Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 797/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 99, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 24 § 3, art. 25 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 4, art. 106 ust. 4 ,art. 107 ust. 4a,  art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej SKO), po rozpatrzeniu odwołania A. G., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o odmowie przyznania pomocy społecznej w formie jednorazowej i bezzwrotnej zapomogi w postaci zasiłku celowego na miesiąc luty 2021r. w kwocie 417,00 zł.

W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że organ I instancji rozpatrzył wniosek A. G. o wyłączenie pracowników MOPR w [...], wydając postanowienia odmowne w tym zakresie. W ocenie SKO, postanowienia te zawierają argumentację pozwalającą na uznanie, że nie zachodzą okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności wskazanych pracowników w niniejszej sprawie. Z treści wydanych postanowień wynika, że zostały one zindywidualizowane w stosunku do każdego ze wskazanych przez stronę pracowników organu poprzez wskazanie, jaki jest zakres zadań danego pracownika, czy ma kontakt ze stroną i jaka jest częstotliwość tych kontaktów, udziału danego pracownika w postępowaniu z wniosku strony. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania wiarygodności ustaleń co do tego, że pracownicy przy wykonywaniu powierzonych im zadań są bezstronni, obiektywni i rzetelni. Organ odwoławczy zauważył dodatkowo, w odniesieniu do wniosku o wyłączenie M. S., że osoba ta już nie pracuje w MOPR w [...], wobec czego nie było możliwe wydanie postanowienia w tym przedmiocie – o czym poinformowano stronę.

Dalej organ wskazał, że zachowanie skarżącego opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest równoznaczne z "brakiem współdziałania", gdyż A. G. nie podjął żadnej próby nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym, choćby telefonicznie, natomiast wielokrotnie uniemożliwiał przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego – wskutek czego nie można było ustalić jego sytuacji faktycznej i bytowej. SKO wyjaśniło, że w postępowaniu o udzielenie pomocy społecznej, prócz czynności, jakie podejmuje sama osoba ubiegająca się o pomoc, szczególnie ważne jest czy współpracuje z instytucjami, które wspierają ją w celu poradzenia sobie z zaistniałą trudną sytuacją życiową. Jednym z aspektów współdziałania jest stosowanie się do zaleceń i propozycji pracownika socjalnego, m.in. respektowanie wspólnie umówionych z pracownikiem socjalnym terminów do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie takiego wywiadu przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Dz. U. 2020 r. poz. 1842 ze zm., zwanej dalej "u.p.s."). Postawa odwołującego, w ocenie organu odwoławczego, świadczy o tym, że nie jest on zainteresowany uzyskaniem wsparcia ze strony organu pomocy społecznej, gdyż uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego skutkuje wydaniem decyzji negatywnej dla strony – czego odwołujący był świadomy wskutek kierowanych doń pouczeń. Nawet stan zdrowia, na który powołuje się strona, wymaga skontaktowania z pracownikiem socjalnym i uzgodnienia dogodnego dla wnioskodawcy terminu.

Zdaniem SKO, z treści przepisów § 2 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1788) wynika, że rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej lub odmawiającej przyznania, świadczenia z pomocy społecznej. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia bowiem organowi pomocowemu dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi.

Końcowo, odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o wyłączenie organu - Prezydenta Miasta [...] , organ odwoławczy wskazał na wydanie w tym zakresie w dniu 17 sierpnia 2021 r. postanowienia odmownego. Co do wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji SKO wyjaśniło, że zastosowanie sankcji nieważności decyzji oparte jest na kwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa i nie jest możliwe w stosunku do decyzji nieostatecznej. W przypadku zbiegu odwołania oraz żądania stwierdzenia nieważności prymat należy przyznać pierwszemu z wymienionych trybów weryfikacji rozstrzygnięcia organu administracji publicznej.

W skardze (nr 57) z dnia 8 września 2021 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję SKO, A. G. podniósł, że decyzja ta jest niezgodna m.in. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 24 § 3 i art. 26 § 1 K.p.a., jak również " stoi w sprzeczności z siedmioma decyzjami SKO wydanymi w dniu 4 marca 2019 r." oraz legalizuje łamanie prawa przez organ I instancji, "które polega na specjalnym podejmowaniu działań pozornych, uchybianiu procedurze, niewypełnianiu obowiązków służbowych, niezakończeniu sprawy i jej przewlekaniu, aby była rozpatrywana równocześnie wraz z innymi jego sprawami". Zdaniem skarżącego, organowi chodzi o to, aby ilość nagromadzonych spraw uniemożliwiła ich załatwienie oraz aby nie miał możliwości uczestniczenia w nich z powodu braku wystarczającej ilości czasu i pieniędzy. W efekcie sprawy te ulegną "przeterminowaniu" i pozostaną bez rozpatrzenia.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta Miasta [...] , stwierdzenie, że pozorne działania oraz przewlekłość postępowania tego organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i nałożenie na organ grzywny, zobowiązanie organu I instancji do załatwienia jego wniosku z listopada 2020 r. w nieprzekraczalnym terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania wyroku, pod rygorem kary przewidzianej w przepisach prawa, zasądzenie na jego rzecz sumy wskazanej w uzasadnieniu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według dołączonego spisu, jak również o odroczenie posiedzenia Sądu o sześć miesięcy, tj. do 19 listopada 2021 r. z powodów wskazanych w skardze.

Uzasadniając swe stanowisko skarżący podniósł, że od wielu lat boryka się z problemami zdrowotnymi, które uniemożliwiają mu podjęcie pracy, jego stan zdrowia się pogarsza. Od października 1999 r. prowadzi własne gospodarstwo domowe, utrzymując się z drobnych kwot pieniężnych, które otrzymuje od matki oraz z tytułu pożyczek od sąsiadów i znajomych, nadto nieregularnie otrzymuje bony pieniężne. Jak wyjaśnił, wcześniej (do kwietnia 2016 r.) utrzymywał się z zasiłków pieniężnych i pomocy żywnościowej przyznawanych przez MOPR, jednak już w pierwszych miesiącach korzystania z pomocy w 2013 r. zauważył, że pracownicy organu m.in. celowo nie chcą udzielać informacji na temat możliwych form pomocy i przyznawać świadczeń, wyśmiewają ludzi z powodu ich chorób. W dniu 22 kwietnia 2014 r. złożył do ówczesnego Prezydenta [...] skargę na pracowników i dyrektora MOPR w [...], w której to skardze szczegółowo opisał te zachowania. Prezydent jednak całkowicie zlekceważył to pismo. Ośmieleni tym pracownicy MOPR rozpoczęli regularne ataki na skarżącego. Jesienią 2015 r. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i bezpowrotnie stracił prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej, od kwietnia 2016 r. został pozbawiony jakiejkolwiek pomocy z MOPR w [...]. Od sierpnia 2016r. strona co miesiąc składa wnioski o przyznanie jednorazowej i bezzwrotnej zapomogi finansowej w wysokości 417 zł z tych samych powodów, opisując przestępstwa i celowe działania na jego szkodę kilkunastu (wskazanych z nazwiska) pracowników MOPR. W konsekwencji, nie wierząc w dobre intencje tych pracowników, nie może występować do MOPR o przyznanie zapomogi. Od sierpnia 2016 r. skarżący złożył 61 wniosków o przyznanie zapomogi i żadna z tych spraw nie została zakończona. Strona zakwestionowała także postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników MOPR. Wskazując na wielość otrzymywanych rozstrzygnięć skarżący podniósł, że potrzebuje więcej czasu na analizę dokumentów. Podkreślił, że ma prawo do sprawiedliwego procesu oraz do aktywnego uczestnictwa w postępowaniu. Skarżący dodał, że zamierza dowieść swoich racji przed sądem, lecz potrzebuje czasu na odszukanie dowodów i odłożenie pieniędzy na ich skopiowanie - celem ich przekazania do WSA w Kielcach wraz z uzupełnieniem uzasadnienia. Nadto skarżący zarzucił, że postanowienie o odmowie wyłączenia dyrektora MOPR na jego wniosek zawiera wady, gdyż zostało wydane i sporządzone przez pracowników tego ośrodka – nie zaś przez jego zwierzchnika, to jest Prezydenta Miasta [...] .

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 11 października 2021 r. z akt sprawy wyłączono skargę A. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezydenta Miasta [...] zawartą w skardze z dnia 8 września 2021 r. i przekazano ją do Prezydenta Miasta [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Zasadniczym powodem odmowy przyznania skarżącemu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na miesiąc luty 2021 r. był brak współdziałania skarżącego z pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (MOPR) w [...], w tym w szczególności uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Natomiast skarżący w toku całego postępowania - już od momentu złożenia wniosku - kwestionował bezstronność wskazywanych przez siebie pracowników MOPR.

Podkreślenia wymaga, że we wniosku o przyznanie "zapomogi" na miesiąc luty 2021 r. A. G. podniósł okoliczności wskazujące na to, że podważa bezstronność pracowników MOPR w [...], konsekwentnie powtarzając je w treści złożonego odwołania. Z tych też względów organ I instancji, kierując się dotychczasowym przebiegiem innych postępowań administracyjnych prowadzonych uprzednio z wniosków o "zapomogi" złożonych przez skarżącego, zasadnie w pierwszej kolejności załatwił wnioski strony o wyłączenie pracowników MOPR w [...] w osobach [...], które zostały negatywnie rozpatrzone postanowieniami z dnia 9 marca 2021 r. (k. 3 – 22 akt administracyjnych). Natomiast wskazywany przez stronę jako Dyrektor MOPR M. S. nie pracuje już w tej instytucji, wobec czego nie było możliwe wydanie postanowienia w przedmiocie jego wyłączenia – o czym poinformowano stronę pismem z dnia 9 marca 2021 r. (k. 24 akt administracyjnych)

W zaskarżonej decyzji SKO uznało powyższe rozstrzygnięcia za prawidłowe, a zawartą w nich argumentację za pozwalającą na uznanie, że nie zachodzą okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość, co do bezstronności pracowników MOPR w [...] w sprawie z wniosku A. G. o udzielenie mu pomocy finansowej. W szczególności, jak podkreślił organ odwoławczy, z treści wydanych postanowień wynika, że zostały one zindywidualizowane w stosunku do każdego ze wskazanych przez stronę pracowników organu poprzez wskazanie, jaki jest zakres zadań danego pracownika, czy ma kontakt ze stroną i jaka jest częstotliwość tych kontaktów, udziału danego pracownika w postępowaniu z wniosku strony. Nie ma zatem, w ocenie SKO, podstaw do kwestionowania wiarygodności ustaleń, że pracownicy przy wykonywaniu powierzonych im zadań są bezstronni, obiektywni i rzetelni. Zdaniem SKO, wydane postanowienia pozwalają na ocenę, że podstawy wyłączenia zostały przez bezpośrednich przełożonych pracowników w sposób rzetelny i fachowy rozpatrzone i nie istnieją okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracowników, a tym samym nie zachodzi konieczność ich wyłączenia od udziału w przedmiotowym postępowaniu.

W ocenie Sądu, postępowanie organów w powyższym zakresie nie budzi zastrzeżeń. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko WSA w Kielcach zaprezentowane w tym przedmiocie m. in. w sprawach II SA/Ke 516/19 i II SA/Ke 208/21 ze skarg A. G. na decyzje odmawiające przyznania mu zasiłku celowego odpowiednio na październik 2016 r. i czerwiec 2020 r. (w których również zostały złożone wnioski o wyłączenie pracowników MOPR w [...] z taką samą argumentacją). Wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu może bowiem zgodnie z art. 24 § 3 K.p.a. nastąpić jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności (niewymienionych w § 1), które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Chodzi tu przy tym o okoliczności natury obiektywnej. Wyłączenia pracownika nie może uzasadniać samo subiektywne przekonanie skarżącego o braku jego bezstronności. W niniejszym przypadku obawy skarżącego w tym zakresie wynikają z jego przekonania o celowym - wręcz przestępczym - działaniu na jego szkodę przez pracowników MOPR, polegającym m.in. na manipulowaniu faktami, tworzeniu fałszywych dowodów w postępowaniu administracyjnym - po to aby na ich podstawie wydawać niekorzystne dla niego decyzje administracyjne. Jednym z powodów tego jest w ocenie skarżącego pismo, jakie w dniu 22 kwietnia 2014 r. wystosował do ówczesnego Prezydenta [...], wskazujące na negatywne zachowania pracowników pomocy społecznej, które to pismo zostało zignorowane przez jego adresata. Powyższe stanowisko, w ocenie Sądu, opiera się jednak wyłącznie na jednoznacznie negatywnej ocenie przez skarżącego pracy osób zatrudnionych w MOPR w [...], która to ocena ma w całości charakter subiektywny. Skarżący nie przedstawił - tak w toku niniejszego postępowania sądowego, jak i postępowania administracyjnego - choćby jednego dowodu, który uprawdopodobniałby jego twierdzenia, wykazując, czy to złą wolę czy niezgodne z prawem zachowania pracowników organu. Dokumentacja zawarta w aktach sprawy nie potwierdza takich okoliczności, zwłaszcza że po doręczeniu zawiadomienia z dnia 9 marca 2021 r. (k. 27), skarżący miał możliwość zaproponowania innego dogodnego dla siebie terminu, a nawet godzin wizyty pracowników socjalnych. Informowano go przecież o możliwości kontaktu z pracownikiem (w siedzibie organu lub telefonicznie) w celu ustalenia innego dogodnego terminu wywiadu oraz o skutkach niewyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu. Natomiast, wbrew stanowisku skarżącego, złej woli pracowników nie można wywodzić z toku prowadzonego postępowania, uzasadnionego faktem, że rozpoznaniu podlegały wnioski strony o wyłączenie pracowników, przy jednoczesnym podejmowaniu kolejnych prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego wydania powyższych postanowień przez pracowników MOPR wskazać należy, że wnioski skarżącego o wyłączenie pracowników organu zostały rozpatrzone zgodnie z art. 24 § 3 K.p.a., który stanowi, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Podkreślić należy, że wnioski o wyłączenie zostały rozpatrzone indywidualnie co do poszczególnych osób i Prezydenta Miasta [...] , o których wyłączenie skarżący wnioskował, przez odpowiednich przełożonych i organ - SKO. W tym ostatnim zakresie wskazać trzeba, że wydanym w odrębnym postępowaniu postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2021 r. SKO odmówiło wyznaczenia innego organu do załatwienia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 25 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 (pkt 1), osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 (pkt 2).

Stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Natomiast wobec braku zastosowania się przez korzystającego z pomocy społecznej do wskazanej wyżej powinności organ może odmówić udzielenia tejże pomocy, o czym stanowi art. 11 ust. 2 u.p.s.

Stosownie do art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy jest szczególnie doniosłym i obligatoryjnym rodzajem dowodu. Stanowi on istotną część postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej. Wywiad jest specyficznym sposobem zbierania informacji o sytuacji strony, stanowiącym dla organu pomocy społecznej konieczne i podstawowe źródło informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia, będąc podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych w decyzji administracyjnej i poddawanych prawnej ocenie. Brak rodzinnego wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi pomocy społecznej dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, ubiegającego się o przyznanie świadczenia.

Z kolei art. 107 ust. 4a u.p.s. wprost stanowi, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W świetle powyższych przepisów, mając na uwadze postawę skarżącego w toku postępowania administracyjnego, odmowa przyznania mu wnioskowanego w niniejszym przypadku świadczenia była uzasadniona. Pomimo kilkukrotnych prób podejmowanych od początku postępowania skarżący uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, nie otwierając drzwi mieszkania pracownikom socjalnym udającym się na wywiad środowiskowy. Próby takie - nieskuteczne - zostały podjęte także z udziałem pracowników socjalnych, których nie dotyczyły postanowienia o odmowie wyłączenia pracowników MOPR. Mimo to, jak wynika ze sporządzonych notatek i protokołów, skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu, w dniach 18 i 29 marca, 1 kwietnia 2021 r. nie otwierając drzwi pracownikom MOPR, bądź będąc wówczas nieobecny. Tym samym w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przewidziane w art. 107 ust. 4a u.p.s. i art. 11 ust. 2 u.p.s., przemawiające za koniecznością odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącemu, który bez istotnego powodu uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co z kolei nie pozwoliło organowi na dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Na takiej stronie spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie, aby otrzymać pomoc społeczną, należy w tym kierunku powziąć pewne wysiłki, zaś pierwszym wysiłkiem, jaki powinien uczynić ubiegający się o pomoc społeczną jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej. Natomiast uchylanie się od przeprowadzenia tej czynności, może stanowić samodzielną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. II SA/Gl 388/19, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie kwestionując zatem trudnej sytuacji życiowej skarżącego, na którą powołuje się w skardze, przytoczone wyżej regulacje ustawy o pomocy społecznej nie pozostawiają wątpliwości, że aby organ miał w ogóle szansę rozpatrzyć pozytywnie wniosek o przyznanie zasiłku celowego, musi w tym celu dokonać stosownych ustaleń faktycznych, co umożliwia w szczególności (obligatoryjny) dowód w postaci wywiadu środowiskowego. Uniemożliwienie przeprowadzenia takiego dowodu powołanym do tego pracownikom organu, przy założeniu z góry ich złej woli, skutkować musi odmową przyznania świadczenia. Gdyby nawet uznać, że skarżący był nieobecny w domu podczas wizyty pracowników socjalnych, to powinien ustalić inny dogodny termin wywiadu środowiskowego. Wielokrotnie podjęte próby sporządzenia wywiadu w terminach, o których skarżący wiedział, świadczą o tym, że skarżący w wywiadzie tym nie chce uczestniczyć.

Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych ze skarg kasacyjnych A. G. od wyroków tut. Sądu (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 30 października 2020 r., I OSK 1213/20, dostępny j.w.), co prawda organy orzekające zobowiązane są do wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z art. 7 K.p.a., jednakże to na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, zgodnie z art. 4, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b u.p.s., mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (w tym umożliwienie przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego).

Z kolei wielość toczących się postępowań administracyjnych i związana z tym znaczna ilość pism wysyłanych czy otrzymywanych przez skarżącego jest spowodowana znaczną ilością wniosków składanych przez skarżącego do organu o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej.

Odnośnie wniosku o odroczenie na pół roku rozprawy wniosek ten nie mógł być uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo, jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba, że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Z kolei stosownie do art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, która dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powyższych przyczyn odroczenia. Z kolei stosownie do art. 99 p.p.s.a. sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Pomijając, że takiego zgodnego wniosku w sprawie nie było, to odroczenia rozprawy nie może uzasadniać chęć złożenia w przyszłości przez skarżącego bliżej nieokreślonych dokumentów. Wskazać bowiem należy, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt administracyjnych przekazanych mu przez organ wraz ze skargą, a stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., z urzędu lub na wniosek strony może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu okoliczności wcześniej przedstawione świadczą o tym, że zgromadzony przez organ materiał jest wystarczający do dokonania oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że wyrok w niniejszej sprawie został wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym – wobec złożonego w tym zakresie wniosku SKO i braku skierowania przez skarżącego żądania przeprowadzenia rozprawy w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu przedmiotowego wniosku, co miało miejsce w dniu 3 listopada 2021 r. (k. 13 akt sądowych).

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.