Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2022/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Skiba Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] SA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] stwierdzającą: "że decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r. nr [...] w części obejmującej w chwili obecnej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 - została wydana z naruszeniem prawa, jednakże w tej części nie można stwierdzić jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych, w pozostałej części stwierdzić nieważność ww. decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279)" - utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że nieruchomość [...] położona w W. przy ul. [...] nr hip. [...], stanowiła współwłasność P. i F. K., którzy w dniu 31 stycznia 1949 r. złożyli do Zarządu Miejskiego W. wniosek o przyznanie własności czasowej przedmiotowego gruntu.

W 1952 r. obaj współwłaściciele nieruchomości zmienili nazwisko z K. na K.

Organ wskazał, że orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r. odmówiono P. i F. K. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] nr hip. [...] o pow. [...] ha [...] m2.

W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, iż: "Na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren przy ul. [...] przeznaczony został pod budowę Zespołu Hoteli [...] na podstawie lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 1972 r. wydanej dla [...] Dyrekcji Inwestycji Spółdzielczych".

W dniu 4 lipca 2006 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek J. K., B. L., K. K., Z. K. oraz A. Ś. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r., którą odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] nr hip. [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że w skład dawnej nieruchomości nr hip. [...] wchodzą obecnie działki: nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, nr ew.[...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o. o., nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 w zarządzie trwałym [...], nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, będąca własnością "[...]" Sp. z o.o.

Po rozpatrzeniu wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. orzekło, że "decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r. w części obejmującej w chwili obecnej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 – została wydana z naruszeniem prawa, jednakże w tej części nie można stwierdzić jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych, w pozostałej części stwierdzić nieważność ww. decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279)".

Po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło, że przedmiotem rozważań o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, może być jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 kpa. Stąd też organ rozpoznający sprawę musi ograniczyć się jedynie do zbadania prawidłowości przedmiotowej decyzji w kontekście powyższego przepisu w zestawieniu z odnośnym obowiązującym w tym zakresie przepisem prawa materialnego. Instytucja stwierdzenia nieważności, stosowana tylko do decyzji ostatecznych, stanowi wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, to też nie można wychodzić poza ramy określone przez ustawodawcę w przepisach kpa. Stanowisko takie prezentuje także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m. in. w wyroku z dnia 28 maja 1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 30; GAP 1987, nr 23, s. 44 stwierdził, że "W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym".

A zatem, zdaniem organu, zakres przedmiotowy tego unormowania wyznacza granice rozpoznania wniosku strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że zgodnie z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., gmina ma obowiązek uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, jego następców prawnych lub osób prawa jego reprezentujących, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego).

Z przepisu tego wynikał obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek nie tylko uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowania, lecz także obowiązek wnikliwego rozważenia czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że organ administracji, aby odmówić byłemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości musi udowodnić, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela w żadnym wypadku nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według aktualnie obowiązującego planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego). Jednakże organ pierwszej instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego i nie udowodnił sprzeczności pomiędzy korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela i przeznaczeniem gruntu zgodnie z obowiązującym w dniu wydania orzeczenia planem zabudowy (zagospodarowania), wskazując na inne niż ustawowe przyczyny niemożności uwzględnienia wniosku dekretowego.

Artykuł 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie dawał organowi administracji możliwości swobodnej oceny zawartych w nim przesłanek ani też działania w ramach uznania administracyjnego. Wydanie decyzji odmownej było możliwe wyłącznie w wypadku, gdy z uchwalonego zgodnie z prawem i obowiązującego w dacie wydania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego wprost wynikała niemożność korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie przeprowadził koniecznego postępowania i nie uzasadnił w sposób wystarczający i precyzyjny wydanego orzeczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dokonując ponownej oceny sprawy, uznając w tym zakresie ustalenia zawarte w decyzji [...] odnoszące się do oceny zaistnienia w sprawie przesłanki art. 7 dekretu w kontekście ustaleń Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego w dnia [...] lipca 1969 r., mając na względzie pojawiające się zastrzeżenia co do jego obowiązywania, dokonał dodatkowych ustaleń przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości według Planu Ogólnego Zagospodarowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Zapis planu dla tej nieruchomości przewiduje: strefa II sposób zabudowy - luźny lub grupowy ilość kondygnacji - 2, pow. zabudowy 30%. Z ustaleń dokonanych przez Kolegium wynika, że częściowo nieruchomość mogła być przeznaczona pod obwodnicę miasta. Stopień ogólności powyższego planu nie pozwala na dokładniejszą analizę i jednoznaczne ustalenie, czy i jaka część nieruchomości mogła być przeznaczona pod obwodnicę miasta.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że uwzględniając zapis Planu, nie było podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego w całości, co tym samym dowodzi wadliwości decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Tym samym bezspornym jest, iż wydając zakwestionowane orzeczenie organ rażąco naruszył art. 7 ust. 2 powołanego dekretu, i okoliczność ta stanowi oczywistą przesłankę do stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdzenie nieważności omawianej decyzji dopuszczalne jest jedynie w części dotyczącej działek ew. nr [...], [...], [...] z obrębu [...].

W związku z tym, że przedmiotowa nieruchomość dekretowa w części dotyczącej dz. ew. nr [...] z obrębu [...] została rozdysponowana na rzecz osób trzecich poprzez oddanie działki wchodzącej w jej skład w użytkowanie wieczyste, Kolegium orzekło, że w tej części zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ale w związku z wywołaniem przez nią nieodwracalnych skutków prawnych, Kolegium odstąpiło od stwierdzenia jej nieważności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż [...] Sp. z o.o. nabyło prawo użytkowania wieczystego działek ew. nr [...], [...], [...] z obrębu [...] na mocy decyzji Zarządu Związku Dzielnic-Gmin W. nr [...] z dnia [...] marca 1994 r. natomiast Spółka "[...]" stała się właścicielem dz. ew. nr [...] z obrębu [...] na mocy aktu notarialnego - umowy sprzedaży Rep. A nr [...] zawartego w dniu [...] listopada 2005 r. Grunt - działka ew. nr [...] pochodzący z dawnej nieruchomości został bowiem zagospodarowany i rozdysponowany w sposób, który można ocenić z punktu widzenia organów administracji jako trwały (nawet, jeśli dokonano tego w sposób niezgodny z prawem, z pominięciem uprawnień dawnych właścicieli).

Odwołujące się [...] Spółka z o. o. stało się natomiast użytkownikiem wieczystym działek ew. nr [...], [...] i [...] z obrębu [...], jak wskazało w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w drodze umowy przenoszącej na okres do dnia 5 grudnia 2089 r., na warunkach ustanowionych dla dotychczasowego użytkownika wieczystego zawartej z Miastem W. na mocy aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia [...] lipca 2000 r., jednakże, zdaniem organu, nie wpływa to na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że w § 9 powyższego aktu notarialnego: "Strony oświadczają, że niesporny jest fakt nie wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych opisanych w § 2 tej umowy, w związku z likwidacją w trybie art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 299 z późn. zm.), w związku z art. 64 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 118 poz. 516 z późn. zm.) uwłaszczonego na tych nieruchomościach przedsiębiorstwa pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] w W., prawo to ustanowione jest na okres do dnia 5 grudnia 2089 r. i zostanie przeniesione przez dysponujące nim Miasto na Spółkę".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że wprawdzie spółka [...] Spółka z o.o. nie jest ogólnym następcą prawnym Przedsiębiorstwa [...] w W., to jednak jest następcą prawnym tego przedsiębiorstwa jako użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości w zakresie tego prawa rzeczowego, które, jak wyżej wskazano, zostało Przedsiębiorstwu [...] w W. oddane w wykonaniu decyzji Zarządu Związku Dzielnic-Gmin W. nr [...] z dnia [...] marca 1994 r.

Tym, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W., nie ma podstaw do uznania w sprawie nieodwracalności skutków prawnych, na skutek przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działek ew. nr [...], [...], [...] z obrębu [...], na rzecz [...] Spółka z o. o.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A. z siedzibą w W.; zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, art. 37 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w zw. z art. 64 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a także naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia 24 kwietnia 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie podziela zarzutów skargi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2007 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdzającą, że decyzja Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r. w części obejmującej w chwili obecnej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 - została wydana z naruszeniem prawa, jednakże w tej części nie można stwierdzić jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych, w pozostałej zaś części stwierdziło nieważność powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 1973 r., wydaną na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), odmówiono P. K. i F. K. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] nr hip. [...] o pow. [...] ha [...] m2.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest formą nadzoru. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne; stwierdzenie ich nieważności może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi dotknięta jest którąkolwiek z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w powołanym przepisie.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W postępowaniu tym organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa i nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, bowiem ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie; organ ma obowiązek wskazać normę prawa, która została naruszona przy wydaniu decyzji.

Aby naruszenie prawa mogło stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, musi mieć charakter rażący. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądowym oraz doktryną, przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, ale rażącym naruszeniem prawa nie jest rozstrzygnięcie wynikające z odmiennej interpretacji danej normy. Nie jest to więc spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Jeśli zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności, oznacza to, że zaistniało rażące naruszenie prawa.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że rażące naruszenie prawa musiało zaistnieć w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a zatem decydujące znaczenie ma tutaj stan prawa istniejący w dniu wydania tej decyzji. Na ocenę ważności decyzji nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, przy czym, o "rażącym naruszeniu prawa", zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze, które wywołuje decyzja, a stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnych.

Materialnoprawną podstawę badanej w trybie nadzorczym decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r. stanowił art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zgodnie z tym przepisem, gmina obowiązana była uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, jego następców prawnych lub osób prawa jego reprezentujących albo prawnych następców właściciela o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu określonego w art. 7 ust. 1 tego dekretu, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania (później planu zagospodarowania przestrzennego). Zatem prawidłowo w postępowaniu nadzorczym organ stwierdził, że zasadniczą kwestią dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie wydania decyzji.

Należy podkreślić, że z art. 7 powołanego dekretu wynika obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek byłego właściciela albo jego następcy prawnego nie tylko uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ale również obowiązek wnikliwego rozważenia, czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości. Organ, odmawiając byłemu właścicielowi prawa własności czasowej musi wykazać, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się w żaden sposób pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego.

W niniejszej sprawie, w decyzji z dnia [...] lutego 1973 r. organ odmówił dotychczasowym właścicielom przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], twierdząc w uzasadnieniu, że korzystanie z gruntu przez byłego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według planu zagospodarowania, lecz równocześnie nie wskazał żadnego planu zagospodarowania przestrzennego, z którym to korzystanie miałoby być sprzeczne.

Ponadto, w uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren ten przeznaczony został pod budowę Zespołu Hoteli [...] na podstawie lokalizacji szczegółowej z dnia [...] sierpnia 1972 r. nr [...] wydanej dla [...] Dyrekcji Inwestycji Spółdzielczych.

Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że stosownie do art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., gmina ma obowiązek uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). Z przepisu tego wynikał zatem obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek nie tylko uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowania, lecz także obowiązek wnikliwego rozważenia, czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości.

Prawidłowo organ uznał, że uwzględniając zapis Planu, nie było podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego w całości, co tym samym dowodzi wadliwości decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1973 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a zatem bezspornym jest, iż wydając kwestionowane orzeczenie organ rażąco naruszył art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., i okoliczność ta stanowi oczywistą przesłankę do stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia.

Tylko bowiem bezsporne wykazanie w niniejszej sprawie braku możliwości pogodzenia dwóch sposobów korzystania z przedmiotowego gruntu - dotychczasowego i przewidzianego w planie - dawało organowi prawo wydania decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku byłego właściciela o ustanowienie własności czasowej.

[...]Sp. z o.o. nabyła prawo użytkowania wieczystego działek nr [...], [...], [...] na mocy decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] marca 1994 r., natomiast Spółka "[...]" stała się właścicielem dz. ew. Nr [...] na mocy aktu notarialnego – umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 2005 r.

Sąd podziela również stanowisko organu w kwestii nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 kpa, zgodnie z którym, nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Stanowisko organu w tej kwestii jest zgodne z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, a w szczególności z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 7/1996, ONSA 1997/2/49, zgodnie z którą, okoliczność, że nieruchomość obejmująca grunty, które podlegały przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, sama przez się nie oznacza, że decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów tego dekretu, odmawiająca byłemu właścicielowi tych gruntów przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.

W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, m. in., a niniejszy skład orzekający podziela ten pogląd w zupełności, że w sytuacji, gdy umowa ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej była poprzedzona decyzją administracyjną w tym przedmiocie, to ta decyzja, a nie decyzja odmowna była podstawą ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej użytkowania wieczystego i zawarcia umowy. To zatem, czy z powodu zawarcia umowy notarialnej o oddaniu gruntów i ewentualnie znajdujących się na nich budynków w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej zachodzi nieodwracalność skutków prawnych decyzji administracyjnej, na podstawie której umowa ta została zawarta, może być przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą umowy. Nie może to natomiast być przedmiotem badania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntów [...] prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego). Są to bowiem dwie różne sprawy administracyjne, dotyczące odrębnych decyzji administracyjnych.

Skutki prawne decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntów [...] nie mogą być oceniane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania poprzedniemu ich właścicielowi prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego).

Jeśli umowa o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego została zawarta na podstawie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, to powyższe skutki prawne ustanowienia tego prawa, związane są z decyzją o ustanowieniu użytkowania wieczystego, a nie z decyzją o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) gruntu [...] zabudowanego. Ponadto skutki prawne decyzji administracyjnej są dopiero wówczas nieodwracalne, gdy nie ma możności uruchomienia drogi postępowania administracyjnego w celu ich odwrócenia (por. uzasadnienie cytowanej wyżej uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. sygn. III AZP 4/92).

Z powyższych względów należy przyjąć, że samo ustanowienie na rzecz osoby trzeciej użytkowania wieczystego gruntów [...] umową zawartą na podstawie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie nie powoduje nieodwracalności w rozumieniu art. 156 § 2 kpa skutków prawnych decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi tych gruntów prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego).

Z tych przyczyn skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.