Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2060/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska, Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.), Protokolant Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi "P." S.A. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji unieważniającej prawa ochronne z rejestracji znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2004r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego "P." S.A. z siedzibą w W. kwotę 1 400,- (jeden tysiąc czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

"P."S.A. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Urząd Patentowy, na mocy której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu z dnia [...] grudnia 1996r. nr [...] unieważniającej prawo z rejestracji znaku towarowego SOWIETSKOJE IGRISTOJE nr [...] zarejestrowanego w dniu [...] kwietnia 1996r. z pierwszeństwem od dnia [...] sierpnia 1993r. dla towarów w klasie 33(wina musujące) na rzecz skarżącej [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] sierpnia 1993 r. "P." S.A. z siedzibą w W. (dalej uprawniona) wniosła do rejestracji znak towarowy słowno-graficzny Sowietskoje Igristoje do oznaczania w klasie 33 win musujących.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie administracyjnym zarejestrował w/w znak towarowy za numerem [...] na rzecz uprawnionej.

Pismem z dnia [...] maja 1996 r. A. W. i J. W. - "R." spółka cywilna z siedzibą w K. wnieśli o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku nr [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie spornym unieważnił prawo z rejestracji spornego znaku. W/w decyzję wydano w oparciu o przepisy art. 49 ust. l pkt.3 w związku z art. 4, 8 pkt.1 i 9 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych.

W dniu [...] marca 1998 r. decyzja nr [...] była Komisja Odwoławcza utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Pismem z dnia [...] kwietnia 1999 r. znak [...] Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało Urząd Patentowy, że podanie uprawnionej o

wniesienie rewizji nadzwyczajnej od decyzji Komisji Odwoławczej z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] nie zostało uwzględnione.

W związku z prowadzonym z polecenia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego postępowaniem kontrolnym w sprawie [...] Urząd Patentowy przy piśmie z dnia [...] listopada 2001r. nadesłał akta [...] i [...] do Biura Orzecznictwa Sądu Najwyższego. Akta zostały Urzędowi zwrócone przy piśmie z dnia [...].11.2001 r. znak [...].

Pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. uprawniona wniosła w trybie art. 156 § l pkt 2 kpa w związku z art. 37 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5 poz. 17 ze zm., dalej jako u.z.t.) o stwierdzenie nieważności:

a) decyzji Urzędu z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...] unieważniającej

prawo z rejestracji spornego znaku [...];

b) decyzji byłej Komisji Odwoławczej z dnia [...] marca 1998 r. nr [...],utrzymującej w mocy decyzję Urzędu nr [...]

ze względu na rażące naruszenie art. 7,8,9,10,28,77,81 k.p.a. oraz art. 29 u.z.t. przy wydawaniu tych decyzji.

W odpowiedzi na wniosek, A. i J. W. wnieśli o jego oddalenie i oświadczyli, że ich firma R. zaprzestała importu win [...] z O. w styczniu 1998r. a zakończyła działalność w styczniu 2002r. oraz, że dostępną wiedzę w sprawie spornego znaku przedłożyli przed Urzędem Patentowym w 1996 r.

Na rozprawie pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że sprawę powinien rozpatrzyć Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego w oparciu o przepis art. 255 ustawy Prawo własności przemysłowej , gdyż z uwagi na zlikwidowanie Komisji odwoławczej jej funkcję powinien przejąć Urząd Patentowy w trybie spornym

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Urząd Patentowy odmówił stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 w związku z art. 156 § l pkt 2 kpa w związku z art. 256 ust. l i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. nr 119 z 2003 r. poz. 1117 i Dz. U. z 2004r.nr 33

poz. 286, dalej jako p.w.p.). W uzasadnieniu Urząd podniósł, że przepis art. 279 p.w.p. stanowi, iż kolegia orzekające działają w Urzędzie Patentowym i rozpatrują sprawy należące do ich właściwości, przy czym sprawy należące do właściwości kolegiów określa art.255 pwp. Katalog spraw należących do właściwości kolegiów jest zamknięty i nie pozostawia możliwości do jego interpretacji rozszerzającej. Zarówno art. 255 p.w.p. jak i inne przepisy tejże ustawy nie dają Urzędowi żadnych uprawnień do podważania ostatecznych i prawomocnych decyzji byłej Komisji Odwoławczej, działającej przy Urzędzie Patentowym RP na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów. Komisja Odwoławcza była organem niezależnym od Urzędu Patentowego RP, działającym przy Urzędzie Patentowym RP, a zatem nie była organem tego Urzędu a jej decyzje mogły być wzruszone jedynie w drodze rewizji nadzwyczajnej.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. "P." S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem uprawnionej, likwidacja Komisji Odwoławczej nie może pozbawiać strony zagwarantowanego przepisami uprawnienia do wzruszenia decyzji w trybie postępowania o stwierdzenie jej nieważności. W konsekwencji Urząd Patentowy nie miał podstaw do twierdzenia, iż stronie nie służy przedmiotowe prawo tylko dlatego, że nastąpiła likwidacja Komisji Odwoławczej.

Jeżeli Urząd Patentowy czuje się niewłaściwym do rozpatrzenia tej sprawy, powinien przekazać ją do właściwego organu na podstawie art.65 kpa.

Uprawniona zwróciła uwagę, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym od trybu odwoławczego postępowaniem administracyjnym i złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna nowe postępowanie. Skoro zatem postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie p.w.p. to nie ma do niego zastosowania art.318 tejże ustawy. Jednakże z uwagi na to, że wniosek dotyczy decyzji wydanych w stanie prawnym przed wejściem w życie p.w.p. a zatem właściwym do jej rozpatrzenia jest ten organ, który był właściwy do wydania decyzji o stwierdzenie nieważności decyzji przed datą wejścia w życie ustawy. Zdaniem Spółki Komisja Odwoławcza nigdy nie była właściwa do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji oraz nie była organem nadrzędnym nad Urzędem Patentowym.

Uprawniona podniosła także zarzut merytoryczny odnośnie decyzji Urzędu nr [...] i [...] - mianowicie brak interesu prawnego po stronie firmy R. w unieważnieniu prawa z rejestracji spornego znaku nr [...].

W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2004 r. A. i J. W. wskazali, że zarzut iż firma R. nie miała zezwolenia na hurtowy handel alkoholem i jego import jest bezpodstawny, dlatego decyzja Urzędu nr [...] powinna zostać utrzymana w mocy.

Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2004 r. pełnomocnik uprawnionej podtrzymał argumenty podniesione we wniosku o powtórne rozpatrzenie sprawy oraz przedłożył do akt stanowisko swojego mocodawcy z dnia [...] sierpnia 2004 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie spornym, na podstawie art. 138 § l pkt l kpa w związku z art. 256 ust. l ustawy Prawo własności przemysłowej utrzymał w mocy decyzję Urzędu z dnia [...] marca 2004 r. nr [...].

W uzasadnieniu podniesiono, że tezy uprawnionej, iż Komisja Odwoławcza nigdy nie była właściwa do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji oraz nie była nadrzędna w rozumieniu kontroli orzeczeń Urzędu Patentowego nie mają oparcia w literaturze przedmiotu ani w przepisach.

Organ wskazał na stwierdzenia zawarte w komentarzu do prawa wynalazczego autorstwa Wiesława Kotarby, Zenobiusza Miklasińskiego i Andrzeja Pyrży (Wyd. Zakład Systemów Ekonomicznych, Wektory Gospodarki Sp. z o.o., W-wa, lipiec 1996 r., str.107), iż "Decyzje Komisji Odwoławczej są decyzjami ostatecznymi, które nie mogą by ć zaskarżone w toku instancji. Oznacza to, że stronom postępowania służą jedynie środki prawne nadzwyczajne przewidziane przepisami kpa - wniosek o wznowienie postępowania - art. 145 i następne kpa oraz wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji - art.155 i następne kpa. Zgodnie z art.117 u.z.t. istnieje możliwość złożenia rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego od decyzji Komisji Odwoławczej rażąco naruszającej prawo".

Urząd Patentowy podniósł ponadto, iż przepis § 12 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie postępowania spornego i

odwoławczego stanowił, że nadzór nad Komisją Odwoławczą sprawuje Prezes Rady Ministrów. Nadzór nie może wkraczać w dziedzinę w której członkowie Komisji Odwoławczej są niezawiśli. Natomiast stosownie do treści § 15 ust. 2 cyt. Rozporządzenia Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy jest związany z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w decyzji Komisji Odwoławczej.

Organ powołał się także stwierdzenie zawarte w komentarzu do prawa wynalazczego autorstwa Stanisława Sołtysińskiego, Andrzeja Szajkowskiego i Tadeusza Szymanka (Wyd. Prawnicze, W-wa 1990 r., str.471), że " Komisja Odwoławcza sprawując nadzór nad orzecznictwem Urzędu Patentowego powinna przeprowadzać stale wnikliwą analizę problemów występujących w praktyce stosowania prawa wynalazczego..."

Urząd zwrócił uwagę, że rozważanie wniosku strony z dnia [...] stycznia 2003 r. w trybie art. 156 § l pkt 2 kpa w zw. z art. 37 uzt prowadziłoby do zakwestionowania nie tylko decyzji Komisji Odwoławczej, która w dziedzinie orzekania sprawowała nadzór nad Urzędem Patentowym (działającym zarówno w trybie administracyjnym jak i spornym) lecz także do zakwestionowania oceny Ministra Sprawiedliwości/Prokuratora Generalnego co do braku rażącego naruszenia prawa w decyzjach Urzędu i Komisji Odwoławczej kwestionowanych przez uprawnioną.

Powyższe przeświadczenie Urząd uzasadnia tym, że w rozważanym przypadku uprawniona wniosła podanie do Ministra Sprawiedliwości o złożenie rewizji nadzwyczajnej od decyzji Komisji Odwoławczej nr [...]. Ponieważ Minister Sprawiedliwości/Prokurator Generalny nie wniósł rewizji nadzwyczajnej można domniemywać, że nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w decyzji Komisji Odwoławczej nr [...] a zatem i w decyzji [...]. Organ podkreślił, przy tym, że jakiekolwiek przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej a w szczególności art. 255 pwp nie zezwalają Urzędowi Patentowemu działającemu w trybie spornym na podważenie prawomocnych decyzji Komisji Odwoławczej, w tym decyzji zbadanych dodatkowo w zakresie rażącego naruszenia prawa przez Ministra Sprawiedliwości/Prokuratora Generalnego.

Wskazano ponadto, że pismo uprawnionej z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie było przedmiotem rozważań kolegium Urzędu, ponieważ odnosi się ono do krytyki orzeczenia Urzędu z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...]. Tymczasem orzeczenie to oceniła Komisja Odwoławcza w decyzji z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] a decyzję Komisji Odwoławczej w przedmiocie rażącego naruszenia prawa ocenił Minister Sprawiedliwości/Prokurator Generalny. Przedmiotem rozważań kolegium w dniu [...] sierpnia 2004 r. była ocena prawidłowości decyzji Urzędu z dnia [...].marca 2004 r. nr [...] w oparciu o art. 138 § l pkt l kpa w związku z art. 256 ust. l pwp w związku z wnioskiem uprawnionej o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wskazując, że Urząd działający w trybie spornym nie jest właściwy do kwestionowania prawomocnych orzeczeń byłej Komisji Odwoławczej, choć odmienne stanowisko w tym przedmiocie może zająć sąd administracyjny, organ stwierdził, że decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] była prawidłowa.

Zaskarżając do tutejszego Sądu powyższą decyzję w całości, "P." S.A. zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie:

art. 6 i 7 k.p.a. poprzez zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia wniosku

strony o stwierdzenie nieważności decyzji,

art. 8 k.p.a. i 12 k.p.a. poprzez odmówienie stwierdzenia nieważności

decyzji tylko na tej podstawie, iż Urząd Patentowy nie wie kto ma rozpatrzyć ten

wniosek oraz przerzucenie ciężaru ustalenia, który organ administracji jest właściwy

w tej sprawie na Wojewódzki Sąd Administracyjny,

3) art. 65 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jedynie na tej podstawie, że Urząd Patentowy uznał się niewłaściwym do jej rozpatrzenia,

4). art. 77 § l i 80 k.p.a. poprzez wywiedzenie tezy, iż Minister Sprawiedliwości nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa z domniemania opartego na fakcie nie wniesienia przez ten organ rewizji nadzwyczajnej,

5) art. 279 i 255 p.w.p. poprzez stwierdzenie, iż przepisy te wyłączają możliwość rozpoznania niniejszej sprawy przez Urząd Patentowy w postępowaniu

spornym, pomimo że w katalogu spraw wymienionych w art. 255 tego aktu prawnego mieści się rozpoznawanie spraw o unieważnienie prawa z rejestracji,

6) art. 315 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 49 § l i 2 u.z.t. poprzez uznanie, że Urząd

Patentowy nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności

decyzji;

7) art. 244 ust. l "4 p.w.p. poprzez nie wyznaczenie eksperta do ponownego

rozpatrzenia sprawy,

W konkluzji wniosła o:

1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie ojej uchylenie,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

3. zwolnienie skarżącego z kosztów postępowania,

4. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (podstawa prawna art. 119 pkt.

l ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, póz. 1270).

W motywach skargi ponowiła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a ponadto zakwestionowała motywy wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W ocenie skarżącej teza Urzędu, że nie wniesienie rewizji nadzwyczajnej od kwestionowanego orzeczenia pozwala na domniemanie, iż Minister Sprawiedliwości nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji a złożenie przez stronę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jest nieskuteczne z przyczyn formalnych, gdyż sprowadzałoby się do ponownej oceny rażącego naruszenia prawa w decyzji Komisji Odwoławczej oraz do zakwestionowania kompetencji i właściwości Ministra Sprawiedliwości, a także prawidłowości dokonanej przez niego oceny, jest pozbawione podstaw. Powyższe stanowisko uzasadnia tym, że w aktach Urzędu Patentowego muszą znajdować się pisma Ministra Sprawiedliwości i Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z których to pism wynika, że organy te nie badały sprawy pod względem merytorycznym lecz odmówiły wniesienia kasacji z przyczyn formalnych (zbyt późne złożenie wniosku o wniesienie rewizji nadzwyczajnej). Ponadto Minister Sprawiedliwości był władny jedynie do

wniesienia, rewizji nadzwyczajnej. Skarżąca zwraca uwagę, że postępowanie wszczęte na skutek wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem,, w którym organ rozpatrujący sprawę nie jest związany ani ustaleniami dokonanymi w toku postępowania zakończonego, zaskarżonymi skargą o stwierdzenie nieważności decyzjami ani też stanowiskiem organów uprawnionych do złożenia rewizji nadzwyczajnej.

Zdaniem skarżącej, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do nie posiadania uprawnień do podważania ostatecznych i prawomocnych decyzji byłej Komisji Odwoławczej oraz stwierdzenie, że decyzje Komisji mogły być wzruszone jedynie w drodze rewizji nadzwyczajnej kłóci się z treścią uzasadnienia w części w której organ powołuje się na stanowisko komentatorów z którego wynika, że decyzje komisji Odwoławczej mogły być wzruszane w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 155 i następne k.p.a. W ocenie skarżącej, nawet w sytuacji gdyby nie było merytorycznych podstaw do wniesienia rewizji nadzwyczajnej, Urząd Patentowy winien rozpatrzyć wniosek o stwierdzenie nieważności merytorycznie, czego w rozpatrywanej sprawie nie uczynił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc dodatkowo, że przepisy przejściowe do ustawy Prawo własności przemysłowej (art 315-327) w ogóle nie rozstrzygnęły zagadnienia -- jaki organ jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji nie istniejącej już Komisji Odwoławczej w trybie art. 156 par.l k.p.a. Ponieważ, zdaniem Urzędu, istnieje luka prawna, zaskarżona decyzja była trafna. Sygn. akt VI SA/Wa 2060/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U Nr 153 poz 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji.

Ponadto, stosownie do treści art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz 1270- dalej zwaną p.p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 1996r. nr [...], które były wydane przez Komisję Odwoławczą pod rządami Ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych. Do właściwości Komisji Odwoławczej, zgodnie z art. 50 uzt, należało rozpatrywanie odwołań od decyzji Urzędu Patentowego oraz zażaleń na postanowienia tego Urzędu. Przepis §12 ust.5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1993r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych stanowił, że nadzór nad Komisją Odwoławczą sprawował Prezes Rady Ministrów. Nadzór nie mógł wkraczać w dziedzinę, w której członkowie Komisji Odwoławczej byli niezawiśli. Natomiast § 15 ust.2 cytowanego Rozporządzenia stanowił, że Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy był związany oceną prawną i wskazaniami, co dalszego postępowania zawartymi w decyzji Komisji Odwoławczej. Szczególnym rozwiązaniem na gruncie omawianych przepisów było uregulowanie zawarte zarówno w u.z.t (art. 52 ust.l) jak i w art. 117 Ustawy o wynalazczości (Dz.U. z 1993r., Nr 26, poz. 117) stanowiące, że od każdej prawomocnej decyzji albo postanowienia Urzędu Patentowego lub Komisji Odwoławczej, kończących postępowanie w sprawie i rażąco naruszających prawo, Prezes Urzędu Patentowego, Pierwszy Prezes Sądu

Najwyższego, Prokurator Generalny PRL oraz Minister Sprawiedliwości mogli złożyć rewizję nadzwyczajną.

Komisja Odwoławcza przestała istnieć wraz z wejściem w życie przepisów Ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz.U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117, dalej jako p.w.p.), co nastąpiło 22 czerwca 2001r.

W sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji podstawową kwestią jest ustalenie właściwości rzeczowej organu do prowadzenia postępowania. Wynika to z treści art. 157 k.p.a., który stanowi, że właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Organy administracji publicznej obowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości (art. 19 k.p.a), a dotyczy to całego przebiegu postępowania od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. W razie, gdy organ nie jest właściwy do rozpoznania sprawy obowiązany jest, jeżeli strona wystąpiła z żądaniem wszczęcia postępowania, przekazać je do organu właściwego (art. 65 § l k.p.a). Jeżeli w wyniku wadliwego ustalenia właściwości organ wszczął postępowanie w sprawie, obowiązany jest zakończyć to postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania. Takie samo rozstrzygnięcie należy wydać, jeżeli w toku postępowania, w wyniku zmiany przepisów prawa organ utracił właściwość do orzekania w sprawie a przepisy przejściowe nie stanowią inaczej. Jeżeli w przepisach przejściowych ograniczono uregulowanie tylko do unormowania właściwości instancyjnej do rozpoznania i rozstrzygnięcia odwołań rodzą się wątpliwości interpretacyjne, co do zasad ustalenia właściwości w trybach nadzwyczajnych. W razie braku przepisów szczególnych, reguła ogólna ustalenia właściwości instancyjnej w trybach nadzwyczajnych wynika z art. 17 k.p.a (por. B. Adamiak /w/: Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Państwo i Prawo 2001, z.8).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że właściwość rzeczową w sprawach o stwierdzenie nieważności należy oceniać według przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania (zob. np. wyrok NSA z 23 listopada 1999r. ISA 1786/98- Lex48622,wyrok SN z 3 września 1988r. III RN 83/98- OSNAP1999,nr 9, poz.293). W przypadku zmian w strukturze

administracji najpierw ustala się organ, na który przeszła właściwość z przekształconego organu, a następnie na podstawie art. 17 k.p.a ustala się organ wyższego stopnia (zob. np. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1998 r.ISA941/98-Lex 44658).

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy RP uznając się niewłaściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy, skierował sprawę do postępowania spornego i wydał w dniu [...] marca 2004r., decyzję merytoryczną tj odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, podnosząc w uzasadnieniu, że przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie dają Urzędowi Patentowemu uprawnień do podważania ostatecznych, prawomocnych decyzji Komisji Odwoławczej, działającej przy Urzędzie Patentowym RP na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, a jej decyzje mogły być wzruszone jedynie w drodze rewizji nadzwyczajnej. W powyższej decyzji występuje nie dająca się w żaden sposób pogodzić sprzeczność pomiędzy wskazaną podstawą prawną rozstrzygnięcia (art. 157 k.p.a), samą treścią rozstrzygnięcia (art. 158 k.p.a) a uzasadnieniem decyzji. Organ stwierdzając swoją niewłaściwość rzeczową nie mógł wydać decyzji rozstrzygającej merytorycznie o żądaniu. Decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji organ wydaje, gdy ustali, że decyzja podjęta w postępowaniu zwykłym nie jest dotknięta żadną z wyliczonych w art. 156§1 k.p.a. wad, nie zaś wówczas gdy stwierdza swoją niewłaściwość rzeczową. Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie, Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r., nie kwestionując zapatrywania organu pierwszej instancji, co do pozycji ustrojowej nieistniejącej już Komisji Odwoławczej oraz braku możliwości wzruszenia wydanej przez nią decyzji w trybie nadzwyczajnym, wskazuje, że Komisja Odwoławcza była jednak właściwa do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji. W konkluzji stwierdza ponadto, że Urząd Patentowy działający w trybie spornym nie jest właściwy do kwestionowania prawomocnych orzeczeń byłej Komisji Odwoławczej. Jak z powyższego wynika, również w tej decyzji istnieje sprzeczność pomiędzy osnową decyzji a jej uzasadnieniem. Z argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 20054r. wynika bowiem, że organ odwoławczy powołał się na ustalenia organu pierwszej instancji i jego poglądy

prawne, pomimo tego, że w części dotyczącej kompetencji Komisji Odwoławczej, co do wzruszania prawomocnych decyzji zaprezentował stanowisko odmienne.

W ocenie Sądu, omówione sprzeczności, dyskwalifikują zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2004r., co musi prowadzić do ich uchylenia na podstawie art. 145 §1 pkt.l lit.c) p.p.s.a., albowiem stwierdzone uchybienia przepisom procedury administracyjnej w tym art.7, 77§1 i 107 § 3 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W piśmiennictwie prawniczym i w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § l kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny natomiast być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 1998r. LEX 41681)

Rozpoznając ponownie sprawę organ w pierwszej kolejności zajmie jednoznaczne stanowisko, czy w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy Prawo własności przemysłowej, ówczesna Komisja Odwoławcza była organem właściwym do stwierdzenia nieważności wydanych przez siebie decyzji. W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, po stronie organu powstanie konieczność ustalenia, który organ w obecnym stanie prawnym przejął wskazaną kompetencję a dopiero wówczas dokonania ustaleń, co do organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. Dopiero po ustaleniu powyższych kwestii należy podjąć stosowne rozstrzygnięcia i uzasadnić jest zgodnie z wymogami powołanego przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Należy jednocześnie wskazać, że w razie istnienia luki prawnej, o czym sygnalizuje organ w odpowiedzi na skargę, ze stosownym wnioskiem o wprowadzenie procedury pozwalającej wyeliminować z obrotu prawnego wadliwą decyzję Komisji Odwoławczej może wystąpić minister sprawujący nadzór nad działalnością Urzędu Patentowego (v. art. 260 p.w.p.).

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania, które obejmowały wpis od skargi (200 złotych) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym (1200 złotych) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw z art. 205§ 3 p.p.s.a i § 14 ust 2 pkt l b) w zw z § 2 ust.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych (....) (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), uznając że rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy radcy prawnego uzasadnia podwyższenie wynagrodzenia do dwukrotnej wysokości stawki minimalnej.