Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1236/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: journal: M.P. 1993 nr 48 poz. 460 par. 1 ust. 2
law: Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 14 września 1993 r. w sprawie zaniechania ustalania i poboru podatku od towarów i usług.
Teza: 1. Obowiązek podatkowy jest kategorią powszechną wobec czego wszystkie od tego wyjątki nie mogą być wykładane rozszerzająco, w szczególności przy wykładni celowościowej, muszą być stosowane ściśle według przepisu.

2. Norma prawna w par. 1 ust. 2 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 14 września 1993 r. w sprawie zaniechania ustalenia i poboru podatku od towarów i usług /M.P. nr 48 poz. 460/ musi być odczytywana wprost, zgodnie z jej gramatycznym brzmieniem.

TEZY

1. Obowiązek podatkowy jest kategorią powszechną wobec czego wszystkie od tego wyjątki nie mogą być wykładane rozszerzająco, w szczególności przy wykładni celowościowej, muszą być stosowane ściśle według przepisu.

2. Norma prawna w par. 1 ust. 2 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 14 września 1993 r. w sprawie zaniechania ustalenia i poboru podatku od towarów i usług /M.P. nr 48 poz. 460/ musi być odczytywana wprost, zgodnie z jej gramatycznym brzmieniem.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie odmowy zaniechania ustalenia i poboru podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

I.-V. spółka z o.o. zaskarżyła do naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 5 września 1994 r. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia 6 grudnia 1993 r. w sprawie odmowy zaniechania ustalenia i poboru podatku od towarów i usług od importu towaru wymienionego w dokumencie SAD z dnia 11 października 1993 r.

Zaskarżona decyzja powołuje się na przepis par. 1 ust. 3 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 14 września 1993 r. w sprawie zaniechania ustalenia i poboru podatku od towarów i usług /M.P. nr 48 poz. 460/, których zakup został sfinansowany z kredytów Banku Światowego i przedstawia, że w dokumencie odprawy celnej nie zostało zamieszczone oświadczenie o sfinansowaniu zakupu z kredytów Banku Światowego.

Wskutek powyższego nie został spełniony warunek od którego zależało zastosowanie zaniechania ustanowionego powołanym wyżej zarządzeniem. Skarga natomiast wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów tego zarządzenia.

Wywodzi, że brak w dokumencie celnym stosownego oświadczenia o sfinansowaniu zakupu z kredytów Banku Światowego jest "drobnym uchybieniem", które nie powinno być tak "formalistycznie interpretowane". Zdaniem skargi - okoliczność, że zakup ten faktycznie był finansowany z kredytów Banku Światowego powinna przeważyć nad niedomogami dokumentu odprawy celnej i nie powinna być "przekreślona nadmiernym formalizmem".

Odpowiedź na skargę wnosi o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 14 września 1993 r. /M.P. nr 48 poz. 460/ odwołuje się w par. 1 do ustanowionego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ upoważnienia do zarządzania zaniechania w całości lub w części ustalania i poboru podatków w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych.

Zgodnie z tym upoważnieniem Minister Finansów w tymże par. 1 ust. 1 pkt 1b zarządził zaniechanie ustalania i poboru podatku od towarów i usług jeżeli zakup towarów importowanych został sfinansowany z kredytów Banku Światowego.

Jednakże w par. 1 ust. 2 tego zarządzenia uwarunkował zastosowanie przedstawionego wyżej zaniechania od "złożenia przez importera oświadczenia w dokumencie odprawy celnej, że zakup towarów został sfinansowany ze środków (...)" Banku Światowego.

W sprawie niniejszej jest bezsporne, że takie oświadczenie w dokumencie odprawy celnej nie zostało złożone.

Odprawa celna bowiem została dokonana w dniu 11 października 1993 r. i w tym dniu złożony został wymieniony na wstępie dokument celny. Natomiast dopiero pismem z dnia 20 października 1993 r. skarżąca Spółka poinformowała o sfinansowaniu omawianego importu ze środków Banku Światowego wnosząc o "anulowanie naliczonego podatku".

Pozostaje więc do rozważenia - czy złożenie omawianego oświadczenia po odprawie celnej i nie w dokumencie odprawy celnej może być uznane za spełnienie opisanego wyżej warunku.

Odpowiedź na to pytanie musi być negatywna.

Przede wszystkim odwołać należy się do generalnej zasady interpretacyjnej, prezentowanej wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że obowiązek podatkowy jest kategorią powszechną wobec czego wszelkie od tego wyjątki nie mogą być wykładane rozszerzająco, w szczególności przy pomocy wykładni celowościowej, muszą być stosowane ściśle według brzmienia przepisu /np. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1993 r., SA/Po 561/93 - ONSA 1995 Nr 1 poz. 4; wyrok NSA z dnia 19 marca 1992 r., SA/Po 1902/91 - Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1993 nr 1 poz. 15/. Przywilej podatkowy omawianego zaniechania jest niewątpliwie takim wyjątkiem wobec czego norma prawna zapisana w par. 1 ust. 2 cytowanego wyżej zarządzenia Ministra Finansów z dnia 14 września 1993 r. musi być odczytywana wprost, zgodnie z jej gramatycznym brzmieniem. Z tegoż zapisu wynika, że formą oświadczenia o finansowaniu zakupu ze środków Banku Światowego jest dokument odprawy celnej. Oznacza to, że jedynie ten dokument, jako urzędowa forma dokonania wymaganych przez prawo powinności przy przekraczaniu granicy celnej, stanowić może podstawę do ustalenia czy istnieją przesłanki do stosowania omawianego przywileju.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że w myśl art. 2 pkt 12 Prawa celnego, przez "odprawę celną" rozumie się decyzję organu celnego o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym.

Dla niniejszej sprawy oznacza to, że z chwilą dokonania odprawy celnej, towar został dopuszczony i podjęty do obrotu na polskim obszarze celnym /art. 24 Prawa celnego/ - brak jest w sprawie jakichkolwiek przesłanek do sugerowania choćby, że było inaczej.

Konsekwencją powyższych faktów i przesłanek prawnych jest to, że norma omawianego przepisu zawiera też warunek w postaci zakreślenia terminu do złożenia opisanego wyżej oświadczenia, który kończy się w momencie powzięcia decyzji przez organ celny o dopuszczeniu towaru na polski obszar celny.

Skoro - jak to stanowi przepis - skorzystanie z tego przywileju jest uwarunkowane od spełnienia określonych wymogów, to należało stwierdzić, że wymogi te nie zostały spełnione.

Zastosowanie omawianego przywileju jest wyłączone spod uznania administracyjnego i - jeżeli spełnione zostaną opisane wyżej warunki - skorzystanie z niego następuje "z mocy prawa". W takiej sytuacji prawnej omawianej normy prawnej nie ma miejsca na jakiekolwiek uprawnienia organu administracyjnego /celnego lub podatkowego/ do jakichkolwiek ustępstw od tych warunków, do badania jakichkolwiek "przesłanek merytorycznych prawodawcy" czy oceny "drobnych uchybień" /jak to sugeruje skarga/.

Wobec powyższego należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i skargę oddalić na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.