Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 407/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020 z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy B. [...] ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 rok w kwocie [...]zł dla J. P. i K. P. z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej w obrębie 0001 przy ul. [...] w B. [...]. Organ w oparciu o złożoną przez podatnika informację podatkową oraz dane z ewidencji gruntów i budynków w podstawie opodatkowania podatkiem rolnym uwzględnił użytki rolne o powierzchni 0,3202 ha, zaś w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty pozostałe - droga o powierzchni 2 727,00 m2.

W złożonym odwołaniu J. P. zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, ponieważ cała działka nr [...] stanowi rów, co wynika z załączonej do odwołania mapy ewidencyjnej działki nr [...]. Zdaniem skarżącego na ww. działce nie ma żadnej drogi, od której należałoby naliczyć podatek od nieruchomości właściwy dla tego rodzaju przeznaczenia gruntu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia1 czerwca 2020r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie zawartych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.) - dalej jako: "u.p.o.l", ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) - dalej jako: "p.g.k." oraz ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 1256 ze zm.) - dalej jako: u.p.r.".

Organ podkreślił, że przy wymiarze podatków od nieruchomości oraz rolnego organ podatkowy jest związany zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o położeniu, granicach i powierzchni gruntów oraz rodzaju użytków gruntowych i klasach gleboznawczych gruntów i danych tych nie może samodzielnie korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Przepis art. 21 ust. 1 p.g.k. wyraźnie stanowi, że podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków. Z treści ewidencji gruntów Starosty [...] wynika, że działka nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] [...], ma powierzchnię łączną 0,5929 ha oraz sklasyfikowana jest jako drogi (dr) o powierzchni 0,2727 ha i grunty pod rowami (W) o powierzchni 0,3202 ha. Na tej podstawie należało w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości uwzględnić 2 727,00 m2 gruntów pozostałych, do których zastosowanie ma stawka podatkowa 0,42, co daje kwotę podatku [...] zł, po zaokrągleniu [...] zł, zaś w podstawie opodatkowania podatkiem rolnym użytki rolne, stanowiące grunty pod rowami o powierzchni 0,0640 ha przeliczeniowego (0,20 z 0,3202 ha fizycznego), do którego zastosowanie ma stawka podatkowa [...] zł, co daje kwotę podatku [...] zł, po zaokrągleniu [...] zł. Stąd łączne zobowiązanie pieniężne na 2020 rok wynosi [...] zł.

Kolegium zaznaczyło, że danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków nie może w postępowaniu podatkowym korygować, bądź prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie objętym danymi z ewidencji gruntów i budynków. Z tego względu, fakt, że według danych wpisanych do księgi wieczystej nr [...] [...] sposób korzystania z całej powierzchni działki [...] został określony jako "W - ROWY", nie może być podstawą do pominięcia danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium zwraca uwagę, że wpisy w księdze wieczystej w dziale I-O, dotyczące działki ewidencyjnej nr [...] (nr podstawy wpisu 1, 3 i 4) dokonane zostały na podstawie wyciągu zmian gruntowych Starosty [...] z dnia [...] r. oraz na podstawie wypisu z rejestru gruntów Starosty [...] z dnia [...] r. Dane przyjęte do podstawy opodatkowania pochodzą z ewidencji gruntów wg stanu na dzień [...] r.

Za nietrafny Kolegium uznało zarzut braku podstaw do ustalenia podatku rolnego od rowu. Art. 4 ust. 7 pkt 2 u.p.r. przewiduje opodatkowanie gruntu pod rowami - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - stanowiąc, że grunty pod rowami przelicza się na hektary przeliczeniowe.

W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256) – dalej jako: "k.p.a." i dopuszczenie się w wyniku powyższego naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień złożonych przez skarżącego dotyczących przeznaczenia spornych gruntów; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, czyli pominięcie przedstawionego dokumentu wyrysu gruntu stanowiącego mapę wywiadu terenowego dokonanego w dniach 18-19 grudnia 2019 r., sporządzonego przez uprawnionego geodetę mgr inż. R. D. (upr. zaw. nr [...]) na działce nr [...]; art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność, iż przeznaczenie gruntu, który został objęty podatkiem faktycznie jest gruntem sklasyfikowanym zgodnie z rejestrem gruntów Starosty [...], czemu przeczy skarżący; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności dowodowi przedstawionemu przez skarżącego w postaci wywiadu terenowego, dokonanego w dniach 18-19 grudnia 2019 r., sporządzonego przez uprawnionego geodetę mgr inż. R. D. (upr. zaw. nr [...]) na działce nr [...]; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 - t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 – t.j., dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia prawa nie dopatrzył się.

Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu.

Oddalono wniesiony przed rozprawą wniosek o przeprowadzenie dowodu z załączonego wypisu rejestru gruntów (k. 21 i 22 akt sądowych), gdyż sporządzony na dzień [...]., nie mógł mieć wpływu na ocenę decyzji, która zapadła [...]. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co oznacza możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny uzupełniającego dowodu z dokumentu. Nie służy zastępowaniu organu w obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz ocenie, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, weryfikacji jego kompletności oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego. Skoro wypis ten został sporządzony po dacie wydania decyzji, to organ nie mógł na nim bazować.

Poza sporem pozostaje, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji organ dysponował informacją z rejestru gruntów według której sporna działka [...] oznaczona była co do części jako W (rowy), co do pozostałej jako dr (droga) – k. 4 akt adm. Nie ma co do tego sporu. Nie ma też sporu co do aktualności tego zapisu na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) – dalej jako: "O.p." nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., II FSK 1313/08 i z dnia 5 listopada 2011 r. I FSK 1892/09).

Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.

W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.).

Rację ma organ podatkowy, że przy wymiarze podatków od nieruchomości oraz rolnego związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o położeniu, granicach i powierzchni gruntów oraz rodzaju użytków gruntowych i klasach gleboznawczych gruntów i danych tych nie może samodzielnie korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Przepis art. 21 ust. 1 p.g.k. wyraźnie stanowi, że podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 kwietnia 2020r., II FSK 1816/19, podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z 1989 r. Prawo geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z tym przepisem "podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany.

Podatek od nieruchomości uregulowany w rozdziale 2 u.p.o.l. jest świadczeniem związanym z własnością lub posiadaniem określonych w ustawie nieruchomości. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące między innymi właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) i na nich ciąży obowiązek podatkowy, który powstaje z mocy prawa od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. podatkowi od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podstawę opodatkowania stanowi: (1) dla gruntów - powierzchnia, (2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa.

Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa w drodze uchwały rada gminy, z tym, że stawki te nie mogą przekroczyć rocznie maksymalnych stawek podatkowych, które zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 u.p.o.l. wyrażone są kwotowo od 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku, a w przypadku gruntów od 1 metra kwadratowego powierzchni lub 1 hektara. Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. c) uchwały nr RGK.0007.168.2019 Rady Gminy Białe Błota z dnia 26 listopada 2019 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Kuj-Pom. z 2019r. poz. 6753), stawka podatku od gruntów pozostałych wynosi od 1 stycznia 2020 r. - 0,42 zł od 1 m2 powierzchni.

Z kolei według art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.r. podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów pozostałych stanowi - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt 2 u.p.r. grunty pod rowami - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według przelicznika: 1 ha gruntów pod rowami - 0,20 ha przeliczeniowego. Podatek rolny za rok podatkowy wynosi dla pozostałych gruntów od 1 ha - równowartość pieniężna 5 q żyta (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.p.r.). Rada Gminy B. [...], korzystając z delegacji ustawowej określonej w art. 6 ust. 3 u.p.r. obniżyła ceny skupu określone w ust. 2, przyjmowane jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy. Zgodnie z § 1 uchwały nr RGK.0007.166.2019 Rady Gminy Białe Błota z dnia 26 listopada 2019r. W sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów obliczenia podatku rolnego na 2019rok (Dz.Urz. Woj. Kuj-Pom. z 2019 r. poz. 6751) średnia cena skupy żyta przyjmowana jako podstawa obliczania podatku rolnego na rok 2020 na obszarze Gminy B. [...] została obniżona z kwoty 58,46 zł za ldt do kwoty 51,15 zł za 1 dt.

Jak słusznie uznano, z treści ewidencji gruntów Starosty [...] wynika, że działka nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] [...], ma powierzchnię łączną 0,5929 ha oraz sklasyfikowana jest jako drogi (dr) o powierzchni 0,2727 ha i grunty pod rowami (W) o powierzchni 0,3202 ha. Na tej podstawie należało w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości uwzględnić 2 727,00 m2 gruntów pozostałych, do których zastosowanie ma stawka podatkowa 0,42, co daje kwotę podatku [...] zł, po zaokrągleniu [...] zł, zaś w podstawie opodatkowania podatkiem rolnym użytki rolne, stanowiące grunty pod rowami o powierzchni 0,0640 ha przeliczeniowego (0,20 z 0,3202 ha fizycznego), do którego zastosowanie ma stawka podatkowa [...] zł, co daje kwotę podatku [...] zł, po zaokrągleniu [...] zł. Stąd łączne zobowiązanie pieniężne na 2020 rok wynosi [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do zarzutów odwołania i prawidłowo przyznało, że przy wymiarze podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego organ podatkowy związany jest danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków i nie może w postępowaniu podatkowym danych tych korygować, bądź prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie objętym danymi z ewidencji gruntów i budynków. Z tego względu, fakt, że według danych wpisanych do księgi wieczystej nr [...] [...] sposób korzystania z całej powierzchni działki [...] został określony jako "W - ROWY", nie może być podstawą do pominięcia danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium słusznie zwraca uwagę, że wpisy w księdze wieczystej w dziale I-O, dotyczące działki ewidencyjnej nr [...] (nr podstawy wpisu 1, 3 i 4) dokonane zostały na podstawie wyciągu zmian gruntowych Starosty [...] z dnia [...]. oraz na podstawie wypisu z rejestru gruntów Starosty [...] z dnia [...]. Tymczasem dane przyjęte do podstawy opodatkowania pochodzą z ewidencji gruntów wg stanu na dzień [...]. Brak jest ponadto podstawy, aby czynić ustalenia w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie załączonych o odwołania kserokopii fragmentów map. Rację ma organ uznając swoje zobowiązanie zgodnie art. 21 ust. 1 p.g.k. orzekając na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów. Zatem ustalenie w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym jest zgodne z prawem.

Prawidłowo jako nietrafny oceniono zarzut braku podstaw do ustalenia podatku rolnego od rowu. Jak wyżej wyjaśniono art. 4 ust. 7 pkt 2 u.p.r. przewiduje opodatkowanie gruntu pod rowami - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - stanowiąc, że grunty pod rowami przelicza się na hektary przeliczeniowe według przelicznika: 1 ha gruntów pod rowami - 0,20 ha przeliczeniowego. Nieuzasadnione jest zatem stanowisko skarżącego, iż brak jest technicznej możliwości wyliczenia podatku od powierzchni rowu ponieważ ustawa nie przewiduje dla gruntów pod rowami przeliczników stanowiących podstawę do określenia hektarów przeliczeniowych, a w konsekwencji nie podlegają one podatkowi rolnemu.

Nie sposób w tym miejscu pominąć tego, że w skardze dokonano wybiórczej, wyłącznie korzystnej dla skarżącego, prezentacji poszczególnych fragmentów zdarzeń (mapa wywiadu terenowego), pomijając te elementy zdarzeń, które były dla niego niekorzystne (aktualna na dzień wydania decyzji ewidencja). Taka selektywna prezentacja stanu faktycznego, bez uwzględnienia całokształtu istotnych okoliczności faktycznych sprawy nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zarzutów skargi, będącej w istocie powieleniem odwołania, zaś postawione zarzuty, że organy podatkowe oparły swoje ustalenia faktyczne na niekompletnym materiale dowodowym, ocenionym w sposób nieobiektywny i z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, było w realiach rozpoznawanej sprawy całkowicie chybione. W podsumowaniu powyższych wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę prawidłowości postępowania podatkowego, wyrażoną przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.