Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 128/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność ... S.A. z siedzibą w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. zobowiązuje ... S.A. z siedzibą w P. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 11 sierpnia 2014 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność ... S.A. z siedzibą w P. nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa, III. zasądza od ... S.A. z siedzibą w P. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 11 sierpnia 2014 r. A. K. drogą e-mailową zwróciła się do A. S.A. z siedzibą w P. (dalej: A.) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.), dalej: u.d.i.p., poprzez wskazanie w wartościach procentowych, jaka część działalności A. w latach 2013-2014 była prowadzona w sektorze obronnym/wojskowym, a jaka w sektorze cywilnym (na cele użytku cywilnego) oraz przesłanie dokumentacji, z której te wartości wynikają. W motywach wniosku A. K. wskazała, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu. Jej zdaniem niewątpliwie informacja o działalności podmiotu świadczącego usługi w dziedzinie obronności Rzeczpospolitej Polski jest informacją publiczną. Natomiast A. jako osoba prawna, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawczyni zażądała przesłania podanych informacji na adres e-mailowy: sekretariat@radca.prawny.com.pl .

W dniu 14 sierpnia 2014 r. A. K. skierowała do A. kolejne pismo (również drogą e-mailową) w nawiązaniu do przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem A., w której wskazał on, że od 2 maja 2014 r. Skarb Państwa nie posiada pozycji dominującej w A.. Wnioskodawczyni podała, że A. ma nadal obowiązek udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., albowiem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Zatem kryterium decydującym o obowiązku udostępnienia informacji publicznej jest faktyczne wykonywanie różnego rodzaju zadań publicznych, związanych z wykorzystaniem publicznych środków finansowych. Jeżeli więc A. produkuje i przeprowadza remonty państwowego sprzętu go wykonuje zadania publiczne i wykorzystuje przy tym publiczne środki finansowe. Dlatego, zdaniem wnioskodawczyni, informacja o tym, jaki procent jej działalności jest prowadzona w celach wojskowych powinna zostać udostępniona. W kolejnej korespondencji z dnia 28 sierpnia 2014 r. A. K. zwróciła się do A., podając, że nie otrzymała na wcześniejsze podania żadnej odpowiedzi. Zaznaczyła, że 14-dniowy termin na udostępnienie informacji upłynął w dniu 25 sierpnia 2014 r. Dodała, że w przypadku nierozpoznania jej wniosku niezwłocznie po otrzymaniu niniejszej wiadomości, złoży skargę na bezczynność Prezesa Zarządu A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P..

W dniu 15 września 2014 r. pełnomocnik A. przesłał A. K. pismo, w którym wskazał, że A. nie ma obowiązku udzielenia żądanych informacji. Wskazał, że A. nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, albowiem nie jest jednym z podmiotów, o których mowa w art. 4 u.d.i.p. Wyjaśnił, że podmioty, o którym mowa w tym przepisie to władze publiczne, podmioty wykonujące zadania publiczne, organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne. W przypadku zaś osób prawnych niereprezentujących Skarb Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych lub innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, ustawa ograniczyła obowiązek udostępniania informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. A. S.A. jest spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności określony w Dziale 3 Rejestru Przedsiębiorców – KRS nr ... dotyczy prawa prywatnego, nie zaś publicznoprawnego, a Skarb Państwa w tej spółce nie ma pozycji dominującej w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. r. 0, poz. 331 ze zm.), dalej: u.o.k.k.), albowiem w spółce A. Skarb Państwa posiada wyłącznie 15% akcji. A. nie jest więc podmiotem wykonującym zadania publiczne, gdyż spółka nie gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa, ani mieniem komunalnym tj. majątkiem publicznym.

W kolejnym piśmie adresowanym do A. K. pełnomocnik A. wskazał, że podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko, wskazał, że sprawozdanie Zarządu A. z działalności za 2013 r. nie może być ujawnione w trybie wskazanym w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Wyjaśnił, iż żądane informacje stanowią załącznik do sprawozdania finansowego, które spółka przekazała do KRS i które są dostępne publicznie w tym rejestrze.

W dniu 3 października 2014 r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na bezczynność Prezesa Zarządu A. S.A., zarzucając mu nierozpoznanie wniosku z dnia 11 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci wskazania w wartościach procentowych, jaka część działalności A. w latach 2013-2014 była prowadzona w sektorze obronnym/wojskowym, a jaka w sektorze cywilnym (na cele użytku cywilnego) oraz przesłanie dokumentacji, z której te wartości wynikają. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezesa Zarządu spółki do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, zobowiązanie organu do przedłożenia dokumentu (oświadczenia Prezesa Zarządu A.), z którego będzie wynikała struktura kapitałowa spółki aktualna na dzień 11 sierpnia 2014 r. tj. dzień złożenia wniosku oraz przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność ustalenia ilości akcji tej spółki będących w posiadaniu Skarbu Państwa i spółki B. S.A. z siedzibą w R., przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie ma jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, iż z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika, że nawet jeżeli Skarb Państwa nie posiada pozycji dominującej w spółce A., to i tak podmiot reprezentujący A. jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych jako wykonujący zadania publicznej i dysponujący majątkiem publicznym. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wspomniany termin upłynął w dniu 25 sierpnia 2014 r., a do tego dnia A. nie rozpoznała wniosku. Skarżąca wskazała, że w chwili otrzymania wniosku Skarb Państwa miał w odniesieniu do A. pozycję dominującą, albowiem do maja 2014 r. był on jedynym akcjonariuszem tej spółki, później zaś posiadał 95% akcji A. (15% bezpośrednio będąc jej właścicielem akcji, a 80% poprzez B. [Skarb Państwa posiadał 100% akcji B., a B. 80% akcji A.]). Skarżąca wskazała, iż zgodnie z art. 4 pkt 10 u.o.k.k. przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Następnie wskazała, iż domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%, przy czym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wiąże pozycję dominującą jednostek samorządu terytorialnego ze strukturą kapitałową spółki, a nie z rynkiem, na którym spółka działa. Analizując więc, czy Skarb Państwa ma pozycję dominującą w spółce A. należy przeanalizować jej strukturę kapitałową. Skarżąca podała, że z oświadczenia pełnomocnika A. wynika, że w chwili otrzymania wniosku 80% akcji tej spółki znajdowało się w posiadaniu B. (dalej: B.), będącej spółką Skarbu Państwa. Pośrednio więc udział Skarbu Państwa w A. wynosił co najmniej 80%. Ponadto 15% akcji spółki A. posiada Skarb Państwa bezpośrednio. Zdaniem skarżącej taka struktura kapitałowa A. pozwala na przyjęcie, że spółka ta mieści się w kręgu podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepisu tego nie można bowiem interpretować zawężająco i domniemywać, że chodzi o bezpośrednie posiadanie akcji przez Skarb Państwa. Skarżąca dodała, że nawet w przypadku uznania, że Skarb Państwa nie ma w odniesieniu do A. pozycji dominującej to i tak Prezes Zarządu spółki jest zobowiązany do udostępnienia żądanych informacji publicznych, gdyż reprezentuje osobę prawną wykonującą zadania publicznej i dysponującą majątkiem publicznym. Zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań oraz cechuje je powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie. Ponadto żadnych ograniczeń co do zakresu podmiotowego obowiązku informacyjnego nie można domniemywać. Istotne przy tym znaczenie ma rodzaj prowadzonej działalności, a nie forma organizacyjna podmiotu zobowiązanego. Skarżąca wskazała zaś, że pojęcie "majątek publiczny" oznacza "mienie państwowe, mienie komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych i w rozumieniu przepisów ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale A.owym. Zdaniem skarżącej A. jest podmiotem wykonującym zadania publicznej oraz dysponującym majątkiem publicznym, bowiem jej działalność w znacznej mierze polega na produkcji i modernizacji państwowego sprzętu go, a podstawowym kierunkiem działania są naprawy główne, konserwacyjne, średnie i wynikowe oraz modernizacje sprzętu pancernego, gąsienicowego i kołowego polskiej armii. Taki przedmiot działalności ma na celu realizację zadań w przedmiocie obronności kraju oraz wpływa na zapewnienie bezpieczeństwa jego obywateli. Działania A. sprzyjają w szczególności wykonaniu celów określonych w art. 5 Konstytucji RP, a Skarb Państwa zlecając A. określone działania w sektorze wojskowym przekazuje na nie środki finansowe. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, należy przyjąć, że Prezes Zarządu A. miał obowiązek rozpoznać wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 11 sierpnia 2014 r., czego nie uczynił.

W odpowiedzi Prezes Zarządu A. S.A. działając przez pełnomocnika r. pr. P. J. wniósł o odrzucenie skargi, względnie jej oddalenie, przeprowadzenie dowodu z pisma A. z dnia 3 września 2014 r. znajdującego się w aktach sprawy przekazanych wraz z odpowiedzią na skargę, a także o obciążenie skarżącej kosztami postępowania. Żądając odrzucenia skargi powołano przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. i wskazano, że A. nie jest objęty zakresem podmiotowym tego przepisu i dlatego Prezes Zarządu spółki nie miał obowiązku udzielenia żądanej informacji. Zaznaczono, że w przypadku osób prawnych niereprezentujących Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych i samorządowych osób organizacyjnych lub innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne, ustawa ograniczyła obowiązek udostępniania informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Przepis ten nie podlega zaś wykładni rozszerzającej. Wskazano, że Skarb Państwa nie posiada w A. pozycji dominującej w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochroni konkurencji i konsumentów (Dz. U. 0, poz. 331 ze zm.), albowiem w chwili złożenia wniosku właścicielem akcji A. w 85% była B. S.A. z siedzibą w Warszawie, a do Skarbu Państwa należało jedynie 15% akcji. Pełnomocnik Prezesa Zarządu A. nie podzielił też stanowiska skarżącej jakoby A. dysponował majątkiem publicznym oraz wykonywał zadania publiczne, ponieważ działalność spółki polega częściowo na produkcji i modernizacji państwowego sprzętu go. Podniesiono, że nie można przyjąć, że wykonując w ramach swojej działalności także remontów sprzętu go A. w jakikolwiek sposób wykonuje zadania publiczne, czy dysponuje środkami publicznymi. A. jako podmiot gospodarczy funkcjonuje na rynku na takich samych zasadach, jak i pozostali uczestnicy rynku prowadzący tego rodzaju działalność i wykonują również usługi na rzecz wojska. Wskazano, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że jeżeli wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest skierowany do podmiotu, który nie jest wymieniony w art. 4 u.d.i.p., to wówczas nie ma bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej. W niniejszej sprawie, jak wskazano, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie będą miały zastosowania do A., a więc skarga na bezczynność Prezesa Zarządu A. powinna zostać odrzucona, względnie oddalona.

Nadto pełnomocnik Prezesa Zarządu A. podniósł, iż nie można mówić o bezczynności Prezesa Zarządu A., gdyż powinno się przyjąć, że jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu i to w każdej formie w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności. W niniejszej sprawie skarżąca w piśmie z dnia 3 września 2014 r. została poinformowana zaś, że żądana przez nią informacja nie zostanie przekazana ze względu na fakt, że A. nie podlega pod zakres podmiotowy u.d.i.p. Nadto w dniu 14 sierpnia 2014 r. pełnomocnik spółki przedstawił skarżącej stanowisko A. odnośnie braku obowiązku udzielenia informacji, o które skarżąca wnosiła. Dlatego zarzut bezczynności należy uznać za bezzasadny.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 13 stycznia 2015 r. pełnomocnik spółki A. wskazał, że dane, o które wystąpiła skarżąca objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Ponadto przedłożył do akt pismo B. S.A. z dnia 30 maja 2014 r. adresowane do A. S.A., z którego - zdaniem pełnomocnika spółki - wynika, że na dzień złożenia wniosku Skarb Państwa nie posiadał pozycji dominującej w powołanych wyżej A. w B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie, liczonym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez A. K. jest bezczynność Prezesa Zarządu A. S.A. w zakresie nieudzielenia informacji publicznej w postaci wskazania w wartościach procentowych, jaka część działalności spółki w latach 2013-2014 była prowadzona w sektorze obronnym/wojskowym, a jaka w sektorze cywilnym (na cele użytku cywilnego) oraz przesłanie dokumentacji, z której te wartości wynikają.

Zważyć należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, jak i procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej. W wąskim zakresie odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustalając, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się k.p.a.

I tak reguluje ona udostępnienie informacji publicznej (art. 7, 13 i 14 u.d.i.p.), jak również odmowę udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czy też dopuszcza stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 2 wyroku NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, Lex nr 77178, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 162/07, Lex nr 322803). Z powołanych uregulowań wynika, iż z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. W przypadku zaś, gdy informacja, o jaką ubiega się zainteresowany, nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udostępnienia informacji publicznej. A więc, aby można było mówić o bezczynności podmiotu zobowiązanego należy przede wszystkim stwierdzić, iż ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnił. W przypadku, gdy podmiot wezwany uznaje, że żądana informacja nie stanowi w istocie informacji publicznej, Sąd zobligowany jest do rozpoznania wniesionej skargi i rozstrzygnięcia, czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się udostępnienia interesujących go danych.

W niniejszej sprawie adresatem wniosku z dnia 11 sierpnia 2014 r. skarżąca uczyniła A. S.A., domagając się wyżej przedstawionej informacji. W odpowiedzi z dnia 3 września 2014 r. pełnomocnik A. S.A. wyjaśnił, że Spółka nie ma obowiązku udzielenia informacji, o którą A. K. wnioskuje. Wskazano, że A. S.A. nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, albowiem nie jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.i.p. Jednocześnie zastrzeżono, że A. S.A. nie jest osobą prawną niereprezentującą Skarbu Państwa wykonującą zadania publiczne, w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Wyjaśniono, że Spółka jest spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności określony w Dziale 3 Rejestru Przedsiębiorców – KRS nr ... dotyczy prawa prywatnego, nie zaś publicznoprawnego, a Skarb Państwa w tej spółce nie ma pozycji dominującej w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Poinformowano, że w A. S.A. Skarb Państwa posiada wyłącznie 15% akcji. Nadto podano, że Spółka nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, albowiem nie gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa ani mieniem komunalnym tj. majątkiem publicznym. W kolejnym piśmie z 11 września 2014 r. pełnomocnik A. S.A. dodał, że żądane przez A. K. informacje stanowią załącznik do sprawozdania finansowego, które Spółka przekazała do Krajowego Rejestru Sądowego i które są dostępne publicznie w tym rejestrze. W związku z tym, zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 3 u.d.i.p. Spółka nie ma obowiązku przekazywania tych informacji w inny sposób.

W związku z powyższym w pierwszej kolejności wymaga ustalenia, czy A. S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Jak wskazano w literaturze, do ustalenia, czy określony podmiot może być zobowiązany do udzielenia informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, konieczne jest zbadanie, po pierwsze, czy jest to podmiot wykonujący zadania publiczne, a po drugie, czy w ramach wykonywania powierzonych mu zadań publicznych może wytwarzać lub pozyskiwać informację publiczną (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Warszawa 2012, s. 63).

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (pkt 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Uwagę zwraca objęcie unormowaniem ustawy podmiotów nie będących organami władzy (jak m.in. przewoźnik działający w formie prywatnej spółki), a "jedynie" wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym. Przy czym na podkreślenie zasługuje alternatywne ujęcie kryterium kwalifikującego podmiot jako adresata ustawy, tj. wskazujące na przedmiot działania podmiotu, który to przedmiot ma się mieścić w materii zadań publicznych lub na dysponowanie przez ten podmiot majątkiem publicznym. Warto jednak dodać, że akceptowane tu orzecznictwo sądowoadministracyjne zmierza do uchwycenia "dysponowania majątkiem publicznym" w zakresie wykonywania określonego "zadania władzy publicznej" (zgodnie z "preambułą" do art. 4 ust. 1 u.d.i.p.; zob. M. Bernaczyk, "Pojęcie podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej", [w:] Obowiązek bezwnioskowego udostępniania informacji publicznej. Oficyna 2008, Lex/el.).

Zaznaczyć należy, że wykonywanie zadań publicznych nie musi też być oparte na zasadzie władztwa administracyjnego. Współcześnie występuje tendencja do powierzania zadań publicznych – zadań administracyjnych podmiotom prawa prywatnego, określana jako zjawisko tzw. "prywatyzacji" zadań publicznych. Przy czym, wykonywanie tych zadań przybiera formy typowe dla prawa prywatnego, tak organizacyjne, jak i co do stosowanych środków, czyli, co do zasady, niewładczych (zob. m. in. S. Biernat, "Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna", PWN. Warszawa-Kraków 1994).

Należy w tym miejscu wskazać na dorobek Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten kontrolował już bowiem wyroki w sprawach ze skarg na bezczynność przewoźnika zewnętrznego w regularnych przewozach osób w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów w pojazdach. W wyrokach z dnia 6 marca 2013 r. (sygn. akt I OSK 2917/12) oraz z 17 lipca 2013 r. (sygn. akt I OSK 1390/13) dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przewoźnik (PKS) wykonujący regularne przewozy w ramach transportu publicznego jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a informacje dotyczące kontroli biletów – co do zasady – są informacją publiczną. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela te poglądy.

Adresatem wniosku A. K. w niniejszej sprawie są A. S.A. z siedzibą w P. Jak wynika z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr ... A. S.A. powstały w wyniku komercjalizacji Przedsiębiorstwa Państwowego A. z siedzibą w P., dokonanej w dniu 5 listopada 2007 r. przez Ministra Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2013 r., poz. 216 ze zm.) Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, przedsiębiorstwa państwowe oraz jednoosobowe spółki Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Nadto przepis art. 1a ust. 4 tejże ustawy określa, że rady nadzorcze spółek, o których mowa w ust. 1, powoływane są przez walne zgromadzenie po zasięgnięciu opinii ministra właściwego ze względu na przedmiot działania spółki. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, właściwość poszczególnych ministrów. I tak na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 2010 r. w sprawie określenia przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 212, poz. 1387 ze zm.) ustalono wykaz przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Wśród tych przedsiębiorstw i spółek znalazły się również A. S.A. w P. (poz. 19. załącznika). Przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia określił zaś, że Minister Obrony Narodowej jest ministrem właściwym w rozumieniu art. 1a ust. 4 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji – w odniesieniu do przedsiębiorstw wymienionych w poz. 9-20 załącznika do rozporządzenia, czyli m.in. w odniesieniu do A. S.A.

Z powołanych przepisów wynika, że A. S.A., wbrew twierdzeniom pełnomocnika Prezesa Zarządu nie jest zwykłą spółką prawa handlowego, lecz spółką o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa w dziedzinie obronności. Okoliczność ta nie przesądza jednak jeszcze, by A. S.A. można było uznać za jeden z podmiotów, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Konieczne jest zatem precyzyjne ustalenie pozycji Spółki w kontekście wykonywania przez nią zadań publicznych, dysponowania majątkiem publicznym, względnie posiadania w niej przez Skarb Państwa pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W ocenie Sądu z przepisów ustawy z dnia 7 października 1999 r. o wspieraniu restrukturyzacji przemysłowego potencjału obronnego i modernizacji technicznej Sił zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 83, poz. 932 ze zm.), dalej: ustawa restrukturyzacyjna, wynika, że A. S.A. wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z jej art. 2 ust. 1 pkt 2 przepisy tej ustawy stosuje się m.in. do przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim jest Minister Obrony Narodowej oraz spółek powstałych w wyniku komercjalizacji tych przedsiębiorstw. A. S.A. należy do grupy takich spółek. Jest bowiem spółką powstałą w wyniku komercjalizacji Przedsiębiorstwa Państwowego A.y w P., dla którego organem założycielskim był Minister Obrony Narodowej. Fakt, iż Minister Obrony Narodowej był organem założycielskim tegoż Przedsiębiorstwa Państwowego wynika wprost z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu spółek, przedsiębiorstw państwowych i jednostek badawczo-rozwojowych, prowadzących działalność na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa, a także spółek realizujących obrót z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa oraz dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 198, poz. 1313), w załączniku którego A. S.A. w P. pod poz. 1 wymieniono wśród spółek powstałych w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim był Minister Obrony Narodowej.

Wracając do regulacji ustawy restrukturyzacyjnej zważyć należy, iż wprowadza ona pojęcie "spółek przemysłowego potencjału obronnego" m.in. dla spółek powstałych w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim był Minister Obrony Narodowej. W myśl definicji zawartej w art. 4 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej przez spółki przemysłowego potencjału obronnego rozumie się spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne prowadzące działalność gospodarczą na potrzeby bezpieczeństwa i obronności, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz spółki powstałe w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Tak więc zgodnie z powołaną definicją A. S.A. jest spółką przemysłowego potencjału obronnego albowiem powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego ("A. w P., dla którego organem założycielskim był Minister Obrony Narodowej (pkt 19 zał. do rozporządzenie RM z 4 października 2010 r.). Przepisy art. 5-5a i 7 ustawy restrukturyzacyjnej określają w jaki sposób wspiera się restrukturyzację podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 1 (art. 5), restrukturyzację przemysłowego potencjału obronnego (art. 5a) i proces modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP (art. 7). Przykładowo, stosownie do art. 5 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej wspieranie restrukturyzacji podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 1 polega m.in. na przeznaczaniu części przychodów z prywatyzacji spółek przemysłowego potencjału obronnego na: c) promocję eksportu wytworzonego w RP uzbrojenia lub sprzętu go, f) wdrażanie do produkcji nowoczesnego uzbrojenia lub sprzętu go, g) pozyskiwanie majątku niezbędnego do zapewnienia produkcji uzbrojenia lub sprzętu go. Z kolei przepis art. 5a pkt 4) tej ustawy określa, że wspieranie restrukturyzacji przemysłowego potencjału obronnego polega również na przeznaczeniu części przychodów z prywatyzacji spółek przemysłowego potencjału obronnego na pokrycie kosztów przygotowania programów restrukturyzacyjnych, o których mowa w art. 5b ust. 3, w stosunku do których minister właściwy do spraw gospodarki wydał pozytywną decyzję, o której mowa w art. 5b art. 4. Nadto zgodnie z art. 7 ustawy restrukturyzacyjnej wspieranie procesu modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP polega na przeznaczaniu pozostałej części z prywatyzacji spółek przemysłowego potencjału obronnego na:

1) zakupy nowoczesnego uzbrojenia lub sprzętu go produkowanego w spółkach przemysłowego potencjału obronnego,

2) unowocześnienie zaplecza remontowego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przez restrukturyzację podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.

Z powołanych przepisów wynika zatem, że A. S.A. jako spółka przemysłowego potencjału obronnego uczestniczy w różnych formach w realizowanym przez państwo procesie restrukturyzacji przemysłowego potencjału obronnego. Działania te dotyczą nie tylko procesu restrukturyzacji samej A. S.A. jako podmiotu określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej (art. 5 pkt 1-3 ustawy), lecz również jej partycypacji kapitałowej (przeznaczanie części przychodów z prywatyzacji) we wspieraniu restrukturyzacji przemysłowego potencjału obronnego rozumianego jako zasoby materialne i niematerialne istniejące w przemyśle RP, zabezpieczające potrzeby obronne państwa, w tym potrzeby Sił Zbrojnych RP, w uzbrojenie lub sprzęt wojskowy (art. 5a pkt 1-4 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy).

W ocenie Sądu z powołanych przepisów jasno wynika zatem, że A. S.A. jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. tj. podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Skoro bowiem przykładowo część przychodów z prywatyzacji Spółki, zgodnie z art. 5b ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej, przeznacza się (obligatoryjnie) na wsparcie finansowe działań takich jak m.in. promocję eksportu wytworzonego w RP uzbrojenia lub sprzętu go lub na wdrażanie do produkcji nowoczesnego uzbrojenia lub sprzętu go (art. 5 ust. 1 pkt b i c tej ustawy) albo część przychodów z prywatyzacji Spółki przeznaczana jest na dokapitalizowanie PHZ BUMAR sp. z o.o. lub Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. (art. 5a pkt 1 ustawy), to oczywistym jest, że A. S.A. jako spółka powstała w wyniku komercjalizacji z przedsiębiorstwa państwowego, którego organem założycielskim był Minister Obrony Narodowej, wykonuje w sektorze zbrojeniowym służącym interesom państwa zadania publiczne.

Na marginesie należy wskazać, że z wypisu z rejestru przedsiębiorców KRS A. S.A. wynika, że przedmiotem działalności Spółki jest m.in.: produkcja wojskowych pojazdów bojowych, produkcja broni i amunicji, co świadczy o tym, że Spółka – jako spółka przemysłowego potencjału obronnego - prowadzi działalność gospodarczą na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa (art. 4 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej), która to działalność, w świetle powołanych wyżej przepisów wypełnia - w ocenie Sądu - znamiona szerszego pojęcia "wykonywania zadań publicznych", o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

W związku należy przyjąć, że A. S.A. jest innym niż władze publiczne podmiotem wykonującym zadania publiczne zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zważywszy zaś na fakt wykonywania przez Spółkę zadań publicznych nie jest istotne zarówno, czy Spółka dysponuje majątkiem publicznym, jak również to, czy Skarb Państwa w dacie złożenia wniosku przez A. K. o dostęp do informacji publicznej miał w Spółce pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. określa bowiem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wystarczy zatem, że dany podmiot wykonuje zadania publiczne, by uznać, że zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych.

W związku z tym, iż każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.), a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.), obowiązkiem Prezesa Zarządu A. S.A. było rozpoznanie wniosku A. K. z dnia 11 sierpnia 2014 r.

W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W judykaturze przyjmuje się, że jeżeli żądana informacja ma charakter informacji publicznej udostępnianej w trybie u.d.i.p., podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w terminie przewidzianym tą ustawą nie podejmuje żadnych czynności, czyli milczy i nie udziela informacji, ale również wówczas, gdy posiadając żądaną informację, udziela informacji nieadekwatnej do treści wniosku, informacji niepełnej lub wymijającej, albo błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia w oparciu o przepis art. 16 lub art. 17 u.d.i.p. (vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 29 kwietnia 2014 r., II SA/Op 18/14, Lex nr 1465636).

W okolicznościach niniejszej sprawy na wniosek złożony przez A. K. drogą elektroniczną w dniu 11 sierpnia 2014 r. Spółka zareagowała dopiero w dniu 3 września 2014 r., a więc po 23 dniach, informując wnioskodawczynię, że nie ma obowiązku udzielania informacji publicznej. Kolejno w dniu 11 września 2014 r. Spółka ponownie zwróciła się do wnioskodawczyni, podając, że ze względów przedmiotowych i podmiotowych wyłączona jest z obowiązku udzielania informacji publicznych. Dodatkowo, powołując się na przepis art. 1 ust. 3 pkt 3 u.d.i.p. wskazała na inny sposób uzyskania żądanych informacji (elektroniczny katalog dokumentów KRS). Zważywszy, że przepis art. 1 ust. 3 pkt 3 u.d.i.p. odnosi się do ograniczeń w przekazywaniu informacji publicznej do centralnego repozytorium oraz jej udostępniania w tym repozytorium w zakresie Krajowego rejestru Sądowego oraz elektronicznego katalogu dokumentów spółek, stwierdzić należy, że wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 3 września 2014 r. miały charakter wymijający i nie zmierzały do udzielenia informacji publicznej. W rezultacie należy uznać, że zarówno pismo z dnia 3 września 2014 r. jak i 11 września 2014 r. nie świadczą o rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 11 sierpnia 2014 r. Zważywszy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezes Zarządu Spółki nie rozpoznał wniosku skarżącej uprawnione jest uznanie, że pozostaje w bezczynności.

Dlatego Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązał w punkcie I. sentencji wyroku Prezesa Zarządu A. S.A. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 11 sierpnia 2014 r.

Jednocześnie Sąd pragnie zaznaczyć, że Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie rozstrzygnął, czy Prezes Zarządu Spółki powinien udzielić A. K. żądanej informacji publicznej. Rolą Prezesa Zarządu A. S.A. rozpoznającego wniosek skarżącej będzie po pierwsze rozważenie, czy udzielenie żądanej informacji publicznej nie podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1), a także ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 5 ust. 2). Ponadto, w sytuacji uznania, że dopuszczalne jest udzielenie żądanej informacji (w żądanym bądź mniejszym zakresie) Prezes Zarządu rozważy, czy informacja w żądanej formie "wskazania w wartościach procentowych, jaka część działalności A. S.A. w latach 2013-2014 była prowadzona w sektorze obronnym/wojskowym, a jaka w sektorze cywilnym (na cele użytku cywilnego)" nie stanowi informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Prezesa Zarządu A. S.A. nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zważywszy, iż okres bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej rozciąga się na czas niespełna 5 miesięcy, a w okresie tym podmiot ten podejmował działania mające na celu wyjaśnienie swojego stanowiska (pkt II. sentencji wyroku).

Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził od Prezesa Zarządu Spółki na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych 9 pkt III. sentencji wyroku).