Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1282/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 169, art. 222, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1282/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba (spr), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2009r., sprawy ze skargi W. P., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 lipca 2008r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - uchyla zaskarżone postanowienie -


UZASADNIENIE

I SA/Kr 1282/08

UZASADNIENIE

Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego zostały przedstawione przez Dyrektora Izby Skarbowej akta postępowania wraz ze skargą W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 lipca 2008 r. nr [...] stwierdzające wniesienie z uchybieniem terminu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zalęgłości podatkowe Spółdzielni Inwalidów "R" w K.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przedmiotową decyzję należało uznać za skutecznie doręczoną z dniem [...] grudnia 2008 r., natomiast odwołanie od niej strona zawarła w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. Strona nie skorzystała równocześnie z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W tej sytuacji, stosownie do treści art. 223 §2 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji, odwołanie W. P. od wskazanej decyzji należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu.

Oceniając skuteczność doręczenia przedmiotowej decyzji organ podatkowy odniósł się ponadto do treści art. 150 Ordynacji podatkowej, wskazując, że wskazany tam tryb doręczenia znalazł w sprawie zastosowanie z uwagi na niemożność dokonania doręczenia na podstawie art. 148 § 1 lub 149 ustawy. Przesyłka zawierająca decyzję została bowiem nadana w dniu [...] listopada 2008 r., była dwukrotnie awizowana w dniach [...] listopada oraz [...] grudnia 2008 r., a następnie [...] grudnia 2008 r. zwrócona do nadawcy. Powyższe okoliczności pozwoliły organowi uznać ją za skutecznie doręczoną z upływem ostatniego dnia okresu 14 dni od daty pozostawienia przesyłki w urzędzie pocztowym.

Odnosząc się do prowadzonego we wcześniejszym okresie przez organ podatkowy postępowania zauważyć należy, iż postanowieniem z dnia [...] nr [..] Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółdzielni Inwalidów "R" w K. w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, wrzesień, listopad 2004 i marzec 2005 r. – powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji zastępcy prezesa zarządu tej spółdzielni.

W dniu [...] października 2007 r. W. P. zostało doręczone zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie przeniesienia na niego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółdzielni Inwalidów "R". W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył wyjaśnienia na piśmie przedstawiając okoliczności, które doprowadziły do powstania zaległości podatkowych Spółdzielni Inwalidów "R" w K. oraz wskazał, że nie ponosi żadnej winy za ich powstanie, a nadto że obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i osobistej.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. P. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu podatków od towarów i usług Spółdzielni Inwalidów "R" w wysokości 9.160,00 zł oraz za odsetki w kwocie 3.352,00 zł tj. w łącznej wysokości 12.512,00 złotych.

W dniu [...] czerwca 2008 r. skarżący otrzymał zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Dział Egzekucyjny opiewające na 13.940, 14 zł.

Strona pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego Dział Egzekucyjny zatytułowanym "odwołanie" wniosła o.... "uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącej zajęcia praw majątkowych (zał. nr 1) w kwocie 13.940,14 zł...."

W uzasadnieniu odwołania W. P. zarzucił "powyższej decyzji" naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich zatrudnionych w spółdzielniach inwalidów zrównaną z funkcjonowaniem spółek kapitałowych i bezduszny automatyzm w wydawaniu decyzji nie uwzględniający przyczyn postępowania obwinionego. W konkluzji pisma W. P. wniósł o "umorzenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Opisane wyżej "odwołanie" zostało uznane przez organ za odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółdzielni Inwalidów "R" w K.

Po rozpatrzeniu wniesionego "odwołania" Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 30 lipca 2008 r. nr [...] stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Na powyższe postanowienie wniesione zostało do tut. Sądu pismo (potraktowane następnie jako skarga na postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r.), w którym W. P. wniósł o umorzenie postępowania o zajęciu praw majątkowych" oraz "umorzenie kwoty 13.940,17 zł z tytułu podatku VAT".

W uzasadnieniu tego pisma skarżący wskazał, że dopiero w dniu [...] czerwca 2008 r. otrzymał zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych i dopiero od tej decyzji postanowił się odwołać do Dyrektora Izby Skarbowej. Oceniono to jednak jako odwołanie bezskuteczne ponieważ podano, że podanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zdaniem skarżącego, stanowisko to nie jest prawidłowe ponieważ urząd nie poinformował go o prawie do odwołania i stąd wzięła się interwencja po czasie.

Wyznaczony dla skarżącego adwokat z urzędu w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. podtrzymał złożoną skargę i wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] oraz o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. W piśmie tym podniósł, iż fakt nieodebrania przez skarżącego decyzji organu pierwszej instancji wynikał z tego, że skarżący na przełomie roku 2007 i 2008 przebywał poza K. opiekując się chorą matką. O rezultacie prowadzonego przeciwko niemu postępowania dowiedział się w dniu [...] czerwca 2008 r., gdy odebrał zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zajęciu jego praw majątkowych. Po otrzymaniu zawiadomienia skarżący w dniu [...] czerwca 2008 r. – przy zachowaniu siedmiodniowego terminu, o jakim mowa w art. 162 §2 ustawy – Ordynacja podatkowa, wniósł odwołanie. W piśmie tym zostało również podniesione, ze rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie było słuszne, gdyż podstawą obciążenia W. P. za zobowiązania podatkowe Spółdzielni było wykazanie, że zobowiązanie powstało w czasie, gdy osoba ta faktycznie pełniła funkcję członka zarządu. Skarżący podniósł, że brak istnienia przesłanek egzoneracyjnych o jakich mowa w art. 116 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa został przez organ I instancji stwierdzony zbyt pochopnie, w szczególności przez przyjęcie, przez organ I instancji istnienia po stronie skarżącego winy za brak zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni lub niewszczęcie postępowania zapobiegającemu takiemu ogłoszeniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie zostało wniesione przez stronę po termie, gdyż stosownie do treści art. 223 §2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] została doręczona Stronie w dniu [...] grudnia 2007 r. (domniemanie doręczenia). Doręczenie zostało dokonane zgodnie z trybem art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z niemożnością doręczenia na podstawie art. 148 §1 lub art. 149 cyt. Ustawy. Jak wynika z potwierdzenia odbioru, przesyłka nadana w dniu [...] listopada 2007 r. była dwukrotnie awizowana w dniach [...] listopada 2007 r. oraz [...] grudnia 2007 r., a następnie w dniu [...] grudnia 2007 r. odesłana do nadawcy. Z uwagi na to, że strona wniosła odwołanie w dniu [...] czerwca 2008 r., a więc po upływie ustawowego terminu i nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 poz. 1269/ oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/ kontrola zaskarżonych decyzji postanowień bądź innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 145 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla zaskarżoną decyzję, postanowienie bądź inny akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art.134 cytowanej wyżej ustawy w postępowaniu sądowo - administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji czy postanowień.

Przystępując do rozpoznania przedstawionej skargi stwierdzić na wstępie należy, że w przedmiotowym postępowaniu kontroli Sądu w oparciu o kryterium legalności zostało poddane postanowienie z dnia 30 lipca 2008 r. nr [...] w którym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie skarżącego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia z dnia [...] nr [...] złożone zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia, a przedmiotem postępowania nie była – jak sugeruje to w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego − decyzja Dyrektora Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]

Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Aby organ mógł stwierdzić, że wniesione przez stronę odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu organ ten musi ustalić czego / jakiej decyzji czy innego rozstrzygnięcia / odwołanie dotyczy. Takiemu działaniu służą przepisy art. 222 i 169 §1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ ma obowiązek wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Określona przepisami art. 222 i 169 Ordynacji podatkowej procedura nie została przez organ zastosowana w sprawie, pomimo iż treść wniesionego przez stronę pisma nazwanego "odwołaniem" nasuwała liczne wątpliwości dotyczące w szczególności jego adresata, zakresu żądania, a w szczególności przedmiotu zaskarżenia powyższym odwołaniem. Należy podkreślić, że we wniesionym przez stronę piśmie, skarżący nie wskazał na fakt wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe oraz nie powołał daty lub numeru decyzji, którą zaskarża, nie wspomniał też o otrzymaniu jakiejkolwiek decyzji jak również nie sformułował wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z treści pisma można było także wyprowadzić wnioski przeciwne niż organ, a to że przedmiotem zaskarżenia jest doręczone w dniu [...] czerwca 2008 roku zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, powoływane przez odwołującego się jako załącznik nr 1

Te wątpliwości pogłębiła skarga, gdzie W. P. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich zatrudnionych w spółdzielniach inwalidów zrównaną z funkcjonowaniem spółek kapitałowych i bezduszny automatyzm w wydawaniu decyzji nie uwzględniający przyczyn postępowania obwinionego oraz wniósł o "umorzenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Wskazał równocześnie, że dopiero w dniu [...] czerwca 2008 roku dostał decyzję i od niej postanowił się odwołać. Powyższe twierdzenia tym bardziej potwierdzają wątpliwości co prawidłowości zakwalifikowania pisma z dnia [...] czerwca 2008 roku jako odwołania od decyzji z dnia [...] a w każdym razie dokonania tej kwalifikacji bez wezwania odwołującego do wyraźnego sprecyzowania charakteru pisma i uzupełnienia jego braków formalnych.

Przedstawione zatem do oceny sądowi administracyjnemu rozstrzygnięcie należało więc uznać – w okolicznościach sprawy – za przedwczesne.

Zdaniem Sądu, organ podatkowy z uwagi na niezastosowanie przepisów art. 222 i 169 Ordynacji podatkowej, naruszył przepisy postępowania, w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie.