Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 488/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 30c ust. 3 pkt 1, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2703/12 w sprawie ze skargi N. B. na rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia instytucji pośredniczącej; 3. zasądza od Ministra Rozwoju Regionalnego na rzecz N. B. kwotę 640 (sześćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2703/12, wydanego w sprawie ze skargi N. B. w B. na rozstrzygnięcie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, oddalono skargę.

Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan sprawy:

N. B. w B., zwane dalej "skarżącym", złożyło w dniu [...] kwietnia 2012 r. do Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych, będącej instytucją pośredniczącą, wniosek o dofinansowanie projektu "Ograniczanie problemów wzrastającego ruchu turystycznego na obszarze Natura 2000 Lasy D.". Projekt złożony został w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Priorytet V – Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych, Działanie 5.1.3 – Budowa lub modernizacja małej infrastruktury służącej zabezpieczeniu obszarów chronionych przed nadmierną presją turystów.

Po dokonaniu oceny merytorycznej I stopnia instytucja pośrednicząca pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. poinformowała skarżącego o wykluczeniu wniosku z dalszego postępowania z powodu niespełnienia kryterium oceny merytorycznej I stopnia nr 1. Kryteria te stanowią załącznik nr 1 do "Szczegółowego opisu priorytetów POIiŚ", przy czym obowiązuje wersja z dnia ogłoszenia konkursu, tj. nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Kryterium nr 1 uważa się za spełnione, jeżeli w każdym z kryteriów cząstkowych projekt uzyskał co najmniej 2 punkty. W wyniku oceny merytorycznej projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów w kryteriach cząstkowych nr 1.2, 1.3 i 1.4.

W ramach Kryterium nr 1 "Wartość merytoryczna projektu oraz zakładane efekty ekologiczne" projekt uzyskał następujące oceny cząstkowe:

Kryterium nr 1.1 "Celowość realizacji proponowanego projektu" wycenione zostało na 8 punktów. Celem projektu jest zabezpieczenie siedliska wilka przed nadmierną presją turystyczną, poprzez skanalizowanie i uporządkowanie ruchu turystycznego. Skarżący proponuje w ramach realizacji tego celu wybudować punkt obserwacyjny z kamerą "on line", zrealizować budowę ścieżki dydaktycznej, wybudować izbę turystyczno-edukacyjną i wybudować plac turystyczno-rekreacyjny. Według ekspertów nie wszystkie zamierzenia przyczynią się do ochrony siedlisk wilka. Nie wszystkie też zdiagnozowane przez skarżącego potrzeby zostały poparte dokładnymi danymi empirycznymi oraz informacjami na temat faktycznego stanu siedlisk i potrzeb gatunku. Jak wskazano, projekt w słabym jednak stopniu kanalizuje tzw. "dziką weekendową turystykę".

Kryterium nr 1.2 "Trafność i adekwatność zaplanowanych zadań z punktu widzenia realizacji założonych celów" uzyskało 0 punktów. W opinii ekspertów większość zadań opisanych w punkcie 4.4 PRP nie jest spójna z rzeczywistymi potrzebami ochronnymi gatunków i siedlisk, a ich realizacja nie jest konieczna do osiągnięcia zaplanowanych efektów ekologicznych. Ponadto planowane działania nie są adekwatne w stosunku do założonych kosztów. Realizacja większości, zadań, zwłaszcza budowa izby turystyczno-edukacyjnej oraz placu turystyczno-rekreacyjnego, budzi wątpliwości co do możliwości właściwej ochrony siedliska wilka, a tym samym nie gwarantuje osiągnięcia zaplanowanych efektów ekologicznych.

Kryterium nr 1.3 "Kompleksowość proponowanych działań z punktu widzenia potrzeb gatunków, siedlisk lub ekosystemów będących przedmiotem projektu lub znajdujących się w jego oddziaływaniu oraz komplementarność podejmowanych działań z innymi działaniami realizowanymi na obszarze objętym projektem" zostało ocenione na 0 punktów. Według organu, we wniosku nie przedstawiono wiarygodnych danych, a zaplanowane działania nie są zdaniem ekspertów wystarczające i nie uwzględniają wszystkich potrzeb ochronnych gatunków, a także nie są komplementarne z innymi działaniami wcześniej realizowanymi na obszarze objętym projektem. Działania w projekcie zaplanowano na obszarze kilkudziesięciu ha, w jednym punkcie, na granicy obszaru "naturowego" w zasięgu Nadleśnictwa. Nie można zatem stwierdzić, iż stanowią one kompleksowe rozwiązanie w kontekście osiągnięcia celu strategicznego projektu. Ponadto, według oświadczenia skarżącego, projekt jest nowatorski w zakresie kanalizacji ruchu turystycznego na tym obszarze. Zatem, wcześniej nie były prowadzone żadne działania, z którymi projekt mógłby być komplementarny. Zdaniem ekspertów zaproponowane w projekcie zadania zakładają dość ogólną ochronę siedlisk np. wilka, a skarżący mało precyzyjnie wyjaśnił, jak działania planowane w projekcie wpłyną na faktyczną ochronę tego gatunku i jego siedlisk.

Kryterium nr 1.4 "Adekwatność zastosowanych metod i technologii" zostało ocenione na 0 punktów. Zdaniem organu projekt w niewielkim stopniu spełnia wymogi tego kryterium. Zdaniem ekspertów większość zaproponowanych metod realizacji projektu nie jest dostosowana do lokalnych uwarunkowań, przez co zastosowane metody nie gwarantują właściwej ochrony gatunków/siedlisk będących przedmiotem projektu. Część zaproponowanych metod realizacji projektu została opisana w sposób mało szczegółowy, zabrakło konkretnych informacji potwierdzających faktyczne potrzeby ochrony siedliska wilka na tym obszarze. Budowa izby turystyczno-edukacyjnej na 48 osób, montaż kamery na wieży obserwacyjnej, a także zakup profesjonalnego sprzętu fotograficznego, nie są uzasadnione w kontekście występującego na tym terenie małego ruchu turystycznego i nie przyczynią się do ochrony siedliska/gatunku.

Kryteria cząstkowe nr 1.5 i 1.6 uzyskały odpowiednio 3 i 8 punktów, zaś pozostałe kryteria nr 2, 4 i 5 uzyskały odpowiednio 12, 3 i 8 punktów.

Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniósł protest, w którym zakwestionował ocenę kryteriów cząstkowych nr 1.1, 1.2, 1.3, 1.4 oraz kryterium nr 2.

Jak podniósł skarżący, nie ma innej skutecznej metody pozwalającej na skanalizowanie ruchu turystycznego, niż stworzenie atrakcyjnej bazy turystycznej. Zaplecze turystyczne, stworzone na skraju obszaru objętego ochroną, stanowiącego przestrzeń bytowania wilka, przyczyni się do odciągnięcia chaotycznego ruchu turystycznego, jak również skanalizowania go w miejscu, gdzie nie zakłócając spokoju tego gatunku, możliwe będzie poznanie jego ekologii, co przyczyni się do wzrostu świadomości wśród turystów. W ocenie skarżącego eksperci nie sprecyzowali, jakie dane i informacje są niedokładne. Natomiast założeniem projektu jest organizacja niezorganizowanych grup turystów, bezwładnie poruszających się po siedlisku wilka i zakłócających spokój w jego łowisku, a więc naruszających jeden z podstawowych czynników skutecznej ochrony tego gatunku. Dla realizacji zamierzonych celów skarżący zaplanował w punkcie 4.4 PRP takie zadania jak: budowę platformy obserwacyjnej, montaż kamery na platformie, wykup gruntów, budowę ścieżki dydaktycznej, izby turystyczno-edukacyjnej, placu turystyczno-rekreacyjnego. Nie zgodził się z opinią ekspertów co do braku spójności zadań opisanych w punkcie 4.4 PRP z rzeczywistymi potrzebami ochronnymi gatunków i siedlisk. Eksperci nie zakwestionowali zasadności celów projektu, a konkurs, na który został złożony wniosek, dotyczy "Budowy lub modernizacji małej infrastruktury służącej zabezpieczeniu obszarów chronionych przed nadmierną i niekontrolowaną presją turystów". Wskazane przez wnioskodawcę zadania służą osiągnięciu założonych celów, są niezbędne do osiągnięcia zaplanowanych efektów oraz zostały w sposób pełny uzasadnione. Na potwierdzenie tego skarżący powołał się na opinię prof. H. O. (jednego z twórców "Krajowej strategii ochrony wilka"), który działania projektu ocenił bardzo wysoko.

Zdaniem skarżącego, a wbrew twierdzeniom ekspertów, przewidywane efekty są adekwatne w stosunku do założonych kosztów. Niezrozumiałe jest poddawanie w wątpliwość adekwatności kosztów, gdy nie ma algorytmu określającego adekwatność kosztów. W sprawach dotyczących ochrony przyrody nie można stosować prostego przelicznika osiągniętej efektywności.

Skarżący nie zgodził się także z twierdzeniem, że budowa izby turystyczno-edukacyjnej oraz placu turystyczno-rekreacyjnego, budzi wątpliwości co do możliwości właściwej ochrony siedliska wilka. Wymienione obiekty stanowią niezbędne zaplecze dla platformy obserwacyjnej i wraz z nią stanowią kompleksowe rozwiązanie problemów chaotycznego poruszania się turystów po obszarze Natura 2000. Punktowa i zorganizowana koncentracja ruchu turystycznego celowo na skraju tego obszaru przyczyni się do zachowania spokoju w szeroko rozumianej ostoi wilka, a przez to do poprawy warunków bytowania tego gatunku.

Również, zdaniem skarżącego, zakup wymienionego sprzętu pozwoli na profesjonalną obserwację z elementami edukacji, przyciągnie większą liczbę turystów i tym samym przedstawi ostoję wilka w atrakcyjny sposób. Eksperci, w ocenie skarżącego, nie zrozumieli istoty założeń projektu. Projekt, poprzez "przywabienie" turystów z całego obszaru Natura 2000 na zaplanowany obszar, co przyczyni się do zachowania spokoju w ostoi wilka, a tym samym ochrony tego gatunku.

Jak podniósł skarżący, specyfika terenu wymusza skumulowanie działań na niewielkim obszarze, jednocześnie spełniającym kryterium reprezentatywności bogactwa przyrodniczego. Zabieg ten ma przyciągnąć turystów z całego obszaru do obiektów turystycznych projektu znajdujących się na jego skraju. Nieporozumieniem byłoby tworzyć powiązaną sieć obiektów turystycznych na cały obszarze Natura 2000, gdyż zagroziłoby to spokojowi w ostoi wilka. Eksperci nie podali, jakie dane projektu są niewiarygodne. Komplementarność działań została opisana w punkcie 3.1.3 PRP.

Wszystkie zaproponowane metody, w ocenie skarżącego, są w pełni zgodne i dostosowane, w tym także do lokalnych uwarunkowań. Żadna z zaproponowanych metod nie stanowi zagrożenia zasobów przyrodniczych. Wszystkie zaproponowane metody zostały opisane precyzyjnie i wyczerpująco. Zdaniem skarżącego, zaproponowany sposób ogrzewania budynku pompą cieplną jest polecanym, ekologicznym sposobem ogrzewania budynków. Rozwiązanie to jest jednym z efektywniejszych sposobów i w żadnym wypadku nie stanowi zagrożenia dla zasobów przyrodniczych w porównaniu z tradycyjnymi metodami ogrzewania budynków.

Ponadto, jak zarzucił skarżący, eksperci nie podają na podstawie jakich danych wysuwają twierdzenie o małym ruchu turystycznym na terenie Nadleśnictwa B. Projekt wkomponowuje się w założenia L. Strategii Rozwoju Turystyki na lata 2006-2013, której głównym celem jest stworzenie możliwości i warunków dla dynamicznego rozwoju turystycznego, co wiąże się ze zwiększeniem presji turystów na cenne przyrodniczo obszary. Dowodem zwiększonego zainteresowania turystycznego tymi obszarami jest chociażby przykład jednodniowej imprezy (Festiwal Kultury Łowieckiej w B.), która zgromadziła 4 tys. osób.

Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych pismem z [...] września 2012 r. rozpatrzyło negatywnie protest, od którego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie.

Minister Rozwoju Regionalnego, jako Instytucja Zarządzająca, rozstrzygnięciem z [...] listopada 2012 r. rozpatrzył odwołanie negatywnie.

Według organu odwoławczego, podzielającego stanowisko organu pierwszej instancji, zaproponowana przez skarżącego struktura projektu pozwala jedynie na częściowe rozwiązanie problemu, jakim jest presja turystyczna na tereny będące ostoją wilka. Projekt przewiduje wyłącznie uporządkowanie ruchu zorganizowanych grup turystycznych, nie rozwiązując problemu presji związanej z "dziką turystyką" oraz zbieractwem runa leśnego. Dlatego brak jest podstaw dla przyznania proponowanemu przez skarżącego rozwiązaniu maksymalnej ilości punktów.

Minister Rozwoju Regionalnego, przychylając się wprawdzie do stanowiska skarżącego wskazał, że rozwiązania projektu zmierzają do przygotowania atrakcyjnej bazy turystycznej, tym niemniej nie przyczyniają się do realizacji podstawowego celu, jakim jest ochrona siedliska wilka oraz samego gatunku wilka. Nie zostaną bowiem usunięte zagrożenia dla ostoi wynikające z tzw. "dzikiej turystyki". W szczególności skarżący nie przedstawił informacji pozwalających na ustalenie wielkości ruchu turystycznego na terenie objętym Projektem, co uniemożliwia ustalenie zakresu antropopresji oraz trendów w rozwoju ruchu turystycznego na tym terenie. Ponadto koszty realizacji projektu, związane z zakupem wyposażenia, nie przyczyniając się bezpośrednio do ochrony siedliska wilka, zostały przeszacowane. Skarżący planuje bowiem zakup między innymi wyposażenia kuchni, aparatu fotograficznego, noktowizora oraz termosów, które łącznie stanowią blisko 14% wartości całego Projektu. Niemniej sam zamysł projektu, aby skoncentrować w jednym miejscu ruch turystyczny, poprzez przygotowanie atrakcyjnej bazy turystycznej, jest uzasadniony.

Projekt, w ocenie organu odwoławczego, nie pozwala uznania go za rozwiązanie kompleksowe z punktu widzenia zamierzonego celu, jakim jest ochrona wspomnianego gatunku zwierząt. Istnieją bowiem turyści, przykładowo korzystający ze specjalistycznych samochodów oraz quadów, a także ukierunkowani na obserwację i fotografowanie zwierząt, którzy nie będą zainteresowani rozwiązaniami przewidzianymi w ramach Projektu.

Skarżący na powyższe rozstrzygnięcie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. który, jak to wskazano na wstępie, skargę tę oddalił.

Według skarżącego organ odwoławczy nie dokonał weryfikacji oceny przeprowadzonej przez ekspertów, a jedynie powtórzył ich stanowisko wyrażone na etapie dokonania oceny projektu. W świetle opinii niezależnego eksperta, jakim jest prof. H. O., którą skarżący załączył do skargi, projekt kwalifikował się do przyznania 68 punktów, a nie 40, jak to ocenili eksperci organu. Tak duża rozbieżność wskazuje na naruszenie przez organy zasad rzetelności, równości i obiektywizmu przy ocenianiu projektu. Zdaniem skarżącego w postępowaniu odwoławczym należało zasięgnąć opinii drugiego eksperta dla zweryfikowania stanowiska skarżącego i opinii ekspertów.

Ponadto, jak zarzucił skarżący, w świetle punktu 5.3 zasad procedury odwoławczej nie jest dopuszczalne poruczenie ekspertom przez instytucję zarządzającą dokonania wyboru projektów przeznaczonych do dofinansowania, wiążącego ten organ. Takie postępowanie narusza art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), zwanej "u.z.p.p.r.". Przepis ten wskazuje jedynie na możliwość uczestnictwa eksperta w procesie wyboru projektów do dofinansowania, jednak nie przyznaje mu w tym zakresie kompetencji decyzyjnych, które posiada organ, na co wyraźnie wskazuje przepis art. 26 ust. 1 pkt 4 wspomnianej ustawy. Po drugie, przyznanie ekspertowi kompetencji decyzyjnych, choćby w formie dorozumianej, przez związanie organu stanowiskiem eksperta, który występuje w podobnej roli co biegły w postępowaniach administracyjnych i sądowych, kłóciłoby się z ustrojową rolą uczestnictwa w takich postępowaniach.

Jak zarzucił skarżący, organ ograniczył się jedynie do zsumowania liczby punktów, jakie przyznali eksperci oceniający projekt pod kątem spełnienia kryteriów przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego, nie biorąc pod uwagę istotnych różnic dzielących eksperta i skarżącego w kwestii spełnienia przez oceniany projekt danego kryterium. Wielu rozbieżności organ nie wyjaśnił. Dlatego ocena projektu była błędna i nierzetelna.

Według Sądu pierwszej instancji, rozpoznającego skargę, sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny merytorycznej projektu. Natomiast kontroluje, czy ocena projektu przeprowadzona przez organ została dokonana z zachowaniem obowiązujących norm prawnych.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w sprawie doszło do naruszeń prawa, lecz nie miały one wpływu na wynik sprawy. Aby ocena merytoryczna I stopnia zakończyła się powodzeniem, każde z kryteriów cząstkowych musi zakończyć się zdobyczą punktową. Stanowią o tym przepisy Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko "Szczegółowy opis priorytetów – Kryteria wyboru projektów", w myśl których – przyznanie 0 punktów w którymkolwiek z kryteriów cząstkowych powoduje odrzucenie wniosku (str. 15/34). Trzy z kryteriów cząstkowych, tj. kryterium 1.2, 1.3 i 1.4., uzyskały ocenę 0 punktów.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił oceny w zakresie kryteriów cząstkowych nr 1.3 i 1.4, gdyż dokonano jej z naruszeniem zasady, o jakiej mowa w pkt 15.7 "Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Priorytetu V Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko". Zgodnie z tym przepisem – Zespół oceny projektów na etapie oceny merytorycznej I stopnia podejmuje rozstrzygnięcia na posiedzeniach Grupy Roboczej ds. Oceny Projektów. W przypadku rozbieżności ocen prowadzona jest dyskusja na forum Grupy w celu uzgodnienia stanowisk. Rozstrzygnięcie dotyczące ostatecznej liczby punktów odbywa się w drodze głosowania. Zdaniem Sądu, w świetle powyższego przepisu, Grupa Robocza debatuje nad oceną poszczególnych kryteriów (także cząstkowych), ale tylko takich, co do których zaistniała rozbieżność punktowa dokonana przez dwóch ekspertów oceniających.

W sprawie, jak wynika z załączonych do akt spraw Kart oceny merytorycznej I stopnia, rozbieżność między ekspertami wystąpiła co do kryterium cząstkowego nr 1.2 (8 i 0 punktów) i 1.5 (3 i 2 punkty). Natomiast taka rozbieżność nie nastąpiła w przypadku kryteriów cząstkowych nr 1.3 i 1.4, ponieważ obaj eksperci zgodnie przyznali po 4 punkty, a w związku z tym przeprowadzenie dyskusji co do tych kryteriów cząstkowych przez Grupę było nieuprawnione, a co za tym idzie projekt w tym zakresie powinien otrzymać po 4 punkty (por. Karty ocen projektu k. 300 – 303 akt sądowych).

Niemniej wskazane naruszenie prawa nie miało wpływu na końcowy wynik sprawy, ponieważ ocena projektu w ramach kryterium cząstkowego nr 1.2 "Trafność i adekwatność zaplanowanych zadań z punktu widzenia realizacji założonych celów" została przeprowadzona przez organy prawidłowo, a to wystarczało, aby jedna ocena zerowa powodowała odrzucenie całego projektu. Ocena tego kryterium została przeprowadzona zgodnie z wytycznymi 4.3 Kryteriów oceny merytorycznej I stopnia.

W świetle powyższego przepisu, osoba oceniająca przyzna 0 punktów, jeżeli projekt spełnia co najmniej jeden z warunków: a) większość zadań opisanych w punkcie 4.4. PRP nie jest spójna z założonymi celami lub ich realizacja nie jest konieczna do osiągnięcia zaplanowanych efektów, a stwierdzone uchybienia budzą uzasadnione wątpliwości, co do możliwości właściwej ochrony gatunków/siedlisk na obszarze objętym projektem; b) większość zadań posiada uchybienia w zakresie poprawności zaplanowanych wydatków (Plan finansowania projektu, nieoszacowany/ przeszacowany budżet).

W ocenie Sądu pierwszej instancji osoby oceniające dostrzegły wskazane w tym przepisie niedostatki projektu, które dokładnie określiły i uzasadniły. I tak, większość zadań opisanych w punkcie 4.4 "Opis i uzasadnienie planowanych działań" PRP nie jest spójna z rzeczywistymi potrzebami ochronnymi gatunków i siedlisk, a ich realizacja nie jest konieczna do osiągnięcia zaplanowanych efektów ekologicznych. Ponadto analiza działań z3 – z12 wskazała, że ich przewidywane efekty nie są adekwatne w stosunku do założonych kosztów. Realizacja większości zadań budzi wątpliwości co do możliwości właściwej ochrony siedliska wilka, a tym samym nie gwarantuje osiągnięcia zaplanowanych efektów ekologicznych.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska skarżącego jakoby organy nie wzięły pod uwagę jego zarzutów. W świetle zaskarżonego rozstrzygnięcia głównym powodem przyznania zerowej punktacji było skoncentrowanie się projektu na przygotowaniu bazy turystycznej, co w niewielkim stopniu doprowadzi do osiągnięcia celu projektu, jakim jest zapewnienie ochrony środowiska wilka. Nie zostaną bowiem usunięte zagrożenia dla ostoi wilka wynikające z tzw. "dzikiej turystki". Ponadto, jak wyjaśnił organ, przeszacowane koszty realizacji projektu nie przyczyniają się bezpośrednio do ochrony środowiska wilka. Zostały więc spełnione oba wyżej wymienione warunki, które powodują konieczność przyznania przez oceniających zerowej oceny. Dlatego ocena kryterium cząstkowego nr 1.2 została sporządzona prawidłowo.

Ponadto, jak podniósł Sąd pierwszej instancji, opinia prof. H. O. nie mogła zostać wzięta pod uwagę, z uwagi na jej sporządzenie już po dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Skarga kasacyjna oparto na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej p.p.s.a.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. poprzez uznanie, że w stanie faktycznym sprawy ocena projektu dokonana przez organ nie narusza wymogów rzetelności i bezstronności.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w toku oceny nie doszło do naruszenia prawa i w konsekwencji nieuwzględnienie skargi oraz stanowiące jego konsekwencję naruszenie art. 30c pkt 1 u.z.p.p.r. przez jego niezastosowanie.

Jak wskazuje skarga kasacyjna, przy ocenie kryterium 1.2 między ekspertami doszło do skrajnej rozbieżności, gdyż jeden z nich ocenił w tym zakresie projekt na 8, zaś drugi na 0 punktów. Należało zatem zasięgnąć opinii uzupełniającej bądź wystąpić o sporządzenie dodatkowej opinii. Uchybienie organów, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Jak już wskazano, skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. W myśl tego przepisu, w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym.

Ponadto, skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. Zgodnie z tym przepisem, w wyniku rozpatrzenia skargi, o której mowa w ust. 1, sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą.

W realiach sprawy jej istota sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji ocena organów, dotycząca kryterium nr 1.2 "Trafność i adekwatność zaplanowanych zadań z punktu widzenia realizacji założonych celów", ocenionego na 0 punktów, została dokonana rzetelnie i bezstronnie, jak to wymaga wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. W świetle załączonej do akt sprawy dokumentacji zawierającej ocenę projektu (str. 303) maksymalny wynik za to kryterium wynosił 12 punktów. Jeden z ekspertów wycenił stopień spełnienia przez projekt tego kryterium na 8 punktów, zaś drugi na 0 punktów. W tej sytuacji, przy istnieniu tak skrajnych ocen, bez dopuszczenia dowodu z opinii niezależnego eksperta, nie sposób zrozumieć, a tym samym dokonać prawidłowej kontroli, jak mogło dojść do ostatecznej oceny spełnienia przez projekt tego kryterium, wynoszącej 0 punktów. Stawia to pod znakiem zapytania wiarygodność, przynajmniej jednego z ekspertów uczestniczących w ocenie spornego kryterium. Budzi też wątpliwości, w świetle wysoce skrótowego uzasadnienia dokonanej oceny, zerowa punktacja spełnienia przez projekt wspomnianego kryterium. Uzasadnienia opinii ekspertów nie zawierają bowiem dostatecznych argumentów dla całkowitego zdyskwalifikowania projektu w zakresie wspomnianego kryterium, a w rezultacie całego projektu. W szczególności zerowa punktacja jest niespójna z oceną dokonaną przez eksperta 2, w której nic nie mówi się o wysokim stopniu braku spełnienia przez projekt tego kryterium. Natomiast wskazuje się na niepełną adekwatność planowanych zadań dla realizacji założonego celu. Takie zaś uzasadnienie nie koresponduje z zerową punktacją w zakresie spełnienia przez projekt skarżącego omawianego kryterium.

Z powyższych względów, jak trafnie zarzuciła skarga kasacyjna, dokonana przez organy, a zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji, ocena projektu została dokonana co najmniej nierzetelnie, co narusza przepis art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r.

Skoro zatem ocena projektu narusza wyżej wskazany przepis prawa materialnego, a jednocześnie brak jest konkretnych zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a., działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, uznając że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo (art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r.).

Stosownie do powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia instytucji pośredniczącej

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.