Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 105/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 282/07 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez Z. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji - odmawiającą stwierdzenia u Z. R. choroby zawodowej - uszkodzenia narządu słuchu wywołanego działaniem hałasu.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] [...] Inspektora Sanitarnego w G. na podstawie § 10 ust. 1 i 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 293 ze zm.) odmówiono stwierdzenia u Z. R. choroby zawodowej w postaci uszkodzenia narządu słuchu wywołanego działaniem hałasu.

W następstwie wniesionej od powyższej decyzji skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 maja 2002 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 1457/00, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd wskazał na konieczność ustalenia czy w środowisku pracy skarżącego były warunki, jakie mogły prowadzić do zachorowania i ustalenia czy stwierdzona choroba mieści się w wykazie chorób zawodowych. Tymczasem w ocenie Sądu organy administracji ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że brak pozytywnego orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej nie pozwala na jej stwierdzenie. Zdaniem Sądu rzeczą organów było wyjaśnienie, dlaczego nie można uznać choroby, jakiej nabawiła się strona jako choroby zawodowej. Sąd podkreślił też, iż w obu orzeczeniach zawarte są dwa odmienne rozpoznania. [...] Zakłady Medycyny Pracy w G. stwierdzają u skarżącego w lewym uchu niedosłuch typu mieszanego - co potwierdza też Centrum Naukowe Medycyny [...] w W., natomiast co do prawego ucha, to [...]ZMP stwierdza "niedosłuch typu odbiorczego z komponentą przewodzeniową, zaś CNM[...] stwierdza "niedosłuch typu odbiorczego w uchu prawym". W tej sytuacji organy miały obowiązek wyjaśnić tę rozbieżność. Wymagane jest, aby organ odwoławczy dokładnie ustalił, czy rozpoznanie u skarżącego niedosłuchu typu odbiorczego w prawym uchu należy uznać za chorobę zawodową, a jeżeli nie, to jakie są ku temu konkretne powody.

Rozpoznając ponownie sprawę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że stosując się do zaleceń zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócił się do Centrum Naukowego Medycyny [...] w W. o wydanie orzeczenia uzupełniającego. Z wydanego orzeczenia wynika, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Z. R., albowiem zawodowe uszkodzenie słuchu rozpoznaje się w przypadkach stwierdzenia obustronnego symetrycznego ubytku słuchu typu odbiorczego u pracowników przewlekle narażonych na poziomy hałasu uznane w świetle współczesnej wiedzy za stwarzające ryzyko utraty słuchu. Stwierdzone więc u skarżącego upośledzenie słuchu typu przewodzeniowo-odbiorczego w uchu lewym nie pozwala na rozpoznanie u niego choroby zawodowej. Mając na uwadze treść opinii organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W następstwie wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. wydanym w sprawie o sygn. akt 3II SA/Gd 2072/02 uchylił decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd wskazując na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.-dalej zwanej p.p.s.a.) stwierdził, iż wobec wiążącej zarówno organy, jak i Sąd oceny prawnej wyrażonej w wyroku Sądu niezastosowanie się przez organ administracyjny do oceny prawnej musi skutkować uchyleniem decyzji. Organ sanitarny zlekceważył wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 maja 2002 r., gdyż w zaistniałej sytuacji obowiązkiem organu było dokładne ustalenie, czy rozpoznanie u skarżącego niedosłuchu typu odbiorczego w uchu prawym należy uznać za chorobę zawodową, a jeżeli nie, to jakie są ku temu powody.

Decyzją z dnia [...] organ odwoławczy w wyniku kolejnego rozpoznania sprawy wydane w pierwszej instancji rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż w następstwie wskazanego wyżej wyroku ponownie wystąpił do Centrum Naukowego Medycyny [...] w W. z prośbą o wydanie opinii uzupełniającej uzasadniającej, dlaczego ubytek słuchu typu odbiorczego jednego ucha występujący u skarżącego nie może być uznany za chorobę zawodową. Jednocześnie organ wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wydanie stosownego orzeczenia. W orzeczeniu z dnia [...] rozpoznano u skarżącego upośledzenie słuchu odbiorcze ucha prawego i upośledzenie słuchu mieszane ucha lewego oraz stan po operacji ucha środkowego lewego. Nadto stwierdzono, iż wyraźny komponent przewodzeniowy ubytku słuchu w uchu lewym wyklucza rozpoznanie zawodowego uszkodzenia słuchu, gdzie podstawą jest stwierdzenie obustronnego odbiorczego upośledzenia słuchu. Z analizy narażenia zawodowego wynika, iż na stanowisku pracy Z. R. był narażony na hałas o poziomie 60 -79 dB. Z kolei w opinii uzupełniającej z dnia [...] Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdził, iż podtrzymuje swoje wcześniejsze orzeczenie pod względem merytorycznym, jak i formalnym. Stąd też organ II instancji wskazał, iż biorąc pod uwagę zgodne orzeczenia lekarskich jednostek orzeczniczych nie stwierdzających rozpoznania choroby zawodowej nie można było uchylić decyzji organu I instancji

W następstwie wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 207/06 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd stwierdził, iż po dokonaniu analizy treści orzeczeń lekarskich i opinii uzupełniających wydanych w sprawie nie można bezspornie stwierdzić, że schorzenie, na które cierpi skarżący nie jest chorobą zawodową. Zdaniem Sądu koniecznym jest ustalenie przez organ jednoznacznego braku związku przyczynowego między ujawnionym u skarżącego schorzeniem a działaniem czynników szkodliwych w środowisku jego pracy, a tym samym wyjaśnienie dlaczego rozpoznanej u skarżącego choroby nie można uznać za chorobę zawodową.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G., powołując się na treść § 10 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji - odmawiającą stwierdzenia u Z. R. choroby zawodowej - uszkodzenia narządu słuchu wywołanego działaniem hałasu.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przytaczając treść kolejnych orzeczeń lekarskich zapadłych w sprawie podniósł, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W toku kolejnego rozpoznania sprawy organ II instancji wystąpił ponownie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego oraz skierował stronę na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Instytut Medycyny Pracy w Ł. w opinii uzupełniającej z dnia [...] podtrzymał w całości własne stanowisko wyrażone w orzeczeniu z dnia [...]. Jednostka orzecznicza wyjaśniła, że schorzenie słuchu stwierdzone u strony nie jest spowodowane działaniem hałasu. Etiologia uszkodzenia słuchu w uchu lewym jest zapalna i nie można jej łączyć z warunkami pracy (niezależnie od poziomu natężenia hałasu). Uszkodzenie słuchu spowodowane przez hałas, tzw. przewlekły uraz akustyczny, przedstawia zawsze obustronny odbiorczy ubytek słuchu. Stąd stwierdzenie prawostronnego upośledzenia słuchu typu odbiorczego i lewostronne upośledzenie słuchu typu mieszanego nie spełnia warunków wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Z kolei Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w opinii z dnia [...] wydanej po przeprowadzeniu u Z. R. badania otoskopowego, diagnostyki audiologicznej, prób lokalizacyjnych, badania potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu oraz analizy dokumentacji lekarskiej podał, że stwierdzenie jednostronnego ubytku słuchu typu odbiorczego - w przypadku strony w uchu prawym, nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej ze względu na asymetrię wielkości ubytków słuchu i asymetrię charakteru niedosłuchu. Ponadto wykazana lokalizacja uszkodzenia słuchu w uchu prawym - pozaślimakowa - nie jest charakterystyczna dla przewlekłego zawodowego urazu akustycznego (niedosłuch spowodowany hałasem charakteryzuje się zawsze ślimakowym ubytkiem słuchu). Dalej w orzeczeniu tym Instytut stwierdził, iż większy ubytek słuchu ucha lewego jest skutkiem przebytego stanu zapalnego ucha środkowego lewego i wykonanego zabiegu operacyjnego, co w audiometrii tonalnej daje obraz niedosłuchu mieszanego (czyli przewodzeniowo-odbiorczego).

Mając powyższe okoliczności na uwadze organ odwoławczy wywiódł, iż wobec zgodnych orzeczeń niezależnych jednostek diagnostyczno-orzeczniczych, które wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u Z. R. zawodowego uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu zaskarżoną decyzję organu I instancji uznać należy za zgodną z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania: art. 6, 7, 8, 9, 10 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego - § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, polegające na przyjęciu, iż skarżący nie ma choroby zawodowej oraz że w środowisku pracy nie występują zjawiska powodujące powstanie choroby zawodowej, nadto skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż nie był narażony na poziom hałasu w środowisku pracy w wysokości 60- 79 dB, podczas gdy poziom ten był wyższy o co najmniej 20 dB. W uzasadnieniu skargi Z. R. podniósł, że opinia Instytutu nie rozstrzyga istotnej kwestii, iż chore ucho lewe pogłębiło stan chorobowy równomiernie do już posiadanego uszczerbku na zdrowiu oraz zawiera gołosłowne twierdzenia o chorobach np. o cukrzycy, na którą skarżący nigdy nie cierpiał.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest zasadna, gdyż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa.

Wskazując na treść § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. - dalej zwanego rozporządzeniem) Sąd wskazał, iż przepisy tegoż rozporządzenia mają w sprawie zastosowanie z mocy § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

Zdaniem Sądu pierwszej instancji rozpatrujący ponownie sprawę organ administracji zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r. i doprowadził do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości związanych z odmową uznania schorzenia występującego u skarżącego za chorobę zawodową. Organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji wystąpił do dwóch jednostek orzeczniczych - Instytutu Medycyny Pracy w Ł. oraz instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S o wydanie orzeczeń lekarskich.

Sąd wskazał, iż obie jednostki orzecznicze w wydanych orzeczeniach zgodnie orzekły, iż ubytek słuchu występujący u skarżącego nie wiąże się z warunkami pracy. Instytut Medycyny Pracy w Ł. (IMP) w orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...] podtrzymał w całości swoje wcześniejsze orzeczenie z dnia [...], w którym rozpoznał u Z. R. "upośledzenie słuchu odbiorcze ucha prawego; upośledzenie słuchu mieszane ucha lewego; stan po operacji ucha środkowego lewego". Zdaniem jednostki orzeczniczej schorzenie narządu słuchu u skarżącego nie jest spowodowane działaniem hałasu. Etiologia uszkodzenia słuchu w uchu lewym jest zapalna i nie można jej łączyć z warunkami pracy (niezależnie od poziomu natężenia hałasu). Jednostka orzecznicza podkreśliła, iż uszkodzenie słuchu spowodowane przez hałas tzw. przewlekły uraz akustyczny przedstawia zawsze obustronny odbiorczy ubytek słuchu, na co wskazują doświadczenia kliniczne IMP oraz światowa literatura przedmiotu. W tej sytuacji stwierdzenie prawostronnego upośledzenia słuchu typu odbiorczego o wielkości 37,3 dB i lewostronne upośledzenie słuchu typu mieszanego o wielkości 70,6 dB nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu.

Rozpoznanie dokonane przez IMP w całości potwierdził Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu lekarskim z dnia [...], wydanym na podstawie obserwacji klinicznej skarżącego w okresie od dnia [...]. do dnia [...] oraz wykonanych badań i analizy dokumentacji lekarskiej skarżącego. W obszernym merytorycznym uzasadnieniu zajętego stanowiska jednostka orzecznicza wskazała, że w wyniku wykonanych u skarżącego: badania otoskopowego, wykonanej diagnostyki audiologicznej obejmującej audiometrię tonalną i impedancyjną, wykonanych prób lokalizacyjnych oraz badania potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu (ABR) rozpoznano u niego niedosłuch ucha prawego o lokalizacji pozaślimakowej oraz niedosłuch mieszany ucha lewego. Wykonana audiometria tonalna wykazała ubytki słuchu szczególnie w zakresie wysokich częstotliwości w uchu prawym, typowe dla zaburzeń odbioru. Wielkość rezerwy ślimakowej w tym uchu wyklucza komponentę przewodzeniową niedosłuchu. Ubytek słuchu w uchu lewym ma natomiast charakter mieszany, czyli przewodzeniowo-odbiorczy - wielkość rezerwy ślimakowej na wszystkich częstotliwościach wskazuje na obecność komponenty przewodzeniowej niedosłuchu. Na podstawie dokonanej analizy dokumentacji lekarskiej skarżącego jednostka orzecznicza ustaliła, że audiogram wykonany w dniu [...] (pod koniec pracy zawodowej strony) wykazał niedosłuch obustronny mieszany, zaś kolejne badania audiometryczne wykonane dnia [...] (po zakończeniu pracy zawodowej) wykazały niedosłuch odbiorczy ucha prawego o średnim ubytku wynoszącym 28 dB oraz niedosłuch mieszany ucha lewego o średnim ubytku wynoszącym 68 dB. Obustronnie charakter niedosłuchu - mieszany, czyli przewodzeniowo-odbiorczy - nie jest typowy dla skutków klinicznych działania hałasu w warunkach przewlekłej ekspozycji zawodowej. Jednostka orzecznicza podkreśliła, że stwierdzenie jednostronnego ubytku słuchu typu odbiorczego - w przypadku skarżącego w uchu prawym - nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej ze względu na asymetrię wielkości ubytków słuchu i asymetrię charakteru niedosłuchu. Ponadto wykazana lokalizacja uszkodzenia słuchu w uchu prawym - pozaślimakowa nie jest charakterystyczna dla przewlekłego zawodowego urazu akustycznego (niedosłuch spowodowany hałasem charakteryzuje się zawsze ślimakowym ubytkiem słuchu). Większy ubytek słuchu ucha lewego jest skutkiem przebytego stanu zapalnego ucha środkowego lewego i wykonanego zabiegu operacyjnego, co w audiometrii tonalnej daje obraz niedosłuchu mieszanego (czyli przewodzeniowo-odbiorczego). Instytut wskazał, iż możliwe jest w przypadku skarżącego działanie innych niż hałas pozazawodowych samoistnych czynników ototoksycznych, to jest uszkadzających słuch, takich jak: zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia metaboliczne - w tym cukrzyca, otyłość, zaburzenia gospodarki lipidowej, zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego, sprzyjające zaburzeniom krążenia krwi, m.in. w naczyniach krwionośnych zaopatrujących narząd słuchu, choć nie można stwierdzić w sposób jednoznaczny, który, bądź które z tych czynników odegrały decydującą rolę w rozwoju uszkodzenia słuchu u strony.

W ocenie Sądu pierwszej instancji brak było podstaw do zakwestionowania wniosków wynikających z uzupełniającego orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. jak i orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Opinie te odnoszą się ponadto nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez powołane do tego jednostki orzecznicze, ale również do innych zebranych w sprawie dowodów, w tym dokumentacji lekarskiej skarżącego. Brak związku przyczynowego między schorzeniem a działaniem szkodliwych czynników występujących w środowisku pracy wyklucza możliwość uznania choroby za chorobę zawodową. Powyższe nie przeczy narażeniu skarżącego (okresowo) na hałas, ale wskazuje, że zmiany chorobowe stwierdzone u niego nie są typowe dla objawów klinicznych uszkodzenia słuchu przez hałas.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji jednostki orzecznicze w sposób przekonywujący wyjaśniły, z jakich przyczyn choroby skarżącego nie można uznać za chorobę zawodową, a wobec tego, iż orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi to do odmowy stwierdzenia choroby.

Sąd stwierdził, iż zarzuty skargi są jedynie polemiką z należycie umotywowanymi wnioskami orzeczeń lekarskich, na których organ administracji oparł rozstrzygnięcie sprawy.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż nie cierpi na cukrzycę, Sąd wskazał, że z karty wypisowej z dnia [...] Oddziału Chorób Zawodowych i Wewnętrznych Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie był on hospitalizowany, dołączonej do orzeczenia lekarskiego tejże jednostki orzeczniczej wynika jednoznacznie, iż rozpoznano u skarżącego cukrzycę typu 2 i z uwagi na stwierdzone schorzenie włączono dietę cukrzycową.

Załączone do skargi zaświadczenie lekarskie z dnia [...] Poradni Otolaryngologicznej Szpitala Specjalistycznego w C., stwierdzające, że skarżący "cierpi na obustronny niedosłuch, który ma niewątpliwie związek z wykonywaną pracą na stanowisku maszynisty i narażeniem na hałas przekraczający dopuszczalne normy", nie może podważyć zasadności wydanych przez kompetentne placówki medyczne opinii. Wszystkie wcześniejsze orzeczenia lekarskie wydane przez powołane do tego placówki diagnostyczno-orzecznicze stwierdzały brak podstaw do rozpoznania u skarżącego zawodowego uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Wydane obecnie dwa orzeczenia lekarskie wyjaśniły w ocenie Sądu wszelkie wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego i brak jest podstaw do stwierdzenia ich niewiarygodności lub nierzetelności.

W ocenie Sądu pierwszej instancji co najmniej spóźniony jest zarzut skargi dotyczący toku postępowania przed organem I instancji (np. kwestia skompletowania dokumentacji, niepoinformowanie o możliwości złożenia wniosków dowodowych przed zakończeniem postępowania), bowiem przez organ ten w sprawie niniejszej została wydana tylko jedna decyzja i to w dniu [...], wobec czego skarżący miał parokrotnie możność podnoszenia ewentualnych zastrzeżeń w tym względzie przed organem odwoławczym. Czas, jaki upłynął między wydaniem decyzji przez organ I instancji, a ostatnią decyzją organu odwoławczego pozwalał skarżącemu zarówno na zwrócenie uwagi na kompletność dokumentacji, jak i złożenie wniosków dowodowych.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. R., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie:

1. rażącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez:

a) oparcie się w zakresie oceny materiału dowodowego i procesu rozpoznawania oraz orzekania jedynie na selektywnie wybranych przez Sąd I instancji zarzutach wskazanych w skardze, przy jednoczesnym zaniechaniu rozpatrzenia pozostałych podstaw skargi, które zdaniem skarżącego miały wpływ na wadliwość decyzji administracyjnych oraz

b) nie wykroczenia przez Sąd I instancji w zakresie rozpoznania i oceny sprawy poza granice skargi, co było uzasadnione szczególnymi okolicznościami sprawy, a co stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

3. dopuszczenia się błędu w ustaleniach faktycznych w związku z naruszeniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (zwanej dalej p.u.s.a.) poprzez nie zbadanie przez Sąd I instancji czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracyjny I i II instancji z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w k.p.a., w szczególności przepisami art. 77 i art. 80 k.p.a., co stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

Wskazując na powyższe zarzuty kasacji strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie o rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu wniesionej kasacji wskazano, iż Sąd I instancji winien był uchylić w całości skarżoną decyzję, gdyż została ona wydana z naruszeniem przepisów k.p.a., które mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy, bowiem organy administracji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (naruszenie art. 7 k.p.a.) i nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.), który w dodatku został oceniony w sposób nieprawidłowy i wybiórczy (naruszenie art. 80 k.p.a..).

Autor kasacji uzasadniając powyższe zarzuty stwierdził, iż w zakresie ucha lewego jako przyczynę zwiększonego ubytku wskazano stan zapalny. Nie wskazano jednak jaka jest przyczyna ubytku słuchu "w podstawowym zakresie". Zapewne jest to taka sama przyczyna jak w przypadku ucha prawego. Przy czym z zebranego materiału dowodowego nie można określić tejże przyczyny. Podmioty przeprowadzające badania lekarskie ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że uszkodzenie słuchu typu mieszanego nie jest charakterystyczne dla przewlekłego urazu akustycznego (ale go w żaden sposób nie wyklucza) oraz, że ubytek słuchu spowodowany stanem zapalnym ucha środkowego lewego nie jest spowodowany narażeniem na hałas. W toku postępowania nie wykazano jaka jest inna przyczyna uszkodzenia ucha lewego, a także czy mogło być to długotrwałe narażenie na hałas. W ocenie skarżącego nie rozstrzygnięto, czy nie doszło do nałożenia się skutków innej choroby oraz skutków narażenia na hałas, a także ich wzajemnych relacji. Natomiast odnośnie kwestii związanej z rozpoznaniem cukrzycy u skarżącego podczas ostatniego badania, Sąd w żaden sposób nie zwrócił uwagi, iż wcześniej przeprowadzane badania, nigdy takiej choroby nie stwierdziły.

Zdaniem autora kasacji, gdyby pominąć uszkodzenie słuchu spowodowane stanem zapalnym, w obydwu uszach stwierdzono odbiorczy ubytek słuchu co oznacza, iż uszkodzenie słuchu spowodowane zostało przez przewlekły uraz akustyczny. W konsekwencji należy stwierdzić, iż stanowisko, że ubytek słuchu stwierdzony u skarżącego nie jest chorobą zawodową, jest z gruntu chybione, niczym nie poparte i z założenia niewłaściwe.

Skarżący wskazał, iż Sąd I instancji wybiórczo, nie bez wpływu na proces rozpoznania i orzekania, rozpoznał zarzuty skargi, co stanowi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. W ocenie skarżącego wadliwie oceniono zarzut skarżącego dotyczący naruszenia prawa strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, pominięto zarzuty dotyczące stwierdzonej u skarżącego cukrzycy, której to choroby nigdy nie miał, Sąd I instancji nie zbadał też zarzutu dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych. W szczególności pominięto zdaniem skarżącego w toku procesu kontroli przez Sąd I instancji okoliczności związane z narażeniem na hałas i jego wielkości.

W ocenie autora kasacji uchybienia, których dopuścił się Sąd I instancji powodują, iż skarżone orzeczenie nie może się ostać.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, o których jest mowa w art. 174 p.p.s.a. i jako taka podlega oddaleniu.

Zgodnie z definicją choroby zawodowej, zawartą w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych za choroby zawodowe, uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W pkt 15 tego wykazu zamieszczono jako chorobę zawodową uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Koniecznym jest podkreślenie, iż jednym z warunków dla stwierdzenia choroby zawodowej jest konieczność stwierdzenia takiej jednostki chorobowej, którą zamieszczono w wykazie chorób stanowiącym załącznik rozporządzenia Rady Ministrów. Rozpoznanie jednostki chorobowej nawet zbliżonej w swej diagnozie do jednostek wymienionych w wykazie nie wyczerpuje warunku koniecznego dla stwierdzenia choroby zawodowej.

Stwierdzić trzeba, iż chybiony jest wskazany w kasacji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, przy czym uchybienie tym normom prawnym skarżący upatruje w nie zbadaniu przez Sąd I instancji czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracyjny I i II instancji z zachowaniem reguł procedury przewidzianych w art. 77 k.p.a. i art.80 k.p.a.

Przytaczając powyższe zarzuty autor kasacji pominął fakt, iż przedmiotowe postępowanie było poddane ocenie Sądu Administracyjnego czterokrotnie. Wskazania co do postępowania organów administracji zawarte w dotychczasowych wyrokach Sądu, jak i ocena prawna w nich wyrażona do chwili obecnej stosownie do dyspozycji art. 153 p.p.s.a. pozostaje wiążąca. Nie zaistniały bowiem żadne takie względy, które upoważniałyby Sąd do przyjęcia odmiennego stanowiska niż wyrażone zostało to w tych wyrokach.

Jak wynika z kolejnego, bo po raz czwarty przeprowadzonego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, zawarto w sporządzonych orzeczeniach lekarskich wszystkie te wyjaśnienia, które we wcześniejszych postępowaniach budziły wątpliwości.

Stwierdzić trzeba, iż Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję uwzględnił ocenę prawną wyrażoną zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Gdańsku w wyroku z dnia 5 maja 2002 r. sygn. akt II SA/Gd1457/00, jak i przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 21 listopada 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 2072/02 i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 207/06.

Wbrew odmiennym wywodom kasacji powtórna analiza dokumentacji lekarskiej w zestawieniu z przeprowadzonymi badaniami wyjaśniła stwierdzone wcześniej wątpliwości co do jednostki chorobowej rozpoznanej u skarżącego. Zasadnie przyjął w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji, iż zawarte w uzupełniających orzeczeniach lekarskich wyjaśnienia pozwalają na przyjęcie, iż treść postawionej diagnozy nie budzi wątpliwości, a rozpoznany u skarżącego ubytek słuchu pozwolił na stwierdzenie braku podstaw do rozpoznania wady stanowiącej chorobę zawodową wskazaną w pkt 15 wymienionego wyżej wykazu. Podkreślenia wymaga, iż rozpoznane u skarżącego istnienie uszkodzenie narządu słuchu nie jest tego rodzaju jednostką chorobową jaką wywołuje działanie hałasu. W żadnym razie nie może podważyć ustaleń przyjętych w zaskarżonym wyroku fakt, iż zaświadczenie lekarskie z dnia [...] Poradni Otolaryngologicznej Szpitala Specjalistycznego w C. zawiera odmienną diagnozę, aniżeli wyniki badań przeprowadzone przez specjalistyczne placówki lekarskie. Wywody skarżącego mające służyć za uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej pomijają całkowicie fakty wynikające z treści orzeczeń lekarskich, z wyników badań przeprowadzonych z udziałem skarżącego i to nie przez jedną jednostkę diagnostyczną. Istotnym jest przy tym to, że wyniki tych wszystkich badań i w konsekwencji postawionych rozpoznań są w końcowym etapie zgodne co do tego, iż nie można rozpoznać u skarżącego jednostki chorobowej wskazanej w pkt 15 wymienionego wyżej wykazu. Przytoczone wyżej zaświadczenie, jak i fakt rozpoznania u skarżącego choroby cukrzycowej były przedmiotem oceny w zaskarżonym wyroku i to w kontekście treści decyzji przez Sąd pierwszej instancji kontrolowanej.

Skarżący zdaje się ignorować powszechnie akceptowaną regułę, zgodnie z którą zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, przyjętych trafnie przez Sąd pierwszej instancji, lecz powinien zmierzać do wykazanie, jakich mianowicie konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się Sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Sama możliwość przeciwstawienia przyjętym ustaleniom przez Sąd odmiennego poglądu nie może zaś prowadzić do wniosku o dopuszczeniu się przez tenże Sąd błędu w ustaleniach faktycznych.

Konkludując stwierdzić trzeba, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie może się sprowadzać do samej tylko odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz powinien polegać na wykazaniu, a tego we wniesionej kasacji nie uczyniono, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd pierwszej instancji w dokonanej przez siebie ocenie.

Nie jest też uprawniony zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., przy czym uchybienia tej normie skarżący upatruje w oparciu się przez Sąd I instancji w zakresie oceny materiału dowodowego i procesu rozpoznawania oraz orzekania jedynie na selektywnie wybranych zarzutach wskazanych w skardze, przy jednoczesnym zaniechaniu zdaniem skarżącego, rozpatrzenia pozostałych podstaw skargi i nie wykroczenia przez Sąd w zakresie rozpoznania i oceny sprawy poza granice skargi.

Stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a co jednak istotne, rozstrzyga w granicach danej sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W związku z tym nie jest zasadnym zarzut naruszenia tego przepisu, zważywszy przy tym że zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny (por. np. B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość przy tym elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.

Tak więc mając na względzie treść wyżej wskazanego uregulowania i treść zaskarżonego wyroku, powyższego zarzutu kasacji nie można w żadnym razie podzielić. Sąd pierwszej instancji bowiem nie naruszył granic danej sprawy, a wniesioną przez skarżącego skargę poddał kontroli w znacznie szerszym zakresie aniżeli wynikało to z zarzutów przedstawionych w skardze sporządzonej przez skarżącego.

Zważywszy na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzeniu na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 -261 p.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( DZ. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.