Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1692/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Skarżąca spółka złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia w ustawowym terminie, co - zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) – spowodowało, że postanowienie to straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W niniejszej sprawie Skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Wskazać także należy, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej nie jest obligatoryjne, mimo spełnienia przez nią przesłanek, na co wskazuje zawarty w treści 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "może być przyznane".

W orzecznictwie podkreśla się, iż udzielenie Stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalności gospodarczą, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów także sądowych (vide: postanowienie NSA z dnia 6 października 2004r., sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04 niepubl.). Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji każdy na obowiązek świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych. Zwolnienia od tego rodzaju danin stanowi więc odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego winno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (vide: postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 478/04 niepubl.).

Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości 1.080 zł.

Oceniając sytuację finansową Spółki na podstawie złożonych przez nią oświadczeń i dokumentów źródłowych Sąd doszedł do wniosku, iż nie wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z analizy dokumentów wynika, że Skarżąca w 2014 r. uzyskała przychód w kwocie 1.688.950,20 zł oraz poniosła koszty podatkowe w wysokości 1.745.404,46 zł. Co istotne, w pierwszym kwartale 2015 r. Skarżąca kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej. Z deklaracji VAT-7K za pierwszy kwartał 2015 r. wynika, że Skarżąca dokonywała transakcji handlowych (sprzedaż kształtowała się na poziomie 679.992 zł). Zauważyć również należy, że Skarżąca pomimo wykazywanych trudności obraca nadal środkami wielokrotnie przewyższającymi wysokość kosztów postępowania, co wynika z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych. Przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności przez Skarżącą na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody.

W ocenie Sądu bez znaczenia dla kwestii spełnienia przesłanek przyznania Spółce prawa pomocy był końcowy wynik finansowy Spółki za 2014 r. tj. strata podatkowa w wysokości 56.454,26 zł. Jak wynika z postanowienia NSA z dnia 1 sierpnia 2013r., sygn. akt I FZ 327/13 w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie świadczy o braku środków finansowych. Z kolei w postanowieniach z 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 i z 19 listopada 2004r., sygn. akt I FZ 436/04 NSA stwierdził, że jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. W pełni aprobując powyższe poglądy stwierdzić należy, że oceniając przesłanki przyznania Skarżącej prawa pomocy należy odnieść się przede wszystkim do osiąganego przez nią przychodu i rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej. Warto zauważyć, że za 2013 r. Skarżąca wykazała w rachunku zysków i strat stratę na poziomie 149.368,31 zł, a w 2014 r. stratę w wysokości 167.360,10 zł. Natomiast w rachunku zysków i strat sporządzonym na dzień 30 kwietnia 2015 r. Spółka wykazała zysk w wysokości 91.406,56 zł uzyskując przychody netto w kwocie 867.268,28 zł.

Sąd stwierdza, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). Według informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2014 r. Spółka utworzyła rezerwę na koszty w wysokości 25.590,89 zł.

Odnosząc się do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (zawiadomienie z dnia 17 czerwca 2015 r. k. 114 akt sądowych) Sąd wskazuje, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika mogła była wnieść skargę na czynność egzekucyjną w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, nawet jeżeli Spółka obecnie nie prowadzi działalności w zakresie gier hazardowych lub ze wskazanych przez nią przyczyn jest ona ograniczona, trudno przyjąć, że automaty wyczerpują cały jej majątek i nie dysponuje ona innymi jego składnikami. Mając na uwadze przedmiot działalności Spółki określony w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (np. naprawa i konserwacja komputerów i artykułów użytku osobistego i domowego, działalność sportowa, rozrywkowa i rekreacyjna, reklama, badanie rynku i opinii publicznej, pozostała indywidualna działalność usługowa) trudno też uznać, że aktualnie nie prowadzi ona żadnej działalności gospodarczej, która z natury rzeczy zawsze wymaga odpowiedniego zaangażowania materialnego i finansowego. Działalność Spółki nie została zawieszona, nie znajduje się ona w fazie upadłości czy też likwidacji.

Aprobaty Sądu nie znajduje również zawarte w sprzeciwie stwierdzenie, że zysk wygenerowany w pierwszym kwartale 2015 r. należy oceniać jako jedynie chwilową poprawę finansów spółki. Twierdzenie takie należy uznać za przedwczesne i pozbawione podstaw. W orzecznictwie zwraca się uwagę na fakt, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. I OZ 208/08). Skoro spółka osiąga przychody, jest kwestią wyboru, czy przeznaczy uzyskane środki na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy na pokrycie kosztów sądowych, natomiast zaznaczyć należy, że nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przez kosztami sądowymi.

W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.