Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 324/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej koszty postępowania sądowego w wysokości 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.)

w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm. - dalej: u.s.u.s.) - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, Zakład) Oddział w B. uchylił w całości skierowaną do K. W. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżąca) decyzję ZUS Oddział w W. z [...] stycznia 2018 r. i na podstawie:

1. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.:

odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie 40 zł, w tym:

- z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - za okres 11/2001-12/2001 - w kwocie 35,74 zł;

- z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres 09/2011 - 02/2012 - w kwocie 4,26 zł;

2. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 - dalej: rozporządzenie):

odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 114.682,11 zł, w tym:

- z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - za okres 11/2001-02/2003, 06/2003-08/2003, 10/2003, 12/2003, 07/2004-08/2004, 10/2004-12/2004, 06/2006-02/2007, 04/2007-12/2007, 04/2008, 10/2008-03/2009, 06/2009, 10/2009-12/2009, 03/2010, 05/2010, 07/2010, 09/2010, 11/2010-12/2010, 02/2011-07/2016 - w łącznej kwocie

64.418,71 zł, w tym z tytułu: składek - 35.682,11 zł, odsetek liczonych na dzień 7/12/2017 - 27.425 zł, dodatkowej opłaty - 1.300,00 zł, kosztów upomnienia - 11,60 zł;

- z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne - za okres 07/2002, 09/2002, 01/2003, 08/2003, 10/2003-02/2004, 04/2004-06/2004, 08/2004-12/2004,12/2005, 06/2006-07/2006, 09/2006-02/2007, 04/2007-12/2007, 08/2008, 11/2008-03/2009, 09/2009-12/2009, 03/2010-05/2010, 07/2010, 09/2010-12/2010, 02/2011-07/2016 - w łącznej kwocie 43.222,63 zł, w tym z tytułu: składek - 26.362,83 zł, odsetek liczonych na dzień 7/12/2017 - 16.067 zł, dodatkowej opłaty - 550 zł, kosztów upomnienia - 242,80 zł,

- Fundusz Pracy - za okres 09/2007-12/2007, 11/2008-03/2009, 07/2009, 09/2009- 12/2009, 03/2010, 05/2010, 07/2010-07/2016 - w łącznej kwocie 7.040,77 zł, w tym

z tytułu: składek - 4.584,57 zł, odsetek liczonych na dzień 7/12/2017 - 2.115 zł, dodatkowej opłaty - 110 zł, kosztów upomnienia - 231,20 zł. Zakład wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został rozpatrzony w zakresie należności dotyczących składek, które nie uległy przedawnieniu. Informował, że odnośnie składek przedawnionych, strona otrzyma odrębną decyzję. Zaznaczył, że w systemie informatycznym ZUS nie odnotowano wniosków strony o abolicję. ZUS dowodził, że strona wystąpiła z wnioskiem o umorzenie jej zadłużenia

z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych wraz z odsetkami (wskazała na problemy osobiste, finansowe, zdrowotne i trudną sytuację rodzinną). Decyzją z [...] stycznia 2018 r., Zakład odmówił stronie umorzenia składek (także obciążających ją innych - związanych ze składkami - należności). Uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do umorzenia zaległości składkowych. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy - decyzją z [...] marca 2018 r. - Zakład utrzymał w mocy wydaną pierwotnie przez siebie decyzję. W/w decyzję strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który - wyrokiem z 12 września 2018 r. (III SA/Wr 231/18) -uchylił tę decyzję. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, ZUS odmówił stronie umorzenia wymienionych na wstępie należności składkowych. Dowodził, że zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek (w tym odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Podniósł, że przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s., który zawiera zamknięty katalog sytuacji,

w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Zaznaczył, że spełnienie którejkolwiek z przesłanek nie powoduje automatycznie podjęcia decyzji o umorzeniu należności, gdyż zapisy art. 28 ust. 3 u.s.u.s. określają jedynie warunki, w których zaległości mogą być umorzone. Ocenił, że

w sytuacji strony wystąpiła jedynie przesłanka wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Pomimo zaistnienia tej przesłanki, mogącej skutkować umorzeniem należności, ZUS postanowił - w ramach uznania administracyjnego oraz w kontekście zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego - odmówić stronie umorzenia należności z tytułu składek. Wykazał, że strona prowadzi gospodarstwo domowe z partnerem i jego matką wymagającą całodobowej opieki oraz że dochód na osobę w gospodarstwie domowym strony wynosi około 1.109,77 zł. Stwierdził, że z powyższego wynika, iż sytuacja strony nie charakteryzuje się ubóstwem. Dalej Zakład zważył, że w myśl art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia, należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład może umorzyć w/w należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W opinii Zakładu, zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają, że w przypadku strony nie zaistniała żadna z w/w przesłanek. I tak, Zakład przypomniał, że na jedną osobę w gospodarstwie domowym strony przypada dochód wynoszący około 1.109,77 zł, co świadczy o braku ubóstwa. Wskazał, że strona nie korzysta z pomocy społecznej, która jest udzielana osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej

a korzystanie z takiej formy wsparcia - zdaniem Zakładu - stanowi potwierdzenie, że dochody osoby zobowiązanej nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zakład dopatrzył się także możliwości podjęcia przez stronę pracy, mimo występujących u niej ograniczeń zdrowotnych. Stwierdził, że w sprawie nie występuje również okoliczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, która uniemożliwiłaby stronie uzyskiwanie dochodu. Dostrzegł, że strona powołała się na fakt sprawowania opieki nad matką partnera, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jednak strona nie otrzymuje zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną, co mogłoby przemawiać za umorzeniem jej należności. Zauważył, że strona posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Wywiódł, że rejestrując się w Urzędzie Pracy, strona - mimo sprawowania w/w opieki - wyraziła chęć podjęcia pracy, co stanowi, że opieka na chorą matką partnera umożliwia jej uzyskanie dochodu. ZUS podsumował, że w sprawie nie wystąpiły podstawy dla umorzenia stronie należności z tytułu składek. W skardze na decyzję Zakładu, skarżąc ją w całości, strona wniosła o zmianę tej decyzji przez uwzględnienie jej wniosku o umorzenie zobowiązań wobec ZUS, ew.

o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnioskowała także o zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) odmowę umorzenia zobowiązań, pomimo zaistnienia w jej przypadku przesłanek

z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., tj. całkowitej nieściągalności składek, w związku z:

a) zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienie odpowiedzialności na osoby trzecie;

b) stwierdzeniem przez organ egzekucyjny w jej przypadku braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

c) oczywistym faktem, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne;

2) odmowę umorzenia zobowiązań, mimo zaistnienia w stanie faktycznym sprawy przesłanki z § 3 ust. 1 rozporządzenia, tj. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności;

3) błędne i pozbawione podstaw prawnych założenie, że aby umorzyć zobowiązania zadłużenie winno powstać w wyniku nadzwyczajnych zdarzeń losowych, a co za tym idzie, zobowiązania powstałe w wyniku nie opłacania składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie powinny być umarzane;

4) bezpodstawne rozpatrywanie przesłanek do umorzenia zobowiązań przez pryzmat pozostawania w stanie ubóstwa, czy też konieczności korzystania przez zobowiązaną

z pomocy społecznej, jako potwierdzeniem jej aktualnej sytuacji finansowej;

5) przyjęcie, że zobowiązana może wykonywać lekkie prace, pomimo swojego stanu zdrowia i nieprzygotowania zawodowego, z całkowitym pominięciem faktu, że przez całą dobę opiekuje się ona matką swojego partnera życiowego - leżącą, chorą na Alzheimera, co całkowicie uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej; z kolei, gdyby ją podjęła, wynajęcie opiekunki spowodowałoby całkowitą utratę płynności finansowej jej partnera a tym samym pogorszenie także i jej sytuacji finansowej;

6) błędne uznanie, że ewentualny zasiłek opiekuńczy, otrzymywany przez nią

w związku z opieką nad matką partnera, mógłby być przesłanką do umorzenia zobowiązań, przy jednoczesnym nie kwestionowaniu choroby matki partnera oraz opieki nad nią sprawowanej przez nią;

7) bezpodstawne przyjęcie, że jest ona właścicielką samochodu [...] z 1996 r., gdy tymczasem samochód ten przed wielu laty został przez nią sprzedany a pieniądze uzyskane ze sprzedaży zostały przeznaczone na spłatę zobowiązań;

8) pominięcie jej sytuacji życiowej, która wpłynęła na powstanie zadłużenia w ZUS: niepracujący mąż, nieletnie dzieci na jej wyłącznym utrzymaniu a nadto faktu, że dopóki prowadziła działalność gospodarczą to obsługiwała dług a dopiero brak możliwości zarobkowych skłonił ją do złożenia wniosku o umorzenie zobowiązań;

9) błędną analizę sytuacji majątkowej: jej, partnera i rodziny, szczególnie przez pryzmat dochodów partnera i wydatków związanych z chorobą jego matki;

10) sprzeczności treści decyzji ze zgromadzonym materiałem dowodowym;

11) brak uzasadnienia w zakresie przyjęcia, że ciążące na niej zobowiązania nie uległy przedawnieniu, pomimo że datowane są one od 2001 r. Skarżąca krótko uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. Odpowiadając na skargę, ZUS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie Sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że wystąpiły podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja ZUS, odmawiająca stronie skarżącej umorzenia zaległości z tytułu należności składkowych (składek i ich pochodnych) za poszczególne miesiące lat 2001-2016. Podstawę prawną do analizy zasadności żądania strony o umorzenie należności z tytułu składek stanowią regulacje art. 28 ust. 1-3b u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia. W art. 28 ust. 1 u.s.u.s., ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (ust. 2) lub na szczególnych warunkach,

w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu. Stosownie do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność składek, o której mowa w ust. 2, zachodzi w sytuacja określonych w pkt 1-6. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przyjęto, że należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych (ust. 3b). W świetle § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przytoczone regulacje wskazują, że decyzja ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że - przy zaistnieniu choćby jednej z przesłanek - Zakład może, ale nie musi umorzyć należności składkowych. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 K.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 K.p.a., w myśl którego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W przypadkach, kiedy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania administracyjnego, sądowa kontrola jego decyzji dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego - wynikające z przepisów K.p.a. - reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. Trafnie przyjmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Bydgoszczy (wyrok z 15 września 2015 r., I SA/Bd 405/15, dostępny: CBOSA), że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione,

a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać m.in., że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez WSA

w Warszawie, w wyroku z 30 stycznia 2008 r. (V SA/Wa 2495/07, dostępny j/w),

w którym stwierdzono: "Fakultatywny charakter umorzenia nie uzasadnia odstąpienia od prowadzenia postępowania dowodowego oraz braku ustosunkowania się do zarzutów strony. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że przy wydawaniu tego rodzaju decyzji organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w ten sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym". Jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby

w ten sposób zrekonstruować stan faktyczny będący podstawą do trafnego zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei, w myśl art. 107 § 1 zdanie pierwsze K.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia

i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Stosownie do § 3 tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności

i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa. Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu, jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Odnosząc te rozważania do realiów tej sprawy, Sąd stwierdził, że - pomimo wytycznych w tym zakresie, zawartych z wyroku tutejszego Sądu z 12 września 2018 r. (III SA/Wr 231/18) - ZUS nie wykazał, że należności za najbardziej zadawnione okresy (począwszy od 2001 r.) nie uległy przedawnieniu (i dlaczego). ZUS wskazał jedynie

w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został rozpatrzony w zakresie należności dotyczących składek, które nie uległy przedawnieniu oraz poinformował, że w zakresie składek, które uległy przedawnieniu, strona otrzyma odrębną decyzję. Zdaniem Sądu, jednozdaniowa informacja Zakładu nie pozwala na ocenę, czy należności składkowe skarżącej, których dotyczy skarżona decyzja, uległy/nie uległy przedawnieniu w jakiejś części. Brak argumentacji decyzji w tym przedmiocie stanowi

o naruszeniu zasady przekonywania, zasady zaufania do organu, zasady informowania a stanowisko Zakładu nakazuje uznać za dowolne i pozbawione uzasadnienia. Według Sądu, ustalenie, jakie faktycznie ciążą na zobowiązanym zaległości, stanowi punkt wyjścia do oceny, czy w danej sprawie należności mogą być umorzone. Możliwość spłaty przez dłużnika należności trzeba bowiem odnosić do wysokości tych należności. Brak wykazania, jaka jest faktycznie kwota zaległości, które mogłyby być umorzone, co ma miejsce w sprawie, jest wystarczającą przesłanką do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę, ZUS obowiązany jest pierwotnie ustalić wysokość ciążących na stronie zaległości, z uwzględnieniem kwestii ewentualnego przedawnienia części z nich. Organ winien wykazać, odnośnie poszczególnych należności, jaki zastosował okres przedawnienia (5/10 lat), czy zaistniały okoliczności (jakie) zawieszające bieg terminu przedawnienia oraz podać podstawę prawną (także przedstawić dowody np. dające możliwość zawieszenia biegu terminu przedawnienia). Dalej Sąd zauważa, że w sprawie trzeba wyjaśnić, czy strona faktycznie posiada majątek, który może być egzekwowany. Chodzi mianowicie o samochód [...]

z 1996 r. Zakład twierdzi bowiem, że skarżąca pozostaje właścicielem w/w samochodu gdy tymczasem skarżąca podnosi, że samochód ten przed wielu laty został przez nią sprzedany a pieniądze uzyskane ze sprzedaży zostały przeznaczone na spłatę zobowiązań. Tutaj Sąd zauważa, że na rozprawie pełnomocnik skarżącej przedłożył do akt, dopuszczony jako dowód w sprawie, dokument - postanowienie ZUS O/W.

z [...] listopada 2019 r., z uzasadnienia którego wynika, że skarżąca nie figuruje

w rejestrach jako właściciel pojazdów. Wyjaśnienie powyższego jest konieczne celem rozważenia, czy w sytuacji skarżącej zaistniały inne (poza stwierdzoną przez organ) przesłanki całkowitej nieściągalności, określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., co organ winien uczynić ponownie rozpoznając sprawę. W kwestii zastosowania w sprawie regulacji § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia (pkt 2 nie miał bezspornie zastosowania ponieważ strona nie wskazywała na fakt poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia), ZUS dowolnie przyjął brak występowania u skarżącej przesłanki z pkt 3 (konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności). Zdaniem Sądu, posiadanie przez skarżącą formalnego statusu osoby bezrobotnej oraz nie pobieranie zasiłku opiekuńczego nie stanowi - wbrew stanowisku Zakładu, że sprawując całodobową opiekę nad osobą przewlekle chorą (okoliczność niesporna między stronami) skarżąca nie została faktycznie pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego jej opłacenie należności. Należy bowiem zadać pytanie, kiedy - opiekując się przez całą dobę obłożnie chorą matką swojego partnera życiowego - skarżąca miałaby ewentualnie ten dochód uzyskiwać. Przyjmując nawet, że skarżąca mogłaby - co do zasady - pogodzić opiekę nad osobą chorą z pracą zawodową, wypada zadać drugie pytanie, a mianowicie, czy osoba tak schorowana jak skarżąca i z tak ograniczonymi możliwościami zarobkowania (niemożność wykonywania pracy wymagającej stania, chodzenia i sprawności rąk; możliwość wykonywania pracy jedynie w charakterze: szatniarka, portier, recepcjonistka), jest w stanie pracować zawodowo i jednocześnie opiekować się osobą przewlekle chorą. Odpowiedzi na tak postawione pytania winien udzielić Zakład ponownie analizując występowanie

w sytuacji skarżącej analizowanej przesłanki. Powyższe stanowi, że Zakład nie ocenił prawidłowo także sytuacji skarżącej

w kontekście wystąpienia w jej przypadku przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W opinii Sądu, powyższe stanowi o tym, że - orzekając w sprawie - ZUS naruszył art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia

a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, Zakład winien uwzględnić zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu. Z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa materialnego i procesowego, Sąd

- uwzględniając regulacje art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości (pkt I sentencji wyroku). Na zasądzoną kwotę kosztów sądowych (pkt II sentencji wyroku) składają się koszty zastępstwa prawnego (480 zł) oraz opłata za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł).

-----------------------

10