Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 982/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wynika, że T. P. wystąpiła w dniu 22 marca 2005r. oraz 22 kwietnia 2005r. do Wójta Gminy z wnioskiem o przyzwanie pomocy do czasu odzyskania wyłudzonej nieruchomości dużej wartości z winy pracownika Urzędu Gminy. Wniosła o przyznanie m.in. pomocy finansowej na zakup materiałów na pokrycie dachu oraz założenie centralnego ogrzewania w domu przy ul. "[...]" w "[...]". Zażądała, na podstawie art. 24 § 1 pkt 3 Kpa, wyłączenia od rozpoznania jej wniosków pracowników GOPS ponieważ podlegają oni wyłączeniu od jej rozpatrzenia z mocy prawa.

Decyzją "[...]", Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, odmówił przyznania pomocy w postaci zasiłku pieniężnego bezzwrotnego na poniesienie kosztów założenia sieci centralnego ogrzewania i pokrycia dachu.

Na skutek złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Orzeczenie to zostało poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 29 marca 2006r. sygn. akt II SA/Ol 969/05 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]". W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie pracowników organu I instancji od rozpoznania sprawy zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 8 Kpa, co skutkowało naruszeniem zasad rzetelnej procedury w postępowaniu administracyjnym. Skoro złożono wniosek o wyłączenie imiennie wskazanych pracowników organu I instancji, to należało w tym zakresie przeprowadzić postępowanie incydentalne zmierzające do ustalenia, czy osoby te mogą brać udział w rozpoznawanej sprawie. Właściwy organ winien w tym zakresie podjąć rozstrzygnięcie w formie postanowienia, które nie zostało w tej sprawy wydane. Nadto Sąd wskazał, iż organy orzekające w sprawie uznały, że przyznanie rodzinie pomocy na założenie centralnego ogrzewania i pokrycie dachu wykracza poza zakres pomocy tj. działania dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże nie zwalniało to organów od obowiązku przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia rzeczywistych kosztów naprawy i dopiero na tej podstawie dokonania oceny, czy wskazane przez stronę potrzeby mieszczą się w pojęciu drobnych napraw i remontów (art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej). Dodatkowo podkreślono, iż organy orzekające nie ustaliły, czy posiadany przez rodzinę dochód w kwocie 150 zł będący pomocą od rodziny jest pomocą bezzwrotną, którą należy traktować jako dochód rodziny, czy też jest to pomoc zwrotna, która jako dochód nie może być uznawana.

Po zwrocie akt organowi I instancji, działający z upoważnienia Wójta Gminy Sekretarz Gminy postanowieniem "[...]" odmówił wyłączenia pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej od rozpoznania wniosków T. P. z dnia 23 marca i 22 kwietnia 2005r.

Decyzją "[...]", Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił udzielenia pomocy w formie zasiłku pieniężnego bezzwrotnego na poniesienie kosztów założenia sieci centralnego ogrzewania i pokrycia dachu. W uzasadnieniu podano, iż pracownik socjalny wielokrotnie, po uprzednim powiadomieniu o terminach odwiedzin - dnia 23 czerwca 2006r., 14 lipca 2006r. i 3 sierpnia 2006r., próbował przeprowadzić wywiad i uzyskać niezbędne dokumenty, lecz nikogo nie zastawano w domu. Wysyłano także zawiadomienia o zgłoszenie się do biura Ośrodka (dnia 14 lipca 2006r.) celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, lecz pisma te pozostały bez odpowiedzi. Wskazano, iż bez udziału strony organ nie jest w stanie ustalić istnienia wskazanych potrzeb bytowych, a także zbadać sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową wnioskodawczyni oraz zweryfikować i określić formy pomocy także o charakterze obowiązkowym -art. 107 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej. Podniesiono, iż poprzedni wywiad środowiskowy przeprowadzono w dniu 11 kwietnia 2005r. i od tego czasu nie udało się pracownikom zapoznać z sytuacją w środowisku skarżącej, natomiast przez tak długi okres czasu ta sytuacja mogła ulec zmianie. Brak współdziałania strony nie daje organowi możliwości zbadania jej sytuacji oraz zweryfikowania należnych stronie form pomocy. Podano, iż poza próbą ustalenia zakresu pomocy Ośrodek podejmował też działania mające na celu udzielenie pomocy w innej formie nie wymagającej przeprowadzenia wywiadu przez wydawanie żywności lub skierowanie do prac społecznie użytecznych męża wnioskodawczyni, lecz jak wynika z informacji Urzędu Pracy został on wyłączony z ewidencji osób bezrobotnych w związku z niezgłoszeniem się na wezwanie w sprawie propozycji prac społecznie użytecznych. Wyjaśniono także, iż poszczególni członkowie rodziny nie chcą nawiązywać kontaktów z pracownikiem socjalnym ani współpracować w rozwiązywaniu swoich problemów, do czego są zobligowani zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 11 ww. ustawy podstawę do odmowy przyznania świadczenia może stanowić brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych.

Od tej decyzji odwołanie złożyła T. P. Zarzuciła, że decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana przez osobę podlegającą wyłączeniu z mocy art. 24 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego od załatwienia niniejszej sprawy, gdyż zarówno osoba ta, jak i wskazani przez nią urzędnicy złożyli fałszywe zeznania w sądzie odnośnie faktu doręczenia jej jednej z decyzji, w wyniku czego została skazana przez sąd. Podniosła, iż rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie zaświadczenia z Urzędu Pracy bez powiadomienia o tym fakcie zainteresowanej strony, co stanowi dalsze szkalowanie jej rodziny. Wskazała na słuszność swoich żądań w związku z doprowadzeniem rodziny do ubóstwa z winy urzędników gminy oraz podała, iż nie widzi możliwości żadnej współpracy z nieuczciwymi osobami. Nadto podała, że ocena organu I instancji nie uwzględnia wskazań zawartych w wyroku WSA w Olsztynie sygn. akt II SA/Ol 969/05, w tym art. 7 Kpa. Zarzuciła, iż podjęta decyzja ukrywa fakt, iż jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną bez własnej winy i doprowadzoną do skrajnego ubóstwa przez nieuczciwych urzędników. W związku z tym wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi (osobom) niepodlegającym wyłączeniu, gdyż w jej ocenie pracownicy organu dopuszczają się mataczenia w sprawie oraz podejmują bezprawne i nierzetelne decyzje, pomimo wyroków WSA w Olsztynie.

Decyzją "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc ta jest instytucją polityki społecznej, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W przepisie tym została wyrażona zasada subsydiarności. Zatem osoba ubiegająca się o wsparcie winna podejmować działania we własnym zakresie,

a gdy nie daje sobie rady odpowiedzialność wobec niej przechodzi na rodzinę,

a dopiero w dalszej kolejności możliwe jest udzielenie jej wsparcia z pomocy społecznej. Świadczy o tym treść art. 3 ww. ustawy, z którego jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zwrot "wsparcie" oznacza, iż pomoc społeczna pełni funkcje wspomagania osób i rodzin, w rozwiązywaniu trudności życiowych, w tym materialnych, ale niekoniecznie służy zaspokojeniu potrzeb w całości. Jednakże aby pomoc społeczna mogła zostać udzielona niezbędne jest ustalenie sytuacji materialnej wnioskodawcy

i jego rodziny. W tym celu przeprowadza się wywiad środowiskowy, który w myśl art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ma za zadanie ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, w tym małżonka, zstępnych, oraz wstępnych, a jego przeprowadzenie jest nieodzownym elementem poprzedzającym wydanie decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia (art. 106 ust. 4 ww. ustawy). Wydanie decyzji przyznającej świadczenie bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego należałoby zatem uznać za niezgodne z prawem. Wskazano, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji trzykrotnie zawiadamiał T. P. o planowanych wizytach pracowników socjalnych celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, do którego jednak nie doszło z uwagi na nieobecność zainteresowanej w domu. Bezskuteczne okazały się również próby wzywania wnioskodawczyni do organu. Zatem organ I instancji próbował ustalić rzeczywistą sytuację majątkową odwołującej się i jej rodziny, lecz nie zdołał tego uczynić z powodu zachowania samej strony. Kolegium podało, że wprawdzie zgodnie z przepisami Kpa to na organie spoczywa ciężar udowodnienia danej okoliczności, jednakże nie zwalnia to strony z aktywnego uczestniczenia w postępowaniu, zwłaszcza że leży to w jej interesie. Organ wprawdzie powinien wydać decyzję po zbadaniu sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej

i majątkowej wnioskodawczyni, lecz nie musi poszukiwać dowodów na poparcie twierdzeń strony, jeżeli ona sama to utrudnia. Skoro wnioskodawczyni wskazuje na wiele potrzeb, a organ nie może tego zweryfikować oraz określić żądanej formy pomocy, to niemożliwe jest udzielenie pomocy niejako "na wyrost". Wydanie decyzji w oparciu wyłącznie o wniosek, w którym zawarte są żądania i wymienione potrzeby bytowe, bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego byłoby sprzeczne z wyrażoną w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą, zgodnie z którą wszyscy są równi wobec prawa oraz wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 Konstytucji). Organ odwoławczy wskazał, że za wydaniem decyzji odmownej przemawiał także fakt, iż mąż wnioskodawczyni A. P. "[...]" został wyłączony z ewidencji osób bezrobotnych z uwagi na fakt, że nie zgłosił się na wezwanie organu w sprawie propozycji prac społecznie użytecznych. W świetle art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej okoliczność powyższa może stanowić podstawę odmowy świadczeń. Z tych wszystkich powodów Kolegium rozpoznając niniejszą sprawę uznało, że decyzja będąca przedmiotem odwołania nie narusza prawa.

Organ odwoławczy odniósł się także do podnoszonej przez stronę kwestii wyłączenia pracowników oraz organu. Wskazano, iż zarzuty dotyczące mataczenia przez nich w sprawie, a także wskazywane okoliczności, iż pracownicy Urzędu Gminy

i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nie są bezstronni, gdyż uczestniczyli

w wydaniu sfałszowanego zaświadczenia i doprowadzili rodzinę do ubóstwa, a także będąc świadkami w sprawie karnej T. P. składali fałszywe zeznania, a także, iż są skorumpowani stwierdził, że po części są one gołosłowne oraz mają charakter pomówień czy wręcz zniesławień osób w stosunku do których zostały skierowane. Wyjaśniono, iż fakt, że pracownicy organu byli świadkami w toku postępowania cywilnego, czy też karnego nie świadczy o tym, iż zaszła podstawa do ich wyłączenia. Podano także, iż brak jest dokumentów, iż w takcie postępowania sądowego składali fałszywe zeznania. Podano, iż odwołująca się nie uprawdopodobniła okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Brak jest także podstaw do wyłączenia urzędników z mocy art. 24 § 1 pkt 4 Kpa, gdyż nie występują oni

w żadnej z ról określonych w tym przepisie w sprawie dotyczącej przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Stroną takiego postępowania nie jest także Gmina. Podano, iż postępowanie dotyczące wyłączenia pracowników z mocy art. 24 § 3 Kpa było prowadzone wielokrotnie, zaś przyczyny włączenia zawsze były te same. Powołano się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (sygn. akt II SA/Ol 850/05 i II SA/Ol 851/05), który oddalając skargi strony w innych sprawach podzielił stanowisko organu odwoławczego odnośnie braku podstaw do wyłączenia pracowników, a argumenty tam podnoszone były tożsame jak w sprawie niniejszej.

Na powyższą decyzję obszerną skargę wniosła T. P. Ponownie przytoczyła argumenty zawarte w odwołaniu dotyczące podstaw wyłączenia pracowników organu od załatwienia jej sprawy. Wskazała, iż ze względu na niewłaściwe zachowanie pracowników Ośrodka w stosunku do jej rodziny nie podpisała wywiadu środowiskowego z dnia 11 kwietnia 2005r., a pracownik socjalny sam go dowolnie uzupełnił, co powinno także stanowić podstawę jego wyłączenia. Podniosła, że decyzja organu odwoławczego dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4, gdyż została skierowana do A. P., który faktycznie nie występował z wnioskiem w sprawie, a działał w niej jedynie na podstawia art. 33 § 4. Zarzuciła, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego według wskazań Sądu zawartych w sprawach sygn. akt

II SA/Ol 969/05 i II SA/Ol 970/05. Podała, że urząd pracy bezprawnie pozbawił jej męża statusu osoby bezrobotnej, a organy orzekające w sprawie bezprawnie powołały się na tę okoliczność, gdy tymczasem ta sprawa jest w toku wyjaśniania w Urzędzie Wojewódzkim. Podała, iż ona i jej rodzina żyje w ubóstwie, za co winę ponosi Urząd Gminy, a także inne organy. Ponadto zarzuciła, iż Kolegium nie przeprowadziło właściwego postępowania wyjaśniającego incydentalnego co do przyczyn jej żądań.

W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz udzielenie żądanej pomocy zgodnie z prawem.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło

o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, iż w sprawie nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie pracowników organu I instancji od rozpatrzenia sprawy skarżącej. Odnośnie zarzutu skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną wyjaśniono, iż stroną tego postępowania była wnioskodawczyni T. P., która w toku postępowania ustanowiła pełnomocnika w osobie A. P. Z tego też względu decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi

w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwana dalej: ustawą ppsa.). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.).

W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64 poz. 593, ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje osobie lub rodzinie, której dochód nie przekracza określonego w tym przepisie kryterium dochodowego oraz występuje przynajmniej jeden z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub inne okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy społecznej. Do przesłanek przyznania pomocy społecznej zalicza się sieroctwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę, przemoc w rodzinie, potrzebę ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, brak umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu

z zakładu karnego, alkoholizm lub narkomanię, zdarzenie losowe i sytuację kryzysową, klęskę żywiołową lub ekologiczną. Organ pomocy społecznej musi zatem najpierw ustalić, czy osoba ubiegająca się o świadczenie (o charakterze obowiązkowym lub fakultatywnym) spełnia wskazane wyżej kryteria, a także inne warunki określone

w przepisach regulujących poszczególne rodzaje zasiłków. W tym celu w myśl art. 107 powołanej wyżej ustawy o pomocy społecznej przeprowadza się wywiad środowiskowy, a w przypadku ubiegania się po raz kolejny o przyznanie świadczenia, lub gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie - sporządza się aktualizację wywiadu środowiskowego (art. 107 ust. 4 ww. ustawy). Przeprowadzenie wywiadu jest nieodzownym elementem poprzedzającym wydanie decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia (art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej).

W niniejszej sprawie przeprowadzenie wywiadu nie było możliwe z przyczyn leżących po stronie skarżącej. Pomimo kilkakrotnych zawiadomień o terminie sporządzenia wywiadu skarżąca ani nie przebywała w miejscu zamieszkania, ani nie stawiła się w siedzibie organu. Nie jest przy tym wiarygodne jej twierdzenie, iż odmówiła podpisania wywiadu ze względu na zachowanie pracownika socjalnego, zaś pracownik ten uzupełnił sam jego treść. Wskazać należy skarżącej, iż organy

w wydanych decyzjach nie opierały się na ustaleniach dokonanych w takim kwestionowanym wywiadzie środowiskowym. Poza tym skarżącej należy również wyjaśnić, iż sam fakt iż w jej ocenie pracownicy organu pomocy społecznej podlegają wyłączeniu nie uzasadnia odmowy sporządzenia wywiadu środowiskowego.

W przypadku bowiem, gdyby ustalenia organu co do jej sytuacji osobistej i majątkowej odbiegały od stanu faktycznego, to okoliczność tę może podnosić korzystając ze środków zaskarżenia. Natomiast uniemożliwienie organowi sporządzenia wywiadu środowiskowego, a tym samym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, pozbawia organ w ogóle możliwości podjęcia pozytywnego rozstrzygnięcia

w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej. Podkreślić przy tym należy, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej finansowaną ze środków publicznych,

a w związku z tym nie może być udzielona w przypadku, gdy brak jest możliwości ustalenia, czy wnioskodawczyni w ogóle spełnia przesłanki do uzyskania świadczeń. Skoro zaś skarżąca wystąpiła o przyznanie jej świadczeń, to ma obowiązek udzielania wszelkich informacji dotyczących jej nie tylko sytuacji osobistej i majątkowej, ale także sytuacji poszczególnych członków rodziny. W związku z tym nie jest zasadny zarzut, iż organy nie mogły czynić ustaleń co do sytuacji jej męża.

Odnośnie kolejnego zarzutu dotyczącego braku zastosowania się przez organy orzekające w sprawie do wskazówek Sądu wyjaśnić pozostaje, iż z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, że sprawa udzielenia skarżącej pomocy na założenie sieci centralnego ogrzewania i pokrycia dachu była już poddana kontroli sądowej. W wyroku z dnia 29 marca 2006r. (sygn. akt II SA/Ol 969/05), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił wcześniejszą decyzję Kolegium "[...]" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd dokonał oceny prawnej obejmującej wskazania co do dalszego postępowania w tej sprawie. Wynikało z niego, iż organ prowadzący postępowanie ma uzupełnić postępowanie wyjaśniające we wskazanym przez Sąd kierunku, które w kolejnej decyzji tego organu nie zostało przeprowadzone z uwagi na brak możliwości będący wynikiem działania samej skarżącej.

Zgodnie z art. 153 ustawy ppsa. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Należy wskazać, iż ocena prawna, o której mowa w przytoczonym przepisie obejmuje także wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 1999r. sygn. akt IV SA 587/97 Lex 47823 wyjaśnił, iż "w sytuacji, kiedy Sąd stwierdza istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym, uniemożliwiające mu rozstrzygnięcie finalne, uchyla zaskarżony akt i przekazuje sprawę organowi administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia. W takiej sytuacji organ jest związany wskazaniem Sądu co do uzupełnienia postępowania. Jeśli uzupełnione postępowanie wskazuje na zasadność poprzedniej decyzji, nic nie stoi na przeszkodzie wydaniu identycznego rozstrzygnięcia". Stanowisko takie zostało zaprezentowane także w wyroku tego Sądu z 5 grudnia 1999r. IV SA 770/97, Lex 47331.

Jednakże ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą, zarówno w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli spowoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (wyr. NSA z dnia 22 września 1999r. sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3 poz. 129), jak i w sytuacji, gdy po wydaniu orzeczenia sądowego (jak w niniejszej sprawie) nastąpi zmiana istotnych okoliczności faktycznych. Skarżąca konsekwentnie podnosi, iż w rzeczonej sprawie organy orzekające nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego poprzez ustalenie, czy wnioskowane przez nią żądanie określonej pomocy finansowej na pokrycie kosztów założenia sieci centralnego ogrzewania i pokrycie dachu stanowią rzeczywista potrzebę jej rodziny, jednakże zupełnie pomija okoliczność, iż ustalenia te mogły być poczynione jedynie

w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy. Strona skarżąca natomiast swoimi działaniami konsekwentnie uniemożliwiała jego przeprowadzenie, gdyż na wielokrotne zawiadomienia kierowane do niej przez organ pomocy społecznej uprzedzające o dacie odwiedzenia w domu skarżącej i sporządzenia z nią wywiadu środowiskowego nie była obecna w domu, jak również na pisma organu wzywające do stawienia się w ośrodku pomocy społecznej celem udzielenia stosownych wyjaśnień nie stawiała się w organie

i nie udzielała żadnych informacji. Trudno zatem przy takiej postawie strony skarżącej zarzucać skutecznie organom orzekającym w sprawie, iż nie zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku Sądu. Organ I instancji podejmował liczne próby wyjaśnienia sytuacji rodzinnej i majątkowej strony lecz skarżąca swoim działaniem uniemożliwiała dokonanie takich ustaleń. Taka zmiana sytuacji faktycznej, po wydaniu wyroku przez Sąd w tej sprawie, skutkowała koniecznością podjęcia określonego przez ustawę o pomocy społecznej rozstrzygnięcia tj. odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia wobec braku możliwości dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych w tej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000r., sygn. I SA/Ka 2408/98, niepublikowany, wyrok NSA

z 27 czerwca 1990r. sygn. SA/Wr 137/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 51) konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, iż w przypadku gdy po wyroku Sądu zajdą zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, organ rozpatrujący powtórnie sprawę powinien postąpić tak, jak gdyby sprawa nie była przedmiotem wcześniejszego rozstrzygnięcia sadowego. Taki pogląd w pełni podziela Sąd w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do podnoszonej przez T. P. kwestii żądania wyłączenia pracowników stwierdzić należy, iż okoliczność ta była przedmiotem rozpatrzenia przez organ odwoławczy. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało oceny zarzutów co do podstaw wyłączenia pracowników zarówno pod kątem art. 24 § 1 jak i art. 24 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie znalazło uzasadnienia do uwzględnienia wniosków skarżącej w tym zakresie. Należy przy tym podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 24 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż fakt iż pracownicy organu byli świadkami w sprawie karnej lub cywilnej toczącej się z udziałem skarżącej nie wyczerpuje którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. Ponadto organ odwoławczy rozpatrywał także wniosek skarżącej odnośnie przesłanek określonych w art. 24 § 3 Kpa i także w tym zakresie nie znalazł podstaw do wyłączenia pracowników organu pomocy społecznej. Należy bowiem wskazać, iż po myśli tego przepisu strona musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika, a w ocenie organu odwoławczego strona takiej okoliczności nie uprawdopodobniła. Ocena ta w świetle akt sprawy nie budzi zastrzeżeń. Wskazać przy tym należy, iż także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2006r. (sygn. akt I OSK 724/06) oraz wyroku z dnia 15 grudnia 2006r. (sygn. akt I OSK 720/06), rozpatrując skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczeń

z pomocy społecznej, gdzie skarżąca podnosiła identyczne argumenty dotyczące wniosku o wyłączenie pracowników organu pomocy społecznej, nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Kolegium odnośnie braku powodów do wyłączenia pracowników organu pomocy społecznej.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną należało oddalić.