Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 84/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt art. 53 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ust 3 art. 37 ust. 1, 2 i 5 art. 60 w zw. z art. 67
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. W. i I. J. - Przedszkole Niepubliczne B. P. spółka cywilna na informację Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Ś. (zarząd, instytucja zarządzająca) skierował do Przedszkola Niepublicznego B.P. spółka cywilna M. W., I. J. w K. (Spółka) pismo z 29 listopada 2018 r.

nr EFS-II.432.25.0050.2018 zawierające informację, że wniosek o dofinansowanie pn. "Dajemy szansę najbardziej potrzebującym" (nr RPSW.09.02.01-26-0050/18) ("wniosek", "projekt"), złożony w ramach Poddziałania 9.2.1. Rozwój wysokiej jakości usług społecznych, nie uzyskał minimum 60% punktów w poszczególnych punktach oceny merytorycznej, co skutkuje odrzuceniem wniosku na etapie oceny merytorycznej. Wynik oceny merytorycznej powyższego wniosku wraz

z uzasadnieniem przedstawiono w karcie informacyjnej będącej załącznikiem do pisma. Spółka nie uzyskała stosownego minimum punktów w zakresie: pkt 3.2. obejmującego: a) Opis i uzasadnienie grupy docelowej, b) Bariery, na które napotykają uczestnicy konkursu); c) Sposób rekrutacji uczestników projektu; pkt 4.1. obejmującego: a) Trafność doboru zadań i ich opis, b) Szczegółowy opis zadań, c) Racjonalność harmonogramu realizacji projektu oraz części V Budżet projektu, na którą składały się: a) Kwalifikowalność wydatków, b) Niezbędność wydatków do realizacji projektu, c) Zgodność z cenami rynkowymi, d) Poprawność formalno – rachunkowa sporządzenia budżetu projektu.

Spółka złożyła protest do zarządu, kwestionując ocenę ww. kryteriów. Odnośnie kryterium 3.2. a zawnioskowała o informację czy od każdego wnioskodawcy żądano metodologii doboru liczebności grupy poddawanej badaniom, jeżeli w ramach wniosków złożonych w odpowiedzi na dany konkurs takowe były przeprowadzane. W ocenie strony jeżeli od innych wnioskodawców nie żądano uzasadnienia liczebności grupy biorącej udział w jakiejkolwiek formie w badaniu, stanowi to o naruszeniu równego sposobu wyboru projektów, równego dostępu do informacji o warunkach wyboru, tj. o naruszeniu art. 37 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. W zakresie kryterium 3.2. b wnioskodawca podnosi, że wbrew twierdzeniom oceniających wskazał jak zamierza logistycznie rozwiązać przewóz uczestników z terenu powiatu K. (posiada przystosowany do tego samochód). Podniósł ponadto, że instrukcja wypełniania wniosku nie wskazuje konieczności wskazania dwóch barier, jak tego chcą oceniający. Z kolei zarzut oceniających dotyczący oceny kryterium 3.2 c o braku odniesienia się przy rekrutacji do podziału ze względu na płeć, wnioskodawca określił jako łamiący zasadę horyzontalną i dyskryminujący. We wniosku szeroko opisano problemy i nie odnoszono się do problemu płci. W ocenie strony ważniejsze jest w kontekście osiągnięcia celu wsparcie osób w najgorszej sytuacji. Wnioskodawca ponadto świadomie nie wyłączył z rekrutacji obszaru Kielc, gdyż ważniejsze przy rekrutacji są kryteria związane z sytuacją osób rekrutowanych stopniem niepełnosprawności, sytuacją rodzinną. Placówki funkcjonujące na terenie miasta Kielce nie są w stanie pomóc wszystkim potrzebującym, dlatego nie zawężono w tym zakresie grupy docelowej. Zdaniem wnioskodawcy wniosek spełnia w tym zakresie warunek opisany w instrukcji wypełniania wniosku. Odnosząc się do oceny kryterium 4.1 a wnioskodawca podniósł, że zakres programu wyraźnie pozwala ocenić właściwy dobór zadań w kontekście osiągnięcia celu. We wniosku wskazano, że dla wszystkich uczestników zostaną opracowane indywidualne plany. W konsekwencji, według wnioskodawcy, na tym etapie narzucanie podziału grup jest bezzasadne, czy z uwagi na rodzaj niepełnosprawności, czy wiek. W zakresie kryterium 4.1 b wnioskodawca wskazał, że zarówno w części a jak i b oceniający obniżają punktację za to samo uchybienie dotyczące szkolenia. W ocenie strony waga uwag w tej części jest tak niska, że nie powinna stanowić o obniżeniu punktacji aż o 50%. Odnośnie zarzutu, że nie dostosowano godzin pracy świetlicy, wnioskodawca wyjaśnił, że chce umożliwić osobom z niepełnosprawnością intelektualną realizację konstytucyjnego prawa do nauki. Odnośnie oceny kryterium 4.1 c strona wskazała, że instrukcja wypełniania wniosku nie narzuca obowiązku wskazywania w harmonogramie wszystkich przewidywanych działań w projekcie. Stąd uwaga o braku wskazania etapu zgłoszenia i uzyskania pozwolenia na prowadzenie placówki jest niezasadna. Harmonogram pokazuje rozbicie w miesiącach i kwartałach najważniejszych działań. W ocenie strony niezasadna jest również uwaga, że opis zadania 2 przewiduje rozpoczęcie realizacji od 1 sierpnia, natomiast harmonogram wskazuje wrzesień. Aby ruszyć z zajęciami od września konieczne są działania przygotowawcze, które muszą odbyć się wcześniej czyli w sierpniu. Z kolei odnośnie pokrycia terminu zajęć z realizacją dostaw strona wskazała, że dostawy przewidziano od sierpnia. Z uwagi jednak na fakt, że czasem należy poczekać na pewne dostawy, realizacja zamówienia przedłuża się. Strona nie zgodziła się ponadto z oceną kryteriów w części V Budżet projektu, tj. że kierownik świetlicy nie mieści się w kosztach pośrednich, że nie uzasadniono wydatków z poz. 41 Wyposażenie Sali Doświadczania Świata, 1.43-1.60, z zarzutem braku metodologii wkładu własnego oraz stwierdził, że ponieważ oceniający nie podał, które kategorie zawarte w tabeli VII określono błędnie, nie może się odnieść do zarzutu, analogicznie nie wskazano również, w której kategorii błędnie wskazano cross finacing.

Zarząd nie uwzględnił protestu, o czym poinformował Spółkę w piśmie

z 24 stycznia 2019 r. nr EFS-II.432.25.0050.2018. Odnosząc się do zarzutów zawartych w proteście wskazał, że w punkcie 3.2 a opisując sytuację i potrzeby grupy docelowej należało odnieść się do aktualnych, wiarygodnych, weryfikowalnych źródeł danych. Metodologia badań odnosi się nie tylko do sposobu badania, lecz również do tego kogo badać. Na metodologię badań składa się również sposób przeprowadzenia samego badania, tzn. miejsce badania, sposób udzielania instrukcji (osoby badane), sposób obserwacji oraz czas przeprowadzenia badania. Wnioskodawca nie uzasadnił natomiast dlaczego wsparciem planuje objąć akurat dwadzieścia osób. Wnioskodawca ponadto zaplanował jako obszar realizacji projektu powiat kielecki. Brak informacji na temat liczebności potencjalnej grupy docelowej,

tj. dzieci z niepełnosprawnościami, na obszarze realizacji projektu. W treści wniosku nie zostało przedstawione na jakiej podstawie wybrano grupę, na której przeprowadzono badanie ankietowe i dlaczego jest to akurat 150 osób.

W punkcie 3.2 b należało opisać jakie są potrzeby i oczekiwania uczestników w kontekście wsparcia, które ma być udzielane w ramach projektu, uwzględniając dane w podziale na płeć. Przy opisie barier należy brać pod uwagę bariery uczestnictwa, czyli czynniki, które zniechęcają kobiety/mężczyzn do wzięcia udziału w projekcie lub uniemożliwiają im udział w projekcie. Wnioskodawca jako jedyną barierę dla uczestników wskazał brak transportu w dogodnych godzinach, dodając jednocześnie, że zapewni uczestnikom dojazd, ponieważ posiada przystosowany samochód. W treści wniosku opisując potrzeby i oczekiwania nie uwzględniono podziału na płeć i to uchybienie skutkowało odjęciem punktu. Z kolei w opisie rekrutacji należało przedstawić sposób rekrutacji odnosząc się do planu rekrutacji

z opisem działań informacyjno-promocyjnych, procedurą rekrutacyjną, dodatkowym naborem, selekcją oraz katalogiem dostępnych i przejrzystych kryteriów rekrutacji (np. wagi punktowe za konkretne kryteria) ze wskazaniem sposobu, w jaki w ramach rekrutacji została uwzględniona zasada równych szans, w tym zasada równości szans płci oraz osób z niepełnosprawnościami. Wnioskodawca nie odniósł się do kwestii płci podczas opisu procesu rekrutacji. Wyjaśnienia zawarte w proteście w tym zakresie nie mają odniesienia w kontekście zarzutu dotyczącego kwestii płci

w procesie rekrutacji. W konsekwencji punktacja w części 3.2 nie uległa zmianie.

Zmianie nie uległa również punktacja w części 4.1. W ocenie zarządu przedstawione w proteście wyjaśnienie nie umożliwiają oceny trafności doboru zadań w kontekście osiągnięcia celów projektu. Wnioskodawca nie zamieścił we wniosku informacji odnośnie podziału uczestników na grupy ze względu na wiek. W opisie grupy docelowej podano tylko granice wiekowe od 3-25 lat. Z uwagi na to, że wsparcie kierowane jest do osób z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności (autystów), podział na poszczególne grupy powinien być przeprowadzony tak, aby osoby uczestniczące w konkretnych zajęciach mogły jak najwięcej skorzystać. Trudno przyjąć, że dziecko w wieku 3 lat ma takie same potrzeby w zakresie usług społecznych i opiekuńczych. Jeżeli wnioskodawca planował dokonać podziału uczestników na poszczególne grupy po ustaleniu ich indywidualnych potrzeb i preferencji, powinien zapisać to w treści wniosku. Z kolei

w zadaniu 2 zaplanowano szkolenie dla personelu merytorycznego, co jest niezgodne z regulaminem konkursu oraz typem operacji. Sama konieczność szkoleń nie jest wystarczającym powodem dla uznania za właściwe działań niezgodnych

z Regulaminem.

Odnośnie zarzutu dotyczącego braku wyjaśnienia godzin funkcjonowania świetlicy, Zarząd wskazał, że w treści wniosku zapisano, że "rodzice chcieliby przed pracą przywieść swoje dziecko i po pracy je odebrać, mając pewność, iż ich dziecko ma zapewnione wsparcie terapeutyczne wysokiej jakości". Stwierdzenie to stoi

w sprzeczności z zaplanowanymi godzinami działania świetlicy od 13-17. Na prowadzenie świetlicy zgodnie z prawodawstwem krajowym należy ponadto uzyskać pozwolenie. Z treści wniosku nie wynika natomiast, że wnioskodawca wystąpił, bądź posiada stosowne pozwolenie. Jest to bardzo ważne, ponieważ dopiero po uzyskaniu pozwolenia na prowadzenie świetlicy zasadne są dalsze etapy. W opisie zadania nie ma ponadto informacji odnośnie działań przygotowawczych. Z treści wniosku nie wynika również, że większa część asortymentu zostanie dostarczona przed rozpoczęciem działalności, lecz o tym, że wnioskodawca będzie oczekiwał na poszczególne zamówienia.

Uwzględniono natomiast zarzuty protestu dotyczące części Va, Vb, Vc

w związku z czym przyznano za te kryteria dodatkowe punkty.

Na powyższą informację Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uwzględnienie skargi i orzeczenie, że ocena merytoryczna projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.U.2018.431) dalej “ustawa wdrożeniowa":

1. art. 37 ust. 1, 2 i 5 poprzez brak rzetelnej, obiektywnej i jasnej oceny wniosku polegającej na nieprawidłowej interpretacji Regulaminu, konsekwencją czego stało się wymaganie podania we wniosku danych, których zamieszczenie nie było wymagane przez obowiązujące regulacje, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że wnioskodawca nie spełnił kryteriów wymaganych w konkursie i nieprzyznanie wnioskodawcy przewidzianej punktacji dla danego kryterium;

2. art. 53 ust. 1 i 2 polegające na uznaniu, iż treść wniosku powinna spełniać wymogi szersze aniżeli te, które zostały wskazane w Regulaminie oraz Instrukcji wypełniania wniosku, co doprowadziło do sytuacji, w której kryteria pozostały niejasne

i niejednoznaczne dla wnioskodawcy oraz niespójne dla oceniających i w związku

z przeprowadzaniem oceny przez oceniających, co doprowadziło do nierzetelnego

i dowolnego a co za tym idzie niesłusznego rozstrzygnięcia konkursu;

3. art. 53 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ust 3 poprzez brak rzetelności, przejrzystości

i prawidłowości rozpoznania protestu przez IZ polegającą na nierozpatrzeniu wszystkich zarzutów podniesionych w proteście, niedostrzeżeniu ewidentnych uchybień i bezzasadnym nieuwzględnieniu prawidłowych zarzutów, co do strony merytorycznej przeprowadzonych ocen, jak również poprzez nieuzasadnienie przez IZ ilości punktów przyznanych w sytuacji uwzględnienia protestu w części, co doprowadziło do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia Komisji Odwoławczej

w sposób niezgodny z art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej;

4. art 60 w zw. z art. 67 poprzez udział w rozpatrywaniu protestu osoby, która winna ulec wyłączeniu bowiem była zaangażowana w przygotowanie projektu lub jego ocenę.

Zdaniem skarżącej przedstawiona przez IZ ocena kryterium 3.2. a jest całkowicie dowolna i arbitralna. Z zaprezentowanego rozumowania wynika, że treść wniosku powinna spełniać wymogi szersze niżeli te, które zostały wskazane

w Regulaminie i definicji zawartych w nim poszczególnych kryteriów. Powyższe doprowadziło do sytuacji, w której kryteria pozostały niejasne i niejednoznaczne dla wnioskodawcy oraz niespójne dla oceniających. Na stronie 46/47 Regulaminu przy nazwie kryterium nr 3.2 podano definicję tego kryterium. W żadnym miejscu nie była wymagana od wnioskodawcy konieczność wskazania i stosownego uzasadnienia zachowania poprawności metodologicznej. W tej części wniosku skarżąca zawarła również uzasadnienie grupy docelowej. Skarżąca, zgodnie z Regulaminem, opisała także potrzeby i oczekiwania uczestników w kontekście wsparcia. Opisując, jakie są potrzeby i oczekiwania uczestników w kontekście wsparcia, wbrew stanowisku organu nie była zobowiązana uwzględnić danych w podziale na płeć. Wymogu takiego w żadnym miejscu nie stawiają postanowienia Regulaminu, których zarówno beneficjent jak i organ oceniający są zobowiązani przestrzegać. W ocenie skarżącego taki wymóg stawiany przez IZ, nie znajduje prawnego uzasadnienia i jest wynikiem błędnej interpretacji postanowień Regulaminu.

Skarżąca także nie zgodziła się z przeprowadzoną oceną kryterium nr 3.2 b. Na stronie 6 wniosku zdiagnozowała i wskazała, powołując się na przeprowadzone

w tym zakresie badania ankietowe, że główną barierą jest brak możliwości transportu w dogodnych godzinach. Podała, że zapewni w tym zakresie dojazd, bowiem posiada do tego, przystosowany samochód. Tym samym całkowicie absurdalne wydają się być spostrzeżenia oceniających wskazujące brak doprecyzowania, w jaki sposób wnioskodawca zamierza rozwiązać barierą logistycznie. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ dokonując oceny powyższego kryterium najwyraźniej pominął podane przez skarżącą informacje. W ocenie strony argument, że nie wskazał innych barier nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno z regulaminu jak i jego załączników nigdzie nie wynikało, aby wnioskodawca zobowiązany był do określenia więcej niż jednej bariery. Skoro autor wniosku wskazał tylko na jedną barierę oznacza, to, że nie zidentyfikował on innych przeszkód.

Zdaniem skarżącej spełniła także kryterium nr 3.2 c opisując sposób rekrutacji uczestników zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku, tj. w powiązaniu z opisem grupy docelowej jej sytuacji oraz potrzebami. Również i w tym przypadku , podobnie jak przy opisie potrzeb i oczekiwań, nie była zobowiązana postanowieniami do podziału uczestników na płeć. Wymogu takiego nie stawiają, bowiem postanowienia Regulaminu, które mają obowiązek przestrzegać beneficjent jak i organ. Tym samym zarzuty oceniających w tym zakresie są całkowicie nieuzasadnione.

Uzasadniając zarzut z pkt 3 skarżąca doprecyzowała, że rozpoznający protest przemilczają między innymi argumenty podnoszone przez wnioskodawcę

w odniesieniu do obrony części 4.1 b wniosku.(zawarte na str. 4-5 protestu). Nie udzielają także w większości odpowiedzi na pytania zwarte przez wnioskodawcę

w proteście, powołując się wymijająco na obowiązywanie w tym zakresie przepisów

o udzielaniu informacji publicznej. Wnioskodawca w złożonym proteście nie zwracał się przy tym konkretnie o udostępnianie dokumentów i informacji przedstawionych przez wnioskodawców co do, których ewentualnie miałyby zastosowanie przepisy ustawy o udostępnianiu informacji publicznej. Ponadto, wprawdzie uwzględnienie zarzutów spowodowało zmianę punktacji i przyznanie po jednym dodatkowym punkcie nie mniej jednak z uzasadnienia w ogóle nie wynika, czemu przyznano tylko po jednym dodatkowym punkcie a nie przyznano ich w jakiejkolwiek innej liczbie.

Skarżąca zarzuciła również, że zarówno pismo z 15 listopada 2018 r. zawierającą informację o uwzględnieniu protestu złożonego na I etapie oceny merytorycznej jak również zaskarżoną do Sądu informację z 24 stycznia 2019 r.

o nieuwzględnieniu protestu, podpisała ta sama osoba - A.Ż., co stanowi naruszenie art. 60 i art. 67 ustawy wdrożeniowej. Udział tej osoby w czynnościach związanych z projektem na etapie jego merytorycznej oceny spowodował, że podlegał on wyłączeniu od udziału w czynnościach związanych z rozpatrywaniem protestu na dalszych etapach oceny. Mimo to brał on jednak w nich udział. Przeprowadzenie oceny projektu dwukrotnie przez tę samą osobę będącą pracownikiem instytucji przeprowadzającej postępowanie konkursowe podważa zasadę rzetelności i bezstronności.

W odpowiedzi na skargę zarząd podtrzymał stanowisko przedstawione

w zaskarżonej informacji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U.2018.1302 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką regulację szczególną stanowi art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Powołana ustawa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny wniosku przez IZ stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego łącznie

z postanowieniami aktów, dokumentów, wchodzących w skład tzw. systemu realizacji programu (art. 6 ustawy wdrożeniowej). Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy powołanej ustawy oraz akty, składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. regulamin konkursu

nr RPSW.09.02.01-IZ.00-26-208/18 z załącznikami oraz Instrukcję wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach RPOWŚ na lata 2014-2020 dla EFS wraz z formularzem wniosku.

Z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że w procedurze wyboru projektów, w tym ich oceny, właściwe instytucje wiążą zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równego traktowania wszystkich beneficjentów. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim

w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest

z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.

Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu) dokonanej przez ekspertów, np. poprzez odmienną ocenę założeń projektu

i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi. Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz IZ

w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się

w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji). Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę projektu, sąd administracyjny powinien badać zasadność oceny projektu, czyli sięgać do argumentacji, na podstawie, której projekt został oceniony.

Na początku należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu, tj. zarzutu naruszenia art. 60 w zw. z art. 67 ustawy wdrożeniowej poprzez udział

w rozpatrywaniu protestu osoby, która winna ulec wyłączeniu bowiem była zaangażowana w przygotowanie projektu lub ocenę. Ustalono bowiem, że zarówno pismo z 15 listopada 2018 r. zawierające informację o uwzględnieniu protestu złożonego na I etapie oceny merytorycznej jak również zaskarżoną do Sądu informację z 24 stycznia 2019 r. o nieuwzględnieniu protestu, podpisała ta sama osoba – zastępca Dyrektora Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego A.Ż..

Zgodnie z art. 67 ustawy wdrożeniowej do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie unormowano w art. 24 § 1 pkt 1 - 7. k.p.a. W myśl art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zasadę, że wyłączeniu podlega pracownik, który już miał do czynienia ze sprawą, potwierdza dodatkowo treść przepisu art. 60 ustawy wdrożeniowej. Wynika z niego, że w rozpatrywaniu protestu, nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub jego ocenę.

Celem powyższego przepisu jest potrzeba zapewnienia bezstronności w ramach postępowania odwoławczego.

Bezstronność organów administracji publicznej stanowi niezbędną cechę legalności ich działań z punktu widzenia podmiotu indywidualnego będącego stroną sprawy administracyjnej. Przestrzeganie tej zasady przez osoby działające w imieniu organu daje gwarancje ich lojalności względem Konstytucji RP, uczciwości, profesjonalizmu oraz zaangażowania w poznanie prawdy obiektywnej i jej uwzględnienia w treści rozstrzygnięcia. Mając na względzie treść art. 60 ustawy wdrożeniowej, dokonanie przez daną osobę czynności związanych z konkretnym projektem, na określonym etapie, np. oceny, wyklucza udział tej osoby w czynnościach podejmowanych przez tę instytucję w ramach procedury odwoławczej czy ponownej oceny projektu. Oznacza to, że nie jest możliwy jej udział, ani przy ocenie protestu pod kątem formalnym, ani przy dokonywaniu następnie oceny merytorycznej tego środka odwoławczego.

W związku z powyższym, na każdym etapie procedury odwoławczej pracownik, który był zaangażowany w przygotowanie projektu lub jego ocenę, nie może brać udziału w czynnościach podejmowanych w ramach postępowania odwoławczego (zob. uwagi do art. 56, 57, 58, 59 oraz art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, a także J. Jaśkiewicz, Komentarz do art. 60 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności, Lex/el. 2014).

Analiza komentowanego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca miał na celu konieczność wyłączenia w ramach postępowania odwoławczego każdej osoby, która na jakimkolwiek etapie postępowania konkursowego, ale również przed jego rozpoczęciem brała udział w jakimkolwiek charakterze w przygotowaniu projektu lub jego ocenie zarówno formalnej, jak i merytorycznej. Ustawodawca dostrzegł potrzebę wyłączenia takiego pracownika od rozpatrzenia protestu bez względu na zakres jego udziału we wskazanych powyżej czynnościach dotyczących ocenianego projektu. Zatem w sytuacji jakiegokolwiek związku bezpośredniego lub pośredniego z projektem lub jego wcześniejszą oceną pracownik właściwej instytucji powinien zostać wyłączony od udziału w postępowaniu odwoławczym.

Tymczasem w stanie faktycznym niniejszej sprawy A.Ż. jako zastępca Dyrektora Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego podpisał pismo z 15 listopada 2018 r. stanowiące informację o rozstrzygnięciu w zakresie rozpatrzenia protestu oraz zaskarżone pismo z 24 stycznia 2019 r. informujące

o rozstrzygnięciu dotyczącym drugiego protestu. Podpisując pisma do wnioskodawcy działał w imieniu i na rzecz Instytucji Zarządzającej, która stosownie do art. 58 ust.1 ustawy wdrożeniowej była zobowiązana do poinformowania wnioskodawcy o wyniku rozpatrzenia protestu.

Z powyższego wynika, iż zastępca Dyrektora Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego podejmował każdorazowo czynności na etapie procedury odwoławczej, nie brał natomiast udziału w ocenie projektu, jak również nie jest członkiem komisji oceny projektów (KOP) - lista członków KOP dostępna jest na stronie internetowej.

Zarzut naruszenia art. 60 w zw. z art. 67 ustawy wdrożeniowej jest zatem nieuzasadniony, albowiem na gruncie przedmiotowej sprawy ta sama osoba nie brała udziału na etapie oceny projektu oraz na etapie procedury odwoławczej.

W związku z powyższym możliwa jest kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie. W świetle przytoczonych na wstępie wywodów Sąd stwierdza, że ocena Projektu nie uchybia powołanym, generalnym formułom postępowania, w szczególności, wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło do uchybienia normom zawartym w art. 37 ustawy wdrożeniowej.

Spór w sprawie dotyczy oceny merytorycznej Projektu w zakresie kryteriów:

nr 3.2 Dobór grupy docelowej - osób i/lub instytucji, nr 4.1 Zadania oraz nr V Budżet projektu. Dokonana przez organ ocena spełnienia kryteriów merytorycznych przez Projekt doprowadziła do wniosku, że nie osiągnął on wymaganego minimum 60% punktów możliwych do przyznania w ramach ww. trzech kryteriów merytorycznych: Skutkowało to odrzuceniem wniosku na etapie oceny merytorycznej. Wyniku końcowego oceny nie zmieniła w powyższym zakresie okoliczność częściowego uwzględnienia zarzutów protestu oraz zmiany przyznanych punktów w ramach kryterium nr V. Konsekwencją powyższego było zatem nieuwzględnienie złożonego protestu.

Odnosząc się się do tak zarysowanej kwestii spornej należy wskazać, że

w ramach kryterium nr 3.2 oceniane są a) opis i uzasadnienie grupy docelowej, potrzeby i oczekiwania uczestników w kontekście wsparcia, które ma być udzielane w ramach projektu; b) bariery na które napotykają uczestnicy projektu;

c) sposób rekrutacji uczestników projektu, w tym jakimi kryteriami posłuży się wnioskodawca podczas reskrutacji. W świetle definicji kryterium zawartej

w Regulaminie konkursu opis grupy winien zawierać istotne cechy uczestników, którzy zostaną objęci wsparciem. W ramach kryterium weryfikowany będzie sposób rekrutacji w tym plan i harmonogram jej przeprowadzenia, katalog niedyskryminacyjnych kryteriów wyboru, zapobieganie ewentualnym problemom związanym z rekrutacją grupy docelowej. Ponadto każdy wniosek składany w ramach konkursu musi zawierać analizę uwzględniającą sytuację kobiet i mężczyzn objętych wsparciem w ramach projektu na danym obszarze oraz ocenę wpływu projektu na sytuację obydwu płci. Wyniki przeprowadzonej analizy powinny być podstawą do planowania działań i doboru instrumentów, adekwatnych do zdefiniowanych problemów (pkt 1.5.5). Z kolei w świetle zapisów Instrukcji wypełniania wniosku, która stanowi integralną część regulaminu, wnioskodawca powinien opisać grupę docelową w sposób pozwalający osobie oceniającej wniosek jednoznacznie stwierdzić, czy projekt jest skierowany do grupy kwalifikującej się do otrzymania wsparcia zgodnie z zapisami zawartymi w SzOOP oraz przyjętymi kryteriami wyboru projektu. Opisując sytuację i potrzeby grupy docelowej należy odnieść się do aktualnych, wiarygodnych, weryfikowalnych źródeł danych (w tym m.in. dane urzędowe, raporty, udokumentowane ankiety, badania własne przeprowadzone

z zachowaniem poprawności metodologicznej itd.). Osoby, które zostaną objęte wsparciem należy ponadto opisać m.in. z punktu widzenia istotnych dla zadań przewidzianych do realizacji w ramach projektu cech takich jak np. wiek, status zawodowy, potrzeby szkoleniowe, deficyty edukacyjne, deficyty psychologiczne, status rodzinny, wykształcenie, płeć, niepełnosprawność itd. Należy ponadto przedstawić sposób rekrutacji odnosząc się do planu rekrutacji z opisem działań informacyjno - promocyjnych, procedurą rekrutacyjną, dodatkowym naborem, selekcją oraz katalogiem dostępnych i przejrzystych kryteriów rekrutacji (np. wagi punktowe za konkretne kryteria) ze wskazaniem sposobu, w jaki w ramach rekrutacji została uwzględniona zasada równych szans, w tym zasada równości szans płci oraz osób z niepełnosprawnościami.

Z kolei zgodnie z treścią Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 z 5 kwietnia 2018 r. opis każdego projektu powinien jednoznacznie wskazywać czy któraś z płci na obszarze realizacji projektu jest w gorszym położeniu.

Mając na uwadze powyższe zapisy Regulaminu konkursu oraz Instrukcji wypełniania wniosku Sąd stwierdza, że ocena kryterium dokonana przez organ, wbrew twierdzeniom skarżącej, jest prawidłowa. Zarzuty skarżącej

w kwestii braku wymogu wskazania stosownego uzasadnienia poprawności metodologicznej przeprowadzanej analizy oraz braku wymogu odniesienia się przy rekrutacji do podziału ze względu na płeć uczestników są niezasadne. Wniosek

o dofinansowanie, złożony przez Spółkę zawiera szczegółowo wypunktowane

w karcie oceny merytorycznej wniosku braki, mające swoje uzasadnienie w wyżej powołanych przepisach. W sposób oczywisty braki te wpłynęły na kwestionowaną przez stronę ocenę kryterium.

Przede wszystkim, wbrew zapisom Regulaminu konkursu, wnioskodawca nie przedstawił wystarczającego opisu grupy, do której skierowany jest projekt (kryterium 3.2 a, c). Brak jest informacji w jaki sposób została określona liczbowo grupa docelowa, dlaczego wsparcie zostało zaplanowane tylko dla 20 osób. Wskazując na duży rozmiar zapotrzebowania na tego typu placówki z uwagi na wzrost liczby osób niepełnosparwnych, skarżąca nie podała konkretnych danych liczbowych. Ogólne stwierdzenie, że liczba osób niepełnosprawnych ciągle wzrasta nie daje możliwości oceny zasadności konieczności realizacji projektu tylko dla 20 osób. Stwierdzenie

o “ogromnym zapotrzebowaniu" stoi natomiast w sprzeczności z tak małą liczbą uczestników. W opisie grupy docelowej brak jest ponadto informacji na temat rodzaju niepełnosprawności uczestników projektu, co jest istotne w kontekście właściwego doboru wsparcia. Nie przedstawiono także we wniosku ile osób w założonej kategorii wiekowej od 3 do 25 lat zamieszkuje na wskazanym terenie powiatu kieleckiego

z uwzględnieniem podziału na płeć. Brak jest także informacji na temat ogólnej liczby osób z niepełnosprawnościami z terenu powiatu kieleckiego. W świetle przywołanych wyżej przepisów Regulaminu konkursu oraz Wytycznych organ prawidłowo wskazał także na brak uzasadnienia w projekcie dla przeznaczenia wsparcia w większej mierze dla mężczyzn (na 20 uczestników zaplanowano wsparcie dla 18 mężczyzn

i 2 kobiet). Wbrew wskazanym przepisom nigdzie w treści wniosku wprost nie napisano, która płeć jest w gorszym położeniu. Opisano problemy a nie odniesiono się do problemów konkretnej płci.

Organ nie mógł zweryfikować też w jaki sposób grupa badanych osób została wyłoniona do próby badawczej, w tym z których konkretnie gmin powiatu badane osoby pochodziły i czy badane były wszystkie gminy powiatu. Organ nie wiedział jaka była treść przeprowadzonej ankiety, o co pytano i czy założona grupa jest rzeczywiście reprezentatywna dla obszaru objętego planowanym wsparciem. Skarżąca we wniosku podała tylko, że przeprowadziła własne badania celem uzyskania rzetelnej analizy potrzeb. W okresie od stycznia do końca kwietnia 2018 r. przeprowadzono badanie ankietowe na grupie 150 osób (120 K, 30 M) rodziców sprawujących opiekę na dziećmi niepełnosprawnymi od lat trzech z powiatu kieleckiego. Właściwie skonstruowane pytania narzędzia ankietowego pozwoliły dostrzec problemy, oczekiwania, potrzeby grupy docelowej. Zawarcie takich sformułowań w opisie kryterium nie wypełnia wymagań zawarych w tym zakresie

w Regulaminie konkursu oraz Instrukcji wypełniania wniosku.

Z kolei przy opisie barier (kryterium 3.2 b) należało wziąć pod uwagę bariery uczestnictwa czyli czynniki, które zniechęcają kobiety/mężczyzn do wzięcia udziału

w projekcie lub uniemożliwiają im udział w projekcie. Wskazując jako barierę brak transportu w dogodnych godzinach, skarżąca bardzo lakonicznie opisała spósób przełamania tej bariery poprzez możliwość zapewnienia transportu ze względu na dysponowanie przystosowanym samochodem. Z wniosku nie wynika bowiem czy wnioskodawca jednym samochodem jest w stanie skutecznie zniwelować wskazaną barierę w kontekście odległości sięgających kilkadziesiąt i więcej kilometrów pomiędzy poszczególnymi miejscami powiatu, biorąc pod uwagę, że obszarem realizacji projektu jest cały powiat kielecki, a wnioskodawca nie wskazał, z których części powiatu ankietowani wskazywali na kłopoty z transportem. Skarżąca nie podała też jakiego typu samochód posiada i ile jest w stanie przewieźć osób jednym kursem.

Ocena tego kryterium nie została zdaniem Sądu dokonana z naruszeniem prawa. Organy dokonały analizy treści projektu i omówiły podane przez stronę dane w kontekście nazwy i definicji kryterium, wskazując na dostrzeżone braki wniosku rzutujące na jego negatywną ocenę w tym zakresie. Uwagi te są spójne, logiczne. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek właściwego skonstruowania wniosku

w oparciu o jawną i ogólnodostępną dokumentację dotyczącą konkretnego konkursu, do którego świadomie przystępuje.

Skarga nie zawiera zarzutów w zakresie oceny kryterium nr 4.1. Mając jednak na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustwy wdrożeniowej Sąd skontroluje prawidłowość dokonanej przez organ oceny tego kryterium, za który przyznano wnioskodawcy poniżej 60% punktów możliwych do osiągnięcia. W ramach kryterium nr 4.1 oceniane są: a) trafność doboru zadań i ich opis w kontekście osiągnięcia celów/wskaźników projektu, z uwzględnieniem trwałości rezultatów projektu; b) szczegółowy opis zadań (z udziałem partnera/ów), formy wsparcia;

c) racjonalność harmonogramu realizacji projektu. Zgodnie z regulaminem konkursu dla spełnienia tego kryterium należało szczegółowo opisać zadania, które będą podejmowane i uzasadnić potrzebę ich realizacji w projekcie (działania przewidziane do realizacji w ramach projektu muszą być odpowiedzią na zdefiniowane problemy), wskazać zadania, w których będą prowadzone działania na rzecz wyrównywania szans płci oraz opisem, w jaki sposób projekt realizuje zasadę równości szans

i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. W ramach tego kryterium ocenie podlegają także zaproponowane formy wsparcia.

Wnioskodawca w ramach planowanego projektu przewidział dwa zadania. Zadanie nr 1 polegające na wyposażeniu specjalistycznej placówki wsparcia dziennego - świetlica socjoterapeutyczna "Promyk Planety" oraz zadanie nr 2 polegające na realizacji zajęć świetlicowych. Analiza opisu tych zadań prowadzi do wniosku, że skarżąca nie sprostała wymogom stawianym przez Regulamin konkursu. Należy podzilić stanowisko organu, że opis zadania nr 1 nie umożliwia oceny trafności doboru zadań w kontekście osiągnięcia celów projektu. Opis ten jest bowiem bardzo ogólny (“realizacja celu projektu i celów szczegółowych Projektu Inwestycyjnego czyli zwiększenie dostępności usług społecznych w szczególności usług środowiskowych, opiekuńczych oraz usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej dla osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społęcznym"). Brak możliwości pełnej oceny merytorycznej trafności doboru zaplanowanych przez wnioskodawcę form wsparcia stanowi również konsekwencję ogólnego opisu grupy docelowej. Wnioskodawca nie sprecyzował czy będzie stosował podział na grupy ze względu na stopień i rodzaj niepełnosprawności w kontekście projektowanego wsparcia (w opisie grupy docelowej i rekrutacji podano, że uczestnikami projektu będą osoby niepełnosprawne o różnym stopniu i rodzaju niepełnosprawności, natomiast w opisie zadania nr 1 jest tylko odniesienie do osób z autyzmem). Brak jest także informacji na temat podziału uczestników na grupy ze względu na wiek i przypisanie danej grupy wiekowej do określonego rodzaju wsparcia (w opisie grupy docelowej podano tylko granice wiekowe dla uczestników tj. od 3 do 25 lat), podczas gdy w ramach świetlicowych zaplanowano zajęcie nieadekwatne do dla każdej z ww. grup wiekowych (warsztat tkacki, ceramiczy i plastyczny).

Niezgodne ponadto z Regulaminem konkursu jest zaplanowanie szkolenia

w zadaniu drugim. Dokument ten nie przewiduje bowiem możliwości podnoszenia kwalifikacji i kompetencji osób odpowiedzialnych za realizację zadań merytorycznych. W zakresie tego zadania prawidłowo również zakwestinowano zasadność prowadzenia świetlicy jedynie w godzinach od 13 do 17 popołudniu,

w kontekście zapisów zawartych w tym zakresie we wniosku, że rodzice chcieliby przed pracą przywieść swoje dziecko do świetlicy i po pracy je odebrać. Wbrew twierdzeniom skarżącej, też uwzględnienie w harmonogramie projektu etapu zgłoszenia i uzyskania pozwolenia na prowadzenie placówki jest bardzo ważne. Na prowadzenie placówki wsparcia dziennego przez podmiot taki jak wnioskodawca niezbędne jest bowiem uzyskanie zezwolenia. W konsekwncji uzyskanie pozwolenia determinuje planowanie innych etapów tworzenia świetlicy w związku z powyższym realizacja projektu i wydatkowanie środków z dofinansowania przed uzyskaniem przedmiotowego pozwolenia na prowadzenie placówki, byłoby niekwalifikowalne. Stąd też nieuzasadnione są również uwagi skarżącej w zakresie prowadzenia zajęć przy jednoczesnym dokonywaniu zakupów celem wyposażenia owej placówki.

W zakresie oceny kryterium merytorycznego V Budżet skarżąca zwraca przede wszystkim uwagę na okoliczność zaaprobowania zarzutów protestu wnioskodawcy i przyznaniu po jednym dodatkowym punkcie bez uzasadnienia czemu przyznano tylko po jednym punkcie, a nie przyznano ich w jakiejkolwiek innej ilości.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że oceniając dany projekt instytucja zarządzająca opiera się na swobodnej ocenie zbliżonej w swym charakterze do instytucji uznania administracyjnego. Tym samym organ jest uprawniony do przyznania w ramach danego kryterium punktów według swego uznania, kierując się swą wiedzą i doświadczeniem. Organ może w kilku lub we wszystkich kryteriach przyznać punktację, która w sumarycznym rozliczeniu nie będzie uprawniała do uzyskania dofinansowania. Równocześnie należy podkreślić, że instytucja oceniająca nie ma obowiązków takich, jak organ administracyjny wydający decyzję administracyjną. Musi ona jedynie wskazać wynik oceny

w poszczególnych kryteriach, a nie dokonywać szczegółowej oceny całego projektu. W badanej sprawie zaskrżone rozstrzygnięcie wskazuje kryteria, według których dokonano oceny wraz z konkretnymi przyczynami, które zadecydowały

o takiej, a nie innej ocenie. Zdaniem Sądu powyższy sposób dokonanej oceny kryteriów był wystarczający.

Podsumowując, stwierdzenie prawidłowości oceny w powyższych kryteriach przesądza o właściwym stanowisku organu w zakresie nieuwzględnienia protestu strony. Zdaniem Sądu ocena ta nie jest dowolna. Wnioski oceniających oraz rozpatrujących protest wynikały z analizy treści wniosku, a stwierdzone wady były rzeczywiste. Sąd stwierdza, że prawidłowo stosowano kryteria wyboru i nie odstąpiono od wiążących definicji, zawartych w Regulaminie konkursu i jego załącznikach. Wbrew twierdzeniom skarżącej rozpatrując protest organ ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym, część z nich została uwzględniona. Organ nie wymagał też od żadnego wnioskodawcy więcej informacji czy danych aniżeli wynika to z dokumentacji konkursowej. Ponadto kryteria wyboru projektów zostały zapisane zrozumiałym językiem, były jednozanczne a także dopuszczały tylko jedną możliwą interpretację.

W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Sąd ocenia zarzuty skarżącej sformułowane w skardze jako chybione. Zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia art. 37 ust. 1, 2 i 5 ustawy wdrożeniowej poprzez brak rzetelnej, obiektywnej

i jasnej oceny wniosku. Nie uchybiono także art. 53 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez uznanie, że treść wniosku powinna spełniać wymogi szersze aniżeli te, które zostały wskazane w Regulaminie oraz Instrukcji wypełniania wniosku oraz

art. 53 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ust 3 poprzez brak rzetelności, przejrzystości

i prawidłowości rozpoznania protestu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę.