Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 496/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 66
law: Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 27 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa nr [...] z dnia [...] 2008r. działając na podstawie: ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. (Dz.U. Nr 8 z 2004 r., poz. 66 z późniejszymi zmianami) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. (Dz. U. Nr 12, poz.75), na skierowanie: Dyrektora WBE, rozpoznała u R. M. szereg schorzeń. W szczególności dokonując stosownej kwalifikacji orzeczniczej rozpoznała: 1. Krótkowzroczność obu oczu, 2. Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego prawego z prawostronnym osłabieniem słuchu o typie mieszanym, 3. Zmiany rumieniowe - złuszczające powierzchni dłoniowatych obu rąk o charakterze wyprysku - do diagnostyki, 4. Czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego w trakcie (w zast.) diagnostyki, 5. Żylaki podudzia lewego. Określiła kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej: Z - Zdolny do zawodowej służby wojskowej - Zał. 2 Grupa II. Stwierdziła, że schorzenia 1, 2, 3, 4, 5 nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że:

- schorzenie ad 2 pozostaje bez związku ze służbą wojskową, ponieważ nie występuje w wykazie schorzeń i ułomności stanowiących Zał. 1 do Rozp. MON z 31 marca 2003r. Dz.U., Nr 62 z 2003r.).

- schorzenia 1, 3, 4, 5 nie pozostają w związku ze służbą wojskową, ponieważ służba wojskowa nie miała wpływu na ich powstanie i przebieg.

Ponadto stwierdziła, że powyższe schorzenia nie kwalifikują orzekanego do żadnej grupy inwalidów.

Skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia. Wniósł o uznanie związku schorzenia słuchu ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby, kwalifikację do III grupy inwalidów, związku ze służbą oraz uznanie związku schorzenia dermatologicznego ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby. Nadto domagał się opinii niezależnego Instytutu Naukowego w zakresie schorzenia laryngologicznego i dermatologicznego.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem NR [...] z dnia 27 marca 2009 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa uchyliła zaskarżone orzeczenie w części ustalonych rozpoznań i orzekła:

Rozpoznanie

1. Krótkowzroczność obu oczu: VPO= p.0,1 cc sph -6,5=0,5 VLO= p.0,1 cc sph -6,0=0,5 - §13 pkt 4.

2. Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego prawego z prawostronnym osłabieniem słuchu o typie mieszanym - §18 pkt 1 i §21 pkt 2.

3. Kontaktowe przewlekłe zapalenie skóry dłoni u osoby z alergią kontaktową na żywice p-terbutylofenolowo -formaldehydowe - §2 pkt 2.

4. Czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego w trakcie diagnostyki - §43 pkt 15 (w zast.).

5. Żylaki podudzia lewego - §79 pkt 1.

Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej: "Z"- ZDOLNY DO ZAWODOWEJ SŁUŻBY WOJSKOWEJ - Zał. Nr 2 gr. II.

RWKL stwierdziła, że schorzenia ad.: 1, 2, 3, 4, 5 nie pozostają w związku ze służbą wojskową oraz, że schorzenia nie kwalifikują orzekanego do żadnej grupy inwalidów.

Jako podstawę prawną wskazała art.127 §1 i art.138 kpa w związku z §31 ust l, i §32 ust. 1 i 2 rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U.04.133.1422) z późniejszymi zmianami oraz rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U.06.12.75), rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w zawiązku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U.03.62.567), rozporządzenia MON z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie wykazu chorób, pozostających w zawiązku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (Dz.U.03.143.1397).

W obszernym uzasadnieniu orzeczenia podniosła, że WKL orzekają o inwalidztwie żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej na podstawie rozporządzenia MON 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

O związku lub braku związku chorób z czynną służbą wojskową WKL kierują się kryteriami zdrowotnymi określonymi w rozporządzeniu MON z 31 marca 2003r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach stanowiącym akt wykonawczy do art. 20 ust. 4 ustawy z 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Podstawą do określenia związku schorzenia ze służbą jest stwierdzenie dwóch przesłanek jednocześnie: stwierdzenie schorzenia, które znajduje się w wykazie chorób stanowiących załącznik nr l lub 2 do ww. rozporządzenia oraz stwierdzenie szczególnych właściwości i warunków służby wojskowej powodujących chorobę. Brak udokumentowanej którejkolwiek z przesłanek nie daje podstaw dla WKL do określania związku schorzenia ze służbą wojskową.

O zdolności lub niezdolności do zawodowej służby wojskowej WKL określają na podstawie rozporządzenia MON z 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, będący aktem wykonawczyni do art. 5, ust. 8 i 9 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W sprawie skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Nie przedłożył odpisów lub wyciągów z dokumentów uzasadniających podwyższenie emerytury z tytułu pełnienia służby w szczególnych warunkach, o których mowa w § 9 pkt 1, ppkt 3 rozp. MON z 23 lutego 2004r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin.

Nie wniósł zastrzeżeń do otrzymanego w dniu 31.01.2006r. świadectwa służby, które również odnosi się m.in. do służby w warunkach szkodliwych. Dopiero w trakcie postępowania wnioskował do dowódców Jednostek Wojskowych, w których służył o wydanie dokumentacji dotyczącej służby w warunkach szkodliwych, z których wynikało, że od marca 2004r. mógł pracować w narażeniu na hałas (protokoły z pomiaru hałasu w hangarze z 3.2004r. wskazywały o przekroczeniu dopuszczalnej normy o 2dB gdzie N<85dB).

W trakcie postępowania stwierdzono m.in. przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego prawego oraz kontaktowe, przewlekłe zapalenie skóry dłoni u osoby z alergią kontaktową na żywice p-terbutylofenolowo-formaldehydowe. Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego to schorzenie na podłożu zapalnym charakteryzujące się niedosłuchem o typie przewodzeniowym lub mieszanym, ubytkiem błony bębenkowej i okresowo, w trakcie zaostrzeń występującym wyciekiem ropnym. Czynnikiem etiologicznym są czynniki biologiczne - bakterie (Streptococcus pneumonice, Haemophilus influenze i inne). Bez wątpienia jednak przyczyną przewlekłego ropnego zapalenia ucha środkowego i będącego jego następstwem niedosłuchu nie jest hałas.

Ropne zapalenie ucha środkowego występuje u orzekanego od kilkunastu lat. W 1993r. był orzekany przez TWKL (orzeczenie [...] z dnia [...] 1993 r.), gdzie ustalono m.in. prawostronne osłabienie słuchu. Nie stwierdzono związku schorzenia słuchu ze służbą wojskową. Orzekany od orzeczenia nie odwoływał się, co oznacza, iż zgadzał się zarówno z treścią rozpoznania jak i brakiem związku schorzenia słuchu ze służbą wojskową.

Ustalone w trakcie obecnego postępowania rozpoznanie: "przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego prawego z osłabieniem słuchu ucha prawego" oznacza, że stopień niedosłuchu orzekanego na przestrzeni 15 lat (1993-2008) nie uległ zmianie. Powyższe oznacza, że potencjalne narażenie na hałas w trakcie służby wojskowej orzekanego nie miało znaczenia dla powstania niedosłuchu ucha prawego. Zgodnie z wiedzą medyczną jest to możliwe, ponieważ ropne zapalenie ucha środkowego wyklucza powstanie niedosłuchu w następstwie hałasu, gdyż zmiany będące następstwem procesu zapalnego ucha środkowego znajdującego się na drodze przewodzenia dźwięku ze środowiska zewnętrznego (źródła hałasu) do ucha wewnętrznego (aparatu odbiorczego), stanowią pewnego rodzaju ochronnik (jak stopery do uszu) aparatu odbiorczego. Uniemożliwia to spowodowanie zmian pourazowych (po hałasie) w uchu wewnętrznym charakterystycznych dla działania czynnika szkodliwego pod postacią hałasu (powtarzające się urazy akustyczne). RWKL stwierdziła zatem istnienie u orzekanego przewlekłego ropnego zapalenia ucha środkowego prawego, które powstało w czasie służby wojskowej, jednakże warunki służby w tym potencjalne narażenie na hałas nie miały wpływu na jego powstanie i przebieg. Stopień nasilenia schorzenia nakazuje kwalifikację wg §18 pkt 1 i §21 pkt 2, gdzie ustawodawca przewidział tylko i wyłącznie kat. "Z" - zdolny do zawodowej służby wojskowej.

W odniesieniu do kwestii schorzenia rąk RWKL stwierdziła, że pierwsze objawy schorzenia skóry dłoni pojawiły się już w marcu 1991r. w czasie nauki w TSWL, a więc przed wyznaczeniem na pierwsze stanowisko służbowe. Orzekany w czasie służby w okresie 1988-2006 zaledwie czterokrotnie był konsultowany w zakresie chorób skóry - w tym dwa razy (1991 i 2001r.) z powodu zmian o charakterze wyprysku kontaktowego.

W trakcie postępowania w trybie odwoławczym skarżący przedstawił tezę, iż schorzenie to było skutkiem szczególnych właściwości i warunków służby na stanowisku w MPS w 2002r. a następnie twierdził, iż na każdym zajmowanym stanowisku od 1991 do 2006r. Nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających wyznaczenie na stanowisko do obsługi w MPS. Z dokumentacji, którą uzyskał wynika jedynie, że w dniu 25.09.1991r. został wyznaczony na stanowisko technik klucza eksploatacji urządzeń radioelektronicznych a po przeszkoleniu w dniu 4.02.1992r. uzyskał zezwolenie na przeprowadzenie lotniskowej kontroli produktów MPS dostarczanych do samolotów i śmigłowców. Powyższe nie jest jednak tożsame z wyznaczeniem na stanowisko pracy przy obsłudze MPS i nie dowodzi kontaktu z produktami MPS. Skarżący nie przedstawił również żadnych dokumentów, które mówiłyby jakie to konkretne czynniki szkodliwe występowały na zajmowanych stanowiskach, stwierdzając ogólnie, iż były to oleje, smary itp. z którymi miał styczność w MPS.

W trakcie postępowania przed RWKL ustalono rozpoznanie "przewlekłe kontaktowe zapalenia skóry dłoni u osoby z uczuleniem na żywice p-terbutylofenolowo-formaldehydowe". Konsultująca Kierownik Zakładu Alergologii stwierdziła, że żywice p-terbutylofenolowo-formaldehydowe mogłyby być powodem odczynu alergicznego pod warunkiem kontaktu skóry z tym czynnikiem. Orzekany nie przedstawił jednak dowodów potwierdzających istnienie czynnika uczulającego w środowisku służby. Zmiany skóry występowały okresowo przed wyznaczeniem na stanowisko przy obsłudze samolotów i po odejściu z czynnej służby wojskowej. Wobec powyższego RWKL stwierdziła, iż brak jest podstaw do uznania związku schorzenia skóry ze służbą wojskową.

Po analizie całości dokumentacji w sprawie, RWKL stwierdziła istnienie u orzekanego schorzenia skóry dłoni - "przewlekłe kontaktowe zapalenia skóry dłoni u osoby z uczuleniem na żywice p-terbutylofenolowo-formaldehydowe". Nie ma jednak dowodów potwierdzających istnienie tego czynnika w środowisku służby orzekanego, co nie daje podstaw do uznania związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby. Stopień nasilenia schorzenia - łagodne zmiany skóry nakazują kwalifikację wg §2 p. 2, gdzie ustawodawca przewidział kategorię "Z".

W odniesieniu do kwestii formalno-prawnych wielokrotnie podnoszonych przez orzekanego, RWKL stwierdziła, że orzeczenie wydano zgodnie z przepisami prawa, orzekany aktywnie uczestniczył w procesie orzeczniczym (o czym świadczą liczne badania), miał wgląd w dokumentację, był informowany o każdej czynności organu podejmowanej w związku z odwołaniem, miał możliwość wypowiedzenia się na temat zgromadzonych dowodów, miał możliwość składania wniosków z czego wielokrotnie korzystał (i co było powodem znacznego przedłużenia procesu orzeczniczego), był na bieżąco informowany o wynikach badań i potrzebie uzupełniania wymaganej dokumentacji, w końcu miał możliwość dokonania wypowiedzi co do zebranych dokumentów przed wydaniem niniejszej decyzji. RWKL spełniła wszystkie żądania strony i wykonała wszystkie czynności, które należały do obowiązków organu z należytą starannością i zgodnie z prawem.

RWKL stwierdziła, że w chwili obecnej brak jest podstaw do stwierdzenia związku rozpoznanych u orzekanego schorzeń ze służbą wojskową, a ich stopień nasilenia zgodnie z obowiązującymi przepisami nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Pozostałe schorzenia nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Konieczność uściślenia rozpoznań nakazuje uchylenie orzeczenia TWKL w tej części z utrzymaniem kategorii "Z" - zdolny do służby wojskowej.

R. M. wniósł skargę na powyższe orzeczenie RWKL do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie żądając jej uchylenia w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, jako wydanej z naruszeniem prawa, które w sposób istotny mogły przyczynić się wydania wadliwej decyzji.

Zarzucił rażące naruszenie norm prawa procesowego, które to uchybienia miały istotne znaczenie w sprawie, w szczególności:

1. art. 77 § 1 kpa w zw. art. 75 § 1 kpa i w zw. z art. 10 § 1 kpa, przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu w postaci opinii niezależnego instytutu medycznego, na okoliczność etiologii schorzenia narządu słuchu, pomimo tego, iż dowód taki przy jednoczesnym wystąpieniu wątpliwości, co do etiologii schorzenia słuchu był wręcz wymagalny,

2. art. 76 § 1 kpa, przez odmówienie mocy dowodowej dokumentom urzędowo potwierdzającym określone fakty, w szczególności dotyczących istnienia czynników szkodliwych na zajmowanych stanowiskach służbowych oraz wyznaczenia skarżącego na stanowiska, w których istniały czynniki szkodliwe, przez co doszło do rażącego naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów z jednoczesnym brakiem przedstawienia przez organ przeciwdowodu,

3. art. 123 § 1 i 2 kpa, przez zaniechanie czynności, o których mowa w pkt 1, jak również nie wydaniu w tym przedmiocie stosownego postanowienia, jak również uzasadnienia zajętego stanowiska, przez co doszło do rażącego naruszenia zasad wyrażonych w art. 7 - 9 kpa.

4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, poprzez wykroczenie przez organ poza ramy tego przepisu.

Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia RWKL oraz poprzedzającego orzeczenia TWKL -jako wydanych z naruszeniem prawa, względnie ich uchylenie w całości;

W uzasadnieniu skargi szczegółowo umotywował zarzuty naruszenia przez organy art. 107 § 3 kpa. oraz art. 7, 10, 75, 77, 78, 79, 106 kpa.

Podniósł też, że w rozdziale 4 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach "Orzekanie o inwalidztwie, związku lub braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób, ułomności i śmierci z czynną służbą wojskową, a także o niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji" w § 17. 2. wskazano, że o niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji wojskowa komisja lekarska orzeka na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Cytowana ustawa w art. 12. 1 mówi, że "Niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, zaś w ust. 3 tegoż artykułu wskazuje się, że: "Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji".

W zaskarżonym orzeczeniu jak i orzeczeniu I instancji w uzasadnieniu brak jest wskazania dlaczego nie został zaliczony do żadnej z grup inwalidztwa, organ nie odniósł się do swojego stanowiska w tej materii, powodując tym samy, iż skarżący nie jest wstanie zrozumieć toku myślowego oraz przesłanek jakimi organy kierowały się przy rozstrzygnięciu. Uzasadnienie powinno bowiem odzwierciedlać tok rozumowania organu zarówno I jak i II instancji, a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Orzeczenie RWKL uchybia tym zasadom.

Skarżący wskazał też, że organ, który zgodnie z dyspozycją art. 10 kpa w zw. z art. 106 § 2 kpa załatwiający sprawę i zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, nie zawiadomił o tej czynności strony pomimo, że zwracał się o to pisemnie do organu I instancji w dniu 8 września 2008 r., wnosząc że w oparciu o § 26 rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006 r., w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zw. z art. 106 § l i 2 kpa oraz art. 10 § kpa, o pisemne zawiadomienie strony o fakcie zwrócenia się do organu II instancji o zajęcie stanowiska wraz z przesłaniem odpisu projektu orzeczenia, o którym mowa w § 26 cytowanego powyżej rozporządzenia.

Podkreślił, iż stanowisko innego organu lub/i organu wyższej instancji, do którego kierowany jest projekt orzeczenia wyrażone powinno zostać w formie przewidzianej w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 123 § l kpa). Strona powinna zostać również pisemnie powiadomiona o fakcie przesłania projektu orzeczenia wraz z dosłaniem do strony odpisu tegoż projektu, a tym samym możliwością zapoznania się z jego treścią (art. 10 kpa).

Wśród dalszych naruszeń popełnionych przez organ II instancji skarżący wskazał na nie przeprowadzenie wszystkich zawnioskowanych dowodów, które przyczyniłby się do wyjaśnienia sprawy, tym bardziej, iż w aktach sprawy znajdowały się dokumenty urzędowe (wyniki pomiarów czynników szkodliwych) przemawiające za przeprowadzeniem dowodu z niezależnego instytut medycznego na okoliczność powstania schorzenia narządu słuchu. Skarżący na etapie postępowania odwoławczego przedłożył wskazaną powyżej dokumentację urzędową, której wiarygodność i moc dowodową RWKL zakwestionowała, nie przedstawiając jednocześnie dowodów na poparcie swoich racji, przez co w sposób rażący naruszyła art. 76 § 1 Kpa.

W sprawie zostało naruszonych szereg podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zarówno przed organem I jak i II instancji, w tym m.in. wskazywane już uchybienie nie zapewnia prawa do czynnego udziału na każdym stadium postępowania administracyjnego, poprzez ograniczanie narzędzi dowodowych oraz nie podparta niczym dyskwalifikacja złożonych dowodów, w tym również dowodów o znaczeniu urzędowym.

Ponadto skarżący wskazał na oczywiste uchybienie art. 138 § 1 pkt 2 kpa który jest jednoznaczny i zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. W sprawie RWKL wyszła poza ramy przepisu, bowiem wydała rozstrzygnięcie, w którym: "uchyla zaskarżone orzeczenie w części ustalonych rozpoznań i wydaje niniejsze". Tak sformułowana sentencja orzeczenia wychodzi poza ramy określone w art. 138 Kpa. Organ zatem naruszył ww. przepis.

W odpowiedzi na skargę RWKL wniosła o jej odrzucenie.

Wskazała, że skarżący pełnił zawodową służbę wojskową od 7.09.1988r. do 31.01.2006r. - przeniesiony do rezerwy nie ze względu na stan zdrowia. W trakcie jej pełnienia nigdy nie wnosił, że jest niezdolny do służby wojskowej, ani też nigdy nie był w tym celu kierowany do WKL.

W 2007r. skarżący złożył wniosek do WBE o ustalenie prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Postępowanie przed TWKL a następnie przed RWKL toczyło się w oparciu o przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U.04.8.66 z późn. zm.). Wydane decyzje (orzeczenia) wojskowych komisji lekarskich w przedmiotowej sprawie nie stanowią bytu autonomicznego, stanowią tylko element materiału dowodowego, niezbędny do wydania decyzji właściwego organu (tj. WBE) do ustalenia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Na podstawie postępowania orzeczniczego w TWKL i RWKL ustalono rozpoznania jak w zaskarżonym orzeczeniu. Orzekany nie został zakwalifikowany do żadnej grupy inwalidzkiej, gdyż żadne z rozpoznanych schorzeń nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej.

W sprawie rozpoznane u orzekanego schorzenie oczu zakwalifikowano wg §13 pkt 4, gdzie ustawodawca przewidział kat. Z/N. Zasadą w takich przypadkach jest określenie kat. Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej. Schorzenie to nie było jednak przedmiotem postępowania odwoławczego, gdyż orzekany nie kwestionował zasadności rozpoznania, które nie miało znaczącego wpływu na ewentualne prawo do wojskowej renty inwalidzkiej. Stopień nasilenia schorzenia słuchu i skóry dłoni nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Także pozostałe schorzenia nie po wodują niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Związku schorzeń ze służbą wojskową nie ustalono, gdyż warunki służby nie miały wpływu na powstanie schorzenia wzroku, słuchu, przewodu pokarmowego i żylaków podudzia, a w przypadku schorzenia skóry dłoni, pomimo pouczenia skarżącego o potrzebie udokumentowania ekspozycji na uczulające żywice p-terbutylofenolowo-formaldehydowe w okresie służby wojskowej, takiego dokumentu orzekany nie przedstawił.

RWKL podtrzymała swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, które szczegółowo odnosi się do meritum przedmiotowej sprawy. W ocenie RWKL w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie brak jest podstaw do spełnienia żądań skarżącego.

W skardze do WSA R. M. wnosi o uchylenie orzeczenia RWKL w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, co oznacza iż nie zgadza się z ustaloną kategorią zdrowia i oczekuje określenia kat. "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Powyższe ma znaczenie w aspekcie ustalenia prawa do świadczenia rentowego. RWKL podniosła, że całość akt jednoznacznie wskazuje, iż sprawa dotyczy ustalenia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej.

RWKL podniosła, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 6.11.2000 r. sygn. akt OSA 1/00, postanowienie z dnia 31.05.2001 r. sygn. akt II S.A./Kr 387/01) oraz Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 27.10.1999 r. sygn. akt III ZP 9/99) w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową, skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie przysługuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 2005.03.09 sygn. OSK 1203/04 (niepubl.) wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy.

Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz.U. Nr 83, poz. 760 z późn.zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn.zm.).

Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27.10.1999 r. II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 2000.11.06 OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 2005.03.09 OSK 1203/04.

W sprawie nie może budzić wątpliwości, że wydanie orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tj. Dz.U. z 2004r., nr 8, poz. 66) oraz wydanego na podstawie przepisów tej ustawy Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2006r., nr 12, poz. 75). Skierowanie skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej ubiegającego się o ustalenie grupy inwalidzkiej nastąpiło przez Wojskowe Biuro Emerytalne a więc organ rentowy.

Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części braku zakwalifikowania do grupy inwalidzkiej, gdyż żadne z rozpoznanych schorzeń nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej oraz ustalającej brak związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową jest, zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wydane decyzje (orzeczenia) wojskowych komisji lekarskich w przedmiotowej sprawie nie stanowią bytu autonomicznego, stanowią tylko element materiału, niezbędnego do wydania decyzji właściwego organu (tj. WBE) do ustalenia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Sprawy takie zgodnie z art. 1 kodeksu postępowania cywilnego maja charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.).