Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1808/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45  ust. 1,  art. 36  ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie: asesor WSA Joanna Skiba (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2008 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia zabytku do stanu poprzedniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2007 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wyniku rozpatrzenia odwołania P. D. od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2007 roku nakazującej P. D. przywrócenia zabytku "[...] " przy ul [...] w S. do poprzedniego stanu poprzez wykonanie robót polegających na usunięciu z elewacji [...] napisu o treści "[...]" w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji organu I instancji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części nakazującej usunięcia zamontowanego na zabytku napisu oraz uchylił tę decyzję w części dotyczącej terminu usunięcia napisu i ustalił nowy termin zakończenia tych czynności: 7 dni od otrzymania decyzji organu II instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny .

Decyzją z dnia [...] marca 2007 roku Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków, na podstawie art. 6 ust. 1 lit.b i c. art. 7 pkt 1, art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 poz. 1568 ze zm.) nakazał P. D. przywrócenie zabytku tzw. "[...] " przy ul. [...] w S. do poprzedniego stanu poprzez wykonanie robót polegających na usunięciu z elewacji bocznej [...] napisu o treści: "[...]" złożonego z podświetlanych liter wykonanych z blachy aluminiowej, montowanych na stelażu przymocowanym do elewacji oraz zabezpieczeniu miejsc po kołkach rozporowych, mocujących stelaż do elewacji oraz zabezpieczenia miejsc po kablach zasilających oświetlenie napisu -

w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji organu I instancji. Rozpoznając odwołanie złożone od powyższej decyzji przez P. D., organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zasadna zarówno pod względem merytorycznym jak

i prawnym. "[...]" przy ul. [...] wpisana jest do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków

w S. z dnia [...] czerwca 1954 roku pod nr [...]. W trakcie przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2007 roku przez pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków

w S. kontroli ww. obiektu zabytkowego stwierdzono, że na północnej stronie [...] zamontowano bez pozwolenia napis reklamowy firmy prowadzącej działalność w obiekcie, składający się z liter wykonanych z blachy perforowanej, podświetlonej neonowymi lampami. Przepis art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku

o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowi, iż w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków, organ ochrony zabytków, działając w trybie nadzoru konserwatorskiego wydał zaskarżona decyzję, uznając, że wykonany napis reklamowy w sposób negatywny wpłynął na zmianę wyglądu zabytku wpisanego do rejestru . Zainstalowany na elewacji gotyckiego muru napis reklamowy poprzez swoją skalę, kompozycję, barwę kontrastującą z licem ceglanej elewacji, drastycznie ingeruje w architektoniczną formę obiektu, zacierając jego historyczny charakter.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewidują procedury zalegalizowania samowolnie wykonanej reklamy na obiekcie zabytkowym, o co strona wystąpiła we wniosku z dnia 15 marca 2007 roku. Wniosek ten zatem, niezależnie od obecnie prowadzonego w trybie nadzoru postępowania administracyjnego, powinien zostać rozpatrzony przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

W dniu 29 sierpnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga P. D. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2007 roku nr [...]

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] marca 2007 roku, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie tego postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa;

-art. 107 §3 kpa poprzez nie wskazania w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej zakazującej stosowania w przypadku obiektów zabytkowych procedur zalegalizowania samowolnie wykonanej reklamy oraz nie ustosunkowania się do wyrażonego przez skarżącego zarzutu sprzeczności w stanowisku organu pierwszej instancji, dotyczącego wskazania jako podstawy wydania decyzji nie uzyskanie pozwolenia na zamieszczenie reklamy, podczas gdy z uzasadnienia wynika, iż jej podstawą jest uznanie, że reklama narusza historyczny charakter zabytku;

- art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 3 pkt 7 i art. 39 ustawy z dnia 17 sierpnia 2006 roku prawo budowlane (Dz. U. 2006 nr 156 poz. 1118) poprzez uznanie, iż

w przypadku obiektów zabytkowych nie mają zastosowania przepisy tejże ustawy,

a w konsekwencji zapisy dotyczące zalegalizowania samowolnie wykonanej reklamy ;

-art. 48,49 oraz art. 51 ustawy z dnia 17 sierpnia 2006 roku prawo budowlane (Dz. U. 2006 nr 156 poz. 1118) poprzez nierozpoznanie wniosku o zalegalizowanie zamontowanej reklamy;

-art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego niezasadne zastosowanie, albowiem skarżący złożył wniosek o zalegalizowanie wykonanej reklamy, który winien być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu przed wydaniem decyzji nakazującej usunięcie reklamy;

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł

o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2007 roku oraz poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa.

Na wstępie podkreślić należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] czerwca 1954 roku uznano "[...]" w S. za zabytek podlegający ochronie prawa. Przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi określa ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy.

Przepis art. 36 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy stanowi, że pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic, reklam, napisów z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 tj. informujących o tym, że zabytek podlega ochronie.

Tryb i sposób wydawania stosownych pozwoleń określa rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich i architektonicznych, a także innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych (Dz. U. Nr 150, poz. 1579).

W myśl natomiast art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.

Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, w szczególności z protokołu kontroli stanu zachowania zabytku wpisanego do rejestru z dnia [...] marca 2003 roku, wynika że skarżący, będący właścicielem budynku "[...]" w S., wpisanym do rejestru zabytków, zainstalował na północnej stronie [...] bez pozwolenia napis reklamowy "[...]", składający się z liter wykonanych z blachy perforowanej, podświetlonej neonowymi lampami.

W tej sytuacji decyzja nakazująca właścicielowi nieruchomości przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego poprzez wykonanie robót polegających na usunięciu z elewacji [...] napisu o treści: "[...]" złożonego z podświetlanych liter wykonanych z blachy aluminiowej, montowanych na stelażu, przymocowanym do elewacji oraz zabezpieczeniu miejsc po kołkach rozporowych, mocujących stelaż do elewacji oraz zabezpieczenia miejsc po kablach zasilających oświetlenie napisu jest zgodna z prawem. Stosownie do art. 45 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków podjęto działania o których mowa w art. 36 ust.1 pkt 10, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję:

-nakazującą przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo

-zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.

Minister Kultury stwierdzając podjęcie działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy bez uprzedniego uzyskania wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, był obowiązany utrzymać w mocy nakaz usunięcia zamontowanej na elewacji zabytku reklamy. W tym zakresie ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewiduje bowiem żadnej uznaniowości. Bez wpływu na przyjęcie takiego stanowiska przez Sąd pozostaje fakt złożenia przez skarżącego wniosku do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zalegalizowanie zamontowanej reklamy.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności nie można zgodzić się z twierdzeniem, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa budowlanego, skoro w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji przepisy tej ustawy nie miały i nie mogły mieć zastosowania. Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia przez organy obu instancji art. 107 § 3 kpa przez odwołanie się w uzasadnieniu decyzji do wpływu umieszczenia reklamy na historyczny charakter zabytku, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 107 § 3 kpa, to nie takim, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak

w sentencji.