Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 515/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 15, art. 136, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji; oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2016 r. M.K., reprezentujący P. Sp. z o.o., zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2016, tj. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej. W sekcji VlI. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku wskazano pięć działek ewidencyjnych o nr.:

- [...], [...], [...] i [...], położone w obrębie ewidencyjnym nr [...], nazwa obrębu ewidencyjnego [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], oraz

- [...], położoną w obrębie ewidencyjnym nr [...], nazwa obrębu ewidencyjnego [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...].

W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych P. Sp. z o.o. zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej osiem działek rolnych o powierzchni 43,05 ha oraz dołączyła załączniki graficzne. Zadeklarowane zostały następujące działki rolne:

- A, położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 4,37 ha,

- D, położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 0,65 ha,

- E, położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 2,39 ha,

- F, położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 15,11 ha,

- G, położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 12,39 ha,

- H, położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 2,64 ha,

- I, położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 3,50 ha,

- J, położona na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 2,00 ha.

Wezwaniem z dnia [...] października 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wyjaśnienia stwierdzonych nieścisłości polegających na tym, że działka ewidencyjna o identyfikatorze nr: [...] została zadeklarowana na innych wnioskach pomocowych. Ponadto suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej o identyfikatorze nr [...] we wszystkich wnioskach złożonych przez rolników ubiegających się o płatności, wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych do płatności, jest większa od powierzchni tej działki ewidencyjnej uprawnionej do uzyskania płatności.

W odpowiedzi, wpłynęło oświadczenie Spółki, reprezentowanej przez M.K., datowane na dzień [...] października 2016 r., w którym Strona podtrzymuje "deklarację działki numer [...] oraz wskazuje, że przedmiotowa działka jest wydzierżawiona i użytkowana przez producenta P. Sp. z o.o. na podstawie pisemnej umowy dzierżawy i na zlecenie tego producenta zostały wykonane w 2016 r, wszystkie zabiegi agrotechniczne, w tym siew i zbiór gryki. Do pisma załączono formularz korekty wniosku, gdzie w sekcji VIII. wniosku zadeklarowano działkę rolną A(A1), położoną na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 4,37 ha.

W dniu [...] listopada 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wydał decyzję Nr [...] nakazującą P. Sp. z o.o. ponowne przekształcenie trwałych użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym (organ nakazał Stronie nie później niż do dnia [...] maja 2017 r. ponowne przekształcenie gruntów o powierzchni 2,65 ha, położonych na działce ewidencyjnej nr [...], wyznaczonych jako trwałe użytki zielone wartościowe pod względem środowiskowym).

W dniu [...] listopada 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynął formularz wycofania części wniosku, tj. działki rolnej A1 o powierzchni 4,37 ha.

Następnie, wezwaniem z dnia [...] lutego 2017 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wyznaczył Spółce siedmiodniowy termin do złożenia wyjaśnień w związku z pojawieniem się wątpliwości odnośnie stwarzania przez P. Sp. z o.o. sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami płatności.

W odpowiedzi na powyższe, w dniu [...] lutego 2017 r. M.K., jako Prezes Zarządu P. Sp. z o.o. złożył oświadczenie, w którym wskazał, że deklarowane grunty zostały przejęte z istniejącymi zasiewami. Następnie zostały przeprowadzone następujące zabiegi agrotechniczne: na gruntach położonych w obrębie [...] wykonano kombajnowanie oraz agregatowanie. Obecnie pole przygotowane jest pod siew wiosenny. Zabiegi agrotechniczne wykonywało P. Natomiast na gruntach położonych w obrębie [...] nie dokonano żadnych zabiegów agrotechnicznych, ponieważ z uwagi na podmokły teren nie udało się wykosić gryki w odpowiednim terminie. M.K. wskazał również, że Spółka nie dysponuje własnym sprzętem rolniczym, nie posiada parku maszynowego, bazuje na profesjonalnych usługodawcach; nie zatrudnia także pracowników, korzysta z usług wykwalifikowanych osób trzecich. Usługi zlecane są P. Prezes Spółki nadmienił również, że Spółka poniosła koszty, których rozliczenie nastąpi najpóźniej do dnia [...] lutego 2017 r. Obecnie płody rolne są przechowywane w S. nr [...], a magazynowanie "odbywa się w oparciu o umowę". Zaznaczył również, że Spółka prowadziła już w latach 2011-2014 działalność rolniczą, którą zaniechała w roku 2015. Obecnie zaś zamierza realizować 5-letni program rolnośrodowiskowy.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wydał decyzję Nr [...], mocą której odmówił przyznania P. Sp. z o.o. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz zwrotu dyscypliny finansowej. W ocenie tego organu, po zapoznaniu się z całokształtem zebranego materiału dowodowego, w tym z przedłożonymi kopiami dokumentów, jak również po dokonaniu analizy powiązań kapitałowych oraz osobowych i rodzinnych w rozpatrywanej sprawie "doszło do stworzenia sztucznych warunków sprzecznych z celami wsparcia."

P. Sp. z o.o., reprezentowana przez M.K., złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Następnie, w dniu [...] lipca 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wydał decyzję Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Nr [...]. Strona nie skorzystała z przysługującego Jej prawa złożenia skargi do WSA we Wrocławiu.

W dniu [...] października 2017 r. wpłynął wniosek Strony o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

Od ww. decyzji P. Sp. z oo. z siedzibą w S., wniosła (za pośrednictwem Prezesa ARiMR) odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Tenże organ uznając wniesienie odwołania za nieuzasadnione decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji wskazał m.in. na treść art. 156 § 1 k.p.a.

Podniósł, że przedmiotem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie istnienia jednej z wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przy czym w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest, co do zasady, dopuszczone przeprowadzanie nowych dowodów. Zastosowania sankcji nieważności nie można bowiem wyprowadzić z odmiennej oceny materiału dowodowego, na podstawie którego organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego.

W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc, co do zasady, miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej.

Minister Rolnictwa i Rolnictwa Wsi oceniając, czy decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. narusza przepisy prawa wskazał przede wszystkim, że podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia były przepisy regulujące tzw. "sztucznie stworzenie warunków" wymaganych do uzyskania korzyści, tj. art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L z 1995r., Nr 312, poz. 1 ze zm.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i(WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 549 ze zm.).

Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach wspólnej polityki rolnej pochodzące z budżetu Unii Europejskiej muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i kraje członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

W art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 zostało zdefiniowane pojęcie nieprawidłowości, która oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego (UE) wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

Zatem, stosownie do art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepis ten pozwala organom administracji przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Powyższe przepisy rozporządzenia nr 2988/95 znajdują odzwierciedlenie w przepisach prawa w zakresie Wspólnej Polityki Rolnej, tj. w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

W decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. zostało w sposób wyczerpujący i wszechstronny wskazane z jakich powodów oraz na podstawie jakich dowodów organ uznał, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania regulacji dotyczącej "sztucznych warunków" wyrażonej w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 (mającej zastosowanie w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

W decyzji tej ustalono bowiem w szczególności, że:

1) wymienione w decyzji spółki deklarowały do płatności tereny położone w sąsiedztwie, pomimo braku naturalnych granic, jak i grunty położone w znacznej odległości od siebie, w ocenie organu brak jest racjonalnych podstaw do prowadzenia działalności rolniczej na tak zadeklarowanych gruntach, gdyż nie występują żadne naturalne granice uzasadniające taki podział gruntów rolnych,

2) brak umów potwierdzających wynajem, czy też użyczenie sprzętu rolniczego, brak pracowników, którzy wykonywaliby prace na gruntach wykazanych we wniosku pomocowym, brak ewentualnych umów dotyczących pracowników najemnych, ścisłe powiązania osobowe we wszystkich spółkach,

3) istnieją powiązania organizacyjne, osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne, które pozwalają jednoznacznie stwierdzić, iż wymienione w decyzji spółki zostały utworzone w celu pobierania pomocy finansowej wypłacanej przez ARiMR.

Z uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika ponadto, iż zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców i powiązanych ze sobą rodzinnie osób oraz związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w tej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia prawa.

Ponadto, Dyrektor OR ARiMR we W. rozważając dokonane przez Stronę obejście prawa wyjaśnił, iż miało ono miejsce zarówno w zakresie istnienia elementów obiektywnych, jak i subiektywnych. Organ w tym kierunku zebrał kompletny materiał dowodowy i na jego podstawie poczynił ustalenia faktyczne.

Na poparcie swoich twierdzeń, dowodzących zaistnienia elementu subiektywnego po stronie Spółki, organ przytoczył przepisy regulujące zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w szczególności art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz. 308), zgodnie z którym płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika:

1) nie większej niż 30 ha oraz

2) pomniejszonej 03 ha.

Zatem zgromadzony materiał dowodowy omówiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadniał, a nawet obligował Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR do zastosowania w sprawie przepisów art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Powyższe oznacza, że zastosowanie w/w. przepisów nie stanowiło jakiegokolwiek naruszenia prawa, a tym bardziej rażącego.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła w całości P. sp. z o.o. w S. zarzucając jej naruszenie:

art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez:

jego błędną wykładnię i uznanie, że nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, a tym samym nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji co do której strona wniosła o stwierdzenie nieważności w sytuacji gdy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we W. przeprowadził postępowanie dowodowe, w zakresie szerszym niż miało to miejsce w postępowaniu przed Kierownikiem ARiMR w J. i powołał się na nowe okoliczności i fakty, które to nie były przedmiotem rozważań przed Kierownikiem ARiMR w J., co spowodowało. że strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, gdyż postępowanie dowodowe i okoliczności na które powołuje się Dyrektor [...] Oddziały Regionalnego ARiMR we W. nie stanowiły uzupełnienia postępowania dowodowego, a wskazywały całkowicie na nowe okoliczności. na podstawie których wydano decyzję i powołano się na podmioty, które nie zostały wymienione w decyzji Kierownika ARiMR w J., a mianowicie:

R. sp. z o.o.; R. Sp. z o.o.; P. Sp. z o.o.; S. Sp. z o.; E. Sp. z o.o.; P. Sp. z o.o.; E. Sp. z o.o.; E. Sp. z o.o.; E. Sp. z o.o.; G. Sp. z o.o.; A. Sp. z o.o.; N. Sp. z o.o.; T. Sp. z o.o.; O. Sp. z o.o.; F. Sp. z o.o.; G. Sp. z o.o.; K. Sp. z o.o.; H. Sp. z o.o.; U. Sp. z o.o.; D. Sp. z o.o.; F. Sp. z o.o.; P. Sp. z o.o.; E. Sp. z o.o.; A. Sp. z o.o.; R. Sp. z o.o.; F. Sp. z o.o.

co doprowadziło do tego. że skarżąca w żaden sposób nie mogła odnieść się do zarzutów stawianych przez organ a ponadto materiał dowodowy został rozpoznany

jednokrotnie.

art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez Prezesa ARiMR i niestwierdzenie, że doszło do wydania decyzji w warunkach nieważności, a następnie powielenie tego błędu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez utrzymanie decyzji w mocy, w sytuacji, gdy decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we W. obarczona była poważnymi brakami proceduralnymi w zakresie gromadzenia i badania materiału dowodowego, które to braki doprowadziły do sytuacji wydania decyzji, która w świetle tego przepisu jest nieważna, gdyż dopuszczono się rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu tej decyzji.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1) uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz uchylenie na zasadzie art. 135 p.p.s.a. decyzji nr [...] Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r. a dodatkowo o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.

2) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zwrot od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania. w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

3) na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodów z pism wskazanych w treści skargi na okoliczności podniesione w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w tym szczególności przywołanych w skardze przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz art. 15 k.p.a.

Pierwszy z nich stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została (...) z rażącym naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga jednak, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać ją jedynie w granicach określonych w art. 156 1 k.p.a. tzn. nie może rozstrzygać jej co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym.

Najczęściej w judykaturze podnosi się, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia, oraz że cechą rażącego naruszenia prawa jest to iż treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2000 r. sygn. akt V SA/Wa 463/99 – lex nr 41772).

Określenie "rażący" oznacza inaczej mówiąc wyraźny, oczywisty, niewątpliwy. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenia prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, a zatem i bezsporny (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I FSK 1362/06 – lex nr 440655). Zatem aby można było mówić o nieważności spowodowanej rażącym naruszeniem prawa pomiędzy określonym przepisem a podjętym w decyzji rozstrzygnięciem musi zachodzić oczywista sprzeczność powodująca, że taki akt pomimo jego ostateczności nie może pozostawać w obrocie prawnym.

Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie sądowym naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wówczas gdy czynność postępowania organu lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem obowiązującej regulacji prawnej, a działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z obowiązującego prawa, lub też łamie zakazy w nim ustalone (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 602/10 – lex nr 688481).

Podobne stanowisko do wyżej cytowanego zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt I FSK 1867/09 – lex nr 744460. Stwierdził mianowicie, że rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego rozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Poza tym to strona powinna wykazać, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, oraz że charakter tego naruszenia powoduje iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt II FSK 846/09 – lex nr 745900).

Część judykatury podnosi, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (tak NSA w wyroku z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II FSK 612/09 – lex nr 745766).

W istocie podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego. Jednakże wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy iż z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania nawet o charakterze rażącym jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt II FSK 27/05 – lex nr 187767).

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej sąd stwierdza, że należy zgodzić się z tezą organu odwoławczego iż w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. zostało w sposób wyczerpujący i wszechstronny wskazane z jakich powodów oraz na podstawie jakich dowodów organ uznał, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania regulacji dotyczącej "sztucznych warunków" wyrażonej w art. 4 ust 3 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

W decyzji tej ustalono w szczególności, że:

1) wymienione w decyzji spółki deklarowały do płatności tereny położone w sąsiedztwie, pomimo braku naturalnych granic, jak i grunty położone w znacznej odległości od siebie, w ocenie organu brak jest racjonalnych podstaw do prowadzenia działalności rolniczej na tak zadeklarowanych gruntach, gdyż nie występują żadne naturalne granice uzasadniające taki podział gruntów rolnych;

2) brak było umów potwierdzających wynajem, czy też użyczenie sprzętu rolniczego, brak pracowników, którzy wykonywaliby prace na gruntach wykazanych we wniosku pomocowym, brak również ewentualnych umów dotyczących pracowników najemnych oraz zaistniałe ścisłe powiązania osobowe we wszystkich spółkach;

3) istnieją powiązania organizacyjne, osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne, które pozwalają stwierdzić, iż wymienione w decyzji spółki zostały utworzone w celu pobierania pomocy finansowej wypłacanej przez ARiMR.

Co istotne z kwestionowanej decyzji wynika ponadto, iż zorganizowanie wielu

spółek przez tych samych udziałowców i powiązanych ze sobą rodzinnie osób oraz związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej. tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w tej samej lokalizacji, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia prawa. Sąd podkreśla również iż Dyrektor OR ARiMR we W. rozważając dokonane przez Stronę obejście prawa wyjaśnił, iż miało ono miejsce zarówno w zakresie istnienia elementów obiektywnych, jak i subiektywnych.

Na poparcie twierdzeń dowodzących zaistnienia elementu subiektywnego po stronie Spółki, organ przytoczył przepisy regulujące zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. a w szczególności art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r. poz.308), zgodnie z którym płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika:

1) nie większej niż 30 ha oraz

2) pomniejszonej o 3 ha.

Powyższe oznacza iż przy wydaniu w postępowaniu zwyczajnym decyzji której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności nie doszło do rażącego naruszenia prawa (w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ani do jakiegokolwiek innego jego naruszenia.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. to także jest niezasadny.

Z zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a., wynika obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek ten oznacza, że organy, kierując się przepisami prawa procesowego, prowadzą postępowanie wyjaśniające. Postępowanie odwoławcze nie może jednak wyłącznie polegać na weryfikacji decyzji wydanej w I instancji, ale na ponownym rozpoznaniu sprawy

administracyjnej. Za niewystarczające dla wypełnienia tego obowiązku należy uznać przytoczenie przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji organu I instancji, bez dokonania własnych w tym zakresie ocen, czy analiz, i bez wyczerpującego odniesienia się do argumentacji strony podniesionej w postępowaniu odwoławczym.

Sąd zwraca uwagę iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ II instancji uznał prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji i przyjął, jako własne, ustalenia poczynione w trakcie tego postępowania. Nie było zatem powodu aby Dyrektor OR ARiMR, jako organ odwoławczy, uchylił prawidłową jego zdaniem decyzję organu I instancji.

Zgodnie z art. 136 k.p.a., w brzmieniu obwiązującym na dzień wydania decyzji, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi. który wydał decyzję.

Zatem, prowadząc postępowanie odwoławcze, organ II instancji, miał prawo przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (przywołanie w uzasadnieniu kolejnych spółek powiązanych ze stroną, pozwoliło bowiem na potwierdzenie tez postawionych już wcześniej w decyzji organu I instancji).

Zdaniem sądu nie można podzielić zarzutu, że strona przez uzupełnienie postępowania dowodowego została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, albowiem nie może on być badany w trybie postepowania nieważnościowego.

Sąd nie uwzględnił wreszcie wniosku o przeprowadzenie dowodu z pism wskazanych w treści skargi na okoliczności podniesione w jej uzasadnieniu. Pisma te znajdowały się bowiem w aktach administracyjnych i nie były nieznane tak skarżącemu jak i sądowi.

Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.