Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2576/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 16 par 1, art 129, art 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2012 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Aktem mianowania z dnia [...] listopada 2009 r., doręczonym w dniu [...] listopada 2009 r., Dyrektor Izby Celnej w S., na podstawie art. 223 ust. 1, 4 i 7 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował K. B. na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej z dniem [...] listopada 2009 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji (aktu mianowania) z dnia [...] listopada 2010 r., wniesionym do Szefa Służby Celnej za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w S. w dniu [...] grudnia 2010 r., K. B. wniósł o jego uchylenie i mianowanie na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych.

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia korpusu.

W uzasadnieniu organ podał, że uchwałą z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 Sąd Najwyższy orzekł, iż rozstrzygnięcie co do mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej podlega kontroli sądowoadministracyjnej w zakresie, w jakim dotyczy określenia korpusu służbowego. Powyższy pogląd podzielił w swoim orzecznictwie także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a zatem przesądzono, że akt mianowania wydany na podstawie powołanego przepisu jest w istocie decyzją administracyjną.

Organ wskazał, iż w myśl art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie.

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w decyzji nie zawarł pouczenia o sposobie zaskarżenia tego aktu. Wady w zakresie braku lub nieprawidłowego pouczenia o środkach odwoławczych, nie mogą z woli ustawodawcy szkodzić stronie. W przypadku, gdy organ administracji publicznej błędnie pouczył stronę, że od decyzji nie służy odwołanie, czy też w ogóle tego nie uczynił i strona nie wniosła odwołania, może skutecznie dopełnić aktu wniesienia odwołania w każdej chwili, gdyż nie utraciła do niego uprawnienia w myśl wyraźnego przepisu prawa. Powyższe wynika z faktu, że w takich przypadkach 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od tej decyzji "nie biegnie". Zatem przyjmuje się, że gdy strona wnosi odwołanie, wnosi je skutecznie, jeżeli nawet uchybiła terminowi.

Szef Służby Celnej stwierdził ponadto, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, nie mógł mieć zastosowania w przypadku K. B. Z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych wynika bowiem, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, pełnił on służbę na stanowisku [...] w stopniu [...]. W zaistniałej sytuacji obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w S. było mianowanie funkcjonariusza na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej na podstawie art. 223 ust. 4 ustawy.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. B. zarzucił naruszenie prawa polegające na niezastosowaniu w procesie mianowania na nowy stopień służbowy art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła w szczególności, iż od dnia [...] lipca 1989r. do dnia [...] kwietnia 2004 r. zajmowała stanowisko [...], zaś w okresie od [...] października 1996 r. do [...] kwietnia 1997 r. pełnił obowiązki kierownika [...], a od [...] kwietnia 1998 r. do [...] sierpnia 1998 r. pełnił obowiązki [...]. W związku z reorganizacją Izby Celnej w S. z dniem [...] maja 2004 r. został przeniesiony na stanowisko [...]. Skarżący podał, iż tym samym spełnił wszystkie ustawowe kryteria, które obligowały organ do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując sprawę pod tym kątem Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Jej uwzględnienie następuje jednakże z powodów innych, niż podał skarżący.

Zgodnie z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. W postępowaniu administracyjnym, w którym zasada dwuinstancyjności postępowania, jest jedną z podstawowych zasad, od decyzji wydanej przez organ I instancji stronie służy prawo odwołania.

Zgodnie z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Stosownie zaś do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi

się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do art. 127 § 2 k.p.a., właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

Organ administracji publicznej, do którego wniesiono odwołanie obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, co jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołanie z dnia [...] listopada

2010 r. od decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. K. B. wniósł po upływie ustawowego terminu. Ostatnim dniem na wniesienie odwołania był bowiem dzień [...] grudnia 2009 r.

W sprawie nie jest sporne również, iż organ I instancji nie pouczył K. B. w akcie mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. o prawie wniesienia odwołania od tego aktu do organu II instancji, tj. Szefa Służby Celnej. Organ błędnie przyjął bowiem, iż doręczony akt mianowania nie stanowi decyzji administracyjnej.

Ustalenie powyższe nie zmienia jednak stwierdzenia Sądu, że termin do wniesienia odwołania od aktu mianowania rozpoczął bieg następnego dnia po dniu doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Termin na wniesienie odwołania nie uległ ani przedłużeniu ani zawieszeniu na skutek braku pouczenia strony o środku odwoławczym.

W ocenie Sądu, rozpoznanie przez Szefa Służby Celnej odwołania wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu, który nie został przywrócony, od ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] listopada 2009 r., stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. Z tego też względu konieczne stało się stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Odnosząc się do braku pouczenia strony w akcie mianowania o prawie wniesienia odwołania, wskazać należy, iż w Kodeksie postępowania administracyjnego przewidziano, w art. 111 § 1 – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (aktu mianowania) z dnia [...] listopada 2009 r. – iż strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Zgodnie z § 2 tego przepisu, w przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.

Niezależnie od tego, czy strona wystąpiła, we właściwym czasie, z takim żądaniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że ustawodawca przewidział w Kodeksie postępowania administracyjnego instytucję procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Z akt sprawy nie wynika, aby strona z wymienionej wyżej instytucji skorzystała. Jednakże, należy zwrócić uwagę, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zastosowanie tej instytucji mogło być rozważane. Wynika to przede wszystkim z błędnej oceny organu, co do charakteru aktu mianowania oraz braku pouczenia strony.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. 1 sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.