Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1695/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 365 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1219
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie: sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o. o., [...], [...] (dalej "Skarżącej", "Strony"), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ") z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], którą to decyzją, wydaną na podstawie art. 365 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 z późn. zm.), dalej: "P.o.ś.":

1) wstrzymano użytkowanie przez Skarżącą instalacji do odzysku o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania, zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S.;

2) wyznaczono termin wstrzymania użytkowania instalacji wymienionej w pkt I decyzji na dzień [...] października 2020 r.

- orzekł w następujący sposób:

1) uchylił decyzję WIOŚ w części dotyczącej pkt II i wyznaczył termin wstrzymania użytkowania instalacji wymienionej w pkt I na dwa miesiące od dnia otrzymania niniejszej decyzji;

2) utrzymał decyzję [...]WIOŚ w mocy w pozostałym zakresie.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GIOŚ zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. W dniach od [...] do [...] lipca 2019 r. WIOŚ przeprowadził w zakładzie Skarżącej (Zakład w [...], [...], [...], Gmina P. (wiejska), Powiat k.), dalej "zakład Skarżącej", kontrolę m.in. przestrzegania przepisów w zakresie gospodarki odpadami przez podmioty prowadzące działalność w zakresie zbierania odpadów. Stosownie do powyższego:

1.1. Wyniki kontroli zostały przedstawione w protokole kontroli z dnia [...] października 2019 r. nr [...]. Stwierdzono tam, że w marcu 2019 r. Skarżąca dokonała zmian w instalacji do produkcji paliwa alternatywnego, wymieniając rozdrabniarkę o wydajności 4-8 Mg/h na rozdrabniarkę o wydajności do 10 Mg/h. Zmiana ta pociąga za sobą konieczność sklasyfikowania w/w instalacji jako instalacji do odzysku o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, podlegającej obowiązkowi uzyskania pozwolenia zintegrowanego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169), dalej także "rozporządzenie r.i.m.p.z.z."

1.2. Skarżąca odmówiła podpisania w/w protokołu kontroli i pismem z dnia 4 listopada 2019 r. wniosła do niego uwagi.

2. Pismem z dnia 30 grudnia 2019 r. WIOŚ zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji do produkcji paliwa alternatywnego.

3. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., wydaną na podstawie art.365 ust.1 P.o.ś., WIOŚ wstrzymał użytkowanie przez Skarżącą instalacji do odzysku o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę (dalej "instalacja"), stwierdzając, iż użytkowanie instalacji do produkcji paliwa alternatywnego odbywa się bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego

4. Pismem z dnia 11 września 2020 r. Skarżąca wniosła do GIOŚ odwołanie od decyzji [...]WIOŚ (za pośrednictwem tego organu).

III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie GIOŚ rozpoznał odwołanie Skarżącej od decyzji WIOŚ, 1) reformując pkt II tej decyzji, wyznaczający termin spornego wstrzymania instalacji oraz 2) utrzymując decyzję WIOŚ w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia odwoławczego wskazano w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z art. 201 ust. 1 P.o.ś. pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych. Do instalacji, która może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska zalicza się instalacje wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169). W myśl pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do ww. rozporządzenia zaliczono instalacje przeznaczone do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania (tj. największej ilości określonego odpadu lub odpadów, która może być przetworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pracy instalacji) ponad 75 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania.

Powyższe oznacza, że użytkowanie instalacji przeznaczonej do przetwarzania odpadów, która posiada maksymalną moc przerobową ponad wskazaną powyżej wartość, wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

2. Pomimo podjęcia starań o uzyskanie dla spornej instalacji pozwolenia zintegrowanego Skarżąca nie legitymowała się takim pozwoleniem w toku kontroli WIOŚ ani obecnie. Stosownie do powyższego:

1) decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], Starosta K. udzielił Skarżącej pozwolenia zintegrowanego dla przedmiotowej instalacji,

2) decyzją z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], SKO uchyliło decyzję Starosty i przekazała temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia,

3) decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], Starosta odmówił udzielenia pozwolenia zintegrowanego.,

4) decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak: [...], SKO uchyliło decyzję Starosty i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia,

5) do chwili obecnej Skarżąca nie uzyskała pozwolenia zintegrowanego.

Bez wpływu na wynik niniejszego postępowania pozostaje wskazane przez Stronę błędne poinformowanie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska przez Starostę o nieprowadzeniu przez niego żadnego postępowania administracyjnego dotyczącego przedmiotowej instalacji. W niniejszej sprawie, dla organu odwoławczego, znaczenie ma wyłącznie to, czy Strona posiada uregulowany stan formalnoprawny w zakresie gospodarki odpadami, a w szczególności, czy posiada pozwolenie zintegrowane. Z pisma Starosty z dnia 15 czerwca 2021 r., znak: [...], jednoznacznie wynika, że Stronie takiego pozwolenia nie udzielono. Kwestia aktualnie toczącego się postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia zintegrowanego nie ma wpływu na wynik przedmiotowego postępowania.

3. Wbrew stanowisku Skarżącej nie ma wpływu na wynik sprawy legitymowanie się przez Skarżącą pozwoleniem na wytwarzanie odpadów, uwzględniającym zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Przedmiotem niniejszego postępowania jest eksploatacja instalacji bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego i wszelkie rozważania na temat posiadanych przez Stronę innych decyzji są bezcelowe ze względu na literalne brzmienie przepisów określających obowiązki podmiotów w tym zakresie. Fakt posiadania przez Stronę ww. pozwolenia nie znosi obowiązku posiadania pozwolenia zintegrowanego w związku z osiągnięciem przez przedmiotową instalację wydajności powyżej 75 Mg/dobę.

4. Zgodzić należy się ze Stroną, iż oceniając zdolności przerobowe instalacji nie można uwzględniać wydajności tylko jednego z urządzeń wchodzących w skład instalacji. Nie ulega jednak wątpliwości, iż wymiana urządzenia może wpływać na zmianę mocy przerobowej całej eksploatowanej instalacji. Odnosząc się przy tym do stanowiska Strony, iż wydajność linii do produkcji paliwa alternatywnego ogranicza w szczególności sortownia ręczna, podkreślić należy, że protokół kontroli nr [...] zawiera informację wskazującą, że to wydajność kabinowej linii sortowniczej uzależniona jest od rodzaju odpadu oraz urządzenia końcowego- rozdrabniarki. Ponadto w uzasadnieniu decyzji Starosty K. z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], wskazano, że "moc przerobową instalacji do produkcji paliwa alternatywnego określono na podstawie wydajności granulatora (rozdrabniacza) oraz czasu pracy i ilości dni roboczych dla zakładu na poziomie 40 000 Mg/rok".

5. Całkowicie bezpodstawne jest także stanowisko Strony przedstawione w pismach z dnia 10 marca i 24 sierpnia 2021 r., dotyczące posiadania pozwolenia zintegrowanego (wydanego decyzją z dnia [...] października 2014 r.) błędnie nazwanego przez Starostę K. pozwoleniem na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Fakt wydania przez Starostę K. pozwolenia sektorowego świadczy o tym, że Strona wnioskowała o wydanie konkretnie takiego pozwolenia i nie sposób uznać, że w rzeczywistości stanowi ono pozwolenie zintegrowane z uwagi na to, że określona w nim wydajność instalacji wynosi ponad 75 Mg/dobę. Ponadto pozwolenie zintegrowane i pozwolenie na wytwarzanie odpadów wydawane są na podstawie różnych przepisów Poś. Podstawa prawna posiadanego przez Stronę pozwolenie (wydanego m. in. na postawie art. 181 ust. 1 pkt 4 Poś) jednoznacznie potwierdza, iż jest to pozwolenie na wytwarzanie odpadów. Zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw z dnia 11 lipca 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1101) obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji, które nie były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego ze względu na rodzaj prowadzonej w niej działalności przed dniem wejścia w życie tych przepisów, a od dnia ich wejścia w życie, będą objęte tym obowiązkiem, powstał z dniem 1 lipca 2015 r. Pozwolenie sektorowe i zintegrowane stanowią dwie różne decyzje administracyjne i wydawane są na podstawie odrębnych przepisów i w różnym stanie faktycznym, wobec czego nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Strony dotyczącym błędnego nazwania wydanej przez Starostę K. decyzji. W ocenie organu odwoławczego, istotny jest także fakt, że decyzją z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], Starosta K. dokonał zmiany ww. pozwolenia m. in. w pkt 1.5.3, określając, że zakładana wielkość produkcji (moc przerobowa) dla instalacji do produkcji paliwa alternatywnego "wynosi nie więcej niż 23 000 Mg/rok (73,4 Mg/dobę, 4,6Mg/h", a jednocześnie w jej uzasadnieniu wskazał, że Spółka wniosła o "zmniejszenie sumarycznej ilości odpadów przewidzianych do przetwarzania i wytwarzania w procesie R12 na dość 23 000 Mg/rok (przy max wydajności instalacji 40 000 Mg/rok)". Ponadto w dokumencie pn. "Opinia dotycząca jednoznacznej oceny zgodności wniosku spółki B.. Sp. z o. o., [...], gmina P. w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego z przepisami prawa, dokumentacją, decyzjami innych organów oraz zgodnie z wytycznymi decyzji SKO w K. znak: [...] z dnia [...].10.2018 r.", na str. 29, wskazano, że "Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (...) ściśle określa wydajność instalacji do produkcji paliwa alternatywnego- wydajność instalacji 40 000 Mg rocznie, a wnioskodawca o wydanie pozwolenia zintegrowanego o taką wydajność wnioskuje. Zwiększenie wydajności (maszyny) rozdrabniającej końcowej nie oznacza, że użytkownik instalacji przekroczy dopuszczoną wydajność określoną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla instalacji do produkcji paliwa alternatywnego". Treści ww. dokumentów wskazują, iż przedmiotowa instalacja od początku posiadała wydajność na poziomie 40 000 Mg/rok (ok. 130 Mg/dobę), a dokonana w marcu 2019 r. wymiana rozdrabniarki, której maksymalna wydajność jest większa niż rozdrabniarki stosowanej dotychczas (wymiana rozdrabniarki o wydajności 4-8 Mg/h na rozdrabniarkę o wydajności do 10 Mg/h), świadczy o zwiększeniu zdolności przerobowej całej instalacji, która i tak przekraczała 75 Mg/dobę. Ustalenia poczynione wtoku kontroli udokumentowanej protokołem nr [...] potwierdzają, iż Strona eksploatuje instalację, która podlega pod obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Wobec powyższego organ odwoławczy nie może zgodzić się ze stanowiskiem dotyczącym bezprzedmiotowości niniejszego postępowania i uchylić zaskarżonej decyzji oraz umorzyć postępowania.

6. GIOŚ nie dostrzega konieczności dokonania wykładni wskazanych przez Stronę przepisów prawa unijnego, bowiem Prawo ochrony środowiska, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja, dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektyw Unii Europejskiej, w tym m. in. dyrektywy 2010/75/UE oraz dyrektywy 2012/18/UE. Odnosząc się natomiast do zawartych w odwołaniu pytań o zgodność przepisów P.o.ś. z Konstytucją RP organ wskazuje, że kompetencje w tej kwestii posiada Trybunał Konstytucyjny.

7. Nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., bowiem wynik postępowania w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania przedmiotowej instalacji.

8. Odnosząc się do kwestii braku wydania przez WIOŚ postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji, należy podkreślić, że brak odrębnego orzeczenia (tj. postanowienia) i uwzględnienie ww. kwestii jedynie w zaskarżonej decyzji nie stanowi naruszenia mającego wpływ na rozstrzygnięcie oraz prawa Strony. Na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie, zatem zarzuty w tym zakresie mogłyby być zawarte, zgodnie z art. 142 kpa, jedynie w odwołaniu od decyzji.

9. Bez znaczenia jest argument Strony, iż wszczęcie postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania przedmiotowej instalacji nastąpiło dzień przed wydaniem decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia zintegrowanego z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...].

10. Wbrew stanowisku odwołania poza przedmiotem sprawy pozostają kwestie: 1) przyczyn nieuzyskania przez Skarżącą wymaganego pozwolenia zintegrowanego (w tym kwestia wywodzonej przez Skarżącą zwłoki Starosty), 2) zakresu negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko.

11. Zgodnie z art. 366 ust. 3 P.o.ś. w decyzji wydanej na podstawie art. 365 ust. 1 określa się termin - wstrzymania działalności lub użytkowania, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności lub użytkowania. Z uwagi na to, że termin wstrzymania użytkowania instalacji określony zaskarżoną decyzją upłynął z dniem 31 października 2020 r., decyzję należało w tej części uchylić. Uznać należy, iż termin dwóch miesięcy od dnia otrzymania niniejszej decyzji będzie wystarczający do bezpiecznego dla środowiska wstrzymania użytkowania instalacji.

IV. Pismem z dnia 20 października 2021 r. Skarżąca, reprezentowana przez adw. L. D., wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą GIOŚ, podnosząc przeciwko temu aktowi zarzuty naruszenia:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 365 ust.1 P.o.ś. przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, iż art. 365 ust. 1 P.o.ś może być zastosowany, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 365 ust. 1 P.o.ś.,

2) przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie,

b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie.

W uzasadnieniu w/w zarzutów podniesiono w szczególności, co następuje:

(i) Organy obu instancji błędnie ustaliły, że przedmiotowa instalacja ma zdolność przetwarzania ponad 75 ton odpadów na dobę. Błąd ten opiera się na nieprawidłowej ocenie działania Spółki, polegającego na wymianie w marcu 2019 r. jednego z urządzeń instalacji tj. maszyny rozdrabniającej końcowej MeVA UG 1608 na maszynę Vecoplan VEZ 2500 T. Na tej podstawie organy sformułowały stanowisko, iż wymiana maszyny rozdrabniającej jest istotną zmianą instalacji oraz, że użytkownik instalacji przekroczy dopuszczoną wydajność określoną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla instalacji do produkcji paliwa alternatywnego.

(ii) W toku postępowania Spółka przedłożyła do akt opinię w sprawie interpretacji przepisów dostosowania instalacji do produkcji paliwa alternatywnego do nowych konkluzji BAT, sporządzoną we wrześniu 2019 r. przez K. T., biegłego z list ministra właściwego do spraw środowiska oraz Wojewody [...], w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko. Zgodnie z powyższą opinią wymiana maszyny rozdrabniającej nie jest istotną zmianą instalacji oraz nie oznacza, że użytkownik instalacji przekroczy dopuszczoną wydajność określoną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla instalacji do produkcji paliwa alternatywnego. Biegły wyjaśnił, że wydajność nowej maszyny rozdrabniającej jest uzależniona od stosowanego materiału wsadowego (strona nr 7 opinii). Dodatkowo biegły sporządził we wrześniu 2020 r. nowy dokument, w którym podtrzymał uprzednio prezentowane stanowisko oraz potwierdził, że wydajność maksymalna nowej maszyny rozdrabniającej nie oznacza zmiany dotychczasowej wydajności.

(iii) Skarżąca zwróciła się także do polskiej spółki producenta maszyn Vecoplan VEZ 2500 T o informację o maksymalnej wydajności maszyny. Zgodnie z pisemnym oświadczeniem spółki V. Sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2020 r. przy zastosowaniu sita o oczku 40 mm pod kątem produkcji paliwa alternatywnego (RDF) rozdrabniacz może osiągnąć maksymalną wydajność 4-4,5 tony na godzinę. Spółka wykorzystuje rozdrabniacz w instalacji do produkcji paliwa alternatywnego oraz stosuje sito o oczku 40 mm. Iloczyn podanego przez WIOŚ maksymalnego czasu pracy 16 godzin na dobę oraz maksymalnej wydajności 4,5 tony na godzinę to 72 tony na dobę i jest niższy od wartości, której przekroczenie wiąże się z ustawowym wymogiem posiadania pozwolenia zintegrowanego. Na uwagę zasługuje okoliczność, że zarówno WIOŚ jak i GIOŚ nie kwestionują informacji zawartych w przywołanych dokumentach sporządzonych przez biegłego jak i producenta maszyny, jednakże dokonują ich dowolnej oceny, nie oferując żadnego przeciwdowodu. Takie działanie organów to naruszenie przepisów postępowania, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, które w efekcie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

(iv) Niezależenie od powyżej wskazanych uchybień organów obu instancji, jak i braku konieczności posiadania pozwolenia zintegrowanego dla prowadzenia Instalacji, w ocenie Spółki legitymuje się ona pozwoleniem zintegrowanym. Ocenę Spółki w tym przedmiocie podzielił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw na drodze pisemnego stanowiska z dnia 3 marca 2021 r. (sygn. [...]). Pozwolenie zintegrowane zostało wydane przez Starostę K. decyzją z dnia [...] października 2014 r. (znak [...]). Starosta K. odmienne ocenił wydaną przez siebie powyżej wskazaną decyzję, co skutkowało dalszym prowadzeniem postępowania, w którego rezultacie wydana została nowa decyzja z dnia [...] października 2020r. (znak [...]) w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia zintegrowanego. Wyłączną podstawą przywołanej decyzji Starosty K. była negatywna opinia wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie spełnienia przez Instalację wymagań określonych w konkluzjach BAT. Po decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. (znak [...]), wydanej na skutek wniesionego przez Spółkę odwołania, Starosta K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. powołał biegłego do wydania opinii w przedmiocie spełnienia przez Instalację konkluzji BAT. W pisemnej opinii sporządzonej przez biegłego M. C. we wrześniu 2021r., przedłożonej Staroście, zawarte jest jednoznaczne stwierdzenie, że Instalacja spełnia wymagania najlepszych dostępnych technik (BAT). Podczas spotkania z przedstawicielami Starostwa Powiatowego w K., które miało miejsce w dniu [...] października 2021r., Spółka otrzymała informację, że wobec opinii biegłego nie ma przeciwskazań do wydania pozwolenia zintegrowanego.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 17 listopada 2021 r., GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. W piśmie z dnia 8 lutego 2022 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw (dalej "RMiŚP") złożył oświadczenie o wstąpieniu do postępowania sądowego na podstawie art.9 ust.1 pkt 8 w zw. z art.1 ust.1 i art.10 ust.1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz.648) w zw. z art.8 § 3 p.p.s.a., przyłączając się w całości do zarzutów skargi Skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Zgodnie z art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej GIOŚ prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.365 P.o.ś., było wstrzymanie w drodze decyzji użytkowania instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Trafnie wykazały organy obu instancji, iż przesłanki do wstrzymania na w/w podstawie instalacji eksploatowanej przez Skarżącą zostały spełnione w niniejszej sprawie.

Zarzutów skargi nie można było uwzględnić.

2. Stan prawny, regulujący przedmiot rozpatrywanej sprawy, przedstawia się następująco:

2.1. W odniesieniu do wstrzymania, w drodze decyzji, użytkowania instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego:

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma, w drodze decyzji, użytkowanie instalacji eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego (art.365 ust.1 P.o.ś.).

W decyzji, o której mowa w (...) art. 365 ust. 1 (...) określa się termin wstrzymania działalności lub użytkowania, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności lub użytkowania (art.365 ust.3 P.o.ś.).

Ilekroć w ustawie jest mowa o (...) eksploatacji instalacji lub urządzenia instalacji - rozumie się przez to użytkowanie instalacji lub urządzenia oraz utrzymywanie ich w sprawności (art.3 pkt 3 P.o.ś.).

Ilekroć w ustawie jest mowa o (...) instalacji - rozumie się przez to:

a) stacjonarne urządzenie techniczne,

b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,

c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami,

których eksploatacja może spowodować emisję (art.3 pkt 6 P.o.ś.).

"Postępowanie wyjaśniające w postępowaniu opartym na podstawie art. 365 ust. 1 p.o.ś. ogranicza się do ustalenia, czy podmiot użytkujący instalację posiada na to użytkowanie pozwolenie zintegrowane." – por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 3283/18, publ. CBOSA.

"Decyzja podejmowana na podstawie przepisu art. 365 ust. 1 ustawy z 2001 r. Prawo ochrony środowiska ma charakter związany. Ustawodawca zobowiązał organ administracji do wstrzymania użytkowania instalacji w razie stwierdzenia wystąpienia wymienionej w nim przesłanki. W związku z tym organy administracji nie mają żadnej swobody przy podejmowaniu decyzji kończącej postępowanie." – por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2092/19, publ. CBOSA.

2.2. W odniesieniu do obowiązku uzyskania zezwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do odzysku o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę:

Pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych (art.201 ust.1 P.o.ś.).

Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (art.201 ust.2 P.o.ś.).

W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw klimatu uwzględni rodzaj i skalę działalności prowadzonej w instalacjach (art.201 ust.3 P.o.ś.).

Stosownie do pkt 5 ppkt 3b załącznika do rozporządzenia w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości instalacją tego rodzaju jest instalacja do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem następujących działań:

– obróbki biologicznej,

– obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania,

– obróbki żużlu i popiołów,

– obróbki w strzępiarkach odpadów metalowych, w tym zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz pojazdów wycofanych z eksploatacji i ich części.

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

(i) Zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy (tj. wyniki kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w zakładzie Spółki w dniach od [...] do [...] lipca 2019 r., stwierdzone protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] października 2017 r.) jednoznacznie obligował organy obu instancji do uznania, iż:

a) eksploatowana przez Skarżącą instalacja do wytwarzania paliwa alternatywnego spełnia kryteria instalacji, o której mowa w pkt 5 ppkt 3 lit.b rozp. r.i.m.p.z.z., dla eksploatacji której wymagane jest uzyskanie pozwolenia zintegrowanego,

b) wymaganym pozwoleniem zintegrowanym Skarżąca się nie legitymuje (trwające od 2016 r. odrębne postępowanie w przedmiocie udzielenia tego zezwolenia, wszczęte na wniosek Skarżącej przed Starostą i niezakończone decyzją ostateczną, pozostaje w dalszym ciągu w toku).

W świetle tych okoliczności obowiązkiem organów było wstrzymanie użytkowania instalacji na podstawie art.365 ust.1 P.o.ś.

(ii) O powstaniu obowiązku uzyskania przez Skarżącą stosownego pozwolenia zintegrowanego przesądza fakt, iż w marcu 2019 r. Skarżąca zastąpiła wchodzącą dotąd w skład instalacji rozdrabniarkę o wydajności 4-8 Mg/h nową rozdrabniarką o wydajności do 10 Mg/h. Trafnie przyjęły organy, iż w tej sytuacji, uwzględniając godzinową wydajność urządzenia oraz czas jego pracy w ciągu dnia (max 16 h), zdolność przetwarzania odpadów w instalacji wzrosła do ponad 75 ton na dobę, osiągając tym samym pułap ustalony w pkt 5 ppkt 3 lit.b rozp. r.i.m.p.z.z.

Nie ulega przy tym wątpliwości, co wprost zapisano w rozporządzeniu (objaśnienie nr 5), iż podstawę do obliczania zdolności przetwarzania odpadów w danej instalacji stanowi największa ilość określonego odpadu lub odpadów, która może być przetworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pracy instalacji. Z tego powodu nie można było uwzględnić argumentacji Skarżącej, zmierzającej do wykazania, iż parametry stosowanego przez nią oprzyrządowania rozdrabniarki (sito o oczku 40 mm) nie dają możliwości wykorzystywania pełnej mocy całego urządzenia (Skarżąca powołała się w tym kontekście m.in. na opinię producenta rozdrabniarki). Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż podstawą ustaleń we w/w zakresie jest potencjalnie największa zdolność przerobowa instalacji (tj. zdolność, którą można uzyskać przy całkowitym wykorzystaniu technologicznych możliwości instalacji), nie zaś zdolność przerobowa, którą podmiot przetwarzający odpady faktycznie wykorzystuje w toku kontroli przestrzegania przepisów o gospodarowaniu odpadami, czy też w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie określonym w art.365 ust.1 P.o.ś. Rozporządzenie wychodzi zatem z racjonalnego założenia, iż wykorzystywanie przez podmiot przetwarzający odpady jedynie części nie zaś całości mocy przerobowej instalacji, będące wynikiem swobodnej decyzji tego podmiotu, może mieć charakter wyłącznie przejściowy nie zaś stały, w związku z czym sformułowanie prognozy co do rzeczywistego wpływu eksploatacji instalacji na środowisko wymaga przyjęcia hipotetycznego założenia, iż wspomniany podmiot będzie eksploatował instalację przy użyciu całej możliwej do osiągnięcia mocy przerobowej.

(iii) W powołanej przez Skarżącą "Opinii dotyczącej jednoznacznej oceny zgodności wniosku Spółki B. Sp. z o.o., [...], gmina P. w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego z przepisami prawa, dokumentacją, decyzjami innych organów oraz zgodnie z wytycznymi decyzji SKO w K. znak: [...] z dnia [...].10.2018 r., sporządzonej na zamówienie Starostwa Powiatowego w K. (na potrzeby prowadzonego wówczas przez Starostę ponownego postępowania w przedmiocie udzielenia Skarżącej pozwolenia zintegrowanego, będącego następstwem wydania przez SKO kasatoryjnej decyzji z [...] października 2018 r.) przez biegłego mgr K. T. jednoznacznie wskazano, co następuje (str.10): "Przedmiotowa instalacja wnioskodawcy B. wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego ponieważ klasyfikuje się zgodnie z ust.5 pkt 3 lit.b) załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska (...), do instalacji w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki biologicznej i obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcania.".

(iv) Sąd w całości przychyla się do oceny GIOŚ, dotyczącej braku podstaw do utożsamiania (tak jak tego oczekuje Skarżąca) decyzji Starosty K. z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], udzielającej Skarżącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zezwolenia na przetwarzanie odpadów, z pozwoleniem zintegrowanym. Stanowisko GIOŚ w tym zakresie, wyłożone na str.8 – 9 zaskarżonej decyzji odwoławczej (i przytoczone w części historycznej niniejszego uzasadnienia) w pełni koresponduje ze stanowiskiem Sądu.

W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.