Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 453/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Inne z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia dniu 15 lutego 2016r. A. H. (skarżący) wystąpił

o umorzenie należności z tytułu składek, uzasadniając wniosek trudną sytuacją finansową, uniemożliwiającą spłatę powstałego zadłużenia. Podał, że nie posiada domu ani żadnego majątku, a chciałby w jakiś oszczędny sposób zabezpieczyć sobie starość i oszczędzić na mieszkanie. Obecnie ma 63 lata, choruje na cukrzycę typu II z powikłaniami, co wiąże się z dużymi wydatkami na lekarstwa i dietę. Obecnie jest zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem brutto 5.600,00 zł. Z uwagi jednak na duże obciążenia i potrącenia komornicze (m. innymi z tytułu zobowiązań alimentacyjnych 800 zł. miesięcznie) oraz zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) otrzymuje wypłatę w kwocie netto około 1.300,00 zł. Kwota ta nie wystarcza na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem. Podał, że jest bezdomny z uwagi na brak stałego meldunku. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i w chwili obecnej powoli reguluje zobowiązania, w drodze egzekucji sądowej.

ZUS decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika wraz z odsetkami należnymi od składek, w części finansowanej przez płatnika i ubezpieczonego oraz składek za ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia wraz z należnymi odsetkami. Organ jednocześnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenia łącznie z naliczonymi odsetkami za zwłokę.

Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, iż ZUS przesyła mu różne decyzje o umorzeniu i abolicji zadłużenia. Zdaniem strony organ nie uwzględnił spłacanego przez wnioskodawcę od dnia 30 września 2014r. długu oraz nie uznał złożonych przez niego dokumentów, informujących o stanie majątkowym, chorobie i o tym, że jest on bezdomny. Dodał, że potraktowano jego dochód brutto nie netto. Stwierdził ponadto, że Inspektorat ZUS w G. naliczył odsetki bez podania stopy procentowej, nie wyjaśnił , co to są opłaty dodatkowe. Organ obciążył go kosztami upomnienia w sytuacji gdy upomnień tych nie otrzymał. Zarzucił również organowi, iż wydaje różne decyzje i nie informuje go o tym fakcie, mimo, że adres jego pracodawcy jest organowi znana. Do wniosku nie dołączył żadnej dokumentacji.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS Zakład decyzją

z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy poprzednia decyzję. Organ

w uzasadnieniu odniósł się przede wszystkim do zarzutu, iż Zakład przesyła stronie różne decyzje o umorzeniu i abolicji. Organ podał, że skarżący w dniu 7 maja 2013 r. wystąpił o umorzenie należności na podstawie ustawy z dnia 09 listopada 2012r.

o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące działalność gospodarczą (Dz. U. z 2012r. poz. 1551 ze zm.). Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 10 wskazanej ustawy, warunkiem umorzenia należności jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji o umorzeniu niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 stycznia 1999r. wraz z należnymi od nich odsetkami za zwłokę, opłatą prolongacyjną, kosztami upomnienia, opłatą dodatkową, a także kosztami egzekucyjnymi, naliczonymi przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. W myśl art. 1 ust. 11 ustawy należności niepodlegające umorzeniu, o których mowa w art. 1 ust. 10 ustawy podlegają spłacie w terminie

12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia lub

w terminie, wynikającym z zawartej umowy o rozłożenia zadłużenia na raty, o ile taka umowa zostanie zawarta w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji o warunkach umorzenia. W tym kontekście organ podał, że w decyzji określającej warunki umorzenia wydanej w dniu [...] października 2013r. Zakład informował o kwocie należności, która będzie podlegała umorzeniu po spełnieniu wskazanych w decyzji warunków w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. Organ podniósł, że w okresie 12 m-cy od uprawomocnienia decyzji określającej warunki skarżący nie dokonał żadnej dobrowolnej wpłaty na poczet należności niepodlegających umorzeniu. Jednocześnie do dnia 22 listopada 2014r. tj. do upływu 12 m-cy od uprawomocnienia decyzji o warunkach na konto wpłynęły wpłaty pochodzące z postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.007,70 zł, które zostały zaksięgowane na należności niepodlegające umorzeniu wraz

z należnymi odsetkami oraz kosztami. Z uwagi na fakt, że w zakreślonym terminie skarżący nie opłacił kwot niepodlegających umorzeniu oraz nie zawarł umowy o rozłożenie należności z tytułu składek na raty, Zakład decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. nr odmówił umorzenia należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej. Korespondencja zawierająca decyzję została doręczona w sposób zastępczy na podstawie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) Organ wyjaśnił ponadto, że z uwagi na różny zakres żądania wskazany w złożonych przez stronę wnioskach o umorzenie należności z tytułu składek, decyzja z dnia

15 stycznia 2015r.wydana na podstawie ustawy abolicyjnej różniła się okresem oraz stanem należności od decyzji z dnia [...] kwietnia 2016r. wydanej na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Ustosunkowując się do obecnego wniosku organ przywołał stan faktyczny sprawy. Podał, że głównym źródłem przychodu jest zatrudnienie na umowę o pracę w z wynagrodzeniem brutto 5.600,00zł. Wnioskodawca w 2013 roku osiągnął dochód w kwocie 65.019,68zł, w 2014r. dochód w kwocie 68.184,88zł, a w 2015r. dochód w kwocie 68.884,88zł. Według oświadczenia skarżącego prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nie uzyskuje pomocy z zewnątrz. Skarżący podał, że jego utrzymanie miesięczne kosztuje 2.600,00 zł. a na tę kwotę składają się następujące wydatki tj.: opłaty 1.100,00 zł , opłaty eksploatacyjne w kwocie 300,00zł.,koszty leczenia 400,00 zł. oraz alimenty w kwocie 800,00zł. Natomiast w oświadczeniu Pt. wykaz kosztów w rachunku miesięcznym podał: wynajem kwatery 650,00zł, koszt wyżywienia 1.000,00zł, zakup leków 326,89zł (koszt co 15 dni - miesięcznie 653,78zł). Skarżący podkreślił, że poza zadłużeniem wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, posiada zobowiązania alimentacyjne w kwocie 6.000,00zł. Wskazał, iż zobowiązania są realizowane w formie egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego w kwocie 2.677,78zł miesięcznie. W rezultacie do wypłaty pozostaje mu jedynie kwota – 1. 291,00zł. Organ podał w tym kontekście, że z zaświadczenia z zakładu pracy wynika, iż po obciążeniu potrąceniami komorniczymi w styczniu 2016r. skarżący otrzymał wypłatę w kwocie 1.360,69zł. ZUS podał, że wnioskujący przedstawił dokumentację medyczną, z której wynika, iż jest chory na cukrzycę typu II oraz nadciśnienie. Choroby te mają wpływ na wysokość ponoszonych wydatków na leczenie. Organ wskazał, że skarżący na potwierdzenie swej bezdomności załączył zaświadczenie o wymeldowaniu z adresu P. 47/2, wydane przez Urząd Gminy C.. W tym kontekście organ wyjaśnił, że obecnie skarżący wynajmuje kwaterę, czyli zamieszkuje w lokalu mieszkalnym na podstawie umowy cywilnej zawartej z właścicielem. W opinii organu wbrew oświadczeniu strony nie jest on osobą bezdomną. Wskazano ponadto, że wnioskodawca nie posiada nieruchomości ani innych składników majątku.

Rozpatrując wniosek organ zauważył różnice w kwocie, jaka pozostaje stronie do wypłaty oraz to, że skarżący podaje również różne kwoty związane z jego utrzymaniem tj. w kwocie 2.600,00zł i 2.303,78zł zł. nie wskazując jednak innego źródła dochodu, z którego je pokrywa.

Zakład podkreślił, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2016r. przedstawiono wszystkie wskazane przez wnioskodawcę okoliczności i na ich podstawie dokonano analizy stanu faktycznego. Tym samym zarzut nie uznania przedstawionych przez dokumentów jest bezpodstawny. Uzasadniając rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2016r. organ przywołał regulacje pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1442 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s.". Wymienił przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ stwierdził, że z przyczyn oczywistych w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 1 ustawy(śmierć dłużnika), która tym samym nie może mieć zastosowania w sprawie. Ustalono ponadto, że wobec prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej nie przeprowadzano postępowania upadłościowego ani też likwidacyjnego, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, pkt 4 i pkt 4b ustawy. W ocenie organu w sprawie nie ma też zastosowania przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy, zgodnie z którą całkowita nieściągalność zachodzi, gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, braku małżonka, następców prawnych oraz możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie. Wskazano, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, posiada jednak majątek w postaci wynagrodzenia za pracę, z którego prowadzona jest egzekucja sądowa. W związku z powyższym przesłanka ustalona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy nie może stanowić podstawy do umorzenia, gdyż nie zostały wypełnione wszystkie warunki wskazane w tym przepisie.

Zdaniem Zakładu biorąc pod uwagę wysokość zadłużenia przywołanego w sentencji niniejszej decyzji, oczywistym jest fakt, że dług przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, a tym samym nie może stanowić podstawy do umorzenia należności przesłanka wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 4a ustawy. Ponadto nie można uznać, że została wypełniona przesłanka określona wart. 28 ust. 3 pkt 5, jako że dotychczas ani Naczelnik Urzędu Skarbowego ani też komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Wymienione organy prowadzą wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. W niniejszej sprawie zdaniem organu nie ma także zastosowania zapis art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy, jako, że ma obecnym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie można stwierdzić, że oczywistym pozostaje fakt, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uda się pozyskać kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Tym bardziej, iż obecnie prowadzona jest skuteczna egzekucja z wynagrodzenia za pracę przez komornika sądowego. Organ wskazał, że wobec nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia, organ rozpatrzył złożony wniosek w oparciu o podstawę prawną, dającą możliwość umorzenia zadłużenia z tytułu składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności. Wskazał, że na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umorzone, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zakład podał, że na podstawie tego przepisu w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365), należności z tytułu składek mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Rozpatrując sytuację strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych § 3 ust. 1 Rozporządzenia organ wskazał, że stwierdzenie użyte w ww. przepisie "jeżeli zobowiązany wykaże" jednoznacznie wskazuje, że ciężar udowodnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie spoczywa na dłużniku. W ocenie organu na podstawie dokumentacji dostarczonej przez skarżącego stwierdzić należy, iż została wypełniona przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych. Jednak wnioskodawca nie wykazał, że spłata zadłużenia pozbawi go zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Organ podniósł, że dochody miesięczne w jego gospodarstwie domowym wynoszą 1.291,00 zł netto (wynagrodzenie w kwocie 5.600,00zł brutto, potrącenia: 1631,22 zł składki na ubezpieczenia i podatek oraz 2677,78 zł potrącenia komornicze), natomiast koszty związane z utrzymaniem wynoszą około 2.600,00 zł. Oznacza to, iż wydatki znacznie przekraczają dochody. Skarżący nie podał informacji, o innych osiąganych dochodach, posiadanych składnikach majątku, z których pokrywa wydatki. Zakład wskazał, iż skarżący powołał się na trudności z zaspokojeniem podstawowych wydatków oraz argumentował, że chciałby oszczędzić na mieszkanie i zabezpieczyć sobie starość. Nie podniósł zaś argumentu, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby zagrozić zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych, co zdaniem organu nie wypełnia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia. Jednocześnie w ocenie organu w przypadku wnioskodawcy nie może mieć zastosowania przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia, ponieważ skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej (pkt 2) oraz nie wykazał wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (pkt 3). Organ wyjaśnił przy tym, że ww. przesłanka ma zastosowanie jedynie do takich sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskiwanie dochodu. Organ podkreślił, że choroba na którą powołuje się skarżący nie uniemożliwia mu wykonywania umowy o pracę. Konkludując Zakład mając na uwadze, iż w niniejszym przypadku nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 3 ustawy oraz nie została wypełniona żadna z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 Rozporządzenia odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej.

W skardze strona zarzuciła, iż organ dokonał błędnej analizy jego wniosku z dnia 15 lutego 2016 r., nie uwzględnił także jego wniosku abolicyjnego złożonego w 2013 r. Skarżący twierdzi, że ZUS Inspektorat w G. wprowadził go w błąd , nie podając dokładnej informacji dotyczącej abolicji.

Ponadto skarżący zarzucił, że Zakład nie rozliczył kwot pobranych na jego rzecz przez komornika oraz nie uwzględnił przedawnienia składek i nie przestrzegał terminów załatwiania spraw. Skarżący zarzucił też, że inspektorat ZUS w G. znając adres zakładu pracy, w którym pracuje od 2010 roku wysyłał pisma pod dziwne adresy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie zgodził się z zarzutami dotyczącymi przedawnienia oraz terminu załatwiania spraw. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego adresu, pod który zostały wysłane rozstrzygnięcia Zakład wyjaśnił, że korespondencja w całym postępowaniu (zarówno o umorzenie, jak i rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie) wysyłana była na adres zakładu pracy dłużnika. Skarżący w złożonym wniosku o umorzenie nie wskazał adresu, zaś ustalenia poczynione przez Zakład wskazywały na brak aktualnego adresu zameldowania, stąd też stosownie do zasad doręczeń ustalonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, wszelka korespondencja kierowana była do zakładu pracy wnioskodawcy. Organ podał, że w aktach sprawy nie odnaleziono pisma kierowanego na inny adres niż adres miejsca zatrudnienia wnioskodawcy , zaś adres ten został "potwierdzony" przez dłużnika w złożonym przez niego podaniu o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie, w którym skarżący, jako adres do korespondencji - wskazał adres zakładu pracy, w którym jest zatrudniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( j.t. Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm. ), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że wydana decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem sporu jest kwestia odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych wraz z należnymi odsetkami.

Jak wynika z akt sprawy skarżący prowadził od 21 sierpnia 2000 r. do 8 marca 2004r. Działalność tę zlikwidował w dniu [...] marca 2004r. Ustalono, że skarżący nie płacił ww. składek, stąd powstało zadłużenie. Należy zaznaczyć, że wysokość zadłużenia została precyzyjnie wymieniona w zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2016r.

Skarżący w skardze stawia zarzut przedawnienia zapominając o tym, że w wypadku prowadzonej egzekucji okres przedawnienia zawiesza się. Zatem w niniejszej sprawie zarzut ten nie może zostać uwzględniony, gdyż wobec strony jest nadal prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego w C. przy zbiegu egzekucji gdyż egzekwowane jest zadłużenie wobec ZUS – u oraz zobowiązanie alimentacyjne.

Skarżący w piśmie z dnia 15 lutego 2016r. wniósł o umorzenie całości zadłużenia wobec ZUS – u, argumentując wniosek trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Podał, że nie ma żadnego majątku, jest bezdomny i chory ( cukrzyca typu II i nadciśnienie). Wskazał, że chciałby zabezpieczyć się na starość oszczędzając na mieszkanie. Podał, że z pensji 5.600,00 zł., jaką otrzymuje od P. SA w W. na życie, po zajęciach komorniczych (alimenty i inne zobowiązania ) pozostaje mu 1.300 zł. i ta kwota nie pokrywa wszystkich wydatków. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że na utrzymanie wydaje miesięcznie od 2.300 do 2.600 zł. , nie wskazując jednak dodatkowego źródła tych wydatków. Organy wbrew stanowisku strony uznały, że skarżący nie jest osobą bezdomną, gdyż wynajmuje kwaterę na podstawie umowy cywilno – prawnej. To stwierdzenie jest zasadne.

Regulacje prawne, normujące zagadnienie umorzenia zaległych należności ZUS, zawarte są w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1442 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." Podstawowym przepisem w sprawie umorzenia składek ZUS, jest art. 28 u.s.u.s. umożliwiający umorzenie w całości lub w części należności z tytułu składek ( ust. 1 ), w przypadku ich całkowitej nieściągalności ( ust. 2 ), z zastrzeżeniem ust. 3a. Organy uznały, iż w sprawie możliwe i uzasadnione jest sprawdzenie jedynie przesłanki o całkowitej nieściągalności, gdyż pozostałe przesłanki nie zachodzą. Z takim stanowiskiem należy się zgodzić. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, a zatem stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Organy odmawiając umorzenia wskazały, że w sprawie nie zachodzi żadna ze wskazanych przesłanek. Z takim stwierdzeniem Sąd się zgadza, potwierdza to zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zdaniem Sądu zważywszy na wysokość zadłużenia, które przekracza koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, to oznacza, że przesłanka wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 4a nie zachodzi. Również nie zachodzi przesłanka wskazana w pkt 5 gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego ani też komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie zachodzi też przesłanka, o której mowa w pkt 6 gdyż na obecnym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie można stwierdzić, że oczywistym pozostaje fakt, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uda się pozyskać kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, zważywszy na fakt, że obecnie prowadzona jest skuteczna egzekucja z wynagrodzenia za pracę przez komornika sądowego. Zatem zasadne jest stwierdzenie, że wobec strony nie można mówić o całkowitej nieściągalności zadłużenia.

Organ uznał, że nawet przy braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia należy odnieść się do art. 28 ust. 3a cyt. ustawy u.s.u.s. gdzie Ustawodawca postanowił, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umorzone, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365), przewidziano możliwość umarzenia zaległości pod warunkiem, że wnioskodawca wykaże że zachodzi ważny interes strony zobowiązanej do ich opłacenia. To oznacza, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności zgodnie z 3 § ww. rozporządzenia wynika, że dotyczy to sytuacji :

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Katalog przesłanek zawarty w tym przepisie ma charakter otwarty, a zwrot w szczególności oznacza, że w zakresie tego przepisu mieszczą się wszystkie stany faktyczne, które będą spełniały warunki w nim określone, tj. sytuacje, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy, zdrowotny i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w tym także, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Także w oparciu o tą regulację, zaistnienie którejkolwiek z przesłanek w niej określonych, stwarza możliwość, a nie obowiązek umorzenia należności.

Organ uznał, że skarżący nie wykazał, że zachodzi jakakolwiek przesłanka wskazana w tym rozporządzeniu. Z takim stanowiskiem Sąd się zgadza. Skarżący bowiem posiada majątek w postaci otrzymywanego co miesiąc wynagrodzenia w kwocie 5.600 zł. Nie jest bezdomny, gdyż wynajmuje kwaterę za którą co miesiąc płaci 650,00 zł. To oznacza, że mimo wymeldowania go z pobytu stałego z P. 47/2, C. zabezpiecza sobie centrum życiowe. Ponosi jak oświadczył koszty utrzymania w kwocie 2.600,00 zł. nie podając jednocześnie źródła finansowania ponad to, co pozostaje stronie z pensji w kwocie 1.300 zł. Nadto choroba strony nie jest przeszkodą w zatrudnieniu.

Reasumując należy zgodzić się z organem, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja jest na tyle trudna, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia. Organy wbrew zarzutom skargi w sposób należyty przeprowadziły postępowanie a wnioski jakie wyciągnięto są w pełni uzasadnione.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy skargę oddalił.