Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 505/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122 art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika A.B. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...], obejmującej procedurą dopuszczenia do obrotu towar: jacht motorowy [...] o numerze oficjalnym [...] i numerze identyfikacyjnym [...] i stwierdzającej, że w dniu 1 maja 2001 r. powstał dług celny w wysokości [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy ww. decyzję organu celnego pierwszej instancji.

Uzasadniając decyzję, organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż w dniu [...] funkcjonariusze Referatu Operacyjnego Urzędu Celnego, w trakcie wykonywania czynności służbowych, powzięli podejrzenie, że jacht o nazwie [...], którym A.B. wpłynął na polski obszar celny w dniu 1 maja 2001 r. nie został zgłoszony do odprawy celnej.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe, polegające na wprowadzeniu na polski obszar celny bez zgłoszenia do odprawy celnej w przywozie wskazanej powyżej łodzi motorowej.

Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji celnej tego jachtu.

Po przeprowadzeniu postępowania celnego, Dyrektor Urzędu Celnego, wskazaną na wstępie decyzją, objął sporny jacht procedurą dopuszczenia do obrotu, a nadto stwierdził, iż w dniu 1 maja 2001 r. powstał dług celny oraz obliczył kwotę należności celnych oraz odsetek od powstałego długu celnego, uznając, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła i, dlatego, jacht podlegał zgłoszeniu do odprawy tak, jak każdy środek transportu wprowadzany na polski obszar celny przez osobę krajową.

Od powyższej decyzji pełnomocnik A.B. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż przedmiotowy jacht został wniesiony, jako aport do Spółki "D" w D. której właścicielem i założycielem jest A.B.. W związku z powyższym pełnomocnik stwierdził, iż towar mógł zostać objęty procedurą odprawy czasowej.

Pismem z dnia [...] strona uzupełniła swoje odwołanie poprzez dołączenie do akt dokumentów dotyczących zarejestrowania Spółki "D" w D.

Nadto, wraz z pismem z dnia [...] strona przedłożyła opinię prawną wydaną przez F.P., w której stwierdził on, że A.B. nie występował w sprawie jako osoba fizyczna, tylko działał jako Prezes Zarządu osoby zagranicznej w imieniu i na rzecz osoby prawnej, tj. "D". Ponadto w piśmie tym wskazano, że w kwietniu 2001 r. strona zarejestrowała ww. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. Spółka ta została zarejestrowana według prawa Republiki [...], a następnie w dniu [...] została wpisana do rejestru spółek międzynarodowych tego państwa. Tak więc, zdaniem F.P., jacht [...] był własnością spółki międzynarodowej "D" z uwagi na wniesienie go w dniu [...] przez A.B., jako aportu, do Spółki. Ponadto, w załączonej opinii wskazano też, że w dniu wpłynięcia jachtu na polski obszar celny, tj. [...] ww. Spółka posiadała status zbliżony do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, regulowanej przez polski system prawa. Taka spółka, zdaniem F.P., miała charakter ułomnej osoby prawnej posiadającej zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych.

Strona przedstawiła także oświadczenie Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej, oświadczenie M.M. oraz notatkę służbową J.K., z których wynika, że funkcjonariusze Straży Granicznej informowali organ celny o wpłynięciu jachtu na polski obszar celny oraz wskazała na tryb postępowania w takich przypadkach, a także podniosła, że wyrokiem o sygn. akt II K 1645/01 z dnia 8 lipca 2002 r. Sąd Rejonowy w Koszalinie uznał, że oskarżony A.B. w okresie od 1 maja 2001 r. do 25 maja 2001 r., przewożąc z zagranicy towar w postaci jachtu motorowego [...], nie przedstawił go organowi celnemu, przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie cła w kwocie [...] czym wypełnił znamiona przestępstwa opisanego w art. 86 § 1 i 3 Kks i jednocześnie umorzył postępowanie karne z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość zarzucanego oskarżonemu czynu.

Pełnomocnik skarżącego podniósł także, że w następstwie wniesionych przez oskarżonego i oskarżyciela apelacji, Sąd Okręgowy w Koszalinie V Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 24 marca 2003 r. o sygn. akt V Ka 958/02 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w art. 86 § 3 Kks.

W następstwie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej, wskazaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził, że cel wprowadzenia jachtu na polski obszar celny był sprzeczny z przepisem art. 145 Kodeksu celnego, gdyż jego wprowadzenie na polski obszar celny miało na celu dokonanie w nim istotnych zmian. Nadto, towar został wprowadzony przez obywatela polskiego, we własnym imieniu, a zatem, uznać należało, że jacht ten nie mógł być objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.

Ponadto, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że z uwagi na fakt, iż spółka "D" posiada siedzibę w Republice [...], brak jest podstaw by stosować do niej regulacje ustanowione w polskim systemie prawnym, w tym przepisy dotyczące spółki z o.o. w organizacji, bowiem z pisma Zastępcy Komisarza do Spraw Morskich Republiki [...] wynika, że dopiero zarejestrowana spółka zyskuje osobowość prawną. Spółka ta została zarejestrowana dopiero w dniu [...], a zatem, w dniu wprowadzenia jachtu na polski obszar celny ([...]). Spółka nie miała osobowości prawnej i niemożliwe było zgłoszenie towaru do odprawy celnej w imieniu Spółki i na jej rzecz.

Ponadto, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że postępowanie karne skarbowe lub postępowanie karne nie stanowią przeszkody do prowadzenia postępowania celnego, co wynika z treści art. 273 Kodeksu celnego. Organy celne zobowiązane są zbadać, czy doszło do naruszenia przepisów celnych i, czy powstał dług celny. Te same okoliczności faktyczne są wiec badane przez różne organy, w różnych trybach, w celu ustalenia, czy w dwóch różnych systemach prawa – karnego i administracyjnego – wywołane zostały stosowne skutki, których efektem na gruncie prawa karnego będzie kara, natomiast na gruncie prawa celnego – decyzja deklaratoryjna dot. należności celnych.

Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając rozstrzygnięciu organu odwoławczego, że:

1) ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 191 w związku z art. 210 § 4 i art. 187 § 1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie okoliczności dokonania zgłoszenia celnego w dniu 1 maja 2001 r. oraz pominięcie dowodów z zeznań świadków, a nadto przyjęcie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, iż strona miała zamiar dokonać modernizacji jachtu, co skutkowałoby koniecznością zastosowania procedury uszlachetniania czynnego,

2) naruszono art. 247 § 1 pkt. 3 i 5 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie podmiotowości prawnej "D" w rozumieniu art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wydanie decyzji wobec A.B., zamiast wobec Spółki,

3) naruszono art. 220 § 1 w związku z art. 229 i 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego co do istoty sprawy dopiero przez organ drugiej instancji;

4) naruszono przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 139 § 3 w związku z art. 140 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej w związku z art. 123 i art. 121 §1 Ordynacji podatkowej.

Na poparcie wskazanych powyżej twierdzeń pełnomocnik skarżącego wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji nie spełnia wymogów art. 210 pkt 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ w uzasadnieniu zawiera jedynie opis czynności dokonanych w sprawie, nie odnosząc się do wszystkich przeprowadzonych dowodów, w tym do okoliczności dokonania zgłoszenia celnego w dniu 1 maja 2001 r. W dalszej części skargi pełnomocnik skarżącego stwierdził, że organ pierwszej instancji nie dysponował dowodami przeprowadzonymi w trakcie postępowań sądowych. Dopiero organ odwoławczy dysponował całym materiałem dowodowym i przeprowadził postępowanie dowodowe co do istoty sprawy. Z tego też względu, według pełnomocnika skarżącego, Dyrektor Izby Celnej, przeprowadzając postępowanie odwoławcze odnoszące się co do istoty sprawy, w sposób rażący naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowo-celnego. Na poparcie swojej tezy, pełnomocnik skarżącego przywołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które, według niego, przemawiają za naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.

W dalszej części wywodu pełnomocnik strony zarzucił organowi odwoławczemu, iż nie odniósł się do większości dowodów znajdujących się w aktach sprawach. Według niego, z pominiętych przez organ celny dokumentów wynika, że A.B. dokonał w dniu 1 maja 2001 r. zgłoszenia celnego jachtu [...], który nie podlegał odprawie celnej, obowiązkom celnym i nie był przedmiotem cła. Ponadto stwierdził, iż towar ten został legalnie wprowadzony na polski obszar celny, ponieważ dokonano odprawy granicznej. Wskazał też, że organ drugiej instancji, niezgodnie z przepisami prawa, uznał za stronę postępowania A.B., zamiast Spółkę "D". Na potwierdzenie tego, w skardze podkreślono, że zgodnie z oświadczeniem S.S., jak i z oświadczeniem z dnia [...] władz Republiki [...], status ww. Spółki, przed jej zarejestrowaniem, jest porównywalny ze statusem polskiej spółki z o.o. w organizacji, a zatem mogła ona nabywać prawa i zaciągać zobowiązania przed zarejestrowaniem.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił również, iż organy nie zbadały w drodze pomocy prawnej, czy Spółka "D" do czasu rejestracji była traktowana przez prawo Republiki [...] jako odrębny podmiot prawa oraz pominęły zeznania świadka – S.S. i oficjalną interpretację z dnia 26 lipca 2001 r. ustawy nr 32 z 1992 r. tej Republiki.

Ponadto, pełnomocnik zarzucił, iż organ odwoławczy nie zbadał odpowiedzialności członka zarządu Spółki "D" przed rejestracją, za zobowiązania podatkowe, tj. nie zbadał, czy mógł być stroną postępowania.

Według pełnomocnika skarżącego, stan faktyczny ustalony w toku postępowania nie pozwalał na uznanie, że A.B. zamierzał poddać jacht modernizacji oraz znaczącym przeróbkom, albowiem zamierzał on jednie dokonać wymiany elementów zużytych w toku eksploatacji.

W odniesieniu natomiast do pisma z dnia [...], którym A.B. poinformował Prezesa GUC, jaki był cel pobytu jachtu w Polsce, pełnomocnik stwierdził, iż nie stanowiło ono oświadczenia woli, a było jedynie cyt. "(...) próbą obrony osoby, która spełniwszy wymagane prawem czynności, została nagle, niespodziewanie i bezzasadnie uznana przez organa celne za przestępc i postawiona pod ciężkim zarzutem".

Ponadto, pełnomocnik skarżącego podał, że termin do zapoznania się z materiałem dowodowym został wyznaczony na 26 listopada 2002 r. Od tego czasu do dnia wydania zaskarżonej decyzji skarżący był informowany, że będą prowadzone dodatkowe czynności, polegające między innymi na analizie przepisów dotyczących spółek kapitałowych w RP oraz Republice [...] w powiązaniu z przepisami prawa międzynarodowego. Jednak uzasadnienie decyzji nie wskazuje na dokonanie takiej analizy przez organ drugiej instancji, zaś nieprzeprowadzenie wystarczających dowodów w zakresie prawa Republiki [...] poddaje w wątpliwość zasadność przedłużenia terminu do wydania decyzji; wskazane zaś uchybienia potwierdzają naruszenie art. 139 § 3 i art. 140 Ordynacji podatkowej oraz art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej, przez niewyznaczenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej nie podzielił zasadności zarzutów skargi i wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 4 maja 2005 r. o sygn. akt I SA/Sz 313/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A.B..

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik A.B., w wyniku rozpoznania której, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt I GSK 2438/05 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 maja 2005 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że, cyt.: "W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że skarżący dokonał zgłoszenia celnego o objęcie jachtu procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła w formie ustnej. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym strony zgodnie stwierdziły, że zgłoszenie takie zostało dokonane. Możliwość złożenia towaru do objęcia procedurą odprawy czasowej w formie ustnej przewiduje § 150 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214 ze zm.). Przepis ten stanowi również, że udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej następuje w formie ustnej.

W przepisach Kodeksu celnego dotyczących odprawy czasowej (art. 145-150) oraz w przepisach powołanego rozporządzenia Ministra Finansów brak jest wyraźnej normy, określającej jaki rodzaj aktu powinien wydać organ celny, w sytuacji gdy zachodzi podstawa do odmowy udzielenia pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej. Odmowa na korzystanie z tej procedury stanowi niewątpliwie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i z tego powodu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powinna być dokonana w formie decyzji (art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej).

W rozpoznawanej sprawie organ celny I instancji nie wydał decyzji o odmowie udzielenia skarżącemu pozwolenia na objęcie jachtu procedurą odprawy czasowej, a przesłanki faktycznie dokonanej odmowy podał w decyzji o dopuszczeniu jachtu do obrotu na polskim obszarze celnym.

Dopuszczenie towaru do obrotu i odprawa czasowa stanowią odrębne procedury celne, przewidziane w art. 3 § 3 pkt 1 i 6 Kodeksu celnego.

W myśl art. 60 § 1 Kodeksu celnego każdy towar ma zostać zgłoszony do danej procedury i w tej procedurze powinna być wydana decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty. Skarżący, jak to już wyżej wskazano, zgłosił towar do procedury odprawy czasowej, tymczasem organ I instancji nie wydał decyzji o odmowie objęcia jachtu tą procedurą, lecz objął go procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, a rozstrzygnięcie to organ odwoławczy utrzymał w mocy. Wskazana wadliwość postępowania organów celnych nie została dostrzeżona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, co czyni uzasadnionym, podniesiony w skardze kasacyjnej, zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego, skarżący zasadnie zarzuca również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. przyjął, że stan faktyczny sprawy w zakresie przesłanek uzasadniających odmowę udzielenia zezwolenia na objęcie jachtu procedurą odprawy czasowej został dokładnie wyjaśniony, oraz że w spawie nie zachodziła podstawa do uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 pkt l lit. c) p.p.s.a.).

Zgodzić się trzeba ze skarżącym, że istotne kwestie dla zastosowania wnioskowanej procedury odprawy czasowej nie zostały dokładnie wyjaśnione przez organy celne i wszechstronnie ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej.

Sąd podzielając stanowisko Dyrektora Izby Celnej, iż skarżący zgłaszając jacht do procedury odprawy czasowej działał we własnym imieniu, nie ocenił w sposób wszechstronny treści powołanych w skardze pism, w których Zastępca Komisarza ds. Morskich Republiki [...] wyjaśnił, że jacht wniesiony przez skarżącego do Spółki "D." stał się własnością tej Spółki jeszcze przed jej wpisaniem do Rejestru Spółek Międzynarodowych, oraz że przed tą rejestracją Spółka ta miała zdolność do czynności prawnych.

Kwestia ta wymagała dokładnego wyjaśnienia na gruncie prawa Republiki [...] z uwzględnieniem treści art. 9 § 2 ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. Nr 46, poz. 290 ze zm.), który stanowi, że zdolność osoby prawnej podlega prawu państwa, w którym osoba ta ma siedzibę, a następnie dokonania oceny, czy Spółka ta przed wpisaniem jej do rejestru, działając jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, była podmiotem praw i obowiązków wynikających z przepisów Kodeksu celnego (art. 3 § 1 pkt 10 lit. c).

Sąd nie dokonał takiej oceny, w konsekwencji bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności mającej znaczenie dla wyniku sprawy przyjął, że skarżący zgłaszając jacht do odprawy celnej nie działał w imieniu i na rzecz zawiązanej przez siebie Spółki.

Uzasadniony jest także zarzut skarżącego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując za podstawę wyroku stan faktyczny ustalony przez organy celne nie wziął pod uwagę, że kwestia sprowadzenia jachtu w celu dokonania zmian w jego wyposażeniu nie została również w sposób dokładny wyjaśniona. Organy celne i Sąd oparły się w tym względzie wyłącznie na treści pisma skarżącego z dnia 31 maja 2001 r., skierowanego do Prezesa Głównego Urzędu Ceł. W kwestii tej skarżący złożył następnie odmienne wyjaśnienia stwierdzając, że jacht posiada kompletne wyposażenie nawigacyjne i hotelowe o wysokim standardzie, co, według skarżącego, potwierdziły oględziny jachtu dokonane przez funkcjonariuszy celnych w dniu 25 maja 2001 r.

W skardze kasacyjnej skarżący wyjaśnił, że w rzeczywistości zamierzał zakupić garnki, kuchenkę mikrofalową oraz ewentualnie zmienić części obicia łóżek na jachcie. Kwestia zamierzonych przez skarżącego zmian w wyposażeniu jachtu wymagała zatem dokładnego wyjaśnienia i oceny, czy zmiany te są zmianami towaru (jachtu) w rozumieniu art. 145 § 1 Kodeksu celnego oraz czy do zmian tych ma zastosowanie zawarty w tym przepisie wyjątek dopuszczający możliwość zmian towaru wynikających ze zwykłego używania. Wyjaśnienie tej kwestii miało znaczenie dla prawidłowej oceny, czy skarżący rzeczywiście zamierzał wykorzystać jacht w sposób niezgodny z art. 145 Kodeksu celnego, jak przyjęły to organy celne i Sąd w zaskarżonym wyroku.

Przechodząc do oceny dwóch pozostałych podstaw kasacyjnych zawartych w skardze, należy zauważyć, że oparte są one na zarzucie naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz odpowiednio stosownych przepisów kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tak sformułowaną podstawą kasacyjną należy podkreślić, że przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. Przepis ten nie ma zatem zastosowania do dowodów z zeznań świadków powołanych w postępowaniu karno-skarbowym oraz do dokumentów, które znajdowały się w aktach administracyjnych. Te ostatnie dowody powinny być ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. przy kontroli prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej. Dotyczy to także powołanych w skardze kasacyjnej pism Zastępcy Komisarza ds. Morskich Republiki [...] z dnia [...] i [...], których treść nie została dokładnie oceniona przez Wojewódzki Sąd" Administracyjny przy uwzględnieniu przepisów Republiki [...], na podstawie których skarżący zawiązał Spółkę, z uwzględnieniem mających znaczenie dla wyniku sprawy kwestii dotyczących: zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych tej Spółki przed jej wpisaniem do Rejestru Spółek Międzynarodowych, przeniesienia własności jachtu na Spółkę oraz uprawnienia skarżącego do dokonania zgłoszenia jachtu do odprawy czasowej w imieniu i na rzecz Spółki "D.".

Zaistniałe naruszenia przepisów postępowania mogły, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego, jako stanowiące usprawiedliwioną podstawę uzasadniały uwzględnienie skargi kasacyjnej."

Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny, zgodnie treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Na mocy zaś przepisu art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania (w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej), związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, o ile – oczywiście – nie uległ zmianie stan prawny i nie zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy od czasu wyrażenia przez Naczelny Sąd Administracyjny takiej wykładni.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie zaszły okoliczności wskazane wyżej.

Uwzględniając zatem wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku stwierdzić należy, że organ celny pierwszej instancji z naruszeniem przepisu art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, w związku z przepisem art. 262 Kodeksu celnego, nie podjął decyzji o odmowie udzielenia skarżącemu pozwolenia na objęcie jachtu procedurą odprawy czasowej, lecz poddał ocenie przesłanki faktyczne tej odmowy w decyzji o dopuszczeniu jachtu do obrotu na polskim obszarze celnym, pomijając okoliczność, że odprawa czasowa i dopuszczenie towaru do obrotu stanowią odrębne procedury celne, szczegółowo unormowane w przepisach art. 145-150 i w art. 84-88 Kodeksu celnego oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214 ze zm.).

Ponadto, organy celne w sposób niewystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ustaliły stan faktyczny sprawy umożliwiający ocenę dopuszczalności zastosowania wnioskowanej przez skarżącego procedury odprawy czasowej, w szczególności zaś organy te nie wyjaśniły, mimo posiadania informacji pochodzących od Zastępca Komisarza ds. Morskich Republiki [...], czy skarżący A.B. był uprawniony do reprezentowania Spółki "D" czy jacht został skutecznie wniesiony aportem przez skarżącego do tej Spółki, czy jacht stał się własnością Spółki jeszcze przed jej wpisaniem do Rejestru Spółek Międzynarodowych oraz, czy Spółka ta – przed jej wpisaniem do Rejestru Spółek Międzynarodowych – posiadała zdolność do czynności prawnych.

Powyższe kwestie powinny zostać wyjaśnione w oparciu o przepisy prawa osobowego, prawa rzeczowego i prawa spółek, obowiązujące w Republice [...], zgodnie z przepisem art. 9 § 2 ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. Nr 46, poz. 290 ze zm.), co pozwoli na ocenę, czy skarżący zgłosił do odprawy jacht w imieniu własnym, czy w imieniu Spółki "D" co ma istotne znaczenie dla ustalenia, jaki podmiot powinien być adresatem decyzji w tej sprawie.

Ponadto, zdaniem Sądu, skoro jacht został wprowadzony na polski obszar celny pod banderą Republiki [...], to na podstawie przepisu art. 7 § 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. Kodeks morski (t.j.: Dz. U. Nr 10 z 1998 r., poz. 36 ze zm.) obowiązującego do dnia 5 czerwca 2002 r., a po tym dniu, na podstawie przepisu art. 355 § 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski (Dz. U. Nr 138, poz.1545 ze zm.), organy celne zobowiązane były także do dokonania oceny praw rzeczowych na jachcie, według prawa bandery ("Prawa rzeczowe na statku podlegają prawu państwa jego bandery.").

Wobec powyższego, organ celny w toku dalszego postępowania wyjaśni ww. kwestie we własnym zakresie lub też, uznając, że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, powoła – na podstawie przepisu art. 197 Ordynacji podatkowej – biegłego z zakresu prawa międzynarodowego prywatnego (ewentualnie także z zakresu prawa morskiego), który dokona interpretacji przepisów prawa Republiki [...] w zakresie wyżej zakreślonym.

Niezależnie od powyższych wskazań co do dalszego postępowania w sprawie, zgodnie z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, organ celny także wyjaśni szczegółowo kwestię sprowadzenia jachtu w celu dokonania zmian w jego wyposażeniu. Skoro bowiem, skarżący w toku postępowania zmienił swoje pisemne wyjaśnienia z dnia 31 maja 2001 r. i wskazał, że w rzeczywistości zamierzał zakupić garnki, kuchenkę mikrofalową oraz ewentualnie zmienić części obicia łóżek na jachcie, to kwestia zamierzonych przez skarżącego zmian w wyposażeniu jachtu wymagała dokładnego wyjaśnienia i oceny, czy zmiany te są zmianami towaru (jachtu) w rozumieniu art. 145 § 1 Kodeksu celnego oraz, czy do zmian tych ma zastosowanie zawarty w tym przepisie wyjątek dopuszczający możliwość zmian towaru wynikających ze zwykłego używania rzeczy. Wyjaśnienie tej kwestii będzie miało znaczenie dla prawidłowej oceny, czy skarżący rzeczywiście zamierzał wykorzystać jacht w sposób niezgodny z art. 145 Kodeksu celnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja – jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania, określonych w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązujących organy administracji publicznej do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, którym to wymogom organy w sprawie tej nie sprostały, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – podlega uchyleniu na mocy przepisu art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocników skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, na podstawie przepisu art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jako skierowanej do osoby niebędacej stroną w sprawie, gdyż kwestia oceny, jaki podmiot jest stroną postępowania w sprawie wymaga podjęcia ww. czynności wyjaśniających, który to obowiązek ciąży na organach celnych właściwych do rozstrzygnięcia sprawy celnej.

Na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zaś na podstawie przepisów art. 200 i 205 tej ustawy zasądził na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Celnej zwrot kosztów postępowania.