Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1402/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-11-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od wpisu
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A." z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu cła p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

A. Z. prowadzący działalność gospodarczą – przedsiębiorstwo "A." z siedzibą w Ł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką oraz trzyletnim synem. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego – dochód z tego tytułu to 30.000 zł oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez małżonkę wnioskodawcy z tytułu pracy na stanowisku nauczyciela w kwocie 1.450 zł. Stałe zobowiązania i wydatki rodziny to: raty spłaty leasingu – 24.000 zł; raty spłaty kredytów (kredyt obrotowy) – 1.100.000 zł; utrzymanie mieszkania i media 2.000 zł; utrzymanie dziecka – 2.000 zł; koszty dzierżawy stacji paliw i napraw pojazdów – 12.000 zł. Skarżący ponosi również wysokie koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (koszty zakupu paliwa, podatek VAT, remonty pojazdów, telefony, energia elektryczna, wynagrodzenie pracowników). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni 160 m2 (wartość 500.000 zł); cztery ciągniki siodłowe o wartości około 100.000 zł każdy; autocysterna (wartość – 250.000 zł); trzy naczepy cysterny – wartość łączna 450.000 zł; dwa samochody osobowe (wartość łączna 140.000 zł). Wnioskodawca dzierżawi nieruchomość w Ł. (plac). Skarżący ma wystawione nieopłacone faktury na kwotę 500.000 zł. Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności. Skarżący podkreślił, iż złożył łącznie 1.330 wniosków o sprostowanie zgłoszenia celnego. Wnioskodawca ma zamiar wnosić skargi od każdej decyzji ostatecznej we wzmiankowanym zakresie. Szacunkowe koszty wpisów od skarg w tych sprawach to 133.000 zł. Skarżący obecnie nie dysponuje majątkiem pozwalającym na uiszczenie wymaganych należności sądowych, nie dysponuje również majątkiem ruchomym, który może być sprzedany, bez negatywnego wpływu na prowadzoną działalność gospodarczą (k. 11-13).

Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wnioskowane zwolnienie od wpisu od skargi) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

W tut. Sądzie w dniu rozpatrywania przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy zawisłych jest 633 spraw ze skarg wnioskodawcy. W sprawach tych na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skarg. Wysokość tej opłaty w każdej z wzmiankowanych spraw to 100 zł. Łącznie wysokość kosztów sądowych do uiszczenia w w/w sprawach na obecnym etapie postępowania to 63.300 zł.

W złożonym oświadczeniu A. Z. wykazał, iż źródłem dochodu trzyosobowej rodziny jest: wynagrodzenie uzyskiwane przez małżonkę wnioskodawcy z tytułu pracy na stanowisku nauczyciela w kwocie 1.450 zł oraz prowadzona przez niego działalność gospodarcza "A." z siedzibą w Ł. Z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa wnioskodawca w roku bieżącym (stan na dzień 31 lipca br.) uzyskał dochód w kwocie 443.413,79 zł, przy przychodzie 11.828.425,76 zł (k. 47 sygn. akt I SA/Bk 738/17). Za rok 2016 zysk ten wyniósł 544.637,23 zł, przy przychodzie 18.091.083,21 zł (k. 24 - 26 sygn.

akt I SA/Bk 738/17). Wartość środków trwałych firmy to 1.114.259,80 zł

(stan na dzień 31 lipca br.) – k. 47v sygn. akt I SA/Bk 738/17. Wydatki związane

z utrzymaniem miesięcznym rodziny wynoszą 4.000 zł (utrzymanie dziecka

i mieszkania, media). Do wydatków skarżącego należy również doliczyć:

spłatę zaciągniętych kredytów (w tym kredyt obrotowy) – 1.100.000 zł oraz rat leasingowych tj. 24.000 zł, a także koszty dzierżawy stacji paliw i napraw pojazdów

– 12.000 zł. Majątek wnioskodawcy stanowią: dom o powierzchni 160 m2, cztery ciągniki siodłowe, autocysterna, trzy naczepy cysterny oraz dwa samochody osobowe.

W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej oraz w pozostałych sprawach obecnie zawisłych w tut. Sądzie - na obecnym etapie koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisów w łącznej kwocie 45.500 zł.

U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legł przede wszystkim rozmiar prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej "A." z siedzibą w Ł., na który składa się m.in. wynik finansowy przedsiębiorstwa czy też wartość majątku firmy. Na dzień 31 lipca br. wnioskodawca uzyskał z tytułu prowadzenia wzmiankowanej działalności dochód w kwocie 443.413,79 zł, przy przychodzie 11.828.425,76 zł. Jest to znaczna kwota świadcząca o dużych możliwościach finansowych wnioskodawcy i dobrej sytuacji jego firmy nawet przy uwzględnieniu znacznej wysokości uiszczanych miesięcznych rat kredytów, tu jednak podkreślenia wymaga, że skarżący nie wykazał żadnych trudności w spłacie tych zobowiązań. W tym miejscu należy również wskazać na wartość środków trwałych firmy wnioskodawcy, która wynosi 1.114.259,80 zł (stan na dzień 31 lipca br.).

Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona

prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych ( vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, www.cbois.nsa.gov.pl).

Ponadto, w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2008 r. w sprawie II FZ 193/08 NSA wskazał, iż rozmiar i warunki działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych, muszą być uwzględniane przy badaniu całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy (www.cbois.nsa.gov.pl).

Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, z całą pewnością nie można zaliczyć wnioskodawcy, który prowadzi przedsiębiorstwo przynoszące dobry wynik finansowy i posiadającemu znaczny majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu".

Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-