Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 426/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 108 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2018 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w O. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego . z siedzibą w O. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]listopada 2017 r. nr [...] Minister Środowiska, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.", uwzględnił w całości skargę [...] S.A. z siedzibą w [...]i uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...]października 2017 r. nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oraz utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...]z dnia [...]lipca 2017 r. nr [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Marszałka Województwa [...]z dnia [...]października 2016 r. [...] w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do spalania paliw o łącznej mocy nominalnej od 1 stycznia 2016 r. 3851,15 MWt eksploatowanej na terenie Oddziału Elektrownia [...].

Zaskarżone postanowienie było wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Marszałek Województwa [...]decyzją z dnia [...]października 2016 r., nr [...] zmienił własną decyzję z dnia [...]lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do spalania paliw o łącznej mocy nominalnej od 1 stycznia 2016 r. 3851,15 MWt eksploatowanej na terenie Oddziału Elektrownia [...]w [...]. Rozpatrując odwołanie od ww. decyzji Minister Środowiska decyzją z dnia [...]stycznia 2017 r., nr [...], uchylił i zmodyfikował w części zaskarżoną decyzję, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Na ww. decyzję Ministra została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 836/17, uchylił zaskarżoną decyzję. Od powyższego wyroku zostały wniesione skargi kasacyjne przez [...] S.A. w [...] i organ, które nie zostały jeszcze rozpoznanie, zatem ww. wyrok nie jest prawomocny.

Po wydaniu ww. wyroku wnioskiem z dnia [...]lipca 2017 r. [...] S.A. w [...]wystąpiła o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...]października 2016 r. zmieniającej pozwolenie zintegrowane.

Marszałek Województwa [...], w wyniku rozpoznania powyższego wniosku, postanowieniem z dnia [...]lipca 2017 r., nr [...], nadał rygor natychmiastowej wykonalności własnej nieostatecznej decyzji wydanej dnia [...]października 2016 r., nr [...], zmieniającej decyzję Wojewody [...]z dnia [...]lipca 2005 r., nr [...] (ze zmianami w decyzji Wojewody [...]z dnia [...]września 2005 r., z dnia [...]lipca 2007 r. i w decyzjach z dnia [...]marca 2008 r., [...]maja 2008 r., [...]maja 2009 r., [...]listopada 2009 r., [...]kwietnia 2010 r., [...]czerwca 2011 r., [...]października 2012 r., [...]kwietnia 2014 r., [...]grudnia 2014 r. i [...]października 2015 r.), udzielającej pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji przez [...]S.A. w [...]do spalania paliw o łącznej mocy nominalnej od 1 stycznia 2016 r. 3851,15 MWt, eksploatowanej na terenie Oddziału Elektrownia [...].

Organ I instancji stanął na stanowisku, że konsekwencją uchylenia przez sąd ww. wyrokiem decyzji Ministra Środowiska z dnia [...]stycznia 2017 r. jest to, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, a wobec tego nie zostało zakończone postępowanie odwoławcze od decyzji Marszałka z dnia [...]października 2016 r., tym samym decyzja ta nie jest ostateczna i wykonalna.

Wobec powyższego organ I instancji dokonał oceny złożonego wniosku. Wskazując na interes społeczny, zwrócił uwagę na zagrożenie bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz niezbędność uruchomienia nowej stacji uzdatniania wody planowanej na 2017 r., z której będą zaopatrywane w wodę nie tylko nowe bloki energetyczne, ale również bloki istniejącej. Dotychczas eksploatowana stacja uzdatnia wody jest przewidziana do wyłączenia z eksploatacji z uwagi na fakt, że nie osiąga ona projektowanej wydajności i występują okresowe problemy w dostarczaniu wymaganej ilości wody dla bloków istniejących, co wiąże się bezpośrednio z produkcją energii elektrycznej w tych blokach. Organ zgodził się również z wnioskodawcą, że nierozpoczęcie eksploatacji nowej stacji w planowanym terminie będzie skutkować opóźnieniem w rozpoczęciu rozruchu bloków 5 i 6, które muszą być zaopatrywane w wodę o jakości, której nie zapewnia istniejąca stacja.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Towarzystwo [...]w [...] (zwane dalej "Towarzystwem") wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając naruszenie:

˗ art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) - dalej zwanej "k.p.a.", przez niespełnienie przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem na chwilę obecną niewykonanie decyzji nie zagraża interesowi społecznemu, zatem nie zachodzi potrzeba zastosowania tymczasowej ochrony;

˗ art. 108 § 2 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności na etapie postępowania, na którym było to już niedopuszczalne wobec wydania decyzji przez organ odwoławczy.

Minister Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...]października 2017 r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...]lipca 2017 r. i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Marszałka Województwa [...]wydanej dnia [...]października 2016 r.

Zdaniem organu II instancji uchylona decyzja Ministra Środowiska istnieje pod względem formalnoprawnym i przysługuje jej status decyzji ostatecznej do momentu uprawomocnienia się ww. orzeczenia sądu, którym decyzja to została uchylona. Wobec tego skoro wyrok uchylający decyzję Ministra jest nieprawomocny to niedopuszczalne jest by decyzji organu I instancji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności przed uprawomocnieniem się wyroku sądu. Postępowanie administracyjne zostanie bowiem przywrócone do etapu orzekania przez organ II instancji w przypadku uprawomocnienia się wyroku WSA i dopiero z tą chwilą decyzja organu I instancji znów będzie mieć status decyzji nieostatecznej, co oznacza, że zgodnie z dyspozycją art. 108 § 1 k.p.a., organ I instancji będzie mógł wówczas nadać jej rygor natychmiastowej wykonalności. Z tego też powodu Minister uznał za niecelowe ocenę przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wykluczając możliwość nadania tego rygoru z przyczyn formalnych.

Na powyższe postanowienie z [...]października 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła [...]S.A. w [...] (zwana dalej "Spółką") wnosząc o jego uchylenie i zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1) art. 108 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, w sytuacji gdy przesłanką, od której uzależniona została możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest jedynie kwestia formalnej dopuszczalności wniesienia od decyzji odwołania, a strona nie powinna zostać pozbawiona ochrony prawnej w sytuacji, gdy w sprawie nie została zamknięta droga do ponownego rozpoznania wniesionego odwołana od decyzji organu I instancji,

2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 125 § 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu się od proceduralnego nakazu zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego sprawy, wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału procesowego w kontekście przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz zamieszczenia w uzasadnieniu postanowienia wyników i oceny przeprowadzonego postępowania dowodowego, podczas gdy z powołanych przepisów wynika, że organ powinien z urzędu zgromadzić i ocenić całość materiału dowodowego w sprawie oraz zamieścić wyniki tej oceny w uzasadnieniu orzeczenia administracyjnego,

3) art. 6, art. 8 § 1, art. 15 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, a poprzestanie jedynie na weryfikacji rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji, podczas gdy z zasady legalizmu, zasady wzbudzania zaufania oraz zasady dwuinstancyjności wynika obowiązek przeprowadzenia przez organ odwoławczy całości postępowania wyjaśniającego, a tym samym ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zawisłej przed organem I instancji,

4) art. 124 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak oznaczenia w zaskarżonym postanowieniu skarżącej spółki, podczas gdy z powołanego przepisu wynika obowiązek oznaczenia stron biorących udział w postępowaniu.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...]listopada 2017 r. Minister Środowiska uwzględnił w całości skargę złożoną przez Spółkę i uchylił własne zaskarżone postanowienie z dnia [...]października 2017 r. i w tym zakresie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...]lipca 2017 r., stwierdzając jednocześnie, iż uchylone postanowienie nie zostało wydane bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem praw.

Organ II instancji stanął na stanowisku, że nieprawomocne uchylenie decyzji, która została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania, przy jednoczesnym nieuchyleniu "decyzji, od której służy odwołanie", otwiera możliwość na podstawie art. 108 k.p.a. w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a. nadania tej ostatniej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Analizując skargę Minister zwrócił również uwagę, iż uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2017 r. II GPS 1/17 odnosząca się co prawda do postępowań nieważnościowych, na zasadzie analogii znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie i dopuszcza możliwość wszczęcia postępowania wpadkowego w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przypadku wydania przez sąd wyroku, który uchylił jedynie decyzję wydaną po rozpatrzeniu odwołania.

Z uwagi na powyższe stwierdził, iż w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...]października 2017 r. błędnie przyjęto, iż niedopuszczalne jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji przed uprawomocnieniem się wyroku sądu administracyjnego i wszczęcie postępowania w tej sprawie w tym zakresie. Z tego względu zarzuty Spółki zawarte w skardze odnoszące się do naruszenia art. 108 k.p.a. uznał za uzasadnione.

Wobec powyższego za trafne uznał także naruszenie pozostałych przepisów postępowania wskazanych w skardze, gdyż wykluczając możliwość nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności przed uprawomocnieniem się wyroku sądu administracyjnego, w istocie nie rozpoznana została ponownie sprawa na skutek wniesionego zażalenia. Minister stwierdził zatem, że należało ocenić czy zostały spełnione przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wskazane w art. 108 § 1 k.p.a., a więc czy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W kontekście powyższego Minister podkreślił, że moce wytwórcze istniejących bloków energetycznych 1-4 oraz planowanych nowych bloków 5 i 6 są niezbędne do funkcjonowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) i zostały uwzględnione we wszystkich dokumentach krajowego operatora systemu elektroenergetycznego, m.in. w dokumencie o charakterze strategicznym pn. "Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach 2016-2035". Brak możliwości przeprowadzenia rozruchu, a następnie eksploatacji nowych bloków 5 i 6 w zaplanowanych terminach może być powodem poważnych strat w gospodarce narodowej oraz wywołać negatywne skutki dla bezpieczeństwa pracy całego systemu elektroenergetycznego kraju. W ocenie Ministra powyższe kwestie niewątpliwie dotyczą bezpieczeństwa energetycznego kraju, co wypełnia przesłankę istnienia interesu społecznego do nadania decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane rygoru natychmiastowej wykonalności.

Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez Towarzystwo organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 108 k.p.a. stwierdzając, że organ I instancji bardzo wnikliwie przeanalizował wniosek o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz szczegółowo wyjaśnił istnienie przesłanki interesu społecznego i potrzeby zastosowania tymczasowej ochrony Spółki. Towarzystwo błędnie uznało, że zmiana pozwolenia zintegrowanego dotyczyła tylko nowych bloków energetycznych 5 i 6 (planowanych do uruchomienia odpowiednio od 31.07.2018 r. i od 31.03.2019 r.), a zatem dla pracy bloków istniejących zmiana ta nie ma znaczenia. Zmiana pozwolenia zintegrowanego obejmowała również inne kwestie, chociażby możliwość oddania do eksploatacji stacji uzdatniania wody, od czego uzależniony jest m.in. planowy rozruch nowych bloków energetycznych.

Reasumując organ II instancji stwierdził, że uchylenie przez Sąd wyłącznie decyzji Ministra spowodowało, że nadanie przez Marszałka rygoru natychmiastowej wykonalności własnej decyzji pozostającej w obrocie prawnym nie było sprzeczne z prawem. W związku z powyższym uznał, że skoro funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja organu I instancji to w celu ochrony prawnej Spółki należało nadać tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Towarzystwo wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 108 § 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane na niedopuszczalnym etapie postępowania, tj. wobec wydania przez organ odwoławczy ostatecznej decyzji dotyczącej zmiany tego pozwolenia zintegrowanego.

Zdaniem skarżącego nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji jest możliwe tylko do chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy, co wynika ze stanowiska prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie. Z powyższego wynika, że nie jest możliwe nadanie rygoru po wydaniu decyzji drugoinstancyjnej. Sytuacji tej nie zmienia fakt, że na skutek skargi Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, bowiem wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny, co oznacza, że decyzja Ministra z dnia [...]stycznia 2017 r. nie została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. nie wywołuje ona skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, ale wciąż jest częścią porządku prawnego. Dopiero ewentualne uprawomocnienie się wyroku spowoduje wyeliminowanie ostatecznej decyzji z obrotu prawnego. Powyższe uniemożliwia nadanie rygoru decyzji pierwszoinstancyjnej.

Ponadto, zdaniem skarżącego, organ II instancji nieprawidłowo przeprowadził wykładnię art. 108 k.p.a. akcentując wykładnię celowościową oraz wyprowadził błędne wnioski z uchwały NSA z 5 czerwca 2017 r. II GPS 1/17, która dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, a tym samym nie jest adekwatna do niniejszej spawy.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego orzeczenia.

Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Okolicznością sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie kwestii wpływu uchylenia decyzji organu II instancji przez wojewódzki sąd administracyjny nieprawomocnym wyrokiem na możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżącego nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest możliwe do chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy. W sytuacji jej uchylenia przez sąd do chwili uprawomocnienia się wyroku funkcjonuje ona w porządku prawnym, mimo że nie wywołuje skutków prawnych.

W ocenie organu odwoławczego nieprawomocne uchylenie decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania, przy jednoczesnym nieuchyleniu decyzji organu I instancji, otwiera na podstawie art. 108 k.p.a. w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a. możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji .

W zaistniałym sporze rację należało przyznać stronie skarżącej.

Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Jak stanowi § 2 ww. przepisu rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.

Podkreślenia wymaga kwestia, że instytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji odnosi się do wykonania decyzji nieostatecznej - organu I instancji, a ewentualne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji, następuje do czasu rozpoznania przez organ drugiej instancji odwołania od tej decyzji, tj. do zakończenia postępowania odwoławczego decyzją ostateczną. Zgodnie bowiem z art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji - § 2. Przepisów § 1 i 2 art. 130 k.p.a. nie stosuje się jednak w przypadkach, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108), bądź decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Jak wskazano już wyżej decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony – art. 108 § 1 k.p.a.

Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest zatem to, że decyzja staje się wykonalna mimo, że nie jest ostateczna.

Należy przy tym przyjąć, że decyzja staje się natychmiast wykonalna z dniem wydania decyzji pisemnej lub z dniem ogłoszenia decyzji ustnej, gdy rygor został nadany w decyzji. W przypadku zaś, gdy rygor natychmiastowej wykonalności decyzji został nadany w drodze postanowienia, decyzja staje się natychmiast wykonalna z chwilą wydania postanowienia. Rygor natychmiastowej wykonalności wygasa z dniem wydania decyzji organu odwoławczego lub z dniem wydania postanowienia organu wyższego stopnia o uchyleniu postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Nadanie decyzji rygoru umożliwia wykonanie decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a wniesienie odwołania nie wstrzymuje tej wykonalności.

Z chwilą zatem wydania przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej, postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności traci swój przedmiot, a postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej traci swój byt prawny. Z regulacji zawartej w k.p.a. wynika zatem, że postępowanie zakończone postanowieniem o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności "funkcjonuje" tylko i wyłącznie w czasie, gdy decyzja której dotyczy, jest rozstrzygnięciem nieostatecznym. W sytuacji wydania decyzji ostatecznej, przestaje istnieć przedmiot postępowania, do którego miałoby się odnosić rozstrzygnięcie organu.

Należy podkreślić, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji ma charakter czasowy i jest ściśle związane z decyzją nieostateczną, odnosi bowiem swój skutek wyłącznie do czasu rozpoznania - przez organ drugiej instancji - odwołania i zakończenia postępowania wydaniem decyzji ostatecznej. Z tą chwilą ustają bowiem skutki prawne, jakie wiązały się z wydaniem postanowienia, w niniejszej sprawie z możliwością wykonania decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego.

Reasumując Sąd wskazuje, że z chwilą wydania przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej, postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej traci swój byt prawny. Utrata mocy prawnej postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje brak faktycznej i prawnej podstawy orzekania w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym tego postanowienia, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Skoro postanowienie to nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, tym samym postępowanie zażaleniowe od tego postanowienia jest bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. podlega umorzeniu z uwagi na brak przedmiotu postępowania.

Z powyższego wynika, że byt prawny postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależniony od istnienia w obrocie prawnym decyzji nieostatecznej, do której to postanowienie się odnosi.

W związku z powyższym należało zbadać kwestię wpływu uchylenia decyzji organu II instancji z dnia [...]stycznia 2017 r. przez wojewódzki sąd administracyjny nieprawomocnym wyrokiem na byt prawny decyzji z dnia [...]października 2016 r. wydanej przez organ I instancji.

W ocenie składu orzekającego nieprawomocny wyrok Sądu I instancji uchylający zaskarżoną decyzję ma taki skutek, że uchylona decyzja ciągle ma cechy decyzji ostatecznej, zaś z obrotu prawnego zostanie wyeliminowana dopiero wraz z uprawomocnieniem się wyroku. Do tego czasu następuje jedynie zawieszenie skutków prawnych ocenionej jako niezgodnej z prawem decyzji. Zgodnie ze stanowiskiem NSA prezentowanym w orzecznictwie (zob. wyrok z dnia 8 marca 2017r. I OSK 2418/16) w tej sytuacji, aby uznać, że przestał istnieć akt prawny należy poczekać na uprawomocnienie się wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Do tego zaś momentu przyjmować należy, że istnieje stan "po wydaniu decyzji" organu II instancji.

Mając powyższe na uwadze, organ drugiej instancji nie miał podstaw, aby uznać, że nie istnieje stan "wydania decyzji". Uchylenie decyzji przez Sąd nieprawomocnym wyrokiem nie podważyło bowiem tego, że decyzja ta (z [...]stycznia 2017 r.) wciąż istnieje jako wydana. Należało zatem uznać, że skoro decyzja z dnia [...]stycznia 2017 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, co stałoby się dopiero w wyniku uprawomocnienia się wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r., to organ odwoławczy nie mógł stwierdzić ww. decyzja ostateczna stracił swój byt prawny. Tym samym wskazana okoliczność nie uzasadniała w sprawie uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia [...]listopada 2017 r.

W ocenie Sądu wydanie przez organ odwoławczy ostatecznej w toku instancji decyzji spowodowało, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej w pierwszej instancji, jako incydentalne postępowanie stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Zatem błędna okazała się argumentacja organu odwoławczego, że w okolicznościach sprawy zaistniały przesłanki do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia z dnia [...]października 2017 r.

Trafne okazały się zatem zarzuty skargi podniesione w powyższym zakresie. Za zasadny należało zatem uznać zarzut naruszenia art. 108 § 1 i 2 k.p.a. Jak już wcześniej wskazano, postępowanie administracyjne uznaje się za bezprzedmiotowe gdy brak jest podstaw faktycznych lub prawnych do prowadzenia postępowania tego postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Z powyższego wynika, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności możliwe jest tylko do momentu wydania przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej lub uzyskania przez decyzję wydaną w I instancji przymiotu ostateczności. Natomiast po zaistnieniu w obiegu prawnym ostatecznej decyzji, nadanie rygoru wykonalności jest niemożliwie, bowiem istnieje już wykonalna z mocy prawa decyzja ostateczna.

Odnosząc się do powołanej przez organ odwoławczy uchwały NSA z dnia 5 czerwca 2017 r. II GPS 1/17 Sąd stwierdza, że nie znajduje ona zastosowania w niniejszej sprawie albowiem dotyczy prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym w trakcie trwającego postępowania sądowoadministracyjnego, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego, za prawidłowe należało uznać stanowisko, że w sytuacji kiedy decyzja ostateczna została uchylona wyrokiem sądu to zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego dopiero wraz z uprawomocnieniem się tego orzeczenia, zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie nadania rygoru wykonalności decyzji organu I instancji stało się bezprzedmiotowe. Tym samym wskazana okoliczność nie uzasadniała w sprawie uchylenia postanowienia w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. i uwzględnienia skargi.

Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 2 wyroku, na mocy art. 200 p.p.s.a., przy czym na sumę zasądzonych kosztów na rzecz skarżącego w kwocie 597 zł składa się wysokość uiszczonego wpisu w wysokości 100 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. i odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata skarbowa za dokument pełnomocnictwa (17 zł).