Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 458/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 4, art. 15 b ust. 1, 2, 5, 6
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji z dnia [...] marca 2012r. Nr [...], wydanej przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w sprawie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – A. B. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że wnioskiem, który wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w dniu 1 marca 2012r. A. B. zwróciła się o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – A. B..

Decyzją z dnia [...] marca 2012r., Nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. odmówił A. B., przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – A. B..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że w myśl art. 15b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przyznaje się jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się żywego dziecka w wysokości 1.000,00 zł. Jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka - niezależnie od wysokości dochodów. Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Dalej organ I instancji podał, że zgodnie z treścią art. 15b ust. 5 i ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, co potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną, wg wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką.

Jak wskazał organ I instancji, wnioskodawczyni w dniu 1 marca 2012r. złożyła podanie o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka – A. B. (ur. [...] grudnia 2011r.). Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie z dnia 21 lutego 2012r. (zgodne ze wzorem zawartym w rozporządzeniu), potwierdzające pozostawanie pod opieką medyczną matki dziecka od 18 tygodnia ciąży do porodu. Nie została więc spełniona jedna z podstawowych przesłanek mających wpływ na prawo do świadczenia - mianowicie matka dziecka A. B. pozostawała pod opieką medyczną od 18 tygodnia ciąży do porodu.

W odwołaniu od w/w decyzji A. B. podkreśliła, iż została ona wydana w oparciu o art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wydanym przez położną. Jednak od 31 marca 2010r. do 31 grudnia 2011r. został zawieszony warunek udokumentowania wskazanej okoliczności. Wystarczało wówczas zaświadczenie lekarskie lub zaświadczenie położnej potwierdzające co najmniej jedno badanie kobiety w ciąży. Według strony, ten warunek spełniła, bowiem prawo do ubiegania się o zapomogę nabyła w momencie urodzenia się dziecka tj. w dniu 8 grudnia 2011r. Na złożenie wniosku przysługiwał i przysługuje termin 12 miesięcy. Zdaniem A. B. prawo nie może działać wstecz, zaś przepis, na którym oparł się organ I instancji nie dotyczy jej sytuacji. Prawo do świadczenia nabyła bowiem w okresie obowiązywania złagodzonych przepisów - wniosek o zapomogę wraz z wymaganymi załącznikami złożyła w dniu 1 marca 2012r., a więc w ustawowym terminie. W związku z tym skarżąca poprosiła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w wyniku rozpoznania niniejszej sprawy stwierdziło, że podstawę materialnoprawną w badanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą. W myśl art. 2 pkt 4 ustawy świadczeniem rodzinnym jest m.in. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.

Warunki nabycia prawa do tego świadczenia określają przepisy art. 15b ustawy, z których wynika, że jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się w wysokości 1.000,00 zł na jedno dziecko (art. 15b ust 1 ustawy). Przysługuje ona matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka - niezależnie od wysokości dochodów (ust. 2 w/w artykułu). Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego - w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia, nie później niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 3). Przepis art. 15b ust. 5 stanowi, że zapomoga przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Według kolejnego ust. 6 art. 15b ustawy pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Przepisy wydane na podstawie art. 9 ust. 8 stosuje się odpowiednio.

Rozpatrując niniejszą sprawę należy wyjaśnić, że pierwotnie ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych nie zawierała regulacji warunkującej uzyskanie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka od pozostawania kobiety w ciąży pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży. Zmiana w tym zakresie nastąpiła ustawą z dnia 6 grudnia 2008r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 237, poz. 1654 - art. 7), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2009r. W art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych zostały dodane m. in. ust. 5 i 6 w brzmieniu: ust. 5: Zapomoga, o której mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, ust. 6: Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Przepisy wydane na podstawie art. 9 ust. 8 stosuje się odpowiednio. W art. 18 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. przewidziano, że obowiązek potwierdzenia opieki medycznej nad kobietą w ciąży, o którym mowa w art. 9 i 15b ustawy zmienianej w art. 7, stosuje się od dnia 1 listopada 2009r.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych została następnie zmieniona ustawą z dnia 5 marca 2010r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 50, poz. 301). Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem ogłoszenia, czyli w dniu 31 marca 2010r. Zmiana ustawy o świadczeniach rodzinnych polegała na wprowadzeniu możliwości potwierdzania przez kobietę pozostawania pod opieką medyczną nie tylko zaświadczeniem lekarskim, ale także zaświadczeniem wystawianym przez położną. Ponadto ustawa nowelizująca wskazywała, zgodnie z art. 3, iż dodatek z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 15 b ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, do dnia 31 grudnia 2011r. przysługują po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego lub zaświadczenia wystawionego przez położną, potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety w okresie ciąży przez lekarza ginekologa lub położną.

Z uzasadnienia do projektu w/w ustawy zmieniającej z dnia 5 marca 2010r. wynika, że regulacja art. 3 ustawy miała na celu "zawieszenie do dnia 31 grudnia 2011r. obowiązku dołączenia do wniosku zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu. W okresie tym świadczenia rodzinne związane z urodzeniem dziecka będą przysługiwać po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego lub zaświadczenia wystawionego przez położną potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety przez lekarza ginekologa lub położną w okresie ciąży. Okres ten zostanie wykorzystany na przeprowadzenie kampanii informującej kobiety o ważności przeprowadzania badań lekarskich w jak najwcześniejszym okresie ciąży."

Tak więc do dnia 31 grudnia 2011r. do wniosku o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka należało dołączyć zaświadczenie lekarskie lub zaświadczenie wystawione przez położną potwierdzające co najmniej jedno badanie kobiety przez lekarza ginekologa lub położną w okresie ciąży.

Natomiast począwszy od 1 stycznia 2012r. wymagane jest dołączenie do wniosku zaświadczenia potwierdzającego, iż kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, według wzoru określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką (Dz. U. Nr 183, poz. 1234). Wymienione rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2012r. (§ 3 rozporządzenia).

Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie sporządzone według w/w wzoru, wystawione w dniu 21 lutego 2012r. Jednakże w zaświadczeniu lekarz specjalista ginekolog - położnik stwierdził, że A. B. pozostawała pod opieką medyczną od 18 tygodnia ciąży do porodu.

Z akt sprawy wynika, że A. B. urodziła dziecko – A. B. w dniu [...] grudnia 2011r. Wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, złożyła 1 marca 2012r., czyli po dniu 31 grudnia 2011r., do którego obowiązywało "zawieszenie" obowiązku dołączenia do wniosku zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu. Skoro strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka po 31 grudnia 2011r. obowiązuje ją wymóg pozostawania pod opieką medyczną od 10 tygodnia ciąży.

Należy przy tym wyjaśnić, iż przyznanie uprawnień do świadczeń rodzinnych, w tym jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale wyłącznie od spełnienia przez osobę ubiegającą się o to świadczenie ustawowych materialnoprawnych przesłanek. Przepisy ustawy nie pozostawiają w tym względzie organom administracyjnym jakiegokolwiek swobodnego uznania. W niniejszej sprawie nie można także mówić o działaniu prawa wstecz. Wypada bowiem zauważyć, że przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzający wymóg pozostawania kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2009r., zaś obowiązek dokumentowania tego faktu został jedynie zawieszony do dnia 31 grudnia 2011r. Dlatego organ odwoławczy nie mógł uwzględnić argumentacji zawartej w odwołaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. B. zarzuciła naruszenie art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 15b ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem skarżącej, spełnia przesłanki ustawowe do otrzymania świadczenia. Dziecko urodziła w dniu [...] grudnia 2011r. tj. w czasie obowiązywania art. 3 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych /.../, zaś wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi złożyła w dniu 1 marca 2012r., a więc w terminie, o którym mowa w art. 15 b ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dostarczając zaświadczenie wystawione przez lekarza ginekologa, potwierdzające co najmniej jedno badania w okresie ciąży.

Strona nie zgodziła się z twierdzeniem organu odwoławczego, iż skoro wniosek o ustalenie prawa do świadczenia złożyła po dniu 31 grudnia 2011r. obowiązuje ją wymóg pozostawania pod opieką medyczną od 10 tygodnia ciąży. Skoro przyznanie jednorazowej zapomogi przysługuje kobiecie z tytułu urodzenia dziecka, a wniosek o jego przyznanie składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, to organ właściwy w sprawie rozpoznania wniosku, winien kierować się przepisami obowiązującymi w dacie urodzenia dziecka, a nie w dacie złożenia wniosku. Powołany art. 3 ustawy nie stanowi, że prawo do określonego w nim świadczenia przysługuje wyłącznie wówczas gdy wniosek o jego przyznanie złożony zostanie do 31 grudnia 2011r. Tak interpretowany przepis oznacza, że w okresie jego obowiązywania strona była nieprawidłowo informowana o warunkach jakie musi spełnić aby uzyskać świadczenie. Przepis prawa powinien być jasny i zrozumiały. Nie może wprowadzać petenta w błąd ani mu szkodzić.

Zdaniem skarżącej, skoro urodziła dziecko w czasie obowiązywania wymienionego artykułu ustawy, tj. w dniu 8 grudnia 2011r. to wbrew logice i zdrowemu rozsądkowi jest wydanie decyzji przez Kolegium w oparciu o art. 15 b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tą argumentacją skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie.

Zdaniem organu, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zaprezentowana przez stronę wykładnia tej normy prawnej, polegająca na przyjęciu, iż dla jej zastosowania miarodajna jest data urodzenia dziecka. Otóż zgodnie z tym przepisem dodatek z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 15 b ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, do dnia 31 grudnia 2011 r. przysługują po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego lub zaświadczenia wystawionego przez położną, potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety w okresie ciąży przez lekarza ginekologa lub położną.

Literalne odczytanie powołanego przepisu prawa nie wskazuje, tak jak oczekuje tego skarżąca, iż wymóg przedstawienia odpowiedniego dokumentu wskazanego w tym przepisie w terminie do dnia 31 grudnia 2011r. dotyczy wszystkich dzieci urodzonych do tego dnia. Przeciwnie, ustawodawca łączy z tą datą jedynie możliwość dokumentowania faktu opieki nad ciężarną zaświadczeniem potwierdzającym co najmniej jedno badanie przez lekarza ginekologa lub położnika. Po tej dacie osoby ubiegające się o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka, bez względu na datę jego urodzenia, są zobowiązane do przedkładania zaświadczenia, że kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu. Taki sposób interpretacji wskazanej normy prawnej potwierdza także wykładnia celowościowa i funkcjonalna tego przepisu. Z uzasadnienia do projektu w/w ustawy zmieniającej z dnia 5 marca 2010r. wynika, że regulacja art. 3 ustawy miała na celu "zawieszenie do dnia 31 grudnia 2011r. obowiązku dołączenia do wniosku zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu. W okresie tym świadczenia rodzinne związane z urodzeniem dziecka będą przysługiwać po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego lub zaświadczenia wystawionego przez położną potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety przez lekarza ginekologa lub położną w okresie ciąży. Okres ten zostanie wykorzystany na przeprowadzenie kampanii informującej kobiety o ważności przeprowadzania badań lekarskich w jak najwcześniejszym okresie ciąży."

Z powyższą regulacją, skorelowano także wejście w życie z dniem 1 stycznia 2012r. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką, wprowadzającego wymóg dołączenia do wniosku zaświadczenia, według stosownego wzoru, potwierdzającego pozostawanie pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu.

Zatem, zdaniem Kolegium zaprezentowany sposób rozumienia wskazanych przepisów jest poprawny i uzasadnia podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

Niezasadny jest także zarzut strony co do naruszenia art. 15b ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten nie ma żadnego związku funkcjonalnego ze sposobem dokumentowania badań lekarskich kobiety ciężarnej, o którym stanowi wyżej wymieniony art. 3 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wprowadza on jedynie termin materialnoprawny, którego niedochowanie uzasadnia pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W tym kontekście przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż A. B. złożyła wniosek w wymaganym terminie 12 miesięcy od daty urodzenia dziecka i organy administracji rozpoznały go merytorycznie. Zatem nie można zarzucać, że wskazana norma prawna została naruszona czy to przez niewłaściwą wykładnię czy też błędne zastosowanie.

Nie podzielono także stanowiska strony, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego w ten sposób, że przepis prawa nie jest dla strony jasny oraz zrozumiały i nie była w okresie ciąży informowana o warunkach jakie musi spełnić aby uzyskać prawo do świadczenia. Należy wskazać, że powołane przez skarżącą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w toku postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie postępowanie to zostało wszczęte w dniu 1 marca 2012r. podaniem strony. Zatem przed tą datą nie było jakiejkolwiek możliwości poinformowania A. B. o obowiązujących przepisach prawa, a także ewentualnej ich interpretacji. Ponadto organy administracji nie mają możliwości prawnych i faktycznych do informowania wszystkich potencjalnych i przyszłych stron postępowania o obowiązujących przepisach prawa. Właściwą formą informowania obywateli o obowiązujących przepisach prawa i źródłem prawa w znaczeniu poznawczym są bowiem m. in. Dzienniki Ustaw, które zawierają autentyczną treść norm prawnych. Zatem bezpodstawny jest zarzut strony, iż nie została odpowiednio wcześniej (tj. w okresie obowiązywania art. 3 ustawy zmieniającej) poinformowana o obowiązujących przepisach prawa. Nie można zarzucać także organom administracji, że przepisy prawa są dla strony niejasne i niezrozumiałe, ponieważ organy te nie tworzą prawa. Władzę ustawodawczą w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sejm i Senat, zaś organy administracji są jedynie zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego.

Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Zgodnie z art . 2 wskazanej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. W myśl art. 15b ust. 1 i 2 cytowanej ustawy matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka - niezależnie od wysokości dochodów - przyznaje się z tytułu urodzenia się żywego dziecka jednorazową zapomogę w wysokości 1.000 złotych na jedno dziecko. Wniosek o wypłatę omawianego świadczenia składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka (art. 15b ust. 3 wskazanej ustawy), przy czym wniosek złożony po terminie organ pozostawia bez rozpoznania.

Jednocześnie należy wskazać, iż na mocy art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1654) wprowadzono do art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych ustęp 5, zgodnie z którym przedmiotowa zapomoga przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, a pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza zaświadczenie lekarskie lub zaświadczenie wystawione przez położną (dodany ustęp 6 do art. 15b powołanej ustawy). W myśl art. 18 ustawy zmieniającej wskazany wyżej obowiązek potwierdzenia opieki medycznej od nie później niż 10 tygodnia ciąży wszedł w życie z dniem 1 listopada 2009 r.

Jednakże na mocy art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 50, poz. 301) odroczono obowiązek stosowania przepisu art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie bowiem z treścią powołanego artykułu dodatek z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 15b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do dnia 31 grudnia 2011 r. przysługiwały po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego lub zaświadczenia wystawionego przez położną, potwierdzającego co najmniej jedno badanie kobiety w okresie ciąży przez lekarza ginekologa lub położną.

Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego w świetle wskazanych wyżej przepisów prawa prowadzi do wniosku, iż organy orzekające w sprawie z wniosku skarżącej o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka błędnie uznały, iż nie została spełniona obligatoryjna przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia, określona w art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w postaci pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu, bowiem obowiązek wykazania pozostawania pod tą opieką nie obejmował skarżącej.

Należy podnieść, iż problematyka spełniania wskazanej wyżej przesłanki przez osobę ubiegająca się o zapomogę była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 208/10, LEX nr 644056, wskazał, że przez obowiązek potwierdzenia opieki medycznej należy rozumieć obowiązek lekarzy do wydawania zaświadczeń, uprawnienie zainteresowanych do składania żądań o wydanie zaświadczenia oraz obowiązek organów do wymagania stosownych zaświadczeń.

Zatem stosownie do art. 3 ustawy z dnia 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkiem lekarzy jest wydawanie zaświadczeń w stosunku do kobiet, które z dniem 1 stycznia 2012 r. znajdą się w 10 tygodniu ciąży, zaś obowiązkiem kobiety jest zabieganie o stosowną dokumentację medyczną, która z dniem porodu może stanowić podstawę do wykazania pozostawania pod opieką od 10 tygodnia ciąży. Należy podkreślić, iż obowiązek ten dotyczy kobiet znajdujących się od dnia 1 stycznia 2012 r. w dziesiątym tygodniu ciąży, bowiem do dnia 31 grudnia 2012 r. stosowanie art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych było zawieszone. Tym samym w stosunku do kobiet, które urodziły żywe dzieci, ale nie mogły ubiegać się o założenie medycznej dokumentacji ciążowej od 10 tygodnia ciąży, gdyż w dniu 1 stycznia 2012 r. upłynął już względem nich ostatni dzień dziesiątego tygodnia ciąży, nie można wymagać przedstawienia zaświadczenia określonego w art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II SA/Op 248/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2012 r. II SA/Ol 397/12, Lex nr 1219573).

Jak wynika z akt sprawy skarżąca urodziła dziecko, syna w dniu [...] grudnia 2011 r. Zatem zarówno w dniu narodzin dziecka, jak i w okresie ciąży skarżącej nie obowiązywał przepis art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzależniający otrzymanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się żywego dziecka od pozostawania przez kobietę pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Tym samym obowiązek przedstawienia stosownego zaświadczenia nie mógł być na nią nałożony i jej nie dotyczył. Zastosowanie przepisu art. 15b ust 5 cytowanej ustawy zostało zawieszone do dnia 31 grudnia 2011 r., a więc możliwość jego zastosowania powstała z dniem 1 stycznia 2012 r., czyli w czasie, gdy w odniesieniu do skarżącej upłynął już ostatni dzień dziesiątego tygodnia ciąży, bowiem w dniu 8 grudnia 2011 r. nastąpił poród.

Należy jednak zaznaczyć, iż dla prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących analizowanego świadczenia istotna jest data, w której miało miejsce zdarzenie, od którego przepisy te uzależniają otrzymanie danego świadczenia, nie zaś data złożenia wniosku o jego wypłatę, przy czym termin ten, w myśl art. 15b ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynosi 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2012 r.).

W konsekwencji obowiązek wykazania stosownym zaświadczeniem pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu nie dotyczy skarżącej, a tym samym brak było podstaw do badania przez organ rozpoznający złożony przez skarżącą wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka przesłanki określonej w art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r.

Z przytoczonych względów Sąd nie podzielił interpretacji stosownych unormowań przyjętej przez organ w uzasadnieniu decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy wezmą pod uwagę powyższe wskazania Sądu i dokonają właściwej interpretacji przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie oraz ponownie przeanalizują i dokładnie zbadają stan faktyczny sprawy, wydając stosowną decyzję.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.