Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 812/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 4, art. 21, art. 27
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta J. decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 13, 14, 16, art. 4 ust. 2 i ust. 3, art. 5, art. 21, art. 27 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dziecka (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) wydaną na rzecz A.C. uchylił w części decyzję z [...] r. przyznającą świadczenie wychowawcze na dziecko S.T., w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. i odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz S.T. W motywach tej decyzji wskazano, że w dniu wydawania decyzji organ nie miał informacji, że strona nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci.

Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca, której zarzuciła tej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 107 oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 tego aktu. Dodatkowo wskazano w nim naruszenie art. 2 pkt 13 i pkt 16 oraz art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka. W motywach odwołania akcentowano, że skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko, pomimo zamieszkiwania w tym samym domu jednorodzinnym z ojcem dzieci. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji liczne naruszenia przepisów proceduralnych, a w szczególności nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach tego rozstrzygnięcia przybliżono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżyło stan faktyczny w sprawie i stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie w sposób wyczerpujący i pozwalający na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości. Dostrzeżono także, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie spełnia wszystkich wymogów wynikających z postanowień kodeksu postępowania administracyjnego, w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego.

Prezydent Miasta J. decyzją z [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 13, 14, 16, art. 4 ust. 2 i ust. 3, art. 5, art. 21, art. 27 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dziecka (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) wydaną na rzecz skarżącej uchylił w części decyzję z [...] r. przyznającą świadczenie wychowawcze na dziecko S.T., w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. i odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz S.T. W motywach tej decyzji organ pierwszej instancji ponownie przybliżył sytuację faktyczną ustaloną w trakcie przeprowadzonego postępowania uzupełniającego i uznał, że skarżąca stanowi rodzinę z ojcem jej dzieci. Nadto organ ten uznał, że wskazana okoliczność nie była mu znana w momencie wydawania decyzji z [...] r.

Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca, która zarzuciła tej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 107 oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 tego aktu. Dodatkowo wskazano w nim naruszenie art. 2 pkt 13 i pkt 16 oraz art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka. W motywach odwołania ponownie akcentowano, że skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dzieci, pomimo zamieszkiwania w tym samym domu jednorodzinnym z ojcem dzieci. Na potwierdzenie własnego stanowiska przywołała szereg argumentów, które jej zdaniem winny stanowić potwierdzenie, że stan faktyczny jest zbieżny z jej twierdzeniami. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji liczne naruszenia przepisów proceduralnych, a w szczególności nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Akcentowała, że zamieszkuje wspólnie z ojcem dzieci jedynie z tego powodu, że z uwagi na sytuację finansową nie jest w stanie mieszkać odrębnie. W jej ocenie organ pierwszej instancji samowolnie bez stosownego udokumentowania przyjął, że nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach tego rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie organ odwoławczy przybliżył stan faktyczny w sprawie i stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie w sposób wyczerpujący i pozwalający na wyjaśnienie wszystkich występujących w sprawie wątpliwości, odnoszących się zwłaszcza do kwestii samotnego wychowywania dzieci. Mając na uwadze dostrzeżone ułomności zamieszczono w uzasadnieniu tej decyzji szczegółowe wskazania co do dalszego przebiegu postępowania i co do okoliczności, które w ramach tego uzupełniającego postępowania winny być wyjaśnione.

Prezydent Miasta J. decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 13, 14, 16, art. 4 ust. 2 i ust. 3, art. 5, art. 21, art. 27 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dziecka (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) wydaną na rzecz skarżącej: uchylił decyzję z [...] r. i odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko S. oraz przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko M. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 20116 r. do 30 września 2017 r. W motywach tej decyzji organ pierwszej instancji ponownie przybliżył sytuację faktyczną ustaloną w trakcie przeprowadzonego postępowania uzupełniającego i uznał, że skarżąca stanowi rodzinę z ojcem jej dzieci. Potwierdzeniem tego faktu jest wspólne zamieszkiwanie w jednym budynku mieszkalnym jak również wielokrotne widywanie całej rodziny w różnych miejscach miejscowości, co oznacza , że strona nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko i świadczenie przysługuje wówczas, gdy spełnione jest kryterium dochodowe, a te w przypadku tej rodziny jest przekroczone. Nadto organ ten uznał, że wskazana okoliczność nie była mu znana w momencie wydawania decyzji z [...] r.

Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca, której zarzuciła tej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 107, art. 8, art. 9, art. 11, art. 35, art. 80, art. 81a oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 tego aktu. Dodatkowo wskazano w nim naruszenie art. 2 pkt 13 i pkt 16 oraz art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka. W motywach odwołania, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, ponownie akcentowano, że skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dzieci, pomimo zamieszkiwania w tym samym domu jednorodzinnym z ojcem dzieci. Na potwierdzenie własnego stanowiska przywołała szereg argumentów, które jej zdaniem winny stanowić potwierdzenie, że stan faktyczny jest zbieżny z jej twierdzeniami. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji liczne naruszenia przepisów proceduralnych, a w szczególności nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zakwestionowała w szczególności fakt, iż nie miała możliwości zapoznania się z opinią przedstawioną w ramach uzupełniającego postępowania a sporządzoną przez właściciela akademii piłkarskiej na podstawie informacji przekazanych przez trenera syna. Akcentowała, że zamieszkuje wspólnie z ojcem dzieci jedynie z tego powodu, że z uwagi na sytuację finansową nie jest w stanie mieszkać odrębnie. W jej ocenie organ pierwszej instancji samowolnie bez stosownego udokumentowania przyjął, że nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci. W jej ocenie organ pierwszej instancji nie miał przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania jak również nie zachodziły okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji przyznającej jej świadczenie wychowawcze.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wpierw przedstawił w bardzo rozbudowany sposób dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nadto wskazany organ zamieścił rozważania dotyczącego osoby samotnie wychowującej dziecko oraz pojęcia wychowywania dziecka. W tym zakresie odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz do literatury przedmiotu z zakresu prawa rodzinnego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżąca jako matka w przeważającej części sprawuje opiekę nad dwojgiem dzieci, jednakże ojciec także angażuje się w ten proces, a znajduje to umocowanie w opinii właściciela akademii piłkarskiej do której uczęszcza syn oraz w emocjonalnie dobrym kontakcie z dziećmi.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła osobistą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzuciła organom administracji publicznej naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie wymienionego powyżej przepisu poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, gdy prawidłowym rozstrzygnięciem było uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Wskazała na naruszenie art. 7 i art. 77 oraz art. 80 wyżej wymienionego Kodeksu polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i oparcia się na nieistniejącym dowodzie to jest opinii, niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i jego dowolnej interpretacji. Podniosła zarzut naruszenia art. 8, art. 9 i art. 11 w związku z art. 107 § 3 przywoływanego Kodeksu, polegający na nie zamieszczeniu w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji przekonywujących przesłanek, którymi kierował się organ pierwszej instancji przy podejmowaniu swojego rozstrzygnięcia. Nadto podniosła zarzut naruszenia art. 10 wskazanego Kodeksu, ponieważ w jej ocenie organ nie dał jej możliwości wypowiedzenia się co do spornej opinii. Jako ostatni zarzut naruszenia przepisów postępowania podniosła naruszenie art. 81 a Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie w tej sprawie i nie rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść skarżącej. W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego podniosła naruszenie art. 2 pkt 13 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a w konsekwencji na przyjęciu, że wystąpiły przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na rzecz syna S. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. oraz bezpodstawną odmowę przyznania przedmiotowego świadczenia. Nadto zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 2 wymienionej powyżej ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W motywach skargi skarżąca przybliżyła przebieg prowadzonego postępowania jak również rozwinęła postawione powyżej zarzuty. W pierwszej kolejności podniosła, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, która nie była przedmiotem odwołania, albowiem błędnie zostały przywołane numery kwestionowanej decyzji. W odniesieniu do zarzutów o charakterze merytorycznym to skarżąca rozwinęła swoje zastrzeżenia i wskazała, że organ odwoławczy nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego w sprawie, a w szczególności okoliczność współuczestnictwa ojca w wychowywaniu dzieci oparł na sporządzonej dla potrzeb tego postępowania opinii trenera akademii piłkarskiej. Nadto skarżąca podniosła, że akta przekazane organowi odwoławczemu takiej opinii nie zawierały, a organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia do niej się odwołał. Wskazała także, że będąc w organie pierwszej instancji i chcąc się z tą opinią zapoznać uzyskała odpowiedź, iż opinii tej w aktach nie ma. W dalszej części skargi skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego, że w przeważającej części sprawuje opiekę nad dziećmi, ponieważ w jej ocenie opiekę taką sprawuje wyłącznie. W jej opinii takie działanie organu odwoławczego wyczerpało przesłanki naruszenia art. 77, art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i oparcie rozstrzygnięcia na nieistniejącym dowodzie. Następnie skarżąca podniosła, że nie udostępnienie jej przedmiotowej opinii wyczerpało przesłankę przewidzianą art. 10 powyższego Kodeksu, ponieważ nie zapewniono jej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Podniosła również, że wskazana opinia sporządzona została przez właściciela akademii, a nie przez trenera trenującego jej syna, a tym samym sporządzona została przez osobę, która nie ma pełnej wiedzy na temat tego kto sprawuje opiekę i wychowuje syna. W dalszej kolejności skarżąca odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszącego się do nie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy błędnie wywiódł, że wspólne zamieszkiwanie oraz utrzymywanie emocjonalnego dobrego kontaktu z dziećmi przez ojca stanowi, iż ojciec bierze udział w procesie wychowania. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie przedstawił przesłanek, które skłoniły go do wywiedzenia, iż wspólne zamieszkiwanie w jednym domu ojca z dziećmi, w sytuacji, gdy z wywiadu środowiskowego wynika, iż nie uczestniczy on w procesie wychowania dzieci, wywiódł, że bierze on udział w procesie wychowania dzieci. Nadto zaznaczyła, że zamieszkuje w tym samym domu co ojciec dzieci wyłącznie ze względu na swoją sytuację finansową, która uniemożliwia jej wyprowadzenie się i odrębne zamieszkiwanie. Dodatkowo podkreśliła, że nie prowadzi z ojcem dzieci wspólnego gospodarstwa domowego, a tym samym ojciec dzieci nie może być zaliczony do składu rodziny. Potwierdzeniem tego faktu jest płacenie począwszy od 1 sierpnia 2017 r. przez ojca dzieci alimentów w wysokości 1500 zł miesięcznie, które zostały ustalone mocą ugody przed sądem rejonowym. W konsekwencji uznaje, że wyczerpane zostały przesłanki naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej wadliwe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy doprowadziło do naruszenia postanowień art.

2 pkt 13 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka. W jej ocenie organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zaprezentowało w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. Nr 1302 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Istota przedmiotowego postępowania sprowadza się do tego, czy skarżąca samotnie wychowuje dzieci, czy też wspólnie z ich ojcem stanowi rodzinę. Udzielenie odpowiedzi na postawione tu pytanie pozwoli ustalić, czy rozstrzygnięcie organów administracji jest prawidłowe, czy też zawiera uchybienia uzasadniające uwzględnienie wniesionej skargi.

Stosownie do postanowień art. 2 pkt 13 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka w wersji obowiązującej na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego przez osobę samotnie wychowującą dziecko rozumiano pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Natomiast stosownie do brzmienia art. 2 pkt 16 wyżej wymienionej ustawy pod pojęciem rodziny ujmuje się odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Przywołane powyżej definicje ustawowe pojęć osoby samotnie wychowującej dziecko oraz rodziny nie dają odpowiedzi na wszystkie istotne wątpliwości występujące w rozpoznawanej sprawie. Z tego też powodu niezbędne będzie odniesienie tych definicji do sytuacji faktycznej, która występuje w rozpoznawanej sprawie.

Skarżąca składając wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego określiła, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko i z tego powodu otrzymała świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci. W następstwie uzyskania przez organ pierwszej instancji informacji, że skarżąca zamieszkuje wspólnie z ojcem dzieci organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i wydał kwestionowaną w sprawie decyzję utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, gdyż skarżąca tych okoliczności na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie kwestionowała, że mieszka ona wspólnie z dziećmi i ojcem dzieci w jednym budynku jednorodzinnym. Między skarżącą, a organem administracji występuje rozbieżność w jednym zakresie, otóż organy administracji obu instancji opowiedziały się za tym, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, a tym samym przysługuje jej świadczenie wychowawcze tylko na jedno dziecko, ponieważ nie spełnia kryterium dochodowego. Z kolei skarżąca utrzymuje, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko i winna otrzymać świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci.

Mając na uwadze treść przywołanych pojęć osoby samotnie wychowującej dziecko i rodziny oraz uwzględniając nakreślony stan faktyczny w części nie budzącej żadnych kontrowersji przyjdzie dokonać subsumcji treści normy prawnej do występującego w sprawie stanu faktycznego.

Z punktu widzenia przedmiotowej ustawy pojęciem kluczowym i mającym charakter pojęcia generalnego jest pojęcie rodziny, ponieważ ono wyznacza w pierwszej kolejności krąg osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia wychowawczego. Z kolei pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko jest pojęciem lex specialis w ujęciu przywoływanej ustawy, albowiem wprowadza szczególną kategorię osób uprawnionych do korzystania z tego świadczenia. Oznacza to zarazem, kierując się podstawowymi regułami wykładni prawnej, że lex specialis derogat legi generali. Co przekładając na uwarunkowania wynikające z brzmienia analizowanych definicji, to przyjdzie opowiedzieć się za stanowiskiem, że co do zasady świadczenie przysługuje rodzinie, jeżeli strona postępowania wykaże, że w jej konkretnym przypadku występuje przesłanka pozwalająca uznać występowanie samotnego wychowywania dziecka, to wówczas zastosowanie ma przepis szczególny dający prawo do otrzymania wnioskowanego świadczenia na dwoje dzieci.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy w przypadku skarżącej występuje samotne wychowywanie dziecka. Zgodnie z przywołanym art. 2 pkt 13 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dziecka przez osobę samotnie wychowującą dziecko rozumie się pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W przypadku skarżącej będącej panną przesłanka pozytywna występuje, zatem rozważenia wymaga występowanie przesłanki negatywnej, a mianowicie czy skarżąca nie wychowuje co najmniej jednego dziecka z jego rodzicem. W świetle treści tej przesłanki rozważyć należy pojęcie wychowywania. W art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi się, że rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień. Jak akcentuje się to w literaturze wychowywanie dziecka wygląda odmiennie w sytuacji, gdy rodzice są razem i gdy są w rozłączeniu (zob. T Sokołowski./w/ Kodeks rodzinny opiekuńczy. Komentarz pod red. H. Doleckiego Lex 2013). Jak wynika z akt sprawy skarżąca wspólnie zamieszkuje w budynku jednorodzinnym z ojcem dzieci i jak wynika to z akt ojciec współuczestniczy w procesie wychowawczym, a potwierdzeniem tego są jego dobre relacje z dziećmi. Nadto jak wynika to z akt sprawy, czemu skarżąca nie oponowała, że widywana jest na terenie miasta wspólnie z ojcem dzieci i dziećmi. Dodatkowo z notatki służbowej sporządzonej z rozmowy z właścicielem akademii piłkarskiej, do której uczęszcza syn skarżącej wynika, że oboje rodzice byli znani z tego, że interesowali się postępami syna. Zatem są to znamiona zewnętrzne tego, że rodzice dzieci wspólnie zamieszkujący wspólnie również wychowują dzieci. Oznacza to w konsekwencji, że w niniejszej sprawie występuje negatywna przesłanka uznania skarżącej za osobę samotnie wychowującą dzieci. W konsekwencji przyjdzie podzielić stanowisko organów administracji obu instancji sprowadzające się do tego, że skarżąca nie spełniała wymogu do otrzymywania świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci, ponieważ wspólnie z ich ojcem je wychowywała. Na marginesie można zaznaczyć, ze sytuacja skarżącej wyczerpuje przesłanki pojęcia rodziny określone w art. 2 pkt 16 przedmiotowej ustawy.

Skoro fundamentalny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zarzut sformułowany w skardze nie znalazł potwierdzenia, rozważyć należy to, czy od strony procesowej organy administracji przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy. Pierwszą kwestią, którą Sąd zobowiązany był wziąć pod rozwagę to, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na tak postawione pytanie odpowiedzi udzielić należy pozytywnej, ponieważ skarżąca ubiegając się o przedmiotowe świadczenie przedstawiła sytuację, z której wynikało, że jest osobą samotnie wychowującą dzieci, dopiero 19 maja 2017 r. organ pierwszej instancji uzyskał poufną informację, o tym, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci. W świetle powyższego organ wydając decyzję z [...] r. nie dysponował wiedzą, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci, a tym samym wyczerpana została przesłanka wznowienia postępowania przewidziana przywołanym przepisem Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zarzut skarżącej sprowadzający się do rozpoznania odwołania nie od tej decyzji, co należy, a związany z powołaniem przez organ odwoławczy wadliwych numerów decyzji organu pierwszej instancji, nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ numer decyzji pełni jedynie funkcję usługową i pozwala na łatwiejsze zidentyfikowanie aktu będącego przedmiotem rozpoznania, zatem uchybienie w tym zakresie nie może mieć istotniejszego znaczenia. Kluczowe z tego punktu widzenia jest to, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie skarżącej od właściwej decyzji, a mianowicie od decyzji wydanej [...]r.

Trafnie podniosła skarżąca, że nie udostępnienie stronie postępowania jakiegoś dokumentu, który następnie został przywołany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia i miał wpływ na treść wydanej decyzji, wyczerpuje przesłanki naruszenia postanowień art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że trafność stwierdzeń skarżącej jest na poziomie generalnym, natomiast w realiach niniejszej sprawy zarzut ten nie jest trafny, albowiem w aktach administracyjnych zalega adnotacja urzędowa sporządzona z rozmowy z właścicielem akademii piłkarskiej, do której syn skarżącej uczęszcza. Notatka ta znajduje się w aktach i jest dostępna skarżącej, natomiast w aktach brak jest opinii osoby trenującej syna skarżącej. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, ze organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia na ostatniej stronie odwołuje się do opinii tegoż właściciela, jednakże nie chodzi w tym przypadku o samoistny dokument, tylko o opinię uzewnętrznioną w adnotacji urzędowej, która w aktach się znajduje i jak wynika to z pism skarżącej była jej znana. Zatem w realiach rozpoznawanej sprawy brak jest przesłanek do uznania, że wystąpiła sytuacja związana z nie zapewnieniem skarżącej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

Skarżąca zarzuciła organom naruszenie postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 tego aktu. Z tymi zarzutami skład orzekający nie zgadza się, ponieważ dokonując oceny zgromadzonego materiału przyznać trzeba, że organ podjął wszelkie próby związane z wyjaśnieniem sytuacji faktycznej w jakiej znajduje się skarżąca. Materia będąca przedmiotem wyjaśnień ze strony organu administracji jest tego rodzaju, że w tym zakresie zawsze będą występowały wątpliwości i można stawiać zarzut, że coś nie zostało wyjaśnione. W tego typu sprawach jak będąca przedmiotem rozpoznania, zadaniem organu jest wyjaśnić i przedstawić sytuację osób zainteresowanych w taki sposób, aby można było na jej podstawie podjąć wiążące ustalenia. Jest to o tyle istotne, że znaczna część informacji jest w wyłącznej dyspozycji skarżącej i tylko od jej woli zależy jaką jej część przedstawi i w jakim kontekście. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie prowadzone było przez organ pierwszej instancji trzykrotnie, ponieważ organ odwoławczy dwukrotnie uwzględniał wnoszone odwołanie. W tym zakresie istotną rolę odegrało uzasadnienie zawarte w drugiej decyzji organu odwoławczego z [...]r., ponieważ zawierało konkretne wskazania jakie elementy winny zostać wyjaśnione w ramach ponownie prowadzonego postępowania. Z tego obowiązku organ pierwszej instancji wywiązał się w sposób prawidłowy i uzupełnił materiał dowodowy o istotne dla sprawy dokumenty i informacje. W świetle powyższego nie jest zasadny zarzut stawiany organom administracji publicznej, że kwestionowane przez skarżącą decyzje wydane zostały bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, ponieważ w ocenie składu orzekającego zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę dla wyciągnięcia takich wniosków, jakie w motywach rozstrzygnięć zostały zaprezentowane.

Pozostałe zarzuty o charakterze procesowym nie mają istotniejszego znaczenia w kontekście przeprowadzonych powyżej rozważań, ponieważ nie jest trafny zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, jak również zarzut naruszenia zasady informacji zawarty w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że w sprawie tej organy dopuściły się naruszenia postanowień art. 81 a przywoływanego Kodeksu, ponieważ organy przeprowadziły poprawną wykładnię przepisów prawa i właściwie dokonały procesu subsumcji.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.