Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 595/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2-4, art. 24,
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2013 r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek R. M. (zwanego w dalszej części uzasadnienia wnioskodawcą, skarżącym) o umorzenie należności z tytułu składek za okres od marca 2009 r.

do listopada 2010 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że od dnia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, tj. od [...] grudnia 2010 r. nie uzyskuje żadnych dochodów. Obecnie utrzymuje się z emerytury żony. Wskazał także, że w związku z aktualną sytuacją finansową ma coraz większe zaległości m.in. z tytułu czynszu za mieszkanie. Jednocześnie oświadczył, że jest uznany za osobę niepełnosprawną i wymaga ustawicznego leczenia. W ocenie skarżącego jego sytuacja jest tragiczna, gdyż po [...] latach pracy nic nie ma. Jednocześnie skarżący przyznał, że nie płacił składek w okresie od sierpnia 2003 r. do listopada 2010 r., ponieważ dochody z pracy w [...] nie starczały na opłacenie składek.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 z uwzględnieniem ust. 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej w skrócie: "u.s.u.s.") Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia składek.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący prowadził działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i z tego tytułu zgłosił się do ubezpieczeń w okresie od dnia [...] września 2000 r. do [...] listopada 2010 r. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej skarżący zalega z opłatą składek na ubezpieczenia własne w okresie od sierpnia 2003 do listopada 2010 r. Skarżący urodził się w [...] r., ma wykształcenie ekonomiczne. Obecnie nie pracuje, nie posiada uprawnień do świadczeń wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie korzysta z pomocy społecznej. Zgodnie z przedłożonym do akt sprawy zaświadczeniem Starosty L., skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką pobierającą świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł. Małżonkowie mieszkają w lokalu mieszkalnym, stanowiącym współwłasność ustawową małżeńską na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Powyższy lokal, dla którego Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą nr [...], obciążony jest wpisami hipotecznymi na rzecz kilku wierzycieli, w tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z oświadczeniem skarżący nie ma żadnych wartościowych ruchomości oraz innych praw majątkowych. Posiada natomiast zadłużenie z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie około [...] zł, które regulowane jest z emerytury żony w kwocie [...] zł miesięcznie oraz zadłużenie wobec banków na łączną kwotę około [...] zł, które dochodzone jest w trybie egzekucji sądowej. Skarżący podał, że ponosi stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat za mieszkanie w wysokości [...] zł, koszty leczenia stanowią [...] zł, inne wydatki, których charakteru nie sprecyzował – [...] zł. Wnioskodawca podał także, że jest przewlekle chory i jest uznawany za osobę niepełnosprawną.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z żądaniem strony przedmiotem niniejszego postępowania były należności za okres od marca 2009 r. do listopada 2010 r. w kwocie [...] zł należności głównej plus odsetki liczone na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj.: [...] marca 2013 r. w kwocie [...] zł oraz z tytułu kosztów upomnienia w kwocie [...] zł. Organ podniósł także, że w stosunku do należności za okres od sierpnia 2003 r. do lutego 2009 r. toczy się odrębne postępowanie w sprawie umorzenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). Należności za okres sierpień 2003 – wrzesień 2003, luty 2005 – grudzień 2006, luty 2007 – listopad 2010 objęte są administracyjnym postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. Niniejsze postępowanie zostało zawieszone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). Niemniej jednak, jak podkreślił organ, skarżący posiada również zadłużenie z tytułu kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł. Niniejsze postępowanie w sprawie umorzenia należności rozpatrywane było w oparciu o ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych, nie obejmowało zatem – jak podkreślił organ, postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ zauważył ponadto, że należności z tytułu składek zostały również na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej kaucyjnej na stanowiącej współwłasność zobowiązanego nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w L. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...].

Organ zauważył dodatkowo, że z uwagi na fakt wykreślenia skarżącego

z ewidencji działalności gospodarczej utracił on status przedsiębiorcy - tym samym odstąpiono od badania wsparcia pod względem podlegania przepisom o pomocy publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu

w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj.: Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404

ze zm.).

W dalszej części uzasadnienia organ zwrócił uwagę, że należnościami z tytułu składek są: składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Do składek na Fundusz Pracy

i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenia zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s.). W niniejszej sprawie – jak podkreślił organ – miał zastosowanie art. 28 u.s.u.s. Zgodnie z ust. 2 art. 28 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Zdaniem organu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, że zostały spełnione określone

w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. przesłanki umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne.

Organ I instancji rozważył także możliwość umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Zasady umarzania należności z tytułu składek określono rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W kontekście powołanych uregulowań organ doszedł do przekonania, że również te przepisy nie dawały podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie może się zgodzić z twierdzeniem Zakładu, iż dochód jaki pozostaje w dyspozycji rodziny umożliwia spłatę przedmiotowych należności. Wyjaśnił, iż mieszkanie które posiada wspólnie z małżonką to lokal o powierzchni [...] m2 zasiedlony w [...] r., nie stanowiący żadnego przywileju. Skarżący wskazał również, że pozostaje pod stałą opieką psychiatry, psychologa i neurologa, natomiast przez Lekarza Orzecznika ZUS został okresowo uznany osobę niepełnosprawną (tj.; od [...] czerwca 2011 r. do [...] czerwca 2012 r.) oraz że obecnie czeka na wyznaczenie przez Zakład terminu badania lekarskiego. Następnie wskazał, iż jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, jednak do chwili obecnej nie otrzymał żadnej propozycji pracy. Dodał, iż intensywnie sam poszukuje zatrudnienia na własną rękę, przy czym - jak oświadczył – z uwagi na stan zdrowia sam nie wie jaką pracę mógłby wykonywać. Odniósł się również do przysługującego mu prawa wynikającego z art. 10 k.p.a., z którego skorzystał poprzez kontakt telefoniczny bowiem – jak zaznaczył – taka forma uczestnictwa w postępowaniu była dopuszczalna, a ponadto osobisty kontakt z Zakładem powodowałby konieczność poniesienia kosztów w wysokości 50 zł. Podkreślił przy tym, że nie zgadza się ze stwierdzeniem Zakładu, iż podczas rozmowy telefonicznej uzyskał wyczerpującą informację w sprawie. Następnie

w treści uzasadnia przedmiotowego wniosku odniósł się kolejno do przesłanek całkowitej nieściągalności wynikających z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdzając przy tym, iż uzasadnienie odmowy umorzenia - jego zdaniem - nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Niezrozumiałym jest również dla wnioskodawcy, stwierdzenie przez Zakład braku podstaw do umorzenia przedmiotowych należności w oparciu o Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

W dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący dołączył do akt sprawy opinię wydaną przez biegłego lekarza sądowego dla Sądu Okręgowego w J. G. z dnia [...] września 2012 r., opinię sądową psychiatryczno-psychologiczną z dnia [...] maja 2012 r., skierowanie do poradni diagnostycznej z dnia [...] listopada 2012 r.

W dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący stawił się w siedzibie Oddziału ZUS

i podał, że jest przewlekle chory, całkowity dochód jaki posiada to świadczenie emerytalne żony w kwocie [...] zł, podkreślił, że nic nie posiada, nie może znaleźć zatrudnienia, a mieszkanie którego jest współwłaścicielem, o powierzchni [...] m2, obciążone jest hipoteką przede wszystkim na rzecz "A" S.A. Do akt sprawy wnioskodawca dołączył wynik badania MR z dnia [...] czerwca 2013 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. (nr [...]) utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że należnościami z tytułu składek są: składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenia zdrowotne

w zakresie stosowania umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s.). W niniejszej sprawie – jak podkreślił organ – miał zastosowanie art. 28 u.s.u.s. Zgodnie z ust. 2 art. 28 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Powołano przy tym art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zgodnie z którym całkowita nieściągalność zachodzi gdy: 1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe

z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa; 4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję; 6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ustosunkowując się do powyższych przesłanek organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie mogła znaleźć zastosowania przesłanka określona w punkcie pierwszym. Z uwagi na fakt, że wobec skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe bądź likwidacyjne, nie zaistniały przesłanki wymienione w punkcie 2 i 4. Zastosowania – w ocenie organu – nie mogła mieć także przesłanka określona w punkcie 3, gdyż co prawda skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże zarówno przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, jak i zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie dawał podstaw

do stwierdzenia, iż zaprzestanie prowadzenia działalności miało miejsce

przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności. Brak majątku, przy jednoczesnym zaprzestaniu prowadzenia działalności, jest sytuacją, która daje podstawę do umorzenia, lecz dopiero wtedy, gdy ma charakter trwały. Oznacza to, że nie chodzi o brak środków finansowych na zapłatę zaległości

w danym momencie, lecz o utrwalony stan wykluczający możliwości uzyskiwania dochodów. W ocenie organu obecna sytuacja materialna wnioskodawcy nie ma charakteru trwałego i może ulec zmianie. Wnioskodawca nie przedłożył dokumentów, z których wynikałoby, że jest osobą niezdolną do pracy lub niepełnosprawną w stopniu uniemożliwiającym jej podjęcie. Według ustaleń, pozostaje w okresie aktywności zawodowej i jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna poszukująca zatrudnienia. Jednocześnie – jak podkreślił organ, wnioskodawca, na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, pozostaje współwłaścicielem nieruchomości. Ponadto Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we L. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego. Zdaniem organu nie zachodziła także przesłanka, zgodnie z którą całkowita nieściągalność występuje, gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem

z dokonanego rozliczenia wynika, iż zaległe składki przekraczają wartość kosztów upomnienia (punkt 4a). Odnosząc się do przesłanki określonej w punkcie 5 organ ustalił, iż należności z tytułu nieopłaconych przez wnioskodawcę składek objęte były postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. S. Wskazany organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku Zakładu, z powodu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję stosując środki inne niż egzekucja z nieruchomości. Skarżący posiada natomiast, jak podkreślił organ, nieruchomość obciążoną wpisem hipoteki na rzecz Zakładu, na co również zwrócił uwagę Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. S. Istnieje zatem możliwość zaspokojenia wierzyciela w drodze egzekucji z nieruchomości. Komornik Sądowy nie prowadził postępowania egzekucyjnego z wniosku Zakładu. Wobec powyższego należy stwierdzić, że przesłanka wymieniona w punkcie 5 nie została, wbrew twierdzeniom skarżącego spełniona. Jeżeli chodzi o przesłankę z punktu 6, organ wskazał, że ocena odnośnie braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, czy też wystąpienia trwałej nieściągalności, należy wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Zważywszy na fakt, iż Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. prowadzi postępowanie egzekucyjne, przesłanka, o której mowa w punkcie 6 nie została spełniona.

Organ podniósł dalej, że na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności

z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umorzone, pomimo braku

ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Zasady umarzania należności z tytułu składek określono rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Zgodnie z tym rozporządzeniem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Odnosząc się do pierwszej z określonych wyżej przesłanek organ podkreślił,

że skarżący obecnie nie pracuje, nie posiada uprawnień do świadczeń wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie korzysta z pomocy społecznej. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką. Ponadto, jak wynika z oświadczenia zobowiązanego, jedynym źródłem utrzymania rodziny jest obecnie dochód żony

z tytułu świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł. Zobowiązany, nie wykazał wartościowych ruchomości oraz innych praw majątkowych. Wskazał natomiast,

że posiada zadłużenie z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie około [...] zł, które regulowane jest z emerytury żony w kwocie [...] zł miesięcznie oraz zadłużenie wobec banków na łączną kwotę około [...] zł, które dochodzone jest w trybie egzekucji sądowej. Jako stałe wydatki związane z utrzymaniem wskazał: z tytułu miesięcznych opłat za mieszkanie, łączną kwotę [...] zł. Ponadto, określił wysokość kosztów ponoszonych w związku z leczeniem na kwotę [...] zł i inne wydatki

w wysokości [...] zł, nie precyzując ich charakteru. W ocenie organu II instancji przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja materialna uniemożliwia określenie faktycznych środków finansowych, które pozostają na utrzymanie rodziny.

Jak podkreślił bowiem Zakład, skarżący jako źródło dochodu rodziny wskazał jedynie świadczenie emerytalne żony w wysokości [...] zł, wykazując jednocześnie wydatki, które ponoszone są w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego i spłatą zobowiązań na łączną miesięczną kwotę [...] zł. Dodatkowo – w ocenie organu –

w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że zagrożona jest egzystencja rodziny, skoro zaspokajane są podstawowe potrzeby życiowe bez korzystania ze wsparcia instytucji powołanych do niesienia pomocy w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto organ podkreślił, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy z pewnością

nie można stwierdzić, iż obecna sytuacja finansowa wnioskodawcy ma charakter trwały, gdyż skarżący, jak sam podaje aktywnie poszukuje zatrudnienia, jest on przy tym osobą posiadającą kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. Podkreślono także, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości. Wobec powyższego Zakład uznał, iż wnioskodawca nie wykazał i nie udowodnił, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić przedmiotowych należności bez pozbawienia siebie i rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ podkreślił, że w sprawie nie zachodziła przesłanka umożliwiająca umorzenie zaległych składek ze względu na poniesienie strat w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Odnosząc się do przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia organ wskazał, że podstawą do uwzględnienia wniosku z uwagi na chorobę własną osoby wnioskującej o umorzenie lub z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny jest stwierdzenie istnienia choroby przewlekłej bądź u zobowiązanego bądź u członka rodziny, która ze względu na swój charakter pozbawia dłużnika możliwości uzyskiwania dochodu. W tym kontekście organ zauważył, że z dołączonej do akt sprawy opinii wydanej przez biegłego lekarza sądowego wynika, że wnioskodawca jest osobą częściowo niezdolną do pracy

z przyczyn psychiatrycznych. Pod względem neurologicznym nie stwierdzono

u zobowiązanego całkowitej niezdolności do pracy. Również według opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej skarżący może zostać uznany za częściowo niezdolnego do pracy, bowiem – jak wynika z opinii biegłych – doszło do naruszenia sprawności organizmu. Badany utracił w znacznym stopniu zdolność do pracy

z posiadanym poziomem kwalifikacji, nie może jednak zostać uznany za całkowicie niezdolnego do pracy bowiem nie utracił zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy z przyczyn psychiatryczno-psychologicznych. Wobec tych okoliczności organ uznał, że brak jest podstaw do uznania, iż stan zdrowia skarżącego pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wnioskodawca nie wykazał również konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W końcowej części uzasadnienia organ podkreślił, że umorzenie zaległości

z tytułu składek traktowane jest jako regulacja wyjątkowa na gruncie obowiązujących przepisów, bowiem zasadą jest płacenie składek. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się nie tylko z osiąganiem dochodów, ale również ponoszeniem strat, jednak niezależnie od osiąganego wyniku finansowego płatnik ma ustawowy obowiązek zapłaty składek. Niewywiązywanie się płatnika z tego obowiązku powoduje powstanie po stronie ZUS wierzytelności oraz obowiązku wykorzystania wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Środki uzyskane przez Zakład z tytułu opłaconych składek przeznaczane są bowiem

w znacznej części na wypłaty świadczeń społecznych osobom ubezpieczonym,

w tym wypłaty rent inwalidzkich i emerytur.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wskazał,

że znajduje się w tragicznej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej mu zapłatę zaległych składek, nawet przy rozłożeniu ich na raty. Podał, że jest zarejestrowany

w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, ponadto sam usilnie poszukuje zatrudnienia. Z uwagi jednak na wiek ([...] lata), przewlekłą chorobę i zamieszkiwanie w małej miejscowości możliwość podjęcia pracy i uzyskiwania dochodów ma charakter tylko hipotetyczny. Dodatkowo zauważył, że uzyskał pomoc z ośrodka pomocy społecznej w zakresie dopłaty do czynszu mieszkaniowego (na 6 miesięcy), odroczono mu ponadto spłatę zaległego podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł miesięcznie, którą to kwotę obecnie przeznacza na spłatę zaległego czynszu. Wskazał także, że ewentualna sprzedaż posiadanego mieszkania nie pozwoliłaby na uzyskanie kwoty potrzebnej na pokrycie zaległości wobec ZUS, bowiem mieszkanie obciążone jest wpisami hipotecznymi na rzecz innych wierzycieli. Skarżący podniósł również, że brak umorzenia przedmiotowych zaległości wyeliminuje możliwość umorzenia kwoty [...] zł z tytułu zaległych składek za lata 2003 – 2009, które zostały umorzone warunkowo na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. (decyzja z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]).

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2013 r. skarżący podał, że utrzymuje się wyłącznie z dochodów żony, które – jak sprostował – wynoszą miesięcznie [...] zł, a nie jak wcześniej podawał - [...] zł. Jego małżonka otrzymuje bowiem oprócz emerytury dodatkowy dochód w wysokości [...] zł z tytułu prowadzenia [...], który wcześniej prowadził skarżący (kwota ta jest uśrednieniem dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej). Dodatkowo wyjaśnił, że kwota [...] zł nie jest kwotą, którą wydaje miesięcznie, ale którą potrzebowałby ponosić. Ponadto do roku 2004 skarżący był przedstawicielem innej firmy i z tego tytułu uzyskiwał dochody w wysokości około [...] zł miesięcznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.").

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że decyzja w sprawie ulg w spłacie zobowiązań pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego. Redakcja przepisu art. 28 ust. 1 u.s.u.s. w brzmieniu: "Należności z tytułu składek mogą być umarzane (...)", daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych swobodę w podejmowaniu takich uznaniowych rozstrzygnięć, a ograniczają ją jedynie materialnoprawne dyrektywy wynikające z norm art. 28 ust. 2 – 4 oraz wydanego na podstawie ustawowej delegacji rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Wskazać trzeba,

że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego, sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym,

czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zebrał materiał dowodowy

i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ. Organ ma zatem prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s. 36). W konsekwencji zatem organ państwowy, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, dopełniając nie tylko normę art. 7 k.p.a. oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, lecz i sporządzić odpowiednie – wnikliwe i logiczne, wyjaśniające przesłanki którym organ się kierował – uzasadnienie decyzji, jak go obliguje art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd jest zobowiązany zatem do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ

przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna.

Jak wynika z akt sprawy, organ rozpatrywał wniosek o umorzenie zaległych składek, w kontekście dwóch podstaw prawnych, a mianowicie art. 28 ust.1-3

i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Stosownie do art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane

w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności

na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w art. 28 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia

tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy,

że organ w niniejszej sprawie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego

w kontekście określonych w art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s. przesłanek umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia, przeprowadził ich analizę i trafnie przyjął, że żadna z tych przesłanek nie zachodzi.

Ze względów oczywistych nie mogła w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania przesłanka określona w punkcie pierwszym. Z uwagi na fakt, że wobec skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe bądź likwidacyjne, nie zaistniały także, jak słusznie zauważył organ, przesłanki wymienione w punkcie 2 i 4. W rozpoznawanej sprawie zastosowania nie mogła mieć także przesłanka określona w punkcie 3, gdyż co prawda skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw

do stwierdzenia, iż zaprzestanie prowadzenia działalności miało miejsce przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności.

W szczególności podkreślić należy, że skarżący posiada nieruchomość, na której została ustanowiona m.in. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych hipoteka przymusowa kaucyjna. Ponadto – jak słusznie zauważył organ – aktualna sytuacja majątkowa skarżącego nie ma charakteru trwałego i może ulec zmianie, skarżący bowiem nie przedłożył dokumentów, z których wynikałoby, że jest osobą niezdolną do pracy lub niepełnosprawną w stopniu uniemożliwiającym jej podjęcie. Według ustaleń, pozostaje w okresie aktywności zawodowej i jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna poszukująca zatrudnienia.

W niniejszej sprawie nie zachodziła także przesłanka, zgodnie z którą całkowita nieściągalność występuje, gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem

z dokonanego rozliczenia wynika, iż zaległe składki przekraczają wartość kosztów upomnienia (punkt 4a).

Organ słusznie podkreślił również, że należności z tytułu nieopłaconych przez wnioskodawcę składek objęte były postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. S. Wskazany organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku Zakładu, z powodu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję stosując środki inne niż egzekucja z nieruchomości.

W toku prowadzonego postępowania ustalono bowiem, że skarżący jest osobą bezrobotną na utrzymaniu żony, zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą, nie posiada zarejestrowanych pojazdów, a rachunek bankowy nie wykazuje obrotów od grudnia 2009 r. Ustalono natomiast, że skarżący posiada nieruchomość. Nieruchomość ta została obciążona wpisem hipoteki na rzecz Zakładu. Istnieje zatem, jak podkreślono, możliwość zaspokojenia wierzyciela w drodze egzekucji

z nieruchomości. Komornik Sądowy nie prowadził postępowania egzekucyjnego

z wniosku Zakładu. Wobec powyższego należy stwierdzić, że również przesłanka wymieniona w punkcie 5 nie została spełniona.

Podkreślić przy tym należy, że skarżący posiada majątek, z którego można przeprowadzić skuteczną egzekucję, jak sam zresztą podał zadłużenie wobec banków na kwotę [...] zł jest dochodzone w trybie egzekucji sądowej. Ponadto Zakład w celu zabezpieczenia należności z tytułu składek ustanowił hipotekę na nieruchomości skarżącego. Dodatkowo skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna poszukująca pracy, sam też zatrudnienia poszukuje, a zatem jego sytuacja finansowa może ulec zmianie. W konsekwencji zatem nie można uznać

za oczywiste, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Nie została więc spełniona przesłanka

z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

W art. 28 ust. 3a u.s.u.s ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 31 lipca 2003 r., w którym jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Dotyczy to sytuacji, gdy opłacenie należności z tytuły składek pozbawiało zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1); poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenia należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (§ 3 ust. 1 pkt 2); przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki

nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust.1 pkt 3).

Analizując powołane wyżej przesłanki umorzenia, organ słusznie zauważył,

że nie została spełniona przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Oceniając możliwości finansowe wnioskodawcy organ prawidłowo wskazał,

że niewątpliwie jego sytuacja materialna jest trudna. Skarżący obecnie nie pracuje, wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką. Ponadto, jak wynika

z oświadczenia zobowiązanego, jedynym źródłem utrzymania rodziny jest obecnie dochód żony z tytułu świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł. Podkreślić przy tym jednak należy, że na rozprawie przed Sądem skarżący wskazał, że jego żona otrzymuje oprócz emerytury średni dochód w kwocie [...] zł miesięcznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z oświadczeniem skarżący nie ma żadnych wartościowych ruchomości oraz innych praw majątkowych. Posiada natomiast zadłużenie z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie około [...] zł, które regulowane jest z emerytury żony w kwocie [...] zł miesięcznie oraz zadłużenie wobec banków na łączną kwotę około [...] zł, które dochodzone jest w trybie egzekucji sądowej. Skarżący podał, że ponosi ponadto stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat za mieszkanie w wysokości [...] zł, koszty leczenia stanowią [...] zł, inne wydatki, których charakteru nie sprecyzował – [...] zł ( w sumie miesięczne wydatki stanowią kwotę [...] zł). W skardze do Sądu skarżący podał, że uzyskał odroczenie spłaty zaległego podatku od nieruchomości do dnia [...] lutego 2016 r., ponadto otrzymał pomoc w postaci dopłaty do czynszu za mieszkanie. Wobec przywołanych przez skarżącego okoliczności, które następnie zmodyfikował na rozprawie przed Sądem, zgodzić należy się z twierdzeniem organu II instancji, zgodnie z którym przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja materialna uniemożliwia określenie faktycznych środków finansowych, które pozostają

na utrzymanie rodziny. Skarżący jako źródło dochodu podał najpierw jedynie emeryturę żony w kwocie [...] zł, następnie na rozprawie sprostował, że łączny dochód żony wynosi miesięcznie [...] zł. Jednocześnie w toku postępowania administracyjnego skarżący wskazywał, że wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i spłatą zadłużeń wynoszą miesięcznie [...] zł. Należy zatem przyjąć, że nie ujawnił w toku postępowania przed organem w pełni swej sytuacji materialnej skoro po pierwsze - z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, jakie złożył w dniu [...] marca 2013 r., a którego prawdziwość danych ma być zgodna ze stanem faktycznym, wynika znacząca różnica wydatków nad dochodami, po wtóre – na rozprawie przyznał, że poziom uzyskiwanych dochodów miesięcznych kształtuje się na wyższym niż deklarował poziomie albowiem małżonka osiąga dodatkowy dochód z prowadzenia [...]. Na tle tego oświadczenia oraz w kontekście wypowiedzi strony na rozprawie niejasne są twierdzenia skarżącego w przedmiocie ponoszonych, koniecznych wydatków. Podaje to w wątpliwość twierdzenia skarżącego o zagrożeniu egzystencji.

Oceniając nadto spełnienie przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wskazać należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy z pewnością nie można stwierdzić, iż obecna sytuacja finansowa wnioskodawcy ma charakter trwały, gdyż skarżący, jak sam podaje aktywnie poszukuje zatrudnienia, jest on przy tym osobą posiadającą kwalifikacje i doświadczenie zawodowe.

W kontekście tej przesłanki organ słusznie też zauważył, że skarżący nie przedstawił dokumentacji, z której wynikałaby trwała niezdolność do pracy. Ponadto skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości. Zaciągnięte natomiast przez skarżącego zobowiązania w bankach nie mogą usprawiedliwiać zwolnienia skarżącego

z obowiązku regulowania należności publicznych i przeniesienia ich ciężaru na innych obywateli. W konsekwencji zatem – zdaniem Sądu – organ w wyniku prawidłowej i logicznej oceny, słusznie przyjął, że skarżący nie spełnił przesłanki umorzenia zaległości określonej w § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia.

Jeżeli chodzi natomiast o przesłankę określoną w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, podkreślić wypada, że sam skarżący nie kwestionował zasadności odmowy umorzenia zaległości w jej kontekście i nie powoływał okoliczności w niej określonej (tzn. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenia należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności).

W kontekście przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia organ zasadnie wskazał, że podstawą do uwzględnienia wniosku z uwagi na chorobę własną osoby wnioskującej o umorzenie lub z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny jest stwierdzenie istnienia przewlekłej choroby bądź u zobowiązanego bądź u członka rodziny, która

ze względu na swój charakter pozbawia dłużnika możliwości uzyskiwania dochodu. W tej materii należy zauważyć, że z dołączonej do akt sprawy opinii wydanej przez biegłego lekarza sądowego wynika, że wnioskodawca jest osobą częściowo niezdolną do pracy ze wskazanych tamże przyczyn. Organ się odniósł do tej okoliczności i niewadliwie wywiódł, że nie oznacza to jednak że braku całkowitego pozbawienia możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z opinii bowiem wynika, że badany utracił w znacznym stopniu zdolność do pracy z posiadanym poziomem kwalifikacji, nie może jednak zostać uznany

za całkowicie niezdolnego do pracy bowiem nie utracił zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Dopiero stwierdzenie przez uprawnionego lekarza całkowitej czy częściowej niezdolności do pracy z powodu określonej choroby, może stanowić przesłankę uzasadniającą ewentualne umorzenie zaległości. Wobec tych okoliczności organ słusznie uznał, że brak jest podstaw do uznania, iż stan zdrowia skarżącego pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wnioskodawca nie wykazał również konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Odnosząc się końcowo do powołanej przez skarżącego decyzji z dnia [...] maja 2013 r., którą na podstawia art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r.

o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551) umorzono skarżącemu składki za okres od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] lutego 2009 r., podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 ust. 10 powołanej ustawy warunkiem umorzenia wskazanych należności jest nieposiadanie należności niepodlegających umorzeniu. Sam natomiast fakt uwarunkowania możliwości umorzenia określonych zaległości

od uregulowania zaległości niepodlegających umorzeniu, nie mógł mieć wpływu

na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Reasumując powyższe wywody uznać należy, że w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono dokładną analizę stanu majątkowego

oraz sytuacji rodzinnej strony i następnie należycie , w sposób wszechstronny oceniono te okoliczności w kontekście przesłanek, określonych w przepisach art. 28 ust. 1-3 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. nie przekraczając przy tym, zasady swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu, zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo zgromadziły i poddały wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne oraz posiada podstawę prawną ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się organ utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek oraz decyzję o umorzeniu postępowania.

W ocenie Sądu, stanowisko przyjęte przez organ jest zatem zasadne. Wydanie decyzji poprzedzone było postępowaniem zmierzającym do ustalenia aktualnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącego. Znalazło to odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organy orzekające wzięły pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącego okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody. Odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Sytuacja skarżącego została rzetelnie przez organ zbadana i oceniona. Nie można więc przypisać znamion dowolności ocenie dokonanej przez organy orzekające.

Wskazać trzeba, że przy wyjątkowym charakterze instytucji umorzenia zadłużenia z tytułu składek organ władny był dać pierwszeństwo interesowi społecznemu kierując się szczególnym, publicznoprawnym charakterem

tych należności oraz celami, na które są przeznaczone ze swej istoty. Podjęta decyzja mieściła się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zachowała też proporcje pomiędzy interesem społecznym,

a ważnym interesem strony, które w niniejszej sprawie nie zostały przez organ naruszone.

Instytucja umorzenia nie może być stosowana ani nagminnie, ani jako powszechny sposób zwolnienia z długu o publicznym przecież charakterze. Skarżący podejmując działalność gospodarczą powinien był bowiem liczyć się z obowiązkiem uiszczania składek na ubezpieczenia. Zauważyć nadto trzeba, że prowadzenie każdej działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem. Niedopuszczalne jest przy tym przenoszenie niedogodnych dla podmiotu podejmującego działalność konsekwencji na Zakład. Należy także podkreślić, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.).

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem,

na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.