Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1043/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 120, art. 122, art. 125 § 1, art. 127, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192, art. 200 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi KM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] r. Nr [...];


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Burmistrz Miasta i Gminy S., na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p."), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. – dalej: "u.p.o.l.") oraz uchwały nr [...] Rady Miejskiej Gminy S. z [...] października 2016 r. w sprawie ustalenia stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 6595) ustalił [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podatnik pozostawał i nadal pozostaje właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości S. W., oznaczonej numerem geodezyjnym [...] (obręb geodezyjny [...]). Nieruchomość ta zabudowana jest wieloma budynkami, w których mieściła się [...] "[...]" w P.. Przedmiotową nieruchomość strona kupiła w dniu [...] października 1998 r. od Syndyka Masy Upadłościowej w/w Zakładu.

Organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż podatnik od wielu lat odwoływał się od decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, a składane przez niego informacje podatkowe nie obejmowały wszystkich położonych na nieruchomości budynków, w 2011 r. organ zlecił biegłemu wykonanie opinii dotyczącej określenia stanu obiektów, zlokalizowanych na terenie działki nr [...]. W dniu [...] marca 2011 r. powołany biegły z uprawnieniami budowlanymi sporządził opinię dotyczącą obiektów położonych na działce nr [...] w [...], wskazując, że na nieruchomości znajduje się wiele budynków o różnej konstrukcji i stopniu zniszczenia o łącznej powierzchni użytkowej 2.593,87 m2, w tym: garaże o powierzchni użytkowej: 77,41 m2 i pozostałe budynki o powierzchni użytkowej 2.516,46 m2. Według biegłego wszystkie te obiekty spełniały kryteria "budynku", jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającego fundament i dach.

Podatnik w kolejnych latach również zaskarżał i podważał podstawy wymiaru podatku od nieruchomości, dlatego organ podatkowy ponownie zlecił biegłemu przeprowadzenie ekspertyzy i wydanie opinii. Biegły przeprowadził oględziny na nieruchomości dnia [...] lipca 2015 r., z których organ podatkowy dopuścił dowód z opinii technicznej na okoliczność ustalenia prawidłowej powierzchni do opodatkowania. W przedmiotowej opinii, sporządzonej po przeprowadzeniu w lipcu 2015 r. wizji lokalnej w terenie, rzeczoznawca z uprawnieniami budowlanymi nie stwierdził, że budynki położone na działce nr [...] nie są budynkami w rozumieniu prawa budowlanego, a jedynie wskazał na zły stan techniczny części obiektów oraz określił łączną powierzchnię użytkową budynków na 2.593,87 m2.

Dokonane przez biegłego oględziny nieruchomości w S. W. przeprowadzone zostały w 2011 i 2015 r. Powierzchnie budynków przyjęto zatem według danych z opinii technicznej z dnia [...] lipca 2015 r. sporządzonej przez biegłego, w tym: budynek nr [...] - "budynek portierni" o powierzchni użytkowej 8,92 m2, budynek nr [...] - "budynek wagi wozowej" o powierzchni użytkowej 7,20 m2, budynek nr [...] - "budynek garaży samochodowych" o powierzchni użytkowej 77,41 m2, budynek nr [...] - "budynek magazynowy – stodoła" o powierzchni użytkowej 304,50 m2, budynek nr [...] - "budynek warsztatów mechanicznych, stolarnia i remiza" o powierzchni użytkowej 192,37 m2, budynek nr [...] - "budynek administracyjno - socjalny" o powierzchni użytkowej 102,34 m2, budynek nr [...] - "budynek kotłowni i hydroforni wody" o powierzchni użytkowej 110,03 m2, budynek nr [...] - "budynek wentylatorni" o powierzchni użytkowej 108,52 m2, budynek nr [...] - "budynek hali odziarniania" o powierzchni użytkowej 770,80 m2, budynek nr [...] - "budynek magazynu nasion" o powierzchni użytkowej 911,78 m2.

Z przedłożonej korekty informacji podatkowej wynika, że łączna powierzchnia użytkowa budynków posadowionych na działce nr [...] w S. W. wynosi 2.796,61 m2. Powierzchnia ta jest o 202,74 m2 większa od łącznej powierzchni użytkowej wynikającej z protokołu inwentaryzacji oraz od powierzchni przyjętych dotąd do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Powierzchnia działki - zdaniem podatnika, wynosi 39.550 m2. Organ ustalił, że według ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostę [...], wynika, że działka o numerze geodezyjnym [...] położona w miejscowości S. W., ma powierzchnie 39.500 m2. Na ww. działkę składają się grunty - inne tereny zabudowane oznaczone symbolem Bi o powierzchni 30.000 m2 oraz grunty zadrzewione i zakrzewione oznaczone symbolem Lz o powierzchni 9500 m2.

W trakcie prowadzonego postępowania organ ustalił podatek od nieruchomości za 2017 r. w oparciu o dane wynikające z Ewidencji Gruntów i Budynków oraz w oparciu o przeprowadzony dowód z opinii biegłego z 2011 r. i 2015 r. uznając, iż jest on zgodny ze stanem faktycznym.

Organ nie przyjął za właściwe opodatkowania powierzchni użytkowej budynków mającej według podatnika związek z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ jak ustalono na terenie nieruchomości w S. W. 2 faktycznie żadna działalność gospodarcza nie jest prowadzona. Powierzchnię działki organ ustalił w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów w tym: sklasyfikowane jako tereny zabudowane i zurbanizowane oznaczone symbolem "Bi" o powierzchni 30.000 m2 oraz grunty zadrzewione i zakrzewione oznaczone symbolem "Lz" o powierzchni 9.500 m2. Organ nie przyjął najwyższej stawki dla części gruntów o powierzchni 50 m2, gdyż nie stanowią one gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l.

Organ nie uznał również za zasadne opodatkowanie budynków jako mieszkalne, gdyż żaden z posadowionych na działce nr [...] położonej w S. W. takiej funkcji budynku nie pełni.

Według organu z zebranych w sprawie dowodów: z protokołu inwentaryzacji, z opinii biegłego z 2011 r. i z 2015 r. wynika, że ilość i stan budynków położonych na działce nr [...] w S. W. jest tożsama - nie uległa zmianie. Dlatego też organ podatkowy stwierdził, że skoro budynki powyższe znajdowały się na nieruchomości w 1998 r., kiedy podatnik nabywał tą nieruchomość, w chwili sporządzenia opinii z [...] marca 2011 r. oraz w momencie sporządzenia kolejnej opinii z dnia [...] lipca 2015 r., a od momentu sporządzenia przez biegłego ostatniej opinii organ podatkowy nie otrzymał od właściwych organów (w tym nadzoru budowlanego, ewidencji gruntów i budynków) żadnych informacji, zawiadomień bądź "decyzji rozbiórkowych", które miałyby wskazywać na zmianę w kartotekach budynkowych posadowionych na działce nr [...] w S. W., zatem uznał, że przedmiotowe nieruchomości znajdują się na nieruchomości w roku bieżącym i powinny stanowić podstawę opodatkowania.

W odwołaniu z dnia [...] maja 2017 r. podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu instancji.

W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że opinia mgr inż. M. R. z [...] lipca 2015 r. została przygotowana na podstawie wizji lokalnej przeprowadzonej przez biegłego, sformułowane w niej wnioski są logiczne i spójne, co powoduje, że brak jest podstaw do ich kwestionowania. Jakkolwiek została ona sporządzona na użytek postępowania w sprawie wcześniejszego zobowiązania, to jej przydatność na potrzeby obecnego postępowania nie może być kwestionowana. Organ I instancji przyjął, że wszelkie budynki opisane w opinii, z wyjątkiem budynku garażowego, należą do kategorii budynków pozostałych, a nie do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Łączna ich powierzchnia użytkowa wynosi 516,46 m2.

Z powierzchni budynków wyłączono powierzchnię wiaty (195 m2), która, nie jest budynkiem. W konsekwencji przyjęta jako podstawa opodatkowania powierzchnia budynków jest mniejsza niż suma tych powierzchni wskazanych przez podatnika w korekcie deklaracji. Brak jest przy tym podstaw do uznania, że budynki o powierzchni 1 090,71 m2. Są zwolnione z podatku, bowiem podstawy prawnej takiej ich kwalifikacji nie tylko nie wskazuje odwołujący się, ale w ogóle one nie istnieją w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Podstawy opodatkowania gruntów są zgodne z danymi z ewidencji nieruchomości, a dane w tym zakresie stanowią właśnie podstawę wymiaru podatków na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego stawki podatkowe oraz wysokość zobowiązania zostały ustalone prawidłowo, stosownie do wskazanych wyżej przepisów prawa miejscowego, zaś podstawa opodatkowania została przyjęta zgodnie z pomiarami przyjętymi w opinii oraz z danymi z urzędowej ewidencji gruntów.

W skardze z dnia [...] września 2017 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania SKO w P., z uwagi na: fakt, że zgromadzone przez organ I instancji dokumenty, w tym opinia biegłego M. R., nadal nie są zgodne ze stanem faktycznym, naruszenie w toku postępowania przez organ I instancji przepisów Konstytucji RP i innych naruszeń przepisów prawa, powołanie do sporządzenia opinii ponownie biegłego M. R. - osoby, której opinie zostały prawomocnymi wyrokami WSA w Poznaniu wielokrotnie uchylone, domniemanie nieprawdy przez powoływanie się na fakty, które nie mają miejsca choćby w odniesieniu do prowadzenia jakiejkolwiek działalności, czy hodowli psów rasy bernardyn, brak stosowania w stosunku do nieruchomości skarżącego uchwał Miasta i Gminy S. o zwolnieniach, stosowanych do innych nieruchomości, jak i w aspekcie prawomocnej decyzji Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Ponadto skarżący wniósł o uchylenie postanowienia o odmowie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a także o przeprowadzenie dowodu z: akt spraw toczących się przed WSA w Poznaniu o sygn. III SA/Po 905/11, III SA/Po 830/11 i III SA/Po 837/11, akt podatkowych obejmujących okres od 1993 r. do nadal, dotyczących działek nr 17, [...] i [...] w S. W., obręb S., Gmina S.; uchwał Miasta i Gminy S. podjętych od 1997 r. do nadal, w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości i zwolnień podatkowych; decyzji Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 2014 r.; dokumentów dotyczących przeprowadzenia wszelkich nieprawnych inwestycji i zmian budowlanych na nieruchomości i ruchomościach stanowiących własność skarżącego, przez gminę S. co najmniej od 1997 r., w tym w odniesieniu do pozwoleń na budowę wodociągu gminnego i innych. Skarżący zawnioskował także o dokonanie zabezpieczenia materiałów dowodowych dokumentujących stan budynków i zabudowań z uwagi na fakt, że od dnia [...] grudnia 2010 r. posiada podpisaną wieloletnią umowę dzierżawy całej nieruchomości na rzecz innej osoby fizycznej, która w większości obiektów rozpoczęła od maja 2013 r. prace remontowo-budowlane celem dalszego zaadoptowania ich na cele mieszkalne. Podkreślił, że od sierpnia 2012 r. do kwietnia 2013 r. na powierzchni około 69 m2, w budynku - pawilonie zostały wynajęte, bez osiągnięcia jakiegokolwiek zysku pod cele mieszkalne pomieszczenia. O zmianie sposobu użytkowania i umowach najmu, jak i faktycznym sposobie korzystania z nich, wielokrotnie informował organ I instancji.

Z uwagi na bardzo dużą obszerność przedmiotu zaskarżenia, skarżący wniósł ponadto o dopuszczenie na każdym etapie sprawy kolejnego materiału dowodowego, również w formie dodatkowych wyjaśnień i przesłuchań świadków.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu uzupełnił skargę wniesioną przez skarżącego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów niepłaconych w całości ani w części kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1). przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 oraz 187 O.p. poprzez niezebranie całego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy materiału dowodowego, a szczególności niewyjaśnienie:

- czy budynki zakwalifikowane jako budynki pozostałe są nimi w rzeczywistości, czy też powinny być zakwalifikowane jako budynki mieszkalne;

- czy garaże posadowiona na nieruchomości rzeczywiście istnieją oraz jeżeli tak, to jaka jest ich powierzchnia użytkowa;

- jaka jest powierzchnia gruntów pozostałych, a jaka gruntów stanowiących nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione.

2). przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 w zw. z art. 191 O.p. poprzez niewszechstronne i dowolne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a szczególności:

- pozbawione podstaw i merytorycznego uzasadnienia uznanie za wiarygodną opinię z dnia [...] lipca 2015 r., sporządzoną przez biegłego M. R. dla ustalenia stanu budynków w 2017 r.

3). przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie, polegające na wydaniu przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności dotyczyć musi tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych.

W orzecznictwie wskazuje się, że rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Jeśli zaś materiał dowodowy w sprawie zawiera luki co do istotnych okoliczności, to wybór rozstrzygnięcia, zastosowania prawa materialnego jest przypadkowy i nielogiczny, a ponadto narusza art. 187 § 1 O.p. (por. NSA OZ w Łodzi w wyroku z dnia 8 stycznia 2003 r., I SA/Łd 2272/02 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę, a w konsekwencji i dyspozycję określonej normy materialnego prawa podatkowego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 września 2014 r., I SA/Bd 682/14). Przy ocenie naruszeń przepisów postępowania zwrócić należy uwagę, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 O.p., zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. Zgodnie natomiast z art. 125 § 1 O.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. W procedurze podatkowej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11, LEX nr 1269916). Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 192 O.p. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Granice postępowania dowodowego wyznaczają zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej i zasada dwuinstancyjności (art. 127 O.p.). Ta ostania ma istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowej i badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W myśl zasady dwuinstancyjności organ odwoławczy może rozpoznać tylko sprawę, która była już wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przez pierwszą instancję. W sytuacji, w której wynik tej oceny wskazuje, że organ pierwszej instancji pomimo, że nie dysponował niezbędnymi dowodami, nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ich uzyskania, to stwierdzić należy, że w istocie brak było rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Takiej wadliwości postępowania w pierwszej instancji organ odwoławczy nie może konwalidować, przeprowadzając rozpoznanie sprawy we własnym zakresie. Naruszyłby on w takim wypadku zasadę dwuinstancyjności, pozbawiając stronę prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej (por. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2012, s. 950).

Odnosząc się z kolei do ustawowego modelu postępowania odwoławczego podkreślić należy, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że powołana na wstępie zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia sprawa podatkowa będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Zasada ta nie wyklucza przy tym dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone, ewentualnie uzupełnione dowody, ponownie rozstrzyga sprawę. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy oznacza zatem dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., I SA/Gd 1061/12, LEX nr 1302777).

Wyjaśnić należy także, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach. Z natury rzeczy orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy przez organ administracji. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej.

W ocenie Sądu za zasadne należy uznać zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania. Ustalona bowiem przez organy podstawa faktyczna rozstrzygnięcia jest niepełna i nie pozwala na dokonanie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Dokonując w sprawie ustaleń faktycznych organy naruszyły przepisy postępowania, dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustalając w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie dotyczącej wymiaru podatku za 2017 r. oparło się na opinii biegłego M. R., która została sporządzona [...] lipca 2015 r. Na podstawie analizy tej opinii oraz analizy wypisów z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostę [...], organ odwoławczy uznał, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] maja 2017 jest wydana zgodnie z prawem.

Tymczasem organ I instancji w oparciu o takie dowody, jak: protokół inwentaryzacji, opinie biegłego z 2011 r. i z 2015 r., bez jakiejkolwiek analizy tych dowodów stwierdził, że ilość i stan budynków położonych na działce nr [...] w S. W. jest tożsama - nie uległa zmianie. Na tej podstawie organ arbitralnie wywiódł, że skoro przedmiotowe budynki znajdowały się na nieruchomości w 1998 r., kiedy podatnik nabywał tą nieruchomość, w chwili sporządzenia opinii z [...] marca 2011 r. oraz w momencie sporządzenia kolejnej opinii z dnia [...] lipca 2015 r., a od momentu sporządzenia przez biegłego ostatniej opinii organ podatkowy nie otrzymał od właściwych organów żadnych informacji, zawiadomień bądź "decyzji rozbiórkowych", które miałyby wskazywać na zmianę w kartotekach budynkowych posadowionych na działce nr [...] w S. W., to przedmiotowe obiekty znajdują się na nieruchomości w roku bieżącym i powinny podlegać opodatkowaniu.

W odwołaniu skarżący podnosił, że budynki są użytkowane na cele mieszkalne. Natomiast organ II instancji w swojej decyzji wskazał jedynie, że budynki opisane w opinii biegłego, za wyjątkiem budynku garażowego, należą do kategorii budynków pozostałych. Wniosek ten jest wywodzony przez organ II instancji wyłącznie na podstawie opinii sporządzonej w 2015 r. Tym samym organ II instancji nie ustalił, czy budynki, które zostały zakwalifikowane jako pozostałe w 2015 r. nadal powinny być tak kwalifikowane w 2017 r. W toku postępowania podatkowego nie ustalono również, czy skarżący bądź inne osoby zamieszkują na nieruchomości, a zatem czy ją wykorzystują na cele mieszkaniowe. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji nie wynika, aby organy dokonywały takich ustaleń.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy uznał, że oparcie się na opinii biegłego sporządzonej w 2015 r. celem ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w 2017 r. było zasadne.

Organ II instancji nie zwrócił uwagi, że opinia ta zawiera wady. Opinia nosi datę [...] lipca 2015 r., natomiast z jej treści wynika, że [...] sierpnia 2015 r. dokonano wizji lokalnej z udziałem przedstawiciela zleceniodawcy, natomiast [...] sierpnia 2015 r. miała miejsce kolejna wizja lokalna z udziałem przedstawiciela wnioskodawcy j jego pełnomocnika.

W aktach sprawy brak śladu przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m. in. opinie biegłych, a także materiały i informacje zebrane w trakcie oględzin. Skoro przedmiotowa opinia podpisana została wyłącznie przez jej autora, to nie sposób przyjąć, że jest ona jednocześnie protokołem z oględzin, tym bardziej, że nie wskazano nazwisk osób uczestniczących w – jak to nazwano – "wizjach lokalnych". Wobec powyższego Sąd uznał, że brak dowodu w postaci protokołu z oględzin należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ II instancji nie odniósł się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu :

- garaże nie posiadają dachu,

- stan techniczny budynków oraz częściowe używanie budynków na cele mieszkalne, - powołanie się na decyzję Wojewody W. z [...] sierpnia 2014 r.

Jednocześnie zauważyć należy, że organ odwoławczy nie wyznaczył podatnikowi 7 -dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego ( art. 200 § 1 O.p. ).

Konkludując Sąd stwierdził, że sprawa wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez dokonanie oględzin oraz uzyskania aktualnej opinii biegłego.

W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie również merytoryczne odniesienie się do argumentów podnoszonych przez podatnika.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.