Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1441/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15,16
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2009r. K.K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. P. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. Łączna powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana przez rolnika do przyznania płatności wyniosła odpowiednio: jednolitej powierzchni obszarowej – 6,29 ha, uzupełniającej płatności obszarowej – 2,39 ha, płatności zwierzęcej – 1,50 ha.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał K.K. do złożenia wyjaśnień, ponieważ do tych samych gruntów wniosek o przyznanie dopłat złożył oprócz K.K., również inny producent rolny – D.B.

W związku z wezwaniem K. K. dostarczył do Biura Powiatowego ARiMR umowę dzierżawy z dnia [...] października 2006r., z której wynikało, iż w dniu jej zawarcia wnioskodawca wydzierżawił działki nr [...], [...], [...], [...] na okres 10 lat. Drugi z wnioskodawców, D. B. dostarczył do Biura Powiatowego ARiMR kopię umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2008., zawartej przez niego z A. G., w której jako przedmiot wydzierżawienia wskazano działki nr [...] i [...]. Ponadto dołączył wypis z rejestru gruntów, oświadczenie strony o użytkowaniu działek nr [...] i [...] od roku 2007 oraz oświadczenia świadków: T.O., W. N. i A. W. o użytkowaniu przez D. B. działek nr [...] i [...].

W dniu [...] grudnia 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, którą przyznał K. K. jednolitą płatność obszarową w wysokości 1467,50 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 1229,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 851,96 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawnianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 753,93 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania K.K., Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] lutego 2010r., uchylił wcześniejszą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii tzw. Konfliktu kontroli krzyżowej oraz rozważenia możliwości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2010r. przyznał K. K. jednolitą płatność obszarową w wysokości 1467,50 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 1229,63 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, uzupełniają płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 851,96 oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 753,93 zł.

Po rozpatrzeniu kolejnego odwołania K. K., Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Pismem z dnia [...] marca 2012r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji. W dniu [...] kwietnia 2012r. organ ten stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] czerwca 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] maja 2010r. w sprawie przyznania K.K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2012r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił przyznania stronie płatności na rok 2009.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie decyzją z [...] listopada 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia działki rolnej I ([...] ha) nie spełnia wymogu powierzchni działki rolnej (tj. [...] ha) i została ona wykluczona z płatności. Łącznie pomniejszenie zadeklarowanych działek rolnych wyniosło 1,23 ha, a zatem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO a stwierdzoną w stosunku do powierzchni zadeklarowanej wyniosła: (6,29 ha – 5,06 ha)/5,06 ha x 100% = 24,31%.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE)nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L z 2004r., Nr 141, str. 18 ze zm.), różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, przekraczająca 20% powierzchni stwierdzonej, powoduje odmowę przyznania płatności. W związku z tym odmówiono skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnia działki rolnej I położonej na działce nr [...] została wykluczona z płatności, ponieważ powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza (PEG) [...] ha nie odpowiada definicji działki rolnej, gdyż na wspomnianej działce znajduje się siedlisko. Poza tym organ wskazał, że odnośnie do kwestii uprawy i powierzchni działki o nr [...] (łąka, pastwisko) o powierzchni [...] ha wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 2 sierpnia 2012r. o sygn. akt VSA/WA 1803/11. Z analizy wskazanego wyroku wynika, że ’’skarżący przedstawił wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że działki o nr [...] i [...] to tereny rolne zabudowane. Z dokumentacji fotograficznej wynika, że ww. działka to ogrodzony pas ziemi przy zabudowaniach (siedlisko). Zdaniem Sądu potwierdza ona prawidłowość ustaleń kontrolujących, iż cała działka nie jest gruntem rolnym (...)". Co prawda ustalono, że z deklarowanej powierzchni [...] ha rolnik użytkuje [...] ha, jednakże ze względu na to, że pozostała powierzchnia nie odpowiada definicji działki, została ona wykluczona z płatności. Zatem ustalenia w tym zakresie, co podkreślił organ, pozostają spójne. Powoływanie się na kontrolę z roku 2011 pozostaje bez znaczenia dla sprawy ze względu na upływ czasu i możliwość dokonania zmian w tym okresie. Odnośnie do działki rolnej J położonej na działce nr [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha (stwierdzono [...] ha) skarżący przedstawił opinie biegłych. Z opinii biegłego sądowego z zakresu rolnictwa wynika, że dotyczy ona kwestii wyliczenia dochodów z uprawy rzepaku w latach 2007 – 2009 na działkach nr [...], [...] i [...]. Zatem opinia nie dotyczy działki o nr [...]. Co więcej, nie przeprowadzono w sprawie wizji lokalnej, gdyż – jak wskazano w opinii – większość informacji potrzebnych do sporządzenia kalkulacji uprawy rzepaku znajduje się w aktach sprawy. Dodano jednocześnie, że na działkach będących przedmiotem sporu tj. [...], [...] i [...] rolnik w roku 2009 zadeklarował ugór, nie zaś zgodnie z opinią – uprawę rzepaku. Także druga przedłożona opinia z [...] czerwca 2010r. dotyczy uprawy rzepaku. Opinia dotyczy działek o nr [...], [...], [...] i [...]. Ustalenia odnośnie do powierzchni dokonano na podstawie wypisu z rejestru gruntów. Zatem organ odwoławczy uznał, że przedmiotowe opinie pozostają bez znaczenia dla sprawy, gdyż nie potwierdzają uprawnienia przez skarżącego ugoru na działce o nr [...] o powierzchni [...] ha.

W skardze z dnia [...] grudnia 2012r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.K. podnosił, że wynik kontroli, które są korzystne dla niego, organ bezzasadnie uznał za niewiarygodne z powodu upływu czasu i możliwości dokonania zmian.

Wyrokiem z dnia 15 maja 2013r., sygn. akt VSA/WA 355/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] listopada 2012r., wydaną w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednocześnie Sąd zasądził od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokat, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że kontrola z czerwca 2011r. dotyczyła wzajemnej zgodności, nie zaś kwalifikowalności powierzchni, a więc nie odnosiła się ona do ustalenia granic i powierzchni działek rolnych oraz zweryfikowania zadeklarowanej grupy upraw. Nie mogła mieć zatem wpływu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania.

W ocenie Sądu I instancji, kluczowe znaczenie w sprawie ,a fakt, iż na skutek niezaskarżenia przez K. K. do sądu administracyjnego decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdzającej nieważność decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] maja 2010r. przyznającej mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 – decyzja ta stała się ostateczna. Tym samym Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w S. zobligowany był do rozpoznania wniosku K. K. z dnia [...] maja 2009r. o przyznanie płatności na rok 2009. W dacie rozpatrywania tego wniosku wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane już były do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, pozwalającego na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, aktualnej powierzchni działki rolnej i kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy. Organ korzysta przy tym z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładność kartografii w skali 1 : 10 000. Tak więc dane dotyczące działek rolnych zawarte w PEG sąd dokładne, rzetelne i aktualne, a obszar kwalifikowany działek rolnych musi odpowiadać powierzchni rzeczywistej. Brak zatem podstaw, by wynikające stąd dane z góry uznawać za niewiarygodne, a konkretnych zastrzeżeń skarżący nie zgłosił.

Skargą kasacyjną z dnia [...] lipca 2014r. zaskarżono wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako ,,p.p.s.a.") polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji prawomocnej decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] czerwca 2010r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu płatności za 2009 rok. Obie decyzje oparto na podstawie dokumentów będących w posiadaniu w danym czasie przez ARiMR – w tym karta informacyjna dotycząca powierzchni PEG za 2009r., gdzie system nie wygenerował powierzchni dla żadnej działki, czego dowód stanowi karta informacyjna dołączona przez skarżącego na rozprawie w Sądzie I instancji dnia 15 maja 2013r. – tj. Dział 5 karty pozycja 6 pow. PEG JPO dla działek o nr. [...] oraz [...] – informacji dla rolnika brak. Dodano, że takie karty informacyjne otrzymuje na dany rok uprawy i ubiegania się o płatność każdy rolnik wraz z załącznikami graficznymi – ortofotomapami oraz wstępnie wypełnionym wnioskiem o przyznanie płatności.

Konsekwencją powyższego stało się naruszenie:

b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § pkt. 1 lit. ,,c" p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo zaistnienia podstaw do jej uwzględnienia,

c) art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U z 2014r., 1647 – powoływanej dalej jako ,,p.u.s.a.") oraz art. 184 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (dz. U. z 1997r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez brak dokonania przez WSA prawidłowej kontroli organu, w szczególności pod kątem wydania w obu instancjach przez Kierownika Biura Powiatowego oraz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzji zgodnych z obowiązującym prawem, co skutkowało błędnym przyjęciem PEG bez niezbędnej weryfikacji w terenie i umożliwienia stronie wniesienia ewentualnego skutecznego sprzeciwu do przedstawionych powierzchni upraw w danym roku ubiegania się o płatność obszarową. Trzy lata po roku uprawnym, w roku 2012 unieważniono decyzję, a Sąd I instancji uznaje wersję za wiarygodną – choć nie popartą żadnymi dowodami (dowód: zawiadomienie Prezesa ARiMR znak [...]) o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – tj. trzy lata po roku uprawnym, gdzie powierzchni PEG jest zmienna w kolejnych latach uprawy, a za 2009r. system nie wygenerował danych o powierzchni dla wiadomości rolnika i weryfikacji złożonego wniosku przez pracowników ARiMR w okresie wydania decyzji.

Wskazując na powyższe, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 §1 p.p.s.a.

wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015r., sygn. akt II GSK 2012/13 uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok w całości przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

W ocenie NSA lakoniczny wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnia istotnych – z punktu widzenia merytorycznej oceny tej sprawy – kwestii prawnych i faktycznych. Obowiązkiem Sądu I instancji było dokonanie kompleksowej i precyzyjnej analizy całości sprawy, umożliwiającej rzeczywistą i efektywną kontrolę NSA w ramach nadzoru judykacyjnego sprawowanego w trybie postępowania kasacyjnego. W przeciwnym razie NSA niejako po raz pierwszy poddaje analizie faktograficznej i prawnej rozpatrywaną sprawę. Taka sytuacja nie jest jednak dopuszczalna z powodu naczelnych zasad, które legły u podstaw postępowania przed sądami administracyjnymi, w szczególności zaś zasady dwuinstancyjności postępowania. Sąd kasacyjny może poddać kontroli instancyjnej wyrok, w którym Sąd I instancji zajmuje merytoryczne stanowisko w kwestiach istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Taki jest bowiem cel postępowania przed Sądem I instancji, który jednak, w ocenie NSA, nie został w niniejszym postępowaniu osiągnięty.

NSA dostrzegł, że w pewnym stopniu wpływ na lakoniczność wywodu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku mogła mieć treść skargi K. K. z dnia [...] grudnia 2012r. (karta nr 3 akt sądowych). Niemniej jednak, Sąd I instancji, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga sprawę w jej granicach nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym kontekście uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji pozbawione jest koniecznej z punktu widzenia standardów postepowania sądowo administracyjnego pogłębionej analizy merytorycznej i prawnej, co – w ocenie NSA – skutkuje iluzorycznością kontroli legalności decyzji organów ARiMR wydanych w rozpatrywanej sprawie.

Jednak kwestia, w której Sąd I instancji zajął merytoryczne stanowisko w rozpatrywanej sprawie, dotyczyła niezaskarżenia przez K. K. do sądu administracyjnego decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] kwietnia 2012r. stwierdzającej nieważność wcześniejszej decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] czerwca 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] maja 2010r. przyznającej mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Zdaniem Sądu I instancji fakt, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznających skarżącemu płatność za 2009r. nie została zaskarżona i stała się ostateczna, ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania w tej sprawie.

W ocenie NSA wspomniana okoliczność nie ma jednak decydującego znaczenia z punktu widzenia kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnych wydanych w postępowaniu przeprowadzonym po stwierdzeniu nieważności wcześniejszych decyzji. Jedynym bowiem następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji przyznających skarżącemu płatności za 2009r. – w znaczeniu procesowym – była konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie przyznania lub odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, tj. po stwierdzeniu nieważności wcześniejszych decyzji, pojawia się konieczność należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności skarżący podnosił, że wyniki kontroli przeprowadzonej we wrześniu 2010r. organ odniósł do stanu upraw z 2009r., przeprowadzone zaś w maju i grudniu 2011r. kontrole na miejscu, były dla niego korzystne. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie odniósł się w dostatecznym zakresie do wspomnianych okoliczności faktycznych, do których należy zaliczyć m.in. wyniki ustaleń poczynionych podczas tzw. ,,kontroli na miejscu" przeprowadzonej przez pracowników ARiMR. Tymczasem kwestia ta jest konsekwentnie podnoszona przez skarżącego w toku całego postępowania m.in. w odwołaniu z dnia [...] lipca 2012r. – strona 135 akt administracyjnych oraz skardze do Sądu I instancji – karta nr 3 akt sądowych, jak też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – strona nr 44 akt sądowych.

Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał jedynie, że w dacie wydania przez organy ARiMR decyzji odmawiających skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2009r. funkcjonował w krajach członkowskich Unii Europejskiej, jednolity system identyfikacji działek rolnych. System ten pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, aktualnej powierzchni działki rolnej i kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy. Dodatkowo wskazano, że system ten korzysta z technik skomputeryzowanych informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego wymaganą dokładność kartograficzną.

W ocenie NSA w istocie jedynie ogólny opis funkcjonowania elektronicznego systemu ewidencjonowania działek rolników będących beneficjentami pomocy dla rolników, nie spełnia kryterium należytego i rzetelnego wyjaśnienia sprawy przez sąd administracyjny. Nie umniejszając wartości ewidencyjnej i dowodowej systemu elektronicznego, którym posługują się organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, NSA wskazał, że w rozpatrywanej sprawie istnieją określone, istotne z punktu widzenia dokładnego jej wyjaśnienia wątpliwości faktyczne, które zostały pominięte przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Nie można bowiem nie zauważyć, że zaskarżone decyzje odnoszą się do stosunkowo odległych czasowo zdarzeń faktycznych (stanu za 2009rok), dodatkowo skarżący konsekwentnie podnosi istotne z tego punktu widzenia okoliczności dotyczące tzw. kontroli na miejscu z 2010 i 2011r. W związku z tym należy podkreślić, że w takiej sytuacji koniecznie jest odniesienie się do wyników kontroli działek skarżącego dokonywanych przez pracowników ARiMR na miejscu, o których mowa w art. 23 i następnych rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L z 2004r., Nr 141, str. 18 ze zm.).

Kwestia ta została jednak całkowicie pominięta w zaskarżonym wyroku. Sąd I instancji nie wyjaśnił bowiem okoliczności faktycznych sprawy wskazując jedynie na istnienie zintegrowanego systemu elektronicznego ewidencjonowania działek rolnych objętych dopłatami, co stanowi w zasadzie okoliczności obiektywną w rozpatrywanej sprawie. Samo istnienie elektronicznego systemu ewidencyjnego, przy niejako automatycznym przyjęciu, że wygenerowane z niego informacje, stanowią wystarczającą podstawę do odmowy przyznania skarżącemu dopłat, jest zbyt daleko idącym uproszczeniem, w szczególności wobec okoliczności faktycznych konsekwentnie podnoszonych przez skarżącego w toku całego postępowania.

W związku z tym Sąd I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien wziąć pod uwagę także pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności i argumenty podnoszone przez skarżącego, odnoszące się przede wszystkim do wyników kontroli przeprowadzonych na miejscu w 2010 i 2011r. Kwestia ta nie została zbadana przez Sąd I instancji, przez co Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się do niej merytorycznie odnieść w ramach kontroli instancyjnej. Z uwagi zatem na niedostateczne wyjaśnienie sprawy zaskarżony wyrok nie mógł zostać utrzymany w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Będąc związany orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać in principio należy, iż w postępowaniu administracyjnym – po stwierdzeniu nieważności wcześniejszych decyzji – jest konieczne należyte wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Za NSA wskazać należy, że istnieje potrzeba oceny twierdzeń skarżącego, że wyniki kontroli przeprowadzonych w maju i w grudniu 2011r. były dla niego korzystne, a przeprowadzili je przecież pracownicy ARiMR. Ten zarzut – w kontekście rozstrzygnięć – był ponawiany w odwołaniu, skardze, jak też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Konkretnie: w odwołaniu skarżący wskazał, iż ,,działkę rolną I o numerze ew. [...] i pow. [...] ha zgłoszonej jako TUZ (trwałe użytki zielone) nikt nie ma prawa wykluczać, ponieważ kontrola na miejscu w 2011r. w maju i w grudniu przez pracowników ARiMR nie dopatrzyła się nieprawidłowości na tej działce (protokoły kontroli do wglądu)". Z kolei w skardze – w uzasadnieniu – zarzucono organom ARiMR, że ,,wyniki kontroli w czerwcu i w grudniu 2011r. (korzystne dla rolnika – bez zastrzeżeń, kontrolujących) uznano za zmienne z powodu upływu czasu i możliwość dokonania zmian w tym czasie – cytat str. 9 decyzji". Wreszcie w uzasadnieniu skargi wskazano: ,,Pierwsza kontrola w gospodarstwie miała miejsce we wrześniu 2010r metodą inspekcji terenowej po zbiorach, dotyczyła płatności za 2010r. i w żadnej mierze wyników tej kontroli nie można odnosić na 2009r., co uczynili pracownicy ARiMR (Kierownik BP i Dyrektor ARiMR). Organ administracyjny I instancji uznał dane zawarte we wniosku za wiarygodne decyzją z grudnia 2009r. oraz maja 2010r., również postępowanie administracyjne z kwietnia 2010r. wyjaśniło stan faktyczny, także brak było podstaw merytorycznych i prawnych do uchylania prawomocnych decyzji i przenoszenia konsekwencji na rolnika. Powyższe postępowanie narusza zaufanie do organów administracji publicznej, przez co czyni je niewiarygodnymi i niebudzącymi zaufania publicznego".

Dokonując analizy tych zarzutów wskazać należy, że Organ II instancji na str. 9 – in fine wskazał jedynie (odnosząc się zapewne do treści odwołania), że: ,,Powoływanie się na kontrole z 2011r. pozostaje bez znaczenia dla sprawy ze względu na upływ czasu i możliwość dokonania zmian w tym okresie".

Mając na względzie to, że w aktach administracyjnych brak jest protokołów kontroli z maja lub czerwca i grudnia 2011r., a także szerszego wywodu odnośnie ustalenia stanu faktycznego (z wyjątkiem przytoczonego wyżej zdania) przez Organ II instancji, przeto – w trosce o poszanowanie zasady, iż to organy administracji publicznej czynią ustalenia a Sąd dokonuje ich oceny pod względem legalności (art. 16 k.p.a.) – należało uwzględnić skargę.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy przede wszystkim dołączyć do akt administracyjnych sprawy protokoły kontroli z maja lub czerwca i grudnia 2011r., a następnie zweryfikować ich treść z informacjami zawartymi w systemie elektronicznym ewidencjonowania działek rolnych objętych dopłatami. Jak trafnie dostrzegł NSA samo istnienie elektronicznego systemu ewidencyjnego, przy niejako automatycznym przyjęciu, że wygenerowane z niego informacje, stanowią wystarczającą podstawę do odmowy przyznania Skarżącemu dopłat jest zbyt daleko idącym uproszczeniu w szczególności wobec okoliczności faktycznych konsekwencje podnoszonych przez Skarżącego w toku całego postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ winien wziąć pod uwagę cało kształt okoliczności i argumentów podnoszonych przez Skarżącego, odnoszonych się do kontroli przeprowadzanych na miejscu na przestrzeni 2010 – 2011r.

Jak już wyżej zaznaczono, tym postulatom nie czyni zadość jednozdaniowa wypowiedź na str. 9 – in fine motywów decyzji z dnia [...] listopada 2012r., która została wydana przez Organ II instancji.

Ponieważ Organ I instancji kwestii tej w ogóle nie dostrzega, zaś ustalenie faktyczne są niezmiernie lakoniczne należało – stosownie do treści art. 15 k.p.a. w trosce o poszanowanie zasady dwuinstancyjności, zwłaszcza umożliwienie Skarżącemu wniesienia odwołania, gdyby rozstrzygnięcie nie było satysfakcjonujące – uchylić także decyzję Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...] lipca 2012r. Organ ten zapewne dysponuje również protokołami kontroli przeprowadzanych na miejscu, za lata 2010 i 2011.; posiada także dostęp do informacji i zawartych w systemie informatycznych, a zatem jest kompetentny w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy.

Na marginesie wskazać należy, że Sąd nie mógł na rozprawie wyjaśnić kwestii objętych stanowiskiem NSA, albowiem żadna ze stron nie wzięła w niej udziału.

Mając na względzie treść art. 145 § 1 pkt 1c w zw./ z art. 200 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.