Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 215/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 2 lutego 2021 r., nr BP.501.521.2020.0949.RZ9.784 Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K. (dalej jako "skarżący"), uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 28 lutego 2020 r. i nałożył na skarżącego jako zarządzającego transportem karę pieniężną w wysokości 2.500 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 13 grudnia 2019 r. na ul. [...] w R. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki P. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował R. M. I.. W toku kontroli ustalono, że przewóz odbywał się na rzecz przedsiębiorcy E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W.. W trakcie kontroli kierowca wykonywał przewóz pasażera z ul. [...] na ul. [...] w R.. Usługa przewozu została zamówiona przez pasażera za pomocą aplikacji Bolt. Zapłata za powyższy przewóz nastąpiła poprzez obciążenie karty płatniczej pasażera. Kierowca okazał do kontroli licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej przedsiębiorcy E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w W. w wersji elektronicznej, umowę zlecenia nr [...] zawartą ze spółką E. , umowę najmu samochodu (bez numeru i daty) zawartą pomiędzy kierowcą a spółką E. . Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli oryginału wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych, ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...]

W odpowiedzi na pytanie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") Zastępca Dyrektora B. A. i S. O. U. W. wskazał, że E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W. posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną w dniu 11 kwietnia 2019 r. Poinformowano, że pojazd marki P. o wskazanym wyżej numerze rejestracyjnym nie został zgłoszony do powyższej licencji. Jako osobę zarządzającą transportem wskazano M. K..

Decyzją z 28 lutego 2020 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 2.500 zł, na podstawie lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2019 r., poz. 2140 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.", za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1000 zł), lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1000 zł) oraz lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji (500 zł).

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z 2 lutego 2021 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji w całości (pkt 1) i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.500 zł na podstawie lp. 1.7, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym (pkt 2).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu 13 grudnia 2019 r., kierowca wykonywał w imieniu i na rzecz E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W. krajowy transport drogowy osób pomimo braku wymaganego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowca nie okazał również wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Organ podniósł, że bezsporne jest również, że zarządzającym transportem w ww. przedsiębiorstwie był M. K.. W ramach zarządzania operacjami transportowymi skarżący powinien nadzorować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez właściciela przedsiębiorstwa, pracowników przedsiębiorstwa i osoby współpracujące z przedsiębiorstwem. Jako zarządzający transportem skarżący jest zobowiązany także znać dokumentację wymaganą do świadczenia usług transportu drogowego oraz być w stanie wprowadzać procedury kontrolne w celu zapewnienia, aby zatwierdzone dokumenty związane z każdą operacją transportową, w szczególności te, które dotyczą pojazdu, kierowcy, rzeczy i bagażu, znajdowały się zarówno w pojeździe, jak i w lokalu przedsiębiorstwa. W konsekwencji, będąc osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie skarżący był zobowiązany do przestrzegania przepisów i bieżącej kontroli posiadanych przez kierowcę uprawnień i wobec niedopełnienia tych obowiązków, zasadne było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia lp. 1.7, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 ustawy o transporcie drogowym.

Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji zastosował niewłaściwą podstawę prawną dla naruszenia polegającego na niewyposażaniu kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Organ jako podstawę prawną wskazał lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przepis ten nie dotyczy każdej licencji, ale licencji wspólnotowej. W załączniku nr 4 przy omawianym naruszeniu podane zostały numery grupy naruszenia (10.2 i 11.2) określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L z 19 marca 2016 Nr 74, str. 8), dalej jako "rozporządzenie nr 2016/403". Grupy naruszenia wskazane w rubryce 4 przepisu lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym odnoszą się do licencji wspólnotowej, co jednoznacznie wynika z tabel określających te naruszenia w załączniku I do rozporządzenia nr 2016/403. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że na podstawie przepisu lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym nie można nakładać kary pieniężnej za brak wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Przepisem, który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w inne dokumenty wymienione w art. 87 ustawy o transporcie drogowym jest lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym jest jednym z tych dokumentów, które kierowca wykonujący przewozy okazjonalne, jest zobowiązany posiadać. Ta licencja jest innym dokumentem niż zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencja wspólnotowa, więc podstawą do nałożenia kary za niewyposażenie kierowcy w ten dokument powinien być przepis lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut braku podstaw prawnych do wymagania od podmiotu wykonującego przewóz drogowy wyposażenia kierowcy w orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych i przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Organ podniósł, że przepis art. 39m ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wskazuje, że ww. orzeczenia jest zobowiązany posiadać nie tylko kierowca zatrudniony przez przedsiębiorcę czy podmiot wykonujący przewóz drogowy, lecz także każdy inny kierowca wykonujący przewóz drogowy. Zgodnie z tym przepisem wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że skoro do osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy mają zastosowanie przepisy art. 39a – 39l ustawy o transporcie drogowym, to niezależnie od stosunku prawnego łączącego kierowcę z przewoźnikiem, kierowca jest zobowiązany spełniać wymagania określone w tych przepisach. Obowiązkiem zaś skarżącego było dopilnować, aby kierowca posiadał wszystkie dokumenty wymagane do wykonania skontrolowanego przewozu drogowego, w tym odpowiednią oryginalną licencję oraz orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.

Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części określonej w pkt 2 dotyczącym nałożenia na skarżącego kary pieniężnej , wnosząc o jej uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze spółką E. ;

2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy;

3) naruszenie art. 92a ust. 2 i ust. 8 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 1.7, 4.2 oraz 4.3 załącznika nr 4 do ustawy w sytuacji, w której w obowiązującym stanie prawnym zniesiony został wymóg legitymowania się przez przedsiębiorcę certyfikatem kompetencji zawodowych w związku z uchyleniem art. 5c ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym;

4) naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie działającym pod nazwą E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych;

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

6) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;

7) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

W myśl art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in. wtedy, jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) oraz nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne.

Konsekwencją wyżej wskazanych obowiązków jest penalizacja w przypadku ich naruszenia. Zgodnie art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy również skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.). Z kolei niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł (lp. 1.7 załącznika nr 4 do u.t.d.).

Powyższe naruszenia zostały stwierdzone w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 51 z późn. zm.) zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.

W myśl art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:

a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;

b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz

c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Podkreślić należy, że w świetle ustawy o transporcie drogowym osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym jest zobowiązana do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. Wprowadzenie funkcji osoby zarządzającej transportem miało na celu zapewnienie większej dbałości o należyte wykonywanie czynności w zakresie organizacji i bezpieczeństwa transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób oraz ich zgodności z unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi transportu drogowego. Prawodawca wymaga, by osoba pełniąca funkcję zarządzającego transportem posiadała dobrą reputację oraz odpowiednią wiedzę, co będzie skutkowało zapewnieniem właściwej realizacji wymogów obowiązujących przewoźników. Jednocześnie sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że w dniu 13 grudnia 2019 r. kierowca przewoził pojazdem marki P. , o wskazanym na wstępie numerze rejestracyjnym, pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w R.. W toku kontroli stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada ważnych na dzień kontroli orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego – o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Z niekwestionowanych zeznań kierowcy wynikało, że wykonywał przewóz w imieniu E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej. Kierowca nie okazał również do kontroli oryginału wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kierowca okazał jedynie wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej przedsiębiorcy E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w W. w wersji elektroniczne oraz umowę zlecenia (bez daty), zawartą miedzy E. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością Spółką komandytowej i kierowcą, której przedmiotem była usługa kierowania pojazdem osobowym do przewozu osób w transporcie drogowym. Kierowca przewoził dwóch pasażerów, którzy zamówili usługę przewozu przez aplikację Bolt.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa jest skarżący M. K..

Powyższych ustaleń organ dokonał w oparciu o informacje uzyskaną z Urzędu Miasta S. , który pismem z 15 stycznia 2020 r. poinformował, że E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 11 kwietnia 2019 r. w trybie zmiany licencji nr [...]. Wskazał też, że ostatnio zgłoszoną przez przedsiębiorcę osobą zarządzającą transportem był M. K.. Skarżący tych ustaleń nie kwestionował. Skarżący nie zwalczał także ustaleń dotyczących braku orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz wypisu z licencji, jak również faktu nieposiadania ich przy sobie przez kierowcę w dniu kontroli.

Kwestię sporną stanowiła ocena, czy skarżący jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie E. s mógł w okolicznościach faktycznych sprawy zostać skutecznie obciążony administracyjną karą pieniężną za ujawnione w toku kontroli naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, kiedy organy nie dokonywały szczegółowych ustaleń faktycznych co do formy (podstawy) zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie kierowcy skontrolowanego w czasie przewozu drogowego osób, a w szczególności, czy był on w nim zatrudniony na podstawie umowy o pracę, czy też na innej zasadzie. W ocenie skarżącego, tylko bowiem zatrudnienie kierowcy na podstawie umowy o pracę dawałoby podstawę do nałożenie na niego administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. W innym przypadku kierujący nie był – według strony – w ogóle zobowiązany do posiadania tego rodzaju badań, których brak został w toku kontroli ujawniony.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że to na przedsiębiorcy, a w rozpoznawanej sprawie na osobie zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie spoczywała odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od formy ich zatrudnienia. Nie sposób bowiem przyjąć, że obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie i psychologiczne w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym spoczywają wyłącznie na przedsiębiorcach zatrudniających kierowców na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.) i tym samym nie ma podstaw prawnych do nałożenia na przewoźnika niezatrudniającego kierowcy na podstawie umowy o pracę obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne. Odwołanie się w przepisie art. 39j ust. 2 u.t.d. do przepisów kodeksu pracy wskazuje jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem w ust. 3 art. 39j u.t.d., że zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Z powołanych wyżej przepisów art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. wynika wprost, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle zaś art. 92a ust. 6 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz. W rozpoznawanej sprawie jednoznacznie ustalono, że kierowca wykonywał przewóz pasażerów w imieniu E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej i na jej rzecz i w konsekwencji zasadnie uznano, że kierowca powinien dysponować stosownymi orzeczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Obowiązek posiadania wypisu z licencji wynika zaś wprost z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto - wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Konsekwencją istnienia wskazanych obowiązków jest penalizacja przewidzianych ustawą przypadków ich naruszenia. Bezspornym jest, że kierowca w trakcie kontroli takiego wypisu z licencji nie posiadał i nie okazał. Kierowca okazał jedynie elektroniczną wersję licencji, którą pobrał ze strony internetowej spółki E. .

Na gruncie ustawy o transporcie drogowym za stwierdzone naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego odpowiada przede wszystkim podmiot wykonujący przewóz drogowy – przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność faktyczną prowadzenia pojazdu. Co istotne, kierowca, niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa o dzieło czy zasada samozatrudnienia), wykonuje jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których suma dopiero jest transportem drogowym, w rozumieniu ustawy. Odpowiedzialność kierowcy została uregulowana w ustawie odrębnie i jest objęta innymi sankcjami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 204/13).

W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności związanych z formą prawną zatrudnienia kierowcy. W aktach sprawy znajduje się bowiem umowa zlecenia (bez daty), zawarta miedzy kierowcą a E. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością Spółką komandytową, której przedmiotem jest "przewóz osób i towarów" (§ 1). Z kolei w § 1 umowy najmu samochodu (bez numeru i daty) wynika, że E. Sp. z o. o. sp. k. wynajmuje od kierowcy pojazd osobowy, który jest jego własnością lub ma prawo do wynajęcia samochodu. Pojazd wynajęty został zatem w celu realizacji umowy zlecenia. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w niebudzących wątpliwości zeznaniach kierowcy. W oparciu o powyższe dane oraz informację uzyskaną z Urzędu Miasta S. organy prawidłowo ustaliły, że w dniu kontroli skarżący był osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej, a zatem to do jego obowiązków należało wyposażenie kierowcy w wymagane orzeczenia. Naruszenie zaś obowiązków w tym zakresie uprawniało do nałożenia na skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem, kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia.

W świetle powyższego, bezpodstawny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 w związku z 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowo za adresata zaskarżonej decyzji uznano skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie. Jak wskazano już wyżej, na mocy art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego i podlega karze pieniężnej w określonej w tym przepisie wysokości.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 92a ust. 2 i ust. 8 u.t.d. w sytuacji, w której w obowiązującym stanie prawnym zniesiony został wymóg legitymowania się przez przedsiębiorcę certyfikatem kompetencji zawodowych w związku z uchyleniem art. 5c ust. 1 pkt 2 u.t.d.

Ustawą z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, (Dz. U. z 2019 r., poz. 1180), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2020 r., uchylono art. 5c ust. 1 pkt 2 u.t.d. Powołany przepis do uchylenia miał następujące brzmienie: "licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, udziela się przedsiębiorcy, jeżeli przynajmniej jedna z osób zarządzających przedsiębiorstwem lub osoba zarządzająca w przedsiębiorstwie transportem drogowym legitymuje się certyfikatem kompetencji zawodowych". Zmiana ta nie ma wpływu na ocenę ustalonego w kontrolowanym postępowaniu stanu faktycznego i kwestię odpowiedzialności skarżącego jako zarządzającego transportem w firmie E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W..

Słusznie również oceniły organy, że brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie została wykazana i nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W szczególności okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, by stwierdzone naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. O ile na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej. Nietrafne przy tym pozostaje stanowisko skargi, że skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenie bowiem wyposażył kierowcę w wypis licencji, a kierowca zapomniał go zabrać ze sobą w dniu kontroli. Kierowca zeznał bowiem wyraźnie, że nie został wyposażony w wypis z licencji, a jego zeznania nie zostały podważone.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organ prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś ocena ta znalazła wyraz w szczegółowym uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Nie można zatem dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.