Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 293/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji w Ł., po rozpoznaniu odwołania S. D. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 14 czerwca 2018 r. skarżący za pośrednictwem aplikacji eWniosekPIus złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r., w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności dla krów oraz płatności dla bydła. 15 czerwca i 2 lipca 2018 r. za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus skarżący zmienił wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2018 r.

4 kwietnia 2019 r. organ I instancji wydał decyzję, w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r., w której umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej, powierzchni 0,05 ha wycofanej zmianą do wniosku z 2 lipca 2019 r. i przyznał: płatność redystrybucyjną w wysokości 4 741,86 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 64,41 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; płatność dla bydła w wysokości 5 782,26 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 78,54 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; płatność dla krów w wysokości 7 373,84 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 100,16 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; jednolitą płatność obszarową w wysokości 83 570,67 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 9 667,86 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i zastosowanie współczynnika korygującego; płatność za zazielenienie w wysokości 61 737,33 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 838,62 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego oraz przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 2 154,43 zł.

W odwołaniu skarżący zakwestionował ustalenia organu I instancji w zakresie powierzchni zatwierdzonej do płatności oraz wysokości kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

Organ II instancji podzielając stanowisko organu pierwszej instancji decyzją z dnia 18 czerwca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 4 kwietnia 2019 r. Organ wskazał, że wartość powierzchni stwierdzonej na danej działce ewidencyjnej nie może być większa niż maksymalny kwalifikowany obszar dla tej działki i dlatego w trakcie kontroli administracyjnej organ pierwszej instancji pomniejszył powierzchnię kwalifikującą się do płatności o 8,16 ha oraz dostosował ją do aktualnych powierzchni MKO oraz największego spójnego obszar. W decyzji organu I instancji zawarto spis działek ewidencyjnych wraz z ich zadeklarowaną we wniosku powierzchnią, powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli administracyjnej oraz powierzchnią pomniejszeń z tytułu aktualizacji powierzchni MKO.

30 kwietnia 2019 r. skierowano pismo do Biura Kontroli na Miejscu z prośbą o analizę w systemie LPIS zasadności modyfikacji danych referencyjnych zgodnie ze złożonym odwołaniem od decyzji, w odpowiedzi na które Biuro Kontroli na miejscu podtrzymało ustalenia dotyczące MKO na spornych działkach. Biuro Kontroli na miejscu poinformowało, że MKO zostało ustalone w oparciu o wyniki wizytacji terenowej przeprowadzonej gospodarstwie rolnym strony w dniach 8-25 listopada 2017 r.

W ocenie organu II instancji, mając na uwadze akta sprawy oraz dostępne dane w systemie informatycznym ARiMR, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił powierzchnie obszaru zatwierdzonego do płatności w gospodarstwie skarżącego. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 211,21 ha. Powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego wyniosła 203,05 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a powierzchnia stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 4,02 %. 1,5 krotność stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 12,24 ha. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchni, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 190,81 ha. W 2018 r. ponownie została nałożona na stronę kara administracyjna do tego środka wsparcia bezpośredniego, z uwagi na to kwota umorzona podlega zwrotowi, w konsekwencji czego kwota płatności została pomniejszona na podstawie art. 19a ust 3 rozporządzenia nr 640/2014 o wysokość kwoty 2 873,15 zł. Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 83 570,67 zł.

Wykryte w toku kontroli administracyjnej nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnością obszarową, obligowały organ pierwszej instancji do zastosowania art. 19a rozporządzenia nr 640/2014 i w konsekwencji zastosowania sankcji. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła w analizowanej sprawie 2 255,95 zł, zaś wskaźnik wyniósł 95,50%, kwota z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej należała się w wysokości 2 154,43 zł.

W skardze na powyższą decyzję S. D. wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokiem z 20 listopada 2019 r. sygn. III SA/Łd 790/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje I i II instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, powierzchnia MKO została ustalona przez organy administracji w oparciu w wyniki wizytacji terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach 8-25 listopada 2017r. Skarżący złożył natomiast wniosek o przyznanie płatności na 2018 r. 14 czerwca 2018r. i jak wynika z treści odwołania oraz skargi, zwiększył powierzchnie działek użytkowanych rolniczo w stosunku do wniosku o płatność na 2017r. Okoliczność tę potwierdził pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 20 listopada 2019r., zaznaczając, że skarżący uwzględnił wynik kontroli na miejscu przeprowadzonej w listopadzie 2017 r. i we wniosku z 14 czerwca 2018 r. powiększył obszar użytkowany rolniczo na zadeklarowanych działkach. Znalazło to odzwierciedlenie w materiale graficznym załączonym do wniosku. Oznacza to, że pomiędzy danymi posiadanymi przez agencję, wynikającymi z kontroli na miejscu w listopadzie 2017r., a powierzchnią działek zadeklarowanych do płatności we wniosku z 14 czerwca 2018r. istnieje różnica.

WSA wskazał, że w każdym przypadku złożenia przez rolnika wniosku o przyznanie płatności, obowiązkiem organu administracji jest dokładne zweryfikowanie zadeklarowanej powierzchni, przy czym organ winien oprzeć się na aktualnych danych, a nie na danych z poprzedniego roku. W przekonaniu sądu wyniki kontroli na miejscu z listopada 2017r. nie mogły stanowić podstawy do weryfikacji powierzchni działek zgłoszonych przez skarżącego we wniosku z 14 czerwca 2018 r. Wniosek został bowiem złożony po upływie prawie siedmiu miesięcy od zakończenia wizytacji, a po zakończeniu tej kontroli skarżący zwiększył powierzchnię użytkowaną rolniczo. W sytuacji zatem gdy skarżący dokonał takiego zwiększenia po 25 listopada 2017 r., to jego wniosek nie mógł zostać zweryfikowany w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w okresie od 8 do 25 listopada 2017r. Nie były to bowiem aktualne dane, które pozwoliłyby ustalić jaka jest faktyczna powierzchnia działek użytkowanych rolniczo.

Zdaniem WSA obowiązkiem organu administracji było dokładne zweryfikowanie wniosku z 14 czerwca 2018r. Organ winien zatem, dokonać wnikliwej analizy wniosku oraz dołączonych do niego załączników graficznych oraz porównać go z wynikami kontroli na miejscu, jaka miała miejsce w listopadzie 2017r. W przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy obu wymienionymi dokumentami winien podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia tych rozbieżności. Winien przy tym skorzystać z dostępnych źródeł dowodowych w tym z możliwości ewentualnego przeprowadzenia ponownej wizytacji na miejscu. Pozwoliłoby to ustalić rzeczywistą powierzchnię działek rolnych skarżącego kwalifikujących się do płatności w 2018r. Organ administracji jednak tego nie uczynił, lecz dokonał weryfikacji wniosku w oparciu o nieaktualny już wynik wizytacji terenowej w gospodarstwie rolnym z listopada 2017r. W rzeczywistości nie ustalił prawidłowo wielkości powierzchni działek kwalifikujących się do płatności.

Sąd podkreślił, że organy administracji w ogóle nie odniosły się do zarzutów skarżącego, że po dokonaniu wizytacji terenowej w jego gospodarstwie w listopadzie 2017 r. uwzględnił on jego wyniki i we wniosku z 14 czerwca 2018r. powiększył obszar użytkowany rolniczo. Tym samym wyniki kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2017 r., w ocenie skarżącego, nie mogą stanowić podstawy weryfikacji wniosku z 14 czerwca 2018r. W zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę brak jest rozważań w tym zakresie. Organy administracji nie odniosły się do zarzutu skarżącego choć ma on zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Stanowisko organów sprowadza się w zasadzie do tego, że wniosek z 14 czerwca 2018r. został prawidłowo zweryfikowany, gdyż MKO ustalono w oparciu o wyniki wizytacji w gospodarstwie rolnym skarżącego z listopada 2017 r. Można zatem uznać, że organy administracji nie rozpoznały istoty problemu, jaki występuje w niniejszej sprawie.

Sąd zalecił ponowną weryfikację wniosku skarżącego przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych uwzględniając fakt, że po przeprowadzonej wizytacji terenowej w gospodarstwie rolnym skarżącego w listopadzie 2017r. powiększył on powierzchnię użytkowaną rolniczo. Po przeprowadzeniu niezbędnego postępowania wyjaśniającego należy dokonać wnikliwej analizy całego materiału dowodowego a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji [...] r. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, w której: umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej, powierzchni 0,05 ha wycofanej zmianą do wniosku z 2 lipca 2019 r.; przyznał:

1. Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 88 381,83 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 6 808,26 zł ze względu na: stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, zastosowanie współczynnika korygującego;

2. Płatność za zazielenienie w wysokości 63 027,91 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 857,80 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

3. Płatność redystrybucyjną w wysokości 4 741,74 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 64,53 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

4. Płatności do bydła - 2018 w wysokości 5 782,11 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 78,69 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

5. Płatności do krów - 2018 w wysokości 7 373,65 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 100,35 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego oraz przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 2 237,88 zł.

W odwołaniu skarżący zakwestionował ustalenia organu I instancji w zakresie powierzchni zatwierdzonej do płatności oraz wysokości kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej; zarzucił naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie rocznej weryfikacji MKO, art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodanie szczegółowego wskazania przyczyn pomniejszenia MKO, art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach (...) przez brak weryfikacji przyczyn zgłoszenia we wniosku o płatności powierzchni większej niż błędnie (bo o zaniżonej powierzchni) oznaczony przez ARiMR teren, jako MKO oraz zaniżenie kwoty zwrotu dyscypliny finansowej. Wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w zaskarżonym zakresie i rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy przez zwiększenie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.

W związku ze złożonym przez stronę odwołaniem, w dniu 22 czerwca 2020 r. został skierowany do Biura Kontroli na Miejscu, wniosek o analizę w systemie LPIS zasadności modyfikacji danych referencyjnych zgodnie ze złożonym odwołaniem dla wskazanych działek rolnych. Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. Biuro Kontroli na Miejscu udzieliło informacji o weryfikacji PEG w ramach odwołania od decyzji.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ odwołał się do treści art. 7 i 8 ustawy o płatnościach. Organ wskazał, że związany jest wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi III SA/Łd 790/19. Podkreślił ponadto, że w odwołaniu strona zarzuciła, że organ I instancji oparł się, wbrew wyrokowi WSA w Łodzi, na ortofotomapie z 9 czerwca 2019 r., czyli na danych nie stanowiących odzwierciedlenia rzeczywistego obszaru użytkowanego rolniczo w 2018 r. W sytuacji, gdy organ nie dysponuje aktualnymi danymi, które rzeczywiście odzwierciedlają powierzchnię MKO, wówczas powinien sięgnąć do innych środków dowodowych celem ustalenia MKO do płatności na 2018 rok, w tym zwłaszcza do danych podawanych przez rolnika we wniosku. W ocenie rolnika w sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że występuje jakakolwiek różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną na podstawie ortofotomapy z 2019 r. W konsekwencji brak jest także jakichkolwiek podstaw do zastosowania pomniejszeń, a także kar administracyjnych i sankcji.

Mając na uwadze tak wyrok Sądu, jak i treść odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że zasadnym było odstąpienie od skierowania gospodarstwa do wizytacji terenowej w 2020 r. Stosownie do brzmienia motywu 77 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013 kontrole na miejscu powinny być przeprowadzone w roku kalendarzowym, w którym złożono wniosek. Wyrok w sprawie dotyczącej 2018 r. zapadł w dniu 20 listopada 2019 r., akta wpłynęły do Ł. OR ARiMR w dniu 12 lutego 2020 r., a następnie zostały przekazane do Biura Powiatowego ARiMR. Wyniki kontroli przeprowadzonej w 2020 r. nie byłyby miarodajne dla poczynienia ustaleń faktycznych, nie dokumentowałyby one stanu faktycznego przedmiotowych działek w roku 2018. Wobec tego przeprowadzenie kontroli na miejscu w 2020 r. nie było i nie jest zasadne.

Organ wskazał, że z uwagi na to, że Agencja nie może oprzeć się na wynikach wizytacji terenowej przeprowadzonej w 2017 r., ze względu na zwiększenie przez rolnika powierzchni użytkowanej rolniczo na części tych obszarów, które do czasu wizytacji terenowej nie kwalifikowały się do płatności (ww. wyrok) uznać należy, że Agencja nie może również oprzeć się na MKO wyznaczonym na podstawie dotychczasowych ortofotomap z 2016 r., tj. wykonanych przed datą wizytacji terenowej. W tej sytuacji jedynie zasadnym wydaje się być uwzględnienie powierzchni MKO wyznaczonej na podstawie ortofotomap z 2019 r. Organ powtórzył, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż ustalenie powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomap konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów.

Organ podkreślił, że powierzchnie działek rolnych deklarowanych do płatności w 2018 r. zostały zweryfikowane przez pracownika Wydziału ds. GIS. Przy wyznaczeniu MKO wzięto pod uwagę ortofotomapy wykonane na podstawie zdjęć lotniczych z dnia: 23 maja 2019 r., 4 czerwca 2019 r. oraz 9 czerwca 2019 r., czyli najbardziej aktualne w stosunku do kampanii 2018 r. Dla porównania, w dalszej części decyzji przedstawione zostały zrzuty ekranu (print screen) z SI IACSplus przedstawiające MKO spornych działek ewidencyjnych na ortofotomapach wraz z ich datami, granicami MKO i powierzchnią MKO i NSO.

Ponadto, w związku z odwołaniem od decyzji, pracownik Wydziału ds. GIS zweryfikował ponownie powierzchnie MKO tych działek, w stosunku do których w decyzji stwierdzono nieprawidłowości. Z pisma z dnia 22 czerwca 2020 r. wynika, że powierzchnie MKO wyznaczone w toku kontroli administracyjnej i przyjęte w decyzji, zostały wyznaczone prawidłowo.

Organ stwierdził, że aktualna ortofotomapa przygotowana w oparciu o zdjęcie lotnicze z 2019 r. odzwierciedla stan działek w 2019 r., ale również w oparciu o nią można dokonać pomiaru MKO działek w sprawie z 2018 r.

Organ wskazał, że powierzchnia MKO stanowi różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska, itp.), których granice są określone na podstawie ortofotomapy. Organ zaznaczył, że w okresie od dnia 12 lipca 2018 r. (od dnia złożenia drugiej zmiany do wniosku) do maja i czerwca 2019 r. (do daty wykonania zdjęć lotniczych) na działkach deklarowanych do płatności w 2018 r. nie nastąpiły tego rodzaju zmiany, które wpłynęłyby na zmianę MKO, NSO (lasy, wody, drogi, siedliska, itp.). Ponadto ortofotomapy z 2019 r. obrazują zwiększenie MKO w stosunku do MKO uprzednio wyznaczonych w oparciu o powierzchnie stwierdzone w toku wizytacji terenowej w 2017 r. We wniosku na 2017 r. rolnik zadeklarował działki rolne o powierzchni 211,68 ha. W 2018 r. rolnik zadeklarował działki rolne o powierzchni 211,21 ha. W 2018 r. wyznaczono MKO na podstawie wyniku wizytacji terenowej przeprowadzonej w dniach 8-25.11.2017 r. W pierwszej decyzji (uchylonej przez Sąd) organ I instancji stwierdził, że rolnik użytkował w 2018 r. działki rolne o powierzchni 203,38 ha (różnica 8,30 ha). Organ wskazał, że z uzasadnienia wyroku Sądu wynika, że rolnik po 25 listopada 2017 r. (po wizytacji terenowej) zwiększył powierzchnię użytków rolnych. Jeżeli zatem faktycznie nastąpiło zwiększenie powierzchni użytków rolnych po wizytacji terenowej z 2017 r., przyjąć należy, że rolnik zwiększył tę powierzchnię, co najmniej do stanu powierzchni działek rolnych deklarowanych we wniosku na 2018 r., tj. do 211,21 ha. Ponadto, organ zauważył, że w 2019 r. nie nastąpiło istotne zwiększenie powierzchni użytków rolnych na spornych działkach ewidencyjnych w stosunku do powierzchni deklarowanej w 2018 r. Organ wskazał, że tym samym opierając się przy pomiarze MKO na ortofotomapach z 2019 r., wykluczone jest ryzyko przyznania płatności za 2018 r. w wysokości wyższej, niż wynikająca z powierzchni użytkowanej w 2018 r.

Organ wyjaśnił, że wszystkie działki rolne deklarowane do płatności na 2018 r. (za wyjątkiem działki rolnej E/E1) są trwałymi użytkami zielonymi (TUZ).

Ponadto ww. działki z deklaracją PRSK TUZ są objęte 5-letnim zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym (PROW 2014-2020), pakiet/wariant 4.5 i 5.5 półnaturalne łąki świeże, podjętym przez stronę w 2016 r. (znak sprawy: 0083-65100-0083-00000006/16). W związku z powyższym organ stwierdził, że położenie TUZ widoczne na ortofotomapach z 2019 r. pokrywa się z położeniem TUZ w 2018 r. W przypadku działki rolnej E/E1 o deklarowanej w 2018 r. powierzchni 24,55 ha i uprawie JPO/trawy na gruntach ornych, położonej na działkach ewidencyjnych nr: 789/2 o powierzchni 6,31 ha oraz 2/4 o powierzchni 18,24 ha, stwierdzono, że w 2019 r. rolnik nie zmienił jej położenia. Dla potwierdzenia braku zmian w tym zakresie, organ wskazał, że warto zestawić ze sobą zrzuty ekranu (print screen) z e-WniosekPlus, przedstawiające załączniki graficzne z lat: 2018 i 2019, przedstawiające działki rolne w granicach ww. działek ewidencyjnych nr: 789/2 i 2/4.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że zwiększenie powierzchni użytków po wizytacji terenowej w 2017 r., które powinno odpowiadać powierzchni deklarowanej przez rolnika w 2018 r. (i w 2019 r.) powinno być widoczne na ortofotomapach z 2019 r. i powinno odpowiadać MKO wyznaczonemu przez pracownika ds. GIS. Położenie użytków rolnych w ramach spornych działek ewidencyjnych w 2019 r. nie uległo zmianie w stosunku do 2018 r.

Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że strona zadeklarowała do płatności JPO na 2018 r. działki rolne o łącznej powierzchni 211,21 ha. W trakcie kontroli administracyjnej organ I instancji uwzględnił MKO i NSO ustalone w oparciu o ortofotomapy z 2019 r. o powierzchni 207,30 ha, tj. wykluczył z płatności powierzchnię 3,91 ha. W dniu 25 maja 2020 r. organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 r., w której umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz przyznał płatności w wysokości przedstawionej powyżej w decyzji.

Organ odwoławczy dokonał sprawdzenia prawidłowości wyliczeń dokonanych

w decyzji organu I instancji. W zakresie JPO organ odwołał się do treści art. 7 ust. 1 ustawy i wskazał, że powierzchnia zgłoszona we wniosku to 211,21 ha, a stwierdzona 203,50 ha, którą ustalono w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. Organ II instancji wskazał, że w decyzji zawarty został spis działek ewidencyjnych wraz z ich zadeklarowaną we wniosku powierzchnią, powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli administracyjnej oraz powierzchnią pomniejszeń z tytułu aktualizacji MKO. Dla zobrazowania sposobu określenia MKO (maksymalnego kwalifikowanego obszaru) oraz NSO (największego spójnego obszaru), w dalszej części decyzji przedstawił: zrzuty ekranu (print screen) załączników graficznych, na których rolnik oznaczył granice działek rolnych - z aplikacji eWniosekPlus oraz zrzuty ekranu (print screen) przedstawiające MKO spornych działek ewidencyjnych na ortofotomapach z dnia: 23 maja 2019 r., 4 czerwca 2019 r., 9 czerwca 2019 r. wraz z ich datami, granicami MKO, powierzchnią MKO i NSO z systemu informatycznego IACSplus.

W zakresie działki nr 49/4 organ wyjaśnił, że powierzchnia deklarowana 11,19 ha. Organ odwołał się do ortofotomapy z 9 czerwca 2019 r. i wskazał, że powierzchnia MKO wynosi 11 ha, różnica to 0,19 ha.

W zakresie działki nr 222/11 i położonej na niej działki rolną B, powierzchnia deklarowana wyniosła 4,67 ha. Organ odwołał się do ortofotomapy z 23 maja 2019 r. Powierzchnia MKO dla działki ewidencyjnej nr 222/11 wynosi 4,87 ha, przy czym 4,36 ha stanowi największy spójny obszar (NSO), co potwierdzają dane zawarte w IACS. Organ wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną NSO (4,67 ha) a MKO _ NSO (4,36 a) wynosi 0,31 ha.

Odnośnie działki rolnej C o powierzchni deklarowanej 9,94 ha położoną na kilku działkach ewidencyjnych: 214/6 - 2,99 ha, 214/8 - 1,50 ha, 214/7 - 2,95 ha, 214/8 - 2,0 ha. Powierzchnia MKO dla działki 214/6 wyniosła 2,91 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (2,99 ha) a MKO wynosi 0,08 ha. W zakresie działka ewidencyjnej nr 214/7 organ odwołał się do ortofotomapy z 9 czerwca 2019 r. Powierzchnia MKO dla działki ewidencyjnej nr 214/7 wynosi 2,88 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (2,95 ha) a MKO (2,88 ha) wynosi 0,07 ha. W zakresie działki nr 214/8 organ wskazał, że powierzchnia MKO dla działki ewidencyjnej nr 214/8 wynosi 1,40 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (1,50 ha) a MKO (1,40 ha) wynosi 0,10 ha. W zakresie działki nr 110/3 obejmującej działkę rolną D o powierzchni deklarowanej 6,44 ha. Organ odwołał się do ortofotomapy z 23 maja 2019 r. Powierzchnia MKO dla działki ewidencyjnej nr 110/3 wynosi 6,41 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS, różnica wynosi 0,03 ha. Odnośnie działki rolnej F o powierzchni deklarowanej 5,45 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 49/6 organ odwołał się do ortofotomapy z 23 maja 2019 r. Powierzchnia MKO dla działki ewidencyjnej nr 49/6 wynosi 5,12 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS, a różnica wynosi 0,33 ha. Odnośnie działki rolnej G o powierzchni deklarowanej 4,13 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 114/2 powierzchnia MKO wyniosła 3,91 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS, a różnica wyniosła 0,22 ha. W zakresie działki rolnej H o powierzchni deklarowanej 107,78 ha położonej na kilku działkach ewidencyjnych: 110/5 8,51 ha, 112/1 16,06 ha, 2/1 58,44 ha, 107/4 13,68 ha, 102/1 9,90 ha, 142/6 1,19 ha. Odnośnie działki ewidencyjnej nr 110/5 organ wskazał, że powierzchnia MKO wyniosło 8,43 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS, a różnica 0,08 ha. Odnośnie działki ewidencyjnej nr 102/1 powierzchnia MKO wyniosła 9,84 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS, a różnica 0,06 ha. Działka ewidencyjna nr 107/4 – MKO wyniosła 13,42 ha, powierzchnia zadeklarowana 13,68 ha, a różnica 0,26 ha. W zakresie działki ewidencyjnej nr 2/1 organ wskazał, że powierzchnia MKO wynosi 58,37 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (58,44 ha) a MKO (58,37 ha) wynosi 0,07 ha. W zakresie działki ewidencyjnej nr 112/1 powierzchnia MKO wynosi 15,63 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (16,06 ha) a MKO (15,63 ha) wynosi 0,43 ha. Działka ewidencyjna nr 142/6 miała zadeklarowaną powierzchnię 1,19 ha, a MKO 1,14 ha, różnica wyniosła 0,05 ha. Odnośnie działki nr 38/5 (działka I) powierzchnia MKO wyniosła 1,63 ha, natomiast zadeklarowano 1,69 ha, różnica wyniosła 0,06 ha. Z kolei na działce L - działka nr 4 zadeklarowano powierzchnię 25,96 ha. Powierzchnia MKO dla działki ewidencyjnej nr 4 wynosi 24,56 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS, różnica wyniosła 1,40 ha. Jeśli chodzi o działkę E- działka nr 2/4 to składa się z dwóch działek 789/2 – 6,31 ha i 2/4 -18,24 ha. MKO dla działki 2/4 wyniosło 18,10 ha, a powierzchnia zadeklarowana 18,24 ha, zatem różnica wyniosła 0,14 ha. Z kolei dla działki 789/2 powierzchnia MKO wynosi 6,28 ha, co potwierdzają dane zawarte w IACS. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (6,31 ha) a MKO (6,28 ha) wynosi 0,03 ha.

W świetle powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i uznał, że organ I instancji zastosował się do treści wyroku Sądu. Uwzględnił bowiem okoliczność, że strona zwiększyła powierzchnię użytków rolnych po wizytacji terenowej przeprowadzonej w dniu 25 listopada 2017 r. i nie oparł się, jak w poprzedniej decyzji na wynikach tej wizytacji, lecz wziął pod uwagę MKO i NSO ustaloną dla kampanii 2018 r. na podstawie ortofotomap z 2019 r. Zmiana pola zagospodarowania (zmiana MKO) w stosunku do obrysu działek rolnych na załącznikach graficznych, zdaniem organu wyniknęła z uwzględnienia przez rolnika obszarów niekwalifikujących się do płatności (dróg, obszarów zadrzewionych, zakrzaczonych).

Organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu za niezasadne. W szczególności organ nie może oprzeć się na treści wniosku strony (przyjąć powierzchni deklarowanej, jako powierzchni stwierdzonej), o co wniósł pełnomocnik. Wskazano, że organ dysponował dowodem, tj. ortofotomapami z 2019 r., z których wynika, że powierzchnia MKO jest mniejsza, niż powierzchnia działek rolnych deklarowana we wniosku. Materiał dowodowy zebrany w toku postępowania jest obiektywny i weryfikowalny. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania pełnomocnik nie wskazał innych, konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów, które wpłynęłyby na zmianę tak ustalonej powierzchni MKO.

Jeśli chodzi o sankcje z tytułu przedeklarowania powierzchni, to organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa wart. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE)nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa wart. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 razy większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. W przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Kara administracyjna nie przekracza 100 % wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar. Wskazano, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 1,89%. Wyliczenie 1,5 krotności stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną: 3,91ha * 1,5 = 5,8650ha

Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchni, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi: 207,30ha - 5,8650ha = 201,4350 ha. Organ wskazał, że stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2018 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2018 r. (Dz.U. poz. 1966) i wynosi 459,19 zł. Początkowa kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej wynosi 92 496,94 zł. Odnośnie pomniejszenia płatności z tytułu zastosowania współczynnika korygującego organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 Rozporządzenia nr 1307/2013, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2 000 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 Rozporządzenia nr 1306/2013, kwotę płatności bezpośrednich przekraczająca 2 000 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,411917%. Ten współczynnik stosuje się do płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do

wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich. Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 174 523,72 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2774 zł stanowi kwotę 40801,36 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 3 8801,36 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,411917%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 547,84 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wynosi 1 241,96 zł. O kwotę tę została pomniejszona kwota jednolitej płatności obszarowej, tj. 92 496,94 zł - 1 241,96 zł = 91 254,9800 zł. Ponadto organ zastosował karę wynikającą z art. 19a ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 (zwrot umorzonej sankcji) o kwotę 2 873,15 zł (w związku z zastosowaniem w 2017 r, a następnie w 2018 r.). Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 88 381,83 zł.

W zakresie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) organ odwołał się do treści art. 7 ust. 1 i 2 ustawy. Organ zaznaczył, że jak wykazano w niniejszej decyzji stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do płatności za zazielenienie wynosiła 207,30 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Z powodu pomniejszenia ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego organ odwołał się do treści art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 547,84 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności za zazielenienie wynosi 857,80 złotych. O kwotę tę została pomniejszona kwota płatności za zazielenienie, tj. 63 885,71 - 857,80 zł = 63 027,91 zł. Kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 63 027,91 zł.

Podsumowując powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że wykryte w toku kontroli administracyjnej nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnością obszarową, obligowały organ I instancji do zastosowania sankcji powierzchniowych z art. 19a rozporządzenia nr 640/2014.

Odnośnie płatności dodatkowej organ odwołał się do treści art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach Początkowa kwota dla płatności dodatkowej wynosi 4 806,27 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na: zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatności związane z produkcją: do powierzchni upraw oraz płatności do zwierząt, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatność dodatkowa), w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2 000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,411917%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 547,84 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności dodatkowej wynosi 64,53 złotych. O kwotę tę została pomniejszona kwota płatności dodatkowej, tj. 4 806,27 zł - 64,53 zł = 4 741,74 zł. Kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 4 741,74 zł.

W zakresie płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) organ odwołał się do treści art. 7 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o płatnościach. Zgodnie z § 12 ust. l i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 ze zm.) płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których: do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

We wniosku o przyznanie płatności do bydła zostało zadeklarowanych 25 zwierząt z gatunku bydło domowe (Bos taurus). Deklarowana kwalifikowana liczba zwierząt z gatunku bydło domowe wynosi 20 sztuk. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 20 sztuk. Zgodnie z art. 30 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt. Początkowa kwota płatności do bydła wynosi 5 860,80 zł (20 szt. x 293,04 zł/szt. = 5 860,80 zł). Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, do tego rozporządzenia.

Organ wskazał, że mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 17 4523,72 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2774 zł stanowi kwotę 40801,36 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 38 801,36 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,411917%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 547,84 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności do bydła wynosi 78,69 złotych. Kwota płatności związanej do bydła po uwzględnieniu pomniejszeń wynosi 5 782,1 zł.

W zakresie płatności związana do krów organ wskazał, że całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 547,84 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności do krów wynosi 100,35 złotych. O kwotę tę została pomniejszona kwota płatności do krów, 7373,65zł.

Organ odwoławczy odnośnie zwrotu dyscypliny finansowej wskazał, że zgodnie z art. 26 ust 5 rozporządzenia nr 1306/2013 "w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 akapit czwarty rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zwrot środków, o którym mowa w akapicie pierwszym, stosuje się jedynie wobec beneficjentów końcowych w tych państwach członkowskich, w których w poprzednim roku budżetowym stosowano dyscyplinę finansową. Organ odwołał się do treści art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013.

Z uwagi na art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013 beneficjenci otrzymujący w roku budżetowym 2019 płatności bezpośrednie za rok 2018 w wysokości przekraczającej 2.000 euro będą podlegać dyscyplinie finansowej oraz zwrotowi środków za 2017 r. z tytułu dyscypliny finansowej. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 stycznia 2016 r. w sprawie warunków dokonywania zwrotu środków, o których mowa w art. 26 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 ,,§ 1 Zwrotu środków, o których mowa wart. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późno zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", na rzecz beneficjenta końcowego (odbiorcy końcowego), o którym mowa w art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013, dokonuje się: 1) w roku budżetowym, na który, zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz. Urz. UE L 298 z 26.10.2012, str. 1, z późno zm.), zostały przeniesione te środki; 2) w kwocie ustalonej jako iloczyn: a) kwoty, o jaką zmniejsza się płatności bezpośrednie w rozumieniu art. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późno zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", w roku budżetowym, o którym mowa w pkt 1, na skutek zastosowania dyscypliny finansowej przewidzianej w art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, ustalonej dla tego beneficjenta końcowego (odbiorcy końcowego) oraz b) ustalonego do czwartego miejsca po przecinku ilorazu: - kwoty udostępnionej Rzeczypospolitej Polskiej w celu dokonania zwrotu środków, o których mowa w art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013, określonej w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 26 ust. 6 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz - sumy kwot, o jakie zmniejsza się płatności bezpośrednie w rozumieniu art. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 w roku budżetowym, o którym mowa w pkt 1, na skutek zastosowania dyscypliny finansowej przewidzianej w art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, ustalonych dla wszystkich beneficjentów końcowych (odbiorców końcowych), o których mowa w art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013". Wobec powyższego organ przyznał stronie zwrot dyscypliny finansowej w wysokości 2 237,88 zł.

Następnie organ przeanalizował przesłanki z art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 dotyczącego odstąpienia od nałożenia kar administracyjnych. Zdaniem organu przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających wystąpienie w gospodarstwie strony przypadków siły wyższej wymienionych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Wymieniony w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 katalog zdarzeń które mogą stanowić działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych ma charakter otwarty. Oznacza to możliwość uznania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w wyniku indywidualnego rozpatrzenia sprawy innego zdarzenia za przypadek działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W rozpatrywanej sprawie strona nie uprawdopodobniła wystąpienia żadnej okoliczności, którą można uznać za działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, zastosowania nie znajduje również art. 64 ust. 2 lit. b rozporządzenia 1306/2013 wspomniany przepis wskazuje że nie nakłada się kar administracyjnych, w przypadku gdy niezgodność jest wynikiem "oczywistego błędu wniosku", nie zaś np. "oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej". W rozpatrywanej sprawie porównanie kolejnych części wniosku nie prowadzi do wykrycia sprzeczność, która powodowałaby, że wniosek jest niespójny. Nie zachodzi tu przesłanka z art. 64 ust. 2 lit. b rozporządzenia 1306/2013.

Organ wskazał, że w analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia 1306/2013. Organ podkreślił, że zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów stanowi podstawową dla wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy kwestię. Zadeklarowana powierzchnia gruntów do pomocy finansowej określa ciężar finansowy tej pomocy, więc wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując powierzchnię do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Dodatkowo należy pamiętać, że wniosek o przyznanie płatności wiąże organ, który decydując o przyznaniu pomocy, musi odnieść się do danych w nim zawartych, w tym do wielkości zgłoszonego obszaru, i te właśnie dane poddać kontroli administracyjnej, bo decydują one o wielkości przyznanej pomocy. Wskazać należy, że rolnicy przygotowujący wnioski aplikacyjne o płatność korzystają z udostępnionych przez Agencję formularzy, które zawierają informacje na temat MKO przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności, a dołączone materiały geograficzne określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Nie oznacza to jednak, że to na organie Agencji spoczywa obowiązek przedstawienia rolnikowi adekwatnych dla danej płatności danych. Jeżeli bowiem nastąpiły jakiekolwiek zmiany w stanie faktycznym związanym z przekazanym materiałem graficznym lub w przypadku, gdy jakakolwiek informacja podana w formularzu jest błędna, przy składaniu wniosku rolnik ma obowiązek wprowadzić poprawki w formularzu. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, strona ponosi wyłączną winę za nieprawidłową deklarację powierzchni użytkowanej rolniczo we wniosku.

W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e rozporządzenia 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna, albowiem jak zostało to powyżej szczegółowo wykazane stwierdzona różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną stanowi 1,89% powierzchni stwierdzonej, tj. 3,91 ha.

Odnosząc się do art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia 1306/2013 organ wyjaśnił, że wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 rozporządzenia nr 640/2014. W ocenie organu strona aż do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie poinformowała pisemnie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o nieprawidłowościach zawartych we wniosku.

W skardze S. D. zarzucił:

I. naruszenie norm postępowania administracyjnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 80 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, że właściwa jednostka ARiMR nie dokonała rocznej weryfikacji powierzchni MKO w oparciu o otrzymane najbardziej aktualne dane dotyczące 2018 r., za który płatność jest przyznawana, a wręcz przeciwnie wydając skarżoną decyzję oparła się na ortofotomapach z 23 maja 2019 r., 4 czerwca 2019 r. oraz 9 czerwca 2019 r., które w żadnej mierze nie mogą stanowić rzetelnego odzwierciedlenia stanu użytkowania rolnego działek (ich powierzchni kwalifikowanej) zadeklarowanych przez rolnika do płatności w 2018 r.

Ww. uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby organ II instancji dostrzegł, że ortofotomapy z maja i czerwca 2019 r. przedstawiają ewentualnie stan i powierzchnie działek rolnych w 2019 r. i nie mogą stanowić dowodu na to jak powierzchnie te kształtowały się w 2018 r. (bo w przyrodzie zmiany następują szybko, zwłaszcza w okresie wiosennym, przed podjęciem zabiegów agrotechnicznych), to doszedłby do wniosku, że w sprawie zachodzi podstawa do uzupełnienia materiału dowodowego (bo nie można opierać się na ortofotomapach z 2019 r., które nie dokumentują stanu z 2018 r.) albo zachodzi podstawa do uchylenia decyzji w skarżonym zakresie oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Powyższe twierdzenie jest o tyle zasadne, że organ I instancji podzielił stanowisko rolnika, że w porównaniu do wyników kontroli na miejscu z 2017 r. (którą nota bene rolnik kwestionuje i której nie uznaje) w 2018 r. musiała nastąpić zmiana tej powierzchni (a chociażby wynika z faktu przyznania przez organ racji rolnikowi i powiększenia powierzchni kwalifikowalnej do płatności w 2018 r. z 203,05 ha do 207,30 ha, tj. o 3,8 hal), to wówczas dostrzegłby, że organ I instancji w zakresie w jakim nie badał owej aktualizacji np. poprzez wezwanie rolnika do udzielenia wyjaśnień, względnie poprzez uwzględnienie w całości danych wskazanych przez rolnika w części graficznej wniosku o płatność, dopuścił się naruszenia ww. normy prawnej. Gdyby zatem organ II instancji dostrzegł ww. niekonsekwencje organu I instancji, wówczas musiałby dojść do wniosku, że w sprawie organ I instancji choć zobowiązany jest do stania na straży praworządności, to jednak nie podjął działań mających na celu wyjaśnienia wszystkich wątpliwości w sprawie, lecz oparł się na nieadekwatnych danych, bo wynikających z ortofotomap z maja/czerwca 2019 r., a w

konsekwencji uznałby, że w sprawie zachodzi podstawa do uzupełnienia materiału dowodowego w celu usunięcia istotnych rozbieżności albo zachodzi podstawa do uchylenia decyzji w skarżonym zakresie oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia;

2) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodanie szczegółówo, z jakich względów organ II instancji uznał, że dane zawarte na ortofotomapach z 2019 r. są najbardziej aktualne dla kampanii z 2018 r., i w jaki sposób mogą one odzwierciedlać stan powierzchni działek w 2018 r., z uwzględnieniem stałych zmian zachodzących rokrocznie w przyrodzie, skoro rolnik w spersonalizowanym wniosku w części graficznej w czerwcu 2018 r. oznaczył najbardziej aktualny sposób użytkowania uprawianych działek;

3) art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez brak weryfikacji przyczyn zgłoszenia we wniosku o płatności powierzchni większej niż błędnie (bo o zaniżonej powierzchni) oznaczony przez ARiMR, jako MKO teren, który został ustalony w oparciu o ortofotomapy z 2019 r.;

4) art. 24 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez nieprzeprowadzenie inspekcji fizycznej w terenie, w sytuacji gdy fotointerpretacja satelitarnych lub lotniczych ortoobrazów lub innych odpowiednich dowodów nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków w odniesieniu do kwalifikowalności lub, w stosownych przypadkach, właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej, względnie poprzez brak zobowiązania rolnika przez tut. organ do złożenia niezbędnych wyjaśnień w tym zakresie;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie:

1) przepisu art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatność bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (zwanego dalej rozporządzeniem 640/2014) poprzez stwierdzenie, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, stąd zachodzi podstawa do pomniejszenia należnej rolnikowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, i to mimo, że dowody, na których oparł się organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie mogą być uznane za wiarygodne i rzetelne, bo dotyczą roku 2019, a nie 2018 r.;

2) przepisu art. 19a ust. 3 rozporządzenia 640/2014 i w konsekwencji również przepisu art. 19a ust. 2 rozporządzenia 640/2014 poprzez stwierdzenie, że w sprawie zachodzi konieczność nałożenia na rolnika także kary administracyjnej, która została wyznaczona do tego samego systemu pomocy lub środka wsparcia (i w konsekwencji uzupełnienie kary o pozostałą kwotę kary administracyjnej), mimo iż brak jest podstaw do jego zastosowania;

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie należy jeszcze mieć na względzie, że była ona przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z 20 listopada 2020 r., sygn. III SA/Łd 790/19 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] r. w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r.

W związku z powyższym, wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dotyczy to oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z 20 listopada 2020 r., którym organ administracji, a następnie sąd rozpoznający niniejszą skargę miał obowiązek się podporządkować. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 25 marca 2014 r. sygn. II GSK 55/13 (LEX nr 1488128), obowiązek ten może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Żadna z wymienionych sytuacji w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania organów w przyszłości i wynikają z uzasadnienia wyroku. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom, stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. sygn. I GSK 534/12 LEX nr 1488128, wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. sygn. II GSK 1762/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponownie rozpoznając skargę Sąd uznał, że jest ona niezasadna. W rozpoznawanej sprawie organ wypełnił zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 listopada 2019 r. sygn. III SA/Łd 790/19.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a postępowanie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a.

Przypomnieć trzeba, że w wyroku sygn. III SA/Łd 790/19 Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie powierzchnia MKO została ustalona przez organy administracji w oparciu w wyniki wizytacji terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach 8-25 listopada 2017r. Skarżący złożył natomiast wniosek o przyznanie płatności na 2018 r. 14 czerwca 2018r. i jak wynika z treści odwołania oraz skargi, zwiększył powierzchnie działek użytkowanych rolniczo w stosunku do wniosku o płatność na 2017r. Okoliczność tę potwierdził pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 20 listopada 2019r. zaznaczając, że skarżący uwzględnił wynik kontroli na miejscu przeprowadzonej w listopadzie 2017r. i we wniosku z 14 czerwca 2018r. powiększył obszar użytkowany rolniczo na zadeklarowanych działkach. Znalazło to odzwierciedlenie w materiale graficznym załączonym do wniosku. Oznacza to, że pomiędzy danymi posiadanymi przez agencję, wynikającymi z kontroli na miejscu w listopadzie 2017r., a powierzchnią działek zadeklarowanych do płatności we wniosku z 14 czerwca 2018r. istnieje różnica. W przekonaniu WSA wyniki kontroli na miejscu z listopada 2017r. nie mogły stanowić podstawy do weryfikacji powierzchni działek zgłoszonych przez skarżącego we wniosku z 14 czerwca 2018r. Wniosek został bowiem złożony po upływie prawie siedmiu miesięcy od zakończenia wizytacji, a po zakończeniu tej kontroli skarżący zwiększył powierzchnię użytkowaną rolniczo. W sytuacji zatem gdy skarżący dokonał takiego zwiększenia po 25 listopada 2017r. to jego wniosek nie mógł zostać zweryfikowany w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w okresie od 8 do 25 listopada 2017r. Nie były to bowiem aktualne dane, które pozwoliłyby ustalić jaka jest faktyczna powierzchnia działek użytkowanych rolniczo.

WSA wskazał, że skarżący zadeklarował do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 211,21 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona przez organy wyniosła 203,50 ha, powierzchnię kwalifikującą do płatności zmniejszono o 8,16 ha.

Zdaniem WSA obowiązkiem organu administracji było dokładne zweryfikowanie wniosku z 14 czerwca 2018r. Organ winien zatem, dokonać wnikliwej analizy wniosku oraz dołączonych do niego załączników graficznych oraz porównać go z wynikami kontroli na miejscu jaka miała miejsce w listopadzie 2017r. W przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy obu wymienionymi dokumentami winien podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia tych rozbieżności. Winien przy tym skorzystać z dostępnych źródeł dowodowych, w tym z możliwości ewentualnego przeprowadzenia ponownej wizytacji na miejscu. Sąd podkreślił, że organy administracji w ogóle nie odniosły się do zarzutów skarżącego, że po dokonaniu wizytacji terenowej w jego gospodarstwie w listopadzie 2017 r. uwzględnił on jego wyniki i we wniosku z 14 czerwca 2018r. powiększył obszar użytkowany rolniczo.

Obecnie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] r. o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Przypomnieć należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów administracyjnych w tej sprawie stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa unijnego.

Najistotniejsze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma, że organ ponownie rozpoznając sprawę, przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do płatności, posłużył się ortofotomapami z 2019 r. Organ, jak i obecnie Sąd, związani są stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. III SA/Łd 790/19, z którego wynika, że przy ustalaniu prawidłowego MKO nieprawidłowe było oparcie się o wyniki wizytacji terenowej z 2017 r., wobec zwiększenia przez rolnika powierzchni działek. W ocenie Sądu zasadnie organy również uznały, że nie mogą posłużyć się ortofotomapami z 2016 r. Rozważania organu dotyczące zastosowania w sprawie wizytacji terenowej w 2020 r. również zasługują na aprobatę. Skoro akta po uprawomocnieniu się wyroku sygn. III SA/Łd 790/19 wpłynęły do organu w lutym 2020 r., wyniki kontroli przeprowadzonej w 2020 r. nie byłyby miarodajne dla oceny rzeczywistego stanu działek w 2018 r.

Ponadto nie można pominąć treści rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE. z 2014 r. nr 227, poz. 69 ze zm.). Zgodnie bowiem z pkt (77) preambuły do ww. rozporządzenia kontrole na miejscu powinny być przeprowadzane w roku kalendarzowym, w którym złożono odpowiednie wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność. W odniesieniu do wnioskodawców ubiegających się o środki z systemów wsparcia w sektorze wina na podstawie art. 46 i 47 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, kontrole takie powinny zostać przeprowadzone w dowolnym momencie w trakcie trwania okresu, o którym mowa w art. 97 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Sąd podzielił zatem stanowisko organu, że dla ustalenia prawidłowej powierzchni użytkowanej rolniczo należało wziąć pod uwagę powierzchnię MKO wyznaczoną na podstawie ortofotomap z 2019 r. Ortofotomapa z 2019 r. odzwierciedla stan działek w 2019 r., ale pozwala również na wyznaczenie MKO w 2018 r., z uwzględniającym zwiększenie przez rolnika powierzchni użytkownej rolniczo po wizytacji terenowej w 2017 r. Jak wynika z pisma z 22 czerwca 2020 r. Biura Kontroli na Miejscu po wyroku sygn. III SA/Łd 790/19 przeprowadzono ponowną weryfikację powierzchni zgłoszonej do płatności w 2018 r. (k. 40 akt admin.). Do wyznaczenia MKO w 2018 r. organ posłużył się zdjęciami z 23 maja 2019 r., 4 czerwca 2019 r. i 9 czerwca 2019 r. Z akt sprawy wynika, że powierzchnia działek skarżącego była dwukrotnie weryfikowana przez pracownika Wydziału GIS. Sąd uznał, że zasadnie przyjęto, że w okresie od złożenia drugiej zmiany do wniosku (lipiec 2018 r.) do wykonania zdjęć lotniczych w maju i czerwcu 2019 r. na działkach skarżącego nie nastąpiły takie zmiany, które mogłyby wpłynąć na powierzchnię MKO i NSO. Z analizy organu jasno wynika, że ortofotmapy z 2019 r. uwzględniają zwiększenie przez rolnika powierzchni w stosunku do 2017 r. Rację ma organ podnosząc, że skoro nastąpiło zwiększenie powierzchni w 2018 r., to co najmniej do deklarowanej przez skarżącego w 2018 r. - 211,21 ha. Zasadnie również organ podniósł, że w 2019 r. nie nastąpiło znaczące zwiększenie powierzchni na działkach skarżącego w stosunku do zadeklarowanych w 2018 r. i wyprowadził logiczny wniosek, że przeprowadzona w zaskarżonej decyzji analiza powierzchni działek zadeklarowanych w 2018 i 2019 r. prowadzi w do wniosku, że wykluczone jest ryzyko przyznania płatności za 2018 r. w wyższej wysokości niż w 2019 r.

W ocenie Sądu, powyżej przedstawiona analiza ustalenia prawidłowej powierzchni MKO na spornych działkach skarżącego wypełnia zalecenia zawarte w wyroku WSAbo o sygn. akt III SA/Łd 790/19. Organy dokonały wszechstronnego zbadania dostępnego materiału dowodowego i wyprowadziły się z niego logiczne wnioski. Przyjęcie w tym zakresie za podstawę ustaleń z ortofotomap z 2019 r. było w ocenie Sądu prawidłowe. Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG są zaimplementowane w systemie informatycznym Agencji. Stanowią one różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej (działki ewidencyjnej), a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności, których granice są określane na podstawie ortofotomapy, tj lasy, siedliska, drogi, wody. Ortofotomapa jest opracowaniem geodezyjnym, zdjęciem powierzchni ziemi przetworzonym do postaci metrycznej, posiadającym skalę i gwarantującym wymaganą dokładność pomiaru. Ortofotomapy po wykonaniu prac są przekazywane do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co wynika jednoznacznie z art. 12 i 12a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. 2017, poz. 2101 ze zm.), a ponadto, jak wynika z art. 12b ust. 1 tej ustawy, opracowania te są weryfikowane pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w geodezji i kartografii, w szczególności dotyczącymi wykonywania pomiarów oraz opracowywania wyników tych pomiarów oraz kompletności przekazywanych wyników.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania na wstępie należy podkreślić, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. Ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ponadto w wymienionej ustawie ograniczono stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ administracji ma obowiązek: zapewnić stronom, ale na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania oraz udzielić stronom, również na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania.

Należy również zauważyć, że omawiana ustawa nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to wnioskujący o płatność rolnik, a nie organ administracji publicznej ma obowiązek przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Przywołane regulacje skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowanie administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na nim bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji zasadniczo zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012r., II GSK 344/11, wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II GSK 810/11

Zdaniem Sądu organ należycie uzasadnił i poprzedził wnikliwą analizą zebrany w sprawie materiał dowodowy, że powierzchnię użytkowaną rolniczo przez skarżącego w 2018 r. należy przyjąć na podstawie ortofotomap z 2019 r. jako najbardziej wiarygodną w obecnym stanie faktycznym. Tym bardziej, że nie można przeprowadzić kontroli na miejscu w 2020 r. w sprawie dotyczącej wniosku z 2018 roku oraz oprzeć się na ortofotomapach z 2016 r. Organy uwzględniły w tym zakresie stanowisko zawarte w wyroku sygn. III SA/Łd 790/19., bowiem dokonały wnikliwej analizy wniosku oraz dołączonych do niego załączników graficznych, porównały z wynikami kontroli na miejscu z listopada 2017 r. oraz wyjaśniły rozbieżności związane ze zwiększeniem przez skarżącego deklarowanej do płatności powierzchni. Zgodnie z zaleceniami Sądu organy skorzystały ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych. Przeprowadzenie ponownej wizytacji na miejscu nie było możliwe z uwagi na treść pkt (77) preambuły do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r.

Wobec powyższego Sąd uznał za niezasadne zarzuty skarżącego naruszenia art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ przyjmował powierzchnie zmierzone w ramach kontroli z 2018 r. uwzględniając zmiany wynikające z obrazu ortofotomap z 2019 r. Zdaniem Sądu organ precyzyjnie i szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił poszczególne powierzchnie wyłączeń na poszczególnych działkach odwołując się do konkretnych szkiców i fotografii wykonanych w 2018 r. obrazujących stan działek w danym miejscu i konfrontując to dodatkowo z fotografiami tego samego obszaru z 2019 r. Organ zasadnie uznał, że ortofotomapy z 2019 r. mogły w tym indywidulanym stanie faktycznym stanowić podstawę do określenia obszarów niekwalifikujących się do dopłat w 2018 r., gdyż sposób użytkowania tych terenów w okresie między datą sporządzenia mapy a datą kontroli w gospodarstwie skarżącego i wykonania zdjęć nie mógł w istotny sposób ulec zmianie. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisał poszczególne wykluczone z płatności części działek. Ustalenia organu w zakresie wykluczonej z płatności JPO na 2018 r. powierzchni 3,91 ha znajdują oparcie w materiale dowodowym, zatem prawidłowo wskazano, że z zadeklarowanej powierzchni 211,21 ha do płatności JPO w 2018 r. kwalifikuje się 207,30 ha. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące szczegółowego wyliczenia deklarowanej i stwierdzonej powierzchni spornych działek.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 24 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego komisji (UE) nr 809/2014. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. Jak już powyżej wyjaśniono, organ, stosując się do zaleceń zawartych w wyroku sygn. III SA/Łd 790/19, uzasadnił powody, dla których weryfikację powierzchni spornych działek oparł o ortofotomapy z 2019 r. i dlaczego nie było zasadne przeprowadzenie kontroli na miejscu. Zdjęcia z ortofotomapy pozwoliły na prawidłowe ustalenie powierzchni i wychwycenie gruntów wyłączonych z płatności. Organ nie miał zatem obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu. Podkreślić też trzeba, czego skarżący zdaje się nie dostrzegać, że przeprowadzenie kontroli na miejscu w roku 2020 r. w odniesieniu do oceny stanu działek w 2018 r. nie odzwierciedlałoby ich rzeczywistego stanu.

Odnośnie naruszenia art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 przypomnieć należy, że zgodnie z tym przepisem, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Kara administracyjna nie przekracza 100 % wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar.

Jeśli na beneficjenta nie nałożono jeszcze żadnej kary administracyjnej zgodnie z ust. 1 za zawyżenie deklaracji obszaru w odniesieniu do danego systemu pomocy lub środka wsparcia, wówczas karę administracyjną, o której mowa w tym ustępie, zmniejsza się o 50 %, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym nie przekracza 10 % obszaru zatwierdzonego (ust. 2).

W myśl art. 19a ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli beneficjentowi zmniejszono karę administracyjną zgodnie z ust. 2 i ten beneficjent ma zostać ponownie objęty karą administracyjną, o której mowa w niniejszym artykule i w art. 21, w odniesieniu do danego systemu pomocy lub środka wsparcia w kolejnym roku składania wniosków, wówczas płaci on pełną karę administracyjną w odniesieniu do tego kolejnego roku składania wniosków oraz płaci kwotę, o jaką kara administracyjna obliczona zgodnie z ust. 1 została zmniejszona zgodnie z ust. 2.

Sąd podzielił stanowisko organu, że w oparciu o art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 należało wyliczyć procentową różnicę między powierzchnią działek zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną. Stanowiło to podstawę do zmniejszenia płatności z tytułu przedeklarowania powierzchni. W tym zakresie zarzut skarżącego jest niezasadny, a wyliczenia organu nie budzą wątpliwości Sądu.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 19a ust. 3 i art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Z treści decyzji jasno wynika, że w 2017 r. zastosowano wobec skarżącego zmniejszenie kary administracyjnej o kwotę 2 873,15 zł. Następnie w 2018 r. ponownie wyliczono karę administracyjną, więc umorzona kwota podlega stosownie do treści art. 19a ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 zwrotowi.

Sąd podzielił również niekwestionowane w skardze ustalenia dotyczące braku przesłanek do zastosowania odstąpień od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 oraz w oparciu o art. 64 ust. 2 lit. b rozporządzenia, jak również brak wstąpienia przesłanek, o których mowa w art. 64 ust. 2 lit. c i d, e i f rozporządzenia nr 1306/2013.

Powyższe rozważania dowodzą zatem, że organy przeprowadziły wszechstronne, kompletne postępowanie dowodowe na okoliczność powierzchni kwalifikowanej oraz stanu zadeklarowanej uprawy i przestrzegania w gospodarstwie skarżącego minimalnych wymogów, tj. postępowanie spełniające wymogi art. 7 i 77 k.p.a. oraz uwzględniające reguły postępowania określone w rozporządzeniu UE oraz ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a zakres tego postępowania jest prawidłowy. W sprawie organy przeprowadziły wszelkie niezbędne i konieczne dla ustalenia (wyjaśnienia) istotnych, w świetle mającej zastosowanie w sprawie materialnej normy prawnej, okoliczności faktycznych. Skoro więc - jak wyżej wykazano - skarżący nie zaoferował żadnych dowodów potwierdzających prawdziwość zgłaszanych przez niego twierdzeń, prawidłowość przeprowadzania kontroli administracyjnej nie została przez niego podważona, zaś Sąd z urzędu nie stwierdził istotnej wadliwości tychże czynności, to brak podstaw by ustaleniom organów odmówić wiarygodności.

Reasumując uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 t.j. ze zm.) dalej "ustawa COVID-19". Zgodnie, z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 i art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 (w związku z intensyfikacją epidemii) oddalił skargę.

eg