego wyjaśnienia przez organ jakie były motywy jego rozstrzygnięcia i dlaczego mimo dowodów potwierdzających wykorzystanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem (faktury VAT, dowody wykonania przelewów, umowy z wykonawcami) organ uznał, że doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem,

c) art. 77 oraz 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez brak wydawania postanowień co do przeprowadzenia dowodów w toku postępowania oraz dokonywanie czynności dowodowych bez udziału strony postępowania, co miało istotny wpływ na podjętą decyzję i toczące się postępowanie, w postaci braku możliwości poznania które dowody organ uznał za stanowiące podstawę swojego orzekania, przez co strona nie mogła także w sposób skuteczny określić kierunku obrony swojego interesu oraz dowodów, które mogłaby strona dodatkowo przedłożyć,

d) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez brak całościowego zebrania i oceny materiału dowodowego w postaci faktur VAT za wykonane prace budowlane, dowodów uiszczenia zapłaty za wykonane prace, co skutkowało powstaniem błędów w ustaleniach faktycznych polegających m.in. na przyjęciu, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, co miało istotny wpływ na podjętą decyzję i toczące się postępowanie,

e) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co miało istotny wpływ na podjętą decyzję i toczące się postępowanie, poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji Prezydenta, która została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...].2.2019 r,

f) art. 81 a k.p.a. poprzez brak zastosowania zasady in dubio pro libertare w sytuacji, kiedy postępowanie może nałożyć na stronę obowiązek, a okoliczności sprawy i zebrany materiał dowodowy wskazują na wiele wątpliwości faktycznych i materialnych w przeprowadzonym postępowaniu, w postaci braku uznania przez organ, że dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji gdy kwota pochodząca z dotacji w roku budżetowym 2011 została przekazana w całości na cel udzielonej dotacji tj. utworzenia i prowadzenia Środowiskowego Domu Samopomocy w O. przy ul. [...][...],

g) art. 7a k.p.a. poprzez brak zastosowania zasady in dubio pro libertare w przypadku istnienia wątpliwości jakie budzą przepisy prawa materialnego, w sytuacji kiedy przepisy dotyczące wykorzystania dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem w realiach przedmiotowego postępowania budzą istotne wątpliwości w postaci pojęcia wykorzystania dotacji zgodnie z celem w jakim została udzielona - Środowiskowy Dom Samopomocy [...] funkcjonował w budynku położonym w O. przy ul. [...][...].

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie sąd wyjaśnia, że z uwagi na objecie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydaniem zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 20 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) oraz pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest niezasadna.

Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że art. 169 ust. 1 pkt 1 ufp, stanowi o zwrocie dotacji udzielonych z budżetu państwa, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i stanowi, że dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Podstawę prawną określenia terminu, od którego należy naliczyć odsetki stanowi art. 169 ust. 5 pkt 1 ufp, zgodnie z którym odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem (z zastrzeżeniem, że jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi - zastrzeżenia nie ma zastosowania do sprawy - dopisek sądu).

Zgodnie z art. 129 ufp kwoty dotacji celowych na zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego określane są przez dysponentów części budżetowych według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Przepis ten określa więc zasady przekazywania dotacji celowych na zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego oraz upoważnia dysponentów części budżetowych do określania kwoty dotacji według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju.

Jak wynika z akt sprawy, przekazana Gminie w roku 2011 dotacja przeznaczona była na utworzenie i prowadzenie ŚDS w O.. Dotyczyła adaptacji budynku, wynajmowanego przez Stowarzyszenie od Gminy, na podstawie umowy najmu budynku użytkowego z dnia [...] marca 2011 r., ustalającej czynsz w wysokości [...] zł miesięcznie (budynek obejmował pow. użytkową [...] m2).

Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że w sprawie zasadnie jako część dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu, w związku z wykorzystaniem niezgodnie z przeznaczeniem, określono kwotę [...] zł, wydatkowaną na rzecz firmy [...] w wysokości wynikającej z umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o roboty budowlane zawartej pomiędzy Stowarzyszeniem a Firmą [...] na kwotę [...] zł.

Rację ma Minister wskazując, iż stwierdzone w sprawie okoliczności: niezwykle krótki czas, jaki pozostał w roku 2011 na realizację zadania oraz jego rozmiar, wydatkowanie środków dotacji i wystawienie faktury przed zakończeniem prac, okoliczność, że na podstawie umowy z [...] grudnia 2011 r. o roboty budowlane Firma [...] faktycznie nie była zobowiązana do wykonania prac do końca roku 2011, zapisy Dziennika budowy, a dodatkowo oświadczenie Stowarzyszenia, że proces adaptacyjno-remontowy nieruchomości przy ul. A. (obecnie ul. [...][...]) rozpoczął się z końcem 2012 r., stanowią podstawę do stwierdzenia, że przyznana w roku 2011 dotacja, wydatkowana w roku 2011 poprzez zapłatę, nie została wydatkowana na zadanie, na które dotację przyznano.

Wydatkowanie dotacji faktycznie nie dotyczyło płatności za zrealizowane w roku 2011 zadanie finansowane z budżetu państwa. Dodać należy, że dotacja nie mogła być wykorzystana na jakiekolwiek inne wydatki, w tym także na ewentualne usługi realizowane w innym okresie niż w roku 2011. Powyższe stanowi podstawę do stwierdzenia, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

Potwierdzenia wykonana zadania w roku 2011, w kontekście poczynionych ustaleń, nie stanową wnioskowane w skardze dowody. Sąd zauważa, iż celem postępowania dowodowego unormowanego w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej (podatkowej) zgromadziły materiał dowodowy sprawy i ustaliły jej stan faktyczny oraz czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed sądem administracyjnym nie może polegać na dokonywaniu ustaleń faktycznych w sprawie i rozstrzyganiu sprawy administracyjnej, gdyż jest to obowiązek organów i stanowiłoby wykroczenie poza ustawową kognicję sądów administracyjnych. Dowód z dokumentu ma być jedynie pomocny dla oceny legalności wydania zaskarżonej decyzji. Przeprowadzenie dowodu przez sąd nie może więc stanowić uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego przez organ a umożliwić ma jedynie na dokonanie konfrontacji pomiędzy ocena dokonaną przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego a okolicznościami sprawy.

Przyjmuje się przy tym, że postępowanie dowodowe w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych.

Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, iż z informacji Ministerstwa Finansów wynika, iż opinii biegłego R. N. nie dołączono do skargi (k. 33 akt sądowych). Tym samym nie można było się z nią zapoznać. Niemniej jednak brak jest podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji.

Odnośnie załączonego do skargi protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2012 r. za rok 2011 przeprowadzonej przez Urząd Miasta O. (znak: [...]) zauważyć należy, iż przedmiotowy dokument to w istocie wykaz dokumentów finansowych i rozliczeń, a nie potwierdzenie, iż przyznana w roku 2011 dotacja, wydatkowana w roku 2011 poprzez zapłatę, została wydatkowana na zadanie, na które dotację przyznano. W kwestii tego dokumentu wypowiedział się organ I instancji w decyzji z dnia [...] września 2019 r. (s. 12 ww. decyzji) słusznie stwierdzając, że dokument "kontroli finansowej, przeprowadzonej w dniach 5-28 listopada 2012 r., protokół z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] stwierdza, iż dowody księgowe związane z realizacją zadania publicznego spełniały wymogi art. 21 ustawy o rachunkowości".

Skoro ww. protokół kontroli finansowej z dnia [...] grudnia 2012 r. był przedmiotem analizy właściwych organów w toku postępowania administracyjnego, to niezasadny był wniosek skargi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przedmiotowego dokumentu oraz teza skargi, że organ pominął dowód z protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2012 r.

Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, iż wystawienie faktury nie może być traktowane jako potwierdzenie wykonania zadania, na które przyznano dotację i prawidłowego wykorzystania dotacji poprzez zapłatę, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że zadanie nie zostało wykonane w okresie, na który przyznano dotację. Znajdująca się w aktach sprawy faktura i potwierdzenie płatności nie dokumentują wykorzystania dotacji zgodnego z jej przeznaczeniem. Przeznaczeniem dotacji nie było opłacenie faktur (które nie dokumentują realizacji zadania w roku 2011), lecz opłacenie realizacji (finansowanego z budżetu państwa) zadania w roku 2011.

Pomimo tego, że zapłacono wynagrodzenie wykonawcy, to nie można tego uznać za wykorzystanie dotacji, gdyż zgodnie z art. 168 ust. 4 ufp wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadanie, a zadanie Gminy nie było zrealizowane w momencie zapłaty.

W świetle zebranego materiału dowodowego (obszernie przedstawionego powyżej) zgodzić się należy z argumentacją organu odwoławczego, że sposób działań związanych z wykorzystaniem środków dotacji w kontekście faktycznie wykonanych czynności w roku 2011 nie był prawidłowy. W sprawie brak było podstaw do wykorzystania dotacji poprzez zapłatę, skoro zadanie nie zostało w roku 2011 wykonane.

Stanowisko Ministra zaprezentowane w zaskarżonej decyzji potwierdzają dowody również dowody, na które wskazuje strona skarżąca. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli nr [...], pracownicy Urzędu Miasta O. w listopadzie 2012 r. dokonali kontroli efektów robót budowlanych wykonanych na podstawie umowy nr [...] zawartej w celu wykonania zadania pn. "Adaptacja budynku koszarowego położonego w O. przy ul. A. [...] na cele Środowiskowego Domu Samopomocy oraz Domu Pomocy Społecznej dla osób chorych na [...]", a także kontroli robót, na które przyznano środki na podstawie umowy z [...] stycznia 2012 r. nr [...], z przeznaczeniem m.in. na prace remontowe i inwestycje. Mieli informację, że cały proces adaptacyjno-remontowy nieruchomości przy ul. A. rozpoczął się z końcem 2012 r.

Przypomnieć wypada, iż w trakcie postępowania kontrolnego prowadzonego przez organy celno-skarbowe stwierdzono, iż prace remontowe w ww. budynku, na które udzielono dotacji, nie mogły rozpocząć się w grudniu 2011 r. Potwierdza to decyzja nr [...] wydana przez Prezydenta O. w dniu [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę dotowanego obiektu. W dniu [...] grudnia 2011 r. natomiast wydany został Dziennik Budowy nr [...] dotyczący przebudowy (adaptacji) istniejącego budynku koszarowego na cel Środowiskowego Domu Samopomocy O. ul. A. [...], dz. [...], przyłącza [...],[...].

Wbrew zarzutom skargi umowa zawarta w dniu [...] grudnia 2011 r. pomiędzy Stowarzyszeniem a Firmą [...] na realizację inwestycji pozwala stwierdzić, iż w 2011 r. nie ukończono dotowanego zadania, gdyż określała ona rozpoczęcie inwestycji z dniem [...] grudnia 2011 r., zaś jej zakończenie na dzień [...] maja 2012 r.

Dopiero w dniu [...] października 2012 r. Stowarzyszenie uzyskało pozwolenie na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót, kondygnacji piwnicy i parteru przebudowanego budynku koszarowego na cele środowiskowego domu samopomocy przy ul. A. 31[...] w O.. Według tego dokumentu do zakończenia robót objętych pozwoleniem na budowę pozostała przebudowa kondygnacji I i II piętra, poddasza i remont dachu. Ustalenia UCS wskazują na brak odpowiedniego nadzoru Gminy i rzetelnej weryfikacji wniosków składanych przez Stowarzyszenie o zwiększenie dotacji na realizację zadania oraz sprawozdań z wydatkowania udzielonej dotacji, jak również sprawozdania rocznego z rozliczenia dotowanego zadania przedłożonego przez stowarzyszenie Gminie.

Nie można nie zauważyć, iż Skarżąca z jednej strony podnosi w skardze, że prace budowlane w budynku przy ul. A. [...] (obecnie ul. [...][...]) odbywały się w roku 2011 i zostały zakończone, a z drugiej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], Prezydent O. określił Stowarzyszeniu kwotę dotacji przypadającej do zwrotu i termin, od którego należy liczyć odsetki.

Istotne w sprawie jest, iż Skarżąca, która jest jednostką samorządu terytorialnego była uprawniona do weryfikowania sposobu wykorzystania dotacji przez działające na jej zlecenie Stowarzyszenie i rozliczenia środków dotacji. Prezydent O. jest z kolei organem właściwym do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie określenia kwoty dotacji przyznanej Stowarzyszeniu, przypadającej do zwrotu.

Prezydent O. stwierdził w ww. decyzji z dnia [...] września 2018 r., że wskazana decyzją kwota stanowi część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Przeprowadzone przez Prezydenta O. postępowanie nie doprowadziło do potwierdzenia braku przesłanek w zakresie obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Jak ponadto zauważono w zaskarżonej decyzji, Gmina ma status osoby pokrzywdzonej w postępowaniu prowadzonym wobec Stowarzyszenia przez Prokuraturę. Jako pokrzywdzona i jako organ procedujący w sprawie ma dodatkowo zapewniony dostęp do materiałów dotyczących sprawy.

Zarzut naruszenia art. 65 § 1 oraz § 2 kodeksu cywilnego nie jest zasadny. Działając zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, organy orzekające w sprawie nie dokonywały analizy umowy i jej zgodności z przepisami prawa cywilnego, a jedynie zwróciły uwagę na te elementy umowy, które są istotne z punktu widzenia norm prawa administracyjnego.

W niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 169 ust. 1-6 u.f.p. poprzez przyjęcie, że obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2011 wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, dotyczy Gminy O., i że to ta jednostka samorządu terytorialnego ma dokonać zwrotu środków z dotacji.

Organ orzekający prawidłowo zastosował art. 169 u.f.p. regulujący kwestie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W toku przeprowadzonego postępowania zgromadzono kompletny, wystarczający dla rozstrzygania materiał dowodowy, a poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne są prawidłowe. Organ wydający zaskarżoną decyzję miał na względzie przepisy obligujące organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.). Ponadto organy dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod powołane przepisy oraz z pewnością nie naruszyły określonej w art. 7a k.p.a. zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony. Powtórzyć bowiem przyjdzie, że w świetle ustaleń organów znajdujących umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym, w sprawie nie występują wątpliwości co do treści zastosowanej normy prawnej.

Nie jest zasadny zarzut, że naruszono art. 10 § 1 k. p. a. w sposób mający wpływ na treść decyzji. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić również, że Skarżąca nie wskazała, ani też nie wyjaśniła na czym dokładnie miałoby polegać naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. - tj. innymi słowy, z uniemożliwieniem podjęcia przez stronę jakiej konkretnie czynności procesowej naruszenie to należałoby wiązać - oraz na czym dokładnie miałby polegać wpływ tego naruszenia na wynik sprawy.

Co prawda organ pierwszej instancji nie poinformował Skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, lecz z akt sprawy wynika, iż na etapie postępowania odwoławczego Skarżąca została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji w sprawie.

Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia przez organy art. 81a k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na strony obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego.

Uwzględniając powyższe Sąd ocenił, że organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo oceniło całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśniło wszystkie wzięte pod uwagę okoliczności stanu faktycznego. Zrealizowano zatem prawidłowo zasadę praworządności, bowiem podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również przebieg prowadzonego postępowania nie wskazują, by istotnie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 § 1 k.p.a.), czy sprzeniewierzenia się zasadzie przekonywania oraz wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy (art. 11 k.p.a.), a wreszcie, by skonstruowanie uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nastąpiło niezgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.