Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1304/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1304/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Urszula Zięba, Asesor: WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2006r., sprawy ze skargi E. W. S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15 lipca 2004r. nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, - skargę oddala-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego - działając na podstawie art. 226 i 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 z 1997r. poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 16 z 1997r. poz. 89z późn. zm) uchylił własną decyzję z dnia [...].03.2004 r. nr [...] w sprawie podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia praw do spadku po zmarłej D. Sz., zgodnie z którą wysokość podatku wyniosła 343,90 zł i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał , iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że E.W.Sz. spełnił warunki do zastosowania ulgi wynikającej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, co powoduje, że zobowiązanie podatkowe nie powstało. W związku z powyższym uznano w całości zasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył E.W. Sz. i podniósł, iż w wyniku decyzji o umorzeniu sprawy nienależnie pobranego podatku wpłacona przez niego kwota przepada i wniósł o wydanie decyzji o zwrocie nienależnie naliczonego i pobranego podatku wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...] kwietnia 2004 roku. Ponadto wniósł o wyjaśnienie , dlaczego, pomimo złożenia "oświadczenia" uprawniającego według organu podatkowego do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn podatek został naliczony, a także podniósł, iż oświadczenie to nie spełnia wymogów określonych w art.16 i art.4 ust.4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 z 1997r. poz. 926 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł ,iż na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 25.10.2002 r. spadek po zmarłej D. Sz. nabyli: mąż E. Ś. Sz.oraz synowie - E. W. Sz.i H.P. Sz. każdy w 1/3 części. Zgodnie ze złożonym zeznaniem podatkowym masę spadkową stanowiła wartość spółdzielczego własnościowego prawa do połowy lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. K..

W toku postępowania podatkowego prowadzonego przez Urząd Skarbowy ustalono wartość - części w/w lokalu na kwotę 59.397,00 zł , na co strony postępowania wyraziły zgodę.

W związku z tym, decyzją z dnia [...] marca 2004 roku Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił E.W. Sz.podatek z tytułu dziedziczenia po zmarłej matce w kwocie 343,90 zł. Od powyższej decyzji E. W. Sz. złożył odwołanie, ponieważ w toku postępowania podatkowego składał oświadczenie o spełnianiu wymogów określonych w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn do zastosowania ulgi wynikającej z w/w przepisu.

Naczelnik Urzędu Skarbowego uznając w pełni zasadność zarzutów wskazanych w odwołaniu - działając na podstawie art. 226 ustawy- ordynacja podatkowa, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku uchylił wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2004 roku. Jednocześnie zastosowano w sprawie ulgę z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, co w konsekwencji spowodowało ,że zobowiązanie podatkowe nie powstało - wobec czego postępowanie podatkowe umorzono.

Co do zaś zarzutów odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż wymierzenie podatku E. W. Sz. nastąpiło w wyniku pomyłki spowodowanej zamieszkiwaniem pod tym samym adresem dwóch osób o tym samym imieniu i nazwisku. Stąd uznając zasadność odwołania organ I instancji uchylił własną decyzję . Ponadto podniesiono, że zgodnie z informacją organu I instancji nienależnie pobrany podatek w kwocie 343,90 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 5,60 zł został dnia [...]maja 2004 roku przesłany przekazem pocztowym na adres podatnika.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał , że stosowanie zwolnienia przewidzianego w treści art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie jest obowiązkowe i następuje na wniosek podatnika.

Podkreślono, że spadkobierca lub obdarowany nie będący obywatelem polskim lub nie mający stałego pobytu w Polsce nie korzysta z ulg i zwolnień przewidzianych w w/w ustawie. W związku z powyższym, mając na uwadze treść art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatnik nie powinien składać oświadczeń na podstawie których mają być stosowane ulgi w podatku.

Skargę na powyższą decyzję złożył E. W. Sz. i wniósł ponownie o wydanie decyzji o zwrocie podatku wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...] kwietnia 2004 roku. Zdaniem skarżącego wydana decyzja o umorzeniu postępowania jest błędna, ponieważ na jej podstawie nie jest możliwe uzyskanie w kasie zwrotu podatku. Ponadto skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z twierdzeniem organu II instancji, iż wymierzenie podatku nastąpiło z powodu pomyłki, a celowego i umyślnego działania pracownika organu podatkowego. Od samego bowiem początku postępowania spadkowego używane były przez zainteresowane osoby podwójne imiona jednoznaczne określające daną osobę. Ponadto podniósł, iż do dnia złożenia skargi nie otrzymał zwrotu wpłaconych pieniędzy i domaga się ich zwrotu w kasie Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie .

W uzasadnieniu dodatkowo wyjaśnił, iż uznając w pełni za zasadne odwołanie skarżącego organ I instancji bezzwłocznie zastosował wnioskowaną ulgę i uchylił decyzję ustalającą podatek. Stąd należy wykluczyć sugerowane przez skarżącego celowe i umyślne działanie organu podatkowego na jego szkodę. Ponadto jak wynika z akt sprawy ( notatka służbowa z dnia [...].04.2004r.) pracownik urzędu skarbowego telefonicznie powiadomił podatnika o możliwości odbioru nienależnie uiszczonego podatku w kasie, jednakże skarżący odmówił kategorycznie rozmowy i przyjścia do kasy. Wobec powyższego podatek w kwocie 343,90 zł wraz z odsetkami w kwocie 5,60 zł został w dniu [...]05.2004 r. przesłany przekazem pocztowym na adres skarżącego . Przekaz ten nie został odebrany i został zwrócony do urzędu dnia [...] sierpnia 2004 roku . Następnie w dniu [...] sierpnia 2004 roku ponownie zostało wysłane wezwanie w sprawie nie podjętego zwrotu podatku. W pozostałym zakresie organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2004 roku jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego \z dnia[...] kwietnia 2004 roku została wydana w oparciu o prawidłowe przepisy prawa materialnego - art. 16ust.1 pkt1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn ( Dz.U. Nr 16 z 1997r. poz.89) jak i przepisy dotyczące postępowania podatkowego - art.208, 226 i 233&1pkt1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - ordynacja podatkowa ( Dz.U Nr 137 poz. 926 z późn. zm.).

Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do tego, iż skarżący domagał się wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego podatku od spadków i darowizn, a nie decyzji uchylającej decyzję o ustaleniu powyższego podatku i umarzającej postępowanie w niniejszej sprawie.

W tym miejscu należy podkreślić, iż zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od spadków i darowizn powstaje na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania. Skoro w niniejszej sprawie organ podatkowy I instancji na skutek rozpoznania odwołania E. W. Sz. w trybie art.226 ordynacji podatkowej uchylił decyzję z dnia 8.03.2004r o ustaleniu podatku, to zobowiązanie podatkowe w stosunku do skarżącego nie powstało. Zgodnie natomiast z treścią art.208 ustawy- ordynacja podatkowa postępowanie to jako bezprzedmiotowe należało umorzyć .W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę prawidłowo organ I instancji umorzył postępowanie. W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego podatku od spadku i darowizn ,tak jak tego domagał się skarżący. W tym zakresie zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. W konsekwencji bowiem wydania decyzji o umorzeniu postępowania następuje zwrot wpłaconej kwoty przez skarżącego. Zwrot ten jest czynnością materialną -techniczną , która nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Jest to bowiem realizacja niekwestionowanego w tym przypadku prawa podatnika .Organ podatkowy I instancji dołożył wszelkich starań ,aby niezwłocznie dokonać skarżącemu zwrotu uiszczonego podatku. Dlatego też w oparciu o treść art.233 &1 pkt1ustawy - ordynacja podatkowa Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W związku z powyższym na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U .Nr 153,poz.1270 z późn .zm) Sąd orzekł o oddaleniu skargi.