Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 672/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13a, art. 135e i art. 135g ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w całości


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. o uznaniu [...] M. G. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu oraz wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany.

Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] czerwca 2014 roku o godz. 3.15 Komendant Powiatowy Policji w [...] [...] H. K. wraz z kierownikiem Rewiru Dzielnicowych Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] M. S. dokonał kontroli sposobu pełnienia służby przez dyżurnego Komisariatu Policji w [...] [...] M. G. W trakcie kontroli stwierdzili, że wymieniony spał na fotelu dyżurnego i nie reagował na pukanie w szybę, dzwonienie telefonem i wywoływanie przez radiostację. Dopiero dwukrotne dzwonienie dzwonkiem przy furtce wejściowej do komisariatu, obudziło dyżurnego.

W związku powyższym zdarzeniem w dniu [...] czerwca 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...] M. G. zarzucając ww. naruszenie dyscypliny służbowej polegające na tym, iż w nocy [...] czerwca 2014 r. będąc wyznaczonym do pełnienia służby na stanowisku dyżurnego Komisariatu Policji w [...] KPP w [...] zaniechał wykonywania czynności służbowych w ten sposób, że o godz. 3.15 spał w pomieszczeniu służbowym, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

W toku postępowania przeprowadzony został dowód z przesłuchania M. G. w charakterze obwinionego oraz dowód z przesłuchania świadków [...] M. S. – kierownika Rewiru Dzielnicowego KPP w [...] oraz [...] H. K. – Komendanta Powiatowego Policji w [...].

Do akt postępowania dyscyplinarnego załączone zostały też opinie o obwinionym: z dnia [...] lipca 2014 r. sporządzona przez Komendanta Komisariatu Policji w [...] oraz z dnia [...] lipca 2014 r. sporządzona przez Zastępcę Naczelnika Wydziału [...] KPP w [...].

W dniu [...] lipca 2014 r. dokonano ponadto odtworzenia nagrania pliku ze zdjęciem i nagraniem pomieszczenia dyżurnego Komisariatu Policji w [...] w nocy [...] czerwca 2014 r.

Po zakończeniu czynności dowodowych orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] uznał [...] M. G. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.

M. G. odwołał się od powyższego orzeczenia do Komendanta [...] Policji.

Komendant [...] Policji w wyniku rozpoznania powyższego odwołania orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie, z uwagi na to, że Komendant Powiatowy Policji w [...] jako przełożony dyscyplinarny był świadkiem zarzucanego czynu, zaistniały przesłanki do jego wyłączenia od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym na podstawie art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji.

Jednocześnie w dniu [...] września 2014 r. Komendant [...] Policji wydał postanowienie nr [...], którym wyłączył [...] H. K. - Komendanta Powiatowego Policji w [...] od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko [...] M. G. oraz wyznaczył do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w [...].

Komendant Powiatowy Policji w [...] w dniu [...] października 2014 r. wydał postanowienie o wyłączeniu dotychczasowego rzecznika dyscyplinarnego wyznaczonego przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym i wyznaczył do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego nowego rzecznika dyscyplinarnego w osobie [...] P. W. Komendanta Komisariatu Policji w [...] Komendy Powiatowej Policji w [...].

Na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego do akt postępowania dyscyplinarnego włączona została "Karta Opisu Stanowiska Pracy" dyżurnego Komisariatu Policji w [...].

W dniu [...] listopada 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wydał postanowienie o zmianie zarzutu w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko [...] M. G., w ten sposób, iż zarzucono policjantowi, że w nocy [...] czerwca 2014 roku będąc wyznaczonym do pełnienia służby na stanowisku dyżurnego Komisariatu Policji w [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi zapewnienia ciągłości służby i prawidłowego obiegu informacji pomiędzy stanowiskiem dyżurnego a policjantami zaniechał wykonywania czynności służbowych w ten sposób, że o godz. 3:15 spał w pomieszczeniu służbowym, czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w zw. z pkt 7 zakresu zadań i obowiązków Karty Opisu Stanowiska Pracy.

W dniu [...] listopada 2014 r. M. G. został przesłuchany ponownie w charakterze obwinionego. W swoich wyjaśnieniach odnosząc się do przedstawionego zarzutu stwierdził, iż przyznaje się, że spał o godz. 3.15 w dniu [...] czerwca 2014 r. w czasie gdy pełnił służbę na stanowisku dyżurnego Komisariatu Policji w [...]. Zaznaczył przy tym, że do naruszenia dyscypliny służbowej z tego tytułu się nie przyznaje. Według obwinionego fakt jego zaśnięcia w czasie służby w nocy [...] czerwca 2014 r. mógł mieć związek z jego chorobą "[...]", która została stwierdzona u niego przez lekarza w czasie wizyty w dniu [...] sierpnia 2014 r. Naruszenie dyscypliny służbowej w związku z powyższą sytuacją nie było zatem jego umyślnym działaniem.

Ponadto odnosząc się do stawianego zarzutu, zaznaczył, że z obowiązkami zawartymi w "karcie opisu stanowiska pracy" został zapoznany dopiero w miesiącu sierpniu 2014 r., tj. już po zaistniałym zdarzeniu. Jednocześnie wskazał, że wcześniej pełnił służbę na stanowisku zastępcy dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...], gdzie również nie był zapoznany z obowiązkami na tym stanowisku.

W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. złożonym do akt postępowania dyscyplinarnego M. G. zgłosił wnioski dowodowe o następującej treści:

1. Uzyskanie opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej na okoliczność, czy choroba zdiagnozowana u M. G. miała bądź mogła mieć wpływ na nie kontrolowane zaśnięcie wymienionego podczas pełnienia służby w dniu [...] czerwca 2014 r. o godz. 3.15;

2. Przesłuchanie [...] A. K. Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] na okoliczność wydanej opinii służbowej z dnia [...] lipca 2014 r. dotyczącej [...] M. G.;

3. Przesłuchanie [...] M. S. Kierownika Rewiru Dzielnicowych [...] na okoliczność: czy brama i furtka w dniu [...] czerwca 2014 r. była zamknięta czy otwarta w Komisariacie Policji w [...], co zostało skontrolowane przez wymienionego oraz Komendanta Powiatowego Policji w [...] w pomieszczeniach dyżurnego Komisariatu Policji w [...], na jakie pytanie nie był w stanie odpowiedzieć [...] M. G.;

4. Przesłuchanie policjantów kończących służbę o godz. 2.00 w dniu [...] czerwca 2014 r. na okoliczność, w jakim stanie psycho-fizycznym oraz fizycznym był [...] M. G. podczas rozliczania ze służby.

W dniu [...] listopada 2014 r. rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych z uwagi na to, że okoliczności, które mają być nimi udowodnione nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

M. G. złożył zażalenie na powyższe postanowienie rzecznika dyscyplinarnego.

W dniu [...] grudnia 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wydał postanowienie, którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego.

W dniu [...] stycznia 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wydał orzeczenie nr [...], na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w którym uznał [...] M. G. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną w postaci nagany.

W uzasadnieniu orzeczenia organ zaznaczył, że toczące się postępowanie dyscyplinarne dotyczyło przede wszystkim stwierdzenia faktu, iż dyżurny jednostki [...] M. G. spał w czasie pełnionej służby. Zdarzenie to w sposób bezsporny zostało wykazane w toczącym się postępowaniu. Ustalenie natomiast, czy zaśnięcie było świadome, poprzez uzyskanie dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny sądowej jest bezprzedmiotowe, gdyż istotą tegoż postępowania pozostaje sam fakt spania na służbie, a nie świadomość popełnionego czynu w myśl przywołanego przez obwinionego art. 132a ustawy o Policji. Nie jest też istotą tego postępowania wykazanie formy rodzaju winy, lecz samego faktu stwierdzonego zawinienia, uwodnionego poprzez zaśnięcie obwinionego na służbie.

Przesłuchanie zatem w charakterze świadków osób wymienionych we wnioskach dowodowych i uzyskane w ten sposób dowody zeznań, w żaden sposób nie wpłynęłyby na rozstrzygnięcie sprawy. Czyn, którego dopuścił się obwiniony miał bowiem miejsce o godz. 3.15 dnia [...] czerwca 2014 r. wewnątrz siedziby Komisariatu Policji w [...].

Opinia sporządzona dla potrzeb niniejszego postępowania dyscyplinarnego przez bezpośredniego przełożonego policjanta [...] D. K. Komendanta Komisariatu Policji w [...], w żaden sposób nie odnosi się natomiast do oceny przebiegu służby [...] M. G. w nadzorowanej jednostce Policji. Opinia ta związana była z pełnieniem przez obwinionego [...] M. G. służby w strukturach Komendy Powiatowej Policji w [...], gdzie odnosiła się do pełnienia przez ww. obowiązków na stanowisku Zastępcy Dyżurnego w Zespole Dyżurnych Komendy Powiatowej Policji w [...].

W ocenie organu na szczególne uwzględnienie zasługuje to, że [...] M. G. jest policjantem dyspozycyjnym, stopień znajomości topografii terenu powiatu [...] pozytywnie wpływa na poziom realizacji przez niego zadań służbowych, a przede wszystkim skierowanie ww. do pełnienia służby na stanowisku dyżurnego Komisariatu Policji w [...] jest właściwe ze względu na jego wiedzę i doświadczenie zawodowe.

W ocenie stopnia zawinienia, wzięto również pod uwagę fakt, iż w toku prowadzenia czynności dowodowych nie wpłynęły żadne informacje świadczące o tym, aby w wyniku zaistniałego zdarzenia doszło do istotnej szkody, która mogłaby mieć wpływ na tok pełnionej służby w dniach [...] czerwca 2014 r. w Komisariacie Policji w [...].

Całość zgromadzonego w toku postępowania dyscyplinarnego materiału dowodowego, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości pozwala zatem stwierdzić, że czyn którego popełnienie zarzucono [...] M. G. został przez niego faktycznie popełniony.

Na korzyść obwinionego przemawia natomiast jego dotychczasowa niekaralność oraz pozytywna opinia wydana przez bezpośredniego przełożonego.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia M. G. zarzucił, że w czasie zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej nie posiadał Karty Opisu Stanowiska Pracy dyżurnego Komisariatu Policji. Powyższy fakt został jednak zignorowany przez prowadzącego postępowanie rzecznika dyscyplinarnego. Nie był też zapoznany z Zarządzeniem nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacji Policji.

Zwrócił ponadto uwagę na złe warunki w jakich funkcjonariusze pełnią służbę na stanowisku dyżurnego Komisariatu Policji w [...], w szczególności poziom hałasu panujący na stanowisku dyżurnego, oświetlenie oraz grubość szyby oddzielającej stanowisko dyżurnego od pomieszczenia, gdzie zgłaszają się petenci.

Zarzucił, że powyższe informacje nie zostały w żaden sposób udokumentowane przez rzecznika dyscyplinarnego, a tym samym nie zostały wzięte pod uwagę jako okoliczności łagodzące, przy uznaniu winy i wymierzaniu kary dyscyplinarnej. Nieuwzględnienie zgłoszonego przez niego wniosku dowodowego rażąco ograniczyło natomiast jego prawo do obrony.

W ocenie odwołującego zarzucane naruszenie dyscypliny służbowej nie zostało w toku postępowania dyscyplinarnego udowodnione. Zaznaczył, że w podobnych sprawach, które miały miejsce na terenie KPP w [...] odstąpiono od wymierzenia funkcjonariuszom kary dyscyplinarnej, co wskazuje na naruszenie prawa do równego traktowania przez władze publiczne.

Zarzucił ponadto, że organ nie wziął w ogóle pod uwagę tego, że po zdarzeniu udał się do lekarza, który zdiagnozował u niego [...]. Choroba ta powoduje głębokie, gwałtowne ataki senne, na które chory nie ma żadnego wpływu. Od rozpatrzenia tej okoliczność rzecznik dyscyplinarny, całkowicie uchylił się jednak, odrzucając wnioski dowodowe.

Zarzucił też, że Komendant Powiatowy Policji w [...], nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego uznał, że została naruszona przez niego dyscyplina służbowa i należy wszcząć postępowanie dyscyplinarne. Ponadto, Komendant Powiatowy Policji w [...] w miesiącu czerwcu 2014 r. pełnił swoje obowiązki, z tego też powodu niezrozumiałe jest, że postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wydał z jego upoważnienia I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...].

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji o umorzenie postępowania dyscyplinarnego w całości.

Komendant [...] Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...].

W uzasadnieniu orzeczenia odnosząc się do zarzutu wszczęcia postępowania bez przeprowadzania czynności wyjaśniających organ wskazał, iż z art. 134i ust. 4 ustawy o Policji wynika, że prowadzenie czynności wyjaśniających ma charakter warunkowy i odbywa się w przypadkach określonych w ustawie. W analizowanej sprawie nie zaistniała przesłanka do ich prowadzenia, wobec czego przełożony dyscyplinarny od razu wszczął postępowanie dyscyplinarne, do czego był uprawniony na podstawie art. 134i ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Późniejsza zmiana kwalifikacji prawnej czynu podyktowana była natomiast doprecyzowaniem obszaru zaniechań w zachowaniu obwinionego, a zmiana zarzutu nastąpiła zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, poprzez wydanie stosownego postanowienia.

Organ zaznaczył jednocześnie, że każde postępowanie dyscyplinarne oceniane jest odrębnie dlatego też nieuzasadnione jest powoływanie się przez skarżącego na rozstrzygnięcie w innej, choćby nawet podobnej sprawie.

W ocenie organu zastanawiające są także zarzuty obwinionego związane ze zdiagnozowanym u niego [...]. Podczas pierwszego przesłuchania skarżący w ogóle nie odniósł się bowiem do swojego stanu zdrowia i przyznał, że choć w sposób niekontrolowany, to zasnął na służbie. Po zaistnieniu zdarzenia w miesiącu sierpniu 2014 r. obwiniony udał się do lekarza, który rozpoznając [...] wystawił skierowanie do poradni specjalistycznej. Obwiniony nie zgłaszał jednak wcześniej swoich problemów zdrowotnych i posiada aktualne zaświadczenie lekarskie z badań profilaktycznych określające brak przeciwwskazań do służby na stanowisku zastępcy dyżurnego (zaświadczenie zostało wystawione w czasie, gdy obwiniony pełnił obowiązki na stanowisku zastępcy dyżurnego KPP w [...]).

Brak karty opisu stanowiska pracy w dniu zaistniałego zdarzenia, choć stanowi niewątpliwie uchybienie, to nie może jednak przesądzać o braku podstaw do stawiania obwinionemu zarzutów, a tym bardziej nie może świadczyć o braku jego wiedzy na temat obowiązków dyżurnego jednostki. Skarżący przed mianowaniem na stanowisko dyżurnego w Komisariacie Policji w [...], które nastąpiło z dniem [...] czerwca 2014 roku, tj. na dwa dni przed zaistniałym zdarzeniem, od dnia [...] września 2013 r. pozostawał bowiem w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...] i miał powierzone obowiązki na stanowisku zastępcy dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...]. Dlatego też nie można w ocenie organu zgodzić się z jego twierdzeniem, że z powodu niezapoznania się z kartą opisu stanowiska pracy, nie można go obwiniać o popełnienie czynu opisanego w zarzucie. W tych okolicznościach trudno uznać, że obwiniony nie wiedział jaki jest cel stanowiska dyżurnego (zapewnienie ciągłości służby i prawidłowego obiegu informacji pomiędzy stanowiskiem dyżurnego a policjantami w terenie) i tak oczywistej rzeczy, że zabronione jest spanie podczas służby.

Nie zasługują też całkowicie na uwzględnienie zarzuty dotyczące podpisania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przez I Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w [...] [...] K. S. W dniu wydania tegoż postanowienia, tj. w dniu [...] czerwca 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] był bowiem nieobecny w służbie, a w takim przypadku zgodnie z włączonym do akt sprawy upoważnieniem, I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...], był do powyższej czynności uprawniony. Komendant Powiatowy Policji w [...] w istocie był natomiast świadkiem czynu zarzucanego obwinionemu, dlatego też wydane przez niego orzeczenie zostało uchylone i wydano postanowienie o wyłączeniu przełożonego dyscyplinarnego.

Istotą przedmiotowego postępowania było natomiast zaśnięcie [...] M. G. podczas służby na stanowisku dyżurnego jednostki Policji, do czego obwiniony sam się przyznał i zostało to bezspornie udowodnione. Przywoływane przez niego okoliczności towarzyszące nie mogą stanowić usprawiedliwienia. Warunki jakie panują w pomieszczeniu dyżurnego są natomiast takie same dla wszystkich policjantów i były dobrze obwinionemu znane. Obecność różnego rodzaju urządzeń stanowi zaś konieczne wyposażenie i jest niezbędna do prawidłowego wykonywania zadań na tym stanowisku.

Organ zaznaczył jednocześnie, że obwiniony dobrowolnie zamienił się na służbę i świadomie podjął decyzje o pełnieniu drugiej z rzędu służby w porze nocnej. Całkowicie niezrozumiałe są zatem jego wywody na temat zmęczenia, które mogłoby usprawiedliwiać zaśnięcie. Znając swój organizm mógł przewidzieć, że w przypadku kolejnej służby nocnej zmęczenie może być na tyle duże, że nie będzie w stanie zachować ciągłej czujności, wymaganej na tym stanowisku pracy.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że przesłanką odpowiedzialności w zakresie objętym zarzutem nie jest umyślność działania, lecz zawinione zaniechanie obowiązku zapewnienia ciągłości służby i prawidłowego obiegu informacji pomiędzy stanowiskiem dyżurnego a policjantami, co w przedmiotowym przypadku zostało potwierdzone w sposób niebudzący wątpliwości.

Wymierzona kara nagany jest natomiast najniższa w katalogu kar i zgodnie z treścią art. 134a ustawy o Policji, oznacza wytknięcie policjantowi niewłaściwego postępowania. W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego kara ta jest współmierna do zaistniałego przewinienia, gdyż postępowanie policjanta z pewnością właściwe nie było. Służba w Policji wiąże się bowiem z obowiązkiem podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej i wymaga posiadania odpowiednich predyspozycji, także natury psychofizycznej.

Mając na względzie przedstawione ustalenia, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania zasadności złożonego odwołania.

W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, iż w dniu [...] czerwca 2014 r., gdy wydane zostało postanowienie o wszczęciu postepowania dyscyplinarnego Komendant Powiatowy Policji w [...][...] H. K. zgodnie z grafikiem miał dzień wolny od zajęć służbowych, natomiast [...] K. S. I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] pełnił w tym dniu służbę w pierwszej zmianie.

Z treści decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie upoważnienia I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] do załatwiania niektórych spraw wynika jednak, że I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] nie miał stosownego upoważnienia do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego.

Zarzucił też, że decyzja nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] zawiera błędy formalne, gdyż jako organ wydający wskazana została w niej Komenda Powiatowa Policji w [...], ponadto w prawym górnym rogu pierwszej strony brak wpisu dotyczącego miejsca i daty wydania tej decyzji. Nie zawarto też w niej pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. W decyzji nie został także określony precyzyjnie czas w jakim I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] jest upoważniony do załatwiania niektórych spraw.

Takie same błędy formalne zawiera też znajdująca się w aktach sprawy decyzja nr [...] Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie upoważnienia [...] K. S. - I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] do załatwienia niektórych spraw.

Skarżący zarzucił ponadto, że w postępowaniu dyscyplinarnym, nie uwzględniono faktu stwierdzonej u niego choroby [...], która mogła być przyczyną jego zaśnięcia na służbie.

Podniósł też, że w aktach postępowania dyscyplinarnego dokumenty na kartach nr: [...] zostały potwierdzane za zgodnością z oryginałem przez [...] D. N., która takiego uprawnienia nie posiada. Art. 76a § 1 K.p.a. określa bowiem kto ma uprawnienia do poświadczenia za zgodność z oryginałem dokumentu.

W aktach postępowania dyscyplinarnego znajdują się też dwie opinie służbowe z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] lipca 2014 r., które zostały sporządzone niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów.

Skarżący zaznaczył jednocześnie, iż do dnia [...] sierpnia 2014 r. nie posiadał karty opisu stanowiska pracy na zajmowanym stanowisku Dyżurnego Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji w [...]. Nie przypomina sobie też, aby miał powierzone obowiązki na stanowisku zastępcy dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...]. Dlatego też nie zgadza się ze stanowiskiem Komendanta [...] Policji, że postawiony zarzut, w którym jest mowa o karcie opisu stanowiska pracy, jest poprawnie skonstruowanym zarzutem do którego nie przyznaje się.

Zarzucił też, że w Komisariacie Policji w [...] w pomieszczeniu zajmowanym przez pełniącego służbę dyżurnego znajduje się metalowa szafa telekomunikacyjna, która wytwarza hałas niezgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz ta sama szafa wytwarza promieniowanie niezgodne z obowiązującymi przepisami.

Podniósł ponadto, iż w aktach postępowania nie ma jakiejkolwiek wzmianki, że o godz. 3:15 w dniu [...] czerwca 2014 r. którykolwiek z patroli wywoływał dyżurnego z KP [...], nie ma też żadnej wzmianki, że ciągłość służby nie została zapewniona. Stwierdzenie organu, że przesłanką odpowiedzialności w zakresie objętym zarzutem nie jest umyślność jest natomiast niezgodne z art. 132a ustawy o Policji.

W konkluzji skarżący wniósł o umorzenie bezprawnie i niewłaściwie przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, jak również o wyjaśnienie przez Sąd kwestii zawartych w jego skardze.

Do skargi załączył kopię skierowania do szpitala z rozpoznaniem nadciśnienie tętnicze oraz [...], a także kopię karty informacyjnej z pobytu w [...] Szpitalu [...] w [...] w okresie od [...] maja 2015 r. do [...] maja 2015 r. i wynik badania, w którym rozpoznano u niego [...] oraz [...].

Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ zaznaczył, że postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego zostało wszczęte przez Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Ze względu jednak na wystąpienie obligatoryjnej przesłanki, Komendant Powiatowy Policji w [...] został wyłączony od udziału w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym i do dalszego prowadzenia postępowania został wyznaczony Komendant Powiatowy Policji w [...].

Postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zostało wydane natomiast zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W § 1 pkt 3 ppkt 3 decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydanej m.in. na podstawie art. 133 ust. 6 ustawy o Policji określono bowiem, że I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] jest na czas nieobecności Komendanta Powiatowego Policji w [...] upoważniony do załatwienia w jego imieniu spraw dyscyplinarnych policjantów w I instancji w zakresie m. in.: wszczynania postępowań dyscyplinarnych.

Organ zaznaczył jednocześnie, że postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Policji zostało kompleksowo uregulowane w Rozdziale 10 ustawy o Policji. Do postępowania tego zgodnie z art. 135p ust. 1 ww. ustawy mają zastosowanie jedynie przepisy Kodeksu postępowania karnego i to w ograniczonym zakresie. Przepisy ustawy o Policji w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów w ogóle nie odsyłają natomiast do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wobec czego ich dyspozycja nie mogła zostać naruszona.

W kontekście natomiast zarzutów dotyczących opinii służbowych załączonych do akt postępowania dyscyplinarnego organ wskazał, iż sporządzone charakterystyki policjanta z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] lipca 2014 r. nie są opiniami służbowymi w rozumieniu przepisów rozporządzenia MSWiA z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów, lecz ocenami dotychczasowego przebiegu służby obwinionego sporządzonymi na potrzeby postępowania dyscyplinarnego w trybie art. 134h ust. 1 ustawy o Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżone orzeczenie w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga M. G.zasługuje na uwzględnienie, choć nie ze wszystkimi podniesionymi w niej zarzutami można się zgodzić.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż Sąd za niezasadny uznał zarzut skarżącego, że I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] [...] K. S. nie posiadał stosownego upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji w [...] do wydania w dniu [...] czerwca 2014 r. postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego.

Zgodnie z § 1 pkt 3 decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie upoważnienia I – Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] do załatwiania niektórych spraw, został on upoważniony w czasie nieobecności Komendanta do załatwiania w jego imieniu spraw dyscyplinarnych policjantów w I instancji w zakresie m. in. wszczynania postępowań dyscyplinarnych (ppkt 3).

Jednocześnie z załączonego do akt grafiku służb za czerwiec 2014 r. wynika, że w dniu [...] czerwca 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w [...][...] H. K. miał wolne i był nieobecny w służbie, a zatem I – Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w [...] był upoważniony, aby w jego imieniu wydać w tym dniu postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego.

Nieuzasadnione są też zarzuty formalne dotyczące decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wbrew zarzutom skarżącego treść tej decyzji wskazuje jednoznacznie, że organem wydającym ją był Komendant Powiatowy Policji w [...], oraz że wydana została w dniu [...] kwietnia 2010 r. W decyzji nie musiało natomiast zostać określone zarówno miejsce jej wydania, jak i czas jej obowiązywania. Nie było też podstawy do zawierania w niej pouczenia o środkach zaskarżenia, jako że była to decyzja niezaskarżalna.

Należy jednocześnie wyjaśnić, że Komendant [...] Policji uchylając w dniu [...] września 2014 r. orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nie zakwestionował samego upoważnienia I – Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] do wydania zarówno postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, jak i powyższego orzeczenia dyscyplinarnego, lecz wskazał jedynie, że podpisywanie rozstrzygnięć wydawanych w tym postępowaniu dyscyplinarnym przez I – Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w [...] działającego z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji w [...], nie czyni zadość ustawowemu wymogowi wyłączenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym na podstawie art. 135d ust. 1 ustawy o Policji. Dlatego też Komendant [...] Policji wydał w dniu [...] września 2014 r. postanowienie nr [...] o wyłączeniu Komendanta Powiatowego Policji w [...] od dalszego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko M. G.

Nieuzasadnione są też zarzuty dotyczące sporządzenia opinii o skarżącym, które włączone zostały do akt postępowania dyscyplinarnego, niezgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów (Dz. U. z 2013 r. Nr 883 ze zm.). Jak słusznie wskazał organ opinie te nie są opiniami służbowymi w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia, lecz ocenami dotychczasowego przebiegu służby obwinionego sporządzonymi na potrzeby postępowania dyscyplinarnego.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy Rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355). W zakresie nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się natomiast odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego (art. 135p ust. 1 ustawy o Policji).

Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie natomiast z ust. 2 tego artykułu naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Zgodnie z kolei z przepisem art. 132a ww. ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

W świetle powyższego przepisu przewinienie dyscyplinarne policjanta może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego, warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu.

Nieumyślność przewinienia dyscyplinarnego polega na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Do przełożonego dyscyplinarnego należy zatem każdorazowo ocena, czy policjant zachował ostrożność wymaganą w danych okolicznościach oraz czy mógł przewidzieć skutki swojego działania, a tym samym czy można przypisać mu winę nieumyślną. Dla stwierdzenia nieumyślności wymagane jest tym samym ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył reguły postępowania, które miały chronić właśnie przed spowodowaniem tego skutku.

W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że skarżący w nocy [...] czerwca 2014 r. będąc wyznaczonym do pełnienia służby na stanowisku dyżurnego Komisariatu Policji w [...] KPP w [...] zasnął w pomieszczeniu służbowym.

Organy obu instancji w niniejszej sprawie oceniając możliwość przypisania skarżącemu winy w popełnieniu zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego pominęły jednak zupełnie fakt, iż skarżący już po zaistnieniu tego zdarzenia w sierpniu 2014 r. udał się do lekarza, który rozpoznał u niego "[...]" kierując go na dalsze badania specjalistyczne, które w efekcie potwierdziły występowanie u niego tego schorzenia. Schorzenie to mogło być zatem przyczyną nagłego niekontrolowanego zaśnięcia skarżącego w czasie służby w nocy [...] czerwca 2014 r. mimo, iż zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z [...] października 2013 r. skarżący nie miał przeciwwskazań do pracy na stanowisku z-cy dyżurnego i nie zgłaszał wcześniej przełożonym problemów zdrowotnych uniemożliwiających mu pracę na powierzonym stanowisku.

Powyższa okoliczność, podnoszona przez skarżącego w toku postępowania dyscyplinarnego powinna być rozważona przez przełożonego dyscyplinarnego z punktu widzenia możliwości przypisania skarżącemu nieumyślności w naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, a tym samym uznania go winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.

Jako wadliwe w ocenie Sądu należy ocenić także odwołanie się w opisie czynu przypisanego skarżącemu do pkt 7 zakresu zadań i obowiązków Karty Opisu Stanowiska Pracy, w sytuacji gdy Karta Opisu Stanowiska Pracy została przedstawiona skarżącemu do zapoznania dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r., a więc już po zaistnieniu zdarzenia, które było podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

Przepis art. 135e ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy.

Zgodnie z kolei z art. 135g ust. 1 ww. ustawy przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Przepis ust. 2 zd. drugie tego artykułu stanowi zaś, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

Dopóki zatem nie zostanie ustalone w postępowaniu dyscyplinarnym, że skarżącemu można zarzucić co najmniej nieumyślność w naruszeniu dyscypliny służbowej, nie można uznać go winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie zatem, uwzględniając powyższe wskazówki Sądu, poczynić ustalenia na okoliczność, czy rozpoznane u skarżącego schorzenie "[...]" pozwala na przypisanie mu nieumyślności, a tym samym winy w popełnieniu zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.