Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1602/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółki [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Minister Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...], od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja Ministra Rozwoju wydana został w następującym stanie faktycznym i ocenie prawnej sprawy:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm. - dalej "ugn") oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi

dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...] "[...]" w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, objęte księgą wieczystą nr [...] oraz oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, objęte księgą wieczystą nr [...].

[...] S.A. z siedzibą w [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania, Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności wskazał, że grunt oznaczony aktualnie jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w dniu [...] grudnia 1990 r. oraz obecnie stanowi własność Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Ministra Górnictwa z dnia [...] sierpnia 1950 r., co zostało ustalone na podstawie treści ksiąg wieczystych nr [...] i nr [...].

Ponadto z akt sprawy wynika, iż [...] "[...]" w [...] jest poprzednikiem prawnym wnioskodawcy - [...] S.A. z siedzibą w [...]. Powyższe wynika m. in. z dołączonego do wniosku uwłaszczeniowego Zarządzenia Nr [...] Ministra Przemysłu z dnia [...] grudnia 1989 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą [...] "[...]" w [...], aktu przekształcenia przedsiębiorstw państwowych w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa z dnia [...] marca 1993 r. Rep. A Nr [...], której firma brzmi "[...] a" S.A. z siedzibą w [...].

Uchwałą nadzwyczajnego walnego zgromadzenia spółki [...] S.A. z dnia [...] października 2004 r. dokonano połączenia spółki [...] S.A. m. in. z [...] Spółką [...] S.A. poprzez przeniesienie całego majątku spółek przejmowanych, w tym [...] Spółki [...] S.A., na spółkę przejmującą - [...] S. A. Natomiast na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...][...] S.A. została wykreślona z KRS nr [...]. Z powyższego postanowienia wynika także, że [...] S.A. uległa podziałowi przez przeniesienie całości majątku do Spółki [...] w [...] (nr KRS [...]) oraz dwóch spółek nowo zawiązanych: Nieruchomości [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (nr KRS [...]) i [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (nr KRS [...]).

Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy planu podziału spółki [...] S.A., dokonanego na podstawie art. 529 § 1 pkt 3 KSH przedmiotowe działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zostały przydzielone Spółce [...] S.A. z siedzibą w [...]. Powyższe oznacza, że Spółka [...] S.A. z siedzibą w [...] jest następcą prawnym [...] "[...]" w [...].

W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że zasadniczą kwestią w rozpoznawanej sprawie była ocena, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie [...] "[...]" w [...]

Oceniając tę kwestię organ wywodził, odwołując się do utrwalonych poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zarządu - stanowiącego przesłankę uwłaszczenia na zasadzie art. 200 u.g.n. - nie można domniemywać. Prawo to winno być udokumentowane na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy do wniosku uwłaszczeniowego z dnia [...] czerwca 2012r. [...] S.A. załączyła m. in. odpis zwykły z księgi wieczystej nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz wypisy z rejestru gruntów. Ponadto w uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał iż analiza protokołów zdawczo - odbiorczych znajdujących się w Archiwum Państwowym w [...] – Oddział w [...] wykazała, iż nieruchomości będące przedmiotem wniosku, stanowiły majątek firmy: "[...] ", przejętej na własność Państwa, na podstawie Orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu Nr [...] z dnia [...] grudnia 1947 r. Majątek ten został następnie przekazany na rzecz utworzonego przedsiębiorstwa [...] "[...] " ("[...]"), na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] października 1949 r. Objęte wnioskiem uwłaszczeniowym nieruchomości znajdują się w załącznikach do ww. protokołów zatwierdzonych Orzeczeniem Ministra Górnictwa z dnia [...] sierpnia 1950 r. Na dowód powyższego Kompania przedłożyła uzyskane z archiwum odpisy ww. dokumentów.

W ocenie organu odwoławczego żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego przedsiębiorstwu państwowemu [...] "[...]" w [...] do przedmiotowych nieruchomości.

Pismem z dnia 10 października 2014 r. [...] Urząd Wojewódzki zwrócił się do wnioskodawcy o przedłożenie jednego z dokumentów wymienionych w § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. potwierdzających prawo zarządu do działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe pismo pozostało bez odpowiedzi.

Dodatkowo Prezydent Miasta [...] w piśmie z dnia 24 grudnia 2012 r. wskazał, że działki nr [...], nr [...] i nr [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. były częściowo zajęte pod pas drogowy drogi publicznej ul. [...] w [...]. Publiczny status ciągu komunikacyjnego przebiegającego przez działki nr [...], nr [...] i nr [...] wynika z rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.) zgodnie, z którym ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich Nr [...]. Do pisma z dnia 24 grudnia 2012 r. dołączono metrykę ul. [...], uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 1991 r., zgodnie z którą ulicy [...] nadano nazwę [...], a także porozumienie z dnia [...] października 1993 r. zawarte pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta [...] w sprawie przekazania niektórych zadań i kompetencji z zakresu administracji rządowej do wykonania organom gminy [...].

Tym samym organ uznał, że skoro działki nr [...], nr [...] i nr [...] stanowiły w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, to nie mogły podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich - zarządcy drogowego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej dotyczącego faktu, iż część działek zapisanych pierwotnie w księdze wieczystej nr [...] została uwłaszczona

na rzecz [...] "[...]" m. in. decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. na podstawie tych samych dokumentów, które zostały również złożone do wniosku o uwłaszczenie z dnia [...] czerwca 2012 r. Minister wskazał, że z treści ww. decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. wynika, iż prawo zarządu zostało potwierdzone na podstawie m. in. decyzji Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] maja 1986 r. nr [...] o naliczaniu na rzecz [...] "[...]" w [...] opłaty z tytułu zarządu. Tego typu dokument nie został dołączony do wniosku uwłaszczeniowego z dnia 28 czerwca 2012 r. Ponadto wskazał, że każda sprawa administracyjna ma charakter indywidualny, zaś organ prowadzący postępowanie nie jest związany rozstrzygnięciem zapadłym w innym stanie faktycznym. Treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. nie może obligować organu orzekającego w niniejszej sprawie do wydania rozstrzygnięcia orzekającego o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych działek.

Na decyzję Ministra Rozwoju Spółka [...] S.A. w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy:

- poprzez błędną wykładnię art. 200 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. ws. przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu i niewłaściwe przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do gruntu i wydania na rzecz odwołującej decyzji uwłaszczeniowej,

- poprzez błędną wykładnię § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. ws. przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu i niewłaściwe przyjęcie, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami UM w [...] z dnia [...] maja 1986 r. nr [...] o ustaleniu opłat za zarząd - użytkowanie gruntu państwowego, nie stanowią podstawy do wykazania zarządu o którym mowa w art. 200 u.g.n w odniesieniu do spornych nieruchomości,

- poprzez niewłaściwe niezastosowanie art. 38 o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z dnia 14 lipca 1961 r. oraz art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r. i nieuwzględnienie, że grunty państwowe będące w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły z mocy prawa w użytkowanie a następnie w zarząd tych jednostek, w sytuacji gdy właściwe zastosowanie tego przepisu prowadziłoby do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego spornych gruntów;

2) naruszenie przepisów postępowania, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej: KPA), w szczególności poprzez dokonanie wybiórczej, dowolnej oceny dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. sąd dopuścił dowód w postaci decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] nr

[...] z dnia [...] maja 1986 r. o ustaleniu opłat za zarząd- użytkowanie gruntu państwowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga nie jest zasadna.

Stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. u z 2018 r. Nr 121 ze zm dalej u.g..n)., odwołuje się do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), który w ustępie 1 stanowił, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego. Reguluje on zatem tryb potwierdzania następującej z mocy prawa konwersji przynależnego państwowej osobie prawnej w ww. dacie prawa zarządu nieruchomością w prawo użytkowania wieczystego.

Kluczowe zatem dla podjęcia na tej podstawie decyzji było ustalenie, czy podmiot ubiegający się o uwłaszczenie (w tym wypadku wymienione wyżej przedsiębiorstwo państwowe) na dzień 5 grudnia 1990 r. legitymował się prawem zarządu przedmiotowym gruntem. Użyte przy tym w tym przepisie pojęcie "zarządu", chociaż nie zostało określone ustawowo i sporny był w doktrynie jego charakter, stanowiło jednak niewątpliwie kategorią prawną, która określała prawną formę władania nieruchomością. Zarządu nie można było uzyskać w sposób dorozumiany a zatem jego powstanie musiało powodować określone zdarzenie prawne np. decyzja administracyjna, czy akt erekcyjny państwowej osoby prawnej (vide: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1992 r. I SA 1419/91 ONSA 1992/2 poz. 99 oraz "Prawo obrotu nieruchomościami" pod red. St. Rudnickiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 77 i 78). Zarząd zaś (obecnie trwały zarząd), był prawną formy władania, która uprawniała określony podmiot do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo, a następnie spółkę z nieruchomości tego prawa zatem nie kreuje. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy zmieniającej z 29 września 1990 r.- tj. 5 grudnia 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. W art. 206 u.g.n. wskazano ponadto, że Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne, uznawania środków, o których mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 2 i art. 204 ust. 3, za środki własne, określania wartości nieruchomości oraz wysokości kwot należnych za nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali, zabezpieczenia wierzytelności z tego tytułu, a także rodzaje dokumentów stanowiących niezbędne dowody w tych sprawach. Na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120). Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa w ust. 1, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (§ 4 ust. 3).

W konsekwencji istnienia powyższego prawa, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (którego przykłady przywołał w uzasadnieniu decyzji Minister), nie można domniemywać.

Zdaniem sądu, tego rodzaju dokumentami kreującymi prawo zarządu skarżąca spółka(a uprzednio przedsiębiorstwo państwowe [...] "[...]") nie legitymuje się. Na potwierdzenie istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu do przedmiotowych nieruchomości wnioskodawca przedłożył odpis z księgi wieczystej Nr [...], w której istnieje zapis "Skarb Państwa ([...],[...]")" oraz wypisy z rejestru gruntów. Ponadto Kompania w uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, iż analiza protokołów zdawczoodbiorczych znajdujących się w Archiwum Państwowym w [...] - Oddział w [...] wykazała, iż nieruchomości będące przedmiotem wniosku, stanowiły majątek firmy: "[...]", przejęte zostały na własność Państwa na podstawie Orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu Nr. [...] z dnia [...] grudnia 1947 r. Majątek ten został następnie przekazany na rzecz utworzonego przedsiębiorstwa [...] "[...]" (,[...]") na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] października 1949 r. Wnioskowane do uwłaszczenia nieruchomości znajdują się w załącznikach do ww. protokołów. Protokół ten został zatwierdzony Orzeczeniem Ministra Górnictwa z dnia [...] sierpnia 1950 r. Kompania wyjaśniła również, iż Księga wieczysta [...] tom 1, wykaz (karta) 14, na podstawie Postanowienia Sądu Powiatowego w [...] Nr [...] z [...] września 1953 r. została urządzona jako ciąg dalszy pod nr KW nr [...]. Całość Księgi wieczystej nr [...] stanowią działki nr: [...],[...],[...],[...] i [...]. Przy czym działki nr: [...],[...],[...] zostały umieszczone w ww. protokole zdawczo-odbiorczym i nie zmieniły swojej numeracji natomiast działki nr [...] i nr [...] powstały w wyniku kolejnych podziałów z działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Działki te znajdowały się w ww. protokole. Przedłożone wykazy zmian gruntowych obrazują powstanie działek nr [...] wieczystej Nr [...] ujawnione są działki nr: [...],[...] działka nr [...] została wymieniona w ww. protokole zdawczo-odbiorczym, a działki nr [...], nr [...], i nr [...] powstały w wyniku podziału działek nr [...] znajdujących się również w ww. protokole. Przedłożone dodatki do księgi parcel oraz wyciąg główny z wykazu zmian gruntowych obrazują powstanie działek nr: [...],[...], i [...] będących przedmiotem wniosku. Kompania przedłożyła również Postanowienie nr Kw. [...] Sądu Rejonowego z [...] czerwca 1964 r., z którego wynika, iż na wniosek [...] dokonano odpowiednich zapisów w księgach wieczystych Nr [...] i nr [...].

Ze stanowiskiem strony jednak nie sposób się zgodzić. Powyższe dokumenty potwierdzają jedynie tytuł prawa własności Skarbu Państwa, natomiast nie przyznają żadnych praw rzeczowych do gruntu poprzednikowi prawnemu wnioskodawcy, a co za tym idzie nie świadczy o istnieniu prawa zarządu. Prawa zarządu do przedmiotowego gruntu nie potwierdza również treść wpisów w księgach wieczystych nr [...] i nr [...], w których w dziale II widnieje zapis "Skarb Państwa ([...] "[...]")", gdyż podstawą tych wpisów jest rzeczone orzeczenie Ministra Górnictwa z dnia [...] sierpnia 1950 r. Wpisy te nie wskazują na istnienie dokumentów potwierdzających istnienie prawa zarządu na rzecz konkretnego podmiotu, ale wskazują jedynie na istnienie prawa własności po stronie Skarbu Państwa.

Niezasadne są również wskazane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 38 o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z dnia 14 lipca 1961 r. (Dz. U. z 1969 r. Nr 22 poz. 159) oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (t.j. Dz.U. Nr 30, z 1991 r, poz. 127 ze zm.). Celem ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach była realizacja zasady jednolitej dyspozycji terenami, polegającej na tym, że gospodarka terenami położonymi w granicach administracyjnych miast i osiedli należała wyłącznie do prezydiów rad narodowych, a jednostki państwowe oraz organizacje społeczne mogły korzystać z terenu państwowego jedynie na podstawie decyzji administracyjnej przyznającej im użytkowanie określonego terenu. W myśl art. 3 ust. 1 tej ustawy tereny państwowe mogły być przekazywane jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie (..). Użytkowanie terenu państwowego przez jednostkę państwową lub organizację społeczną uprawniało do korzystania z terenu z wyłączeniem innych osób - zgodnie z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego (art. 5). Przepisy ustawy ujęły definicję użytkowania szerzej (uwarunkowując je jedynie zgodnością z przeznaczeniem planu) niż kodeks cywilny, w myśl którego użytkowanie zostało określone jako obciążenie rzeczy prawem do jej używania i do pobierania pożytków, a prawo to musiało być wykonywane zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki. Użytkownik z ustawy oraz właściciel i użytkownik wieczysty mieli prawo korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób, z tym, że użytkowanie z mocy ustawy o gospodarce terenami miast i osiedli nie przewidywało możliwości rozporządzania użytkowanymi terenami, przyznając takie uprawnienie, i to w ograniczonym zakresie, jednostce nadrzędnej nad jednostką użytkownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach - Dz. U. z 1962 r. Nr 35, poz. 159). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, "Przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym i organizacjom społecznym w użytkowanie następuje w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu; decyzja powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania".

Treść tego przepisu wskazuje, że także pod rządami tej ustawy podstawą uzyskania prawa użytkowania mogła być jedynie decyzja administracyjna. Nie ulega zatem wątpliwości, że, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, użytkowanie nieruchomości w sensie faktycznym nie było wystarczające do uznania, że na nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania w rozumieniu ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Takie zaś nie ulegało przekształceniu z mocy prawa w zarząd z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na podstawie jej art. 87 ust. 1. Mogło jedynie stanowić podstawę do ustanowienia zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego na zasadzie art. 87 ust. 2 tej ustawy, co jednak wymagało wydania w tym przedmiocie odpowiedniej decyzji przez terenowy organ administracji państwowej, co w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie miało miejsca.

Stanowiska sądu co do braku wykazania przez wnioskującego o uwłaszczenie istnienia prawa zarządu nie zmienia również dołączona do skargi i dopuszczona przez sąd jako dowód, decyzja decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] nr [...] z dnia [...] maja 1986 r. o ustaleniu opłat za zarząd- użytkowanie gruntu państwowego.

Decyzja o wymiarze opłaty z tytułu zarządu w postępowaniu uwłaszczeniowym o stwierdzenie nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe prawa użytkowania wieczystego jest jednym z dowodów na podstawie, których dokonuje się stwierdzenia prawa do zarządu, co wynika z § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 marca 1998 r. Zauważyć w tym miejscu należy, że Trybunał Konstytucyjny analizując w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. w sprawie o sygn. akt U 6/99 przepis § 6 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Innymi słowy, dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna na podstawie, której zostało ustanowione prawo, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07 publik. CBOSA wskazał, iż pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., który dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni, należy odnieść także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych. Tożsamy pogląd, iż decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu, jest dominujący w orzecznictwie sadowoadministracyjnym (zob. wyroki NSA z 26 kwietnia 2012 r., I OSK 651/11, z 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 204/13). Skoro strona skarżąca na dowód istnienia do przedmiotowej nieruchomości prawa zarządu przedstawiła jedynie decyzję z [...] maja 1986 r. dotyczącą wymierzenia opłaty rocznej za zarząd, to należało rozstrzygnąć, czy decyzja ta wskazuje jednoznacznie tytuł wnoszenia opłaty, tj. czy przywołuje ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu.

Zdaniem sądu przedstawiony przez stronę skarżącą dokument nie wskazuje, zgodnie z kryteriami określonymi przez Trybunał Konstytucyjny, na istnienie prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że dokument taki nie może być uznany za samoistną podstawę stwierdzenia prawa zarządu (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1764/15). Niezależnie od powyższego decyzja z [...] maja 1986 r, nie wskazuje za jakie konkretnie działki opłata jest wnoszona. podaje jedynie ogólną powierzchnię gruntu za jakie opłata jest ustalana. Zatem również z tych przyczyn nie może ona zostać uznana za dowód potwierdzający prawo zarządu na podstawie ww. rozporządzenia.

Tym samym za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odnośnie niewykazanie się przez skarżącą prawem zarządu do przedmiotowego gruntu.

Prawidłowo również organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podniesiona w odwołaniu kwestia wydania przez Wojewodę Katowickiego decyzji z dnia [...] stycznia 1998 r. nr [...], dotyczącej nabycia prawa użytkowania wieczystego przez [...] "[...]" szeregu działek, położonych w bezpośrednim sąsiedztwie ze spornymi działkami nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Każda sprawa administracyjna ma indywidualny charakter i normy prawnej nie można zastosować w sposób schematyczny bez ustalenia, czy ma ona zastosowanie w konkretnym przypadku. Sąd chciałby także zauważyć, że wydanie decyzji uwłaszczeniowej z [...] stycznia 1998 r. miało miejsce jeszcze przed ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada 1999 r.

Zdaniem sądu, wbrew temu co twierdzi skarżąca, również stan faktyczny w kluczowych jego elementach został ustalony w sposób prawidłowy i znajduje oparcie w zgromadzonych w aktach dokumentach, które zostały przez organy ocenione w sposób nieprzekraczający ustanowionej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Samo postępowanie prowadzone zaś było w sposób rzetelny, przy respektowaniu wynikającej z art. 7 k.p.a., dyrektywy dążeniem do ustalenia tego stanu zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na Mazowszu oraz objęcia Polski tzw. czerwoną strefą, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.