Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 100/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 31 PAR 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1171/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1171/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] (punkt 1), a także zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt 2).

W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem obie ww. decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 31 § 1 i art. 127 § 3 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przywołując treść art. 127 § 3 K.p.a. wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (zwanej dalej Kolegium) rozpatrując ponownie (na skutek wyroku WSA w Szczecinie z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 758/16 uchylającego wcześniejsze decyzje Kolegium) wniosek Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych na działkach nr 111/2, 1/2 w obrębie D. Gmina D. oraz na działce nr [...] w obrębie J. Gmina D., w zasadzie ograniczyło się do akceptacji decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając ją za wydaną zgodnie z prawem. Z treści uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2017 r. wynika, że organ zapoznał się z całością akt sprawy, jednakże w świetle zawartych w decyzji stwierdzeń o badaniu jedynie zgodności z prawem, pozostają w ocenie Sądu wątpliwości co do zakresu ponownego rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia.

Przechodząc do badania poprawności merytorycznej wydanych decyzji Sąd wyjaśnił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jako postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem oddzielnym od prowadzonego wcześniej postępowania, w którego efekcie wydana została decyzja środowiskowa, co przy zastosowaniu art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie u.u.i.o.ś. powoduje, że upływ 12-miesięcznego terminu prowadzenia przez organizację ekologiczną działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody winien być liczony od dnia wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.

Zaakcentowano, że do postępowania zakończonego ww. decyzją Wójta Gminy D. miały zastosowania – w ówczesnym brzmieniu - art. 31-39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.o.ś. gwarantujące społeczeństwu udział w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska. Tym samym postępowanie to było postępowaniem, które w aktualnym stanie prawnym zostało wymienione w art. 44 ust. 1 u.u.i.o.ś., jako postępowanie wymagające udziału społeczeństwa.

Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z organizacją ekologiczną, która nie zgłosiła chęci uczestniczenia w toczącym się postępowaniu, a złożyła wniosek – wspólnie z innymi osobami fizycznymi – o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, wydanej w postępowaniu, w którym wcześniej nie uczestniczyła. Zaznaczono przy tym, że żądanie wszczęcia postępowania w przypadku organizacji społecznej w sprawach z zakresu ochrony środowiska, na zasadzie art. 31 § 1 K.p.a. wymaga spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, jest ono uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, a po drugie gdy przemawia za tym interes społeczny. Organizacja społeczna winna powołać okoliczności, które przemawiają za uznaniem, że interes społeczny uzasadnia w danej sprawie wszczęcie postępowania przez organ z urzędu. Chodzi jednak o uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie, że taki interes społeczny istnieje.

Zdaniem Sądu wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] listopada 2015 r. i jego uzasadnienie wskazują, że podało ono wiele okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazano w szczególności, że każdy ma prawo do uczestniczenia w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, natomiast "brak realizacji poinformowania społeczeństwa w formie nakazanej ustawą o planowanych zmianach w tym środowisku jest rażącym naruszeniem interesu społecznego. Powyższa zasada powszechnego dostępu do informacji o środowisku stanowi fundament udziału społeczeństwa w sprawach z zakresu ochrony środowiska. Każde działanie sprzeczne z powyższą zasadą jest podważeniem tego fundamentu, co jednoznacznie prowadzi do konieczności ochrony tego interesu". Podniesiono także, że w przypadku wiedzy w postaci m.in. ogłoszenia w prasie o planowanym przedsięwzięciu, społeczeństwo (w tym organizacje społeczne) miałyby możliwość realizacji uprawnień przysługujących w art. 33 u.u.i.o.ś. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że Stowarzyszenie wnosząc o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego, przytoczyło okoliczności konkretyzujące interes społeczny, wskazując na możliwość naruszenia, zapewnionego ustawowo, dostępu do informacji o środowisku.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone i poprzedzające je rozstrzygnięcie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I) naruszenie następujących przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.u.s.a. i art. 1 § 2 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 31 § 1 K.p.a. i art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi Stowarzyszenia i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] maja 2017 r. w wyniku błędnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie Kolegium rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej w zasadzie ograniczyło się do akceptacji decyzji z dnia [...] maja 2017 r. umarzającej postępowanie wobec braku legitymacji Stowarzyszenia do wszczęcia i udziału w przedmiotowym postępowaniu, podczas gdy z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wprost wynika, że Kolegium rozpoznało ponownie sprawę w jej całokształcie, nie poprzestając jedynie na weryfikacji decyzji z dnia [...] maja 2017 r., co doprowadziło do wniosku, że Stowarzyszenie nie ma legitymacji do wszczęcia i udziału w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, w szczególności w oparciu o art. 31 § 1 K.p.a.;

II) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 31 § 1 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że okoliczności wskazane przez stronę skarżącą pozwalały przyjąć, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 31 § 1 K.p.a. warunkujące możliwość wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej przez organizację społeczną - tj., że wszczęcie przedmiotowego postępowania jest uzasadnione celami statutowymi strony skarżącej oraz przemawia za tym interes społeczny, a w konsekwencji uznanie przez Sąd, że strona skarżąca miała legitymację czynną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, podczas gdy skarżące Stowarzyszenie w niniejszej sprawie, pomimo istnienia po jego stronie takiego obowiązku, nie wykazało w sposób należyty, że spełnione zostały łącznie przesłanki wskazane w art. 31 § 1 K.p.a., a w szczególności, że za złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej przemawia interes społeczny, podając jedynie ogólnikowe stwierdzenia, w tym utożsamiając interes społeczny z partykularnymi interesami członków Stowarzyszenia,

2) art. 31-39 P.o.ś. w związku z art. 144 pkt 9 u.u.i.ś. w związku z art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskazując, że przepisy art. 31-39 P.o.ś. znajdowały zastosowanie w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową, a tym samym postępowanie to w aktualnym stanie prawnym zostało wymienione w art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. jako postępowanie wymagające udziału społeczeństwa, a w rezultacie nie jest istotne, w jakiego rodzaju postępowaniu administracyjnym organizacja zgłasza chęć udziału, bowiem należy badać, czy w ramach tego postępowania możliwe jest doprowadzenie do sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, przy wydaniu której wymagany był udział społeczeństwa, podczas gdy:

- przepisy te zostały uchylone na mocy art. 144 pkt 9 u.u.i.ś., który wszedł w życie przed złożeniem przez uczestnika wniosku o wydanie decyzji środowiskowej,

- art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie do przyznania Stowarzyszeniu legitymacji w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, gdyż art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. nie może być podstawą żądania wszczęcia postępowania administracyjnego przez organizację ekologiczną, tak postępowania zwyczajnego, jak i nadzwyczajnego.

W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie w całości, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.

Pismem z dnia 22 lutego 2021 r. Stowarzyszenie [...] Gminy D. w D. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej.

Pismem z dnia 5 marca 2021 r. strona skarżąca kasacyjnie podtrzymała zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej i wniosła o jej uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżąca kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnie nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego wyroku.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 31 § 1 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że okoliczności wskazane przez skarżące Stowarzyszenie pozwalały na przyjęcie spełnienia przesłanek określonych w art. 31 § 1 K.p.a., tj. zasadności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej ze względu na cele statutowe skarżącego Stowarzyszenia oraz ze względu na interes społeczny. Prawidłowe zastosowanie art. 31 § 1 K.p.a. powinno prowadzić Sąd pierwszej instancji do ustalenia, że skarżące Stowarzyszenie nie miało legitymacji czynnej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej, a tym samym skarga powinna być oddalona.

Oceniając ten zarzut należy stwierdzić, że art. 31 § 1 K.p.a. zawiera dwie przesłanki, które uzasadniają uznanie danej organizacji społecznej za podmiot na prawach strony w zakresie wszczęcia konkretnego postępowania administracyjnego lub dopuszczenia do udziału w takim postępowaniu. Są nimi: po pierwsze, za wszczęciem lub dopuszczeniem do udziału przemawiają cele statutowe tej organizacji, po drugie za wszczęciem lub dopuszczeniem przemawia interes społeczny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie w treści zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji stwierdziło, że Stowarzyszenie [...] Gminy D. spełnia przesłankę pozwalającą na stwierdzenie, że za wszczęciem na wniosek tego Stowarzyszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych na działkach nr [...][...] w obrębie D. Gmina D. oraz na działce nr [...] w obrębie J. Gmina D. przemawiają cele statutowe zawarte w § 7 statutu tego Stowarzyszenia, ale nie jest spełniona przesłanka polegająca na istnieniu interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem tego postępowania. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji uznał, że za uznaniem istnienia interesu społecznego we wszczęciu tego postepowania na wniosek Stowarzyszenia przemawia konieczność informowania społeczeństwa o planowanych zmianach w zakresie środowiska i ograniczanie zasady powszechnego dostępu do informacji o środowisku uzasadnia istnienie celu społecznego we wszczęciu postępowania.

Takie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest zasadne. Jeżeli bowiem Stowarzyszenie podnosi wadliwość w zakresie dopuszczenia udziału społeczeństwa w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych, to brak zapewnienia należytego udziału społeczności lokalnej (społeczeństwa) uzasadnia istnienie przesłanki w postaci interesu społecznego uzasadniającego wszczęcie postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że pojęcie interesu społecznego, o którym mowa w art. 31 § 1 K.p.a. nie zostało ustawowo zdefiniowane, a zatem przyjęcie tego kryterium nie musi bezpośrednio wynikać z konkretnego przepisu, lecz powinno wynikać z okoliczności konkretnej sprawy (wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2016/16, opub. w LEX nr 2330026). Z kolei NSA w wyroku z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1515/16, opub. w LEX nr 2505688 stwierdził, że kryterium interesu społecznego stanowi wyrażenie niedookreślone, którego treść zmienia się w czasie w zależności od wartości uznawanych w społeczeństwie. Z tego względu przesłanka ta wymaga każdorazowo indywidualnej oceny. Przytoczone poglądy orzecznictwa wyraźnie wskazują, że przesłanka interesu społecznego wymaga każdorazowej oceny w okolicznościach konkretnej sprawy.

Interes społeczny, który ma przemawiać za wszczęciem konkretnego postępowania na podstawie art. 31 § 1 K.p.a. może być utożsamiany także i z taką sytuacją, gdy mimo wadliwości postępowania zakończonego ostateczną decyzją, organ administracyjny nie wszczyna postępowania z urzędu celem ustalenia zakresu ewentualnego naruszenia i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. To w interesie społecznym jest wówczas wykonywanie kompetencji przez organy administracyjne i podejmowanie działań tam, gdzie prawo zostało naruszane (tak NSA a wyroku z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1380/17, opubl. w Lex nr 2676334).

W związku z tym skoro w tej sprawie Stowarzyszenie podnosiło kwestie związane z pozbawieniem lub ograniczeniem udziału społeczności lokalnej w postepowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych na działkach nr [...][...] i [...] to dopuszczalnym było uznanie, że w okolicznościach tej sprawy stanowi to spełnienie przesłanki istnienia interesu społecznego w rozumieniu art. 31 § 1 K.p.a. Nie można w tym zakresie doszukiwać się – co podnosi strona skarżąca kasacyjnie – że wszczęcie postępowania zmierzało jedynie do ochrony partykularnych interesów organizacji społecznej (Stowarzyszenia) lub tylko jego członków.

Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. został nieprawidłowo sformułowany, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny zajmował się jedynie samą dopuszczalnością wszczęcia postępowania nieważnościowego i kontrolował decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych. Ani organ administracji, ani Sąd pierwszej instancji nie zajmowały się oceną zaistnienia którejkolwiek z przesłanek nieważnościowych w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Ponadto zarzut w skardze kasacyjnej musi dotyczyć błędnej wykładni lub nieprawidłowego zastosowania konkretnego przepisu prawa, a nie ogólnie sformułowanej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała w skardze kasacyjnej, na czym miałoby polegać niewłaściwe zastosowanie każdego z punktów art. 156 § 1 K.p.a. a tylko tak formalnie sformułowany zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. podlegałby rozpoznaniu.

Nie zostało również dokonane przez Sąd pierwszej instancji błędne zastosowanie art. 157 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, na czym miałoby polegać niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, który określa jedynie sposoby wszczęcia postępowania nieważnościowego.

Nie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 31-39 P.o.ś. w związku z art. 144 pkt 9 u.u.i.ś. w związku z art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu, że artykuły 31-39 P.o.ś. zostały uchylone na mocy art. 144 pkt 9 u.u.i.ś., który wszedł w życie przed złożeniem przez uczestnika wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, a art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie do przyznania Stowarzyszeniu legitymacji w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, gdyż art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. nie może być podstawą żądania wszczęcia postępowania administracyjnego przez organizację ekologiczną, tak postępowania zwyczajnego, jak i nadzwyczajnego.

Wprawdzie nie ma racji Sąd pierwszej instancji wskazując, że postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych było prowadzone m.in. na podstawie art. 31-39 P.o.ś., skoro postępowanie to zostało wszczęte wnioskiem z dnia 4 września 2009 r., a więc po ponad 11 miesiącach od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) i uchylenia na podstawie jej art. 144 pkt 9 w związku z art. 174 określonych przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, a w tym art. 31-39 tej ustawy. Jednakże tak wyrażone błędne stanowisko Sądu pierwszej instancji nie miało istotniejszego znaczenia dla oceny prawidłowości samego zaskarżonego orzeczenia.

Kwestia stosowania w postępowaniu zakończonym decyzją Gminy D. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych przepisów wówczas obowiązujących aktów prawnych na tym etapie postępowania nie miała istotniejszego znaczenia. Jak bowiem wynika tak z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jak i wydanych w sprawie decyzji, organ administracyjny umorzył postępowanie nieważnościowe bez dokonywania oceny zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a.

Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej kasacyjnie, jakoby Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w tej sprawie legitymacja do wszczęcia i udziału w postępowaniu Stowarzyszenia miałaby wynikać z art. 44 ust. 1 u.u.i.ś., mimo że ten przepis nie może być podstawą żądania wszczęcia postępowania administracyjnego przez organizację ekologiczną tak postępowania zwyczajnego, jak i nadzwyczajnego.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji rozważał przyznanie statusu podmiotu na prawach strony Stowarzyszeniu nie na podstawie art. 44 u.u.i.ś., ale art. 31 § 1 K.p.a. Art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. stanowi przepis szczególny wobec art. 31 § 1 K.p.a. odrębnie regulujący udział organizacji ekologicznej w postępowaniach objętych tym przepisem. Skoro jednak w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozstrzygał o dopuszczalności udziału Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 44 ust. 1 u.u.i.ś., ale na podstawie art. 31 § 1 K.p.a., to zarzut błędnego zastosowania art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. nie może odnieść zamierzonego skutku.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 1 § 1 P.u.s.a. i art. 1 § 2 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 31 § 1 K.p.a. i art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Kolegium rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy ograniczyło się do akceptacji swojej decyzji z [...] maja 2017 r.

Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium z [...] lipca 2017 r. wynika, że jej przedmiotem była przede wszystkim ocena poprzedniej decyzji tego organu z [...] maja 2017 r. Wielokrotnie w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwoływało się nie do akt sprawy, ale do treści poprzedniej decyzji wskazując, co ustalił poprzedni skład Kolegium i akcentując prawidłowość takich ustaleń (akta administracyjne sprawy, karty nr 4-2, znak SKO.420.1932.2017). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przede wszystkim ustalało, co znalazło się w decyzji tego organu z [...] maja 2017 r. i zamiast ponownie rozpoznać sprawę, organ ten ograniczył się do analizy treści swojej poprzedniej decyzji i wyrażaniu zgody na tę treść przez kolejny skład Kolegium.

Wprawdzie strona skarżąca kasacyjnie przywołała w zarzucie kasacyjnym naruszenie ww. szeregu przepisów zarówno prawa materialnego, ustrojowego jak i procesowego, ale ani w samym zarzucie, ani też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie uzasadniła, na czym miałoby polegać naruszenie któregokolwiek z ww. przepisów. Wielokrotnie NSA wskazywał, że koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustaw zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 2368/18, opubl. w Lex nr 3115266; wyrok NSA z 19 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1392/20, opubl. w Lex nr 3089060; wyrok NSA z 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt II GSK 36[...]7, opubl. w Lex nr 3063911; wyrok NSA z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 2548/19, opubl. w Lex nr 3031370). Samo tylko przytoczenie treści szeregu przepisów bez jakiegokolwiek wykazania ich naruszenia w istocie przerzuca na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek uzasadniania podstaw zarzutu zawartego w skardze kasacyjnej, co stanowiłoby naruszenie art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym to w skardze kasacyjnej ma się znaleźć przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Ani z treści zarzutu skargi kasacyjnej, ani też z uzasadnienia nie wiadomo, w jakim zakresie strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 P.u.s.a. i art. 1 § 2 P.u.s.a. Przepisy te mają charakter ustrojowy i wyznaczają pozycję sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej na podstawie kryterium zgodności z prawem. Także art. 3 § 1 P.p.s.a. określa ustrojową pozycję sądu administracyjnego wskazując, że sądy te kontrolują działalność administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Z treści skargi kasacyjnej nie wynika, na czym miałoby polegać naruszenie w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Także w tym zakresie strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Także i w tym zakresie strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, w czym upatruje naruszenia tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Art. 141 § 4 P.p.s.a określa treść uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji i mimo zarzutu naruszenia tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie wskazano w skardze kasacyjnej, na czym miałoby polegać owe naruszenie.

Art. 153 P.p.s.a. określa zakres związania oceną prawną zawartą w wyroku sądu pierwszej instancji i strona skarżąca kasacyjnie także nie podniosła, w czym upatruje naruszenia tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Art. 127 § 3 K.p.a. reguluje uprawnienie strony oraz podmiotu na prawach strony do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji wydanej przez samorządowe kolegium odwoławcze. W sprawie objętej zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji Stowarzyszenie [...] Gminy D. jako podmiot na prawach strony skorzystało z tej możliwości. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu w tej sprawie.

Zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. jest niezasadny, ponieważ przepis ten reguluje treść uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego decyzji administracyjnej i trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja wbrew wymaganiom tego przepisu nie zawiera wskazania faktów i dowodów, na których oparł się organ wydając w dniu [...] lipca 2017 r. decyzję administracyjną.

Tym samym nie jest także zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ponieważ stwierdzając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił obie wydane w sprawie decyzje.

Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu to mimo częściowo błędnego uzasadnienia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.