Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 788/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136, art. 137, art. 216
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2017 r. sprawy ze skargi H. W., S. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadninie

H. W. i S. W. złożyli wniosek o zwrot nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb K..

Starosta [...] po wyznaczeniu go jako organ właściwy do rozpatrzenia w/w wniosku na mocy postanowienia Wojewody z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...], decyzją z dnia [...] października 2015r. nr [...], działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r. nr 267 ze zm. – dalej k.p.a.), art. 136, art. 137, art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2015r. nr 782 ze zm. – dalej u.g.n.) umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości położonej w P., stanowiącej fragment ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb [...] [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], jako własność M. P..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iz zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Dla dopuszczalności zwrotu zbędnej na cel wywłaszczenia części nieruchomości wystarczającym jest spełnienie jednego z ww. warunków.

Dalej wskazano, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] Wojewoda działając w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm. – dalej p.w.u.r.a.p. lub ustawa) orzekł o nabyciu z mocy prawa przez M. P. za odszkodowaniem z dniem 1 stycznia 1999r. nieruchomości stanowiącej fragment ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: działka nr [...] o powierzchni 133 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], pozostającej w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa, jako grunt zajęty pod drogę publiczną - drogę powiatową. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że nieruchomość w skład której wchodzi działka nr [...], do 31 grudnia 1998 r. była współwłasnością m.in. H. W. i S. W. i była zajęta pod drogę publiczną - fragment ul. [...], o kategorii wojewódzkiej, co potwierdza treść załącznika nr [...] do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r, w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich, m.in. w województwie poznańskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151, ze zm.).

Mając zatem na uwadze fakt, iż art. 216 u.g.n. nie wymienia p.w.u.r.a.p. wśród aktów prawnych, dla których przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości mają zastosowanie Starosta stwierdził, że stanowi to brak materialnoprawnej podstawy do zgłoszenia roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, co stanowi podstawę do umorzenia przedmiotowego postępowania. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] pozostawała we władaniu Skarbu Państwa i była zajęta pod drogę publiczną a z dniem 1 stycznia 1999r. stała się własnością M. P.. Nabycie nieruchomości nastąpiło z mocy prawa. Starosta [...] stwierdził również, że negatywną przesłankę do zwrotu nieruchomości stanowi fakt, iż działka nr [...] znajduje się w całości w liniach rozgraniczających ul. [...] i w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z.2015 r. nr 460 – dalej u.d.p.) stanowi drogę publiczną.

H. W. i S. W. kwestionując powyższą decyzję wnieśli odwołanie domagając się zmiany przedmiotowej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji wnoszący odwołanie zarzucili naruszenie:

. art. 136 u.g.n. gdyż mimo, iż nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nie została zwrócona poprzednim właścicielom,

. art. 137 u.g.n. poprzez brak uznania, iż w/w nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu,

. art. 216 u.g.n. poprzez błędne uznanie iż w/w nieruchomość stanowi drogę publiczną i w konsekwencji nie może zostać nabyta przez osobę fizyczną,

. art. 7 k.p.a. albowiem organ nie dokonał wszystkich czynności niezbędnych do ustalenia, iż nieruchomość nie jest drogą publiczną,

. art. 8 k.p.a. albowiem organ administracji publicznej winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do jego uczestników do władzy publicznej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło,

. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, a co nie zostało wykonane

Wnoszący odwołanie zarzucili również błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nieruchomość stanowi miejsca postojowe wzdłuż ulicy [...] i uznanie, iż rzeczona nieruchomość została zaliczona do kategorii powiatowej, a status drogi publicznej otrzymała w 1986 r.

Wojewoda po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przedstawił tryb oraz przesłanki, jakie muszą zostać spełnione, aby mogła zostać wydana decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, przywołując treść art. 136 ust. 1, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 2 oraz art. 216 ust. 1 i 2 u.g. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że podstawą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest art. 136 ust. 3 u.g.n. zgodnie z którym uprawniony podmiot (poprzedni właściciel lub jego spadkobierca) może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Pod pojęciem "nieruchomość wywłaszczona", należy rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa łub jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia na podstawie indywidualnej i konkretnej decyzji administracyjnej wydanej na podstawie obowiązujących ustaw (dekretów z mocą ustaw) regulujących zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności nieruchomości za odszkodowaniem". Organ odwoławczy wskazał, że powszechnie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, że warunkiem stosowania przepisów o zwrocie nieruchomości jest stwierdzenie, że miało miejsce wywłaszczenie sensu stricto, tj. władcze odjęcie prawa własności w drodze decyzji administracyjnej. Wyjątek od powyższej zasady znajduje się jednak w art. 216 u.g.n., który w enumeratywnym wyliczeniu wskazuje na sytuacje, w których przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych lub przejętych. Jednakże w ww. wyliczeniu zawartym w art. 216 u.g.n. nie znajduje się odesłanie do p.w.u.r.a.p.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż M. P. nie nabyło prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze instytucji wywłaszczenia nieruchomości sensu stricto, ani na podstawie enumeratywnie wymienionych w art. 216 u.g.n. aktów normatywnych.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że wskazany przez odwołujących tryb z art. 136 u.g.n. nie może zostać zastosowany w przedmiotowej sprawie, gdyż nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb K. nie została wywłaszczona tylko przeszła z mocy prawa na własność jednostki samorządu terytorialnego - M. P..

Organ odwoławczy podkreślił również, iż Starosta [...] decyzją z [...] października 2015 r. znak [...] orzekł o umorzeniu postępowania o zwrot nieruchomości a nie o jego odmowie, co uznać należy za decyzję odpowiadającą prawu.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu wskazujących na fakt, iż nieruchomość została wywłaszczona pod drogę publiczną i nie została wykorzystana na w/w cel społeczny, organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty te dotyczą wyłącznie "dodatkowo" wskazanej przez Starostę Poznańskiego przesłanki negatywnego rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości.

Zgodnie ze zgromadzonym w toku postępowania przed organem I instancji materiałem dowodowym, popartym wyjaśnieniami Zarządu Dróg Miejskich ustalono, że działka nr [...] znajduje się w całości w liniach granicznych drogi - ul. [...]. Przeprowadzone na nieruchomości 6 marca 2015 r. oględziny wykazały, iż przedmiotowa działka stanowi miejsce postojowe, wzdłuż ulicy [...], przebiegającej na działce sąsiedniej (...). Północno-zachodnia część działki stanowi fragment utwardzonego asfaltem skrzyżowania ulicy [...] i S. ". Ponadto zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z 11 listopada 2014 r. działka nr [...] stanowi użytek gruntowy "dr" (droga). Zatem nie sposób zgodzić się z argumentacją strony, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest drogą oraz tym iż "nie została wykorzystana na cel społeczny".

W związku z powyższym uwzględniając okoliczność, iż działka nr [...] będąca przedmiotem niniejszego postępowania znajduje się w pasach granicznych ciągu komunikacyjnego - ul. [...], a jej północno-zachodnia cześć stanowi fragment utwardzonego asfaltem skrzyżowania z ul. [...] uznać należy, iż "cel wywłaszczenia" został zrealizowany, jednakże niezależnie od rozważań dotyczących realizacji celu wywłaszczenia czy też braku jego realizacji, na co powołują się odwołujący, wskazać należy, iż do art. 73 p.w.u.r.a.p. nie stosuje się przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości.

H. W. i S. W. kwestionując powyższą decyzję wniosło skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący uzasadniając skargę podnieśli zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wnoszący skargę zarzucili ponadto naruszenie art. 2a w zw. z art. 6a u.d.p. oraz art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie znajdował zastosowania, a w konsekwencji utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

W pierwszej kolejności odnotować należy, że przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb K..

Podstawą wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu ww. przepisu, może wynikać z przyczyn podmiotowych (np. brak przymiotu strony osoby) lub przedmiotowych (w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty).

W niniejszej sprawie organy obu instancji stanęły na stanowisku, że z uwagi na brak podstawy prawnej do orzeczenia zwrotu nieruchomości zgodnie z wnioskiem strony skarżącej brak jest przedmiotu postępowania. Zdaniem organów administracyjnych I i II instancji sprawa nie podlegała zatem merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości z dniem 31 grudnia 1998r. dokonany na mocy decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] wydanej na podstawie art. 73 p.w.u.r.a.p. W świetle zarzutów skargi i treści wydanych w sprawie decyzji, zasadniczą kwestią jest ustalenie, czy wobec wydania w stosunku do nieruchomości objętej wnioskiem skarżących o zwrot nieruchomości decyzji na podstawie art. 73 p.w.u.r.a.p., organy mogły i powinny zastosować przepisy rozdziału 6 u.g.n. normującego zwrot wywłaszczonych nieruchomości.

Na gruncie przepisu art. 136 u.g.n. zasadą jest, że nieruchomość wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa podlega zwrotowi poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, jeżeli stała się zbędna na cel, jaki określono w decyzji o wywłaszczeniu. Przesłanki uznania "zbędności" nieruchomości określono w art. 137 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W art. 136 ust. 2 u.g.n. zawarto zaś zastrzeżenie, że w przypadku upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Przepis powyższy odnosi się do przypadków wywłaszczenia nieruchomości na podstawie u.g.n., a ponadto do wywłaszczeń dokonanych na podstawie aktów enumeratywnie wymienionych w art. 216 u.g.n.

Zgodnie z art. 216 ust. 1, przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 oraz z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 oraz z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Przepis ten zawiera katalog aktów, na podstawie których dokonano wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa, i w sprawach których możliwe jest orzeczenie zwrotu nieruchomości na podstawie przepisów u.g.n.

Norma kolejna (art. 216 ust. 2) zawiera zaś wyliczenie aktów, na podstawie których dokonano wywłaszczenia na rzecz m.in. podstawowej jednostki samorządu terytorialnego tj. gminy. Zgodnie z art. 216 ust. 2 przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie: art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172); art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31); ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze. zm.)

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że decyzja wydana na podstawie art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p. będąca podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości ma charakter deklaratoryjny, bowiem w autorytatywny sposób potwierdza nastąpienie skutku określonego w p.w.u.r.a.p., to jest – przejście z mocy prawa konkretnej nieruchomości, pozostającej w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiącej ich własności, a zajętej pod drogi publiczne, na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Autorytatywny charakter takiej decyzji przejawia się w tym, że dopiero na podstawie takiej decyzji podmiot publicznoprawny może legitymować się na zewnątrz prawem do nieruchomości (zob. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 306/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1936/14 dostępne na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

Ma to tyle istotne znaczenie, iż jak słusznie wskazał organ odwoławczy powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jest, że warunkiem stosowania przepisów o zwrocie nieruchomości jest stwierdzenie, że miało miejsce wywłaszczenie sensu stricto, tj. władcze odjęcie prawa własności w drodze decyzji administracyjnej. Wyjątek od powyższej zasady znajduje się w art. 216 u.g.n., który w enumeratywnym wyliczeniu wskazuje na sytuacje, w których przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych lub przejętych. Wobec powyższego mając na uwadze enumeratywny charakter aktów prawnych wskazanych w art. 216 u.g.n. (zob. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016r. sygn. akt I OSK 1975/14 - CBOSA), należy stwierdzić, że brak jest, w niniejszej sprawie, podstaw materialnoprawnych do podejmowania przez organy administracji rozstrzygnięcia (wydania decyzji administracyjnej) w sprawie przyznania (względnie odmowy przyznania) odszkodowania za grunty przejęte w trybie art. 73 p.w.u.r.a.p. Mając zatem na uwadze, iż niedopuszczalne jest, aby w drodze wykładni sądowej rozszerzać stosowanie instytucji zwrotu nieruchomości na nieruchomości, które nie zostały wywłaszczone, ani też nie zostały "przejęte lub nabyte" w trybie ustaw wymienionych w art. 216 u.g.n. (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015r. sygn. akt I OSK 1698/13 – CBOSA) stwierdzić należy, że postępowanie w tej sprawie, wszczęte z wniosku skarżących, jako bezprzedmiotowe, podlega obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., co też organy obu instancji prawidłowo orzekły.

Końcowo odnosząc się do zarzutów skargi w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną, nie wykorzystania jej na w/w cel , oraz zarzutów skargi kwestionujących status przedmiotowej nieruchomości jako drogi publicznej i jej przeznaczenie jako miejsca postojowe wzdłuż ul. [...], stwierdzić należy, że zarzuty te dotyczą "dodatkowo" wskazanej przez organy obu instancji przesłanki negatywnego rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości. Zdaniem Sądu dokonując powyższej oceny organy obu instancji wykroczyły poza zakres art. 105 §1 k.p.a. Instytucja umorzenia postępowania uregulowana w art. 105 § 1 k.p.a. związana jest bowiem z bezprzedmiotowością postępowania, którą należy odróżnić od bezzasadności żądania strony, która jest oceną merytoryczną żądania strony postępowania. Oznacza to, że organ administracji oceniając żądanie strony jako bezzasadne w świetle obowiązujących przepisów prawa, zobowiązany jest do wydania w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego, tj. odmowy uwzględnienia wniosku strony, a nie umarzania postępowania z przyczyn procesowych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 123/16 LEX nr 2113726). W świetle powyższych wywodów uznać należy, że organy obu instancji oceniając o zasadności zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc dokonując merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżących naruszyły art. 105 § 1 k.p.a. w stopniu, który jednak jak wykazano wcześniej nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Powyższe bezprzedmiotowym czyni rozważanie przez Sąd, czy zaistniały przesłanki zwrotu nieruchomości określone w art. 137 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.