Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2785/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt 1, art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Powiatu W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 462/13 w sprawie ze skargi Powiatu W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 462/13), oddalił skargę Powiatu W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Starosta W. orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. N. w wysokości [...] zł za nieruchomość położoną w gminie O., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha z obrębu P., dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...], zajętą pod część drogi powiatowej oraz o zobowiązaniu do zapłaty odszkodowania Powiat W.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Zarząd Powiatu W.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr, [...], Wojewoda M. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji

Skargę na powyższą decyzję złożył Powiat W.

Oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że podstawowe znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia miała ocena legitymacji procesowej Zarządu Powiatu W. do wniesienia w imieniu tego Powiatu skargi na decyzję Wojewody M., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] września 2012 r. wydaną przez Starostę Powiatu W., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej.

Zdaniem Sądu, organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, właściwy do wydania w tym przedmiocie decyzji, nie posiadał legitymacji procesowej do późniejszego kwestionowania tej decyzji jako organ jednostki samorządu terytorialnego. Organ ten nie posiada bowiem własnego, wywodzonego z przepisów prawa materialnego, bezpośredniego interesu prawnego, lecz jest przedstawicielem państwa, wykonującym jego zadania i korzystającym z władztwa określane mianem "imperium". Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza zatem możliwość dochodzenia przez tę jednostkę (reprezentujący ją organ) jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Powiat stanowi jednolity podmiot, niezależnie od tego jak wskazano jego sposób reprezentacji. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie Starosta Powiatu W., jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, wydał w pierwszej instancji decyzję, na mocy której Powiat ten został zobowiązany do zapłaty ustalonego odszkodowania, to żaden z jego reprezentantów nie mógł skutecznie wnieść odwołania w imieniu tego samego Powiatu.

Powiat W., we wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 roku, Nr 102, poz. 651) w zw. art. 45 ust 1 oraz art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483), a także w zw. z art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595) poprzez uznanie, że Powiatowi W. nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę powiatową, mimo iż Powiat W. jest zobowiązany na podstawie przepisu prawa materialnego do wypłaty odszkodowania za odjęcie prawa własności i był stroną postępowania toczącego się przed Wojewodą,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Wojewody M. w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana przez pracownika podlegającego wyłączeniu od załatwienia sprawy,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 8 ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym poprzez błędną wykładnię, tj. utożsamienie, starosty sprawującego funkcję organu administracji publicznej z ustrojowym organem samorządu powiatowego, podczas gdy starosta jest jedyne przewodniczącym organu wykonawczego powiatu - zarządu powiatu, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w niniejszej sprawie zachodziła tożsamość pomiędzy organem prowadzącym postępowanie administracyjne a stroną postępowania.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

A. N. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosiła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż pod sygnaturą akt I OPS 2/15 zawisło przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie zainicjowane postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt I OSK 2071/13, którym - na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. - przedstawiono składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy w postępowaniu administracyjnym, w którym decyzję o odszkodowaniu, należnym od powiatu – jako samorządowej osoby prawnej – wydał w pierwszej instancji starosta, będący - na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) przewodniczącym zarządu powiatu i reprezentujący powiat na zewnątrz lub w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w toku którego następuje kontrola takiej decyzji, powiat ten może występować w charakterze strony"?

Rozstrzygnięcie tego zagadnienia prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie będzie miało istotne znaczenie dla rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, w której decyzję w pierwszej instancji wydał wykonujący wówczas zadania z zakresu administracji rządowej Starosta Powiatu W., zaś odwołanie od tej decyzji, jak również skargę na wydaną w trybie odwoławczym decyzję Wojewody M., złożył Powiat W. Podstawę oddalenia samej skargi, jak również podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, stanowiły przy tym wymienione okoliczności.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.