Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 557/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 126, art. 145a par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wszczęcia postępowań po utracie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoje postanowienie wydane w pierwszej instancji z dnia 21 marca 2016 r. (nr [...]) o odmowie uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]) uchylającego w całości postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r. (nr [...]) i orzekającego o odmowie wznowienia postępowania z wniosku A. B. z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wszystkich postępowań wszczętych po utracie świadczenia pielęgnacyjnego.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r. (nr [...]) i orzekło o odmowie wznowienia postępowania z wniosku A. B. z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wszystkich postępowań wszczętych po utracie świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 18 grudnia 2013 r. wpłynęło do Prezydenta Miasta pismo – wniosek A. B., złożony na podstawie art.145a § 1 k.p.a. o wznowienie postępowania w sprawie jego wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w specjalnym trybie ("z pominięciem właściwości"), w którym wnioskodawca powoływał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13), wskazując, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), zostały uznane za niekonstytucyjne.

W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że postępowanie ws. wniosku o przyznanie ww. świadczenia w specjalnym trybie nie może zostać wznowione, ponieważ nie zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji, a ponadto przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym nadal toczy się postępowanie ws. zażalenia na postanowienie organu z dnia 19 września 2013 r. (nr [...]) w sprawie odmowy wszczęcia na wniosek A. B. postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w specjalnym trybie.

W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta w dniu 7 stycznia 2014 r. wydał – na podstawie art. 145a § 1 i art. 149 § 3 k.p.a. - postanowienie (nr [...]), którym orzekł o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego wniosku (z 18 grudnia 2013 r.) o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym ("z pominięciem właściwości").

Na postanowienie to zostało złożone zażalenie, które zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]) uchylającym w całości postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r. (nr [...]) i orzekającym o odmowie wznowienia postępowania z wniosku A. B. z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wszystkich postępowań wszczętych po utracie świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu Kolegium zwróciło uwagę, że w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r. (data wpływu do organu – 18.12.2013 r.) A. B. wniósł na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. o: "wznowienie wszystkich postępowań, które wszczął po utracie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz wszystkich świadczeń w jakiej bądź formie i nazwie z tytułu faktycznej opieki nad chorą matką. Dotyczy to – jak wskazał – jego wniosków o specjalny zasiłek opiekuńczy, o wydanie decyzji na świadczenie z pominięciem właściwości itd. Żąda – jak wskazał - wznowienia każdego postępowania, które miało związek z dziś już orzeczonym przez TK niekonstytucyjnym pozbawieniem go od 1 lipca 2013 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego".

Mając to na uwadze Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca nie wskazał których decyzji ostatecznych dotyczy jego żądanie wznowienia postępowania. Organ zauważył, że w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego (czy też innego świadczenia przysługującego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą) nie została wydana żadna decyzja administracyjna; ani w sprawie utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 30 czerwca 2013 r., ani w sprawie nabycia prawa do jakiegokolwiek świadczenia z tytułu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny po 30 czerwca 2013 r., tak więc w tym stanie rzeczy brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawach, o których mowa we wniosku o wznowienie z dnia 17 grudnia 2013 r.

A. B. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym") pismem z dnia 12 listopada 2014 r. wniósł o wznowienie wszelkich postępowań dotyczących utraconego świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się tym razem na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13).

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2015 r. (sygn. akt III SAB/Gd 38/15) – na skutek złożonej skargi na bezczynność - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku: 1/ zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania wniosku A. B. z dnia 12 listopada 2014 r. dotyczącego wznowienia postępowania i wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 21 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami spraw; 2/ stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz 3/ odrzucił wniosek skarżącego o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Po otrzymanych w dniu 8 marca 2016 r. wyjaśnieniach A. B., dotyczących sygnatur akt, odnośnie których we wniosku z dnia 12 listopada 2014 r. żąda on wznowienia postępowania (m.in. sprawy o nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 9 marca 2016 r. postanowienie (nr [...]) o wznowieniu postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2014 r. (sygn. akt [...]) o uchyleniu w całości postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 7 stycznia 2014 r. (nr [...]) orzekając w nim o odmowie wznowienia na wniosek A. B. wszystkich postępowań wszczętych po utracie przez wnioskodawcę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Po wznowieniu postępowania, postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze - na podstawie art. 151 § 1 oraz art. 145a § 1, art. 147 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej: "k.p.a.") - postanowiło odmówić uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]).

W uzasadnieniu organ wskazał, że powoływany przez stronę we wniosku o wznowienie z dnia 12 listopada 2014 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy powołanej w punkcie 1. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji - również nie może stanowić podstawy do przywrócenia pobieranego w innym stanie prawnym świadczenia pielęgnacyjnego. Organ zwrócił m.in. uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku stwierdził, iż "skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych".

W tej sytuacji zdaniem organu należało uznać, że powoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. w żaden sposób nie zmienił sytuacji prawnej wnioskodawcy i nie może stanowić podstawy do uchylenia ostatecznego postanowienia z dnia 14 marca 2014 r. wydanego w przedmiocie odmowy wznowienia wszystkich postępowań wszczętych po utracie przez wnioskodawcę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Strona zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie art. 145a §1 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z sentencją wyroku TK.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144, art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145a, art. 147 w związku z art. 126 k.p.a., utrzymało w mocy ww. postanowienie wydane w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że strona w podaniu z dnia 12 listopada 2014 r., doprecyzowanym w piśmie z dnia 3 marca 2016 r., wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2014 r. Organ wskazał, że przepis art. 145a § 1 k.p.a. zawiera przesłankę wznowienia postępowania związaną z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, niemniej jednak dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy orzeczenie Trybunału odnosi się do przepisu prawa, na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna (postanowienie). Tymczasem art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego zgodność z Konstytucją zakwestionował Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. nie stanowił podstawy wydania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2014 r. (nr [...]). Słusznie, zatem Kolegium w postanowieniu wydanym w pierwszej instancji uznało, że wyrok TK z dnia 21 października 2014 r. w żaden sposób nie zmienił sytuacji prawnej wnioskodawcy i nie może stanowić podstawy do uchylenia postanowienia, o które wnosi wnioskodawca. Jednocześnie należy zauważyć, że kwestionowane rozstrzygnięcie oparte zostało na właściwej podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b; przepis ten stosuje się do postanowień (art. 126 k.p.a.).

A. B. zaskarżył opisane wyżej postanowienie z dnia 12 kwietnia 2016 r. (nr [...]) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w piśmie z dnia 21 kwietnia 2016 r. obejmującym łącznie skargi na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawach o nr: [...]; [...]; [...] i [...] (zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2016 r. ww. skargi zawarte w ww. piśmie zostały rozdzielone i wyłączone do odrębnego ich rozpoznania w sprawach dotyczących ww. postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego). W skardze skarżący wniósł o:

1/ uchylenie wszystkich wyszczególnionych postanowień wydanych w sprawie o wznowienie postępowań o świadczenie pielęgnacyjne, tj. o jego przywrócenie w pełnej kontynuacji po wyroku TK K 38/13;

2/ łączne rozpatrzenie wszystkich spraw dotyczących tych postanowień;

3/ sprawdzenie czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) nie naruszyło prawa rozpatrując wniosek o wznowienia jako kilka oddzielnych wznowień, wbrew temu wnioskowi;

4/ sprawdzenie czy SKO nie złamało prawa w kwestii wniosku o wznowienie, gdzie został jasno określony zakres i przedmiot sprawy objętej wnioskiem, bez potrzeby wzywania skarżącego i to w tak krótkim (7-dniowym) terminie do wskazania przez niego sygnatur spraw objętych wnioskiem o wznowienie;

5/ uchylenie wszystkich wcześniejszych postanowień w sprawie o świadczenie pielęgnacyjne w związku z ostatnią ustawą zmieniającą, która tego świadczenia pozbawiała skarżącego w sposób niekonstytucyjny, co wielokrotnie stwierdził TK;

6/ nakazania SKO oraz Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w T. wydania stosownych decyzji przywracających poprawnie nabyte prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej kontynuacji, ze stosownymi zadośćuczynieniami i nawiązkami itd.;

7/ zwolnienie z wszelkich kosztów postępowania w sprawie z powodu biedy.

Skarżący wskazał, że władze państwowe wygaszając prawomocne decyzje i dokonując niekorzystnych dla dużej grupy korzystającej ze wsparcia finansowego zmian stanu prawnego dopuściły się naruszenia zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa i ochrony praw nabytych, które to zasady stanowią podstawę demokratycznego państwa prawnego, jak również naruszenia konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości społecznej, godząc w konstytucyjne nakazy ochrony rodziny i opieki nad rodziną, oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i faktycznej. Takie różnicowanie niepełnosprawnych i opiekunów w otrzymaniu świadczenia pielęgnacyjnego nosi znamiona arbitralności i nie znajduje uzasadnienia w aksjologicznych podstawach ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wyrażone stanowisko, jak też przedmiotowy wyrok TK i jego moc powszechnie obowiązująca, wskazują – w ocenie skarżącego – na to, że został bezprawnie pozbawiony świadczenia pielęgnacyjnego, czego zadośćuczynieniem ma być zwrócenie mu praw poprawnie nabytych. Z tego powodu wnosi, by Sąd w pełni rozsądził działania Kolegium w niniejszej sprawie i skutecznie przywrócił mu świadczenie pielęgnacyjne w kontynuacji, czyniąc zarazem zadość koniecznym i stosownym naprawieniom szkód, jakie sankcjonują wiążące wyroki TK.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W ocenie organu zarzuty skargi nie podważają prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie odmowy wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (pkt 2). Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania jego z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie było wydane w trybie wznowienia postępowania postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego weryfikujące - w oparciu o wskazaną w art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", podstawę wznowieniową – ostateczne postanowienie ww. Kolegium - wydane także po wznowieniu postępowania – orzekające o uchyleniu w całości pierwszoinstancyjnego postanowienia i odmowie wznowienia postępowania z wniosku A. B. z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wszystkich postępowań wszczętych po utracie świadczenia pielęgnacyjnego.

Innymi słowy, przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie mogła być wyłącznie ocena zasadności (prawidłowości) dokonanej przez organy administracji odmowy prowadzenia postępowania administracyjnego i rozpoznania w jego ramach żądania skarżącego (polegającego na "wznowieniu wszystkich postępowań wszczętych po utracie świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego z tytułu faktycznej opieki nad matką), które – w ocenie skarżącego – winno zostać "ponownie" rozpoznane z uwagi na wydany w dniu 21 października 2014 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 38/13).

Zgodnie bowiem z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego otwiera zatem możliwość weryfikacji decyzji (a także w oparciu o art. 126 k.p.a. do postanowień), które zostały wydane pod rządami aktu normatywnego, wobec którego Trybunał stwierdził jego niezgodność z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą.

W tym kontekście wskazać należy, iż powołanym jako podstawa wznowieniowa wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: 1/ Art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, 1623 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 559 i 567) jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2/ Art. 17 ust. 1b ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

W uzasadnieniu stwierdził m.in., że "skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest stwierdzenie, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być przez ustawodawcę traktowani jako podmioty należące do tej samej klasy. Nie mogą być zatem - co do zasady - traktowani w sposób odmienny. W stanie prawnym sprzed wydania wyroku Trybunału ich sytuacja prawna była zróżnicowana. Zróżnicowanie to było powiązane z określeniem momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jako istotnego kryterium regulacji prawnej. Trybunał nie podważył założenia, że okres życia, w którym pojawia się niepełnosprawność, może mieć związek z oceną posiadania przez daną osobą majątku pozwalającego na samodzielne zapewnienie sobie godziwej egzystencji. Jednak dotychczasowy sposób zastosowania przez ustawodawcę tego kryterium prowadził do arbitralnego zróżnicowania w obrębie tej samej grupy podmiotów podobnych.

Ustawodawca zobowiązany jest precyzyjnie określić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Za punkt wyjścia musi jednak przyjąć jednakowe traktowanie takich opiekunów niezależnie od istniejącego już w ustawie preferencyjnego traktowania opiekunów niepełnosprawnych dzieci.

Wykonanie niniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wymaga podjęcia działań ustawodawczych, które doprowadzą do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Trybunał nie przesądza, jaki model ustalenia świadczeń dla tych opiekunów należy przyjąć. Ustawodawca ma w tej kwestii pewien margines swobody. Powinien wszakże uwzględnić zarówno możliwości finansowania świadczeń z budżetu państwa, jak i uszanować poprawnie nabyte prawa osób, które korzystają obecnie ze świadczeń w zaufaniu do państwa.

Skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, który - biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii - powinien tego dokonać bez zbędnej zwłoki".

Mając powyższe na uwadze należy raz jeszcze wskazać, że przedmiotem weryfikacji przez Kolegium w niniejszej sprawie było ostateczne postanowienie odmawiające wznowienia – na żądanie strony – "wszystkich postępowań wszczętych po utracie świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego z tytułu faktycznej opieki nad matką". Zaznaczyć należy, że zarówno w dacie wystąpienia skarżącego z takim żądaniem do organu (w grudniu 2013 r. na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r.; sygn. akt K 27/13), jak też w stanie prawnym "kształtowanym" wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), brak było w istocie możliwości (podstawy prawnej) uczynienia zadość żądaniu skarżącego i wznowienia postępowania w sprawie "wszystkich postępowań wszczętych po utracie świadczenia pielęgnacyjnego". Przede wszystkim należy zaznaczyć, że po 30 czerwca 2013 r. nie została wydana w stosunku do skarżącego żadna decyzja w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - decyzja przyznająca skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z dnia 14 grudnia 2010 r. (nr [...]) wygasła z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r., natomiast wszelkie próby skarżącego zainicjowania postępowania (czy to z wniosku o przyznanie "świadczenia pielęgnacyjnego w trybie specjalnym", czy to o orzeczenia przez organ o przywróceniu utraconego z dniem 30 czerwca 2013 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego) kończyły się rozstrzygnięciami procesowymi (w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania). Niemniej jednak podkreślenia wymaga, że powoływany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. nie mógł stanowić skutecznej podstawy wznowieniowej w sprawach dotyczących utraconego przez skarżącego z dniem 30 czerwca 2013 r. świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazać należy, że sam Trybunał w powołanym wyroku stwierdził, iż wyrok ten nie skutkuje "wykreowaniem "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa". Oznacza to, że sam wyrok – zalecający podjęcie przez ustawodawcę określonych działań mających na celu wyeliminowanie zróżnicowania sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawymi z uwagi na moment powstania niepełnosprawności ich podopiecznych (i w takim tylko zakresie stwierdzający niezgodność art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 32 ust. 1 Konstytucji) – nie "kreował" prawa, a więc nie dawał materialnoprawnej podstawy prawnej do przyznania czy przywrócenia skarżącemu utraconego z dniem 30 czerwca 2013 r. na jego podstawie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki sprawowanej nad matką. Słusznie zatem organy administracji przyjęły, że wyrok ten – choć orzeczono w nim o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w wyżej wskazanym zakresie – nie zmienił w istocie sytuacji prawnej wnioskodawcy (skarżącego). Innymi słowy, powołany wyrok Trybunału nie mógł skutkować "otwarciem" drogi do rozpoznania w ramach postępowania administracyjnego żądania skarżącego dotyczącego przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (poprzez orzeczenie "na nowo" o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego czy też przywrócenie mu tego prawa, utraconego na skutek wygaśnięcia z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. decyzji z dnia 14 grudnia 2010 r. przyznającej mu to świadczenie). Tym samym powołany wyrok nie mógł stanowić podstawy do uchylenia wydanego w marcu 2014 r. (po wydaniu przez Trybunał wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r.), ostatecznego postanowienia o odmowie wznowienia "wszystkich postępowań wszczętych po utracie świadczenia pielęgnacyjnego", gdyż w istocie – tak jak wyrok Trybunału z grudnia 2013 r. – także wskazany jako podstawa wznowieniowa w niniejszym postępowaniu wyrok Trybunału z października 2014 r., nie dawał skarżącemu jakiejkolwiek możliwości uzyskania czy też restytucji prawa do uprzednio otrzymywanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Z tego powodu należało przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 144, art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145a, art. 147 w związku z art. 126 k.p.a., postanowienia odmawiające – po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego w trybie wznowieniowym – uchylenia ostatecznego (dotychczasowego) postanowienia z dnia 14 marca 2014 r., są zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, podniesione w skardze zarzuty nie mogły mieć jakiegokolwiek znaczenia dla oceny kontrolowanych w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięć.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.