Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 638/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 8, art. 61, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta a (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] listopada 2016r., nr [...] ustalającej opłatę za pobyt D. N. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] (dalej: "DPS").

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: "k.p.a.") oraz art. 61 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2019r. poz.1507 ze zm.; dalej: "u.p.s.")

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] Prezydent Miasta zmienił własną decyzję z dnia [...] listopada 2016r., nr [...]ustalającą opłatę za pobyt D. N. w DPS w ten sposób, że:

dodał pkt 3, w którym ustalił Z. N. - osobie zobowiązanej zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. ( dalej: "skarżący") kwotę opłaty za pobyt D. N. w DPS, począwszy od dnia jej zamieszkania, tj. od [...] listopada 2016r., do dnia jej zgonu, tj. do [...] lipca 2017 r. w następujących wysokościach:

w okresie od [...] do [...] listopada 2016r., w wysokości [...] zł,

w okresie od [...] grudnia 2016r., do [...] marca 2017r., w wysokości [...] zł miesięcznie,

w okresie od [...] kwietnia 2017r., do [...] czerwca 2017r., w wysokości [...] zł miesięcznie,

w okresie od [...] do [...] lipca 2017r., w wysokości [...] zł., które należy wnieść na wskazany rachunek bankowy w terminie do 15 dni od dnia uostatecznienia się niniejszej decyzji;

dodał pkt 4, w którym odstąpił od ustalania opłaty G. O. - osobie zobowiązanej zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2b u.p.s. za pobyt D. N. w DPS;

uchylił z dniem [...] listopada 2016r. pkt 2 decyzji zobowiązujący Gminę Miasto do wnoszenia opłaty za pobyt D. N. w DPS.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, że od [...] kwietnia 2016r. do [...] marca 2017r. koszt utrzymania w DPS wynosił [...]zł, natomiast od [...] kwietnia 2017r. do [...] marca 2018r. - [...] zł miesięcznie.

D. N. (dalej "mieszkanka DPS" lub "matka skarżącego") zgodnie z decyzją z [...] listopada 2016r. ponosiła odpłatność za okres od [...] listopada 2016r. do [...] listopada .2016r. w wysokości [...] zł, od [...] grudnia 2016r. do [...] lipca 2017r. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Jak ustalił organ obowiązanymi do wnoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS są: córka G. O. i syn- Z. N.

G. O. nie kwalifikuje się do ponoszenia odpłatności z uwagi na fakt, że osiągany dochód na osobę w jej rodzinie nie przekracza 300% kwoty odpowiedniego kryterium ustawowego na osobę gospodarującą w rodzinie ([...]zł). Z. N.kwalifikuje się do ponoszenia odpłatności w wysokości różnicy między miesięcznym kosztem utrzymania w DPS a opłatą wnoszoną przez mieszkankę.

Jednocześnie organ wskazał, że wykonując zalecenia zawarte w wyrokach WSA w Rzeszowie z dnia 25 października 2017r., sygn. akt II SA/Rz 865/17 i z dnia 26 marca 2019r., sygn. akt II SA/Rz 24/19 skonkretyzował ustawowy obowiązek zobowiązanych do ponoszenia opłaty, począwszy od dnia umieszczenia mieszkanki w DPS, tj. od [...] listopada 20I6r., do dnia zgonu, tj. do [...] lipca 2017r., zawiesił postępowanie wszczęte z wniosku Z. N. o całkowite zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt matki w DPS do czasu wydania przez organ decyzji ustalającej opłatę za pobyt matki w DPS i jej uostatecznienia się, uwzględnił w składzie rodziny Z. N. o jego ojca B. N. (z uwagi na ponoszenie przez skarżącego kosztów pobytu ojca w DPS).

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 107§3 k.p.a. polegające na niewskazaniu przez organ przyczyn, z powodu których odmówił dowodom przedstawionym przez skarżącego wiarygodności i mocy dowodowej; niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i naruszenie w ten sposób art. 7 i 77 k.p.a - zasady prawdy obiektywnej poprzez nieuwzględnienie okoliczności związanych z przedmiotową sprawą; naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust.2 pkt 2 u.p.s. poprzez przyjęcie sprzecznie z istniejącym w przedmiotowej sprawie stanem faktycznym, że spełnia kryteria prawne dla wnoszenia opłat za pobyt osób bliskich w domu pomocy społecznej, podczas gdy jego dochody i ponoszone koszty utrzymania oraz pomocy związanej z pobytem w domu pomocy społecznej ojca, nie dają mu możliwości wnoszenia opłat na utrzymanie w domu pomocy obojga rodziców.

W oparciu o przedstawione argumenty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do obciążenia opłatami za pobyt matki w DPS.

Kolegium nie podzieliło powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 60 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej: o zasięgu gminnym ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta), o zasięgu powiatowym - starosta, o zasięgu regionalnym - marszałek województwa, a informacje o powyższym są ogłaszane w dziennikach urzędowych ww. podmiotów. Ogłoszenie stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Wedle postanowień art. 61 ust. 1 pkt 1-3 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2. małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

W dalszej kolejności przytoczył treść art. 61 ust. 2 u.p.s., zgodnie z którym opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.s.

w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium;

w przypadku zaś osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez wymienione wyżej osoby.

Zgodnie z art. 103 ust.2 u.p.s. kierownik ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, przy czym opłata ta nie powinna być zwiększana w przypadku gdy jedna z osób jest zwalniana z odpłatności z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64, art. 64a albo art. 64b.

Stosownie natomiast do art. 61 ust.2a u.p.s. w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2.

Wobec ustalenia, że D. N. nie ponosiła pełnej odpłatności za pobyt w DPS, Kolegium, tak jak organ I instancji stwierdziło obowiązek ustalenia kolejnych podmiotów, które winny opłatę taką ponosić, zaznaczając, że zasada kolejności przyjęta w przytoczonym art. 61 ust. 1 u.p.s. oznacza, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie, z wyjątkiem sytuacji istnienia obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych. W takiej sytuacji każdy z nich ma taki sam obowiązek ponoszenia opłat, a jedynie różnicować ich może kryterium dochodowe. W takiej sytuacji prowadzone jest jedno postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty na pobyt.

Na podstawie akt sprawy organ II instancji ustalił, że miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS wynosił: od [...] kwietnia 2016r. do [...] marca 2017r- [...] zł, od [...] kwietnia 2017r. do [...] marca 2018r. - [...] zł miesięcznie (zgodnie z Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2016r i Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2017r.).

Dalej organ II instancji stwierdził, że D. N., zgodnie z decyzją z dnia [...] listopada 2016r. ponosiła odpłatność za pobyt w DPS w kwocie [...]zł oraz, że podmiotami zobowiązanymi w dalszej kolejności są: G. O. (córka) oraz Z. N. (syn). Wyjaśnił, że prawidłowy sposób ustalenia opłaty winien polegać na obliczeniu wysokości dochodu na osobę w rodzinie podmiotu zobowiązanego w sposób określony w art. 6 pkt 3 u.p.s., to jest poprzez podzielenie sumy dochodów członków rodziny przez ilość członków rodziny, a następnie odjęciu od tej kwoty sumy odpowiadającej 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wynik powyższego działania matematycznego (o ile stanowi liczbę dodatnią) stanowi górną granicę opłaty jaką obciążyć można daną osobę zobowiązaną.

Dokonując powyższych obliczeń organ II instancji stwierdził, tak jak organ I instancji, że G. O. nie kwalifikuje się do ponoszenia odpłatności, bowiem dochód na osobę w rodzinie ( w okresie od listopada 2016r. do lutego 2017r. - [...] zł, od marca 2017r. do lipca 2017r. - [...] zł) nie przekraczał 300% kwoty kryterium ustawowego na osobę w rodzinie ([...] zł).

Te same obliczenia dały natomiast w ocenie organu II instancji podstawę do ustalenia opłaty Z. N.

Według ustaleń organów w listopadzie 2016r., Z. N. był osobą samotnie gospodarującą, osiągającą dochód w łącznej wysokości [...] zł., przekraczając tym samym 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (1.902,00zł), przez co kwalifikował się do ponoszenia opłaty w okresie od [...] do [...] listopada 2016r. -w maksymalnej wysokości [...] zł (koszt utrzymania [...] zł - opłata ustalona mieszkance DPS [...] zł).

Od grudnia 2016r., prowadził wspólne gospodarstwo domowe z ojcem B. N., z uwagi na ponoszenie opłaty za jego pobyt w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w K. - zgodnie z art. 10 ust. 4 u.p.s.

Także w okresie od grudnia 2016r. do lipca 2017r., dochód na osobę w rodzinie przekraczał 300% ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i kwalifikował skarżącego do ponoszenia opłaty w wysokości różnicy między kosztem utrzymania, a opłatą wnoszoną przez mieszkankę D. N.

Powołując się na ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1690) Kolegium wskazało, że z dniem [...] października 2019r. został dodany art. 61 ust.2d u.p.s., zgodnie z którym w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy z art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca w domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2. W związku z powyższym pismem z dnia [...] listopada 2019r. organ I instancji przesłał zobowiązanemu dwa egzemplarze Umowy nr 102/2019 z dnia [...] listopada 2019r., (kopia podpisanej jednostronnie umowy w aktach) ustalającej zobowiązanemu opłatę za pobyt matki D. N. w DPS.

W odpowiedzi skarżący poinformował organ, iż nie podpisze otrzymanej umowy, co stanowiło podstawę obciążenia go brakującymi kosztami.

Organ II instancji wyjaśnił również, że prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji wykonał zalecenia zawarte w wyrokach WSA w Rzeszowie z dnia [...] października 2017r., sygn. akt [...] i z dnia [...] marca 2019r., sygn. akt [...] tj. skonkretyzował ustawowy obowiązek zobowiązanych do ponoszenia opłaty, począwszy od dnia umieszczenia w DPS tj. od [...] listopada 20I6r. do dnia zgonu matki, tj. do [...] lipca 2017r., zawiesił postępowanie wszczęte z wniosku Z. N. o całkowite zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt matki w DPS do czasu wydania ostatecznej decyzji ustalającej skarżącemu opłatę za pobyt matki w DPS, uwzględnił w składzie rodziny ojca skarżącego B. N., wyeliminował rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania Gminy Miasto do wnoszenia opłaty za pobyt D. N.

W skardze do Sądu Z. N. zarzucił:

a/ naruszenie prawa procesowego: art. 7,75§1,77§1 i 4, art. 107§3 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów na rzecz oceny dowolnej oraz nieuwzględnienie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy co wypaczyło treść rozstrzygnięcia, poprzez wskazanie, że skarżący pozostawał i nadal pozostaje z ojcem we wspólnym gospodarstwie domowym nie wyciągając z tego żadnych konsekwencji mimo przepisu nakazującego uwzględnienie tych okoliczności przy ustalaniu obowiązku prawnego obejmującego zobowiązanie odpłatności za pobyt matki skarżącego w DPS w Rzeszowie,

b/ rażące naruszenie zasady zakazu reformationis in peius - art. 110, 139 k.p.a, w związku z art. 106 ust 5 u.p.s. poprzez wydanie rozstrzygnięcia po uchyleniu uprzedniej decyzji na skutek skargi skarżącego Z. N. pogarszającego sytuację prawną i faktyczną skarżącego mimo braku podstaw do zmiany decyzji na niekorzyść skarżącego z uwagi na brak podstaw prawnych do wydania orzeczenia na niekorzyść osoby skarżącej.

c/ naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 59 ust 1, art. 61 ust 2 pkt 2, art. 103 ust 2 u.p.s. polegające na obciążeniu skarżącego kosztami opłaty, którymi nie można było obciążyć innej zobowiązanej( córki D. N. G. O.) co spowodowało, że skarżący jest zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania w DPS zarówno ojca, jak i matki bez ustalenia czy skarżącemu pozostają środki na jego utrzymanie w kwocie zbliżonej chociażby do osoby zwolnionej z opłaty,

d/ naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie a mianowicie art. 10 ust 4 u.p.s. poprzez nieuznanie konsekwencji okoliczności, iż skarżący pokrywał i nadal pokrywa koszty utrzymania ojca B. N. przebywającego od grudnia 2016r. do chwili obecnej w Domu Pomocy Społecznej " [...]" w [...], na które to koszty składają się opłata za pobyt w DPS, koszty zakupu leków, środków higienicznych, pampersów itd. oraz koszty związane ze zwrotem długów zaciągniętych przez B. N.,

e/ naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 107 ust 5 u.p.s. poprzez błędne i niczym nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący odmawia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego mimo, iż skarżący wyjaśnił, że stosowne informacje przekazał i nigdy nie uchylał się od współpracy z organem w związku z ustalaniem okoliczności niezbędnych do podjęcia decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie,

Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020r znak: [...] oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] 01.2020r., nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Do powyższego dodać jeszcze należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy uległy zmianie.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na które została skierowana zarządzeniem Z-cy Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 października 2020 r. wydanego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.), po odwołaniu wyznaczonej rozprawy. Stało się tak z uwagi na eskalację zagrożenia zakażeniem wirusem, wywołaną znacznym wzrostem liczby zachorowań i objęcie obszaru całej Rzeczypospolitej Polskiej tzw. czerwoną strefą. Sąd nie miał możliwości przeprowadzenia rozprawy z wykorzystaniem urządzeń służących do przekazywania obrazu i dźwięku na odpowiednim, zapewniającym ciągłą komunikację poziomie a przedmiot sprawy i możliwe skutki dla strony przesądzały, że powinna być ona zostać rozpoznana w możliwie szybkim terminie.

Zaznaczyć jednak należy, że zakres kontroli przeprowadzonej przez Sąd na posiedzeniu niejawnym nie różni się od tej, która jest dokonywana na potrzeby wyroku wydawanego po przeprowadzeniu rozprawy. Jedynie strony nie biorą udziału w posiedzeniu niejawnym a mogłyby uczestniczyć w rozprawie. W wyznaczonym stronom w związku z tym dodatkowym terminie na przedstawienie innych jeszcze argumentów i stanowisk nie wpłynęły jednak żadne pisma.

Po zbadaniu sprawy w przedstawionych wcześniej aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą obciążenia skarżącego odpłatnością za pobyt matki w DPS był przepis art. 61 u.p.s, który brzmi następująco:

"1. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 me mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300%) kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300%o kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

2a. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą wnosić osoby niewymienione w ust. 2.

2b. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, gmina wnosi opłatę w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a.

2c. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, art. 103 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2d. W przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2 zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2.

2e. W przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2.

2f. Wysokość opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, o której mowa w ust. 2e, ustala się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia".

Zgodnie z art. 106 ust. 5 decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję jeśli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

W pierwszej kolejności Sąd sprawdził czy zostały wykonane wskazania tut. WSA zawarte w poprzednio wydanych wyrokach z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt [...].

W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia [...] października 2017 r. Sąd przesądził, że decyzją o ustaleniu opłat za pobyt mieszkańca w DPS może być objęty okres wsteczny. Taka decyzja powinna też zawierać wyjaśnienie z jakich przyczyn organ uznał, że skarżący nie ma obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt matki od dnia umieszczenia jej w DPS.

WSA stwierdził, że w pierwszej kolejności rzeczą organu jest ustalenie wysokości opłaty zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. a dopiero potem należy wydać odrębne rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z obowiązku wnoszenia tej opłaty. Przesądził, że kwestie te – zgodnie z orzecznictwem – powinny być rozpoznane w ramach odrębnych postępowań administracyjnych.

Sąd zwrócił tez uwagę, że decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] organ I instancji ustalił opłatę za pobyt matki skarżącego w DPS w wysokości 70% osiąganych dochodów. Pozostałą kwotę stanowiącą różnicę między obowiązującym średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca domu a opłatą wnoszoną przez osobę obowiązaną miała wnosić Gmina Miasto. Z uzasadnienia tej decyzji wynikało zaś, że jest to decyzja częściowa, a zobowiązanie Gminy wynika z tego, że na dzień wydania decyzji nie została jeszcze definitywnie ustalona sytuacja dochodowa osób zobowiązanych: zstępnych mieszkanki DPS. Zwrócił też uwagę na pozostawienie bez zmian ww decyzji "cząstkowej".

WSA nakazał organom uwzględnić przedstawione przez Sąd oceny prawne, rozważyć kwestię dotyczącą terminu początkowego ewentualnego ustalenia wobec skarżącego obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt jego matki w DPS. Wniosek skarżącego o zwolnienie z opłaty Sąd nakazał rozpoznać dopiero po uostatecznieniu się decyzji wydanej na podstawie art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.s.

Z kolei w wyroku WSA z dnia [...] marca 2019 r. Sąd zwrócił uwagę na błędne traktowanie decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. jako decyzji cząstkowej wyjaśniając to pojęcie. Zestawił treść decyzji tej Prezydenta z decyzją I instancji z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia [...] października 2018 r. i wskazał, że w niedopuszczalny sposób odpowiedzialnością za różnicę między średnim kosztem utrzymania mieszkańca w DPS a odpłatnością ponoszoną przez tego mieszkańca obciążono jednocześnie zstępnego, a więc podmiot wymieniony w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. oraz gminę – podmiot wymieniony w ostatniej grupie (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.s.). Według Sądu naruszono w ten sposób przyjętą w art. 61 ust. 1 u.p.s. kolejność podmiotów zobowiązanych do ponoszenia tej odpłatności oraz zasadę subsydiarnej odpowiedzialności gminy.

Sąd podkreślił, że w świetle powyższego, choć w innej konfiguracji niż poprzednio, aktualne stały się wskazówki zawarte w wyroku z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt [...] – co do dyskusyjnej odpowiedzialności gminy. Zaznaczył, że forma usunięcia wskazanej nieprawidłowości będzie należeć do organów. Na wypadek zastosowania art. 106 ust. 5 u.p.s. Sąd wskazał, że choć decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter konstytutywny to nie ma znaczenia dla jej skuteczności, a przy tym taka decyzja konstytutywna może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną.

Sąd zaakceptował ustalenie przez organy powstania obowiązku odpłatności za pobyt matki w DPS od dnia [...] listopada 2016 r., tj. od dnia umieszczenia matki w DPS, jako zgodne z prawem i wskazówkami Sądu z poprzedniego wyroku. Nakazał jednak wyjaśnić kwestię wysokości tej odpłatności, w tym kwestie związane z ponoszeniem przez skarżącego odpłatności za pobyt ojca w DPS stosownie do art. 10 ust. 4 u.p.s. Za konieczne do wyjaśnienia uznał ustalenie charakteru placówki, faktu ponoszenia przez skarżącego odpłatności a także ewentualnej odpowiedzialności gminy.

Sąd także za prawidłowe uznał, że organ przy ustalaniu wysokości odpłatności nie wziął pod uwagę zgłoszonego przez skarżącego wniosku o zwolnienie od obowiązku ponoszenia odpłatności, wskazując że było to wynikiem zastosowania się do wskazówek Sądu z poprzedniego wyroku w tej sprawie. Według Sądu w pierwszej kolejności należało określić zakres obowiązku i dopiero to rozstrzygnięcie miało stanowić podstawę do ewentualnego zwolnienia.

Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut obciążenia skarżącego kosztami opłaty, którą nie można było obciążyć innej zobowiązanej osoby. Podkreślił, że kolejność podmiotów, o których mowa w przepisie art. 61 ust. 1 u.p.s., a tym samym obowiązek odpłatności danej grupy uzależniony jest od braku zdolności finansowej grupy poprzedniej. Małżonek, zstępni przed wstępnymi płacą w sytuacji, gdy mieszkaniec DPS nie ponosi tej odpłatności w całości, gmina zaś w sytuacji, gdy poprzednie grupy, bądź też osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2a u.p.s., płacące dobrowolnie, nie pokrywają pełnych kosztów utrzymania. Kolejność dotyczy jednak osób wymienionych w art. 61 ust. 1 w pkt 1 – 3 a nie sytuacji obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych. Każdy ze zstępnych ma taki sam obowiązek ponoszenia tych opłat, a różnicuje go osiągane kryterium dochodowe każdego z nich, o którym mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Wysokość obciążeń osoby, której dochód przekracza kryterium dochodowe zależna jest od tego, o ile jej dochód przekracza kryterium dochodowe, opłata nie może być wyższa od tej nadwyżki. Bez znaczenia natomiast pozostaje ilość osób zobowiązanych do ponoszenia przedmiotowej opłaty, gdyż jedynym czynnikiem kształtującym jej wysokość w odniesieniu do osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s. jest ich sytuacja dochodowa. Może więc być tak, że będą ponosić opłatę w równych wysokościach, a może być tak- jak w niniejszej sprawie, że jedynie jeden zstępny będzie ponosić odpłatność w całości, bo tak będzie się rozkładać zdolność finansowa tych osób. Nie ma natomiast przepisu, który pozwalałby na ustalenie obowiązku odpłatności gminy w sytuacji, gdy jeden ze zstępnych nie jest w stanie ponieść odpłatności. Podstawę do obciążenia gminy stanowią przepisy art. 61 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 u.p.s., które nie regulują takiej sytuacji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd nakazał w pierwszej kolejności ustalenie sytuacji dochodowej skarżącego w oparciu o powołane przez niego okoliczności i na tej podstawie ustalenie odpłatności bądź stwierdzenie braku podstaw do obciążenia tą odpłatnością gminy, w oparciu o wywiad środowiskowy, którego nieprzeprowadzenie słusznie zarzucał skarżący.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji wystosował do skarżącego i jego siostry informacyjne pismo z dnia [...] lipca 2019 r. Następnie zwrócił się do MOPS z prośbą o przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego u skarżącego załączając kopie zaświadczeń o jego dochodach pozyskane przez organ z urzędu. Poproszono aby strona podała, czy oprócz tych dochodów uzyskano inne, dodatkowe dochody w okresie od listopada 2016 r. do lipca 2017 r.

Wysłane kopie oraz niewypełnione druki oświadczeń i kopie zaświadczeń zostały odesłane przez MOPS za pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. z informacją, że skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Załączono też oświadczenie skarżącego, z którego wynika, że jego sytuacja rodzinna i materialna nie uległa zmianie. Według oświadczenia, przedstawione mu dokumenty są zgodne z dokumentacją złożoną osobiście w MOPS w [...] dnia [...] stycznia 2017 r.

W związku z powyższym organ I instancji samodzielnie wystąpił do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w [...] o informacje w sprawie uiszczania przez skarżącego opłat za pobyt tam jego ojca.

Z odpowiedzi i nadesłanych dowodów wpłat w ww DP od [...] grudnia 2016 r., zaś skarżący uiszczał opłaty w wysokości [...] zł miesięcznie w latach 2017 – 2018, zaś [...] miesięcznie od stycznia 2019 r. Ojciec skarżącego, ze względu na kłopoty z pamięcią, nie był w stanie udzielić logicznych odpowiedzi dotyczących jego sytuacji osobistej, dochodowej, majątkowej, co uniemożliwiało przeprowadzenie wywiadu. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie podpisał umowy w sprawie ustalenia opłaty za pobyt matki w DPS w okresie od [...] listopada 2016 r. do dnia jej zgonu.

Skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. wskazał, że organ w swoim piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. i projekcie umowy nie uwzględnił pełnych i rzeczywistych opłat związanych z pobytem jego ojca w DPS, w tym opłat ponoszonych w związku z pobytem ojca w DPS, kosztów dojazdów, długów ojca, które skutkowały zajęciem emerytury, faktu, że opłata za pobyt w DPS nie uwzględnia kosztów leków, ubrań i całotygodniowych dojazdów do DPS. Podtrzymał swój wniosek o całkowite zwolnienie go z opłaty za pobyt matki w DPS.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. organ I instancji zmienił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w ten sposób, że:

- dodano pkt 3, w którym ustalono skarżącemu kwotę opłaty za pobyt matki w DPS w okresie od dnia zamieszkania, tj. [...] listopada 2016 r. do dnia zgonu, tj. do [...] lipca 2017 r. w następujących wysokościach:

3.1. w okresie od dnia [...] – [...] listopada 2016 r. w wysokości [...]zł,

3.2. w okresie od [...] grudnia 2016 r. do [...] marca 2017 r. w wysokości [...]zł miesięcznie,

3.3. w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie,

3.4. w okresie od [...] do [...] lipca 2017 r. w wysokości [...] zł;

- dodano pkt 4, w którym odstąpiono od ustalania tej opłaty G. O. – osobie zobowiązanej;

- uchylono z dniem [...] listopada 2016 r. pkt 2 decyzji zobowiązującej Gminę Miasta do wnoszenia opłaty za pobyt D. N. w DPS przy ul. [...].

Wbrew zarzutom skargi stwierdzić należy, że to Sąd w prawomocnym wyroku z dnia [...] października 2017 r. przesądził, że wniosek skarżącego o zwolnienie go od opłaty za pobyt matki w DPS nie mógł zostać rozpoznany w ramach kontrolowanej sprawy. Wynika to z uzasadnienia wyroku. Prawidłowo więc organy nie rozpoznały w ramach niniejszego postępowania tego wniosku. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. były bowiem związane wskazaniami z ww wyroku. Sąd rozpoznający aktualnie sprawę też jest z mocy tej normy prawnej związany powyższymi wskazaniami, niezależnie od tego czy podziela to stanowisko czy tez nie.

Organy uwzględniły też, zgodnie z art. 10 ust. 4 u.p.s., przy ustalaniu wysokości odpłatności za pobyt osoby w DPS, w składzie rodziny ojca skarżącego. Wynika to z faktu umieszczenia od grudnia 2016 r. ojca w DPS i ponoszenia przez skarżącego odpłatności za jego tam pobyt. Zarówno charakter tej placówki jak i fakt ponoszenia tej odpłatności został uwzględniony przy obliczaniu wysokości dochodu rodziny jak i ilości osób i związanego z tym kryterium dochodowego. Uwzględnienie ojca w składzie rodziny a także cytowane wcześniej wskazania tut. Sądu w wydanych wyrokach zobowiązywały tez organy do przeprowadzenia aktualizacji wywiadów środowiskowych.

Nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości – wcześniej dokonane i zaakceptowane przez Sad w poprzednich wyrokach ustalenia dotyczące dochodów i składu rodziny G. O. Z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że w okresie od listopada 2016 r. do lutego 2017 r. rodzina siostry skarżącego osiągała dochód w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Z kolei w okresie od marca do lipca 2017 r. rodzina ta osiągała dochód w łącznej wysokości [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Ponieważ z obowiązku ponoszenia opłat ustawodawca zwolnił m.in. zstępnych, których dochód nie przekracza 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, co wynika z art. 60 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s., zasadnie po ustaleniu wskazanych wyżej okoliczności w odniesieniu do G. O. odstąpiono od ustalenia opłaty za pobyt matki w DPS.

Z uzasadnienia wyroku tut. WSA z dnia [...] marca 2019 r. wyraźnie też wynika, że kolejność osób, na których spoczywa obowiązek odpłatności za pobyt w DPS, która wynika z art. 61 ust. 1 u.p.s. jest ona uzależniona od stopnia pokrewieństwa i ma charakter subsydiarny w stosunku do odpowiedzialności grupy poprzedniej. Sąd – zgodnie z orzecznictwem i brzmieniem tego przepisu – wskazał, że nie ma możliwości obciążenia finansowego osób z grupy dalszej, w sytuacji gdy istnieje choćby prawdopodobieństwo występowania osób z grupy bliższej. Zadaniem zaś organu w takiej sytuacji jest ustalenie wszystkich osób z danej grupy, a następnie ich zdolności finansowych. Obowiązek ponoszenia opłaty przez te osoby wchodzi w rachubę wówczas, gdy mieszkaniec nie ponosi odpłatności w całości. Z kolei odpowiedzialność gminy jest odpowiedzialnością na zasadzie wyjątku i powstaje, gdy zawiodą wszelkie próby ustalenia osób odpowiedzialnych finansowo za pobyt mieszkańca w DPS, bądź w sytuacji niewywiązywania się przez te osoby z obowiązku. W dalszej części uzasadnienia wyroku z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt [...] WSA wprost zwrócił uwagę, że obowiązek odpłatności danej grupy uzależniony jest od braku zdolności finansowej grupy poprzedniej. Małżonek, zstępni przed wstępnymi płacą w sytuacji gdy mieszkaniec DPS nie ponosi pełnej odpłatności, zaś gmina w sytuacji, gdy poprzednie grupy, bądź też osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.s. (płacące na zasadzie dobrowolności) nie pokrywają pełnych kosztów utrzymania. Kolejność ta dotyczy jednak osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 – 3 u.p.s., a nie sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych. Każdy ze zstępnych ma taki sam obowiązek ponoszenia tych opłat a różnicuje je osiągane kryterium dochodowe każdego z nich, o którym mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.a. Wysokość obciążeń osoby spełniającej kryterium dochodowe określone w tym przepisie, zależna jest od tego, o ile jej dochód przekracza kryterium dochodowe. Opłata nie może być bowiem wyższa od nadwyżki. Sąd wskazał, że bez znaczenia natomiast pozostaje ilość osób zobowiązanych do ponoszenia przedmiotowej opłaty, gdyż jedynym czynnikiem kształtującym jej wysokość w odniesieniu do osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s. jest ich sytuacja dochodowa. Może być zatem tak, że kilku zstępnych ponosić będzie odpłatność w równych wysokościach, a może być tak, jak w niniejszej sprawie, że jedynie jeden zstępny ponosić będzie odpłatność w całości.

Sąd zaakceptował więc fakt, że jedynie skarżący może ponosić odpłatność za pobyt w DPS matki, jeżeli ustalenia dotyczące wysokości jego dochodów na to pozwolą, tzn. przekroczą kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 61 ust. 2 u.p.s.

Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że wnoszona przez matkę skarżącego opłata, stanowiąca 70 % jej dochodu, nie pokrywała w całości ustalonych zarządzeniami Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. Podk. z 2016 r., poz. 1094) i z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. Podk. Z 2017 r., poz. 1181) kosztów średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca DPS na terenie R.

Dochody jednej osoby spośród dwojga zstępnych nie przekroczyły 300 % kryterium dochodowego. Z uwagi na to, że wywiad środowiskowy z dnia [...] grudnia 2016 r. i przedłożone przez skarżącego oświadczenia i dowody dotyczące dochodów i stanu majątkowego nie obejmowały wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty skarżącemu, bo pochodziły z grudnia 2016 r. lub ze stycznia 2017 r., a ze wskazań Sądu wynikało, że organy miały obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, organy podjęły starania w kierunku przeprowadzenia takiego wywiadu. Skarżący odmówił współpracy w tym zakresie uważając, że wszystkie dane organy już mają.

Z uzyskanych przez organy dowodów wynika, że dochód skarżącego wynosił odpowiednio: w listopadzie 2016 r. – [...] zł, w grudniu 2016 r. – [...] zł, w styczniu 2017 r. – [...] zł, w lutym 2017 r. – [...] zł, w marcu 2017 r. – [...] zł, w kwietniu 2017 r. – [...] zł, w maju 2017 r. – [...] zł, w czerwcu 2017 r. – [...] zł, w lipcu 2017 r. – [...] zł.

Od grudnia 2016 r. skarżący ponosił opłaty związane z pobytem ojca w DPS, co w świetle art. 10 ust. 4 u.p.s. obligowało do uwzględnienia ojca i jego dochodów w składzie rodziny skarżącego. Suma dochodów skarżącego i ojca wynosiła; w grudniu 2016 r. – [...]zł, tj. [...] zł na osobę, w styczniu 2017 r. – [...] zł, tj. [...] zł/os., w lutym 2017 r. – [...] zł, tj. 6 627,44 zł/os., w marcu 2017 r. – [...], tj. [...] zł/os., w kwietniu 2017 r. – [...] zł, tj. 3 795,06 zł/os., w maju 2017 r. – [...], tj. [...], w czerwcu 2017 r. – [...] zł, tj. [...] zł/os. I w lipcu 2017 r. [...] zł, tj. [...] zł/os.

Uwzględniając liczbę dni w listopadzie 2016 r. i datę zgonu matki skarżącego organu ustaliły wysokość opłaty za te miesiące proporcjonalnie do powyższego.

W każdym miesiącu dochody skarżącego a potem także w sumie z dochodami ojca przekraczały 300 % ustawowego kryterium dochodowego na osobę. Po uwzględnieniu wysokości opłaty ustalonej mieszkance DPS i limitów z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a i b (w zależności od miesiąca) oraz liczby dni w listopadzie 2016 r. i lipcu 2017 r., organy ustaliły skarżącemu wysokość opłaty za cały okres pobytu matki w DPS. Szczegółowe wyliczenia zostały wyczerpująco przedstawione na str. 10 – 11 decyzji organu I instancji. Te wyliczenia są prawidłowe, zgodne z przepisami, a obciążenie opłatą wyłącznie skarżącego (oprócz matki – mieszkanki DPS) jest ponadto zgodne ze stanowiskiem Sądu wyżej zacytowanym z uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie w sprawie II SA/ Rz 24/19. Odmowa skarżącego co do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uzasadniała zaś zastosowanie trybu zmiany decyzji z art. 106 ust. 5 u.p.s., podobnie jak dokonanie ustaleń w zakresie jego sytuacji dochodowej oraz art. 11 ust. 2 i art. 109 u.p.s.

Na tym etapie organy nie mogły uwzględnić obciążeń finansowych skarżącego, nie mieściły się one w pojęciu utraty dochodu. Kwestie dochodu normuje art. 8 u.p.s., ustalenia zaś organów w tym zakresie odpowiadają tym uregulowanym. Obciążenia finansowe, ponoszone przez skarżącego koszty powinny zostać uwzględnione dopiero na etapie rozpatrywania wniosku skarżącego o zwolnienie go z ustalonych w niniejszej sprawie przypadających na niego opłat za pobyt matki w DPS. Tego stwierdzenia nie należy jednak rozumieć jako nakazu zwolnienia skarżącego z tych opłat, bo kwestie te wykraczają poza ramy niniejszego postępowania, które kontroluje Sąd. Będą one przedmiotem odrębnej sprawy, w której postępowanie zostało zawieszone postanowieniem Prezydenta z dnia 23 września 2019 r.

Objęcie decyzjami całego okresu pobytu matki skarżącego w DPS jest także zgodne ze wskazówkami i poglądami wyrażonymi w poprzednio wydanymi w niniejszej sprawie wyrokami.

Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły wymienionych w niej przepisów postępowania. Wyjaśniły sprawę zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. gromadząc dowody mimo braku współdziałania ze strony skarżącego od stycznia 2017 r. Uwzględniły zarówno osobę jak i dochody ojca i fakt ponoszenia przez skarżącego opłaty za jego pobyt w DPS. Nie naruszono także zasady reformationis in peius wynikającej z art. 139 k.p.a., bo wszystkie wcześniejsze decyzje organów zostały wyeliminowane z obrotu prawnego przez Sąd prawomocnymi wyrokami. Przyczyną tych uchyleń były właśnie braki w ustaleniach faktycznych sprawy. Odmowa współdziałania ze strony skarżącego w zakresie koniecznym do wyjaśnienia sprawy, w tym odmowa przeprowadzenia wywiadu zgodnie ze wskazaniami Sądu (art. 107 u.p.s.). Art. 139 k.p.a. miałby zastosowanie, gdyby organ II instancji zmienił na niekorzyść skarżącego decyzję I instancji. Jeśli taka decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Sąd, nie może być mowy o naruszeniu tego przepisu.

W zaistniałych okolicznościach i w świetle treści decyzji z dnia 25 listopada 2016 r. i wskazań Sądu z wyroków, które zapadły w sprawie przepis art. 106 ust. 5 u.p.s. mógł być podstawą zmiany ww decyzji. Zgodnie z wyrokiem z dnia 26 marca 2019 r. zmiana ww decyzji polegała także na uchyleniu pkt 2 z tej decyzji.

W świetle obszernie wcześniej cytowanych fragmentów uzasadnień wyroków tut. WSA wydanych w kontrolowanej sprawie nie może też być mowy o naruszeniu pozostałych wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego. Wszystkie wskazania zostały wykonane a zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Koszty i wydatki ponoszone przez skarżącego związane z osobą ojca nie mogły być odliczone od dochodu, bo nie pozwalają na to przepisy u.p.s. Obciążenia z tym związane oraz inne stałe opłaty mogą być natomiast uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego w sprawie o zwolnienie go z tych opłat.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

-----------------------

2. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie