Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2034/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi E. J., T. M. z domu M., T. M. z domu M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: "k.p.a."), jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu W. z [...] marca 1977 r. nr [...].

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

E. J., T. M. i J. M. (określani dalej jako "skarżący") wnioskiem z 21 lutego 2011 r. (data wpływu do organu), zwrócili się o stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu W. z [...] marca 1977 r. nr [...] wydanej na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.) oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48, ze zm.), w której zgodnie z planem miejscowym W. ustalone zostało miejsce i warunki realizacji inwestycji w załączniku graficznym na terenie Dzielnicy M., m.in. przy ul. [...], [...] i [...] W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tzn. że uchybiono art. 28 k.p.a., gdyż nie została ona wystosowana do ówczesnych właścicieli nieruchomości, którzy nie brali udziału w toczącym się postępowaniu, mimo że przysługiwał im status strony. Wskazali również, że wydane rozstrzygnięcie dotyczyło sytuacji prawnej A. M., który zmarł po wszczęciu postępowania, co jednoznacznie należy uznać za rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] listopada 2011 r., nr [...] odmówiło skarżącym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu W. z [...] marca 1977 r. argumentując, że wskazana przyczyna stwierdzenia nieważności stanowi przesłankę wznowienia postępowania.

Ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Kolegium z [...] kwietnia 2012 r. nr [...], które zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1181/12 uchylił ww. postanowienia. Sąd stwierdził, że wskazany przez Kolegium tryb wznowienia postępowania nie może być uruchomiony z uwagi na upływ terminu określonego w ar. 148 § 2 k.p.a., stąd skarżący mają zamkniętą drogę do kontroli legalności zakwestionowanej decyzji. Sąd wyraził stanowisko, że skarżący domagają się wyraźnie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując na naruszenie prawa materialnego (art. 28 k.p.a.) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), zatem w tych okolicznościach nie można było a priori (bez wszczęcia postępowania) odmówić stwierdzenia nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zawiadomiło o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...], a decyzją z [...] sierpnia 2013 r. nr [...], umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...].

W uzasadnieniu podało, że w sprawie w pierwszym rzędzie należało zbadać, czy po stronie skarżących istnieje interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu W. z [...] marca 1977 r. Wskazało, że zgodnie z orzecznictwem i stanowiskiem doktryny, stronami w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy na gruncie obowiązującego ustawodawstwa (ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) mogą być osoby, które były stronami takiego postępowania, w dniu wydania decyzji i osoby, które obecnie są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości stanowiących teren inwestycji i nieruchomości sąsiednich. W ocenie SKO taką interpretację należy też przyjąć w odniesieniu do postępowań, które toczyły się zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane obowiązującymi w momencie wydania decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...] i przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.

Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z księgą wieczystą [...] dla obecnej dz. ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w W. (dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...], uregulowana w księdze wieczystej "[...]") jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z [...] października 1979 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu przez odjęcie na rzecz Państwa ww. nieruchomości o powierzchni 1342 m kw. (księga wieczysta nr [...] została założona po wywłaszczeniu). Zdaniem Kolegium skarżący, jako następcy prawni osób fizycznych będących w dniu wydania decyzji Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu W. z [...] marca 1977 r. właścicielami ww. dz. ew. nr [...] (wówczas nr [...] z dawnego obrębu [...]), nie mają - jako nieposiadający tytułu prawnego w postaci własności czy użytkowania wieczystego do ww. nieruchomości i nieruchomości sąsiednich - przymiotu stron w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, tzn. nie mają legitymacji do wszczęcia postępowania w takiej sprawie - zgodnie z art. 28 k.p.a., w związku z art. 157 § 2 k.p.a.

Skarżący kwestionując powyższe rozstrzygnięcie, w piśmie z 6 września 2013 r. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2013 r., orzekającą o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu W. z [...] marca 1977 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

rażące naruszenie art. 28 k.p.a., w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie mają przymiotu strony w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, podczas gdy skarżący z uwagi na nabycie praw do spadku uzyskali legitymację do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie;

rażące naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., w wyniku umorzenia postępowania i uznania, że stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na brak legitymacji do wszczęcia postępowania, gdy skarżący posiadają interes prawny w sprawie;

rażące naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji pominięcie okoliczności uzasadniających przyjęcie, że wnioskodawcy posiadają interes prawny do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

W ocenie skarżących, jako następcy prawni osób będących właścicielami nieruchomości, posiadają przymiot strony i przysługuje im legitymacja do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Nie sposób bowiem przyjąć, że z chwilą śmierci właściciela nieruchomości, jego następcy prawni nie mogą wzruszyć decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, która miała wpływ na utratę własności nieruchomości wskutek wywłaszczenia. Podali, że elementem wniosku o wywłaszczenie jest decyzja o lokalizacji inwestycji. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o lokalizacji inwestycji skutkuje nieważnością decyzji wywłaszczeniowej, a co za tym idzie ma wpływ na skład masy spadkowej.

Ponadto wskazali, że skoro decyzja nie została doręczona stronom, nie była im znana, to zasadne jest stwierdzenie, że decyzja z [...] marca 1977 r. nie weszła nigdy do obrotu prawnego i od początku nie wywołała żadnych skutków prawnych, a zatem wydana na jej podstawie decyzja wywłaszczeniowa również nie wywołała skutków prawnych. Wywodzili, że nadal przysługuje im prawo własności, a zatem przysługuje im interes prawny do występowania w sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymało w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

W ocenie Kolegium rozpatrując czy skarżącym służy przymiot strony, tj. czy skutki stwierdzenia nieważności dotyczą interesu prawnego lub obowiązku wnioskodawców wskazało, że w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wykazanie interesu prawnego polega na odnalezieniu takiego przepisu prawa, który pozwoli się ubiegać o prawo lub obowiązek.

Podało, że z dokumentów będących w posiadaniu organu nie wynika, aby w dniu wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu W. z [...] marca 1977 r. skarżący, posiadali taki interes prawny. Ze znajdujących się w Kolegium akt sprawy, w tym również z załącznika graficznego do tejże decyzji, nie wynika by decyzja, objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, obejmowała działki ewidencyjne, których właścicielami byli poprzednicy prawni wnioskodawców. Decyzja z [...] marca 1977 r. wskazuje jedynie, że dotyczy obszaru pomiędzy ul. [...], [...] oraz [...]. Ani z decyzji ani z załącznika graficznego nie wynika jakie działki ewidencyjne obejmuje ww. decyzja. Okoliczności tej nie wykazują również jakiekolwiek inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Jakkolwiek bowiem skarżący wskazali, że chodzi o działkę obecnie posiadającą nr ew. [...], z obrębu [...] (dawna dz. nr [...] z dawnego obrębu [...], uregulowana w księdze wieczystej "[...]"), to jednak nie przedstawiają na potwierdzenie tych okoliczności jakichkolwiek dowodów.

SKO wywodziło, że nie wiadomo w konsekwencji, jakich działek ew. dotyczy decyzja z [...] marca 1977 r., a tym samym brak jest możliwości oceny czy decyzja ta dotyczy praw i obowiązków skarżących, z uwagi na powoływany przez nich fakt, że ww. decyzja dotyczy nieruchomości, których własność przysługiwała ich poprzednikom prawnym. Z tej przyczyn należy uznać umorzenie postępowania za zasadne. Jedynym pewnym ustaleniem jest bowiem okoliczność, że skarżący nie posiadają w chwili obecnej, jak i nie posiadali w dniu złożenia wniosku do organu, tytułu prawnego do nieruchomości objętej decyzją, której stwierdzenia nieważności się domagają. Zatem nie mogą być uznani za osoby, którym służy prawo skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Organ zaznaczył, że przesłanki wskazywane we wniosku o wszczęcie postępowania, mogą stanowić co najwyżej o istnieniu interesu faktycznego, co jednak nie przesądza o przyznaniu im przymiotu strony.

Skarżący na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2014 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie, wraz z poprzedzającą ją decyzją z [...] sierpnia 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

rażące naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak zgromadzenia przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie wyjaśnienie czy dawna działka ew. o nr [...] z obrębu [...] (dawna działka o nr [...] z obrębu [...]) wchodziła w skład obszaru wskazanego w decyzji z [...] marca 1977 r., tj. między ulicami [...], [...] oraz [...] i obarczenie ciężarem dowodu w tym zakresie skarżących;

rażące naruszenie art 105 § 1, w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania i uznanie, że stało się ono bezprzedmiotowe, gdyż skarżącym nie przysługuje przymiot strony postępowania, bowiem nie posiadają w chwili obecnej, jak i nie posiadali w dniu złożenia wniosku do organu tytułu prawnego do nieruchomości objętej decyzją, której stwierdzenia nieważności się domagają.

Ponadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj. z decyzji Urzędu Dzielnicowego W. z [...] października 1979 r., decyzji Starosty Powiatu W. nr [...] z [...] lipca 2000 r., decyzji [...] Urzędu Wojewódzkiego w W z [...] maja 2001 r., [...], decyzji Wojewody M. z [...] lipca 2003 r., nr [...], [...], wyroku WSA w Warszawie z 1 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 1853/03, decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 2007 r., nr [...], nr [...], decyzji Wojewody M. z [...] czerwca 2008 r., nr [...],[...]; postanowienia Sądu Rejonowego dla W., Wydział TV Cywilny z [...] października 1978 r., sygn. akt [...]; aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] maja 2010 r., Rep. A nr [...].

Zdaniem skarżących w sytuacji, w której Kolegium uznało, że wynik dotychczasowego postępowania dowodowego nie był wystarczający do ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy, a skarżący nie wskazywali na konkretny środek dowodowy, organ administracji powinien we własnym zakresie dopuścić i przeprowadzić stosowne dowody. Za niezgodne z zasadą ciężaru dowodu w sprawach administracyjnych uznali stanowisko Kolegium, które w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarzuciło skarżącym, iż nie przedstawili żadnego dowodu na okoliczność - że działka należąca do poprzedników prawnych skarżących wchodziła w skład obszaru wskazanego w decyzji nr [...], tj. między ulicami [...], [...] oraz [...]

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. SKO w [...] nie dopuściło się bowiem naruszenia prawa w powyższym rozumieniu. W związku z tym zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu należy uznać za zgodne z prawem.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO w [...] z [...] lipca 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Odwoławczego w [...], wydaną w trybie nadzwyczajnym, w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji tego samego organu z [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Rozstrzygnięciem tym umorzono postępowanie wszczęte w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.) oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48, ze zm.), w której zgodnie z planem miejscowym W. ustalone zostało miejsce i warunki realizacji inwestycji w załączniku graficznym na terenie Dzielnicy M., m.in. przy ul. [...], [...] i [...]

Przechodząc do analizy merytorycznej sprawy należy na wstępie zauważyć, iż istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji, czy organy administracji - umarzając postępowanie - prawidłowo zastosowały przepis art. 105 § 1 k.p.a. W orzecznictwie i judykaturze przyjmuje się zgodnie, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. zachodzi jedynie w sytuacji, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty (por. m.in. J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz). Bezprzedmiotowe może być zatem postępowanie z powodów podmiotowych i przedmiotowych. Jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, lub pochodzi od nielegitymowanego podmiotu, postępowanie wszczęte takim żądaniem jako bezprzedmiotowe winno ulec umorzeniu.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w trybie wnioskowym ma, co do zasady, strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, ocenianej w postepowaniu nieważnościowym, a także inny podmiot, jeżeli decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. albo którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W tym kontekście normatywnym istotne jest, że skarżący podają, że są spadkobiercami osób posiadających prawo własności nieruchomości objętej decyzją z [...] marca 1977 r. nr [...]. Organ zauważył, co nie jest kwestionowane przez skarżących, że prawo to nie weszło do spadku, bowiem decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z [...] października 1979 r. nr [...], orzeczono o wywłaszczeniu przez odjęcie prawa własności na rzecz Państwa. Zgodnie z księgą wieczystą [...] dla obecnej dz. ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] [...] w W. (dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...], uregulowana w księdze wieczystej "[...]"), jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa (księga wieczysta nr [...] została założona po wywłaszczeniu). Wobec wagi dokumentu jakim jest wypis z księgi wieczystej i związanej z nim rękojmi wiary publicznej, zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Skarżący bezspornie nie posiadają bowiem prawnorzeczowego tytułu do działki.

Ma to istotne znaczenie dla oceny legitymacji w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, bowiem możliwość wzruszania decyzji administracyjnych – co do zasady - nie jest dziedziczna. W braku swoistej regulacji w przepisach stanowiących podstawę prawną do wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności odwołać się należy przy odkodowaniu pojęcia interes prawny do art. 28 k.p.a., obowiązującego w dacie wydania decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...].

Biorąc pod uwagę ustaloną przez judykaturę wykładnię tego przepisu, uznać należy, że elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że nie wystarczy wnieść podania we własnej sprawie, aby uruchomić postępowanie administracyjne, lub być przekonanym o swoim statusie strony i żądać udziału w postępowaniu już prowadzonym, aby stać się stroną postępowania. Innymi słowy o charakterze strony nie może decydować jedynie jej wola. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004 r. (sygn. akt OSK 919/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/92 i Lex 156685) uznał, że "istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa, na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem". Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy (wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).

W orzecznictwie podkreśla się również, iż interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, bezpośredni, realny, a nie hipotetyczny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (czego ilustracją mogą być wyroki NSA: z 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 755/06, publ. Lex nr 337023; z 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, publ. OSP 1997/4/83; z 8 października 1987 r., sygn. akt IV SA 498/87, publ. GAP 1988, nr 16, ponadto wyrok WSA w Warszawie z 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1321/05, publ. Lex nr 217393). Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą zatem stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym (zob. wyroki NSA: z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 458/10 oraz z 22 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 20/11, CBOSA).

W związku z tym podnieść należy, że powoływanie się przez skarżących na interes przyszły i niepewny, związany ze skutkami stwierdzenia nieważności decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] nie jest wystarczające dla uznania, że przysługuje im legitymacja strony w tym postępowaniu. Skarżący nie powołali bowiem żadnego przepisu, który stanowiłby o ich interesie prawnym do żądania stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji.

Z samego faktu, że uzyskanie tej decyzji stanowi jeden z warunków w procesie inwestycyjnym, skarżący nie wyprowadzili wniosku, że jej wydanie może uniemożliwić lub utrudnić realizację roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518). Co do relacji prawnej między decyzją z [...] marca 1977 r. nr [...], a decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z [...] października 1979 r. nr [...], orzekającą o wywłaszczeniu, należy wskazać, że m.in. z uzasadnienia decyzji z [...] maja 2001 r. wydanej przez Wojewodę M. (karta 9 i 10 akt sądowych sprawy, z której Sąd postanowił w trakcie rozprawy w dniu 8 stycznia 2015 r. przeprowadzić dowód uzupełniający zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a.) wynika, że decyzja z [...] marca 1977 r. nr [...] utraciła moc, wobec nierozpoczęcia inwestycji w ciągu 5 lat od podjęcia tej decyzji. Badanie tej okoliczności leży poza kognicją Sądu, jednak należy zauważyć, że ten fragment uzasadnienia nie może być uznany za stanowiący źródło argumentu na rzecz interesu prawnego skarżących do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...], zgodnie z wnioskiem dowodowym pełnomocnika skarżących.

Nie zasługuje również na aprobatę stanowisko wywodzone przez skarżących, że skoro decyzja z [...] marca 1977 r. nr [...] nie została doręczona stronom i nie była im znana, to zasadne jest stwierdzenie, że decyzja z [...] marca 1977 r. nie weszła nigdy do obrotu prawnego i od początku nie wywołała żadnych skutków prawnych, a zatem wydana na jej podstawie decyzja wywłaszczeniowa również nie wywołała skutków prawnych. W tym skarżący upatrują podstaw do twierdzenia, że nadal przysługuje im prawo własności nieruchomości, a zatem przysługuje im interes prawny do występowania w niniejszej sprawie. Zastrzegając, że kwestia wejścia decyzji z [...] marca 1977 r. do obrotu prawnego nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu wskazać trzeba, że nie ma podstaw do upatrywania takiej zależności, bowiem brak wejścia decyzji do obrotu prawnego nie oznacza, że inna decyzja, nawet oparta na tym rozstrzygnięciu nie weszła do obrotu prawnego.

Formułowane argumenty skarżących są zatem albo chybione albo dotyczą zdarzeń przyszłych i na tym etapie niepewnych i świadczą – jak słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji – jedynie o posiadaniu przez nich interesu faktycznego w kontrolowanej sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności. Nie zachodzi zatem sytuacja o której mowa w uchwale NSA z 15 lutego 1999 r., sygn. akt OPS 15/98 (ONSA 1999, nr 3, poz. 75).

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.