Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 656/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt. 3 lit.a
journal: Dz.U. 2011 nr 145 poz 868
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi  uprawianych na włókno - tekst jednolity.
article: par. 1 ust. 1, par. 4 ust. 6, par. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 872
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej  wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie  dochodzenia do uznania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł (sto [...]); 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "organ pierwszej instancji" lub "Dyrektor ARiMR") decyzją z dnia [...]grudnia 2015 r. nr [...]działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868 z późn. zm.) w związku z art. 11 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 poz. 1419) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego - ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]lipca 2014 r. o przyznanie pomocy finansowej grupie producentów owoców i warzyw wstępnie uznanej do dnia [...]kwietnia 2012 r. na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, złożonego przez wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "wnioskodawczyni")

- przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...] zł, za I półrocze 2015 r. realizacji planu dochodzenia do uznania z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...]zł.

- przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] za I półrocze 2015 r. realizacji planu dochodzenia do uznania, z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...]zł,

- odmówił pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł.

Łączna kwota pomocy finansowej wynosi [...]zł.

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni w dniu [...]lipca 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (dalej także jako: "PDU"), za okres od dnia [...]stycznia 2015 r. do dnia [...]czerwca 2015 r. Do wyliczenia pomocy finansowej przyjęła we wniosku kwotę [...]zł netto, w której uwzględniła m.in. koszty zakupu wózków widłowych o numerach seryjnych: [...],[...] (cena jednostkowa netto: [...]zł) oraz przyczepy [...], typ [...] (cena netto: [...]zł).

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że przeprowadzona u wnioskodawczyni kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowości. W protokole z czynności kontrolnych wskazano, że dwa wózki widłowe zakupione w okresie od [...]stycznia 2015 r. do [...]czerwca 2015 r. uległy spaleniu podczas pożaru. Na podstawie dokumentów przedstawionych przez wnioskodawczynię ustalono, że miał on miejsce w budynkach znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie należących do niej nieruchomości. Wnioskodawczyni przedstawiła protokół likwidacji środków trwałych, w którym wymienione są wózki o nr seryjnych [...],[...]. Określono tam przedmiotowe wózki jako nie nadające się do użytku. W związku z tym, zdaniem Dyrektora ARiMR nie spełniają one warunków wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013, poz. 872, dalej jako "rozporządzenie MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r."). W przypadku, gdy urządzenia te uległy spaleniu, a w konsekwencji likwidacji, nie można bowiem przyjąć, że służą one któremukolwiek z wymienionych w § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia zadań. Dodatkowo, inspektorzy terenowi wskazali, że jedna z zakupionych w tym okresie przyczep sadowniczych ([...]) znajduje się w serwisie. Na podstawie przeprowadzonych przez organ dalszych czynności wyjaśniających ustalono, że przyczepa ta nie jest użytkowana, ponieważ nie pozwala na to jej stan techniczny. Przyczepa ta wymaga wymiany lub naprawy kół, części przewodów, części lamp oświetleniowych, części blachy podłogowej.

Na podstawie wskazanych okoliczności organ pierwszej instancji podjął decyzję o redukcji kwalifikowanych do pomocy kosztów o wartość sprzętu, który na skutek zniszczenia nie jest użytkowany przez wnioskodawczynię. Zgodnie z powyższymi ustaleniami, dwa wózki widłowe oraz przyczepa sadownicza [...]nie przyczyniają się spełnienia kryterium uznania za organizację producentów, jakim jest zapewnienie swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbieranie, magazynowanie, przechowywanie oraz przygotowanie owoców do sprzedaży.

W oparciu o powyższe organ pierwszej instancji ustalił, że wartość poniesionych przez wnioskodawczynię kosztów inwestycyjnych wynosi [...]zł netto, przyznanej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych koszów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU - 75% tejże kwoty, tj. [...]zł netto, zaś wartość kosztów niekwalifikowanych - [...]zł netto.

Od powyższego rozstrzygnięcia Dyrektora ARiMR wnioskodawczyni złożyła odwołanie w którym wniosła o uchylenie decyzji w części odmowy pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł i wydanie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w tej wysokości. Wskazała, że od momentu zakupu zniszczonych lub uszkodzonych maszyn, poprzez moment składania wniosków o płatność, aż do czasu pożaru ww. wózki widłowe i przyczepa [...]służyły do zbioru, przechowywania, magazynowania i przygotowania do sprzedaży owoców, a ponadto przyczepa [...]po zleconym remoncie będzie ponownie spełniać te zadania. Spełnione zostały również pozostałe warunki, określone w § 1 ust.. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r.

W ocenie odwołującej się, na podstawie obowiązujących przepisów, aby uzyskać uznanie za organizację producentów owoców, ma obowiązek z własnych środków nabyć na miejsce zniszczonych maszyn, inne maszyny które spełniłyby zadania tych spalonych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nabyła dwa wózki widłowe w miejsce spalonych w pożarze oraz zleciła naprawę przyczepy [...]. Zwróciła nadto uwagę na niekonsekwencję w rozstrzygnięciach organów ARiMR w analogicznych stanach faktycznych. W przypadku bowiem kiedy utrata przedmiotu inwestycji nastąpiła przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy, ARiMR odmawia płatności, jak to ma miejsce w przypadku wnioskodawczyni. Natomiast jeśli utrata przedmiotu inwestycji (w wyniku kradzieży, zniszczenia, wypadku itp.) nastąpi po wydaniu decyzji o płatność a w czasie 5 lat od nabycia dla ruchomości, a 10 lat dla nieruchomości, ARiMR zadowala się odtworzeniem przez grupę producentów przedmiotu inwestycji. Jeśli więc interpretacja dokonana przez Dyrektora ARiMR przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. byłaby słuszna w tej sprawie, to konsekwentnie, we wszystkich przypadkach kiedy, w wyniku zdarzeń losowych, grupy producentów utraciły przedmiot inwestycji objęty pomocą finansową, ARiMR powinna wzruszać decyzje o płatności i cofać pomoc finansową. Interpretacja ARiMR w takich przypadkach jest jednak inna i wystarczy, że beneficjent odtworzy przedmiot inwestycji albo w inny sposób zapewni realizacje celu. Dlatego też organ wydający decyzje dokonał nieprawidłowej wykładni ww. przepisu rozporządzenia.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "organ odwoławczy" lub "Prezes ARiMR"), decyzją z dnia [...]czerwca 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej jako "Kpa"), po rozpatrzeniu ww. odwołania, uchylił w zaskarżonej części decyzję w zakresie odmowy przyznania pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania oraz:

- przyznał dodatkową pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł,

- odmówił przyznania pomocy finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł.

Łączna kwota pomocy finansowej, przyznana przez organy obu instancji wynosi: [...]zł.

Organ odwoławczy skierował ww. decyzję do [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "Spółka" lub "Grupa"), bowiem Spółka w wyniku przejęcia wstąpiła w prawa i obowiązki wnioskodawczyni.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR w pierwszej kolejności, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji, że nie może zrefundować zakupu wózków widłowych o nr seryjnych [...]oraz [...]. W przypadku bowiem, gdy urządzenia te uległy spaleniu, a w konsekwencji likwidacji, nie można przyjąć, że służą one któremukolwiek z zadań wymienionych w § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. Pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem, przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw może być bowiem przyznana Grupie na inwestycje, które spełniają wszystkie przesłanki wymienione w § 1 ust. 1 pkt ww. rozporządzenia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Jeśli zaś któraś z wymienionych w przytoczonym przepisie prawa przesłanek nie zostanie spełniona, w odniesieniu do danej inwestycji, wówczas pomoc finansowa na realizację tej inwestycji nie może zostać przyznana.

Następnie Prezes ARiMR wskazał, że na etapie postępowania odwoławczego Spółka dostarczyła dokumenty (faktura nr [...]z dnia [...]marca 2016 r., protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...]marca 2016 r. oraz specyfikacja prac wykonanych w ramach naprawy przyczepy [...]) z których wynika, że ww. przyczepa została naprawiona i nadaje się do użytkowania zgodnie z jej przeznaczeniem. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że przedmiotowa przyczepa spełnia warunki wskazane w § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. uznać należy, że Grupie przysługuje refundacja kosztów jej zakupu.

Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że ustalona przez niego wielkość poniesionych przez Grupę kwalifikowanych kosztów inwestycyjnych wynosi [...] zł netto ([...]-[...]). Przyznana pomoc na pokrycie części kwalifikowalnych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania stanowi 75% ww. kwoty i wynosi [...] ([...]x 75%). Łączne koszty niekwalifikowane wynoszą [...]zł netto. Różnica pomiędzy kwotą wypłaconą przez organ pierwszej instancji, a kwotą przyznaną przez organ Prezesa ARiMR wynosi [...]zł ([...]-[...]). Ponieważ różnica procentowa pomiędzy łączną wnioskowaną kwotą pomocy a łączną należną kwotą pomocy finansowej nie przekracza 3% nie ma tu zastosowania przepis art. 116 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., który stanowi, że w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym plamę dochodzenia do uznania, przekracza kwotę należną ustaloną w trakcie kontroli, o więcej niż 3 % kwoty należnej, kwotę faktycznie należną beneficjentowi obniża się. Jednak jeżeli organizacja producentów lub grupa producentów wykaże, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowanej kwoty nie stosuje się żadnej kary. Kwota obniżenia równa jest różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a kwotą faktycznie należną grupie producentów. Uwzględniając powyższe, łączna kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania wynosi [...] zł.

Na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego, Spółka (dalej jako "skarżąca") reprezentowana przez adwokata wniosła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:

- § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że w przypadku, gdy zakupione wózki widłowe ujęte we wniosku o przyznanie pomocy finansowej uległy zniszczeniu po okresie rozliczeniowym, którego dotyczył wniosek o przyznanie pomocy finansowej, i w którym zostały zakupione, nie można przyjąć, że służą one celom wymienionym w przepisie;

- art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 58, dalej jako "ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu"), poprzez wydanie w jego oparciu decyzji o odmowie pokrycia części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, w sytuacji gdy brak było podstaw do odmowy pokrycia części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.

Powyższe zdaniem skarżącej doprowadziło do naruszenia:

II. przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zaniechania zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;

- art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa, poprzez brak wskazania uzasadnienia faktycznego oraz nieprawidłowe wskazanie uzasadnienia prawnego decyzji, wskutek dokonania przez organ błędnej interpretacji przepisów prawnych, a w konsekwencji oparcie decyzji na przepisach nie znajdujących zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że spełniła wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU we wnioskowanym przez nią zakresie, tj. w kwocie [...]zł netto, uwzględniającej niesłusznie pominięte przez organ odwoławczy koszty zakupu wózków widłowych o numerach seryjnych: [...],[...].

Prezes ARiMR pominął bowiem przy rozpatrywaniu sprawy - świadomie bądź przez niedbalstwo - okoliczność, że wniosek skarżącej o przyznanie pomocy finansowej obejmował okres od [...]stycznia 2015 r. do [...]czerwca 2015 r., tj. pierwsze półrocze piątego roku realizacji zatwierdzonego PDU, podczas gdy pożar, w wyniku którego zniszczeniu uległy wózki widłowe miał miejsce w dniu 23 sierpnia 2015 r., tj. w drugim półroczu piątego roku realizacji zatwierdzonego PDU. Tymczasem okoliczność ta bezsprzecznie dowodzi, że do końca okresu rozliczeniowego, którego dotyczył wniosek o dofinansowanie, wózki widłowe służyły skarżącej do realizacji celów określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. Organ odwoławczy nie miał żadnych podstaw prawnych, aby twierdzić inaczej. Nawet bowiem gdyby wózki widłowe uległy zniszczeniu w okresie od [...]stycznia 2015 r. do [...]czerwca 2015 r., tj. w pierwszym półroczu piątego roku realizacji zatwierdzonego PDU, a zatem w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy wniosek skarżącej, to pogląd przyjęty przez Prezesa ARiMR wciąż pozostawałby dalece nieuprawniony. Przedmiotowe urządzenia służyły bowiem skarżącej do realizacji celów określonych w § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia od chwili ich zakupu do chwili, w której uległy zniszczeniu.

W ocenie skarżącej, taka konkluzja znajduje odzwierciedlenie nie tylko w treści omawianych przepisów, ale i zasadach logicznego rozumowania oraz doświadczeniu życiowym. Na etapie realizacji danej inwestycji mogą ujawnić się nieznane dotychczas grupie producentów potrzeby związane ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem lub przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw. Z kolei te dotychczas znane mogą się zdezaktualizować. Przykładowo, grupa producentów może ponieść nieprzewidziany w zatwierdzonym PDU, a niezbędny dla realizacji inwestycji koszt wózka widłowego, czy ponieść przewidziany w zatwierdzonym PDU koszt kombajnu do zbiórki jabłek i gruszek, który to kombajn przyczynia się przez pewien czas do realizacji inwestycji, po czym staje się - z różnych względów - bezużyteczny.

Skarżąca wskazała, że dokonana przez organ odwoławczy ocena stanu faktycznego, jako że nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa - ani w przepisie § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r., ani w żadnych innych przepisach odnoszących się do zasad przyznawania przez właściwe organy pomocy finansowej - a wręcz rażąco kłóci się z ich literalnym brzmieniem, nie może zasługiwać na uwzględnienie.

W ocenie skarżącej z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, w oparciu o jakie przesłanki organ odwoławczy doszedł do przekonania, że skoro urządzenia skarżącej uległy zniszczeniu, to nie służą one któremukolwiek z zadań wymienionych § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia. Prezes ARiMR nie podjął się próby dokonania wykładni powyższego przepisu. Jednocześnie nie powołał żadnych innych norm prawnych, które pozwalałyby zrozumieć zasadność zajętego przez niego stanowiska. Można jedynie przypuszczać, że przyczyną, dla której organ odwoławczy odmówił słuszności zapatrywaniom skarżącej było - nieuprawnione - odejście od literalnej wykładni przepisu § 1 ust. 1 powoływanego rozporządzenia. W konsekwencji opisanych wyżej naruszeń prawa materialnego zasadnym staje się wniosek, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Organ odwoławczy dokonał nie tylko błędnej wykładni przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r., ale i - rezygnując z wyczerpującego zbadania stanu faktycznego sprawy - naruszył zasady prowadzenia postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Powyższe naruszenia przekładają się z kolei także na naruszenie art. 107 § 1 i 3 Kpa (uzasadnienie decyzji).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na jej wynik.

Przedmiotem skargi a w konsekwencji kontroli Sądu objęta została jedynie część decyzji organu odwoławczego dotycząca odmowy dla skarżącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...]zł, tj. tiret trzeci jej sentencji.

Spornym w niniejszej sprawie jest kogo obciąża ryzyko przypadkowego zniszczenia przedmiotu inwestycji w okresie pomiędzy okresem rozliczeniowym a momentem wypłaty przez instytucję finansującą kwoty dofinansowania.

Zdaniem organów ARiMR obu instancji, ryzyko takie obciąża beneficjenta - przedmiot inwestycji musi bowiem istnieć na moment rozpatrywania wniosku o wypłatę dofinansowania.

Zdaniem zaś skarżącej, taka interpretacja nie tylko nie jest przewidziana we właściwych przepisach, lecz jest także niesprawiedliwa. Beneficjent poniósł bowiem istotny koszt (wierząc, że jeśli spełni wymogi wskazane w przepisach otrzyma dofinansowanie), zrealizował inwestycję zgodnie z takimi wymogami w dobrej wierze, by następnie, wskutek nadzwyczajnych i niezależnych od niego okoliczności, otrzymać odmowę dofinansowania z powodów, których nie mógł nawet przewidywać na moment rozpoczynania inwestycji.

Zgodnie art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu, w zakresie określonym przepisami Unii Europejskiej, dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwy ze względu na siedzibę wstępnie uznanej grupy producentów wydaje decyzje w sprawie przyznania wstępnie uznanej grupie producentów pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU.

Szczegółowe warunki pomocy finansowej precyzuje zaś rozporządzenie MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. Zgodnie z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw jest przyznawana pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji związanych ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem, przygotowaniem do sprzedaży owoców i warzyw, ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, jeżeli m.in. inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania na dany okres rozliczeniowy i zostały zrealizowane w danym okresie rozliczeniowym.

Potwierdzeniem spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, o których mowa powyżej, jest złożenie wymaganych dokumentów, w tym m.in. oświadczenia o zrealizowaniu inwestycji lub jej etapu lub dokumentu potwierdzającego zrealizowanie inwestycji lub jej etapu oraz faktury albo dokumentu

o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wysokość kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji lub jej etapu, wystawionych w okresie rozliczeniowym,

w którym inwestycja lub jej etap zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (§ 2 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia).

Stosownie do treści § 4 ust. 6 powoływanego rozporządzenia - pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji jest przyznawana do wysokości kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji ujętych w danym okresie rozliczeniowym, nie przekraczających kwoty zatwierdzonej w PDU.

Zgodzić się należy ze skarżącą, że przesłanki przyznania pomocy finansowej zostały więc sformułowane w sposób precyzyjny i jednoznaczny, i dlatego nie powinny budzić wątpliwości interpretacyjnych. Analiza warstwy językowej § 1 ust. 1 pkt 1 a) i b) rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r., wspierana wykładnią pozostałych przepisów rozporządzenia, przynosi jasne rezultaty. Aby uzyskać pomoc finansową:

- wnioskodawca musi ponieść kwalifikowane koszty inwestycji;

- kwalifikowalność kosztów inwestycji musi wynikać z faktu uwzględnienia tych kosztów w załączniku do rozporządzenia;

- inwestycja musi być związana ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem (lub) przygotowywaniem do sprzedaży owoców i warzyw;

- inwestycja lub jej etap muszą zostać ujęte w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy;

- inwestycja lub jej etap muszą zostać zrealizowane w danym okresie rozliczeniowym.

Co szczególnie istotne, organ rozpoznający wniosek o przyznanie pomocy finansowej, dokonując jego oceny w celu wydania decyzji z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a) lub b) ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu, czyni to wyłącznie w stosunku do okresu rozliczeniowego, którego dotyczy wniosek, a zatem nie jest uprawniony, np. do podjęcia próby oceny, czy kwalifikowany koszt inwestycji poniesiony w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy wniosek, był/będzie związany ze zbiorem, przechowywaniem, magazynowaniem (lub) przygotowywaniem do sprzedaży owoców i warzyw przed/po tym okresie rozliczeniowym, bądź jak długo określone urządzenie, narzędzie, maszyna, etc. pozostawało/będzie pozostawać w posiadaniu wnioskodawcy. Istotnym jest tu bowiem sam fakt poniesienia określonego kosztu kwalifikowanego inwestycji w danym okresie rozliczeniowym.

Trafnie wskazuje skarżąca, że od jasnego i niebudzącego wątpliwości literalnego brzmienia przepisu wolno odstąpić i oprzeć się na innych rodzajach wykładni tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawiają za tym doniosłe racje. Może to mieć miejsce m.in. wówczas, gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią innych norm, prowadzi do niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego konsekwencji, rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi. Jeżeli takie okoliczności - jak dzieje się to w niniejszej sprawie - nie zachodzą, to interpretacja powinna zostać dokonana w oparciu o wykładnię językową (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt: I OSK 1492/08).

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że w odniesieniu do skarżącej ziściły się wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU we wnioskowanym przez nią zakresie, uwzględniającej niezasadnie pominięte przez organ odwoławczy koszty zakupu spornych wózków widłowych o numerach seryjnych: [...],[...]. Przede wszystkim organ odwoławczy niezasadnie pominął przy rozpatrywaniu sprawy okoliczność, że wniosek skarżącej o przyznanie pomocy finansowej obejmował okres od [...]stycznia 2015 r. do [...]czerwca 2015 r., tj. pierwsze półrocze piątego roku realizacji zatwierdzonego PDU, podczas gdy pożar, w wyniku którego zniszczeniu uległy wózki widłowe miał miejsce w dniu [...]sierpnia 2015 r., tj. w drugim półroczu piątego roku realizacji zatwierdzonego PDU. Tymczasem okoliczność ta bezsprzecznie dowodzi, że do końca okresu rozliczeniowego, którego dotyczył wniosek o dofinansowanie, wózki widłowe niewątpliwie służyły skarżącej do realizacji celów określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. Nawet zaś gdyby wózki widłowe uległy zniszczeniu w okresie od [...]stycznia 2015 r. do [...]czerwca 2015 r., tj. w pierwszym półroczu piątego roku realizacji zatwierdzonego PDU, a zatem w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy wniosek skarżącej, to pogląd przyjęty przez organ odwoławczy wciąż pozostawałby nieuprawniony. Przedmiotowe urządzenia służyły przecież skarżącej do realizacji celów określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. od chwili ich zakupu do chwili, w której uległy zniszczeniu.

Organ odwoławczy niezasadnie powołał się na art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. (Dz. UE. 23.12.2006). Zgodnie bowiem z tym przepisem, państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Trafnie wskazuje skarżąca, że ww. przepis nie odnosi się w ogóle do przedmiotu operacji ani też do jego zniszczenia, lecz do ryzyk, które mogą powstać poza obszarem projektu dofinansowanego z udziałem środków unijnych, ale które mogą wpłynąć na brak możliwości prowadzenia działalności przez beneficjenta. W takich wypadkach, na przykład, by nie obciążać spadkobierców beneficjenta obowiązkiem zwrotu dofinansowania (z uwagi na brak wypełnienia obowiązku zachowania 5-letniego okresu trwałości projektu) unijny ustawodawca wprowadza możliwość zrezygnowania przez państwo członkowskie z egzekwowania obowiązku zwrotu pomocy. Bezsprzecznie jednak nie jest to sytuacja objęta niniejszą sprawą.

Konkludując stwierdzić należy, że dokonana przez organ odwoławczy ocena stanu faktycznego skoro nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa, tj. ani w przepisie § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r., ani w żadnych innych przepisach odnoszących się do zasad przyznawania przez właściwe organy pomocy finansowej, nie może zasługiwać na uwzględnienie.

W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika też, w oparciu o jakie przesłanki organ odwoławczy doszedł do przekonania, że skoro urządzenia skarżącej uległy zniszczeniu, to nie służą one któremukolwiek z zadań wymienionych § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r. Prezes ARiMR nie podjął się nawet próby dokonania wykładni powyższego przepisu. Jednocześnie nie powołał żadnych innych norm prawnych, które pozwalałyby zrozumieć zasadność zajętego przez niego stanowiska dokonując nieuprawnionego odejścia od literalnej wykładni przepisu § 1 ust. 1 powoływanego rozporządzenia.

Rację ma więc skarżąca, że w konsekwencji opisanych wyżej naruszeń prawa materialnego, zaskarżona decyzja została również wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Organ odwoławczy dokonał bowiem nie tylko błędnej wykładni § 1 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2013 r., ale i - rezygnując z wyczerpującego zbadania stanu faktycznego sprawy - naruszył art. 7 i art. 77 § 1. W konsekwencji zaś powyższego nie uzasadnił w wyczerpujący i przekonywujący sposób swojego rozstrzygnięcia w sprawie, naruszając art. 11 Kpa (zasada przekonywania) i art. 107 § 1 i 3 Kpa (uzasadnienie decyzji) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Orzeczenie o kosztach (punkt drugi sentencji wyroku) znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Na powyższe koszty składają się: wpis sądowy [...]zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...]zł, bowiem skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa 17 zł.