Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 474/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235 z indeksem 1
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 22 marca 2022 r. nr NS-HP.2332.2.39.2020 w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 22 marca 2022 r. nr NS-HP.2332.2.39.2020 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w G. z 30 listopada 2020 r., nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej I. T. choroby zawodowej: zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych.

W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367; dalej rozporządzenie).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną.

Stwierdził, że decyzją z 9 lutego 2021 r. nr NS-HP.2332.2.39.2020 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w G. z 30 listopada 2020 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej: zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych.

Ta decyzja ŚPWIS z 9 lutego 2021r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 sierpnia 2021r. sygn. akt III SA/Gl 434/21. W wyroku tym Sąd wskazał na brak konsekwencji pomiędzy orzeczeniami jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Z jednej bowiem strony, lekarze orzecznicy stanęli na stanowisku, że nie stwierdzono podstaw do rozpoznania u badanej – bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem - choroby zawodowej w postaci zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne występujące w środowisku pracy. Równocześnie lekarz Poradni Hepatologicznej stwierdził w 2011r. związek toksycznego zapalenia wątroby ze sposobem wykonywania pracy. Sąd podniósł, że albo strona nie cierpi na skutki zatrucia w związku ze świadczoną w latach 1995 – 2006 pracą i dlatego odmawia się jej stwierdzenia choroby zawodowej, albo jest dotknięta tą chorobę, tyle że nie mającą zawodowej przyczyny, gdyż oddziaływanie substancji chemicznej i świadczenie pracy w zagrożeniu do 2006 r. nie ma wpływu na wyniki z 2011r. i ta właśnie okoliczność jest przyczyną braku stwierdzenia choroby zawodowej. Tymczasem organy nie zauważyły tej niekonsekwencji w argumentacji jednostki orzeczniczej i bezkrytycznie dały jej wiarę. To zaś zdeterminowało taką, a nie inną treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając sprawę ponownie w wyniku ww. wyroku WSA w Gliwicach, organ stwierdził, że decyzję wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach - Poradnię Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie nr [...] z 9 grudnia 2020 r.) oraz przez Instytut Medycyny Pracy im. [...] w L. (orzeczenie nr [...]z 20 października 2020 r.), a także opinię uzupełniającą WOMP z 28 stycznia 2022r.

W pierwszej opinii lekarze orzecznicy WOMP po analizie dokumentacji medycznej wyjaśnili, że u strony po kilkunastu latach pracy na stanowisku pielęgniarki anestezjologicznej w 2006 r. zaobserwowano cechy nieznacznego uszkodzenia wątroby (niewielki wzrost poziomu transaminaz, prawidłowe stężenie bilirubiny - bez cech żółtaczki). Przeprowadzona wówczas podstawowa diagnostyka nie wskazała jednoznacznie przyczyny tego uszkodzenia. W karcie oceny narażenia zawodowego umieszczono informacje podawane przez samą pacjentkę - np. "uwalnianie się halotanu na zewnątrz przez ścianki rur doprowadzających gaz do pacjenta", wskazujące na możliwość zatrucia całego personelu medycznego obecnego na sali operacyjnej. Brak natomiast potwierdzonych informacji o możliwości wystąpienia ostrego zatrucia halotanem wskutek narażenia na wysokie jego stężenie (nie zgłoszono wypadku w pracy, brak protokołu powypadkowego). Badana od 2006 r. nie pracuje w narażeniu na halotan, trudno więc łączyć okresowy wzrost transaminaz notowany od 2011 r. z potencjalnym działaniem szkodliwym tego gazu. Uwzględniając zatem dane z wywiadu i z dokumentacji medycznej, obraz kliniczny oraz dane o narażeniu zawodowym lekarze specjaliści WOMP nie stwierdzili podstaw do rozpoznania u badanej - bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem - choroby zawodowej w postaci zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne występujące w środowisku pracy.

Następnie strona była badana w Instytucie Medycyny Pracy im. [...] w L. jako jednostce orzeczniczej II stopnia. Z tego orzeczenia lekarskiego wynikało, że lekarze orzecznicy IMP uwzględnili przebieg pracy zawodowej strony oraz fakt, iż w latach 1995-2006 podczas pracy na stanowisku pielęgniarki anestezjologicznej była narażona na kontakt z halotanem - gazem anestetycznym stosowanym u pacjentów podczas zabiegów operacyjnych. W opinii strony narażenie na halotan w latach 1995-2006 występowało podczas nalewania płynnego halotanu do pochłaniacza (codziennie lub co drugi dzień) oraz podczas podawania pacjentom; halotan uwalniał się przez rury karbowane, przez które był podawany pacjentom na zewnątrz, a na salach operacyjnych nie było ewakuacji gazów i wentylacji. Z pisma Działu Technicznego [...] z 23 maja 2018 r. wynika, że w latach zatrudnienia skarżącej na blokach operacyjnych Oddziału [...] i Oddziału [...] ewakuacja gazów anestetycznych odbywała się za pomocą przewodów grawitacyjnie, wentylacja bloków - grawitacyjna. Dostępne wyniki dwóch przeprowadzonych pomiarów środowiskowych (pomiary halotanu) przez ŚWSSE w Katowicach (sprawozdanie z badań nr [...]) na stanowiskach lekarzy anestezjologów w salach operacyjnych wykazały w Oddziale [...], Sali Operacyjnej Nr 1 - stężenie jednostkowe poniżej oznaczalności metody oraz w Oddziale [...], Sali Operacyjnej Nr 1 i 2 wskaźnik ekspozycji: 3 mg/m2, tj. 0,1 krotność NDS (40,0 mg/m2). W dostępnej dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego brak jest jakichkolwiek wpisów świadczących o wypadkach czy zdarzeniach awaryjnych związanych z uwalnianiem halotanu.

W wywiadzie pacjentka zgłaszała, że dolegliwości pod postacią uczucia dyskomfortu w jamie brzusznej, ogólnego osłabienia, bezsenności, rozdrażnienia oraz obrzęków i żylaków kończyn dolnych wystąpiły ok. 2005 r. W kwietniu 2006 r. w związku z nieprawidłowymi wynikami badań laboratoryjnych strona została odsunięta od pracy w narażeniu na środki anestetyczne. Od maja 2006 r. została objęta opieką Poradni Hepatologicznej.

IMP podsumował, że dostępna dokumentacja medyczna wskazuje, że w przeszłości kilkukrotnie, w tym również po zaprzestaniu pracy w potencjalnym narażeniu na gazy anestetyczne, u pacjentki stwierdzano nieznacznie podwyższone wskaźniki enzymatycznej czynności wątroby. Powyższy stan może mieć wieloczynnikowe podłoże, natomiast samo wykazanie tego faktu nie przemawia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem za istnieniem związku między stwierdzanymi czynnościowymi zaburzeniami wątroby a czynnikami narażenia w miejscu pracy. Z analizy dokumentacji medycznej pacjentki nie wynika również, aby przebyła ostre zatrucie halotanem. Wobec więc niecharakterystycznego obrazu klinicznego oraz braku potwierdzonego istotnego narażenia na halotan nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Dalej organ wskazał, że w postępowaniu toczącym się po wyroku WSA w Gliwicach o sygn. akt III SA/Gl 434/21 uzyskał opinię uzupełniającą WOMP-PChZw S. z 28 stycznia 2022r. do orzeczenia tej jednostki z 9 grudnia 2019r., w której lekarze orzecznicy stwierdzili, że rozpoznanie postawione przez lekarza chorób zakaźnych rozpoznanie "toksyczne zapalenie wątroby, do którego doszło wskutek zatrucia gazami anestetycznymi 5 lat wcześniej" jest niezasadne z uwagi na:

- opisany w orzeczeniu lekarskim IMP mechanizm toksycznego działania halotanu i jego drogi wydalania z organizmu;

- brak doniesień o występowaniu skutków zatrucia u personelu medycznego, są one opisywane jedynie u pacjentów poddawanych narkozie tym związkiem;

- brak potwierdzenia przebycie przez skarżącą ostrego zatrucia gazami anestetycznymi, a u innych pracowników nie odnotowano wypadków takich zatruć;

- wyniki badań dla środowiska pracy strony: NDS poniżej oznaczalności i 0,1 NDS;

- wystąpienie przejściowego poziomu transaminaz po 5 latach od ustania narażenia na halotan w sytuacji, gdy gaz ten nie kumuluje się w organizmie.

Na tej podstawie lekarze orzecznicy przyjęli, że przejściowe i niewielkiego stopnia zwyżki poziomu transaminaz w 2011r. i 2015r. nie pozostają w związku przyczynowym z narażeniem zawodowym, które ustało w 2006r., a rozpoznanie postawione przez lekarza chorób zakaźnych nie znajduje uzasadnienia. Podtrzymali więc treść orzeczenia lekarskiego z 9 grudnia 2019r.

W oparciu o powyższe, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że z treści tej opinii wynika, że skarżąca nie cierpi na skutki zatrucia w związku ze świadczona pracą, co stanowi odpowiedź na wątpliwości Sądu będące przyczyną uchylenia poprzedniej decyzji tego organu. Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony zarówno warunek związany z rozpoznaniem choroby zawodowej przez upoważnionych lekarzy, jak i warunek związany z występowaniem takich warunków pracy, które stwarzałyby zagrożenie zatruciem gazami anestetycznymi (w jednej sali stężenie poniżej poziomu oznaczalności, w drugiej - 0,1 NDS). Nadto żadna inna osoba z personelu nie uległa takiemu zatruciu mimo, że pracowały razem ze skarżącą.

Organ utrzymał zatem w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść orzeczenia a to art.7, art. 77, art. 80 i art. 84 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na braku poczynienia własnych ustaleń stanu faktycznego oraz niepełne zebranie materiału dowodowego a także dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w zakresie oceny stopnia narażenia zawodowego na substancje szkodliwe, w szczególności gazy anestetyczne, w tym halotan i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy;

2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 153 ppsa w zw. z art. 7 i 77 Kpa w zw. z art. 136 i 138 § 2 Kpa polegające na zaniechaniu dokonania oceny związku toksycznego zapalenia wątroby ze sposobem wykonywania pracy wbrew stanowisku Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu strona wskazała, że wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie takiego czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. W tym zakresie powołała się na wyrok NSA z 7 stycznia 1994r. o sygn. SA 1640/93. Zdaniem skarżącej, w jej przypadku istnieje co najmniej trwała i postępująca dysfunkcja wątroby, co świadczy o istnieniu choroby przewlekłej i następstw wywołanych zatruciem przewlekłym. Podniosła, że istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy występującą chorobą zawodową a warunkami pracy i dla odmowy stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest obalenie tego domniemania, co nie miało miejsca w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że orzeczenia lekarskie jednostek dwóch stopni wydały analogiczne opinie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Stwierdził, że wykonał zalecenia Sądu zawarte w poprzednim wyroku uzyskując opinię uzupełniającą, która podtrzymała wcześniejsze ustania tych jednostek. Ponieważ organ jest nimi związany, brak było postaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

Na rozprawie skarżąca oświadczyła, że nie chorowała na wirusowe zapalenie wątroby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Organ wykonał co prawda zalecenia zawarte w wyroku WSA z 17 sierpnia 2021r., tym niemniej istnieją inne jeszcze wątpliwości wymagające wyjaśnienia i okoliczności wskazujące na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 z późn. zm.) zwanej dalej K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że rozpoznanie u badanego przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Dzieje się tak jednak tylko wówczas, gdy wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa, choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie. Przy czym przesłanki te winny być spełnione łącznie i brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik nie została wskazana w wykazie, wówczas, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy wystąpiła po upływie określonego czasu po ustaniu narażenia zawodowego.

Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że jednostka chorobowa, której występowanie u skarżącej było przedmiotem postępowania opisana jest jako "zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne". Oznacza to, że powoływany w orzeczeniach lekarskich fakt, że u skarżącej nie odnotowano zatrucia ostrego niczego nie przesądza. Dla istnienia choroby zawodowej wystarczające jest, że pracownik cierpi jedynie na następstwa (a nie samo zatrucie) i to nie zatrucia ostrego, a jedynie przewlekłego.

Dalej organ wskazał, że podstawą do wydania orzeczenia organu I instancji była ocena narażenia zawodowego i ww. orzeczenia lekarskie, rozszerzone na etapie postępowania odwoławczego o opinię uzupełniającą WOMP. Również z orzeczenia WOMP (poz. 18 akt administracyjnych) wynika, że jego podstawą były m.in. "dane o narażeniu zawodowym". Także lekarze IMP wyraźnie wskazali, że "na podstawie analizy narażenia zawodowego ... nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej".

Odnośnie tego wskazać należy, że – zdaniem Sądu – ta ocena narażenia zawodowego, jaka znajduje się w aktach sprawy (poz. 14 w aktach administracyjnych) i stała się podstawą orzeczeń lekarskich jest nieadekwatna dla ustalenia tego narażenia w przypadku skarżącej. Wyjaśniając powyższe, Sąd wskazuje, że z karty tej wynika, że skarżąca zatrudniona była na stanowiskach pielęgniarki a od 1995r. do 2006r. - pielęgniarki anestezjologicznej i starszej pielęgniarki anestezjologii i intensywnej opieki medycznej. W karcie tej przedstawiono zatem charakterystykę wykonywanej pracy i rodzaj wykonywanych czynności właściwych dla tych stanowisk. Natomiast na str. 2 karty oceny narażenia zawodowego wskazano, że wg pomiarów środowiskowych przeprowadzonych przez ŚWSSE, pomiary te były wykonywane na stanowiskach lekarzy anestezjologów. Zatem oczywistym jest, że skoro np. przygotowanie leków i aparatu do znieczulenia, uzupełnienie gazów (zmiana butli lub dolewanie halotanu), wymiana pochłaniacza, dezynfekcja rur karbowanych należały do obowiązków pielęgniarki, to jednocześnie nie stanowiły obowiązków lekarza, a tym samym pomiary stężenia gazu dla stanowiska lekarza są nie miarodajne dla ustalenia narażenia, jakiemu poddana była skarżąca.

Również sama skarżąca jako czynności stanowiące potencjalnie największe źródło narażenia wskazywała takie czynności, jak m.in. nalewanie halotanu czy mycie sprzętu, którym był podawany, podczas gdy w karcie narażenia jako czynności związane z ekspozycją na halotan wskazano znieczulanie i wybudzanie pacjenta. Pojawia się więc pytanie czy nie jest tak, że o ile w przypadku skarżącej należące do jej obowiązków czynności związane były z otwieraniem pojemników z gazem czy zanieczyszczonego nim sprzętu i związaną z tym – przynajmniej częściową - emisją gazów na zewnątrz, o tyle czynności lekarza polegały na celowanym podawaniu gazów znieczulanym pacjentom i ich uwalnianie się na zewnątrz było mniejsze, niż w przypadku czynności należących do pielęgniarki anestezjologicznej.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że powyższego akapitu uzasadnienia wyroku nie należy odczytywać tak, że są to twierdzenia, które Sąd uznał za udowodnione, gdyż nie ma ku temu kompetencji. Są to natomiast wątpliwości, które winny być wyjaśnione w toku postępowania będącego konsekwencją uchylenia zaskarżonej decyzji.

Jeśli natomiast ścisłe ustalenie tego narażenia na stanowisku pielęgniarki nie jest możliwe, np. z uwagi na brak pomiarów dla tego stanowiska, to okoliczność ta nie może być interpretowana na niekorzyść skarżącej, która przecież nie miała żadnego wpływu na to, jak pracodawca identyfikuje ryzyka zawodowe na różnych stanowiskach pracy.

Nadto - w ocenie Sądu – zarówno orzeczenie IMP, jak i uzupełnienie orzeczenia WOMP budzi szereg wątpliwości.

Odnośnie orzeczenia IMP wskazać należy, że jednostka ta potwierdziła, że halotan w 20% ulega rozpadowi w wątrobie. Istotnym jest zatem wyjaśnienie, dlaczego pomimo tego, że skarżąca przez 11 lat pracowała w ekspozycji na ten gaz, rozpad owych 20% następował w jej wątrobie i cierpi właśnie na dolegliwości ze strony wątroby oraz nie chorowała na wirusowe zapalenie wątroby, to wszystkie te okoliczności łącznie nie przemawiają w wysokim stopniu za przyjęciem zawodowej etiologii schorzenia. Innymi słowy, czy nie jest tak, że nawet niewielka, ale długotrwała ekspozycja na czynnik szkodliwy może skutkować wystąpieniem choroby zawodowej w postaci następstw zatrucia przewlekłego substancjami chemicznymi.

Nadto w tym samym orzeczeniu IMP wskazano, że "zapaleniu wątroby indukowanemu przez halotan przypisuje się mechanizm autoimmunologiczny". Czy nie jest zatem tak, że co prawda u skarżącej doszło do uaktywnienia jej osobniczych mechanizmów autoimmunologicznych, ale czynnikiem sprawczym był halotan, czyli czynnik występujący w środowisku pracy. Gdyby tak istotnie było, wskazywałoby to na jednak zawodowe pochodzenie choroby skarżącej.

W orzeczeniu tym lekarz orzecznik wskazał, że nieznaczne podwyższenie wskaźników enzymatycznej czynności wątroby miało miejsce po zaprzestaniu pracy w potencjalnym narażeniu na gazy anestetyczne. Wyjaśnienia wymaga zatem, czy fakt wystąpienia tych objawów po okresie narażenia świadczy o tym, że nie mają one związku z poprzednimi warunkami pracy, czy też jest spowodowany tym, że skoro już raz doszło do uszkodzenia/zaburzenia czynności wątroby (np. w związku w wykonywaną pracą), to późniejszy kontakt nawet z innymi substancjami może powodować podwyższenie określonych wskaźników wątrobowych. Natomiast fakt występowania takich zaburzeń został w orzeczeniu IMP stwierdzony, gdyż na str. 3 wskazano w nim, że "powyższy stan ... nie przemawia .. za istnieniem związku między stwierdzanymi czynnościowymi zaburzeniami wątroby, a czynnikami narażenia w miejscu pracy." (podkr. własne Sądu).

Odnośnie natomiast opinii uzupełniającej WOMP:

W tiret pierwszym odwołała się ona do opisanego w orzeczeniu lekarskim IMP dróg wydalania halotanu z organizmu, co budzi wątpliwości Sądu, a o czym była już mowa. Skoro IMP przyznał, że 20% halotanu ulega rozkładowi w wątrobie, to wydaje się to raczej potwierdzać stanowisko strony, a nie organu.

W tiret drugim WOMP wskazał na "brak doniesień naukowych na występowanie skutków hepatotoksycznych działania halotanu u personelu medycznego, a które są opisywane u pacjentów poddawanych narkozie tym związkiem". W ocenie Sądu z tego stwierdzenia wynika, że halotan takie hepatotoksyczne działanie posiada. Natomiast fakt, że u innych osób pracujących w podobnych warunkach nie stwierdzono szkodowego wpływu na ich zdrowie nie może sam przez się świadczyć o tym, że w przypadku skarżącej to nie warunki pracy spowodowały jej schorzenie. Przecież oczywistym jest, że nie wszyscy pracownicy wykonujący pracę w określonym narażeniu zachorują na chorobę zawodową z tym narażeniem związaną. Można w tym miejscu odwołać się do wyroku NSA z 7 stycznia 1994 I SA 1640/93, publ OSNSA 1995/1/28, zgodnie z którym wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika, ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Natomiast występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy stwarza domniemanie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a chorobą (Tak NSA w wyroku o sygn. akt II OSK 1352/16).

Co do tiret trzeciego, WOMP podniósł brak danych o ostrym zatruciu halotanem, co do czego Sąd się już wypowiedział, że nie wyklucza to przecież wystąpienia zatrucia przewlekłego, a tym bardziej jego następstw, a takie są cechy choroby zawodowej, której stwierdzenia domaga się skarżąca.

W tiret czwartym jednostka orzecznicza odniosła się do wyników badań środowiskowych (NDS dla halotanu), które Sąd uznał za niemiarodajne z przyczyn wyżej wyjaśnionych.

Podobnie Sąd sformułował już wątpliwości odnośnie tezy zawartej w tiret 5 i podnoszonego w nim wystąpienia przejściowego wzrostu transaminaz po 5 latach od ustania narażenia zawodowego.

Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 77 i 80 Kpa, a to poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przeprowadzeniu oceny ryzyka narażenia zawodowego dla innego stanowiska pracy, niż zajmowane przez skarżącą. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż to właśnie ustalenia w zakresie występującego narażenia zawodowego stały się podstawą orzeczeń lekarskich obu instancji, co wynika z ich treści. Nadto, orzeczenia te nasuwają szereg wątpliwości, szczegółowo postawionych w treści uzasadnienia, które wymagają jednoznacznego wyjaśnienia przez lekarzy zatrudnionych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych w toku dalszego postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane z mocy art. 200 § 2 p.p.s.a. tej ustawy.