Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2450/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 623  Dozór techniczny, miary i wagi, badania i certyfikacje, normalizacja, sprawy jakości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
article: art. 860
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: W postępowaniu administracyjnym zawsze musi uczestniczyć strona, bowiem zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu mającego interes prawny oraz przedmiotu sprawy. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu - art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa.

W niniejszej sprawie (...) postępowanie administracyjne powinno się toczyć z udziałem wszystkich trzech wspólników spółki cywilnej prowadzącej określoną "Firmę". Zaskarżony akt administracyjny również powinien być adresowany do nich wszystkich.

TEZY

W postępowaniu administracyjnym zawsze musi uczestniczyć strona, bowiem zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu mającego interes prawny oraz przedmiotu sprawy. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu - art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa.

W niniejszej sprawie (...) postępowanie administracyjne powinno się toczyć z udziałem wszystkich trzech wspólników spółki cywilnej prowadzącej określoną "Firmę". Zaskarżony akt administracyjny również powinien być adresowany do nich wszystkich.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jarosława, Jacka i Beaty Sz. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 31 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie opinii o stopniu pogorszenia jakości octu spirytusowego - stwierdza nieważność postanowienia zaskarżonego oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji; (...).


UZASADNIENIE

Skarga dotyczy postanowienia organu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Państwowej Inspekcji Handlowej w O. z dnia 4 czerwca 1998 r. (...) stanowiącego opinię o stopniu pogorszenia jakości octu spirytusowego.

Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, iż badania chemiczne pobranych prób wykazały, że przedmiotowy ocet nie odpowiada wymaganiom jakościowym określonym w obowiązującej normie "PN-A-79733" z uwagi na niższą zawartość suchej pozostałości po odparowaniu w przeliczeniu na 1 procent mocy, co świadczy o tym, iż nie został otrzymany przez rozcieńczenie kwasu octowego i jako taki nie może być przeznaczony do bezpośredniego spożycia.

W zażaleniu od postanowienia organu pierwszej instancji Kancelaria Podatkowo-Prawna "L.-S." działająca w imieniu "Firmy Produkcyjno-Handlowej "J." wniosła o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając, iż nie ustosunkowano się do wniosków Jarosława Sz. o przeprowadzenie badania pozostałych prób octu, co w ocenie wnoszącego zażalenie stanowi naruszenie art. 75 Kpa oraz ogólnej zasady postępowania wyrażonej w art. 7 Kpa.

Ustosunkowując się do zażalenia organ drugiej instancji stwierdził, że próby octu zostały pobrane zgodnie z normą. Wykonane badania całości pobranych prób wykazały, że badane próbki były roztworem syntetycznego kwasu octowego a nie octem spirytusowym.

Wobec objęcia badaniami wszystkich pobranych prób octu wniosek Jarosława Sz. przedstawiony w -toku przesłuchania w charakterze strony o przeprowadzenie badania pozostałych prób octu był bezprzedmiotowy z uwagi na brak prób octu, które mogły być poddane dodatkowym badaniom. Brak ustosunkowania się do omawianego wniosku dowodowego w zaskarżonym postanowieniu "jest jedynie usterką o charakterze formalnym, nie mającą znaczenia dla sprawy, skoro wniosek ten nie mógł i nie może być uwzględniony".

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie podnosi się zarzuty takie jak w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji oraz podkreśla, że budzi zdziwienie potraktowanie przez organ odwoławczy naruszenia podstawowych zasad postępowania wyrażonych w art. 77 i art. 7 Kpa jako zwykłej usterki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez stronę skarżącą.

Stosownie do art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten nie jest związany granicami skargi, co oznacza iż bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu prawnego niezależnie od tego, jakiego rodzaju argumentami posługuje się strona skarżąca.

Orzekający w niniejszej sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził w pierwszym rzędzie, iż podmiotem wnoszącym skargę jest spółka cywilna, a więc wszystkie osoby fizyczne, które zawarły umowę spółki opartej na przepisach prawa cywilnego określonych w Kodeksie cywilnym w celu prowadzenia konkretnej działalności gospodarczej.

W myśl art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego jest każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 29 Kpa stanowi, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.

Nie może budzić wątpliwości, że określoną działalność gospodarczą prowadziła spółka cywilna nazwana w zaskarżonym postanowieniu "Firmą Produkcyjno-Handlową "J.". W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik reprezentujący wspólników wskazał, iż w dacie wydania zaskarżonego postanowienia było trzech wspólników. Powyższa "Firma" jako prowadzona przez spółkę cywilną nie była osobą prawną, nie była też państwową lub samorządową jednostką organizacyjną oraz organizacją społeczną. Podmiotowość prawną miały więc osoby fizyczne wchodzące w skład spółki cywilnej.

W postępowaniu administracyjnym zawsze musi uczestniczyć strona, bowiem zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu mającego interes prawny oraz przedmiotu sprawy. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu /art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa/.

W niniejszej sprawie zatem jak to wskazano wyżej, postępowanie administracyjne powinno się toczyć z udziałem wszystkich trzech wspólników spółki cywilnej prowadzącej określoną "Firmę". Zaskarżony akt administracyjny również powinien być adresowany do wszystkich wspólników. Jak natomiast wynika z całości zgromadzonych w sprawie materiałów, postępowanie prowadzono w odniesieniu do "Firmy", która nie posiada podmiotowości prawnej oraz do tej "Firmy" adresowane są postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji. Jest więc oczywiste, iż zaistniała przesłanka z art. 156 par. 4 Kpa, uzasadniająca wydanie wyroku na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Powyższa okoliczność jest przy tym wystarczająca do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Jedynie w uzupełnieniu Sąd zauważa, że postanowienie organu pierwszej instancji powołuje się na przepis art. 106 Kpa, co mogło by sugerować wydanie tego postanowienia w ramach współdziałania z innym, nie określonym w tym postanowieniu organem administracji publicznej. Organ drugiej instancji na ten temat milczy, co powoduje całkowitą niejasność trybu postępowania w sprawie, pogłębioną ponadto faktem nie przywołania, wbrew wymogowi z art. 107 par. 1 Kpa również jakiejkolwiek podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.