Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 375/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-08-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92 a ust. 1, art. 92 b ust. 1, art. 92 c ust. 1, art. 4 pkt 22
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: T. C. A. M. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Główny inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r o nałożeniu panu A. M. prowadzącemu działalność gospodarcza pod nazwą T. w S. kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł.

Decyzję tę organ podjął w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] stycznia 2016 r. podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki S. o nr rej. [...] oraz naczepy marki S. o nr rej. [...] przeprowadzonej w miejscowości K. na drodze krajowej nr 4 ustalono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Pojazdem kierował Pan M. L., wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy A. M. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.

Decyzją administracyjną z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. M. podnosząc, iż organ powinien zwolnić go od odpowiedzialności na podstawie art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Na poparcie powyższego skarżący dołączył do odwołania kserokopię oświadczenia kierowcy Pana M. L., kserokopię umowy o pracę, kserokopię informacji szczególnych dla kierowcy samochodu powyżej 3,5 tony oraz kserokopię oświadczenia o dodatkowym zatrudnieniu. Z wymienionych dowodów skarżący wywodził, iż płaci wynagrodzenie zgodne z prawem, a także, że kierowca wziął na siebie odpowiedzialność za dokonane naruszenia. W związku z powyższym skarżący wnosił o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz umorzenie postępowania.

Organ II instancji odwołania A. M. nie uwzględnił

i decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, iż stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie.

Stosownie natomiast do art. 92 a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1. okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2. za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

W myśl natomiast art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006.

Odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi organ odwoławczy podkreślił, iż w chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie EWG 3821/85 jednakże w dniu 02.03.2016r. zostało ono uchylone przez Rozporządzenie Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1). Powyższe naruszenie regulował art. 15 rozporządzenia 3821/85 oraz art. 34 rozporządzenia 165/2014. Aktualnie w/w naruszenie reguluje wyłącznie art. 34 rozporządzenia 165/2014. Główny Inspektor Transportu Drogowego jednocześnie zauważył, iż po dniu 02.03.2016r. stosownie do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014. Ponadto, w myśl art. 46 "w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo- od daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia. "

Przekładając treść art. 34 rozporządzenia 165/2014 na stan faktyczny niniejszej sprawy organ odwoławczy podniósł, iż zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. wykresówek okazanych do kontroli, a także protokołu przesłuchania świadka, że kierowca Pan M. L. nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Wobec powyższego podczas kontroli inspektorzy P. WITD przesłuchali kierowcę Pana M. L. w charakterze świadka. Kontrolowany kierowca został zapytany skąd wzięła się różnica w wykresie drogi zarejestrowana na wykresówkach z dnia [...].12.2015r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie wyciągnięcia wykresówki 875891) oraz na wykresówce z dnia [...].12.2015r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie włożenia wykresówki 875891), następnie na wykresówkach z dnia [...].12.2015r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie wyciągnięcia wykresówki 877347) oraz na wykresówce z dnia [...].12.2015r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie włożenia wykresówki 877347), następnie na wykresówkach z dnia [...].12.2015r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie wyciągnięcia wykresówki 878295) oraz na wykresówce z dnia [...].12.2015r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie włożenia wykresówki 878295), następnie na wykresówkach z dnia [...].12.2015r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie wyciągnięcia wykresówki 879109) oraz na wykresówce z dnia [...].12.2015r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie włożenia wykresówki 879109), następnie na wykresówkach z dnia [...].12.2015r./[...].01.2016r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie wyciągnięcia wykresówki 881099) oraz na wykresówce z dnia [...].01.2016r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie włożenia wykresówki 881099), następnie na wykresówkach z dnia [...].01.2016r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie wyciągnięcia wykresówki 882042) oraz na wykresówce z dnia [...].01.2016r. (stan licznika deklarowanych kilometrów w momencie włożenia wykresówki 882042) pomimo, iż stan licznika kilometrów okazanych do kontroli wykresówkach pokrywa się. Kontrolowany kierowca, będący świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych, zeznał że: "Różnica w wykresie drogi jest stąd, ponieważ jeździłem na otwartym tachografie, otwierałem tachograf i jechałem na otwartym tachografie, robiłem to na wyraźne polecenie awizowane i muszę dostarczyć towar na określoną godzinę, robiłem to na wyraźne polecenie mojego szefa Pana A. M., sam z własnej woli na pewno bym tak nie robił, ale żeby nie stracić pracy nie miałem wyjścia musiałem jeździć na otwartym tachografie, ostatnio szef miał z tym nauczkę, bo zapłacił karę za takie rzeczy przy kontroli ITD w firmie. Ja wiedziałem, że tak nie wolno robić, ale nie miałem wyjścia szef tak kazał robić i nie było wyjścia. Chodziło o to, żeby tachograf nie rejestrował jak rzeczywiście jeżdżę rysowałem na odwrocie wykresówki, że miałem odpoczynek, a w rzeczywistości jeździłem. "

Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji uznał, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 5000 złotych za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi ponieważ, zeznania złożone przez kierowcę, pracownika przedsiębiorcy, uzupełniają materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i potwierdzają prawidłowość ustaleń poczynionych przez organ I instancji.

Ponadto organ II instancji zaakcentował, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie w zakresie art. 92b i art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. Natomiast art. 92 b ustawy nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Dołączona do odwołania dokumentacja nie może być w związku z tym oceniona z punktu widzenia powyższego przepisu.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Skarżący natomiast nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji i ograniczył się jedynie do złożenia wyjaśnień i deklaracji. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia strony same w sobie nie dowodzą jednocześnie deklarowanych w nim okoliczności. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć.

Organ zważył ponadto, że nawet gdyby do naruszenia doszło - jak twierdzi strona - wyłącznie z winy kierowcy, okoliczność ta nie stanowiłaby podstawy do zastosowania art. 92c. Powyższe potwierdza wyrok z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. II GSK 976/09 Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dodatkowo treść art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 wskazuje, że to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006. Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca, ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Powyższe oznacza zaś, iż przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców, z także uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku skarżący A. M. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 2 i art. 80 kpa oraz naruszenie art. 92 b ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1414).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że bezspornym jest, iż zatrzymany do kontroli kierowca nie rejestrował, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami swojej aktywności w czasie wykonywania transportu drogowego nie zamykając tachografu, ale ograniczenie się do wymierzenia kary grzywny osobie (właścicielowi ciężarówki), która nie ma wpływu na działanie kierowcy jest błędne i powoduje naruszenie art. 77 § 2 kpa i 80 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:

Skarga pozostaje nieuzasadniona, bowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

Podkreślenia wymaga fakt niesporności ustalonego stanu faktycznego – skarżący nie zaprzecza stwierdzonym naruszeniom, natomiast uważa, że organy transportu drogowego bezzasadnie nie zastosowały przepisów ekskulpujących go jako przedsiębiorcy od odpowiedzialności, nie rozpatrzyły w dostateczny sposób jego argumentów, którymi starał się wykazać okoliczności zwalniające go od odpowiedzialności. Skarżący uważa, że obiektywnie dołożył należytej staranności w celu zapobieżenia naruszeniom przepisów, wobec czego jego odpowiedzialność powinna być wyłączona.

W ocenie Sądu zarzut ten jest nieuzasadniony.

Podstawę prawną prowadzenia kontroli przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy stanowią przepisy rozdziałów 9 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), dalej jako u.t.d. Zaś podstawę nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywania transportu drogowego stanowią przepisy art. 92 i następne tej ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń oraz wysokości kar zostały określone w załącznikach do u.t.d. Natomiast art. 4 pkt. 22 u.t.d. precyzuje, że przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumieć należy obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów ustaw, rozporządzeń Rady (EWG), rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) wymienionych enumeratywnie w tym przepisie, a także obowiązki lub warunki wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Kontrole podmiotów wykonujących przewozy drogowe prowadzone na podstawie u.t.d. mają więc na celu między innymi ustalenie, czy podmioty takie przestrzegają przepisów regulujących czas pracy kierowców zawartych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155) oraz obowiązków wynikających z postanowień rozporządzeń Rady.

Kontrola przeprowadzona w sprawie niniejszej wykazała nieprawidłowości, które przesłuchany w sprawie kierowca tłumaczył potrzebą dostarczenia ładunku na czas. Świadek M. L. zeznał miedzy innymi: "robiłem to dlatego, że mamy towary awizowane i musze dostarczyć towar na określoną godzinę .."

Należy podkreślić, że rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego wydawane na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., są skutkiem wprowadzenia przez ustawodawcę odpowiedzialności administracyjnej podmiotów wykonujących transport drogowy. Ma ona charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Właściwy organ jest zobowiązany nałożyć karę pieniężną w sytuacji ustalenia okoliczności związanych z przewozem drogowym uznanych przez ustawodawcę za nieprawidłowe i niedopuszczalne, niezależnie od tego kto prowadził pojazd, jeśli tylko osobą tą przewoźnik posługuje się przy wykonywaniu działalności. Odpowiedzialność administracyjna związana z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest zależna od wystąpienia określonego skutku (od wystąpienia określonego naruszenia), przy czym organ nie ma obowiązku dowodzić związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem, a to przewoźnik powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów. Podstawowym warunkiem ukarania jest także, by określone naruszenie przypisane przewoźnikowi miało oparcie w konkretnym przepisie prawa (vide wyroki z dnia 15 października 2015 r., II GSK 2111/14, z dnia 11 marca 2015 r., II GSK 240/14, z dnia 21 stycznia 2015 r., II SA/Go 843/14, z dnia 25 lutego 2015 r., II SA/Go 17/15, z dnia 14 stycznia 2015 r., II SA/Rz 905/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wyżej wskazano, skarżący zarzucił naruszenie art. 92b u.t.d. poprzez uznanie, że nie zachodzą okoliczności zwalniające go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia w sytuacji, gdy w jego ocenie występowały przesłanki zastosowania wskazanych przepisów.

Wskazać należy, że przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, iż nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85;

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym;

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W myśl art. 92b ust. 2 za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. Stosownie zaś do treści art. 92c ust. 1 nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Należy zwrócić uwagę, że art. 92b oraz art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku są przepisy art. 34 Rozporządzenie Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1).

Przepisy art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mogą być interpretowane w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m.in. w art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (por. m.in. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08, CBOSA). Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, a wtedy trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności których "nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd, jest w tym przypadku bez znaczenia, taka jest bowiem typowa sytuacja w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. Podkreślił, że w przepisach art. 92b oraz 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 ustawy nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 u.t.d. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej brak jest podstaw do podważenia oceny organów, poprzez wskazanie że występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Takie zwolnienie może mieć miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia (kierowca) lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, tzn. że organizując przewóz uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, przeciwdziałając naruszeniom prawa. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy. To na skarżącym spoczywał zatem ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musiałby istnieć realnie. Pogląd taki jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. w wyrokach NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08, z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09, z dnia 27 sierpnia 2009 r., II GSK 4/09, z dnia 2 lutego 2011 r., II GSK 140/10, z dnia 13 października 2009 r., II GSK 93/09, z 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09, z dnia 24 lutego 2011 r., II GSK 258/10 oraz z dnia 6 czerwca 2011 r., II GSK 404/10, jak też z dnia 26 marca 2015 r., II SA/Go 906/14 - wszystkie wyroki dostępne w CBOSA).

Nie ulega wątpliwości, że to na skarżącym ciążył obowiązek ustalenia, czy zatrudniony przez niego kierowca dopuszcza się naruszeń, a w przypadku potwierdzenia – obowiązek właściwego reagowania. To jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Wskazane w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tych przepisów w sytuacji, gdy to pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań, dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tej materii jednolite, a sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela prezentowane w nim stanowisko (vide wyroki z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10; z dnia 13 marca 2012 r., III SA/Lu 738/11; z dnia 12 kwietnia 2012 r., III SA/Kr 1016/11; z dnia 3 grudnia 2015 r., II SA/Bk 680/15; z dnia 4 listopada 2015 r., II SA/Bd 812/15; z dnia 5 maja 2016 r., II SA/Bk 206/16, CBOSA).

W sprawie niniejszej w odniesieniu do naruszeń kierowcy nie można dopatrzyć się bezzasadności orzeczenia organów transportu drogowego polegających na nieuwzględnieniu okoliczności zwalniających przedsiębiorcę z odpowiedzialności. Z ustaleń organów wynika, że do naruszenia doszło za wiedzą przedsiębiorcy. Ustalenia te nie zostały podważone przez Skarżącego. Jak wyżej wykazano, takimi okolicznościami, zwalniającymi od kary mogły być wyłącznie okoliczności nadzwyczajne, nieprzewidywalne. Jak wyłożył w wyroku z dnia 16 stycznia 2015 r. w sprawie II SA/Gl 933/14 sąd administracyjny: ""Właściwa organizacja i dyscyplina pracy", o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d. obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. Pojęcia te obejmują bowiem także stały, wnikliwy nadzór nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, wykrywanie ewentualnych naruszeń przepisów i stosowną, przewidzianą przepisami prawa pracy reakcję" (CBOSA).

Zdaniem Sądu bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez uchybienie art. 77 § 2 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu dowodów, nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co spowodowało brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki zwolnienia od odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone uchybienia. Niesporne jest, że nieprawidłowości w zapisach wykresówek dotyczą okresu od [...].12.2015 r. do [...].01.2016 r. Oceny dokonanej przez organ nie zmienia dołączenie oświadczenia kierowcy do odwołania. Wynika z niego, że powodem nierejestrowania danych w okresie od [...].12.2015 r. do [...].01.2016 r. był fakt, iż po załadunku kierowca ten nie wyjeżdżał bezpośrednio w trasę, podając do rozliczenia z pracodawcą standardowy czas pracy. Przypomnieć należy, że oświadczenie to zostało złożone, jak można przypuszczać, po odebraniu zeznań od M. L. pod rygorem odpowiedzialności karnej. Rację miał więc organ dając pierwszeństwo wyjaśnieniom M. L. złożonym tuż po zatrzymaniu pojazdu. Ponadto oświadczenie to jest opatrzone datą "[...].09.2015 r." a dotyczy zdarzeń z przełomu roku 2015/16 (karta 26 akt administracyjnych).

W konsekwencji za zgodne z prawem należało uznać wymierzenie Skarżącemu sankcji za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) w wysokości 5000 złotych.

Wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi i braku okoliczności jej uwzględnienia stwierdzonych z urzędu podlegała ona oddaleniu podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm