Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 132/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak- Kolczyńska Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 667/17 w sprawie ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Łodzi z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO) jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 667/17, którym, w wyniku rozpoznania skargi W.P., uchylono jego decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok wydany został w następujących, ustalonych przez Sąd I instancji, okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wskazaną wyżej decyzją, SKO na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm. [obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.]), dalej: "u.ś.r.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] maja 2017r., nr [...], którą odmówiono skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad jej matką B.P. w okresie od dnia [...] kwietnia 2017 r. Kolegium wskazało, że skarżąca w dniu [...] kwietnia 2017 r. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, do wniosku załączyła wymagane dokumenty, w tym orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o stopniu niepełnosprawności B.P. z dnia [...] września 2012 r., z którego wynika, że jest ona urodzona [...] lutego 1928 r. i legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności orzeczonym na stałe, bez możliwości ustalenia od jakiej daty niepełnosprawność istnieje. SKO – tak jak organ I instancji – nie kwestionowało spełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Przyczyną wydania decyzji odmownej było natomiast to, że zawarty w orzeczeniu zapis o dacie powstania niepełnosprawności, wiążący dla organu, wyklucza możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w świetle treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. SKO wyjaśniło ponadto, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt TK 38/13 (na który to powołuje się strona), mocą którego orzeczono, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku, określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, ale jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, skutkiem wejścia w życie tego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. W ocenie organu II instancji taka konstrukcja wyroku nie skutkuje utratą mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu ustawy, ani modyfikacją jego obecnego brzmienia. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który jednak tego nie uczynił. Kolegium dodało, że przesłanki określone w art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych są przesłankami kumulatywnymi, co oznacza, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od łącznego ich wystąpienia. Niespełnienie którejkolwiek z nich oznacza brak uprawnień do wnioskowanego świadczenia. Organ II instancji przytoczył również treść art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. i stwierdził, że Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], przyznał W.P. zasiłek dla opiekuna na okres od dnia [...] czerwca 2014 r. na czas nieokreślony. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji strona nie zrezygnowała z przyznanego świadczenia, a zatem nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawniające ją do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, to zbieg uprawnień uniemożliwi przyznanie wnioskowanego wsparcia. Znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie skarżącej z dnia [...] kwietnia 2017 r., z którego treści wynika, że z chwilą otrzymania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zrzeknie się osobiście prawa do zasiłku dla opiekuna, nie stanowi podstawy do przyjęcia, że doszło do rezygnacji z przyznanego stronie zasiłku.

W skardze W.P. zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. doszło do uznania niekonstytucyjności wskazanej normy prawnej oraz niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. przez nieuwzględnienie tego, że wraz z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego strona złożyła oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna z chwilą ustalenia wobec niej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna. Odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego została oparta o dokonane przez organy obu instancji ustalenie, że skarżąca nie spełnia jednego z niezbędnych warunków ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wynikającego z przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., który m.in wymaga by niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Ustalenie takie, zawarte w stosownym orzeczeniu właściwego organu, jest konieczne do ubiegania się o przyznanie świadczenia. Sąd nie podzielił stanowiska, że skoro Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził nieważności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, to przepis ten winien być stosowany tak, jak gdyby żadnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie było. Sąd podniósł, że Trybunał Konstytucyjny uznał, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 r. życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ww. ustawy jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Zatem nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał. Trybunał nie skorzystał przy tym z możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej derogowanej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., co oznacza, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych we wskazanym zakresie domniemania konstytucyjności. Odnosząc się natomiast do zagadnienia pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna, co zdaniem organu stanowi negatywną przesłankę dla ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, Sąd I instancji wskazał na ukształtowaną linię orzeczniczą w tej kwestii, przyjmującą że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1b. u.ś.r. nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną, przymuszając niejako do ubiegania się o świadczenie mniej korzystne (zasiłek dla opiekuna), którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwania świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego). W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy powinny rozważyć możliwość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., celem podjęcia działań, mających na celu wyeliminowanie we właściwym trybie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, na skutek złożonego przez skarżącą oświadczenia o rezygnacji z jego pobierania.

W skardze kasacyjnej, na podstawie naruszenia prawa materialnego, SKO zarzuciło naruszenie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), dalej P.u.s.a., na skutek dowolnej i niepełnej oceny stanu prawnego sprawy i zebranego w niej materiału oraz naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. na skutek błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że okoliczność pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna, przyznanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2015 r., poz. 162 ze zm.) nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Na podstawie kasacyjnej naruszenia przepisów prawa procesowego zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", przez niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, niespójne i schematyczne uzasadnienie oraz brak wskazań co do dalszego postępowania.

Wskazując na powyższe wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi lub ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

W skardze kasacyjnej zawarto też wniosek o rozważenie możliwości wystąpienia o wyjaśnienie zagadnienia prawnego na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. oraz oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

W uzasadnieniu organ podniósł, że naruszenie art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych wynika z dowolnej i nie przystającej do zebranego materiału dowodowego kontroli zaskarżonego aktu. Natomiast naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. polega na niezastosowaniu tego przepisu w sprawie na skutek nieuwzględnienia tego, że w myśl przywołanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powołując się na orzeczenia sądowoadministracyjne, SKO wywiodło, że przepis art. 17 u.ś.r. zawiera zamknięty katalog przesłanek, od spełnienia których uzależniona jest możliwość przyznania świadczenia, a jedną z nich jest nieposiadanie przez osobę ubiegającą się o świadczenie ustalonego prawa do "renty inwalidzkiej", jak ma to miejsce w przypadku skarżącej. Dalej podniosło, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja przyznająca skarżącej zasiłek dla opiekuna, to jej oświadczenie o zamiarze zrzeczenia się tego zasiłku nie jest równoznaczne z nieposiadaniem tego świadczenia. Jedynie w przypadku wydania decyzji o wygaszeniu zasiłku możliwe byłoby uwzględnienie wniosku strony. Kolegium powołało się w tej mierze na zasadę legalizmu. Ponadto organ poniósł, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynikają żadne konkretne zalecenia co do dalszego postępowania w sprawie, a zalecenie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia jest chybione, gdyż zawisłość tego rodzaju sprawy nie stanowi zagadnienia wstępnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie, wskazała na ustrojowy charakter przepisu art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i jego niesamodzielny charakter, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia wyłącznie tego przepisu. Z kolei prezentowana przez SKO wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. opiera się tylko na jego literalnym brzmieniu, podczas gdy rezultat wykładni językowej nie da się pogodzić z konstytucyjnymi zasadami praworządności i równości. Przywoływane w skardze kasacyjnej orzeczenia dotyczyły innej sytuacji faktycznej osoby uprawnionej, która miała prawo do renty inwalidzkiej, a nie jak skarżąca prawo do zasiłku dla opiekuna. Wskazała również na nietrafność zarzutów procesowych oraz prawidłowość wytycznych co do dalszego postępowania. Ponadto w sposób szczegółowy przedstawiła konieczność odstępstwa od reguł wykładni gramatycznej, nawet w przypadku przepisu stosunkowo jasnego, jeżeli rezultat tej wykładni prowadzi do rozstrzygnięcia rażąco niesprawiedliwego i niweczącego ratio legis ustawy, w której przepis ten został zawarty. Uzasadnia to zastosowanie wykładni prokonstytucyjnej. Ustawa zapobiega bowiem sytuacji, w jakiej równocześnie ta sama osoba pobiera zasiłek dla opiekuna i świadczenie pielęgnacyjne i temu służy przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. O możliwości zastosowania tego przepisu i dokonaniu wyboru bardziej korzystnego dla skarżącej świadczenia organy w postępowaniu administracyjnym jej jednak nie poinformowały.

W związku z tym, że pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania przed Sądem I instancji, a zatem należało dokonać kontroli zaskarżonego wyroku jedynie pod kątem zgłoszonych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te pierwsze, ponieważ determinują one ocenę prawidłowego zastosowania lub właściwej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w tej sprawie. Należy przy tym jednak zaznaczyć, że przepis art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. nie ma samodzielnego charakteru i zarzut jego naruszenia może być uznany za usprawiedliwiony tylko w przypadku uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, o czym w dalszej części uzasadnienia.

Z kolei odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. stwierdzić należało, że Sąd I instancji w sposób obszerny i przekonywający wyjaśnił motywy uwzględnienia skargi wskazując, że w dalszym postępowaniu organy powinny uwzględnić zaprezentowaną wykładnię prawa materialnego oraz – stosownie do okoliczności – rozważyć podjęcie kroków mających na celu wyeliminowanie pozostającej w obiegu prawnym decyzji przyznającej skarżącej zasiłek dla opiekuna. Konieczne jest podkreślenie, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, zam. zam. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA)). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Za jego pomocą nie można jednak skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Wskazania co do dalszego postępowania nie mogą wprost nakazywać jakiej treści rozstrzygnięcie winien wydać organ administracyjny, gdyż byłoby to w istocie wyjście poza kontrolną funkcję sądu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie dokonał oceny znaczenia prawnego oświadczenia skarżącej z dnia [...] kwietnia 2017 r., w kontekście wskazówek dotyczących prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej powołano ponadto na podstawie kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania wadliwe zastosowanie w sprawie art. 1 P.u.s.a., bez wskazania właściwej jednostki redakcyjnej (paragrafu), tym niemniej z treści uzasadnienia tego zarzutu wynika, że chodziło o przepis ten odczytywany jako pewna całość odnosząca się do sposobu sprawowania wymiaru sprawiedliwości.

Podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem ich zgodności z prawem. Zakres takiej kontroli obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. O naruszeniu omawianego przepisu można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13, zam. w CBOSA). Zarzutem naruszenia tego przepisu nie można natomiast podważać prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji kontroli działalności administracji publicznej, tj. oceny zastosowania przez Sąd I instancji prawa materialnego i procesowego (por. wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 753/12 i z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 868/10, oba zam. w CBOSA). Dopuszczalne jest natomiast powołanie art. 1 § 1 P.u.s.a. w powiązaniu z zarzutami podniesionymi w ramach naruszenia prawa procesowego, poprzez wskazanie konkretnie oznaczonej normy procesowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II FSK 983/09; z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 780/10; z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 445/10 – zam. w CBOSA). W skardze kasacyjnej nie powiązano jednak art. 1 § 1 P.u.s.a. z zarzutami naruszenia prawa procesowego, poprzez wskazanie konkretnie oznaczonej normy procesowej, tak więc nie ma podstaw do stwierdzenia, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia tego przepisu.

Zasadniczym zarzutem naruszenia prawa materialnego była natomiast kwestia prawidłowości wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. w zakresie w jakim wyklucza on możliwość kumulatywnego pobierania świadczenia, o które ubiega się skarżąca oraz zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, co – zdaniem autora skargi kasacyjnej – stanowi samoistną przesłankę odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy. Odnosząc się do okoliczności pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna, Sąd I instancji prawidłowo odwołał się do ukształtowanej linii orzeczniczej i przywołał wyroki WSA w Olsztynie z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 392/17, WSA w Białymstoku z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 189/17 i z dnia 28 marca 2017r., sygn. akt II SA/Bk 139/17. Można tu też przywołać wyroki WSA w Gdańsku z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 510/17 i z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 523/17 – wszystkie zam. w CBOSA. Ta linia orzecznicza prezentowana przez wojewódzkie sądy administracyjne znalazła akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2758/17 i z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 82/18 (zam. w CBOSA).

W powyższych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację zaprezentowaną również w zaskarżonym wyroku i uznał za uzasadnione stanowisko, że art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną, "przymuszając" niejako do ubiegania się o świadczenie mniej korzystne (zasiłek dla opiekuna), którego uzyskanie jest z kolei przesłanką uniemożliwiającą powrót do uzyskiwania świadczenia poprzedniego (świadczenia pielęgnacyjnego). Fakt uzyskiwania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna nie może być zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przeszkodą do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie, że w rozstrzygnięciach podjętych przez organy nie doszło do błędnego zastosowania (na skutek błędnej wykładni) art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem zaistniałej, niekorzystnej dla skarżącej, sytuacji uznać za nieodwracalną. Przepis art. 27 ust. 5 ustawy przewiduje bowiem, że w sytuacji zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (pkt 2) i zasiłku dla opiekuna (pkt 5) przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

Prawidłowo zatem Sąd I instancji przyjął, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko skarżącej, która w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. wnioskowała o uchylenie decyzji w przedmiocie zasiłku dla opiekuna, składając jednoznaczną deklarację o rezygnacji z tego zasiłku w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Mogą to czynić chociażby poprzez zawieszenie postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.), celem podjęcia działań prowadzących do wyeliminowania we właściwym trybie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, na skutek złożonego przez skarżącą oświadczenia o rezygnacji z jego pobierania, przy wykorzystaniu regulacji art. 100 § 1 K.p.a. W przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego orzekną natomiast, po ewentualnym rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego, zgodnie z wykładnią dokonaną przez Sąd.

W tej sytuacji należało przyjąć, że zaskarżony wyrok został wydany w wyniku dokonania wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych i prawnych mających miejsce w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stwierdzone zaś w toku kontroli legalności wadliwości uzasadniały uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.