Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2515/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 7, art. 10 § 1, art. 64 § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr/ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I Uchyla zaskarżoną decyzję II Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. J. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 2515/01

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. Nr. [...] utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] o pozbawieniu J. J. ur. [...].1922 r. syna J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki byłego ZBoWiD w R. decyzją z dnia 15 kwietnia 1978 r. z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 10.10.1945 r. do 31.12.1947 r. podczas służby w szeregach Milicji Obywatelskiej.

W podstawie prawnej organ powołał przepis art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm./

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że J. J. uzyskał uprawnienia kombatanckie za udział w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w wymienionym okresie będąc zatrudniony w szeregach Milicji Obywatelskiej.

Materiał dowodowy w sprawie w szczególności zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w R. z dnia 18 stycznia 1978 r., deklaracja członkowska oraz własnoręczny życiorys wykazał, iż weryfikowany w wymienionym okresie pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej i ramach tej służby brał udział w walkach z bandami i za tą działalność otrzymał uprawnienia kombatanckie " z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej."

W tym stanie rzeczy orzekający w sprawie organ uznał, iż stan faktyczny będący podstawą przyznania uprawnień kombatanckich, przy zmienionym stanie prawnym przepisami ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będącymi ofiarami represji i okresu powojennego /Dz. U. Nr 68 poz. 436/ art. 25 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego/Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm./ daje podstawę do pozbawienia skarżącego nabytych uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wyjaśnił ,że jako pracownik MO włączony został do plutonu operacyjnego KWMO w R., skierowany został na tereny południowo-wschodnie do walki z oddziałami UPA . Pluton do którego został skierowany walczył pod dowództwem wojskowym z oddziałami UPA na terenie Polski południowo-wschodniej.

W ocenie skarżącego udział w walkach z bandami UPA winien być oceniany na podstawie faktów rzeczywistych i bez dyskryminacji funkcjonariuszy MO.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skarga skarżącego jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/

Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Postępowanie administracyjne w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich jest nowym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiot i zakres określają przepisy art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego /Dz. U z 1997 r. Nr 142 po. 950 ze zm./ zwana dalej ustawą.

W postępowaniu tym organ nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Uprawnienia Sądu w tym postępowaniu sprowadzają się wyłącznie do wyjaśnienia, czy zachodzą okoliczności wymienione w ustawie, których skutkiem jest pozbawienie uprawnień kombatanckich. /patrz: wyrok NSA z dnia 3 marca 1999r. sygn. akt V SA 1772/98,ONSA 2000/1/33/.

Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób , o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego następuje w ramach postępowania administracyjnego, toczy się według reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Okoliczność, że wymóg udokumentowania działalności o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy obciąża weryfikowanego nie zwalnia organu ;

- od przestrzegania zasady dążenia do prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., obligującej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, od wymogu z art. 77 § 1 k.p.a. nakazującego przed podjęciem decyzji w sprawie zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie.

Konieczność udokumentowania wniosku nie oznacza, iż organ opierać się winien wyłącznie na materiałach przedstawionych przez stronę i nie wyklucza możliwości w razie wątpliwości co do przedstawionych przez stronę dokumentów przeprowadzenia czynności takich jak przesłuchanie strony czy też świadków.

Preferowana przez organ praktyka gabinetowego załatwienia sprawy może w niektórych przypadkach być niewystarczająca dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza wówczas, gdy organ nie daje wiary oświadczeniom przedstawionym przez wnioskodawcę potwierdzającym jego działalność kombatancką.

Organ orzekający w sprawie ma prawo z mocy art. 80 k.p.a. do swobodnej oceny dowodów jednakże aby ocena ta nie została uznana za dowolną , materiał dowodowy winien być zebrany w sposób wyczerpujący , ocena musi opierać się na materiale dowodowym a poczynione ustalenia muszą znaleźć pokrycie w dowodach.

Ocena dowodów winna przy tym odpowiadać wymogom wiedzy, logiki i doświadczeniu życiowemu, oraz winna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Wymogi wyżej wymienione nie zostały spełnione w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.

Skarżący w postępowaniu weryfikacyjnym podniósł, że w trakcie pełnienia służby w organach Milicji Obywatelskiej włączony został do plutonu operacyjnego KWMO w R. i skierowany na tereny południowo-wschodnie do walki z oddziałami UPA . Pluton do którego został skierowany walczył pod dowództwem wojskowym.

Organ ograniczył się w tej kwestii do stwierdzenia, że podnoszona okoliczność nie ma wpływu na wynik sprawy.

W ocenie Sądu z naruszeniem przepisu art. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych okoliczności tej nie wyjaśnił, choć może ona mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prezentowane jest stanowisko w orzecznictwie które należy przywołać, że funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, który na mocy rozkazu skierowany został do służby w specjalnej grupie operacyjnej utworzonej w celu walki z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i podlegał dowództwu Wojska Polskiego, nie traci uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy /vide; wyrok SN z dnia 29.08.2001 r. sygn. III RN 132/00 publ. OSNP 2002/5/101/, jak również, że uczestniczyć w walkach w jednostkach Wojska Polskiego mogą osoby także nie pełniące służby wojskowej lecz poddane pod rozkazy wojskowe / vide; wyrok NSA z dnia 22 .08.2000 r. sygn. V SA 1756/99 publ. Lex 49298/.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozpoznać zarzut skarżącego mając na względzie normy prawne wyrażone w art.64 § 2 k.p.a., art.7 k.p.a., 10 § 1 k.p.a. i dopiero wyjaśnienie tej kwestii istotnej dla sprawy tj. uprawnienia lub braku uprawnienia pozwoli na wydanie stosownej decyzji.

Niezależnie od wyżej wymienionego uchybienia Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych sprawy w życiorysie skarżącego z dnia 17 maja 1975 r., znajduje się zapis o skierowaniu jego w 1945 r. do WUBP, której to okoliczności również organ nie wyjaśnił, a ta okoliczność w razie potwierdzenia przesądzałaby o w ogóle o uprawnieniach skarżącego.

Z tych przyczyn zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270/.

Stosownie do art. 152 w/w ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy.