Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 606/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium, SKO) po rozpatrzeniu wniosku H. M. (skarżącej) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...]października 2019 r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Kolegium z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia przebiegu rowu (działka nr ew. [...] w obrębie [...]) i jego odtworzenia w granicach rzeczonej działki oraz działki o nr ew. [...], utrzymało w mocy zaskarżona decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Decyzją z dnia [...]listopada 2016 r., wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania H, M,, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu rowu działka nr ew. [...] w obrębie [...] i jego odtworzenia w granicach rzeczonej działki oraz działki o nr ew. [...] i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w tej sprawie w całości.

Wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2019 r. H. M. zwróciła się do Kolegium o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją ostateczną, jako podstawę prawną wznowienia wskazując art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5 i 8 k.p.a, a jako podstawę faktyczną - fakt wydania w dniu [...] kwietnia 2016 r. przez Wójta Gminy [...] zarządzenia nr [...] którym zlikwidowano drogę na działce o nr ew. [...] w [...] , o czym Kolegium nie zostało poinformowane. Skarżąca wskazała także że z pisma [...] z dnia 16 listopada 2016 r. wynika, że na działce gminnej nr [...] w [...] nigdy nie wybudowano "drogi". O powyższych okolicznościach wnioskodawczyni miała dowiedzieć się w dniu 19 marca 2019 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. sygn. akt [...] Kolegium wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej przywołaną wyżej własną decyzją, jako przesłankę wznowienia wskazując okoliczność wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zaś postanowieniem z tego samego dnia sygn. akt [...] odmówiło wznowienia postępowania w tej samej sprawie, po stwierdzeniu, że H. M. nie wskazała określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 8 k.p.a. przesłanek wznowienia postępowania.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. Kolegium odmówiło uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2016 r.

W uzasadnieniu rzeczonej decyzji Kolegium podkreśliło, że w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Kolegium uznało za prawidłowo udokumentowany fakt, iż na działce nr [...] w [...] nie było urządzonej drogi, tym bardziej drogi publicznej. SKO uznało, że mylne jest twierdzenie skarżącej, jakoby podstawą umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego przez Kolegium był fakt przeznaczenia działki nr [...] w [...] pod drogę publiczną. Wręcz przeciwnie - uznając powołane okoliczności za udowodnione w sprawie Kolegium wskazało wprost, że umorzenie postępowania następuje z uwagi na brak podstaw do uznania działki nr [...] za rów odwadniający w sytuacji, gdy nie ma możliwości odprowadzenia nadmiaru wody do oddalonego o ok. 70 m kanału [...] . Kolegium wprost stwierdziło przy tym, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zasypaniem istniejącego uprzednio, w ocenie wnioskodawczyni, rowu na działce nr [...] i przekwalifikowaniem go w ewidencji gruntów na drogę gminną nr [...] a zalewaniem terenu działki nr [...] , należącej do skarżącej. SKO uznało również, że działka nr [...] nigdy nie była rowem - co uniemożliwia jego odtworzenie. Powołane zarządzenie Wójta Gminy [...] likwidujące drogę na działce gminnej numer [...] w [...] jedynie potwierdza fakt ujawnienia ww. działki jako droga oraz brak rzeczywistego urządzenia drogi na tym terenie. Kolegium nie kwestionowało przy tym faktu ujawnienia działki nr [...] w [...] w ewidencji gruntów jako droga. SKO uznało zatem, że wskazane przez skarżącą zarządzenie nie ma jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość stanowiska Kolegium wyrażonego www. decyzji z dnia [...] listopada 2016 r.

H. M. wniosła o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, podnosząc, że poddana ocenie decyzja ostateczna Kolegium powinna zostać uchylona ze względu na ujawnienie nowego, nieznanego wcześniej dowodu w sprawie, tj. wspomnianego zarządzenia Wójta Gminy [...] .

Zdaniem wnioskodawczyni, wspomniana decyzja ostateczna powinna zostać uchylona także na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż decyzję "wójta (...) wydał pracownik U.G. Czosnów podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24 par. 1 pkt 1 pkt 4 k.p.a. - Wójt nie miał prawa orzekać we własnej sprawie - a orzekał - jako właściciel działki gminnej nr [...] . Poza tym SKO miało do przeczytania i uwzględnienia treść pisma [...] z 16 listopada 2016 r., w którym wyraźnie podano iż na działce nr 4[...] 6 nie wybudowano drogi. SKO decyzją z [...] listopada 2016 r. uznało iż sprawę trzeba umorzyć - bo na dz. nr [...] rzekomo jest droga publiczna - a zatem nie można wnosić o odtworzenie rowu na drodze publicznej.

Ponadto, zdaniem skarżącej, w stosunku do przedmiotowej decyzji ostatecznej zachodzą przesłanki wymienione w art, 145 § 1 pkt 1, 2 i 8 k.p.a.

Rozpatrując ponownie sprawę SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaznaczyło, że jej przedmiotem jest ocena istnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 8 k.p.a. zostały ocenione w odrębnym postepowaniu zakończonym orzeczeniem nr [...] , zaś wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przesłanki z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, nie mogą być rozpatrywane na tym etapie postępowania, którego granice zostały wyznaczone wnioskiem z 18 kwietnia 2019 r o wznowienie postępowania.

Odnosząc się zatem do zagadnienia nowych okoliczności fatycznych lub dowodów, SKO podkreśliło, że do wznowienia postępowania w sprawie nie jest wystarczające ujawnienie jakichkolwiek nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w sprawie istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję, konieczne jest nadto, by takie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w sprawie pozostawały istotne dla sprawy, tj. takie, które, gdyby były znane organowi w dacie rozstrzygania sprawy, doprowadziłyby do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Kolegium uznało, że ani wskazane przez skarżącą zarządzenie Wójta [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., likwidujące drogę na działce o nr ew. [...] w [...], ani pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 listopada 2016 r. "z którego wynika, że na działce gminnej nr [...] w [...] nigdy nie wybudowano drogi" - nie są istotne dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. SKO podkreśliło, że umorzenie postępowania w sprawie nastąpiło, wbrew twierdzeniu skarżącej - nie dlatego, że działka o nr ew. [...] jest drogą, lecz z tego względu, że "uznanie jej jako rów melioracyjny w sytuacji, gdy nie ma możliwości odprowadzenia nadmiaru wody do oddalonego o ok. 70 m kanału [...] nic do sprawy nie wniesie", jak również z tego względu, że "działka nr ew. [...] nigdy nie była rowem", przez co "nie może być mowy o jego odtworzeniu". Zdaniem Kolegium kwestia, czy na działce nr [...] była (albo nie) droga, pozostawała - i nadal pozostaje - bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] listopada 2016 r. SKO stwierdziło również ,że z oczywistych względów bez znaczenia dla owej decyzji Kolegium pozostaje treść pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 listopada 2016 r. Nie może dziwić bowiem brak w aktach sprawy pisma sporządzonego niemal w dwa tygodnie po wydaniu rzeczonej decyzji z [...] listopada 2016 r.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła, że SKO bezpodstawnie odmówiło uchylenia decyzji Kolegium z [...] listopada 2016 r., podczas gdy skarżąca wykazała liczne podstawy wznowienia postępowania i uchylenia tej decyzji, tj. art. 145 § 1pkt 1, 2, 3, 5, 6 i 8 kpa.

Skarżąca podniosła także, że SKO dokonało bezprawnej manipulacji twierdząc, że nowe dowody – które SKO powinno znać przez wydaniem decyzji z [...] listopada 2016 r. – rzekomo nic nie wnoszą do sprawy. Zdaniem skarżącej nie jest też prawdą, że SKO przyjęło w decyzji z [...] listopada 2016 r., że na działce nr [...] nie ma drogi - jest wręcz przeciwnie – SKO uznało, że sprawę trzeba umorzyć, bo na przedmiotowej działce nie ma i nie było rowu – zatem była i jest droga. Według skarżącej SKO uznało, że nie można odtworzyć rowu tam gdzie go nie było i gdzie rzekomo jest droga. W tej sytuacji zarządzenia Wójta z [...] kwietnia 2016 r. likwidujące drogę - ma wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżąca wskazała, że wbrew temu co przyjęło SKO w zaskarżonej decyzji pismo [...] z [...] listopada 2016 r. jest bardzo ważne w sprawie – w kwestii udowodnienia fałszywości wcześniejszych pism Wójta Gminy [...] , które w konsekwencji doprowadziły do wydania m. in. decyzji z [...] listopada 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Kolegium przyjęło, że zarządzenie Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. likwidujące drogę na działce o nr ewidencyjnym nie było istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją Kolegium z [...] listopada 2016 r. Z oczywistych względów (jako sporządzone po wydaniu decyzji z [...] listopada 2016 r.) bez znaczenia dla sprawy było również pismo [...] z 16 listopada 2016 r.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w granicach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej pozostaje wyłącznie weryfikacja przez Sąd tego, czy organ we wznowionym postępowaniu prawidłowo przyjął, iż ww. dokumenty nie stanowią okoliczności istotnych w sprawie, bowiem organy w zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2019 r. nr [...] , oceniał wyłącznie istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. I to właśnie jest przedmiotem sprawy poddanej kontroli Sądu. Natomiast Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek wznowieniowych, poza tymi, które były przedmiotem wznowionego postępowania i oceny organu w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się zaś do samej podstawy wznowieniowej określonej w tym przepisie, wypada wyjaśnić, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Wobec tego należy stwierdzić, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przywołanej przesłanki uwarunkowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków, polegających nam tym, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody: są istotne dla sprawy; są nowe; istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie – jak wskazał organ – z oczywistych względów pismo [...] z 16 listopada 2016 r. nie może być rozpatrywane jako nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, skoro nie istniało w dniu wydania decyzji z [...] listopada 2016 r. (zostało sporządzone po tej dacie).

Odnosząc się do oceny zarządzenia Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. Sąd w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nie ma ono wpływu na prawidłowość decyzji z [...] listopada 2016 r. W decyzji tej Kolegium rzeczywiście wskazało, że działa nr [...] w [...] , od założenia ewidencji gruntów w 1986 r., figuruje w rejestrze ewidencyjnym i na szkicach pomiarowych jako droga, a nie rów. Następnie jednak przyjęło – za opinią techniczną z czerwca 2013 r., że droga ta w rzeczywistości nie istnieje od ponad 30 lat. Kolegium uznało, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zasypaniem istniejącego uprzednio – zdaniem skarżącej – rowu na działce nr [...] i przekwalifikowaniem go w ewidencji gruntów na drogę gminną nr [...] a zalewaniem działki nr [...] , należącej do skarżącej. Należy podkreślić, że powoływane przez skarżącą jako podstawa wznowienia zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] kwietnia 2016 r. likwidujące drogę na działce gminnej nr [...] w [...] jedynie potwierdza fakt ujawnienia ww. działki jako "droga" w ewidencji gruntów oraz brak rzeczywistego urządzenia drogi na tym terenie. Powyższe nie jest sprzeczne i nie stanowi nowych okoliczności w stosunku do ustaleń Kolegium dokonanych w decyzji z [...] listopada 2016 r., że przedmiotowa działka od założenia ewidencji gruntów figuruje w nich jako droga, jednakże w "rzeczywistości nie istnieje od ponad 30 lat". Zatem przedmiotowe zarządzenie prawidłowo uznane zostało za nieistotne i niemające wpływu na wynik postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2016 r.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja nie narusza prawa, dlatego też oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.