Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 956/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art.29,33
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 20 maja 2013 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 3 kpa i 157 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku A.J. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 6 lutego 2013 r. znak: [....] , odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012r. znak: [....] . Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym :

Pismem z dnia [....] września 2012 r. A.J. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012 r. znak: [....] w zakresie dotyczącym rozgraniczenia działek o numerach: nr nr [....] , położonych w B Wnioskodawca wskazał, że rozgraniczenie tych działek zostało już przeprowadzone wcześniej, a to decyzją z dnia 3 kwietnia 2007 r. znak: [....] o rozgraniczeniu nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. Wnioskodawca podał, że decyzja Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012 r. w zakresie dotyczącym działek nr nr [....] położonych w B. jest drugą decyzją dotyczącą rozgraniczenia tych działek, przy czym poprzednia decyzja nie została uchylona. Stanowi to podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W odpowiedzi, pismem z dnia [....] października 2012 r. nr [....] organ, przytaczając treść art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poinformował A.J. , że jego wniosek wpłynął, kiedy decyzja o rozgraniczeniu z dnia 11 września 2012 r. nie była ostateczna i wskazał na potrzebę sprecyzowanie żądania. Organ poinformował nadto, że ustalenie stanu prawnego granicy nie daje podstaw do uwzględnienia zarzutu sprawy prawomocnie osadzonej. Kolejnym pismem – z dnia 15 listopada 2012 r.- zatytułowanym "odwołanie od decyzji Wójta Gminy W. z dnia 11. 09. 2012 r, sygn. [....] o rozgraniczeniu nieruchomości", skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , A.J. domagał się stwierdzenia nieważności tej decyzji w zakresie dotyczącym rozgraniczenia działki nr [....] , której jest właścicielem, z działką [....] , przytaczając w uzasadnieniu żądania identyczne argumenty, jak w piśmie z dnia 26 września 2012r. skierowanym do Wójta Gminny W.. Ostatecznie, pismem z dnia 4 stycznia 2013r. skierowanym do SKO A.J. podtrzymał żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia 11. 09. 2012 r, sygn. [....] w zakresie dotyczącym działki nr [....] z działką [....] .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 4 stycznia 2013 r. zawiadomiło strony o wszczęciu na wniosek A.J. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012r. znak [....] .

Decyzją z dnia 6 lutego 2013 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 158 § 1, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 3 kpa, organ odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Wójta.

Kolegium ustaliło, że decyzja Wójta Gminy W. z dnia 3 kwietnia 2007 r.nr [....] orzekała o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie B. , oznaczonej jako działka nr [....] z nieruchomościami przyległymi, oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki: nr nr [....] . Z jej uzasadnienia wynika, że z uwagi na przeprowadzone w toku postępowania pomiary, działka nr [....] zmieniła konfigurację, powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [....] i działki sąsiednie też zmieniły konfigurację i oznaczenie: działka nr [....] na działkę [....] , działka [....] na działkę nr [....] . Natomiast druga decyzja Wójta Gminy W. - z dnia 11 września 2012 r.- orzeka o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] położonej w obrębie B. z nieruchomościami przyległymi, oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki: nr nr [....] , oraz nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] również położoną w obrębie B. z nieruchomościami przyległymi oznaczonymi jako działki: nr nr [....]

Na podstawie tych ustaleń Kolegium stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012 r. istotnie orzeka też o ustaleniu tej samej granicy, jednakże pomiędzy działkami inaczej oznaczonymi, tj. działką nr [....] (powstałą po zmianie konfiguracji z działki [....] ) a działką nr [....] (która w powstała w wyniku podziału z działki [....] , a ta w trakcie poprzedniego rozgraniczenia powstała z działki nr ....). Z uzasadnienia tej decyzji oraz sprawozdania technicznego wynika, że w toku prowadzonych czynności rozgraniczeniowych w terenie stwierdzono rozbieżności pomiędzy współrzędnymi z operatu rozgraniczeniowego nr [....] określającymi granicę pomiędzy działkami nr [....] i [....] . a pomierzonymi w rzeczywistości w terenie, wobec czego przeprowadzono jeszcze raz wyrównanie osnowy pomiarowej i wyliczono na nowo (błędnie podane w wykazie w poprzednim rozgraniczeniu) współrzędne istniejących w terenie punktów granicznych. Przebieg granic pomiędzy działkami nr [....] a [....] przyjęto na podstawie zgodnego oświadczenia stron - zgodnie z faktycznym stanem użytkowania i istniejącymi w terenie granicznikami betonowymi przyjętymi w poprzednim rozgraniczeniu działki nr [....] . Oznacza to, że w toku tegoż rozgraniczenia nie wyznaczano dla przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami nr [....] a nr [....] nowych punktów granicznych. Przyjęto przebieg granicy ustalony w poprzednim rozgraniczeniu - uzupełniony o właściwe wyliczenia współrzędnych punktów granicznych, niezbędnych do odtworzenia w przyszłości ich położenia. Kolegium wyjaśniło, że rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej raz na zawsze i istnieje prawna możliwość wydawania kolejnych orzeczeń w tym przedmiocie albowiem upływ lat oraz zmieniające się warunki przebiegu linii granicznych uzasadniają potrzebę nowego rozstrzygnięcia. Kolegium powołało się na postanowienie Sądu Najwyższego z 14 marca 2002 r. IV CKN 809/00, z którego wynika, że ustalenie stanu prawnego granicy i jej utrwalenie w terenie nie eliminuje na przyszłość sporów między właścicielami sąsiednich gruntów co do przebiegu granicy, zaś znaczenie zapadłego wcześniej rozstrzygnięcia w sprawie rozgraniczenia sprowadza się do tego, że uczestnicy postępowania, w którym ono zapadło, nie mogą kwestionować wynikającego z niego stanu własności, o ile ten nie uległ zmianie w wyniku późniejszych zdarzeń. Rozgraniczenie zaś ze swej istoty polega na skonfrontowaniu aktualnego stanu faktycznego władania z tytułem prawnym do władania. Dlatego też Kolegium stwierdziło, że wskazana we wniosku wadliwość uzasadniająca stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji nie zachodziła w sprawie. Ponadto Kolegium podkreśliło, że ustalenie granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, a ustalone protokolarnie granice zostały uznane przez zainteresowane strony, co potwierdzono własnoręcznymi podpisami w protokole granicznym. Zatem wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisami bez rażącego naruszenia prawa.

W złożonym o ponowne rozpoznanie sprawy wniosku A.J. zarzucił, że tożsamość rozstrzyganej sprawy jest oczywista, ponieważ zmiana numeru działki, jak również zmiana właściciela nie stoi w sprzeczności z zachowaniem tożsamości przedmiotowej i podmiotowej i zachowana jest sukcesja prawna. Skarżący zarzucił, że przywołane postanowienie Sądu Najwyższego nie znajduje żadnego odniesienia w jego sprawie i nie może być podstawą do wydania przez Urząd Gminy postanowienia o rozgraniczeniu. W ocenie skarżącego Kolegium zignorowało fakt wydania decyzji o rozgraniczeniu w sytuacji, gdy w zakresie dotyczącym działek [....] i [....] w obrocie prawnym funkcjonowała już ostateczna decyzja administracyjna orzekająca o rozgraniczeniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało opisaną na wstępie decyzję.

W jej uzasadnieniu Kolegium, przytaczając orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśliło, że spełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 kpa następuje w sytuacji, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy administracyjnej, przy czym musi ona dotyczyć całości sprawy. Zdaniem Kolegium stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie tego przepisu nie może nastąpić w przypadku, gdy tylko niektóre elementy sprawy załatwionej decyzją pokrywają się z elementami sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. O tożsamości spraw administracyjnych można mówić tylko w przypadku, gdy wszystkie elementy podmiotowe i przedmiotowe tworzące te sprawy pokrywają się. Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 3 kwietnia 2007 r. Wójt Gminy W. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [....] objętej KW nr [....] , położonej w obrębie B. , gmina W. , z następującymi nieruchomościami przyległymi, położonymi w obrębie B. , oznaczonymi w ewidencji gruntów jako:

– działka ewid. nr [....] , KW nr [....]

– działka ewid. nr [....] , KW nr [....]

– działka ewid. nr [....] , KW nr [....]

– działka ewid. nr [....] , KW nr [....]

Z kolei kwestionowaną przez A.J. decyzją organ orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [....] objęta położonej w obrębie B. , gmina W. , z nieruchomościami przyległymi do w/w wymienionej, położonymi w obrębie B. , oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne:

– nr [....] objęta [....]

– nr [....] objęta [....]

– nr [....] objęta [....]

– nr [....] objęta [....]

– nr [....] o nieuregulowanym stanie prawnym

oraz o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [....] objęta [....] położonej w obrębie B. , gmina W. , z nieruchomościami przyległymi do w/w wymienionej, położonych w obrębie B. , oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne; nr [....] objęta [....] nr [....] objęta [....] nr [....] objęta [....] nr [....] objęta [....] nr [....] objęta [....] nr [....] o nieuregulowanym stanie prawnym.

W ocenie Kolegium rozstrzygnięcia zawarte w tych decyzjach wskazują, że sprawy zakończone tymi decyzjami nie były przedmiotowo tożsame, gdyż kwestionowana przez skarżącego decyzja Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012 r. dotyczy innych nieruchomości niż decyzja z dnia 3 kwietnia 2007 r. Kolegium zaznaczyło, że takiemu wnioskowi nie przeczy fakt, iż granica między gruntami, których część stanowią aktualnie jako działki nr [....] i nr [....] była już ustalana poprzednio wydaną decyzją ostateczną, z dnia 3 kwietnia 2007 r. Grunty te stanowiły bowiem działki ewidencyjne o innym oznaczeniu, konfiguracji i powierzchni, co obecnie. Kolegium wskazało, że działki nr [....] oraz [....] , których dotyczy decyzja Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012 r., powstały w rezultacie zmian geodezyjnych, polegających na tym, że na mocy decyzji z dnia 3 kwietnia 2007 r. działka nr [....] zmieniła konfigurację i oznaczenie na nr [....] , natomiast działka nr [....] o powierzchni 0,9030 ha zmieniła konfigurację, powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [....] o powierzchni 0,8560 ha. Następnie z działki nr [....] wydzielono działkę nr [....] o powierzchni 0,7764 ha. Zatem w dacie wydania decyzji z dnia 3 kwietnia 2007 r. formalnie nie istniały nawet nieruchomości, stanowiące obecnie działki nr [....] i [....] , których to m.in. innymi dotyczy rozgraniczenie dokonane na mocy decyzji z dnia 11 września 2012 r. Dlatego, zdaniem Kolegium, nawet w zakresie gruntów stanowiących obecnie działki nr [....] i [....] brak tożsamości przedmiotowej spraw rozstrzygniętych decyzjami Wójta Gminy W. , stan faktyczny obu spraw zdecydowanie się różni. Kolegium nie dopatrzyło się też przesłanek ewentualnego wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012 r.

Skargę na decyzję SKO w K. wniósł A.J. , domagając się jej uchylenia, oraz uchylenia decyzji Wójta Gminy W. w części dotyczącej rozgraniczenia działek [....] i [....] obr. B. i zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego decyzja Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012 r. jest dotknięta wadą nieważności, ponieważ orzeczono nią o rozgraniczeniu działek nr nr [....] położonych w obrębie B. z działkami sąsiednimi, a decyzja ta w części dotyczy rozgraniczenia działek nr nr [....] i jest drugą decyzją rozstrzygającą o rozgraniczeniu tych działek. Skarżący wskazał, że wcześniejsza decyzja Wójta Gminy W. z dnia 3 kwietnia 2007 r. nie została uchylona i funkcjonuje w obiegu prawnym. W konsekwencji druga decyzja, w części dotyczącej rozgraniczenia tych samych działek, tj. ustalenia tej samej granicy, jest dotknięta wadą nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Skarżący wskazał, że w wyroku z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Po 574/08 (utrzymanym wyrokiem NSA z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1250/09) WSA w Poznaniu rozstrzygnął problem tożsamości sprawy, która to tożsamość zostaje zachowana bez względu na ewentualne zmiany (następstwo prawne) stron postępowania, zaś tożsamość przedmiotowa oznacza tożsamość prawnej, stanu faktycznego oraz stanu praw i obowiązków stron, które z nich wynikają. Dlatego, zdaniem skarżącego ustalona drugim postępowaniem granica pomiędzy działkami nr nr [....] jest tą samą granicą. Skarżący zarzucił, że Kolegium nie dostrzegło tej tożsamości, czym naruszyło art. 138 §1 pkt 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Utrzymując zaskarżoną decyzją w mocy decyzję własną z dnia 6 lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na stanowisku, że nie zachodzi tożsamość sprawy zakończonej decyzją Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012r. znak: [....] . orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości, ze sprawą zakończoną decyzją Wójta Gminy W. z dnia 3 kwietnia 2007 r.nr [....] orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości, ponieważ decyzje te dotyczą rozgraniczenia nieruchomości stanowiących działki ewidencyjne o różnych oznaczeniach, konfiguracjach i powierzchniach, co oznacza, że nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 11 września 2012 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt. 3 kpa.

Z przepisów art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) dalej Pgik wynika, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają w miarę potrzeby wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Oznacza to, że istotą sporu o rozgraniczenie jest przebieg granic sąsiednich nieruchomości w celu ustalenia, jaki jest zakres - zasięg prawa własności na gruncie właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości (S. Rudnicki: Sąsiedztwo nieruchomości, Zakamycze 1998, s. 80). Rozgraniczenie nieruchomości tworzy powstały w jego wyniku stan faktyczny i prawny. W sytuacji, kiedy decyzja wydana na podstawie art. 33 ust. 1 Pgik staje się decyzją ostateczną, dochodzi do ustalenia, do jakich granic sięga prawo własności podmiotów uczestniczących w postępowaniu rozgraniczeniowym. Spór tych podmiotów co do przebiegu granicy może być kontynuowany wyłącznie przed sądem powszechnym, w drodze skorzystania przez stronę postępowania rozgraniczeniowego niezadowoloną ze sposobu ustalenia granic, z możliwości żądania, w terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji, przekazania sprawy sądowi – art. 33 ust. 3 Pgik. W sytuacji nieskorzystania z tej drogi, przyjąć należy, że strona postępowania rozgraniczeniowego nabywa prawa, ponieważ decyzja o rozgraniczeniu określa granice, do jakich sięga jej prawo własności. Za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych i niekwestionowany uznać należy pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, co do których w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o rozgraniczeniu (por. wyroki : NSA z 20.03.2013r. I OSK 1764/11, LEX nr 1339593, WSA w Bydgoszczy z 28.07.2010r. II SA/Bd 425/10, LEX nr 752052, NSA z19.06.2000r. , I SA/Ka 2247/98, LEX nr 44391). Powyższe wynika z istnienia stanu sprawy rozstrzygniętej już wcześniej decyzją ostateczną o rozgraniczeniu. Ponowne postępowanie administracyjne o rozgraniczenie tych samych nieruchomości, co do których w obrocie prawnym pozostaje decyzja o rozgraniczeniu, organ winien zakończyć wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Ponowne bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ust. 1 Pgik jest bezprzedmiotowe, a wydanie w takiej sprawie decyzji o rozgraniczeniu stwarza stan, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. Warunkiem niezbędnym wszczęcia ponownego postępowania o rozgraniczenie jest wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszego rozstrzygnięcia. Dopiero wówczas możliwe jest ponowne prowadzenie postępowania i rozstrzyganie w tej samej sprawie. Wobec faktu, iż spór co do przebiegu granic konkretnych nieruchomości może powstać tylko między właścicielami (współwłaścicielami, wieczystymi użytkownikami, samoistnymi posiadaczami) co do przebiegu wspólnej dla nich granicy nieruchomości, wskazania i wyjaśnienia wymaga następnie, że ustawa Pgik nie definiuje pojęcia nieruchomości w rozumieniu przepisów tej ustawy. Pojęcie to należy zatem definiować przepisem art. 46 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Natomiast wydane na podstawie Pgik rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. Nr 38, poz. 454) definiuje w § 9 ust. 1 działkę ewidencyjną stanowiącą najmniejszą jednostkę powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencji (§ 5 ust. 1 rozporządzenia), jako ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Równocześnie przepisy tego rozporządzenia (§ 9 ust. 2) określają sytuacje, w których w ewidencji jako odrębne wykazuje się sąsiadujące działki ewidencyjne, mimo że są przedmiotem tych samych praw i władania. Z przedstawionej regulacji wynika, że pojęcie działki ewidencyjnej nie zawsze odpowiada pojęciu nieruchomości, że w skład nieruchomości może wchodzić więcej niż jedna działka ewidencyjna, oraz że jedna działka ewidencyjna może stanowić odrębną nieruchomość a nieruchomość musi składać się co najmniej z jednej działki ewidencyjnej. Odnosząc powyższe uwagi do regulacji wynikającej z art. 29 Pgik podkreślić należy że przedmiotem rozgraniczenia są nieruchomości a nie działki ewidencyjne. Uwagi powyższe były konieczne ze względu na stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. SKO jako powód odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta |Gminy W. z dnia 11 września 2012 r. wskazało bowiem odmienne oznaczenia poszczególnych działek ewidencyjnych, odmienną ich konfigurację i powierzchnię w dacie wydania tej decyzji aniżeli w dacie wydania decyzji o rozgraniczeniu przez Wójta Gminy W. z 2007 r. Istnienie różnic w oznaczeniach poszczególnych działek ewidencyjnych, ich powierzchni i konfiguracji uznał organ za element decydujący i przesądzający o braku tożsamości przedmiotowej obydwu zakończonych ostatecznymi decyzjami o rozgraniczeniu spraw. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić z poniższych względów:

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, w którym organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie to winno być prowadzone zgodnie z przepisami kpa regulującymi postępowanie przed organem I instancji, tak, jak w każdej nowej sprawie indywidualnej prowadzonej przez organ administrujący (tak. A. Matan, Komentarz LEX 2010, komentarz do art. 157, por. także wyrok NSA z 16.11. 2010 r., I OSK 1132/10, LEX nr 744934). Organ nie jest w tym postępowaniu związany granicami żądania strony – stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 kpa., bez względu na granice żądania zgłoszone przez stronę. Nadto, jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 15. 04. 2008r., II OSK 390/07 (LEX nr 468719) "obowiązkiem organu (....) jest zbadanie nie tylko tego, czy wystąpiła w sprawie przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także, czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte art. 156 § 1 kpa. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną – art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, chodzi o wydanie kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty a zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt. 3 kpa następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym (tak J. Borkowski [w:] B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 9. Wydanie Wyd. C.H. Beck, kom do art. 156).

Słusznie więc SKO uznało, że zaistnienie przesłanki nieważności przewidzianej tym przepisem wymaga ustalenia tożsamości sprawy administracyjnej pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym. Jednakże sposób tego ustalenia przyjęty przez organ uznać należy za błędny, a jego wynik w postaci zaskarżonego rozstrzygnięcia – częściowo za co najmniej przedwczesny a częściowo nieprawidłowy. W postępowaniu wszczętym na skutek żądania skarżącego, organ winien był przede wszystkim ustalić, czy decyzja Wójta Gminy W. z 11 września 2012 r. orzeka o rozgraniczeniu tych samych nieruchomości, które rozgraniczone zostały decyzją tego organu z 3 kwietnia 2007 r., czyli czy postępowania te ustaliły przebieg tych samych granic. Z treści decyzji Wójta Gminy W. z 3 kwietnia 2007r. wynika, że orzeczono o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] z nieruchomościami stanowiącymi działki ew. nr nr [....] , przy czym w wyniku ustalenia przebiegu granic działka [....] powierzchnię i konfigurację oraz oznaczenie na [....], a działka [....] zmieniła konfigurację i oznaczenie na [....] a działka [....] na działkę [....]. Mapa rozgraniczenia nieruchomości [....] zawierała już nowe oznaczenia działek. Działka nr [....] (nowe ozn.) stanowiła w dacie wydania decyzji z 2007 r. własność skarżącego, natomiast z decyzji tej nie wynika, czyją własność stanowiła działka nr [....] – nowe oznaczenie [....]. W rozdzielniku tej decyzji wymieniono m.in. M.Z. , przy czym sentencja decyzji nie przyporządkowuje poszczególnych działek stronom postępowania o rozgraniczenie. Dane takie nie wynikają również z jej uzasadnienia. Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów D.Z. jest córką M. Z kolei z odpisu z księgi wieczystej [....] oraz z zawiadomienia o wpisie z dnia 8.11. 2007 r. wynika, że jako właścicielka działki [....] wpisana została D.Z. , a to na podstawie umowy darowizny z dnia 20 września 2006r. Powyższe świadczyłoby o tym, że D.Z. była właścicielką nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu w 2007 r., składającej się z działki ewidencyjnej nr [....], w nowym (od decyzji z 2007 r.) oznaczeniu [....] już w chwili wydania decyzji o rozgraniczeniu z 2007r. Działka ta w dacie wydania decyzji o rozgraniczeniu z 2012 r. stanowiła własność D.Z. , która była też wnioskodawczynią - obok J.D. - w tym postępowaniu. Dalej stwierdzić trzeba, że działka nr [....] (własność skarżącego), uległa podziałowi na działki nr nr [....] , przy czym podział ten polegał na wydzieleniu z działki [....] drogi (dz.....) biegnącej po jej południowej stronie – graniczącej z działkami nr nr [....] i nie graniczącej z działką nr [....] stanowiącą własność D.Z. . Działka [....] graniczy z działką skarżącego - nr [....] od jej strony północnej. Stwierdzić więc trzeba, że podział działki [....] polegający na wydzieleniu po jej południowej stronie działki nr [....] stanowiącej drogę nie miał żadnego wpływu na przebieg granicy tej działki z działką nr [....] stanowiącą własność D.Z. . W postępowaniu zakończonym decyzją z 2012r. rozgraniczeniu podlegała bowiem nieruchomość stanowiąca działkę skarżącego – nr [....] (dawna....) z działką stanowiącą własność D.Z. nr [....] , na tym samym odcinku, jak miało to miejsce w sprawie zakończonej decyzją o rozgraniczeniu z 2007r. Nie ma więc żadnego znaczenia zmiana konfiguracji, oznaczenia i powierzchni działki stanowiącej własność skarżącego, skoro przedmiotem postępowania zakończonego w 2012 r. było ustalenie przebiegu tej samej granicy, której przebieg ustalony został decyzją z 2007 r. Okoliczność tę dostrzegło i przyznało także Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jednak błędnie uznało, że nie zachodzi tożsamość przedmiotowa sprawy a to wobec zmiany powierzchni, konfiguracji i oznaczenia działki. Otóż zmiana powierzchni i oznaczenia nie należą do okoliczności mających w sprawie znaczenie prawne dla ustalenia tożsamości przedmiotowej obydwu spraw o rozgraniczenie. Natomiast zmiana konfiguracji miałaby znaczenie, gdyby była wynikiem podziału działki w części przylegającej do działki D.Z. nr [....] , jednak nie miało to miejsca. Jak stwierdził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 17 lipca 2008 r., II SA/Rz 76/08 (LEX nr 510203) : "W ocenie czy zachodzi tożsamość Jeżeli natomiast idzie o tożsamość podmiotową spraw, to niewątpliwie działka nr [....] nie zmieniła właściciela (własność skarżącego w trakcie obydwu postępowań i w datach wydania obydwu decyzji). Natomiast co do działki [....] organ nie poczynił żadnych ustaleń, zaś z akt administracyjnych wynikają okoliczności wskazane wyżej. Nie można więc wykluczyć, że w chwili wydania decyzji z 2007 r. właścicielką działki o numerze [....] była D.Z. , co oznaczałoby także tożsamość podmiotową spraw w zakresie zarzucanym przez skarżącego, lub jej poprzedniczka prawna M.Z. , co wskazywało by z kolei na wstąpienie przez D.Z. w obowiązki poprzedniego właściciela (w wyniku umowy darowizny) i także decydowałoby o istnieniu stanu tożsamości podmiotowej sprawy rozstrzygniętej w 2012r., ze sprawą rozstrzygniętą w 2007r. Okoliczność ta jednak powinna być przez organ wyjaśniona w sposób nie budzący wątpliwości. Jak podkreśla się w orzecznictwie "O tożsamości sprawy stanowi charakter i zakres praw nabytych z decyzji (lub brak ich nabycia) albo ustanowionych nią obowiązków" (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 lutego 2008 r., IV SA/Wa 2415/07, LEX nr 479305). Jak stwierdził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 17 lipca 2008 r., II SA/Rz 76/08 (LEX nr 510203) : "W ocenie czy zachodzi tożsamość sprawy, stan faktyczny powinien być brany pod uwagę (...) tylko w odniesieniu do tzw. faktów prawotwórczych". WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. ,II SA/Kr 1265/11(LEX nr 1107621) stwierdził: "To nie przedmiot sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio wydaną ostateczną decyzją administracyjną, ale zawarta w tym rozstrzygnięciu norma indywidualna oraz skonkretyzowany w niej w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny determinują zakres stanu rzeczy osadzonej. Dopóki norma taka pozostaje w obrocie prawnym, stan rzeczy osadzonej będzie stanowił przeszkodę do ingerencji w wynikające z niej uprawnienia i obowiązki". Podzielając powyższe poglądy należy oczywiście odnieść je do specyfiki administracyjnego postępowania o rozgraniczenie i specyfikę tę uwzględnić. Decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości w istocie nie rozstrzyga o nałożeniu na stronę postępowania obowiązków o charakterze administracyjno-prawnym, lecz poprzez ustalenie przebiegu granic nieruchomości wyznacza zakres do jakiego sięga prawo własności właściciela nieruchomości. Należy więc przyjąć, że dla przyjęcia tożsamości sprawy o rozgraniczenie ze sprawą o rozgraniczenie zakończoną pozostającą w obrocie ostateczną decyzją administracyjną decydujące znaczenie ma, czy organ ponownie orzekając ustalił przebieg granicy na odcinku, na którym przebieg ten ustalono już pozostającą w obrocie decyzją, przy istnieniu tożsamości podmiotowej sprawy. Dlatego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rozgraniczeniu z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa, dla uznania, że nie zachodzi tożsamość przedmiotowa sprawy ze sprawą poprzednio rozstrzygniętą decyzją o rozgraniczeniu nie jest wystarczające ustalenie, że rozgraniczane nieruchomości stanowią działki ewidencyjne o odmiennym oznaczeniu, powierzchni i konfiguracji. Konieczne jest ustalenie, że w "kolejnym" postępowaniu wydano decyzję rozstrzygającą o przebiegu granicy w zakresie, w którym nie rozstrzygnięto decyzją wydaną uprzednio, czyli że organ nie orzekał ponownie o przebiegu tej samej granicy między nieruchomościami.

Przytoczone wyżej poglądy i stanowisko są podstawą do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania- art. 7, 77, 80 i 156 § 1 pkt. 3 kpa. Organ nie wyjaśnił należycie stanu sprawy i nie ustalił istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, czyli tych mających zasadniczy wpływ na uznanie, czy zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 §1 pkt. 3 kpa. Mając powyższe na uwadze organ winien przeprowadzić ponowne postępowanie z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska. Organ winien także mieć na uwadze, że dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w części, ale także, iż nie jest związany zakresem wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z 2012r. Dlatego winien poddać analizie całość rozstrzygnięcia wynikającego z decyzji Wójta Gminy W. z dnia 11 września 2012r., mając na uwadze istnienie w obrocie ostatecznej decyzji tego organu z 2007 r.

Powyższe uchybienia skutkują uwzględnieniem skargi i koniecznością uchylenia zaskarżonej, oraz poprzedzającej ją decyzji z przyczyn określonych w przepisie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy.