Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 143/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1 pkt 1, art. 151, art. 149 § 1a i 2, art. 200, art. 205 § 2  i art. 209
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu [...] stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] r. w części dotyczącej pkt 3 w zakresie udostępnienia protokołu postępowania dokumentującego udzielenie zamówienia publicznego w tym określenie trybu postępowania, a także ofert wszystkich wykonawców, którzy składali oferty w postępowaniu na wykonanie opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wskazanego na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. dla obszaru położonego w obrębie K.; II. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie wskazanym w punkcie 1 niniejszego wyroku w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; III. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego M. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, V. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Pismem z 17 marca 2021 r. M. W. (dalej: "Strona"

lub "Skarżący") złożył do Urzędu Gminy K. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci następujących danych:

1) jakie są aktualnie podjęte Uchwały Rady Gminy K. o przystąpieniu

do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego

na terenie Gminy K., na podstawie których toczą się albo będą

się toczyć prace planistyczne; w powyższym zakresie Strona wnioskowała również o przekazanie przedmiotowych uchwał w postaci zeskanowanych dokumentów;

2) jakie są planowane w 2021 r., do podjęcia Uchwały Rady Gminy K.

o przystąpieniu do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na terenie Gminy K.; w powyższym zakresie Strona wniosła o przekazanie projektów uchwał lub wskazania obszarów, których uchwały te mają dotyczyć;

3) wskazanie wykonawców realizujących prace dotyczące stworzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, o których mowa

w pkt 1; w powyższym zakresie Strona wniosła również o przesłanie dokumentów dotyczących udzielenia im zamówienia publicznego,

tj. stosownego protokołu postępowania dokumentującego udzielenie zamówienia publicznego w tym określenie trybu postępowania, umów zawartych w tym zakresie z wykonawcami, a także ofert wszystkich wykonawców, którzy składali oferty w tych postępowaniach.

Pismem z 2 kwietnia 2021 r., stanowiącym odpowiedź na ww. wniosek Strony, przesłanym w tym samym dniu zgodnie z wnioskiem w formie poczty elektronicznej, Wójt Gminy K. :

1) ad 1) - wskazał aktualnie podjęte uchwały Rady Gminy K.

o przystąpieniu do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na terenie Gminy K., informując jednocześnie,

iż są one dostępne pod adresem strony internetowej bip.[...]

2) ad 2) – poinformował, że w chwili obecnej na 2021 r. nie zaplanowano

przystąpienia do sporządzenia kolejnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;

3) ad 3) - wskazał wykonawców planów zagospodarowania przestrzennego stosownie do uchwał Rady Gminy K. wskazanych w pkt 1 odpowiedzi na ww. wniosek Strony.

Wraz z ww. pismem Stronie przesłano skany wnioskowanej dokumentacji

w zakresie dotyczącym udzielenia zamówień publicznych w odniesieniu

do poszczególnych uchwał i wykonawców wskazanych w odpowiedzi na wniosek Strony.

Jednakże w zakresie dokumentacji dotyczącej wyboru urbanisty w planie zainicjowanym Uchwałą Nr [...] z dnia 26 marca 2009 r. Wójt Gminy K. poinformował, iż znajduje się ona w archiwum, natomiast w związku

z ogłoszonym 20 marca 2020 r. stanem epidemii na terytorium RP, znaczna część pracowników urzędu wykonuje pracę zdalną. W związku z powyższym Wójt Gminy K. poinformował Stronę, że przygotowanie dokumentacji wyboru powyższego urbanisty i jej udostępnienie nastąpi do 30 kwietnia 2021 r.

Następnie mailem z 30 kwietnia 2021 r., organ poinformował Stronę, że pomimo podjęcia licznych działań zmierzających do odnalezienia w dokumentacji przekazanej do archiwizacji, akt postępowania wyboru urbanisty do przeprowadzenia procedury miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z Uchwałą intencyjną Nr [...] z dnia 26 marca 2009 r., nie udało się znaleźć tych akt. Osoba odpowiedzialna za stanowisko ds. planowania przestrzennego w 2009 r. od ponad trzech lat nie pracuje już w urzędzie. Organ poinformował również, że zlecenie pozostaje nadal w archiwum i w przypadku odnalezienia dokumentacji zostanie

ona niezwłocznie udostępniona.

Strona wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie udostępnienie informacji publicznej, zarzucając Organowi naruszenie art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2020.2176 t.j. ze zm.; dalej "u.d.i.p."), poprzez:

- udostępnienie przez organ tylko części dokumentacji, żądanej przez Stronę, we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 17 marca 2021 r.,

i w konsekwencji pozostawanie przez organ w bezczynności, w zakresie udostępnienia pozostałej dokumentacji;

- nieudostępnienie przez organ, wbrew ustawowemu obowiązkowi

i w ustawowym terminie, żądanej przez Stronę informacji publicznej zgodnie

z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z 17 marca 2021 r.,

oraz niedokonanie czynności udostępnienia żądanej informacji publicznej

w nowym terminie wyznaczonym przez organ.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący wskazał argumenty celem ich poparcia. W ocenie Skarżącego wskazane przez organ przyczyny braku udostępnienia żądanych informacji są nie do zaakceptowania. Zmiana pracowników w aparacie pomocniczym Wójta Gminy K. ani związany z tym problem z odnalezieniem dokumentów

nie stanowi żadnego uzasadnienia dla bezczynności organu w niniejszej sprawie.

Skarżący wniósł o :

1) uwzględnienie skargi na bezczynność organu;

2) zobowiązanie organu do dokonania czynności udostępnienia nieudostępnionej dotychczas, a żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej objętej wnioskiem

o udostępnienie informacji publicznej z 17 marca 2021 r., tj.: stosownego protokołu postępowania dokumentującego udzielenie zamówienia publicznego w tym określenie trybu postępowania, a także ofert wszystkich wykonawców, którzy składali oferty w postępowaniu na wykonanie opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wskazanego na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. dla obszaru położonego

w obrębie K.;

3) stwierdzenie, że Wójt Gminy K. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;

4) wymierzenie Wójtowi Gminy K. grzywny w wysokości dwukrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego

na podstawie odrębnych przepisów;

5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny Skarżący wskazał na istotnie długi okres przekraczający 6 miesięcy w czasie, w którym organ

nie udostępnił wnioskodawcy żądanych informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Według organu wszystkie materiały, którymi dysponował, zostały udostępnione w ustawowo określonym terminie, a część dokumentów nie może zostać odnaleziona, o czym zawiadomiono wnioskodawcę. Organ nie mógł przekazać informacji, którymi

nie dysponuje, a tym samym w odniesieniu do tych dokumentów niemożliwe jest,

aby pozostawał w zwłoce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W myśl bowiem art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi

jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co miało miejsce

w rozpoznawanej sprawie.

W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.)

w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie

w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi

na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie

do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji

albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce

z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Sąd wskazuje ponadto, że cechą nadrzędną procedury związanej z dostępem do informacji publicznej jest szybkość postępowania, o czym świadczy chociażby ustawowy obowiązek rozpoznania wniosku w terminie czternastu dni. W związku

z powyższym, w orzecznictwie Sądów administracyjnych ugruntował się pogląd,

że w przypadku skarg na bezczynność w rozpoznaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej, nie należy uzależniać możliwości wniesienia takich skarg

do Sądu, od uprzedniego zrealizowania przez stronę skarżącą procedury opisanej

w art. 37 § 1 K.p.a. i wzywania pytanego podmiotu do usunięcia naruszenia prawa. Stosowanie tej procedury prowadziłoby bowiem do nieuzasadnionego wydłużania czasu, jaki ustawodawca zakreślił pytanym podmiotom na rozpoznanie wniosków

o udostępnienie informacji publicznej.

W przedmiotowej sprawie Skarżący domagał się informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja

o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje

bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację,

nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym

z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

Należy ponadto wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej

to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia

lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. NSA w wyroku z 5 lutego 1999 r., I SAB 90/98). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ

jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.

W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej

w rozumieniu ustawy, oznacza zatem brak podjęcia przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie, czynności albo udostępnienia informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej,

albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2012 r., II SAB/Kr 122/12). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji

lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni

od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. W kategoriach bezczynności organu traktować należy również brak innych stosownych czynności organu spośród katalogu czynności, które - rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej - co do zasady może on podjąć,

tj. m.in. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.

Reasumując, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął

on żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności

nie ma natomiast znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu

lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Ocena prawidłowości sposobu działania organu, do którego wpłynął wniosek wymaga zatem – co do zasady - stwierdzenia, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., i czy podmiot będący adresatem żądania jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości jak i nie jest sporne,

że żądanie Skarżącego dotyczyło udostępnienia informacji publicznej oraz, że Wójt Gminy K. jest pomiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej

w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane

do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

Odnosząc się z kolei do strony przedmiotowej Sąd zauważa, że u.d.i.p. określa ją bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Odwołując się do tego przepisu oraz art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r. w sprawach o sygn. akt II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów i informacji odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Wobec takiego rozumienia informacji publicznej, nie można mieć zatem wątpliwości, że wnioskowane przez Skarżącego informacje dotyczące udostepnienia stosownego protokołu postępowania dokumentującego udzielenie zamówienia publicznego w tym określenie trybu postępowania, a także ofert wszystkich wykonawców, którzy składali oferty w postępowaniu na wykonanie opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wskazanego na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. dla obszaru położonego

w obrębie K., należy kwalifikować jako mające charakter publiczny.

Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy Sąd w pierwszej kolejności podkreśla, że rozpoznawana sprawa nie dotyczy bezczynności w zakresie rozpoznania całości ww. wniosku Skarżącego z 17 marca 2021 r. Pomiędzy stronami nie jest bowiem sporne, że Organ pismem z 2 kwietnia 2021 r., w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udzielił Skarżącemu wnioskowanej informacji

w znacznej części - za wyjątkiem przekazania skanów dokumentów protokołu postępowania dokumentującego udzielenie zamówienia publicznego w tym określenie trybu postępowania, a także ofert wszystkich wykonawców, którzy składali oferty w postępowaniu na wykonanie opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wskazanego na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. dla obszaru położonego

w obrębie K.. W tym bowiem zakresie organ poinformował Skarżącego, działając w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., że ww. dokumenty zostaną udostępnione Skarżącemu do 30 kwietnia 2021 r. Jednakże pismem z 30 kwietnia 2021 r. organ poinformował Skarżącego, że "nie udało się znaleźć tych akt" a osoba odpowiedzialna za stanowisko ds. planowania przestrzennego w roku 2009 od ponad trzech lat nie pracuje w Urzędzie. Organ jednocześnie poinformował i zapewnił,

że "zlecenie pozostaje nadal w archiwum" i w przypadku odnalezienia

ww. dokumentacji zostanie ona niezwłocznie udostępniona Skarżącemu.

Z powyższego stanowiska organu, w ocenie Sądu, jednoznacznie wynika,

że jedyną przyczyną braku udostępnienia Skarżącemu wnioskowanej informacji

w powyższym zakresie jest niezakończony proces poszukiwań ww. dokumentacji

w archiwum Urzędu. Organ nie wskazał bowiem w piśmie z 30 kwietnia 2021 r.,

że nie posiada wnioskowanych dokumentów lecz, że "nie udało się ich znaleźć"

a proces poszukiwań jest w toku – "zlecenie nadal pozostaje w archiwum".

Przy czym w rozpoznawanej sprawie organ nie kwestionował ani faktu,

że wnioskowana przez Skarżącego informacja stanowi informację publiczną,

ani faktu, że informacja jest w posiadaniu organu. Organ nie wskazał bowiem,

co do zasady, na brak wnioskowanych dokumentów a jedynie na trwający proces

ich poszukiwania i de facto, działając bez podstawy prawnej, wyznaczył nowy, nieograniczony dla Organu termin udostępnienia żądanej informacji wskazując,

że dokumenty zostaną udostępnione kiedy Organ je znajdzie.

Wobec tego należy wskazać, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej w formie zwykłego pisma informującego wnioskodawcę, że podmiot zobowiązany, który posiada wprawdzie wnioskowaną informację publiczną, to jednak żądanej informacji

w terminie wynikającym z przepisów prawa nie udostępni z uwagi na niezakończony proces poszukiwania wnioskowanych dokumentów.

Sąd ponownie podkreśla, że jeżeli dany podmiot nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku, by nie pozostawać w stanie bezczynności, winien bądź w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku

bądź w terminie wynikającym z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z literalnego brzmienia

art. 4 ust. 3 u.d.i.p. oraz z wykładni celowościowej i systemowej tego przepisu wynika niewątpliwie, że informacji publicznej można domagać się od podmiotu, o którym mowa w ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., jeśli informację tę posiada. Jednakże powiadomienie

w powyższym zakresie powinno być nie tylko uzasadnione ale i w sposób jednoznaczny wskazywać na fakt braku posiadania wnioskowanej informacji

nie zaś stanowić instrument służący do braku realizacji obowiązków wynikających

z u.d.i.p.

Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 września

2020 r., I OSK 302/20, które to stanowisko sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela, zgodnie z ugruntowanym już poglądem judykatury, uwolnienie się z obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p. w przypadku powoływania się na fakt braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej polegać powinno po pierwsze - na złożeniu przez podmiot zobowiązany wobec wnioskodawcy jasnego oświadczenia o braku posiadania takich dokumentów,

a po drugie - na uwiarygodnieniu tego faktu. Stanowisko podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej powinno zatem zawierać takie informacje, które pozwolą na ocenę rzetelności twierdzenia o nieposiadaniu wnioskowanych dokumentów. Podkreśla się w tym zakresie, że wnioskodawca nie może być pozbawiony należnej mu ochrony, a mogłoby to mieć miejsce, gdyby samo ogólnikowe twierdzenie podmiotu zobowiązanego o nieposiadaniu żądanych informacji zwalniało z zarzutu bezczynności w ich udostępnieniu. Przedstawione informacje powinny być na takim poziomie szczegółowości, który w przypadku skargi na bezczynność pozwoli sądowi dokonać oceny czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście nie posiada żądanej informacji publicznej. Podkreśla

się przy tym, że tylko przy zachowaniu powyższych zasad możliwe jest zapewnienie wnioskodawcy realnej ochrony sądowej przed arbitralnymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznych, który z różnych przyczyn może dążyć do niewykonania spoczywających na nim ustawowych obowiązków. Skoro zasadą jest udostępnienie informacji, a ograniczenie tego prawa

jest wyjątkiem, to na podmiocie zobowiązanym do udzielenia informacji spoczywa ciężar wykazania przesłanek uniemożliwiających jej udostępnienie, także z powodu braku posiadania informacji publicznej (por. wyroki NSA: z 18 maja 2020 r.,

I OSK 2598/19 i cytowane tam orzecznictwo; z 25 września 2020 r., I OSK 302/20, CBOSA).

W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe okoliczności, nawet gdyby przyjąć, że pismo Organu z 30 kwietnia 2021 r. stanowi pismo informujące o braku wnioskowanych przez Skarżącego informacji, to pismo to powyższych wymogów

nie spełnia. Sam bowiem fakt wskazania, że nie odnaleziono wnioskowanych dokumentów w archiwum Organu a poszukiwania ich są w toku nie pozwala sądowi dokonać oceny czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście

nie posiada żądanej informacji publicznej. Również wskazanie, iż pracownik organu odpowiedzialny za stanowisko ds. planowania przestrzennego w 2009 r. nie pracuje już w Urzędzie nie zwalnia jeszcze organu z obowiązków dotyczących archiwizacji dokumentów i ich udostępnienia w trybie u.d.i.p.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał za niezasadne twierdzenia Organu o wywiązaniu się z obowiązku ciążącym na nim, jako na podmiocie zobowiązanym - w świetle przepisów u.d.i.p. - do udostępnienia Skarżącemu wnioskowanej informacji w spornym zakresie.

Organ, aby zwolnić się od zarzutu bezczynności powinien nie tylko w sposób jednoznaczny poinformować Skarżącego, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej ale wskazać nadto, co jest tego przyczyną. Przy czym Sąd szczególnie podkreśla, że przedstawione informacje w powyższym zakresie powinny

być na takim poziomie szczegółowości, który w przypadku skargi na bezczynność pozwoli sądowi dokonać oceny czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście nie posiada żądanej informacji publicznej. Pismo Wójta Gminy K. z 30 kwietnia 2021 r. wymagań takich nie spełnia.

Oznacza to, że Wójt Gminy K. nie mógł załatwić wniosku Skarżącego

w spornym zakresie pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. W konsekwencji organ dopuścił się bezczynności, która nie ustała, bowiem do chwili obecnej nie załatwił wniosku Skarżącego w spornym zakresie w formie przewidzianej przepisami u.d.i.p. Tym samym zasadne okazały się zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów art. 10 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

W związku z powyższym Sąd w punkcie I wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego w ww. zakresie. Mając to na uwadze Sąd w punkcie II wyroku orzekł,

na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o zobowiązaniu Wójta Gminy K.

do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 17 marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w spornym zakresie w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku mając przy tym na uwadze, że na akta sprawy składały

się akta sądowe a organ jest w posiadaniu wniosku Skarżącego i wszelkich pism, które zostały wytworzone przez organ i stanowiły odpowiedź na powyższy wniosek.

Jednocześnie punkcie III Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził,

że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo

w sposób oczywisty (por.: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa

i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).

Reasumując powyższe, Sąd uznał, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez Organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodził jednak przypadek oczywistego lekceważenia wniosku Skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

Sąd, na postawie 151 P.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie,

tj. oddalił wniosek Skarżącego o wymierzenie Wójtowi Gminy K. grzywny

w wysokości dwukrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, uzasadniające uwzględnienie tego wniosku.

Sąd zauważa wprawdzie, że zgodnie z treścią art. 149 § 2 P.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą wymierzenie organowi grzywny (jak również przyznanie

od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej) jest uwzględnienie skargi

na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. wobec organu jest jednak uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi

na przewlekłość czy bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości czy też bezczynności w postępowaniu. Podstawowe znaczenie ma zastosowanie grzywny, która pełni względem organu funkcje prewencyjno-represyjne. A zatem wymierzenie organowi grzywny jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu

w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa, co jednak w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu,

nie ma miejsca.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego oparte zostało na treści art. 200 P.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu

za wynik tego postępowania, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.

Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się: koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie [...]zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265); kwota [...]zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi ustalona na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości

oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U.2021.535 j.t.) oraz kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada

2006 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. Nr 225 poz. 1635 ze zm.).

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.