Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 149/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 7, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 30 ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w [...] na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Wspólnotę Mieszkaniową A w [...] jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 24 stycznia 2017 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 25 listopada 2016 r.

Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny.

Pismem z dnia 15 września 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu zawiadomił Wspólnotę Mieszkaniową A w [...] o kontroli zaplanowanej na dzień 14 października 2016 r. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół wraz z dokumentacją fotograficzną.

Zawiadomieniem z dnia 25 października 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu powiadomił Wspólnotę Mieszkaniową A w [...] o wszczęciu postępowania w sprawie montażu siatki reklamowej na budynku przy ulicy [...] w [...] .

Decyzją z dnia 25 listopada 2016 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] zdemontowanie urządzenia reklamowego (siatki przytwierdzonej do ściany za pomocą stalowych linek oraz stalowych kotew), usytuowanego na północnej elewacji budynku przy ul. [...] w [...]. Jako podstawę prawną podał art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.), dalej Prawo budowlane oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.), dalej K.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał na wyniki przeprowadzonej w dniu 14 października 2016 r. kontroli ww. obiektu i zawarte w sporządzonym protokole ustalenia, że na elewacji północnej (ściana boczna od strony [...]) budynku przy ul. [...] w [...] zamontowano we wrześniu 2016 roku urządzenie reklamowe w postaci siatki, zawierające m.in. odwzorowanie [...], nazwę firmy "[...]" oraz hasło reklamowe "[...]". Wymienione urządzenie reklamowe do ściany północnej (bocznej, szczytowej) budynku przytwierdzone jest za pomocą linek stalowych oraz stalowych kotew. Urządzenie reklamowe jest dużych rozmiarów, zaczyna się na wysokości pierwszego piętra budynku i obejmuje swoim zasięgiem całą elewację, nie posiada podświetlenia. Organ ustalił, że inwestorem montażu ww. urządzenia reklamowego jest Wspólnota Mieszkaniowa w budynku przy ul. [...] w [...], która nie występowała do organu administracji architektoniczno-budowlanej ze zgłoszeniem zamiaru wykonywania robót budowlanych bądź z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Dodał organ, że budynek przy ul. [...] w [...] jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków oraz położony jest w strefie "A" - ochrony konserwatorskiej, wyznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "[...]" w [...] (uchwała Nr LXII/641/10 Rady Miasta Opola z dnia 28 stycznia 2010 r.). Lokalizacja przedmiotowego urządzenia reklamowego jest niezgodna z ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jego instalacja odbyła się bez uzgodnień z Opolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Opolu. Następnie, organ przytaczając brzmienie przepisów mających zastosowanie w sprawie, wyjaśnił rozumienie pojęcia roboty budowlane oraz reklama, przywołując brzmienie przepisu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych i uznał, że przez tablice i urządzenie reklamowe należy rozumieć nośnik informacji i promocji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami. Dostrzegając możliwość zakwalifikowania reklamy jako budowli, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, obiektu małej architektury, w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane lub tablicy i urządzenia reklamowego, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego stwierdził, że badany w sprawie nośnik reklamy zamontowany na elewacji północnej budynku przy ul. [...] w [...] nie jest budowlą ani obiektem małej architektury, gdyż takiej klasyfikacji przeczą definicje określone w art. 3 pkt 3 i pkt 4 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie siatka mocowana do ściany budynku za pomocą linek stalowych, które przytwierdzono stalowymi kotwami do ściany budynku stanowi urządzenie reklamowe, jakie podlega szczególnej regulacji na gruncie Prawa budowlanego, tj. art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 2. Organ uzasadniał dalej, że zamontowanie w sposób trwały nośnika reklamowego do budynku przy ul. [...] w [...] stanowiło montaż urządzenia reklamowego, a wykonane roboty są robotami budowlanymi, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego i ich rozpoczęcie wymagało od inwestora wcześniejszego zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. Dodał organ, że w trakcie postępowania bezspornie ustalono, iż inwestor nie legitymuje się wymaganym dla tego typu inwestycji zgłoszeniem, a zatem co do zasady, organ winien podjąć czynności związane z trybem, o którym mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. W sprawie nie istnieje jednak możliwość nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, gdyż wykonane roboty naruszają przepis obowiązującego prawa miejscowego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" w [...] (uchwała Nr LXII/641/10 Rady Miasta Opola z dnia 28 stycznia 2010 r.). Dla terenu, na którym znajduje się budynek przy ul. [...] w [...], stosownie do treści zawartej w § 5 ust. 2 pkt 4 lit. d planu, w zakresie reklamy obowiązuje zakaz umieszczania reklam na bocznych ścianach budynków. Stosownie zaś do § 7 pkt 5 lit. e tego planu obowiązuje zakaz lokalizacji na terenie lub instalowania na elewacjach i dachach budynków urządzeń technicznych i reklamowych bez powiązania z formą i detalem architektonicznym budynku. Dalej organ wskazał, że przyjęcie, iż doszło do naruszenia § 5 ust 2 pkt 4 lit. d planu, wynika z ustaleń poczynionych podczas czynności dowodowych przeprowadzonych przez inspektora organu, w tym z charakterystyki spornego nośnika reklamowego, który wobec treści w nim zawartych ma cechy reklamy. Podniósł nadto organ, że sporna reklama nie wiąże zaprezentowanego obrazu reklamowego z formą i detalami architektonicznymi budynku, który ma walory zabytkowe. Stąd też, skoro ww. zapisy planu zagospodarowania przestrzennego stanowią generalną przeszkodę dla zastosowania przez organ nadzoru budowlanego tzw. trybu legalizacyjnego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to w sprawie wystąpiła konieczność zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wyjaśnił także organ, że stan poprzedni obiektu budowlanego będzie stanem, kiedy na elewacji budynku przy ul. [...] w [...] nie było zamontowanego urządzenia reklamowego.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa A w [...], reprezentowana przez zarząd. We wniesionym odwołaniu podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, niezgodną z prawem i naruszającą interes społeczny; art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 1 października 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, z późn. zm.) w zw. z art. 2 pkt 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, z późn. zm.) i uznanie, iż siatka maskująca zawieszona na bocznej elewacji budynku przy ul. [...] w [...] jest urządzeniem reklamowym (reklamą), gdy tymczasem siatka ta nie ma cech reklamy; art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w zw. z jej art. 30 ust. 1 pkt 2 i uznanie, że prace związane z montażem siatki maskującej wymagały zgłoszenia, gdy tymczasem zamontowana na elewacji budynku siatka nie ma cech reklamy i nie może zostać uznana za urządzenie reklamowe (reklamę); § 5 ust. 2 pkt 4 lit. d uchwały Nr LXII/641/10 Rady Miasta Opola z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w [...] i zastosowanie go w sprawie, gdy tymczasem przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż zamontowana na elewacji budynku siatka nie ma cech reklamy i nie może zostać uznana za urządzenie reklamowe (reklamę); § 7 pkt 5 lit. e ww. uchwały i niezastosowanie go w sprawie, gdy tymczasem zamontowana na bocznej elewacji budynku przy ul. [...] w [...] siatka maskująca jest formą, kolorystyką i wielkością powiązana z detalami architektonicznymi budynku oraz budynków sąsiadujących i koresponduje z całą okolicą. Wskazując na powyższe odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia, z którego będzie wynikać, iż siatka maskująca zamontowana na bocznej elewacji budynku przy ul. [...] w [...] nie jest urządzeniem reklamowym (reklamą) i tym samym do jej montażu nie było wymagane zgłoszenie budowlane oraz nie jest wymagane jej zdemontowanie. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że przedmiotowa decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa i wymaga kontroli instancyjnej, gdyż organ w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do ewentualnych okoliczności działających na korzyść strony, a w sprawie wyeksponowane i poddane zostały rozbudowanej analizie okoliczności działające na niekorzyść strony. Analizując sprawę oraz podstawę prawną przywołaną przez organ, nie godziła się odwołująca, iż siatka maskująca zamontowana na budynku przy ul. [..] w [...] jest reklamą. Przytaczając definicję zawartą w Dyrektywie 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej, zgodnie z którą przez pojęcie "reklamy" rozumie przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań, stwierdziła, że na zamontowanej siatce maskującej trudno dopatrzyć się informacji promującej daną osobę, dane przedsiębiorstwo, dany towar, daną usługę, dane przedsięwzięcie, czy w końcu ruch społeczny. Zdaniem odwołującej, zamontowana siatka maskująca nie promuje żadnego podmiotu i żadnej usługi oraz nie zachęca do kupienia żadnego towaru (art. 2 pkt 16a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z jej art. 2 pkt 16c) i na powyższe cechy nie wskazują słowa "[...]", czy "[...]", których w żaden sposób nie można powiązać, z konkretną osobą, przedsiębiorstwem, towarem, usługą etc., a skoro tak, to rodzi się pytanie co określone przez organ "urządzenie reklamowe" miałoby reklamować. Strona dodała nadto, że uznaje zamontowane "urządzenie" na elewacji budynku za siatkę maskującą, której zadaniem było zasłonięcie niedoskonałości bocznej ściany budynku, której wygląd pozostawia wiele do życzenia. Wiek budynku, jego historia oraz naprawy techniczne sprawiły, że elewacja budynku co do zasady wymaga rewitalizacji, niemniej z racji wysokiej kosztowności takiego przedsięwzięcia Wspólnota Mieszkaniowa postanowiła wpierw zasłonić brzydko wyglądającą elewację siatką maskującą, która w pełni jest powiązana z formą i detalem architektonicznym budynku. Zauważyła Wspólnota, że kolorystyka siatki "zlewa" się z ścianami budynku i komponuje z elewacjami budynków sąsiadujących, siatka [...] na elewacji oraz w [...], co winno być odczytywane nie jako forma reklamy, ale jako forma rozweselenia i odwrócenia uwagi od tego, iż pod siatką jest ściana, którą należy odświeżyć. Dodała, że dzięki zamontowanej siatce maskującej, elewacja budynku nie rzuca się przechodniom w oczy, gdyż nie odstaje od architektury sąsiadujących budynków.

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 stycznia 2017 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał na ustalony w sprawie materiał dowodowy oraz przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, tj. art. 3 pkt 1 i 3, art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Porównując definicje obiektu budowlanego i obiektu małej architektury z opisanym urządzeniem - zadrukowaną siatką stwierdził, że nie spełnia ono ustawowej definicji obiektu budowlanego. Zgodził się z organem pierwszej instancji, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera samodzielnej definicji takiego urządzenia i stąd definicji takiej należy poszukać w systemie norm prawnych oraz w powszechnym stosowaniu pojęcia "reklama", "urządzenie reklamowe". Uzasadniał organ, że obserwacja ww. zadrukowanej siatki, która znajduje się miejscu publicznym i jest dostępna dla osób postronnych, doprowadziła go do przekonania, że treści na niej ujawnione mają charakter ogłoszenia firmy świadczącej m.in. [...] i zachęcającego do korzystania z oferowanych przez nią usług i towarów, czyli stanowią reklamę w powszechnym znaczeniu tego słowa. Wskazał, że wbrew stanowisku odwołującej, po wpisaniu w popularną wyszukiwarkę internetową haseł "[...]" i "[...]" w wynikach pojawia się strona internetowa firmy "[...]", która zajmuje się m.in. [...] (vide: http://www.[...]), a zgodnie z podanymi na stronie danymi, kontakt jest możliwy w siedzibie firmy przy ul. [...] w [...] (http://www.[...]). Znajdujące się na urządzeniu hasła nie stanowią więc przypadkowych haseł, lecz odnoszą się do konkretnych usług oferowanych przez konkretny podmiot, spełniając zatem wymogi stawiane reklamom, w tym opisane w przywołanej przez odwołującą Wspólnotę Dyrektywie 2006/114/WH Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej. Argumentował organ odwoławczy, że treści prezentowane na spornej siatce mają charakter promocji usługi ([...]) oraz firmy ("[...]"), a sama siatka stanowi nośnik tejże reklamy, ma ona charakter materialny, jak również posiada elementy konstrukcyjne i mocujące niezbędne dla jego prawidłowego użytkowania, przy czym bez znaczenia pozostaje to, czy elementy te stanowią komplet wraz z siatką, czy też została ona w nie specjalnie doposażona na potrzeby pełnionej funkcji i stąd też stanowi urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Wykonanie tego urządzenia reklamowego stanowi specyficzny rodzaj robót budowlanych, które nie są co prawda wymienione w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, lecz podlegają reglamentacji Prawa budowlanego oraz organów nadzoru budowlanego tę ustawę stosujących i wymagają zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Inwestorzy nie dokonali zgłoszenia instalacji ww. siatki na budynku przy ul. [...] w [...] i dlatego wykonane roboty stanowiły samowolę budowlaną, do której zastosowanie będą miały przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Następnie, organ przytaczając brzmienie przepisu 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego oraz analizując postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji na tym terenie instalowania na elewacjach i dachach budynków urządzeń technicznych i reklamowych bez powiązania z formą i detalem architektonicznym budynku uznał, ze nie istnieje możliwość podejmowania czynności naprawczych. Budynek przy ul. [...] w [...] ujęty został w gminnej ewidencji zabytków oraz usytuowany jest w strefie "A" ochrony konserwatorskiej, wyznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "[...]". O objęciu obiektu taką ochroną decydują walory (historyczne, architektoniczne), jakie budynek sobą reprezentuje. Trudne zatem do pogodzenia z koniecznością zachowania jego historycznej wartości jest zamontowanie nowoczesnego urządzenia reklamowego. Siatka nie nawiązuje do detali architektonicznych budynku, które w swej frontowej części posiadają liczne elementy ozdobne przesądzające o jej zabytkowym charakterze (attyki. gzymsy). Nie można także stwierdzić, że powstała ona w nawiązaniu do znajdującego się w tle budynku [...], zdobionego równie bogato, co front budynku przy ul. [...]. Stanowi ona jedynie odwzorowanie istniejącego układu [...] oraz treści reklamowe. Biorąc pod uwagę ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności to, że badana siatka jest nośnikiem reklamy - urządzeniem reklamowym, organ stwierdził, że przepisy prawa miejscowego nie zezwalają na istnienie spornej inwestycji i dlatego niemożliwe jest aby siatka mogła legalnie funkcjonować na elewacji budynku przy ul. [...], gdyż nie da się jej doprowadzić do stanu zgodnego z prawem - miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie zgodziła się z ww. decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze skarżąca ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 1 października 1985 roku o drogach publicznych w zw. z art. 2 pkt 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i uznanie, iż siatka maskująca zawieszona na bocznej elewacji budynku przy ul. [...] w [...] jest urządzeniem reklamowym (reklamą), gdy tymczasem siatka ta nie ma cech reklamy; art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w zw. z jego art. 30 ust. 1 pkt 2 i uznanie, że prace związane z montażem siatki maskującej wymagały zgłoszenia, gdy tymczasem zamontowana na elewacji budynku siatka nie ma cech reklamy i nie może zostać uznana za urządzenie reklamowe (reklamę); § 5 ust. 2 pkt 4 lit. d uchwały Nr LXII/641 /10 Rady Miasta Opole z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w [...] i zastosowanie go w sprawie, gdy tymczasem przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż zamontowana na elewacji budynku siatka nie ma cech reklamy i nie może zostać uznana za urządzenie reklamowe (reklamę); § 7 pkt 5 lit. e ww. uchwały i niezastosowanie go w sprawie, gdy tymczasem zamontowana na bocznej elewacji budynku przy ul. [...] w [...] siatka maskująca jest formą, kolorystyką i wielkością powiązana z detalami architektonicznymi budynku oraz budynków sąsiadujących i koresponduje z całą okolicą. Wskazując na powyższe skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i powieliła argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu odwołania. Konkludując przedstawione rozważania zaakcentowała, że organy wadliwie wskazały podstawy wydania decyzji nakazującej zdemontowanie siatki maskującej, gdyż w sprawie nie miały do czynienia z urządzeniem reklamowym, tj. z przedmiotem materialnym przeznaczonym lub służącym ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, innym niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16c ustawy i planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), gdyż siatka maskująca zamontowana na elewacji budynku przy ul. [...] w [...], z pewnością takim urządzeniem nie jest, gdyż niczego nie reklamuje, a jedynie maskuje niedoskonałości bocznej ściany budynku.

Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Dodał, że podniesione przez skarżącą kwestie w skardze są nieuzasadnione i nie zasługują na uwzględnienie i stąd też podtrzymuje stanowisko oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm. - dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] zdemontowanie urządzenia reklamowego usytuowanego na północnej elewacji budynku przy ul. [...] w [...]. Analiza akt sprawy oraz wniesionej skargi sprowadza się do ustalenia, czy zamontowanie siatki przytwierdzonej do ściany za pomocą stalowych linek oraz stalowych kotew na bocznej elewacji budynku, odwzorowującej [...] oraz przedstawiającej [...], nazwę firmy "[...]" ([...]) oraz hasło reklamowe "[...]" prezentuje treści reklamowe i stanowi w istocie reklamę firmy, której siedziba mieści się w budynku skarżącej.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.), zwanej nadal Prawem budowlanym lub P.b.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności zauważyć należy, że przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego zawierają zamknięty katalog robót budowlanych, w stosunku do których ustawodawca odstąpił od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zastępując go wymogiem dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót. I tak, stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, obowiązkiem zgłoszenia objęte zostały roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b. dotyczą instalacji m.in. urządzeń reklamowych na budynkach. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, iż instalacja urządzeń na obiektach budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. od sposobu ich montażu, co uzasadniałoby zastosowanie art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Roboty budowlane zdefiniowane zostały w art. 3 pkt 7 P.b. i jest to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Odnotować należy także, iż "instalowanie", które jest "montowaniem urządzenia technicznego" (vide: Słownik języka polskiego pod redakcją prof. S. Dubisza tom 1, Wydawnictwo Naukowe PWN W-wa 2003, s. 1221) może polegać zarówno na połączeniu różnych elementów w jedną całość użytkową, umożliwiającą wykorzystanie konstrukcji zgodnie z jej przeznaczeniem, jak i zamontowaniu całej konstrukcji na jakimś obiekcie budowlanym. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja wystąpiła i na ścianie budynku doszło do zamontowania urządzenia – siatki przytwierdzonej do ściany za pomocą stalowych linek oraz stalowych kotew na bocznej elewacji budynku. Kwestia ta nie jest między stronami sporna.

W sprawie nie jest kwestionowanym nadto, że skarżąca nie dokonała zgłoszenia wykonanych robót, jak i że na terenie, na którym posadowiony jest budynek, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" w [...] (uchwała Nr LXII/641/10 Rady Miasta Opola z dnia 28 stycznia 2010 r.), a budynek przy ul. [...] w [...] jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków oraz położony jest w strefie "A" - ochrony konserwatorskiej. Zgodnie z postanowieniami ww. uchwały dla terenu, na którym znajduje się budynek przy ul. [...] w [...] obowiązuje - stosownie do treści § 5 ust. 2 pkt 4 lit. d, zakaz umieszczania reklam na bocznych ścianach budynków. Nadto, § 7 pkt 5 lit. e ww. planu statuuje zakaz lokalizacji na tym terenie lub instalowania na elewacjach i dachach budynków urządzeń technicznych i reklamowych bez powiązania z formą i detalem architektonicznym budynku. Powyższe, prawidłowe ustalenia organów obu instancji, i nie negowane przez skarżącą, są istotne z uwagi na brzmienie przepisów art. 50-51 P.b. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b. Przepisy art. 51 P.b. znajdują zastosowanie również do robót budowlanych zakończonych, a wtedy wydanie decyzji, o których mowa w tym artykule nie jest ograniczone terminem (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1060/15 – http://www. orzeczenia. Nsa. gov.pl). W tym miejscu dodać należy, iż w trybie naprawczym (art. 50-51 P.b.) nie chodzi o to, aby organ nakazał lub odmówił nakazania rozbiórki, lecz o to aby w toku prowadzonego postępowania ustalił, czy doszło do wykonania robót budowlanych, które mogą skutkować koniecznością dokonania odpowiednich zmian mając na uwadze słuszny interes osób trzecich oraz czy jest możliwe nakazanie wykonania przez inwestora takich czynności lub robót budowlanych, które doprowadziłyby obiekt do stanu zgodnego z prawem i z poszanowaniem wspomnianych interesów osób trzecich. Dopiero brak możliwości nakazu wykonania odpowiednich czynności lub robót, przy jednoczesnym ustaleniu, że doszło do wykonania robót budowlanych naruszających obowiązujący porządek prawny, może skutkować nakazem rozbiórki bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.).

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wyjaśnienia wymagało, i organy w tym zakresie poczyniły niezbędne ustalenia, czy zamontowana siatka na ścianie bocznej budynku zawiera reklamę i z tego powodu wyczerpuje ograniczenia wynikające z przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organom obu instancji nie umknęło, że w przepisach Prawa budowlanego brak jest legalnej definicji pojęcia "reklama" i stąd też zasadne było poszukiwanie jego wyjaśnienia w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, ze zm.), która w art. 4 pkt 23 stanowi, że reklama to umieszczona w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, 904 i 961), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, 1688 i 1936 oraz z 2016 r. poz. 422). Przepis ten w zakresie zdefiniowania pojęcia reklama odsyła m.in. do art. 2 pkt 16b i c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który za "tablicę reklamową" nakazuje uznać przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16b ww. ustawy), zaś za "urządzenie reklamowe - przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Z powyższego wynika, że reklama jest nośnikiem informacji wizualnej, przedstawiającej w jakiejkolwiek materialnej formie (tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego – wraz z elementami konstrukcyjnymi), zawierającym i przedstawiającym treści, które mają na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu towarów lub skorzystania z określonych usług. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, kierując się słownikowym rozumieniem pojęcia reklamy należy wskazać, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. także Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red. M. Bańki, PWN, Warszawa 2003). Podobnie pojęcie reklamy jest rozumiane przez Sąd Najwyższy, który w wyroku z 2 października 2007 r. (sygn. akt II CSK 289/07) stwierdził, że: "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Jednakże, powszechnie za reklamę uważa się wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów oceniających ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. Przy rozróżnieniu zwykłej informacji od reklamy trzeba mieć zatem na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną kryje się zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana". Podobnie reklamę zdefiniowano w art. 2 Dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz.U.UE.L z 2006 r., nr 376, s. 21), w którym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań. Jednocześnie trzeba podkreślić, że element motywacyjny, charakteryzujący reklamę (zachęta do nabycia towarów/usług) nie musi wynikać wprost z jej treści. Pod względem treści reklama nie musi więc różnić się od zwykłej informacji. O tym, czy informacja jest reklamą świadczy cel jej rozpowszechniania. Z kolei cel (intencje) należy odczytywać na podstawie okoliczności, kontekstu, w którym ta informacja funkcjonuje (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 514/16 – powołana wyżej strona internetowa).

W świetle powyższego, zasadnie organy obu instancji uznały, że treści zaprezentowane na zamontowanej siatce stanowią reklamę firmy, która ma siedzibę w spornym budynku (logo zawierające nazwę firmy "[...]" w [...]) oraz promują usługi tej firmy poprzez zamieszczenie hasła reklamowego "[...]". Trafnie też organ odwoławczy wskazał na przedmiot działalności ww. firmy. Dodać należy, że ten sposób przyciągania uwagi i zainteresowania potencjalnych klientów działalnością firmy wykracza poza zwykłą informację o siedzibie firmy i stanowi niestandardową reklamę. Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, wykonane roboty budowlane związane były z zainstalowaniem reklamy i naruszają postanowienia uchwały Nr LXII/641/10 Rady Miasta Opola z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego "[...]" w [...], tj. § 5 ust. 2 pkt 4 lit. d statuującego zakaz umieszczania reklam na bocznych ścianach budynków oraz § 7 pkt 5 lit. e zakazującego lokalizacji na terenie lub instalowania na elewacjach i dachach budynków urządzeń technicznych i reklamowych bez powiązania z formą i detalem architektonicznym budynku. Sąd w pełni aprobuje pogląd organu odwoławczego, że przedmiotowa reklama nie jest powiązana z formą i detalem architektonicznym budynku (attyki, gzymsy), który w frontowej części posiada liczne elementy ozdobne przesądzające o jego zabytkowym charakterze, a które zdecydowały o objęciu obiektu ochroną konserwatorską. W związku z powyższym Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze.

Dodać należy jeszcze, że wydanie decyzji mającej oparcie w art. 51 ust. 1 P.b. poprzedzone było nie tylko przeprowadzoną kontrolą, ale także postępowaniem wyjaśniającym, mającym na celu stwierdzenie, czy możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ustalenie przez organy, że w sprawie nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa (zakaz lokowania na tym obszarze reklam, ustanowiony w przepisach prawa miejscowego), spowodowało, że organy obowiązane były nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Orzekające w sprawie organy zebrały materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na właściwe rozstrzygnięcie sprawy, poczyniły ustalenia stanu faktycznego opierając się na całokształcie zgromadzonych dowodów oraz dokonały jego oceny w sposób wnikliwy i wszechstronny. Jednocześnie uzasadnienie zaskarżonych decyzji opowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.