Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 396/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 28 UST. 2,3,3A
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Zakład, organ) decyzją z [...]. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu z [...]. nr [....] o odmowie umorzenia S. K. należności z tytułu składek.

Zakład wskazał, że 1 kwietnia 2019r. S. K. wniósł o umorzenie zadłużenia z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wnioskodawca podał, że przekazał gospodarstwo rolne synowi. W gospodarstwie domowym na utrzymaniu jest 8 osób, obecnie wraz z żoną pozostaje bez środków do życia i jest na utrzymaniu syna. Stan jego zdrowia pogarsza się, ma problemy z poruszaniem się, a niezbędne leki finansuje syn. Przed założeniem działalności w KRUS pracował przez 4 miesiące na umowę o pracę i nie był świadomy, że przerwa między umową o pracę a zgłoszeniem działalności do KRUS obowiązuje 3 lata.

Decyzją z [...]. nr [...] Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. K. wskazał, że pobiera rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 938,73 zł netto. Ma na utrzymaniu żonę, która nie posiada dochodu i płaci ratę miesięczną kredytu w wysokości 223,75 zł. Zasiłek nie wystarcza na lekarstwa oraz podstawowe potrzeby codziennej egzystencji. Finansowo pomaga mu syn, który częściowo pokrywa koszty utrzymania domu. Podkreślił, że stan zdrowia uniemożliwia mu pozyskanie dodatkowego dochodu. Nie pracuje w gospodarstwie rolnym, które w 2018r. przekazał synowi i synowej. Wnioskodawca posiada motorower ZHONGYN z 2005r. i ciągnik URSUS z 1970r. Samochód RENAULT LAGUNA z 1999 r. oraz SKODA OKTAVIA z 1998 r. są zarejestrowane na jego nazwisko, ponieważ ma zniżki na ubezpieczenie, ale faktycznym właścicielem jest syn.

W ocenie wnioskodawcy przy oszacowaniu możliwości spłaty zadłużenia nie powinien być brany pod uwagę dochód jego syna, ponieważ syn nie przekazuje żadnych środków finansowych, jedynie czasem pomaga w zakupie niezbędnych lekarstw i opłaca koszty utrzymania domu. Syn ma na utrzymaniu żonę i czwórkę dzieci, a jego wydatki są bardzo duże.

Zakład wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2019r., poz. 300 ze zm.) - dalej: u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Organ przywołał przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 pkt 1 -6 u.s.u.s. i nie stwierdził zaistnienia którejkolwiek z nich. Nie przedłożono żadnych dokumentów z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe. Nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, ani w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Strona obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje i nie posiada nieruchomości, jednak jest właścicielem samochodów, ciągnika i motoroweru oraz pobiera rentę rolniczą. Nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne. Wobec S. K. nie było dotąd prowadzone postępowanie egzekucyjne, jednak nie można uznać, że w razie jego wszczęcia okaże się ono nieskuteczne. Zatem nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zdaniem organu dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania.

Następnie Zakład odwołując się do treści § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365) – dalej: rozporządzenie – podniósł, że zgromadzone w sprawie dowody nie wskazują na powstanie zadłużenia wskutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, ale było ono wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie składek na ubezpieczenie społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ ustalił, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz synem, synową i czwórką ich dzieci. Nie prowadzi działalności gospodarczej i pobiera rentę rolniczą. Jego żona nie posiada żadnego tytułu do ubezpieczeń. Syn M.K. pracuje z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za 04/2019 w wysokości 4.777,00 zł, 05/2019 w wysokości 9.722,00 zł, 06/2019 w wysokości 7.230,32 zł, a za 06/2019 w wysokości 9.734,12 zł. Synowa nie pracuje, pobiera świadczenie 500+ na czwórkę dzieci.

Wnioskodawca nie wskazał kwot wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym i nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających, że brakuje mu środków na opłacenie wydatków związanych z utrzymaniem, czy też musi ponosić jakieś nadzwyczajne wydatki. Nie udowodnił, że kredyt zaciągnięty przez jego żonę z miesięczną rata 223,75 zł został zaciągnięty na pokrycie podstawowych potrzeb, jak również że stan zdrowia żony wyklucza ją z rynku pracy.

Zdaniem Zakładu dochód syna wnioskodawcy jest częścią składową dochodu rodziny, co przemawia za uwzględnieniem go w wysokości faktycznie otrzymywanej. Tym bardziej, że wnioskodawca oświadczył, że syn ponosi koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 8.485,76 zł (średni dochód syna netto + 500+ na czwórkę dzieci + renta rolnicza). Brak jest przeciwskazań by żona wnioskodawcy podjęła pracę zarobkową, co jeszcze poprawiłoby sytuację finansową rodziny. Organ uznał, że w sprawie wnioskodawcy nie zachodzi sytuacja ubóstwa, ponieważ dochód jest wyższy od minimum socjalnego.

Organ wskazał na art. 527 Kodeksu cywilnego i zaznaczył, że zadłużenie względem Zakładu powstało we wrześniu 2016r. W chwili dokonania umowy darowizny nieruchomości na rzecz syna o wartości ok. 100.000,00 zł wnioskodawca był już dłużnikiem Zakładu, a dokonując darowizny na rzecz osoby będącej z nim w bliskim stosunku stał się niewypłacalny w większym stopniu niż przed dokonaniem tej czynności. Powyższe implikuje możliwość uznania umowy za bezskuteczną wobec Zakładu. Zdaniem organu istnieje duże prawdopodobieństwo wyegzekwowania całego długu. Tym samym dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania.

W ocenie organu udokumentowane choroby wnioskodawcy, tj. przewlekła choroba kręgosłupa, zapalenie żołądka z naciekiem, prostata, otępienie typu Alzheimer nie mogą stanowić przesłanki do umorzenia należności, ponieważ właśnie ze względu na stan zdrowia otrzymuje on rentę rolniczą. Nie występuje również okoliczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, która uniemożliwiłaby uzyskiwanie dochodu.

Na powyższą decyzję S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie należności z tytułu składek. Zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci dokonania błędnej wykładni art. 28 ust. 3 pkt 3 i 6 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą uznaniem, że jest w stanie zgromadzić odpowiednie środki finansowe celem uregulowania zaległości w ZUS.

Skarżący podniósł, że sytuacja finansowa i zdrowotna, zarówno jego jak i żony uzasadnia wyrażenie zgody na umorzenie należności z tytułu składek. Wbrew twierdzeniom Zakładu żona ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy, cierpi na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z dyskopatią wielopoziomową, leczy się w poradni ortopedycznej i neurochirurgicznej.

Zarzucił, że organ błędnie oszacował miesięczny dochód rodziny, ponieważ dochód syna nie jest jego źródłem dochodu. Syn nie przekazuje na jego rzecz żadnych środków finansowych, jedynie od czasu do czasu pomaga w zakupie niezbędnych lekarstw oraz opłaca koszty utrzymania domu. Skarżący przedstawił swoje miesięczne zobowiązania i stwierdził, że renta jest w całości przeznaczana na niezbędne potrzeby codziennej egzystencji oraz nie ma możliwości odłożenia jakiejkolwiek sumy na uregulowanie zadłużenia.

W ocenie skarżącego uiszczenia zadłużenia pociągałoby zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, a kwota zadłużenia 10.456,20 zł jest dla niego nieosiągalna i nie ma możliwości jej spłaty w całości. Podkreślił, że z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. wynika, że Zakład ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności, a organ winien mieć na uwadze, czy majątek zobowiązanego nadaje się w ogóle do egzekucji oraz czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego. Natomiast organ nie podjął próby dokonania rzetelnego szacunku w ww. zakresie, a jedynie ograniczył się do wskazania, że nie stwierdzono całkowitej nieściągalności czy braku majątku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentacji lekarskiej żony S. K. – Z.K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych

z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej "ustawa p.p.s.a.").

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS,

w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy

z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(j.t. Dz.U.2018.2096 ze zm.), dalej "k.p.a.", jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Na wstępie należy też wskazać, że stan faktyczny ustalony przez ZUS znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd

w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Organ prawidłowo wskazał na podstawę materialnoprawną umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, tj. art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s. Powołany przepis stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy również należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także w innych uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia. Są nimi w szczególności sytuacje gdy:

1. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły brak przesłanek uzasadniających umorzenie należności skarżącego. Ustaleń tych dokonały w wyniku przeprowadzonego postępowania.

Oceniając postępowanie organów należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 k.p.a., której rozwinięciem jest przepis art. 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z powyższą zasadą organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dążąc do załatwienia sprawy organ zobowiązany jest też mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Dokonując tych czynności organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 k.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie

z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, m.in. logiki, doświadczenia życiowego, wszechstronności, z uwzględnieniem znaczenia

i wartości dowodów.

Sąd stwierdził, że organy wypełniły obowiązki wynikające z powołanych regulacji. Kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy ustaliły, że przesłanka całkowitej nieściągalności nie zachodzi. Z poszczególnych, enumeratywnie wyliczonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. sytuacji całkowitej nieściągalności zaległości

w ogóle niniejszej sprawy nie dotyczą pkt 1 (nie zachodzi przypadek śmierci dłużnika), pkt 2 (brak postępowania upadłościowego lub o ogłoszenie upadłości),

pkt 3 (wprawdzie skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej to jednak pobiera rentę rolniczą oraz posiada majątek w postaci samochodów, ciągnika i motoroweru, dla oceny omawianej przesłanki nie ma przy tym znaczenia kto jest faktycznym użytkownikiem tych pojazdów) pkt 4 (nie prowadzono postępowania likwidacyjnego) pkt 5 (naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję) oraz pkt 6 (w sprawie nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne). Organ prawidłowo przy tym wskazał na fakt darowania przez skarżącego synowi, 5 listopada 2018 r., tj. w okresie gdy wnioskodawca był już dłużnikiem Zakładu, udziału w nieruchomości o wartości 100.000 zł, która stanowi kwotę znacznie wyższą niż kwota zadłużenia wobec ZUS. Zgodnie z art. 527 § 1 k.c., gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej

z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy

z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Stosownie do art. 527 § 2 k.c., czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Nadto, jak wynika z art. 527 § 3 k.c., jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Zakład jako wierzyciel skarżącego może zatem skorzystać z tzw. skargi pauliańskiej w oparciu o art. 527 k.c., dodatkowo służyć im będzie domniemanie, o którym mowa w art. 527 § 3 k.c.

W konsekwencji zarzut naruszenia art. 28 ust. 3 pkt 3 i 6 u.s.u.s. jest nieuzasadniony.

Sąd stwierdził ponadto, że ustalenia organu w zakresie braku przesłanek określonych w rozporządzeniu, są także prawidłowe.

Organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w wyniku, którego na podstawie dokumentów, oświadczenia złożonych przez stronę oraz własnych ustaleń ustaliły sytuację finansową, rodzinną, zdrowotną skarżącego i przedstawiły ją

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organy dokonały prawidłowej oceny stwierdzając, że sytuacja materialno bytowa zobowiązanego nie może być rozpatrywana w kategoriach ubóstwa. Powyższe stwierdzenie uzasadnia przede wszystkim ustalenie, że dochód rodziny skarżącego jest wyższy od minimum socjalnego. W tym zakresie Zakład wziął pod uwagę, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem, żoną syna oraz czwórką ich dzieci. Żona skarżącego oraz synowa wprawdzie nie pracują, to jednak synowa pobiera świadczenie 500+ na czwórkę dzieci, co wraz ze średnim dochodem netto syna oraz rentą rolniczą strony daje łączny dochód 7381,84 zł. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ prawidłowo uwzględnił dochody uzyskiwane przez jego syna. Na ogólną sytuację finansową rodziny mają bowiem wpływ dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a więc również dochody syna i jego rodziny (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt I GSK 3158/18; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Twierdzenia zawarte w skardze, że faktycznie skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną przeczą ustalonym i nie kwestionowanym w sprawie faktom. Skarżący natomiast sam podał

w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z 1 kwietnia 2019 r., że

w gospodarstwie domowym jest osiem osób oraz, że to syn opłaca koszty utrzymania domu. Wnioskodawca nie podał natomiast kwot wydatków ponoszonych

w gospodarstwie domowym. W toku postępowania to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wpływu na ocenę możliwości płatniczych skarżącego nie mają natomiast posiadane przez jego żonę zobowiązania z tytułu kredytu. Rozpatrując wniosek o umorzenie należności publicznoprawnych organ nie może przyznać prymatu zobowiązaniom cywilnoprawnym. Obowiązek spłaty należności cywilnoprawnych nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej spłatę zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W szczególności spłata kredytu nie może mieć pierwszeństwa

w stosunku do obowiązku uregulowania należności publicznoprawnych.

W konsekwencji organ prawidłowo nie stwierdził istnienia przesłanek umorzenia

objętych § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia., co oznacza, że zarzut naruszenia tej regulacji jest nieuzasadniony.

Organ prawidłowo również nie stwierdził istnienia przesłanek umorzenia

wynikających z § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia. Skarżący nie powołał bowiem argumentów nawiązujących do sytuacji poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności oraz okoliczności wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej stronę jednocześnie możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Strona wskazała wprawdzie, że cierpi na różne schorzenia, to jednak istotne jest, że właśnie w związku z tymi problemami zdrowotnymi otrzymuje rentę rolniczą.

Podsumowując, dokonując kontroli legalności decyzji, Sąd stwierdził, że Zakład przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 K.p.a. i znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniach obu decyzji.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a., odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentacji lekarskiej żony skarżącego, załączonej do skargi. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jednak jak wskazuje się w piśmiennictwie, materiał dowodowy zebrany przez sąd administracyjny nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, lecz weryfikacji kompletności materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego (por. Komentarz B. Dautera do art. 106 ustawy p.p.s.a., stan prawny 2018.03.01 i wskazana tam literatura -.A. Bińczyk, O znaczeniu akt sprawy..., s. 125–137). Nadto podkreślić należy, za przywołanym Komentarzem, że dopuszczenie dowodu przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a., powinno mieć miejsce, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Sytuacja (w tym zdrowotna) zobowiązanego i jego rodziny, została wyjaśniona i oceniona przez organ administracji w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu tym strona mogła wnioskować o przeprowadzenie dowodów na okoliczność problemów zdrowotnych żony. Kwestia ta została natomiast podniesiona przez skarżącego po raz pierwszy w skardze do sądu. Obejmuje ona zatem okoliczności nowe, nieznane organowi na etapie wydawania decyzji w sprawie. Sąd natomiast kontroluje legalność objętej skargą decyzji na datę jej wydania. Skoro organ nie miał wówczas wiedzy o stanie zdrowia żony skarżącego, to nie mógł uwzględnić tej okoliczności orzekając w sprawie.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.