Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1384/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1, art. 9 ust. 3
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 71
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi R. W., B. W. i K. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej R. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. odmawiającą stwierdzenia, że orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Zarządu Rolnictwa w W. z [...] lipca 1958 r. w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej położonej we wsi W., gm. P. zostało wydane z naruszeniem prawa oraz odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Zarządu Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 1958 r.

Organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Zarządu Rolnictwa w W. orzeczeniem z [...] lipca 1958 r. postanowiło przejąć na własność Państwa nieruchomość rolną o powierzchni 6,02 ha, położoną we wsi W., grom. W., stanowiącą własność I. i M. małżonków W.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia wystąpiła R. W., B. W. oraz K. S.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2003r. odmówił stwierdzenia, że orzeczenie z [...] lipca 1958 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że nieruchomość rolna położona we wsi W., gm. P. została przeznaczona na ceie reformy rolnej zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13). Organ zaznaczył, iż z uwagi na fakt, że przedmiotowa nieruchomość została objęta we władanie Skarbu Państwa i przekazana przez Państwo w użytkowanie osobom fizycznym przed dniem [...] kwietnia 1958r. to orzeczenie Powiatowego Zarządu Rolnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa.

Ponownie rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Minister podniósł, iż w jego ocenie decyzja Wojewody [...] z [...] stycznia 2003 r. jest wadliwa z przyczyn proceduralnych. Wojewoda [...] ww. decyzją orzekł o odmowie stwierdzenia, że orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej

Sygn. akt IV SA/Wa 1384/10

Powiatowego Zarządu Rolnictwa w W. z [...] lipca 1958r. wydane zostało z naruszeniem prawa. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 158 § 2 kpa, art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 157 kpa. Zgodnie z treścią art. 158 § 2 kpa, jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 156 § 2 kpa (nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne) organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Przepis art. 158 § 2 kpa ma jednak zastosowanie w dalszej kolejności -najpierw organ - na podstawie art. 158 § 1 kpa - rozstrzyga w sprawie nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy, w rozumieniu art. 158 § 1 kpa następuje na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności określonej decyzji. Wynikiem wyjaśnienia okoliczności sprawy będzie albo ujawnienie istnienia przesłanek nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenie, że przesłanki te nie występują i decyzja jest prawidłowa. W pierwszym przypadku treścią rozstrzygnięcia zamieszczonego w decyzji organu będzie stwierdzenie jej nieważności, w drugim natomiast odmowa stwierdzenia nieważności. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną organ winien zbadać czy nie zachodzi któraś z przesłanek wyłączających stwierdzenie nieważności wymienionych w art. 156 §2 kpa.

Zatem organ stopnia wojewódzkiego stwierdzając, iż decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, winien odmówić stwierdzenia nieważności tej decyzji. Mając na uwadze powyższe organ nadzoru uznał, że zaskarżoną decyzję organu stopnia wojewódzkiego należy wyeliminować z obrotu prawnego.

W ocenie Ministra, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowy Zarząd Rolnictwa w W. pismem z dnia [...] lipca 1957r., skierowanym do Sądu Powiatowego Oddział Hipoteczny w W. stwierdziło, że nieruchomość ziemska położona we wsi W., grom. W. powiatu [...] o obszarze 6,02 ha, była własność I. W., jest przeznaczona na cele reformy rolnej w myśl przepisów art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13).

Sygn. akt IV SA/Wa 1384/10

Na podstawie ww. pisma Sąd Powiatowy w W. Oddział Ksiąg Wieczystych postanowił założyć księgę wieczystą dla nieruchomości ziemskiej położonej we wsi W. grom. W. powiatu [...] o powierzchni 6,02 ha, stanowiącej własność I. W. W dziale drugim jako właściciela wpisano Skarb Państwa na podstawie dokumentu nadania ziemi z [...] lipca 1957 r.

Następnie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Powiatowy Zarząd Rolnictwa w W. orzeczeniem z dnia [...] lipca 1958r. postanowiło przejąć na własność Państwa ww. nieruchomość rolną. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że przedmiotowa nieruchomość od 1945 r. znajduje się we władaniu Państwa i jest w użytkowaniu osób fizycznych – J. K. i W. W. Omawiana nieruchomość przejęta została we władanie Państwa w 1945r., ponieważ I. i M. małżonkowie W. w czasie okupacji byli wpisani do III grupy listy narodowej niemieckiej, a gospodarstwo to w dniu [...] października 1954r. zostało trwale rozdysponowane.

Dalej Minister wskazał, iż materialną podstawę prawną weryfikowanego w niniejszym postępowaniu orzeczenia z [...] lipca 1958r. stanowi art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71 ze zm.).

Z treści ww. przepisów wynika, że konieczną i zarazem wystarczającą przesłanką przejęcia gruntów na własność Państwa na podstawie tej ustawy było, aby w momencie jej wejścia w życie nieruchomość znajdowała się we władaniu Państwa i pozostawała nadal we władaniu Państwa lub została przekazana w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Bez znaczenia były przy tym przyczyny i okoliczności, które doprowadziły do przeniesienia posiadania gruntów na Skarb Państwa. Wzmocnieniu tej restrykcyjnej regulacji służył art. 9 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym postępowanie sądowe o przywrócenie posiadania lub wydanie nieruchomości podlegało umorzeniu, a niewykonane tytuły egzekucyjne zasądzające te roszczenia zostały pozbawione skutków prawnych.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Minister stwierdził, że bezspornym jest, iż w dacie wejścia w życie omawianej ustawy z 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych I. i M. małżonkowie W. nie władali należącymi do nich gruntami o powierzchni 6,02 ha. Ponadto z akt sprawy

Sygn. akt IV SA/Wa 1384/10

wynika, że powyższa nieruchomość w dniu [...] kwietnia 1958 r. znajdowała się we władaniu Państwa i była w użytkowaniu J. K. i W. W.

W świetle powyższego Minister stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia o przejęciu nieruchomości I. i M. małżonków W., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Organ odwoławczy dodał nadto, iż spór co do tego czy można było przejąć przedmiotową nieruchomość na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może być prowadzony jedynie w drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym z powództwa o ustalenie nieistnienia przejścia nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa.

Z rozstrzygnięciem Ministra z dnia [...] czerwca 2010 r. nie zgodziły się R. W., B. W. i K. S. i wywiodły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W skardze podniesiono, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez przyjęcie, że możliwe jest utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o bezprawne przejęcie przez Państwo własności prywatnej, tym samym naruszając art. 64 Konstytucji RP. Skarżące wskazały, że pierwotni właściciele nieruchomości I. i M. W. zostali wpisani przez okupanta niemieckiego do trzeciej grupy niemieckiej z racji miejsca zamieszkania, co wynika z orzeczenia z dnia [...] lipca 1958 r. Tym samym organy posiadały wiedzę o tym, że przejęcie przez Państwo własności przedmiotowej nieruchomości rolnej od właścicieli, w trybie art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., było bezprawne. Pomimo takiej wiedzy wydana została kolejna decyzja sankcjonująca decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, nie będąc związany - stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. -dalej w skrócie: P.p.s.a.) - zarzutami i wnioskami skargi, uznał że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

Sygn. akt IV SA/Wa 1384/10

oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawę do wyrażenia stanowiska, które nie przekracza granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa stanowiącego, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wynik tej oceny winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 kpa).

Mając na względzie powyższe unormowania Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak również decyzja organu I instancji z [...] stycznia 2003 r. wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanych w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Zarządu Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 1958 r.

Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 kpa. Procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 kpa. Zatem postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno - prawnego (por. orzeczenie SN z 7.03.1996r, sygn. akt III ARN 70/95, publ. OSNP 1996/18/258). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lutego 2006r (sygn. akt II OSK 490/05, publ. Lex nr 196696) wyraził pogląd, iż "w

Sygn. akt IV SA/Wa 1384/10

postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 kpa musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań". Przy tym należy pamiętać, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego w trybie nieważnościowym aktu.

Przesłanką stwierdzenia nieważności szczególnie rozważaną na gruncie przedmiotowej sprawy było wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z zasady musi to być wada tkwiąca w samej decyzji. Przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, Komentarz, s. 335; J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, Pip 1986, nr 1, s. 71). Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21.08.2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, publ. Lex 51233). Dlatego też, w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 1988r. (sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96) zasadnie stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". Powyższe dowodzi też, iż zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (m. in. orzeczenie NSA z 9.02.2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, publ. Lex 165717).

Sygn. akt IV SA/Wa 1384/10

Odnosząc powyższe regulacje prawne i rozważania do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż orzeczenie z [...] lipca 1958 r. - weryfikowane w postępowaniu nieważnościowym - wydane zostało na podstawie art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych i uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, który stanowił, że nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, przejmuje się - bez odszkodowania - na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym.

Obowiązkiem organu nadzoru było zatem wyjaśnienie, czy przy wydaniu w/w orzeczenia organ miał podstawy do uznania, iż przedmiotowa nieruchomość rolna objęta była we władaniu Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 5 kwietnia 1958 r. oraz czy Skarb Państwa pozostawał w tym władaniu w chwili orzekania o przejęciu, tj. w dniu [...] lipca 1958 r.

Organ rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowego Zarządu Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 1958 r. przyjął, że w sprawie zachodziły przesłanki określone w powołanym wyżej art. 9 ust. 1 ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, uzasadniające przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej byłą własność I. i M. W. Opierając się - jak zaznaczył - na zebranym materiale dowodowym wywiódł, że w dacie wejścia w życie ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, tj. w dniu [...] kwietnia 1958 r., sporna nieruchomość znajdowała się nadal we władaniu Państwa, a w użytkowaniu J. K. i W. W. W konsekwencji przyznał, że orzeczenie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu kwestia władania przedmiotowymi gruntami, istotna z punktu widzenia wymogów prawidłowego zastosowania art. 9 ust. 1 ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych a tym samym możliwości oceny, czy zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie została w sposób wystarczający wyjaśniona. Organ orzekający nie zbadał, czy rzeczywiście w sprawie występowały okoliczności prawne upoważniające Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. do orzeczenia o przejęciu spornej

Sygn. akt IV SA/Wa 1384/10

nieruchomości na własność Państwa. Za przedwczesne należy więc uznać stanowisko organu, które wskazywało, że nie doszło w sprawie do naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności orzeczenia.

Wątpliwości budzi ustalenie organu, że nieruchomość w dacie wejścia w życie ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, tj. w dniu 5 kwietnia 1958 r., a następnie w dacie wydania orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej ([...] lipca 1958 r.) znajdowała się we władaniu Państwa. Twierdzeniu temu przeczy treść uzasadnienia decyzji obu instancji, która jednocześnie wskazuje, że gospodarstwo rolne przyznano na mocy aktu nadania ziemi z dnia [...] października 1954 r. nr [...] (którego brak w aktach sprawy) na rzecz J. K. (4,30 ha) i W. W. (1,99 ha). Zauważyć należy, że ww. akt nadania własności ziemi - jak wynika z powyższego - wydany został przed wejściem w życie ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych.

Z kolei z protokołu w sprawie uregulowania własności gospodarstwa rolnego z dnia [...] sierpnia 1974 r. (sporządzonego na wniosek M. K. po śmierci męża J. K.) wynika, iż J. K., otrzymał ww. gospodarstwo "z reformy rolnej". A zatem sporna nieruchomość musiała zostać przejęta na rzecz Skarbu Państwa przed 1954 r. skoro następnie została przekazana na rzecz osób fizycznych. O ile rzeczywiście tak było, to nieuprawniona jest teza o pozostawaniu przedmiotowego gospodarstwa rolnego we władaniu Państwa.

Nie można nadto nie zauważyć, iż obecnym właścicielem gruntów o pow. 1,99 ha, które otrzymał W. W. jest nadal rodzina W. (M. i T.) na podstawie aktu notarialnego z 1985 r. Z kolei decyzją z [...] października 1974 r. pozostała część przedmiotowego gospodarstwa rolnego tj. o pow. 4,30 ha, stanowiąca własność żony J. K. (po jego śmierci), M. K., została przejęta wraz z zabudowaniami na Skarb Państwa w zamian za rentę. Powyższe okoliczności prowadzą to wniosku, iż w dniu wejścia w życie ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, tj. w dniu 5 kwietnia 1958 r. sporna nieruchomość rolna nie pozostawała we władaniu Państwa.

Z akt sprawy nie wynika nadto w jakiej relacji pozostają wskazane okoliczności do zdarzeń, które nastąpiły po roku 1954 r. tj. zaświadczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Powiatowy Zarząd Rolnictwa w W. z [...] lipca 1957 r., w którym stwierdzono, że nieruchomość ziemska położona we wsi W., grom. W. powiatu [...] o obszarze 6,02 ha, była własność I.

Sygn. akt IV SA/Wa 1384/10

W. jest przeznaczona na cele reformy rolnej w myśl przepisów art. 2 ust. 1 lit. b dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz postanowienia z lutego 1958 r. o złożeniu księgi wieczystej dla tej nieruchomości ziemskiej stanowiącej własność I. W., a w której, w dziale drugim jako właściciela wpisano Skarb Państwa.

Niewyjaśnianie przez organy orzekające w niniejszej sprawie powyższych kwestii stanowi, w ocenie Sądu naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał zatem za uzasadnione uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Ponownie rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1958 r. o przejęciu nieruchomości rolnej po I. i M. W. na własność Państwa organ zobowiązany będzie do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi podnieść należy, że art. 9 ust. 1 ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych umożliwiał orzekanie o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, które do dnia wejścia w życie ustawy objęte były we władanie Państwa i nadal znajdowały się we władaniu Państwa. Przepis ten nie rozróżniał rodzaju władania Państwa, w szczególności ze względu na sposób w jaki nastąpiło objęcie nieruchomości władaniem. Nie mają więc - co do zasady - racji skarżący, że bezprawne posiadanie przez Skarb Państwa nieruchomości wyłączało możliwość zastosowania omawianego przepisu (zob. uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lutego 1991 r. nr W/90, OTK 1991/1/18, Lex nr 25358).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit c), orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.