Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SO/Łd 11/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 0001
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2, art. 245 par. 3, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 8 stycznia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2008 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. złożyła na urzędowym formularzu (PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2008 roku.

We wniosku tym skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki jest najem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68 20 Z) oraz najem nieruchomości na własny rachunek (PKD 70 20 Z). Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 971.000 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -75.529 zł. Stan obu posiadanych kont bankowych Spółka określiła jako "zerowy".

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że od czerwca 2013 roku faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej objętej jej statutowym zakresem. Jedynym dochodem Spółki jest czynsz w wysokości 500 zł miesięcznie z tytułu najmu pomieszczenia biurowego dla B sp. z o.o. Podkreśliła przy tym, że aktualnie liczy na sprzedaż własnej nieruchomości, aby zaspokoić roszczenia Skarbu Państwa, po czym w zależności od wyników postępowań podatkowych i tym samym stanu posiadania oraz kondycji finansowej podjęta będzie decyzja o dalszym prowadzeniu Spółki lub jej likwidacji. Skarżąca wskazała także, iż ostatnie bieżące i konieczne wydatki, jak usługi telekomunikacyjne, podatki od nieruchomości, niezbędne naprawy, bieżące wynagrodzenie pomocy księgowej i doradczej pokryte zostały z pożyczek wspólnika (R. R.). Drugi wspólnik od 2008 roku jest nieosiągalny (adres nieznany, poszukiwany). Ponadto skarżąca podniosła, że Spółka znajduje się w sytuacji fizycznej niewypłacalności. Dodała, że księgowy stan posiadania środków trwałych nie ma przełożenia na całkowitą zapaść gospodarczą Spółki, którą może uratować sprzedaż nieruchomości. Odmowa zwolnienia od kosztów sądowych definitywnie uniemożliwi sanację Spółki.

Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 15 listopada 2013 roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenie odpisu aktualnego (wskazanego we wniosku) bilansu oraz rachunku zysków i strat, wskazanie źródła i kwoty środków wydatkowanych miesięcznie na finansowanie bieżącej działalności Spółki, nadesłanie deklaracji podatkowych (VAT-7) z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz złożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego Spółki za 2012 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

Pismem z dnia 17 grudnia 2013 roku skarżąca poinformowała, że kwota środków wydawanych miesięcznie na finansowanie bieżącej działalności Spółki wynosi ok. 23.000 zł. Źródłem tych środków są pożyczki wspólnika oraz stały przychód z czynszu miesięcznego w kwocie 500 zł netto. Niektóre konieczne wydatki, jak podatek od nieruchomości i wynagrodzenie prezesa zarządu, pozostają niepokryte. Do pisma skarżąca załączyła wyciągi z rachunków bankowych, odpis bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2012 rok, deklaracje podatkowe VAT-7 z ostatnich trzech miesięcy, a także odpis zeznania podatkowego Spółki za 2012 rok. Powyższe pismo Referendarz sądowy potraktował jako uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 listopada 2013 roku.

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).

Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania osobie prawnej prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że przedmiotem działalności skarżącej Spółki są najem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz najem nieruchomości na własny rachunek. Wysokość kapitału zakładowego Spółki zamyka się kwotą 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy wynosi 971.000 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -75.529 zł. Konta bankowe Spółki zostały zajęte, suma blokad wynosi 678.335 zł (według stanu na dzień 21.10.2013 roku). Z wyjaśnień skarżącej wynika przy tym, że od czerwca 2013 roku faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej objętej jej statutowym zakresem. Aktualnie skarżąca liczy na sprzedaż własnej nieruchomości, aby zaspokoić roszczenia Skarbu Państwa. Ostatnie bieżące i konieczne wydatki, jak usługi telekomunikacyjne, podatki od nieruchomości, niezbędne naprawy, bieżące wynagrodzenie pomocy księgowej i doradczej pokryte zostały z pożyczek wspólnika w osobie R. R. Drugi wspólnik od 2008 roku jest nieosiągalny (adres nieznany, poszukiwany). Jednocześnie z wyjaśnień skarżącej wynika, że kwota środków wydawanych miesięcznie na finansowanie bieżącej działalności Spółki wynosi ok. 23.000 zł. Źródłem tych środków są pożyczki wspólnika oraz stały przychód z czynszu miesięcznego w kwocie 500 zł netto z tytułu najmu pomieszczenia biurowego dla B sp. z o.o. Niektóre konieczne wydatki, jak podatek od nieruchomości i wynagrodzenie prezesa zarządu, pozostają niepokryte. Ponadto analiza bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2012 rok wskazuje, że wysokość straty netto skarżącej wzrosła z kwoty -33.276,69 zł do kwoty -75.529,77 zł.

W tym stanie sprawy, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Skarżąca wykazała bowiem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wpisu od tejże skargi.

Jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania Referendarz sądowy uznał za przedwczesny. Podkreślić bowiem należy, że partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej świadczy wprawdzie o występującym obecnie braku zdolności płatniczych, niemniej jednak z nadesłanego pisma z dnia 17 grudnia 2013 roku wynika, że skarżąca podjęła działania zmierzające do znalezienia inwestorów w branży, którzy dofinansowaliby spółkę poprzez przystąpienie do niej lub nabycie majątku. Okoliczność ta nie pozwala zatem na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącą. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Jednakże odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

AK.