Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 444/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 6, art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Bożena Dąbkowska-Mastalerek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. .S na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy K. do rozpoznania wniosku J. S. z dnia 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 września 2011 r. J. S. zwrócił się do Wójta Gminy K. – w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej – o pilne wskazanie wszystkich numerów działek, w szczególności działek drogowych, które Gmina nabyła w drodze komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a jeśli w sprawie nabycia ww. działek zapadły jakieś decyzje administracyjne lub były wydawane zaświadczenia o ich nabyciu, o wydanie ich odpisów wraz ze wszelkimi załącznikami.

W dniu 21 października 2011 r. J. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 30 września 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, wskazując, że organ, pomimo upływu z dniem 14 października 2011 r. ustawowego terminu do udzielenia informacji, nie udostępnił jej, co świadczy o jego zwłoce w tym zakresie. Wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wniósł także o podjęcie przez Sąd postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art. 155 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na powtarzające się istotne naruszenia prawa, jakich – jego zdaniem – dopuszcza się organ.

Udzielając odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania w sprawie, argumentując, że w dniu 6 grudnia 2011 r. wezwał skarżącego do wykazania powodów, dla których spełnienie zawartego we wniosku żądania jest szczególnie istotne dla interesu publicznego wskazując, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej.

W załączonym do akt administracyjnych piśmie z 8 grudnia 2011 r. (doręczonym wnioskodawcy w dniu 14 grudnia 2011 r.) organ poinformował skarżącego, że żądane informacje polegające na wskazaniu wszystkich numerów działek, które Gmina K. nabyła w drodze komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191, ze zm.) oraz wydaniu odpisów wraz ze wszelkimi załącznikami decyzji administracyjnych w sprawie ich nabycia oraz wydawanych zaświadczeń o ich nabyciu - są informacją przetworzoną. Urząd nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową żądaną informacją. Jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających m.in. na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej, przeprowadzenie odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów oraz usuwania danych chronionych prawem. Wytworzenie dokumentu żądanej treści wskazuje na proces jej przetworzenia, a żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. W myśl natomiast art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, uzyskanie tego typu informacji możliwe jest w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny.

W piśmie tym organ pouczył skarżącego, że nieusunięcie braku wniosku w zakreślonym terminie 7 dni od otrzymania wezwania spowoduje rozpatrzenie wniosku na podstawie posiadanych materiałów dowodowych, w których nie wykazano istnienia interesu prawnego.

Jednocześnie poinformowano skarżącego, że żądane informacje zawarte we wniosku J. S., przekazanym pocztą elektroniczną z adresu syna – W. S., zostały częściowo przekazane przez organ pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], stanowiącym odpowiedź na wniosek W. S., na adres będący jednocześnie adresem ojca: W., ul. [...]. Zakres przekazanych informacji obejmował spis oznaczony symbolem [...], utworzony na podstawie decyzji komunalizacyjnych Wojewody [...] z 1993 r. stwierdzających nabycie przez Gminę K. z mocy prawa nieodpłatnie gminnych dróg publicznych oznaczonych numerami ewidencyjnymi (nr działek) poszczególnych obrębów geodezyjnych.

W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

W ocenie Sądu skarga na bezczynność Wójta Gminy K. w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Informację publiczną w świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, które używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż w sprawie tej spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy. Wójt Gminy K. jest bowiem organem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowana informacja dotycząca numerów działek, w szczególności działek drogowych, które Gmina nabyła w drodze komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a także zapadłych w sprawie nabycia ww. działek decyzji administracyjnych lub zaświadczeń o ich nabyciu wraz z wszelkimi załącznikami, stanowi informację publiczną.

Żądanie udostępnienia tego typu informacji zawiera się w dyspozycji przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit c ustawy, który stanowi, iż udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok WSA z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. II SAB/Wa 19/07, Lex nr 368235, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ w piśmie z 8 grudnia 2011 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej wezwał go do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, gdyż jest to informacja przetworzona. Organ poinformował, iż nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową żądaną informacją. Jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających m.in. na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej, przeprowadzenie odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów oraz usuwania danych chronionych prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05 wyraził pogląd, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego.

Mając powyższe na względzie, należy co do zasady podzielić stanowisko organu, że wniosek skarżącego, oceniany w całości, dotyczy informacji przetworzonej. Dokonując jednak szczegółowej analizy poszczególnych żądań zawartych w tym w wniosku można dojść do wniosku, że nie wszystkie zawarte w nim żądania wymagają przetworzenia posiadanej przez organ informacji.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż organ w piśmie z 8 grudnia 2011 r. skierowanym do skarżącego poinformował go, że żądane przez niego informacje zostały częściowo przekazane przez organ pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], stanowiącym odpowiedź na wniosek jego syna W. S., na adres będący jednocześnie adresem ojca: W., ul. [...]. Zakres przekazanych informacji obejmował spis oznaczony symbolem [...], utworzony na podstawie decyzji komunalizacyjnych Wojewody [...] z 1993 r. stwierdzających nabycie przez Gminę K. z mocy prawa nieodpłatnie gminnych dróg publicznych oznaczonych numerami ewidencyjnymi (nr działek) poszczególnych obrębów geodezyjnych.

Z powyższego stanowiska organu wynika zatem, że nie całość żądania zawartego we wniosku skarżącego dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej. Jeżeli zatem żądanie wnioskodawcy, w zakresie niewymagającym przetworzenia jest możliwe do samodzielnego uwzględnienia, to organ w tym zakresie powinien udostępnić żądaną informację publiczną.

Organ nie może zwolnić się z tego obowiązku powołując się na fakt, że żądane informacje zostały częściowo przekazane w odpowiedzi na wniosek syna skarżącego W. S., na adres tożsamy z miejscem zamieszkania skarżącego.

Odnośnie natomiast tej części wniosku, która dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej to na organie spoczywa obowiązek ustalenia, czy wnioskodawca spełnia przesłankę wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, będącą warunkiem uzyskania informacji publicznej przetworzonej tj. czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Trzeba przy tym pamiętać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż to na podmiotach zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek wykazania braku u wnioskodawcy przesłanki ustawowej, koniecznej dla udzielenia informacji przetworzonej. Jeżeli więc wnioskodawca żądający takiej informacji nie wykaże, po wezwaniu, szczególnie istotnego interesu publicznego dla jej udzielenia, podmiot zobowiązany powinien wydać na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy decyzję odmawiającą udzielenia informacji, a w jej uzasadnieniu wykazać brak szczególnego interesu publicznego wnioskodawcy.

Biorąc zatem pod uwagę dotychczasowe działania podjęte przez Wójta Gminy K. w celu rozpatrzenia wniosku skarżącego z 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzut bezczynności organu należy uznać za uzasadniony. Skarżącemu nie udzielono bowiem w całości, ani w części żądanej informacji, także w zakresie nie wymagającym jej przetworzenia. Organ nie wydał też decyzji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy odmawiającej udostępnienia żądanej informacji publicznej.

Jednocześnie, mając na uwadze, iż skarżący w zakreślonym terminie nie odpowiedział na wezwanie organu do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej Sąd stwierdził, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak sentencji wyroku.

W przedmiocie przyznania adwokatowi wynagrodzenia za poniesione i nieopłacone koszty pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).