Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 308/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 5.
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 27 marca 2019 r. B. P. wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...]r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. ustalającą podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 53 lokal 5A za 2016 r. w kwocie 50 zł.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, organ pierwszej instancji na zasadzie kontynuacji decyzją z [...] roku ustalił B. P. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 53 lokal mieszkalny 5A za 2016 rok w kwocie 50,00 zł, opodatkowując 50,85 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych oraz 25,28 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Od decyzji tej strona złożyła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, znak: [...], uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z 9 maja 2016 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego za 2016 rok. W odpowiedzi na wezwanie organu strona złożyła informację w podatku od nieruchomości IN-1, deklarując do opodatkowania: 50,85 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Pismem z dnia 21 lipca 2016 roku organ pierwszej instancji wezwał stronę do skorygowania informacji.

W odpowiedzi B. P. nadesłała informację w podatku od nieruchomości IN-1, deklarując do opodatkowania: 50,85 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych oraz 24,92 m2 (602,00 m2 * 42/1020) powierzchni gruntów pozostałych, składając jednocześnie wyjaśnienia. Postanowieniem z 21 września 2016 roku organ pierwszej instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a następnie decyzją z dnia [...] roku nr [...] organ ustalił B. P. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 53 lokal mieszkalny 5A za 2016 rok w kwocie 50,00 zł, opodatkowując 50,85 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych oraz 25,28 m2 powierzchni gruntów pozostałych. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, znak: [...], uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie postanowieniem z 3 lipca 2017 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2016-2017. W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z [...]roku nr [...], Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 207 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 1a, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 oraz art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 716 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej w Ł. nr XX/446/15 z 18 listopada 2015 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.U. Woj. [...] z 2015 r., poz. 4526) ustalił podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 50 zł.

Na skutek rozpatrzenia wniesionego przez stronę odwołania wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. SKO w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie strona podważa opodatkowanie 25,28 m2 powierzchni gruntów pozostałych wskazując, że udział w użytkowaniu wieczystym powinien być liczony od innej powierzchni. Jak wynika z akt sprawy, a przede wszystkim ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych B.P. jest właścicielem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr 5A, położonego w Ł., przy ul. A 53, powierzchni użytkowej 50,85 m , dla którego jest prowadzona księga wieczysta KW nr [...]. Jak wynika z działu I Sp. właściciele objętego tą księgą lokalu są współwłaścicielami w 42/1000 częściach części budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w takiej samej części użytkownikami wieczystymi przez czas do dnia 18 lipca 2078 roku działki gruntu nr 294/2 - z nieruchomości KW nr [...]. Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków oraz księgi wieczystej KW nr [...] działka gruntu nr 294/2, w obrębie S-2, posiada powierzchnię 602,00 m2, stąd też obciążający stronę udział wynosi 25,28 m.

Organ wyjaśnił, że z mających zastosowanie przepisów ustawy o własności lokali wynika, iż prawem głównym jest prawo własności lokalu, a prawem akcesoryjnym i związanym z nim jest udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Kolegium wskazało, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy pomimo braku wskazania prawa użytkowania wieczystego w dziale II księgi prowadzonej dla gruntu KW nr [...], przy jednoczesnym wskazaniu w dziale I - O tej księgi odrębnych własności lokali, wpis udziału związanego z odrębną własnością lokalu w dziale I Sp księgi prowadzonej dla lokalu KW nr [...] jest wystarczający dla uznania, iż został dokonany wpis konstytutywny odrębnej własności lokalu wraz z akcesoryjnym prawem użytkowania wieczystego. Zgodnie art. 25 ust. 1 pkt 1 u.k.w.h. w dziale I dokonuje się wpisów praw związanych z własnością. W dziale I Sp księgi prowadzonej dla odrębnej własności lokalu KW nr [...] wpisano udział w użytkowaniu wieczystym, stąd też to akcesoryjne prawo związane z odrębnym lokalem mieszkalnym powstało, pomimo braku wskazania tego udziału w dziale II księgi prowadzonej dla gruntu KW nr [...].

Organ wyjaśnił ponadto, że zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Nie należy to bowiem do kompetencji organów administracji publicznej. Domniemanie może być obalone jedynie albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w innym postępowaniu sądowym, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu. Kolegium wskazało, że przedmiotowa nieruchomość gruntowa, oznaczona w ewidencji gruntów jako "B", tzn. tzn. zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1034 z późn. zm.) "tereny mieszkaniowe'", stanowi grunt podlegający podatkowi od nieruchomości. Odwołując się do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1629 z późn. zm.), organ wskazał, że podstawę wymiaru podatków świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. A zatem o zaliczeniu danego gruntu do poszczególnych kategorii, decydują zawarte zapisy w ewidencji gruntów, która jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, decydujące znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy z niej wynikające. Organy podatkowe są związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i zgodnie z nimi ustalają wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych, jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że strona w postępowaniu podatkowym nie można podważać przypadającego nią udziału 42/1000 w działce gruntu nr 294/2, o powierzchni 602,00 m , wynoszącego 25,28 m. Stąd też Kolegium nie uwzględniło wniosku dowodowego strony o ponowne wystąpienie do Wspólnoty Mieszkaniowej, Zarządu Lokali Miejskich i organu pierwszej instancji, ponieważ przedmiotem tego dowodu miałyby być okoliczności nie mające znaczenia dla sprawy, a zatem żądane wystąpienie nie jest niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu przed organem podatkowym strona nie może skutecznie wykazywać, że wpisy w księgach wieczystych są wadliwe, ponieważ organy podatkowe są tymi wpisami związane, nie mogąc samodzielnie czynić przeciwko nim przeciwdowodów w rozumieniu art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ wskazał jednak, że daje się zauważyć, iż udział przypadający na stronę jest nieprawidłowy, ponieważ jak wynika z akt sprawy suma udziałów wynosi 1020. Sytuacja taka w ocenie organu powstała wskutek wyodrębnienia oddzielnej nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 53, składającej się z działek 294/4 o powierzchni 58,00 m i 294/5 o powierzchni 72,00 m, oznaczonych w ewidencji symbolem Bi, objętych odrębną księgą wieczystą [...], przy jednoczesnym pozostawieniem udziału 42/1000.Organ podkreślił, że strona może podważać ten udział wyłącznie poprzez roszczenie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym z art. 10 ust. 1 u.k.w.h. Stronę, poza udziałem w użytkowaniu wieczystym, obciąża także 141,82m powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, co wynika z ewidencji gruntów, księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu oraz składanej przez stronę informacji, czego strona nie podważa w przedmiotowym postępowaniu podatkowym.

Tym samym w ocenie SKO w Ł. organ podatkowy I instancji dokonał prawidłowego obliczenia podatku od przedmiotowej nieruchomości, w sposób znajdujący oparcie we wskazanych powyżej przepisach powszechnie obowiązującego prawa oraz prawa miejscowego, a ponadto przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., opierając decyzję o wiążące dane wynikające z danych znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków, a także złożonej informacji na potrzeby podatku od nieruchomości za wskazany okres.

W skardze do sądu administracyjnego B. P. wniosła o uchylenie decyzji SKO w Ł. z [...] r. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. prawa procesowego - art. 216, art. 123 § 1 o art. 200 § 1 ustawy Ordynacja Podatkowa, poprzez brak ustosunkowania się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym powodów i wyjaśnień składanych przez podatnika, oraz brak wskazania przyczyn, dla których1 tym dowodom organ podatkowy odmówił wiarygodności;

2. prawa materialnego, w szczególności art. 21 § 5, art. 187 § 1 oraz art. 191 w związku z art. 210 § 4 ustawy Ordynacji Podatkowa oraz art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez:

- wyliczenie błędnej powierzchni gruntu stanowiącej podstawę opodatkowania - jest 25,28 m2, powinno być 24,82 m2, tym samym prawidłowa wysokość podatku od gruntów pozostałych powinna wynosić 11,66 zł, a nie jak wyliczył Urząd 11,87 zł.

- błędne i wbrew logice przyjęcie, że 1020/1000 części wspólnych stanowi 100% nieruchomości, a co za tym idzie przyjęcie za podstawę do opodatkowania wirtualnej powierzchni nieruchomości -zgodnie z wypisem z rejestru gruntów powierzchnia działki nr 294/2 wynosi 602 m2, a z wyliczenia organu podatkowego wynosi 614,01 m2, a tym samym bezprawne pobieranie podatku od gruntu od nieistniejącej powierzchni (łącznie 12,01m2).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

W piśmie procesowym z 17 września 2019 r. skarżąca przedstawiła dodatkowe argumenty na poparcie swojego stanowiska w sprawie.

W piśmie procesowym z 26 września 2019 r. organ realizując zobowiązanie nałożone przez sąd ustosunkował się do argumentacji zawartej w piśmie skarżącej z 17 września 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm. dalej jako "P.g.k."), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków

Powołując się na dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe winny zawsze uwzględniać, iż reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13. W wyroku z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że, uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości (także rolnego), tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 P.g.k.). W drugiej grupie znajdują się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca ponad wszelką wątpliwość kwestionuje nie wielkość udziału w nieruchomości wspólnej i w prawie użytkowania wieczystego gruntu (42/1000), lecz sam sposób wyliczenia ilości metrów kwadratowych działki gruntu przypadających na 1/1000 udziału, z czego wynika ilość metrów kwadratowych przypadających na ułamek. Innymi słowy skarżąca kwestionuje wynikające z ewidencji dane bezwzględnie wiążące, które nie mogą być korygowane przez organ w toku postępowania podatkowego.

Stąd też zarzut naruszenia art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o opłatach i podatkach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019r., poz. 1170) nie może być uznany za usprawiedliwiony.

Jest przy tym oczywiste, co dostrzegł także organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że wyliczenie powierzchni działki czyli przedmiotu opodatkowania jest błędne i prowadzi do nieprawidłowego wniosku, że suma udziałów wynosi 1020/1000. Jednak, jak trafnie podniósł organ odwoławczy, postępowanie podatkowe nie jest polem właściwym do prostowania tego typu błędów z uwagi na związanie organów treścią art. 21 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z 17 maja 1989r.

Jednocześnie, w kontekście treści skargi i stanowiska prawnego skarżącej prezentowanego w toku całego postępowania podatkowego podkreślić wypada, że prymat danych z ewidencji gruntów dotyczy także sporów co do obszaru i granic nieruchomości.

Za utrwalony uznać należy pogląd doktryny, że w razie niezgodności opisu nieruchomości w księdze wieczystej z danymi ewidencji gruntów i budynków, pierwszeństwo mają dane z ewidencji a nie wpisane do księgi wieczystej. Dane te bowiem, stosownie do art. 21 ustawy P.g.k., są jedyną podstawą oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych

Należy więc przyjąć, że dopóty dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący, przed danymi ujawnionymi w księdze wieczystej, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r., o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707).

Nie mają również usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia prawa procesowego. W ocenie sądu I instancji strona skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, wyznaczony został (kilka razy) siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się przez stronę, z którego strona mogła skorzystać.

Organ odwoławczy wskazał przyczyny, dla których odmówił przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę tj. żądania wyjednania określonych dokumentów od Zarządu Lokali Miejskich i innych podmiotów. Sąd podziela stanowisko, że ze względów zaprezentowanych powyżej dowody te okazały się zbędna dla rozstrzygnięcia.

Bezpodstawne są też zarzuty naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Zebrany materiał dowodowy okazał się wystarczający dla rozstrzygnięcia, zaś jego ocena dokonana przez organ nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. W tej sytuacji wypada stwierdzić, że odmienna ocena dowodów zaprezentowana przez skarżącą nie może być przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli ocena dokonana przez organ jest racjonalna i spełnia zasady logiki i doświadczenia życiowego.

Jedynie na marginesie podnieść należy, że co do zasady spór między stronami dotyczył zagadnienia prawnego, to jest tego, czy w postępowaniu podatkowym można zwalczać zapisy ewidencji gruntów i budynków oraz rozstrzygnięcia pierwszeństwa w stosowaniu określonej regulacji prawnej, wobec czego ocena dowodów ma znaczenie marginalne.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

ak