Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1007/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant specjalista Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi I. K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane oraz zobowiązania do ich zwrotu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C. przyznał I.K. zasiłek rodzinny na K. K. w kwocie 64 zł miesięcznie na okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r., zasiłek rodzinny na M. K. w kwocie 48 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2009 r. do 31 sierpnia 2009 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na K. K. w kwocie 170 zł miesięcznie na okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na M. K. w kwocie 170 zł miesięcznie, na okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia szkolnego na K.K. w kwocie 100 zł jednorazowo.

Kolejną decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. dnia [...] r. nr [...] zmieniono wyżej wskazaną decyzję w zakresie wydłużenia okresu zasiłkowego do 31 października 2009 r.

Pismem z dnia 18 maja 2011 r.Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa [...] poinformował Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C., że w stosunku do I. K. w okresie od 27 kwietnia 2008 r. do 11 września 2010 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. stwierdziło nieważność decyzji wydanych z upoważnienia Prezydenta Miasta C. dotyczących świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2008/2009, ponieważ zostały one wydane z naruszeniem przepisów o właściwości.

Następnie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. przekazał do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa [...] wniosek I.K. w sprawie ponownego ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami na okres od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r.

Wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [...] przez Zastępcę Kierownika Działu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] zasiłki rodzinne z dodatkami wypłacone I.K. w okresie od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. w łącznej wysokości 6 508 zł uznano za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne. Jednocześnie decyzją to zobowiązano I.K. do zwrotu, w terminie 30 dni od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna, nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 6 508 zł łącznie z ustawowymi odsetkami.

Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 21, art. 23 a ust. 9 i art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ i instancji wskazał, że przeprowadzone zostało postępowanie w sprawie ponownego ustalenia uprawnień I.K. do świadczeń rodzinnych. Wnioskodawczyni wezwana została do przedstawienia stosownych dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych na podstawie przepisów wspólnotowych. I.K. nie zastosowała się do wezwania w związku z czym jej wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami dotyczący okresu od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. pozostał bez rozpatrzenia z powodu braków formalnych. Stwierdzono równocześnie, że za ten okres zostały I.K. wypłacone świadczenia rodzinne na podstawie decyzji wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta C., której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło nieważność.

W dalszej kolejności organ przytoczył brzmienie art. 23 a ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśniając, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte, celem ustalenia czy świadczenia rodzinne wypłacone I.K. za okres od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi. Następnie zacytowany został art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz pkt 2 decyzji nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 do rozporządzeń parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej do Spraw Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i art. 94 rozporządzenia (WE) nr 987/2009.

Organ poinformował, że na podstawie informacji brytyjskiej instytucji właściwej ustalono, że I.K. w okresie od 27 kwietnia 2008 r. do 11 września 2010 r. wykonywała działalność zawodową na terenie [...] i była uprawniona do ubiegania się o zagraniczne świadczenia rodzinne. Stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia.

Jak wskazał organ I instancji, z dokumentacji przekazanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. wynika, że I.K. we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego podpisała zobowiązanie do poinformowania podmiotu realizującego takie świadczenia o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Pomimo tego I.K. nie poinformowała Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o wyjeździe do [...] i podjęcia zatrudnienia w tym kraju. Ponadto nie uzupełniła w druku wniosku informacji o wysokości dochodu uzyskanego z tego tytułu, a także nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego ten fakt. I.K. we wniosku oświadczyła, że nie jest nigdzie zatrudniona ani nie wykonuje pracy zarobkowej. Poza tym oświadczyła, że żaden z członków rodziny ani rodzic dziecka nie przebywa za granicą i nie wykonuje legalnej pracy, ani wnioskodawca ani inny członek rodziny nie prowadzi działalności gospodarczej w innym kraju Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub innym państwie oraz nikt z wymienionych wcześniej osób nie ubiega się o zagraniczne świadczenia rodzinne. W związku z tym Prezydent Miasta C. uznał się za organ właściwy w sprawie wydając decyzje przyznające I.K. świadczenia rodzinne za okres zasiłkowy 2008/2009.

Organ wyjaśnił, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. uzyskał informację o wyjeździe I.K. do [...] i ubieganiu się o zagraniczne świadczenia rodzinne z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa [...].

Zgodnie z informacją z [...] instytucji właściwej w zakresie świadczeń rodzinnych I.K. w okresie od 27 kwietnia 2008 r. do 11 września 2010 r. wykonywała działalność zawodową na terenie [...].

Na wezwanie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa [...] I.K. również nie przedłożyła wymaganych dokumentów, w tym zagranicznego dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia poza granicami Polski. Organ uznał te okoliczności za świadome wprowadzenie w błąd organów realizujących świadczenia rodzinne, co nie pozwoli między innymi na ustalenie faktycznej sytuacji dochodowej rodziny.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji ustalił, że świadczenia rodzinne pobrane przez I.K. w okresie od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. są nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi. I.K. pobrała nienależne świadczenia na dzieci: K. i M.K. za wyżej wymieniony okres w łącznej wysokości 6 508 zł.

Od opisanej wyżej decyzji w ustawowym terminie K.K. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Wskazała w nim, że jej sytuacja życiowa jako rozwiedzionej matki wychowującej samotnie trójkę dzieci jest bardzo trudna. Odwołująca oświadczyła, że utrzymuje się z zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oraz innych form pomocy społecznej. I.K. poinformowała również, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do pobierania zasiłku. Jednocześnie odwołująca zwróciła się z prośbą o rozłożenie na raty lub umorzenie spłaty kwoty 6 508 zł, do to spłat jest zobowiązana z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy uzasadnioną decyzję.

W motywach uzasadnienia w pierwszej kolejności Kolegium powołało dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie organ odwoławczy zacytował art. 30 ustawy oświadczeniach rodzinnych regulujący kwestie świadczeń nienależnie pobranych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na bazie zgromadzonego przez organ I instancji materiału oraz w oparciu o obowiązujący stan prawny stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest poprawna, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jej zmiany bądź uchylenia.

Zdaniem organu odwołująca składając wniosek o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2008/2009 świadomie wprowadziła w błąd organ I instancji nie informując o tym, że od dnia 27 kwietnia 2008 r. pracuje poza granicami kraju wykonując działalność zawodową na terenie [...]. Kolegium zauważyło, że zarówno we wniosku, który I.K. złożyła w organie I instancji w dniu 8 lipca 2008 r., jak i w decyzji z dnia [...] r. nr [...] była ona informowana o treści art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1 jest zobowiązana do niezwłocznego zawiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Obowiązku tego jednak odwołując nie dopełniła,

Organ odwoławczy odnosząc się do wniosku I.K. o umorzenie lub rozłożenie na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wskazał że powyższy wniosek należy złożyć w organie I instancji, co wynika z art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach I.K. oświadczyła, że w [...] przebywała przez okres dwóch tygodni oraz że nie otrzymała tam żadnych pieniędzy. Poinformowała również, że od dnia 8 września 2008 r. zarejestrowana jest w Urzędzie Pracy. Skarżąca wskazała, że cały czas korzysta z pomocy społecznej. Dalej I.K. opisała swoją trudną sytuację życiową. Powołała się także na fakt że od 2009- 2010 roku opiekowała się chorą na raka matką. Skarżąca wniosła ponadto rozłożenie na raty lub umorzenie spłaty kwoty 6 508 zł będącej nienależnie pobranym świadczeniem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z tą zasadą sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę Sąd uznał ją za uzasadnioną, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Decyzje poddane kontroli Sądu naruszają bowiem przepisy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Zgodnie z art. 23a ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych marszałek województwa ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, w sprawach w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 30 cytowanej ustawy stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobierała nienależnie świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. Aby skutecznie można było orzec o nakazaniu zwrotu pobranych świadczeń rodzinnych muszą być one uznane za "nienależnie pobrane świadczenia rodzinne". O kwalifikacji świadczeń rodzinnych jako nienależnie pobranych organ nie orzeka dobrowolnie. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się między innymi świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23 a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych , za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. Ustawodawca w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych definiuje pojęcie "nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego" uznając za takie między innymi świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa a art. 23 a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. W wyroku z dnia 29 września 2011 r. I OSK 1710/09 (CBOIS) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z treści przywołanych przepisów wynika, że obowiązek zwrotu został połączony nie tylko z samym pojęciem "nienależnego świadczenia" lecz z instytucją "świadczenia nienależnie pobranego", które to pojęcia nie są tożsame. Pierwsze z nich jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła, natomiast drugie dotyczy świadczenia pobranego przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Powszechnie przyjmuje się, że obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że się ono jemu nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia. Z powyższego wynika zatem, że nienależnie pobrane świadczenie, to świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych, albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części na skutek okoliczności leżących po stronie świadczeniobiorcy.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że I.K. składając wniosek o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2008/2009 swiadomie wprowadziła w błąd organ I instancji nie informując o ty, że od dnia 27 kwietnia 2008 r. wykonuje działalność zawodową na terenie [...].

Zdaniem organu zarówno I jak i II instancji okoliczność ta miała wpływ nie tylko na właściwość organu, w którym należało złożyć wniosek, ale również mogła mieć wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych przyznanych stronie na okres zasiłkowy 2008/2009, wobec czego słusznie orzeczono o świadczeniach nienależnie pobranych w oparciu o przepis art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W złożonej w tutejszym Sądzie skardze I.K. oświadczyła, że na terenie [...] przebywała jedynie przez okres dwóch tygodni, a zasiłku rodzinnego w [...] nie otrzymała. Brak wypłacenia skarżącej świadczeń rodzinnych potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych formularze UK-PL-E Form z dnia 6 października 2010 r. oraz z dnia 1 marca 2011 r.

Nie wyjaśnienie przez organy kwestii wypłacenia I.K. świadczeń rodzinnych stanowi w ocenie Sądu naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a.

Przepis art. 10 § 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 określa sytuacje, w których znajduje zastosowanie inkorporowana w nim norma koordynująca systemy zabezpieczenia społecznego, odwołuje się do pojęcia "przyznanych" świadczeń rodzinnych, jako warunku stosowania instytucji "zawieszenia świadczenia". Tym samym Sąd uznaje, że kolizja krajowych systemów zabezpieczenia społecznego, a tym samym konieczność zastosowania opisanej w owym przepisie reguły koordynacji owych systemów następuje dopiero wówczas gdy dochodzi już do przyznania świadczeń rodzinnych w ramach systemów zabezpieczenia społecznego dwóch państw członkowskich. Stosowanie w takiej sytuacji przepisu art. 10 rozporządzenia Rady Nr 574/72 zapobiega równoległemu pobieraniu świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny i za ten sam okres z dwóch różnych źródeł.

Przedstawioną powyżej wykładnię przepisu art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574772 wspiera przyjęta przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości linia orzecznicza dotycząca interpretowania przepisów rozporządzeń Rady nr 1408/71 i nr 574/72. W swoich orzeczeniach ETS wielokrotnie podkreślał, iż zastosowanie owych rozporządzeń w żadnym razie nie może prowadzić do wywołania skutków negatywnych, w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń albo obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego (vide: wyrok ETS z dnia 21 października 1975 r., w sprawie o sygn. C-24/75, ECR 1975/7/01149 (orzeczenie wstępne w sprawie Teresa i Silvana Petroni v. Office national des pensions pour travaileurs salaries (ONPTS) Bruksela) oraz G. Uściska, Komentarz do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. Ministerstwo Polityki Społecznej, Warszawa 2005, s. 314-316).

Uwadze organów administracji uszło również, że rozpoznawanej sprawie organ I instancji orzekł, że świadczenia rodzinne pobrane przez skarżącą w okresie od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. były świadczeniami nienależnie pobranymi oraz jednocześnie zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami.

Sąd podziela pogląd wyrażony między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 620/10 (CBOIS), zgodnie z którym nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie może zostać orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane.

Obowiązek zwrotu świadczeń rodzinnych może zostać nałożony na stronę dopiero po ostatecznym stwierdzeniu przez organy pomocy społecznej, że określone świadczenie zostało przez nią nienależnie pobrane. Dlatego organy administracji pierwotnie winny orzekać w kwestii nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a dopiero gdy sprawa ta zostanie ostatecznie rozstrzygnięta można wszczynać postępowanie zmierzające do nakazania zwrotu takich świadczeń. W ocenie Sądu wydanie jednej decyzji, mocą której organ stwierdza, ze dane świadczenia są nienależnie pobrane i jednocześnie zobowiązuje stronę do zwrotu kwoty tych świadczeń nie jest możliwe i stanowi naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 846/11).

Za takim stanowiskiem przemawia również brzmienie art. 3 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna. Przy czym ust. 5 omawianego przepisu stanowi, że nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Treść tych przepisów w sposób jednoznaczny określa kolejność wydawania stosownych decyzji związanych z nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi.

Zatem stwierdzić przyjdzie, że orzekając w jednej decyzji zarówno o uznaniu danych świadczeń za nienależnie pobrane, jak i zobowiązując skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest ostateczne zakończenie postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a dopiero następnie otwiera się droga do orzekania w kwestii zwrotu tychże świadczeń, zatem zaskarżone w niniejszym postępowaniu decyzje należało uchylić z uwagi na naruszenie procedury, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę wyżej poczynione rozważania, a więc w pierwszej kolejności dokonają jednoznacznych ustaleń za pomocą dostępnych środków dowodowych, czy świadczenia za okres od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. zostały nienależnie pobrane, a dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu tej kwestii podejmą rozstrzygnięcie w sprawie ewentualnego zwrotu tychże świadczeń rodzinnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1.

Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku oparto o regulację art. 152 p.p.s.a.