Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 195/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lutego 2021 r. uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 grudnia 2020 r. w zakresie terminu do uiszczenia grzywny i terminu do wykonania obowiązku i wyznaczające nowy termin wykonania tych obowiązków do dnia 31 sierpnia 2021 r., a w pozostałym zakresie utrzymujące zaskarżone postanowienie w mocy została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Decyzją Prezydenta Miasta z 16 listopada1998 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 stycznia 1999 r. - nakazano E. i P. K. rozbiórkę tarasu wokół werandy w poziomie parteru budynku przy ul. K. w S. (od strony ogrodu), schodów żelbetowych prowadzących na taras i pomieszczenia wykonanego pod tarasem wraz z zejściem do piwnicy, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 461/99 oddalono skargę na ww. decyzję organu odwoławczego.

Jak wynika z akt sprawy obowiązek wynikający z ww. decyzji został wykonany tylko w zakresie rozbiórki schodów żelbetowych prowadzących na przedmiotowy taras (rozbiórka potwierdzona w protokole z 2 października 2001 r.).

W związku z niewykonaniem obowiązku w pozostałym zakresie, organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne.

Pismem z 24 marca 2015 r. E. K. poinformowała organ

I instancji, że jedyną właścicielką mieszkania nr [..] przy ul. K. w S. jest A. S. (na potwierdzenie czego została przedłożona kopia aktu notarialnego Rep. A nr [..] z dnia 27.01.2015 r).

Pismem z 5 stycznia 2017 r. organ I instancji poinformował A. S., że w związku z faktem, iż stała się ona następcą prawnym właściciela nieruchomości, na której znajduje się przedmiot objęty nakazem rozbiórki, jest ona zobowiązana do wykonania tego obowiązku w całości. Jednocześnie organ I instancji poinformował nową właścicielkę, że niewykonanie obowiązku będzie skutkowało kontynuowaniem postępowania egzekucyjnego.

W związku z faktem, iż zobowiązana nie wykonała nałożonego obowiązku, organ I instancji pismem z 31 marca 2017 r. skierował do zobowiązanej upomnienie z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Organ I instancji wystawił na skarżącą tytuł wykonawczy nr [..] z 12 września 2017 r. dotyczący przedmiotowego obowiązku (doręczony dnia 19 września 2017 r., dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 26 kwietnia 2018 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [..] z 12 września 2017 r.

Wskutek wniesionego zażalenia na ww. postanowienie organ odwoławczy postanowieniem z 26 czerwca 2018 r. utrzymał w mocy przedmiotowe postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 6 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 513/18 oddalił skargę na ww. postanowienie. Następnie wyrokiem z 17 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 301/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w przedmiocie umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 8 lipca 2020 r. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2.584, 92 zł (słownie: dwa tysiące pięćset osiemdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt dwa grosze) wobec uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego nr [..] z 12 września 2017 r.

W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postawieniem z 30 września 2020 r. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenie przez ten organ. Powyższe wynikało z faktu, iż w postanowieniu organu I instancji z 8 lipca 2020 r. powierzchnia zabudowy części budynku objętej nakazem rozbiórki wynosiła 2,83 m2. W aktach sprawy natomiast nie było szczegółowego opisu czy szkicu, z którego wynikałaby taka powierzchnia. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że tak sformułowany nakaz w postanowieniu organu I instancji nie pozwalał ocenić czy organ zasadnie zastosował przepis art. 121 § 5 u.p.e.a.. Stąd też w ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy zobowiązał organ I instancji do rozważenia, który środek będzie gwarantował wykonanie nakazu rozbiórki, a więc czy w przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 121 § 5 u.p.e.a. czy może przepis art. art. 121 § 2 u.p.e.a.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał postanowienie z 16 grudnia 2020 r., w którym nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000, 00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) wobec uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego nr [..] z 12 września 2017 r.

Zażalenie na ww. postanowienie wniosła A. S.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ drugiej instancji przywołał przepis art. 121 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie którego organ I instancji ustalił wysokość grzywny w wysokości 10.000 zł. Organ powiatowy uznał, że w omawianym przypadku grzywna w najwyższej wysokości tj. 10.000 zł doprowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, od którego wykonania zobowiązana uchyla się od 2017 r., kiedy to został na nią wystawiony tytuł wykonawczy nr [..] z 12 września 2017 r. Przypomniano także, że skarżąca stała się właścicielką całości przedmiotowej nieruchomości w 2015 r.

Ponadto organ I instancji wskazał, że maksymalna wysokość grzywny podyktowana jest faktem, iż obowiązek nałożony w decyzji nie został wyegzekwowany od 22 lat (tj. od 1998 r.).

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne możne być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Ponadto art. 27 ww. ustawy określa co powinien zawierać tytuł wykonawczy.

Grzywna jest środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu zobowiązanego do wykonania nałożonego na niego obowiązku. Rolą jej jest doprowadzenie do wykonania tego obowiązku. W sytuacji, w której grzywna może być nałożona tylko jeden raz (art. .121 § 4 ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), wysokość tej grzywny powinna realnie wpływać na wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Podkreślić należy, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 49/06).

Zgodnie z przepisem art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z zastrzeżeniem § 5, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać łącznie kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.

W świetle obecnego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 23 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 731/04), ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 2 powyższej ustawy, organ nie może przekroczyć granic wyznaczanych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2) i zasadę niezbędności (art. 7 § 3). Z zasad tych wynika obowiązek zastosowania przez organ wobec zobowiązanych takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nich obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek zostanie wykonany w całości. Grzywna nakładana w toku postępowania egzekucyjnego na zobowiązanego nie jest karą, ale środkiem przymusu. Z uwagi na specyficzny charakter grzywny w celu przymuszenia - polegający na możliwości jej umorzenia w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku - stanowi ona środek mniej dolegliwy niż ewentualne wykonanie zastępcze, które niewątpliwie wiąże się ze znacznie większymi kosztami dla zobowiązanego.

W niniejszym przypadku organ egzekucyjny (organ nadzoru budowlanego I instancji) nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości; 10.000,00 zł.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii wysokości nałożonej grzywny. Organy nadzoru budowlanego winny dążyć do jak najszybszego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki. Grzywna w celu przymuszenia powinna wzbudzić respekt do poszanowania prawa i zmobilizować zobowiązanych do wykonania nałożonego na nich obowiązku. W niniejszym przypadku nie ma podstaw do stwierdzenia, że nałożenie na zobowiązaną grzywny w wysokości 10.000,00 zł jest nadmiernie dotkliwe, ponieważ nie jest to środek najbardziej dotkliwy dopuszczony przez ustawę. Wysokość grzywny uwzględnia zakres robót do wykonania. Grzywna w mniejszej wysokości niewątpliwie nie wzbudziłaby respektu do poszanowania prawa i nie zmobilizowałaby zobowiązanej do wykonania nałożonego obowiązku. Powyższe pozwoliło organowi odwoławczemu na stwierdzenie, że nałożenie grzywny ww. przypadku było uzasadnione.

Jednocześnie zauważył organ odwoławczy, iż w zaskarżonym postanowieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił termin, do uiszczenia grzywny i termin do wykonania obowiązku rozbiórki na 14 dni od dnia doręczenia postanowienia organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Mając na uwadze fakt upływu, w toku niniejszego postępowania odwoławczego, terminu oraz aktualną sytuację związaną z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 - "koronawirusa" organ odwoławczy postanowił wyznaczyć nowy termin wykonania ww. obowiązku, a w konsekwencji także nowy termin do uiszczenia grzywny tj. do dnia 31.08.2021 r.

Za bezsporne uznał organ odwoławczy, że przedmiot niniejszego postępowania został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej oraz, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym przeszedł na następczynię prawną uprzednio zobowiązanych zgodnie z treścią art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie bowiem z ww. przepisem w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie terminu do uiszczenia grzywny i terminu do wykonania obowiązku rozbiórki, ustalając nowy termin tj. do dnia 31 sierpnia 2021 r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Odnosząc się do argumentów zażalenia wyjaśniono, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki, jako ostateczna, pozostaje w obrocie prawnym, a tym samym wyeliminowanie jej może nastąpić jedynie w nadzwyczajnym trybie w odrębnym postępowaniu. Dlatego podniesiony przez skarżącą zarzut nieaktualności decyzji z powodu upływu ponad dwudziestu lat jest bezzasadny.

W kwestii zarzutu zbadania czy zrealizowanie nakazu rozbiórki nie spowoduje katastrofy budowlanej wyjaśniono, że to po stronie adresata decyzji (w tym wypadku jego następcy prawnego) leży obowiązek należytego przeprowadzenia prac rozbiórkowych, a tym samym poniesienie wszelkich kosztów związanych w ewentualnym sporządzeniem ekspertyzy, która oceni wpływ prac rozbiórkowych na całość budynku. Dodał organ odwoławczy, że nowelizacja ustawy Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) przewiduje, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy dotychczasowej. Tym bardziej w niniejszym przypadku nie będą miały zastosowania przepisy ustawy znowelizowanej.

We wniesionej skardze skarżąca zarzuciła:

błędne uznanie, że decyzja Prezydenta Miasta z 16 listopada 1998 r. jest aktualna po 23 latach od jej wydania, co do stanu faktycznego budynku przy ulicy K. w S.,

brak ustalenia czy wykonanie tej decyzji zgodnie z jej literalną treścią sprzed 23 lat nie doprowadzi do katastrofy budowlanej całego budynku,

brak ustalenia jaka część tej decyzji została już wykonana w poprzednich latach.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wielokrotnie wyrażała swoje stanowisko co do prowadzonego postępowania w pismach kierowanych do organu nadzoru budowlanego i podtrzymuje je aktualnie. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia 16 listopada 1998 r. nakazująca rozbiórkę tarasu została w praktyce wykonana przez poprzedników prawnych skarżącej.

W pozostałym zakresie decyzja ta nie została wykonana, ponieważ jej wykonanie grozi uszkodzeniem budynku i katastrofą budowlaną. Poprzednicy prawni dokonali wybudowania tarasu wokół werandy na poziomie parteru i schodów żelbetowych, tylko w celu ratowania ściany budynku przed zawaleniem. Niestety nie wystąpili o wydanie pozwolenia na budowę. Taras został wykonany w miejsce dotychczas istniejącego tarasu drewnianego. Poprzednicy prawni częściowo wykonali decyzję Prezydenta z dnia 16 listopada 1998 r. i obecnie wokół drewnianej werandy znajduje się taras, który faktycznie werandę tą zabezpiecza przed zawaleniem.

Skarżąca wielokrotnie w pismach do PINB prosiła o przeprowadzenie oględzin budynku w celu ustalenia aktualnego zakresu decyzji Prezydenta Miasta, ponieważ po 23 latach od jej wydania (na podstawie stanu faktycznego sprzed 1998 roku) stan budynku uległ zmianie na gorsze. Obecnie cały budynek nadaje się do kapitalnego remontu, również przedmiotowy taras. Zatem w ramach kapitalnego remontu budynku, wszystkie wady budynku (samowolne przeróbki) zostaną zlikwidowane, a budynek zostanie przywrócony do poprzedniego stanu.

Skarżąca wielokrotnie podnosiła, że chce mieć pewność iż wykonanie decyzji nie zniszczy jej budynku. Skarżąca uważa, że wykonanie decyzji tylko w tym celu, aby została wykonana mija się z celem, ponieważ prawo ma pomagać ludziom, a nie służyć jedynie "ślepej sprawiedliwości".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a..

W ocenie Sądu, w zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi, a wniesioną skargę uznać za niezasadną.

Stosownie do treści art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm. dalej jako "u.p.e.a.") w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b).

Stosownie do art. 119 omawianej ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym (§ 2). Jak wynika z powyższego, omawiana grzywna jest środkiem egzekucyjnym o charakterze przymuszającym. Jej celem jest doprowadzanie do wykonania określonego obowiązku w sposób pośredni, to jest poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny.

Sąd zauważa przy tym, że działania organu egzekucyjnego na obecnym etapie postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny mają wyłącznie charakter formalno - prawny i są jedynie konsekwencją niewykonania decyzji o charakterze merytorycznym. Kontrola legalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 listopada 1998 r. nakazującej wykonanie rozbiórki tarasu wokół werandy w poziomie parteru, schodów żelbetowych prowadzących na taras i pomieszczenia wykonanego pod tarasem wraz z zejściem do piwnicy przy ul. K. w S. została przeprowadzona wcześniej we właściwym trybie, prowadząc do ostatecznego rozstrzygnięcia orzekającego ww. obowiązek. Stąd też należy wyjaśnić, że zarówno organ egzekucyjny, jak i sąd administracyjny nie bada decyzji merytorycznej, lecz tylko podejmuje działania mające prowadzić do jej wykonania stosując dla osiągnięcia tego celu obowiązujące przepisy prawa. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostaje zatem fakt istnienia ostatecznej, podlegającej wykonaniu, decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 listopada 1998 r. o nałożeniu na E. i P. K. obowiązku rozbiórki tarasu wokół werandy w poziomie parteru budynku przy ul. K. w S. (od strony ogrodu), schodów żelbetowych prowadzących na taras i pomieszczenia wykonanego pod tarasem wraz z zejściem do piwnicy, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie posiada aktualnie Sąd kompetencji do oceny czy określone tą ostateczną decyzją obowiązki są prawidłowe czy nie, albo czy z punktu widzenia użytkowania budynku zasadne bądź nie. Sąd, podobnie jak organy, musi uwzględnić nakazy sformułowane w ostatecznej funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji i nie ma tutaj żadnego znaczenia, że decyzja ta została wydana 23 lata temu. Istotne jest w chwili obecnej, że nie została w całości wykonana, którego to faktu skarżąca nie kwestionuje.

W ocenie sądu, będące przedmiotem oceny postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia odpowiada ustawowym wymogom określonym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywnę w celu przymuszenia nałożono na skarżącą, ponieważ na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego egzekucja dotyczyła spełnienia przez zobowiązaną obowiązku rozbiórki tarasu wokół werandy w poziomie parteru budynku przy ul. K. w S. (od strony ogrodu), schodów żelbetowych prowadzących na taras i pomieszczenia wykonanego pod tarasem wraz z zejściem do piwnicy w sytuacji, gdy niecelowe jest stosowanie innego środka egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.a.).

W skardze kwestionuje skarżąca, że orzekające organy nie ustaliły w jakim zakresie nałożony obowiązek nie został spełniony. Tymczasem w toku oględzin dokonanych w dniu 2 października 2001 r. ustalono, że rozebrane zostały tylko schody żelbetowe prowadzące na taras. Do rozbiórki pozostał zatem taras wokół werandy w poziomie parteru budynku przy ul. K. w S. (od strony ogrodu) oraz pomieszczenie wykonane pod tarasem wraz z zejściem do piwnicy. Sama skarżąca podnosi, że rozbiórka tarasu może skutkować zawaleniem ściany budynku, a tym samym potwierdza, że w tym zakresie ostateczna decyzja wykonana nie została. Nie budzi wątpliwości Sądu zakres prac rozbiórkowych pozostałych do wykonania.

W ocenie składu orzekającego organ I instancji dokonał właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanej. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego.

Dodatkowo stwierdzić należy, że organ nie naruszył zasady stosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego. Mając bowiem na względzie listę środków egzekucyjnych obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 12b u.p.e.a.) w rozpoznawanej sprawie obok grzywny w celu przymuszenia, w grę wchodziło zastosowanie jedynie wykonanie zastępcze, które byłoby środkiem daleko bardziej uciążliwym niż grzywna, który w przypadku jego wdrożenia przez organ odbiera zobowiązanej możliwość podjęcia decyzji o dogodnym dla niej czasie, sposobie, a także ewentualnym koszcie wykonania obowiązku. Tymczasem w przypadku zastosowania grzywny, to zobowiązana pozostaje głównym podmiotem decydującym o wykonaniu obowiązku. Może ona w każdym czasie wykonać obowiązek, a tym samym uchronić się od konieczności zapłacenia grzywny. W myśl bowiem art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 tej ustawy, uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest co do zasady środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego.

W ocenie Sądu, określając wysokość grzywny w celu przymuszenia dla wykonania ww. obowiązku określonego w ostatecznej decyzji organ I instancji prawidłowo przyjął za podstawę jej nałożenia art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ uzasadnił wysokość wymierzonej grzywny wskazując, że w tej konkretnej sprawie nałożenie ww. grzywny (w maksymalnej wysokości) skłoni zobowiązaną do wykonania egzekwowanego obowiązku. Podkreślić również należy, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości tak, aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji obowiązku. Nie może to być zatem grzywna, której wysokość nie stanowi dla zobowiązanego żadnej dolegliwości w uiszczeniu. Ponadto celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy egzekucyjne wykazały, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, a jej wysokość została w sposób wystarczający uzasadniona. Tym samym organy egzekucyjne wypełniły wymóg z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.