Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 634/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 oraz art. 245 par. 1 i par. 3, art. 246 par.1 pkt 2, art. 249a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu [...] stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] listopada 2016r. oddalił skargę T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący po doręczeniu mu w dniu [...] grudnia 2016r. odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, w dniu [...] stycznia 2017r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w uzasadnieniu którego podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, jego jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. [...] m2 o wartości [...] zł. a źródłem jego utrzymania jest renta ([...] zł.), zasiłek pielęgnacyjny ([...] zł.), dodatek mieszkaniowy ([...] zł. w tym ryczał na zakup opału w kwocie [...]zł.) oraz zryczałtowany dodatek energetyczny ([...] zł.). Wnioskodawca poinformował, że jego żona jako bezrobotna bez prawa do zasiłku nie uzyskuje żadnego dochodu. Wnioskodawca przedstawił zestawienie miesięcznych wydatków na czynsz ([...] zł.), wodę ([...] zł.), energię ([...] zł.) i leki ([...] zł.) informując, że pozostały dochód pochłaniają bieżące wydatki, w tym zakup żywności. Na potwierdzenie danych przedstawionych we wniosku przesłano decyzję o przyznaniu dodatku energetycznego, kopie płatności na rzecz P. Sp. z o.o., rozliczenie za mieszkanie, zaświadczenie z ZUS o wysokości renty, decyzję o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku mieszkaniowego, kopię zeznania PIT za 2015 i 2014 i fakturę za prąd.

Zacząć należy od tego, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji skarżący w niniejszej sprawie w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Oznacza to, iż na podstawie art. 249 a P.p.s.a zasadnym jest umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak pkt 2 sentencji postanowienia.

Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego, a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzeczy jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine P.p.s.a.). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, w którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 P.p.s.a.).

W tym miejscu należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący utrzymując się wraz z żoną z renty wynoszącej [...] zł. oraz świadczeń z pomocy społecznej, nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia.