Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1076/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 55, art. 60 pkt 7, art. 64 ust. 1, art. 67
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 67a § 1, art. 67d § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 130a ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. Ś. [...] z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. Ś. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie odmowy umorzenia należności Powiatu P. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę w wysokości [...] zł i kosztami upomnienia w wysokości [...] zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji odmówił umorzenia stronie kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania samochodu osobowego [...] nr rej [...] w wysokości [...] zł, odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł i kosztów upomnienia w kwocie [...]zł. Decyzja ta została wydana wskutek ponownego rozpoznania sprawy, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r., orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji z dnia [...] r. odmawiającej umorzenia przedmiotowych należności.

Organ ustalił, że na stałe źródła utrzymania wnioskodawczyni składa się wynagrodzenie z tytuły umowy o pracę w wysokości [...] zł brutto – [...] zł netto oraz świadczenie alimentacyjne w kwocie [...]zł. Stałe źródła dochodu wynoszą [...] zł miesięcznie. Stałe obciążenia finansowe strony wynoszą natomiast średnio ok. [...] zł miesięcznie. Organ przywołał w uzasadnieniu decyzji przepisy art. 60 ust. 7 i art. 61 ust. 1 pkt 4 oraz art. 64 ust. 1 pkt 8 ustawy o finansach publicznych. Uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki "ważnego interesu publicznego" i "ważnego interesu strony" i decyzją z dnia [...] r. ponownie odmówił stronie umorzenia przedmiotowych należności.

W wyniku rozpoznania odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z synem. Nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada też oszczędności, papierów wartościowych czy też ruchomości o wartości przewyższającej [...] zł. Skarżąca zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę za wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto (1.355,69 zł netto). Otrzymuje alimenty na syna w kwocie [...]zł miesięcznie. Z akt sprawy wynika, że syn cierpi na [...] i jest leczony hormonem wzrostu. Wymaga codziennego podawania leku oraz okresowej kontroli w Klinice [...] w L., co wiąże się z dodatkowymi wydatkami.

Kolegium uznało, że łączne wydatki przedstawione i udokumentowane przez stronę wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Dochód strony wynosi średnio ok. [...] zł netto miesięcznie.

Organy podkreśliły, że sytuacja finansowa strony nie jest dobra, niemniej nie nadzwyczajna w powszechnych realiach. Decyzja o umorzeniu należności publicznych jest decyzją uznaniową i nawet stwierdzenie trudnej sytuacji rodziny nie obliguje organu administracji do umorzenia należności.

Zdaniem organu oczywistym jest, że strona nie jest w stanie w szybkim czasie bądź jednorazowo spłacić zadłużenia. Może jednak ubiegać się w dalszym ciągu o odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie należności na raty.

W skardze na powyższą decyzję A. Ś. – przywołując przepisy art. 64 ust 1. w zw. z art. 55 oraz art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a także z art. 5 Kodeksu cywilnego – wniosła o umorzenie w całości obowiązku zapłaty kwoty [...]zł na rzecz Powiatu P. z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki [...] o nr rej. [...] Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła między innymi, że nigdy nie zalegała z obowiązkiem płatniczym wobec gminy, starostwa czy też Skarbu Państwa. Doznała szkody w postaci zdarzenia komunikacyjnego (wypadku samochodowego) i pozostawała w błędzie co do kwestii obowiązku złomowania auta powypadkowego. Skutki prawne w postaci obowiązku zapłaty kwoty [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi przeczą wykładni celowościowej przepisów mówiących o tym, iż prawo powinno być sprawiedliwe i nie pozostawać w sprzeczności z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Skarżąca wskazała, że poniosła szkodę w postaci starty samochodu i dodatkowo została pociągnięta do odpowiedzialności za parkowanie wraku w powyższej, z uwagi na jej status materialny - niewyobrażalnej kwocie pieniężnej. Nie jest dla niej pocieszeniem informacja organu, że ze względu na jej ubóstwo w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym komornik sądowy nie zajmie jej całości najniższego wynagrodzenia za pracę.

Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada żadnej wiedzy na temat postępowań administracyjnych, jak również postępowań z zakresu prawa cywilnego. Jest osobą o niskim statusie materialnym, co w praktyce wyłącza jakąkolwiek możliwość spłaty przez nią wymaganej kwoty. W zaistniałej sytuacji była przeświadczona o tym, iż złożenie w dniu 25 stycznia 2007 r. oświadczenie w Komendzie Powiatowej Policji kończy sprawę osobistej odpowiedzialności względem pojazdu. Strona zaznaczyła, iż w tym oświadczeniu stwierdziła, że została pouczona o obowiązku zabrania jej samochodu z parkingu, a w przypadku nieodebrania go w przeciągu 6 miesięcy- ulegnie on przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Pozostawała zatem w błędzie, iż poza przepadkiem samochodu, nie poniesie żadnych kosztów. Gdyby posiadała wiedzę, że jej zadłużenie rośnie, to próbowałaby odebrać auto w celu zezłomowania.

Skarżąca przedstawiła wysokość kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem auta na miejscu parkingowym, nie zgłaszając jednak co do sposobu ich kalkulacji zarzutów, a koncentrując się na ich obiektywnie wysokiej kwocie, pozostającej w znacznej dysproporcji z jej zarobkami.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Poparło stanowisko prezentowane w treści decyzji. Podkreśliło, że uwzględnienie wniosku o umorzenie należności nie prowadzi w chwili obecnej do znaczącej zmiany sytuacji życiowej i materialnej strony, bowiem dochody ze stosunku pracy i alimentów są wolne od zajęcia. Zasadniczym skutkiem podjęcia decyzji o umorzeniu opłaty byłoby zatem przerzucenie ciężaru ponoszenia kosztów na podatników. Interes publiczny przemawia zatem za tym, by odmówić umorzenia należności.

Organ podkreślił, że przywołany przez skarżącą przepis art. 5 kc nie ma zastosowania w sprawie administracyjnej. Podobnie dla ustalenia przesłanek umorzenia bez znaczenia pozostaje świadomość prawna strony. W postępowaniu nie jest też badana zasadność ustalonych kosztów usunięcia, parkowania i szacowania pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji.

Należy mieć na uwadze, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach tzw. uznania administracyjnego, co nakazywało Sądowi dokonanie oceny prawidłowości działań podejmowanych przez organ administracyjny dla należytego wyjaśnienia sprawy i ustalenia prawidłowego stanu faktycznego.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim wskazać należy, że organ przywołał jako podstawę rozstrzygnięcia niewłaściwe przepisy prawa, choć okoliczność ta nie stanowiła podstawy uchylenia kontrolowanej decyzji.

A. Ś. obciążono kosztami usunięcia, przechowania i oszacowania pojazdu na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. W art. 130a ust. 10h stanowi ona, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem i sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W niniejszej sprawie wobec A. Ś. decyzję w przedmiocie obowiązku zapłaty kwoty [...]zł wydało – w trybie kontroli instancyjnej decyzji Starosty P. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] r. Strona domagała się umorzenia tej należności i powołała się w tym względzie na trudną sytuację materialną swojej rodziny, jak też brak świadomości obowiązku usunięcia auta i podstawy do obciążenia jej tak znacznymi kosztami.

W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ przywołał przepis art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej jako u.f.p.), zgodnie z którym środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności (...) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.

Nie ulega wątpliwości, że nałożona na skarżącą należność stanowi dochód własny powiatu (art. 13 a ust. 6 e ustawy Prawo o ruchu drogowym). Stosownie do art. 130 a ust. 5 f usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Oznacza to, że w przypadku, gdy starosta bądź powiatowe jednostki organizacyjne nie dysponują odpowiednim sprzętem oraz parkingiem, na którym mogą zostać umieszczone usunięte pojazdy, powinien powierzyć wykonanie tego zadania – na podstawie art. 130 a ust. 5 f w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. 2013.595 ze zm.) podmiotowi zewnętrznemu przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o zamówieniach publicznych, jako że wykonanie zadania finansowane jest ze środków publicznych. W dalszym ciągu jednak usuwanie i przechowanie pojazdów stanowi realizację zadania publicznego, bez względu na podmiot, który faktycznie prowadzi parking strzeżony i wykonuje czynności związane z usuwaniem pojazdów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 747/15).

Zatem fakt, że zadanie usuwania i przechowania pojazdów jest wykonywane także przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów, nie pozbawia go charakteru zadania publicznego. W konsekwencji należy uznać, że jeżeli zadania z zakresu administracji publicznej są wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to łączy je z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymują one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10, jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art.130 a ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449).

W myśl art. 64 ust. 1 u.f.p., właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Powyższe oznacza, że stosownie do art. 55 u.f.p. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają jednak przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p., iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm., dalej jako: "o.p.").

W związku z powyższym Sąd zauważa, że organy rozpoznające sprawę nieprawidłowo przywołały jako podstawę rozstrzygnięcia przepisy art. 56 i art. 57 u.f.p., które w sprawie nie miały zastosowania. Trzeba bowiem wyjaśnić, że przepisy te stosuje się tylko do należności cywilnoprawnych, natomiast przedmiotowe należności są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym.

Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie II GSK 239/15, nie ma podstaw prawnych stanowisko, że do udzielania ulg w zakresie należności publicznoprawnych stosuje się te same zasady (przesłanki), które odnoszą się do udzielania ulg w należnościach cywilnoprawnych, a zatem art. 56 i 57 u.f.p.

W niniejszej sprawie, zgodnie z art. 67 u.f.p., odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Cytując dalej przywołane powyżej orzeczenie NSA podkreślić należy, że przesłanki ważnego interesu podatnika (dłużnika) lub interesu publicznego, wymienione w art. 67a § 1 o.p., mają odpowiednik w przesłankach określonych w art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p.

Zgodnie z art. 67a § 1 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzja organu ma charakter uznaniowy, lecz musi uwzględniać przesłanki zawarte w art. 67a § 1 o.p. Organ administracyjny, przy wydawaniu decyzji w zakresie zastosowania ulg dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, winien rozważyć czy za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych należności przemawia ważny interes strony lub interes publiczny. Powyższe przesłanki stanowią katalog zamknięty, dlatego też organ administracyjny rozpoznający sprawę winien rozpoznać wniosek o umorzenie po wnikliwym ich zbadaniu.

Wyjaśniając przesłanki umorzenia należności, ustawodawca w dyspozycji art. 67a o.p. użył zwrotów niedookreślonych: ważny interes podatnika oraz interes publiczny, co uznaje się za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Przyjmuje się, że klauzula ta określa dyrektywy wyboru organu podatkowego, co każdorazowo wymaga dokonania oceny skutków rozstrzygnięcia, przy czym obie przesłanki o jakich mowa w art. 67a § 1 o.p. mają charakter równorzędny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego "interes publiczny" to sytuacja, gdy zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.). Nie powinno budzić zastrzeżeń stwierdzenie, że "interes publiczny" nie sprowadza się do zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, zaś wystarczającą przesłanką do stosowania ulgi powinien być interes podatnika (wyrok NSA z 30 maja 2001 r. w sprawie III SA 830/00), jednak mówiąc o interesie publicznym mowa jest o ochronie wpływów do budżetu, która powinna uniemożliwiać sytuację rezygnacji z tych wpływów oraz rezygnację z konieczności ochrony interesów innych podatników. Z kolei "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik (strona) nie jest w stanie uregulować zaległości. Będzie to między innymi utrata losowa majątku, utrata możliwości zarobkowania, nieporadność życiowa związana również ze stanem zdrowia, etc.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ dokonał jednoznacznej oceny, iż stan majątkowy skarżącej wskazuje, że została spełniona przesłanka ważnego interesu dłużnika. Organ zwrócił uwagę m.in. na fakt, że A. Ś. samotnie wychowuje syna, który podlega stałemu leczeniu z powodu [...]. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w kwocie [...]zł oraz świadczenie alimentacyjne w wysokości [...] zł miesięcznie. Regularne wydatki związane z zabezpieczeniem podstawowych potrzeb rodziny oszacowane zostały na kwotę około [...] zł, a zatem nie pozwalają na poczynienie jakichkolwiek oszczędności, dających perspektywę spłaty należności.

Jednocześnie, zdaniem organu, sytuacja skarżącej nie jest nadzwyczajna, rokowania w leczeniu dziecka są pozytywne. Może ona w każdym czasie domagać się podwyższenia alimentów, jak też poszukiwać innej lepiej płatnej pracy. Nadto w obecnych realiach i przy uwzględnieniu ograniczeń egzekucji, rodzina skarżącej nie jest w rzeczywistości zagrożona pogorszeniem sytuacji bytowej.

Należy stanowczo podkreślić, że pojęcia ważnego interesu podatnika (dłużnika) nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i obciążających go wydatków. Zawężanie ustawowych wymagań umarzania należności pieniężnych do przypadków, w których dłużnik – wskutek uiszczenia należności – miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać ze środków pomocy społecznej, jest niedopuszczalną interpretacją na niekorzyść strony (wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 170/12).

Poczyniona przez organ konstatacja, dotycząca sytuacji materialnej strony, winna być również – w ocenie Sądu – przyczynkiem do zbadania, czy nie istnieje podstawa do udzielenia ulgi, ze względu na uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 67d § 1 pkt 1 o.p.). Takich ustaleń jednak w sprawie nie poczyniono, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że egzekucja być może będzie możliwa w przyszłości w związku z ewentualną zmianą miejsca pracy skarżącej (o takich planach strona jednak nawet nie wspominała). Organ nie ustalił, jakie są realne możliwości uzyskania przez stronę lepiej płatnej pracy na rynku p. , zważywszy na posiadane przez nią kompetencje, wiek, doświadczenie zawodowe. W żaden sposób nie ustalił też, iżby istniały realne podstawy do zwiększenia dochodów rodziny skarżącej przez podwyższenie alimentów (nie wskazano, kiedy określono wysokość tego świadczenia i czy na przestrzeni czasu w istotny sposób zmieniła się sytuacja majątkowa obowiązanego do alimentacji). Należy zauważyć, że świadczenie alimentacyjne dotyczy syna skarżącej, a nie jej samej. A zatem okoliczność jej obciążenia wskazaną w decyzji należnością w żadnym razie nie będzie miała wpływu na ocenę istnienia przesłanek do podwyższenia alimentów.

Przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wystąpienia przesłanki wskazanej w art. 67d § 1 pkt 1 o.p. pomogłoby również ustalić, czy odmowne rozpoznanie wniosku jest celowe ze względu na interes publiczny w zakresie kosztów ewentualnego postępowania egzekucyjnego oraz potencjalnych wydatków, powstałych ze względu na konieczność udzielania pomocy społecznej w związku z sytuacją materialną skarżącej.

Argumentując odmowę umorzenia należności, organ powołał się na interes publiczny rozumiany jako przestrzeganie zasady sprawiedliwości i równości wobec prawa oraz ochrony interesu fiskalnego powiatu. Wskazał, iż umorzenie należności nałożonej na skarżącą prowadziłoby do powstania przekonania, że trudna sytuacja finansowa uzasadnia przerzucenie ciężaru ponoszenia kosztów związanych z zaleganiem uszkodzonego i porzuconego auta na podatników.

Tymczasem przecież ustawodawca w ustawie o finansach publicznych (art. 64 ust. 1) przewidział możliwość udzielania przez właściwy organ ulg określonych w art. 55 – w tym umorzenie w całości zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. W tej sytuacji argument organu, pozostaje w sprzeczności z zapisem ustawy. Organ wprawdzie zasadnie podkreślił uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia przedmiotowej należności. Jednakże negowanie zasadności przewidzianego w ustawie środka powoduje przekonanie, że przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym organ nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył zatem zasady postępowania administracyjnego wskazane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ ponownie rozpatrujący sprawę. Ocena prawidłowo zebranego materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Niezebranie materiału dowodowego w kontekście szerszych przesłanek umożliwiających umorzenia należności (w części) i rozłożenia płatności na raty wynikających z art. 67a stanowiło o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia decyzji oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. w zakresie ustaleń faktycznych sprawy. Zdaniem Sądu naruszenia takie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe ustalenia stanu faktycznego oraz kompletne uzasadnienie prawne stanowi istotny element każdej decyzji administracyjnej.

Uznając zatem, iż w rozpoznawanej sprawie nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego Sąd wskazuje, iż przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien prawidłowo wyważyć bezspornie istniejącą przesłankę ważnego interesu dłużnika z przesłanką interesu publicznego – czego we właściwy sposób nie uczyniono, koncentrując się przede wszystkim na aspekcie skutecznego ukarania dłużnika. Pamiętać należy, iż możliwość skorzystania z ulgi w postaci umorzenia nie może być iluzoryczna. Organ II instancji winien ustalić ponadto stan faktyczny w zakresie sytuacji materialnej strony i ocenić, czy pozwala ona na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Organ rozważy również (w wypadku zajęcia stanowiska, iż umorzenie całkowite należności nie jest możliwe), czy istnieje podstawa do częściowego jej umorzenia tak, aby - zachowując charakter represyjny i porządkowy - była adekwatna do możliwości finansowych skarżącej. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, iż częściowe umorzenie jest niemożliwe w przypadku wniosku o umorzenie całości wymierzonej opłaty.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw z art. 205 § 1 p.p.s.a.