Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 240/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 744
law: Ustawa z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych,  jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi G. W. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadania nazwy ulicy 1. uchyla zaskarżone zarządzenie zastępcze, 2. zasądza od Wojewody na rzecz G. W. kwotę [...](czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Gmina W. , reprezentowana przez Burmistrza W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w sprawie nadania ulicy o nazwie 28 stycznia, położonej w mieście W., nazwy Rodziny Ulmów, zarzucając mające wpływ na wynik sprawy naruszenie:

1. prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. wskutek braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego, i tym samym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do dowolnej oceny skutkującej przyjęciem przez organ, że Gmina W. nie wykonała obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (dalej w skrócie "ustawa o zakazie propagowania komunizmu" lub "ustawa dekomunizacyjna") mimo, że w dniu [...] sierpnia 2017r. skarżąca podjęła uchwałę nr [...] w sprawie nadania nazwy ulicy 28 stycznia wraz ze szczegółowym uzasadnieniem do uchwały,

2. prawa materialnego tj.:

- art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016r. o zakazie propagowania komunizmu, poprzez błędne przyjęcie, że Gmina nie dokonała zmiany nazwy ulicy 28 stycznia i tym samym propaguje symbole systemów totalitarnych mimo, że w uzasadnieniu do uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. w sprawie nadania nazwy ulicy 28 stycznia Rada Miejska w W. przedstawiła jednoznacznie, że nazwa ulicy 28 stycznia ma na celu upamiętnienia aktu tzw. Konfederacji warszawskiej z dnia 28 stycznia 1573r. kiedy sejm przyjął uchwałę gwarantującą wolność wyznania i tolerancję religijną w Polsce

- art. 6 ust. 2 ww. ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie podjęła uchwały w przedmiocie zmiany nazwy ulic, które symbolizowały komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagowały taki ustrój, a tym samym nie wykonała obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy mimo podjęcia przez Radę Miejską uchwały w dniu [...] sierpnia 2017 r.

Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zarządzenia zastępczego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Stron skarżąca, w opozycji do stanowiska wyrażonego w skarżonym zarządzeniu zastępczym wskazała, że uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. Rada Miejska wypełniła ustawowy obowiązek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy poprzez zmianę nazwy ulicy z 28 stycznia na ulicę 28 stycznia, wskazując w uzasadnieniu, jakie doniosłe wydarzenie historyczne aktualnie upamiętnia nazwa ulicy. Dotyczy ona przyjęcia przez Sejm 28 stycznia 1573r. uchwały gwarantującej w Polsce wolność wyznania i tolerancję religijną tzw. Konfederacji warszawskiej. W uznaniu doniosłości tego aktu dla cywilizacji europejskiej jego tekst został w 2003r. wpisany na listę UNESCO Pamięć Świata. Za taką treścią uchwały opowiedzieli się mieszkańcy ulicy 28 stycznia.

Zdaniem skarżącej, gmina dostosowała się do zaleceń wskazanych przez Instytut Pamięci Narodowej w piśmie z dnia [...] maja 2017r., zgodnie z którymi jeżeli w jakiejkolwiek miejscowości radni podejmą i przegłosują nową uchwałę o nadaniu nazwy ulicy zawierającej dotychczasową datę dzienną z kalendarza (odnoszącą się do innego roku) z uzasadnieniem, w którym zostaną wskazane inne wydarzenia (np. z innej epoki) niż te, które dotychczas były formą gloryfikacji systemów totalitarnych, nazwa ta nie będzie podlegała zmianie w oparciu o ustawę o zakazie propagowania komunizmu.

Zaskarżone zarządzenie zastępcze godzi zatem w zasadę zawartą w art. 7 k.p.a. i narusza przepisy art. 77 § 1 i art. 80 tej ustawy. Brak jest, zdaniem skarżącej, podstaw faktycznych i prawnych do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, że skarżąca nie wykonała ustawowego obowiązku i nie dokonała w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie zmiany nazwy ulicy 28 stycznia. Zdaniem Wojewody taką zmianą nie jest podjęcie uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r., w której nie dokonano bowiem zmiany nazwy ulicy, a zmiana uzasadnienia do uchwały jest, w ocenie organu nadzoru, działaniem jedynie pozornym, mającym za cel obejście prawa.

Organ wskazał, że pismem z dnia [...] października 2017r. (znak: [...]) zwrócił się, w trybie art. 6 ust. 3 ustawy, do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, o wydanie opinii potwierdzającej niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia w życie z normą art. 1 ustawy. Jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez IPN, nazwa ulicy 28 stycznia jest niezgodna z art. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016r. o zakazie propagowania komunizmu, w dniu 28 stycznia 1945r. nastąpiło bowiem wkroczenie jednostek Armii Czerwonej do miejscowości W. obecnie w województwie [...] i niezgodnie z faktami historycznymi celebrowane było, jako "dzień wyzwolenia" oraz powód do wyrażania wdzięczności społeczeństwa wobec Armii Czerwonej w związku z tym konieczne stało się wydanie wyżej wskazanego zarządzenia zastępczego. W ocenie organu, opinia IPN nie ma charakteru zwykłego zajęcia stanowiska w sprawie, lecz jest to akt potwierdzający niezgodność wprowadzonej uchwałą nazwy z art. 1 ustawy. Jest ona także wiążąca i nie może być przez organ nadzoru podważona, co byłoby irracjonalne.

Wojewoda wyjaśnił jednocześnie, że wie o istnieniu opinii IPN, jaką uzyskała gmina w maju 2017r., jednak opinia ta nie jest dla organu obowiązująca gdyż nie ma ona charakteru oficjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zarządzenie zastępcze stanowi akt nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a.") i jest zaskarżalne do sądu administracyjnego. Dopuszczalność zaskarżenia zarządzenia zastępczego w przedmiocie nadania nazwy ulicy, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz.U. poz. 744 ze zm.) wynika także z art. 6 ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 4 tej ustawy, które odsyłają do przepisu art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U z 2017r., poz. 1875 ze zm. dalej "u.s.g.").

Sąd z urzędu zwraca uwagę na okoliczność, że zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody nr [...] w sprawie nadania nazwy ulicy zostało wydane w dniu [...] grudnia 2017r., zatem zgodnie z zasadą legalności działania organów władzy publicznej (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) zastosowanie ma stan prawny obowiązujący w dacie wydania tego aktu nadzorczego. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy nowelizujące wprowadzone ustawą z dnia 14 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych (...) (Dz.U. poz. 2495), która weszła w życie 7 stycznia 2018r. Nie może mieć ona zatem zastosowania do Podlegająca kontroli sądowej sprawa została bowiem zakończona wydaniem zarządzenia zastępczego [...] grudnia 2017r. Bez wpływu na powyższe pozostaje okoliczność, iż skarga na przedmiotowe zarządzenie zastępcze została wniesiona już po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

Niezależnie od powyższego Sąd, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, podziela stanowisko wyrażone w wyrokach sądów administracyjnych, iż dodany ww. ustawą nowelizującą przepis art. 6c ustawy dekomunizacyjnej nie może być wykładany w sprzeczności z art. 165 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z treścią którego – samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej (vide wyroki WSA w Gdańsku z dnia 29 marca 2018r., sygn. akt III SA/Gd 121/18, WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2018r., sygn. akt III SA/Kr 131/18, WSA w Poznaniu z 13 czerwca 2018r. sygn. IV S.A./Po 338/18, WSA w Bydgoszczy: z 22 maja 2018r., sygn. akt II SA/Bd 389/18, z 29 maja 2018r., sygn. akt 432/18, z 20 czerwca 2018r., sygn. akt II SA/Bd 420/18, z 4 lipca 2018r. sygn. II SA/Bd 241/18). Konstytucja RP nie zawiera żadnej podstawy do ograniczania sądowej ochrony samodzielności samorządu, zatem wykładnia art. 6c ustawy dekomunizacyjnej, która polegałaby na ograniczeniu prawa do zaskarżania aktów nadzoru i która byłaby sprzeczna z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, naruszałaby zasadę lex superior derogat legi interiori. Podzielić należy stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z 3 września 1998 r., sygn. III RN 49/98, LEX nr 35586, zgodnie z którym art. 165 ust. 2 Konstytucji RP podlega bezpośredniemu stosowaniu przez sądy na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji i wynika z niego obowiązek sądów takiej wykładni przepisów prawa, by zapewnić jednostkom samorządu terytorialnego prawo do sądu.

Podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 11 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 ze zm.), społeczności lokalne mają prawo do odwołania na drodze sądowej w celu zapewnienia swobodnego wykonywania uprawnień oraz poszanowania zasad samorządności lokalnej, przewidzianych w Konstytucji lub w prawie wewnętrznym. Ratyfikacja Karty nastąpiła przed wejściem w życie Konstytucji RP, lecz art. 91 Konstytucji RP jest do niej stosowany z mocy art. 241 ust. 1 Konstytucji RP. Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji RP stanowi część krajowego systemu źródeł prawa i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie uzależnione jest od wydania ustawy. W myśl art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli jej postanowień nie da się pogodzić z ustawą.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy, na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, zgodzić należy się nadto ze skarżącą Gminą, że wykonała ona obowiązek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy dekomunizacyjnej, zatem norma art. 6c nie mogłaby mieć zastosowania.

Zgodnie z art. 98 ust. 3 u.s.g. uprawniona do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze jest gmina, której interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone. Podstawa do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Akta niniejszej sprawy zawierają uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] stycznia 2018r. w sprawie wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze nr [...] Wojewody [...], która w § 2 upoważnia Burmistrza W. do: wniesienia skargi, podejmowania wszystkich czynności w toku postępowań, występowania w imieniu Rady Miejskiej w W. przed WSA w Bydgoszczy i NSA w Warszawie oraz ustanawiania pełnomocników procesowych (k. 7 akt sądowych). Po myśli art. 31 u.s.g., wójt (burmistrz, prezydent miasta) reprezentuje gminę na zewnątrz.

W związku z powyższym skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego stanowiły przepisy wskazanej ustawy z dnia 1 kwietnia 2016r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tego zarządzenia). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, nadawane przez jednostki samorządu terytorialnego nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Za propagujące komunizm uważa się także nazwy odwołujące się do osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944-1989 (ust. 2).

Jak wynika z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagujące taki ustrój w inny sposób, właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego albo związku, o którym mowa w art. 4, zmienia w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. W myśl art. 6 ust. 2 ustawy, w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, wojewoda wydaje zarządzenie zastępcze, w którym nadaje nazwę zgodną z art. 1, w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym upłynął termin, o którym mowa w ust. 1. Termin ten upływał z dniem 2 września 2017r.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżone zarządzenie zastępcze, Wojewoda naruszył przywołany art. 6 ust. 2 ustawy o zakazie propagowania komunizmu.

Po pierwsze, wskazać należy, że z przywołanego przepisu wynika, że zarządzenie zastępcze wydane zostaje przez wojewodę jedynie w sytuacji, w której obowiązku wprowadzonego ww. ustawą nie wykona zobowiązany organ jednostki samorządu terytorialnego. W kontekście wskazywanej już konstytucyjnej zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, nie może budzić wątpliwości, że ustawodawca skierował nakaz, o którym mowa w art. 6 powyższej ustawy w pierwszej kolejności do właściwych organów jednostek samorządu terytorialnego.

W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją, w której Gmina W. uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. nadała nazwę "28 Stycznia" ulicy położonej w W., będącej drogą gminną nr [...] (§ 1). Mocą wskazanej uchwały straciła jednocześnie moc obowiązującą uchwała nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy W. z dnia [...] grudnia 1986r. w części dotyczącej nadania nazwy ulicy "28 Stycznia" (§ 2). Jak wynika z uzasadnienia uchwały Rady Miejskiej W. nr [...], w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu organ gminy zmienił uprzednią nazwę odnoszącą się do dnia 28 stycznia 1945r., czyli faktu zajęcia miasta przez jednostki Armii Czerwonej w ten sposób, że nadana ulicy nazwa "28 stycznia" upamiętniać będzie wydarzenie historyczne, które miało miejsce 28 stycznia 1573r., czyli przyjęcia przez sejm tak zwanej Konfederacji warszawskiej. Uchwała ta gwarantowała wolność wyznania i tolerancję religijną w Polsce, zapewniała pełne uprawnienia w życiu publicznym i prywatnym wszystkim ludziom wolnym – niezależnie od wyznania. Był to pierwszy w europie akt szerokiej tolerancji, który w praktyce wykluczył wojny i konflikty o podłożu religijnym na całym obszarze wchodzącym w skład Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wskazano w uzasadnieniu, w uznaniu doniosłości dla rozwoju cywilizacji europejskiej tekst Konfederacji Warszawskiej został w 2003r. wpisany na listę UNESCO Pamięć Świata, a mieszkańcy ulicy "28 stycznia" wystąpili z prośba o przyjęcie takiego uzasadnienia do uchwały.

Powyższa okoliczność bezsprzecznie świadczy o tym, że Gmina wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy. Uzasadnienie uchwały natomiast wskazuje na genezę nazwy, jaką jest upamiętnienie daty dziennej wydarzenia historycznego, jakim jest przyjęcie przez sejm 28 stycznia 1573r. tzw. Konfederacji warszawskiej. Biorąc pod uwagę okoliczność podjęcia przez Gminę uchwały w dniu [...] sierpnia 2017r. Wojewoda nie był uprawniony do wydania zarządzenia zastępczego na podstawie art. 6 ust. 2 ww. ustawy. Z przepisu tego nie wynika bowiem dla organu nadzoru uprawnienie do ingerowania w nazwy ulic poprzez wydanie zarządzenia zastępczego w sytuacji innej, niż zaniechanie przez Gminę wykonania obowiązku wprost wynikającego z art. 6 ust. 1 ustawy o zakazie propagowania komunizmu.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż ww. uchwała Rady Miejskiej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. w sprawie nadania nazwy ulicy "28 Stycznia" w W., weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa. Sąd z urzędu ustalił, że uchwała ta została ogłoszona w wojewódzkim dzienniku urzędowym w dniu 7 września 2017r. pod poz. 3426. Oznacza to, iż ów akt prawa miejscowego wszedł w życie w dniu 22 września 2017r., i z tym dniem stanowi powszechnie obowiązujące na terenie gminy W. przepisy prawa. Tym samym zgodnie z § 2 tej uchwały utraciła moc uchwała nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w W. z dnia [...] grudnia 1986r. w części dotyczącej nadania nazwy ulicy "28 stycznia"

Wojewoda pominął powyższe okoliczności i skutki prawne, motywując wydanie zarządzenia zastępczego pomimo wydania przez Gminę stosownej uchwały działaniem pozornym, mającym za cel obejście prawa. Sąd zwraca uwagę, że narzędziem przysługującym Wojewodzie w sytuacji wydania przez gminę uchwały o nadaniu nazwy ulicy przy uznaniu tej uchwały przez organ nadzoru za sprzeczną z prawem, jest możliwość stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, o której mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 93 ust. 1 u.s.g. W tej sytuacji uznać należy, że w terminie, w którym Wojewoda wydał zaskarżone zarządzenie zastępcze ([...] grudnia 2017r.) jedyną prawną możliwością kwestionowania legalności uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] sierpnia 2017r. było złożenie skargi do sądu administracyjnego. Wydanie zarządzenia zastępczego celem uchylenia skutków tej uchwały - uznać natomiast należy za niedopuszczalne i rażąco sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g., do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 oraz z 2018 r. poz. 12, 138, 159 i 317), a także wznoszenia pomników. Z przepisu tego wprost wynika wyłączna kompetencja gminy do nadawania i zmiany nazw ulic ogólnie dostępnych, stanowiąca sprawę publiczną o znaczeniu lokalnym, art. 6 ust. 1 u.s.g. natomiast ustanawia generalną klauzulę właściwości gminy w zakresie wszystkich spraw o znaczeniu lokalnym, w sprawach niezastrzeżonych ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.s.g. rozstrzyganie w sprawach, o których mowa w ust. 1, należy do właściwości rady gminy, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. W myśl z kolei art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Przywołane przepisy ustawy o samorządzie gminnym potwierdzają wyłączną kompetencję rady gminy do nadawania i zmiany nazw ulic powszechnie dostępnych. Realizując swe uprawnienia w tym zakresie gmina korzysta z przysługującego jej przymiotu samodzielności. Zwrócić uwagę należy, że ustawa o zakazie propagowania komunizmu nakłada na gminę ograniczenia związane z jej uprawnieniem do nadawania i zmiany nazw ulic powszechnie dostępnych, bowiem pamiętać należy o tym, że nadawane nazwy nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Z uzasadnienia wskazanej uchwały o nadaniu nazwy ulicy wynika natomiast całkowicie neutralny w świetle ustawy dekomunizacyjnej argument motywujący nadanie nazwy określonej datą dzienną. Wskazać należy, że przyjęta przez gminę data odzwierciedlona w nazwie stanowi jedynie datę dzienną 28 stycznia, bez wskazania roku. Z uzasadnienia uchwały z [...] sierpnia 2017r. w zw. z § 2 tej uchwały, brak jest podstaw aby wskazywać jakikolwiek związek nadanej ww. uchwałą nazwy ulicy: "28 stycznia" z datą 28 stycznia 1945r., w którym dniu nastąpiło wkroczenie jednostek Armii Czerwonej do miejscowości W.. Przeciwnie z podstawy prawnej, treści oraz uzasadnienia tej uchwały w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że celem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego było nadanie ulicy nazwy, odnoszącej się do innego zdarzenia historycznego. Aktualnie jedyną obowiązującą podstawą nadania nazwy ulicy jest całkowicie inne wydarzenie historyczne, pozostające bez związku z treścią ustawy o zakazie propagowania komunizmu, odnoszące się do wydarzenia z 1573r., szczegółowo opisanego w uzasadnieniu uchwały organu stanowiącego Gminy. Zatem pomimo formalnego zachowania tego samego brzmienia nazwy ulicy, faktycznie całkowitej zmianie uległ jej desygnat, a zatem osiągnięty został cel ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Nie można zatem podzielić stanowiska Wojewody, że dokonana zmiana jest zmianą pozorną, mającą na celu obejście prawa, ponieważ wyjaśnieniu i jednoznacznej zmianie uległ kontekst historyczny nazwy ulicy "28 stycznia", co odzwierciedla uzasadnienie przedmiotowej uchwały. Sama data 28 stycznia bowiem nie kojarzy się z okresem komunizmu, jest tylko dzienną datą (powtarzającą się corocznie), która dopiero w połączeniu z rokiem symbolizuje konkretne wydarzenie, które ulega upamiętnieniu w nazwie ulicy. W przypadku niniejszym wydarzenie takie jest de facto wydarzeniem domyślnym, a dla uzyskania pewności konieczne jest sięgnięcie do uzasadnienia uchwały o nadaniu nazwie ulicy. Tylko faktyczna argumentacja właściwej jednostki samorządu terytorialnego może potwierdzić jej rzeczywiste intencje i twierdzenie przeciwne, że mogło chodzić o zupełnie inne wydarzenie, nie jest uprawnione, stanowi bowiem zbyt daleko idącą ingerencję w uprawnienia rady gminy.

Skład Sądu podziela stanowisko wyrażone w tezach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2018r., sygn. akt II OSK 254/18, dotyczące warunków uznania daty za upamiętniającą komunizm: "1. Sama świadomość społeczeństwa z założenia nie jest adekwatnym dowodem mogącym stwierdzić, że data mierzalna dniem i miesiącem (a zatem nie data kalendarzowa) symbolizuje komunizm w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 2016r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

2. Aby data symbolizowała (upamiętniała) komunizm w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, to musi wynikać z jej brzmienia, względnie nazwy własnej opatrzonej dodatkowym kwantyfikatorem, bądź wreszcie z intencji, jakie przyświecały jej twórcom".

Zwrócić uwagę należy, że zgodnie z art. 6 ust 3 ustawy o zakazie propagowania komunizmu, wydanie zarządzenia zastępczego, o którym mowa w ust. 2, wymaga opinii Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy z art. 1. Przepis art. 2 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Znajdująca się w aktach sprawy opinia IPN z dnia [...] listopada 2017r. zawiera natomiast sformułowanie, że nazwa ulicy "28 Stycznia (1945)" jest niezgodna z art. 1 ust. 1 ustawy dekomunizacyjnej.

Z uzasadnienia opinii wynika, iż organ opiniujący nie wyjaśnił kto i kiedy nadał nazwę tej ulicy jako odnoszącej się do wydarzeń z 1945r., tym bardziej, że uchwała nadająca taka nazwę została już wyeliminowana z obrotu prawnego. Zwrócić należy szczególnie uwagę na treść pisma Wojewody z dnia [...] października 2017r. do Instytutu Pamięci Narodowej w Bydgoszczy Oddział w Gdańsku ([...]), informującego o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego zmieniającego nazwy ulic położonych na terenie gminy W. . Wnioskujący nie przedstawia jakichkolwiek okoliczności, argumentacji co do spornego charakteru nazwy konkretnej ulicy, wskazuje tylko nazwy ulic, w tym "28 stycznia". Wojewoda nie poinformował także IPN, że nazwa ta aktualnie odnosi się do wydarzeń z dnia 28 stycznia 1573r., bowiem uprzednia uchwała została uchylona i zastąpiono nazwę nową o analogicznym brzmieniu. Trudno zatem zrozumieć na jakiej podstawie oparł swoje stanowisko IPN, wyrażają ogólnikowe standardowe twierdzenia. Na opinii tej bezkrytycznie oparł się Wojewoda [...], nie uwzględniając natomiast stanowiska IPN wyrażonego w piśmie adresowanym do Burmistrza W. z dnia [...] maja 2017r., w którym zawarte zostało stwierdzenie, iż jeżeli w jakiejkolwiek miejscowości radni podejmą i przegłosują nową uchwałę o nadaniu nazwy ulicy zawierającej dotychczasową datę dzienną z kalendarza (odnoszącą się do innego roku), z uzasadnieniem, w którym zostaną wskazane inne wydarzenia (np. z innej epoki) niż te, które dotychczas były formą gloryfikacji systemów totalitarnych, nazwa ta nie będzie podlegała zmianie w oparciu o rzeczoną Ustawę. Jednak konieczna jest w takiej sytuacji nowa uchwała z nowym uzasadnieniem, opartym o fakty. Wojewoda powyższe pismo w sposób nieuzasadniony uznał za "nieoficjalne" i odmówił mu mocy wiążącej. Wskazać należy, że pismo to pochodzi z Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Gdańsku, Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, adresowane jest do organu samorządu terytorialnego w ramach pełnionego przez niego urzędu, sygnowane pieczęcią i podpisane przez osobę uprawnioną. Stwierdzić należy, iż powyższe pismo jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. mającym moc dowodową i że zalecenie z niego wynikające organ gminy mógł wziąć pod uwagę.

Z tych powodów uznać należy, że Wojewoda dokonał nieuprawnionej ingerencji w prawo decydowania przez gminę o nazwie ulicy, przekraczając kompetencje nadane mu art. 6 ust. 2 ustawy o zakazie propagowania komunizmu. W ocenie Sądu, w dacie wydania skarżonego aktu nadzorczego nie zachodziły podstawy do zastosowania ustawy o zakazie propagowania komunizmu w odniesieniu do ulicy "28 stycznia" w mieście W..

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego.