Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 917/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt. 3, art. 4 ust. 1 pkt , art. 4 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 70 § 1 i 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 15.747 (piętnaście tysięcy siedemset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zdanie odrębne.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2015.613 ze zm. – dalej O.p.) – po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. z siedzibą w K. (dalej strona, podatnik lub Spółka) od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2007 w kwocie [...] zł – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium w pierwszej kolejności stwierdziło, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2007 nie uległo przedawnieniu. Z akt sprawy wynika bowiem, że było ono dochodzone w drodze egzekucji administracyjnej, w toku której organ egzekucyjny zastosował w dniu [...] r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia pieniędzy, a następnie w dniu [...] r. w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zatem w sprawie wystąpiły okoliczności przewidziane w art. 70 § 4 O.p., powodujące przerwę w biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które tym samym nie wygasło.

Następnie SKO wskazało na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt P 33/11 i jego znaczenie dla omawianej sprawy oraz przytoczyło treść art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. 2016.716 ze zm., dalej ustawa podatkowa lub u.p.o.l.) i art. 3 pkt 3 i pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej P.b.) stwierdzając, że spór dotyczy opodatkowania budowli lub ich części związanych z działalnością gospodarczą, znajdujących się pod ziemią. Wyjaśniło, że organ podatkowy zidentyfikował wśród środków trwałych figurujących w księgach podatkowych Spółki budowle w postaci tuneli, "urządzeń budowlanych" związanych z "tunelami", sieci technicznych i linii kolejowych. W oparciu o zgromadzone dowody oraz wiedzę fachową biegły przedstawił wycenę składników majątkowych stanowiących budowle, które opisano w stosownej tabeli z podaniem nazwy, nr inwentarzowego i wartości. SKO wskazało, że biegły zastosował metodę odtworzeniową i przedstawił zastosowaną metodykę. Biegły przyporządkował obiekty opatrzone nazwami własnymi stosowanymi przez Spółkę do budowli w znaczeniu nadawanemu temu pojęciu przez prawo budowlane.

Kolegium wyjaśniło, że organ podatkowy w oparciu o zebraną literaturę naukową, stanowisko zawarte w opiniach biegłego i składane przez podatnika wyjaśnienia, jak również obowiązujące przepisy prawa budowlanego oraz podatkowego, spośród środków trwałych rodzaju 200 KŚT, stanowiących własność podatnika, z uwagi na charakterystyczne cechy ich konstrukcji, zidentyfikował podziemne budowle w postaci "tuneli przemysłowych" przeznaczonych do transportu, wentylacji i odwodnienia w kopalniach oraz w postaci "urządzeń budowlanych" (szyby kopalniane) zapewniających użytkowanie "tuneli" zgodnie z ich przeznaczeniem. Z uwagi na wielość elementów, z których powstaje cała struktura budowlana tych obiektów (jak obudowy kotwiczące, murowane, izolacje, linie telefoniczne, oświetlenie, urządzenia wentylacyjne), uznał je za budowle stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Obiekty te zarówno samodzielnie, jak i wspólnie z pozostałymi budowlami zlokalizowanymi pod ziemią, tworzą ciąg technologiczny powiązanych z sobą budowli umożliwiających wykonywanie przez podatnika podstawowej działalności gospodarczej tj. eksploatacji węgla kamiennego.

SKO stwierdziło, że posługując się nazewnictwem przyjętym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt P 33/09 opodatkowane zostało wyłącznie "wyrobisko w znaczeniu technicznym", czyli zespół funkcjonalnie powiązanych ze sobą urządzeń służących wydobywaniu kopaliny, zlokalizowanej pod ziemią, dla których podstawą opodatkowania jest wyłącznie wartość wszystkich tych urządzeń i instalacji, bez kosztów drążenia pustej przestrzeni, w której się znajdują. Zauważył, że podatnik ujmował w swoich księgach rachunkowych całe środki trwałe rodzaju 200 KŚT, jako "Budowle dla górnictwa i kopalnictwa", kwalifikując wszystkie te obiekty do środków trwałych, przy czym podatnik nigdy nie prowadził żadnej innej dokumentacji księgowej na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, obejmującej wartość poszczególnych elementów składowych wszystkich środków trwałych zaliczonych przez niego do budowli, a dotychczasowe wartości ujęte w księgach rachunkowych Spółki obejmują wartość całego środka trwałego (włącznie z wartością drążenia), a nie poszczególnych wchodzących w jego skład urządzeń wraz z instalacjami. Zaznaczyło, że opodatkowaniem objęto jako obiekty, których status jako budowli nie budził wątpliwości a to: podziemne obudowane tunele, sieci techniczne (kable telefoniczne i sygnalizacyjne, linie elektroenergetyczne, telefoniczne, rurociągi), obiekty budowlane liniowe (torowiska, trakcie elektroenergetyczne). Nie opodatkowano natomiast umieszczonych w podziemnych wyrobiskach górniczych urządzeń technicznych – jako niezwiązanych z obiektem budowlanym podlegającym opodatkowaniu – takich jak kołowroty, kolejki przetokowe, pompy, napędy, silniki, przenośniki taśmowe. W podstawie opodatkowania nie uwzględniono również elementów instalacji wyposażenia obiektu ( rozdzielnie, wyłączniki, spiżarki, szafy).

SKO podniosło, że powołany w sprawie biegły był rzeczoznawcą majątkowym, który w swoim opracowaniu szczegółowo uzasadnił przyjętą metodologię wyceny stwierdzając, że jedynym możliwym do zastosowania podejściem była metoda kosztowa. Wartość godziwa została oszacowana w nawiązaniu do kosztów wytworzenia pomniejszonych o wartość zużycia, czyli wartość odtworzeniową.

W skardze na to rozstrzygnięcie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca Spółka domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła naruszenie przepisów:

- postepowania podatkowego, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 127,

art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 i art. 233 § 2 O.p.,

- prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej w zw. z art. 3 pkt 3 i pkt 9 p.b. oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 ustawy podatkowej, a także art. 4 ust. 7 tej ustawy w zw. z art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadniając skargę Spółka przedstawiała przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie co do naruszenia przepisów postępowania podatkowego stwierdziła, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie określa podstawowych elementów mających znaczenie dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego bowiem w tym zakresie w całości odsyła do treści opinii biegłego, dotyczącej kwalifikacji poszczególnych obiektów znajdujących w wyrobisku co oznacza, że treść tej decyzji nie pozwala na ustalenie co stanowi przedmiot opodatkowania i jaka jest podstawa opodatkowania poszczególnych przedmiotów tego podatku. Okoliczność ta nie pozwala na weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia, gdyż do jej dokonania konieczne jest sięgnięcie do opinii biegłych – które jednak nie stanowią i nie mogą stanowić części decyzji ani załączników do niej. Utrzymanie tej decyzji w mocy powoduje naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy. Decyzja odwoławcza nie zawiera przyporządkowania poszczególnych obiektów i urządzeń znajdujących się w podziemnym wyrobisku górniczym do poszczególnych kategorii budowli wskazanych w art. 3 pkt 3 p.b. Ponadto decyzja SKO nie odnosiła się do zarzutów odwołania, ani nie uzasadniała zajętego stanowiska.

Spółka wskazała, że sporządzona w sprawie opinia była dowodem niezgodnym z prawem sporządzonym przez osobę nieuprawnioną będącą rzeczoznawcą majątkowym, którego kompetencje nie obejmują kwalifikacji podatkowej spornych urządzeń. Podniosła naruszenie art. 217 Konstytucji RP co do warunku określoności spornego opodatkowania. Zauważyła, że wyrobisko górnicze jako całość nie stanowi obiektu budowlanego podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, oraz że przedmiotem spornym jest kwestia czy sporne urządzenia są budowlami w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej.

Odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09, przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 3 pkt 1, 3 i 9 p.b., wskazała, że przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia "budowla" należy brać pod uwagę, kryterium "całości techniczno-użytkowej", o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. b p.b. Stanowisko to ma również oparcie w wyrokach sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z dnia 5 maja 2015 r. sygn. akt II FSK 1096/13). Zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, nie jest wystarczające stwierdzenie, że poszczególne urządzenia znajdujące się w podziemnym wyrobisku górniczym można przyporządkować do poszczególnych kategorii wprost wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (przyporządkowanie takie powinno stanowić natomiast punkt wyjścia przy analizie, czy dany obiekt jest budowlą). Konieczne jest bowiem również ustalenie, że stanowią one (samodzielnie) całość techniczno-użytkową, a więc, że mogą być samodzielnie bez innych urządzeń wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

W ocenie strony skarżącej żadne ze wskazanych w decyzjach podatkowych urządzeń oraz instalacji znajdujących się w podziemnym wyrobisku górniczym nie stanowi całości techniczno-użytkowej, a w konsekwencji nie spełnia przesłanek uznania ich za samodzielne budowle. Wyłącznym celem tych obiektów jest eksploatacja i prawidłowe funkcjonowanie wyrobiska.

Zdaniem skarżącej dla żadnego z wymienionych w decyzji składnika nie wykazano, iżby stanowił on samodzielną całość techniczno-użytkową. Ani chodniki, szyby, komory, linie kablowe, ani rurociągi, ani jakiekolwiek inne sporne obiekty nie mogą bowiem funkcjonować poza wyrobiskiem górniczym. I vice versa – samo wyrobisko górnicze nie może prawidłowo funkcjonować (w tym zgodnie z obowiązującymi przepisami, np. w zakresie bezpieczeństwa) bez odpowiednich instalacji kablowych, dróg kolejowych i trakcji, rurociągów i pozostałych spornych urządzeń. Okoliczność ta wyklucza możliwość zakwalifikowania ich jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b p.b. – nawet jeśli w przypadku niektórych z tych urządzeń lub instalacji można byłoby rozważać możliwość zakwalifikowania jako obiektów wprost wymienionych w art. 3 pkt 3 tej ustawy. Spółka dodała, że zarazem nie jest możliwe zakwalifikowanie żadnego z tych urządzeń i instalacji jako "urządzeń budowlanych" w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.b., gdyż nie są one funkcjonalnie związane z żadnym obiektem budowlanym. Wyraziła pogląd, że organ z naruszeniem art. 191 oraz art. 122 i 187 § 1 O.p. nie wykazał, że opodatkowane przezeń składniki majątkowe stanowią całości techniczno-użytkowe.

Odnosząc się do dopuszczalności zakwalifikowania poszczególnych odcinków wyrobiska jako "tuneli" w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Spółka wskazała na potoczną definicję tego pojęcia oraz definicję słownikową a nadto występującą w art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych dowodząc, że eliminuje to możliwość uznania za "tunel" odcinków pionowych (szybów), a nadto świadczy o tym, że "tunel" jest konstrukcją drogową dlatego nie jest możliwe zakwalifikowanie opisanych elementów wyrobiska jako "tuneli", ani przyporządkowania ich do jakiejkolwiek kategorii obiektów wskazanych w art. 3 pkt 3 p.b. Stwierdziła, że w odniesieniu do elementów konstrukcyjnych wyrobisk, raz przyjmuje się, jak w niniejszej sprawie, że poszczególne odcinki wyrobisk podlegają opodatkowaniu jako "tunele", podczas gdy w innych decyzjach przyjmuje się, że opodatkowaniu podlegają jedynie obudowy wyrobisk jako konstrukcje oporowe.

Zdaniem skarżącej zastrzeżenia budzi również ustalenie podstawy opodatkowania, gdyż treść opinii biegłego nie daje dostatecznych podstaw do przyjęcia, że nie uwzględnił on kosztów drążenia w określonej przez siebie wartości rynkowej budowli, a nadto opinia ta nie pozwala na zweryfikowanie sposobu ustalenia wartości poszczególnych środków trwałych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie sądowej w dniu 25 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej rozszerzył zarzuty skargi o naruszenie art. 2a O.p. oraz art. 70 § 1 i § 4 O.p. z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji mimo, iż decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności została uchylona przez organ odwoławczy.

W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki wskazał, że na postanowienie organu podatkowego z dnia [...] r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] r. w sprawie określenia spornego zobowiązania podatkowego za 2007 r. – nie zostało złożone zażalenie oraz, że po uchyleniu tej decyzji nie wydano postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej po upadku decyzji nieostatecznej, której nadano rygor, skutki prawne związane z nadaniem jej rygoru w zakresie przedawnienia upadają wraz z decyzją.

W piśmie z dnia [...] r. stanowiącego replikę na pismo strony skarżącej z dnia [...] r. SKO wskazało, że z treści art. 70 § 1 O.p. nie sposób wywodzić żadnych innych dodatkowych warunków do wystąpienia rezultatu w postaci przerwy w biegu terminu przedawnienia zobowiązania ponad te wynikające wprost z jego brzmienia. W szczególności nieodpowiednim byłoby przenoszenie zaleceń płynących z uchwały NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FPS 8/13 do stanów faktycznych nieodpowiadających przedstawionemu w uchwale. SKO wskazało w tym zakresie na wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II FSK 1155/16 oraz podniosło, że uchylenie decyzji podatkowej nie przesądza o nieistnieniu zobowiązania podatkowego jako takiego.

W dniu [...] r. do Sądu wpłynęło pismo Burmistrza Miasta L., do którego dołączono kserokopię wniosku kierowanego do Prezesa NSA z dnia [...] r. i odpowiedź na to pismo z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2014.1647 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016:718 - dalej P.p.s.a.). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 P.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na podniesiony zarzut przedawnienia zobowiązania.

W niniejszej sprawie SKO odwołało się do treści art. 70 § 4 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Wskazało, że sporne zobowiązanie było dochodzone w drodze egzekucji, zaś organ egzekucyjny zastosował w dniu 14 maja 2012 r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia pieniędzy, a następnie w dniu 25 czerwca 2015 r. w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Z akt sprawy i twierdzeń stron wynika, że pierwsza decyzja podatkowa wydana została w dniu [...] r., decyzję tę uchylono decyzją SKO z dnia [...] , r., drugą decyzję wydano w dniu [...] r. i uchylono decyzją z dnia [...] r., trzecią decyzję wydano w dniu [...] r. i uchylono decyzją z dnia [...] r., kolejną czwartą decyzję wydano w dniu [...] r. a uchylono decyzją z dnia [...] r., piątą decyzję (aktualną) wydano w dniu [...] r. i decyzja ta została utrzymana w mocy skarżoną obecnie decyzją SKO. W toku postępowania decyzji pierwszej instancji z dnia [...] r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności i podjęto czynność egzekucyjną z dnia [...] r. stosując środek egzekucyjny w postaci zajęcia pieniędzy. Nadanie rygoru nie zostało przez Spółkę kwestionowane. Spółka nie złożyła zażalenia na to postanowienie.

Z powyższego wynika, że podstawą do wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. określająca skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r., której postanowieniem z dnia [...] r. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. To zaś oznaczało, że decyzja ta stała się wykonalna i obowiązek zapłaty podatku stał się wymagalny. Obowiązek ten pozostawał wymagalny tak długo jak, długo w obrocie prawnym pozostawała decyzja wymierzająca podatnikowi zobowiązanie podatkowe, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Dla oceny tej kwestii nie ma - zdaniem Sądu - znaczenia fakt niezaskarżenia postanowienia wydanego w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Posługując się argumentacją przedstawioną w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/GI 599/16, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, zauważyć trzeba, że pogląd akceptujący stan przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek zastosowania środka egzekucyjnego mimo późniejszego uchylenia decyzji podatkowej bądź umorzenia postępowania egzekucyjnego, znajdował swe podstawy w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. w wyrokach NSA: z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 445/10, z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1679/10 oraz z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 491/11), choć nie był jedynym stanowiskiem prezentowanym w tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 2676/13 oraz z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2916/14 uznał, że pogląd ten należy jednak poddać przewartościowaniu i w rezultacie tego od niego odstąpić. Skłania do tego treść uchwały 7 sędziów NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13. W uchwale tej, na podstawie analizy skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem zestawienia art. 60 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uznano, że skoro umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1pkt 2 u.p.e.a. powoduje uchylenie skutków prawnych podjętych czynności i będących ich następstwem środków egzekucyjnych, to zostaje również uchylony skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, który nastąpił w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (pkt 8.8. uzasadnienia uchwały). Jak wskazano dalej, dotychczasowe, odmienne od powyższego, stanowisko judykatury bazowało na poglądzie, że wyeliminowanie z obrotu rozstrzygnięcia organu w trybie "zwykłym" powoduje skutki ex nunc, zaś jedynie w trybie nadzwyczajnym - ex tunc. Pomijano jednak przy tym istotną dla tego zagadnienia treść art. 60 § 1 u.p.e.a. lub - w sytuacji jego analizy - bazowano na wadliwym poglądzie, że na jego podstawie następuje uchylenie tylko czynności egzekucyjnych, a nie skutków wywołanych przez te czynności na gruncie stosunków z zakresu zobowiązań podatkowych. W uchwale zwrócono również uwagę, iż także w doktrynie prawa administracyjnego obowiązuje reguła, że sankcja wzruszalności zastosowana wobec aktu administracyjnego przerywa zdolność do wywołania skutków prawnych od momentu wejścia do obrotu prawnego aktu uchylającego akt wadliwy z zachowaniem skutków prawnych wywołanych (ex nunc), a jedynie sankcja nieważności oznacza pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez wadliwy akt administracyjny od samego początku (ex tunc). Zostało jednak podkreślone, że zasada ta nie może mieć pierwszeństwa przed jednoznaczną normą art. 60 § 1 u.p.e.a. i wynikający z niej skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, polegający na przywróceniu stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji, odpowiada sankcji wzruszalności orzeczeń administracyjnych o skutkach ex tunc - za wyjątkiem przypadków nabycia praw przez osoby trzecie.

W świetle motywów powołanej wyżej uchwały sygn. I FPS 8/13 należy wyprowadzić dalsze wnioski i stwierdzić, że nie mogą powodować przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego czynności egzekucyjne dokonane na wadliwej podstawie, a więc m.in. na podstawie nieostatecznej decyzji, nawet jeśli była ona wykonalna, ale jednak w dalszym toku postępowania podatkowego okazała się niezgodna z prawem i została uchylona przez organ odwoławczy na mocy art. 233 § 2 O.p. Co do zasady, niezgodność z prawem podstawy wystawienia tytułu wykonawczego, to nie tylko niezgodność z prawem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ale tym bardziej niezgodność z prawem wykonywanej decyzji nieostatecznej, z której wynika egzekwowana należność. W każdej z tych sytuacji tytuł wykonawczy nie miał legalnej podstawy, co niewątpliwie, z istoty rzeczy, okazuje się stosownie później. Zawsze jednak z takim skutkiem, że zastosowane środki egzekucyjne tracą przymiot legalności w tym znaczeniu, że nie mogą powodować przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, o której stanowi art. 70 § 4 O.p. Ryzyko wykonywania decyzji nieostatecznej spoczywa bowiem na organach podatkowych, nie może natomiast obciążać podatnika.

W tym miejscu warto odwołać się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z 4 marca 2016 r. o sygn. akt II FSK 235/14. Skład orzekający NSA, odnosząc się do powyżej przywołanej tezy uchwały stwierdził, że pogląd ten jest aktualny także i w sytuacji, gdy uchylona została decyzja organu podatkowego I instancji wymierzająca podatnikowi zobowiązanie podatkowe, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a która w związku z tym stała się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych.

Należy przypomnieć, że z treści art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2012.1015 ze zm., dalej u.p.e.a.) wynika, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeśli obowiązek podatkowy nie jest wymagany, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Z kolei, zgodnie z art. 60 § 1 tej ustawy umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1- 8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności.

Podkreślenia wymaga, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby organ egzekucyjny wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak, zastosowane środki egzekucyjne były związane z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, które wedle art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. powinno było być - choć nie zostało - umorzone, gdyż obowiązek egzekucyjny wygasł w związku z uchyleniem decyzji organu I instancji stanowiącej wraz z postanowieniem o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych. Przestał on więc być wymagalny. Podsumowując, Sąd podziela pogląd NSA wyrażony w powołanym wyroku z dnia 4 marca 2016 r., że "uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności - w oparciu o którą zastosowano w postępowaniu egzekucyjnym środki egzekucyjne - i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania tych środków egzekucyjnych w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p. bez względu na to, czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało uchylone i bez względu na to, czy postępowanie egzekucyjne zostało na postawie art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzone".

Z powyższych względów decyzja organu odwoławczego podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - jako naruszająca przepis prawa materialnego (art. 70 § 1 O.p.). Skład orzekający w sprawie zaniechał wypowiedzenia w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego (art. 145 § 3 P.p.s.a.), z uwagi na możliwość zaistnienia innych zdarzeń powodujących zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, których organ być może dotychczas nie przedstawił odwołując się do treści art. 70 § 4 O.p. W tym stanie rzeczy odniesienie się do zarzutów merytorycznych skargi uznać należy za przedwczesne.

W postępowaniu ponownym organ będzie związany zaprezentowaną przez Sąd wykładnią przepisów prawa (art. 153 P.p.s.a.). Po zweryfikowaniu kwestii ewentualnego zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 2 O.p. i nast.) rozstrzygnie możliwość merytorycznego orzekania w niniejszej sprawie, a uznając, że jest ono dopuszczalne zadba o szczegółowe umotywowanie, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu i udokumentowanie w aktach sprawy wszystkich okoliczności stanowiących podstawę tej konstatacji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 i art. 206 § 1 P.p.s.a. Na mocy ostatniego z wymienionych przepisów Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części

niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 21 lutego 2011 r., II FZ 8/11 sformułowanie art. 206 P.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy na rzecz strony skarżącej zasądzić w opisanej w nim sytuacji zwrot kosztów postępowania. Przyjdzie wskazać, że pod pojęciem częściowego uwzględnienia skargi, o którym mowa w art. 206 P.p.s.a., należy rozumieć zarówno sytuację, w której sąd uchyli część zaskarżonej decyzji, jak i sytuację, w której z uwagi na niepodzielność decyzji podatkowej uchyli ją w całości, jednakże z treści uzasadnienia wyroku wynika, że tylko część zarzutów skargi została uwzględniona i że tylko one będą przedmiotem rozważań przed organem II instancji (por. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2008 r., II FZ 51 /08). Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Sąd wziął również z urzędu pod uwagę, że rozpoznaniu w tut. sądzie podlegały liczne skargi Spółki o zbliżonych wywodach i wnioskach, w których występował ten sam pełnomocnik. Tym samym Sąd uznał, że nakład pracy pełnomocnika, charakter rozpoznanych spraw winny mieć wpływ na wysokość zasądzonego wynagrodzenia i pomniejszył należne skarżącej od organu odwoławczego koszty tego wynagrodzenia do kwoty 3.600 zł.


ZDANIE ODRĘBNE

ZDANIE ODRĘBNE DO WYROKU Z DNIA 15 LUTEGO 2017 r.

Uważam, że w sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia z przyczyn opisanych w art. 70 § 4 O.p.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego należy stwierdzić, że bezsporny był fakt nadania decyzji nieostatecznej z dnia

[...] r. rygoru natychmiastowej wykonalności oraz zastosowania w dniu [...] r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia pieniędzy. Z oświadczenia strony skarżącej złożonego w piśmie z dnia [...] r. wynika, że podatnik nie kwestionował zasadności nadanego decyzji rygoru, gdyż nie złożył zażalenia na postanowienie nadające taki rygor, czy prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, skoro nie wskazał na istnienie takiej okoliczności, zaś stawiając zarzut przedawnienia podniósł wyłącznie to, że decyzja pierwszoinstancyjna, której rygor został nadany, w wyniku kontroli instancyjnej została uchylona (decyzją SKO z dnia [...] r.) co oznaczało, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego, a sporny rygor przestał istnieć. Tym samym obowiązek wynikający z tej decyzji przestał być wymagalny (nie podlegał on wykonaniu), co powodowało konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego sporządzonego w oparciu o tę decyzję i nadany jej rygor. Zdaniem strony skarżącej stan taki skutkował tym, że środek egzekucyjny w ten sposób zastosowany nie przerwał biegu terminu przedawnienia spornego zobowiązania, a przez to zobowiązanie to uległo już przedawnieniu (z końcem 2012 r.). Poza sporem było, że prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone.

Zgodnie z treścią art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl art. 70 § 4 O.p. "Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny". "Decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności" (art. 239a O.p.). Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy pierwszej instancji w drodze postanowienia (art. 239b § 3 O.p.). Na postanowienie to służy zażalenie (art. 239b § 4 O.p.). Stosownie do brzmienia art. 239e O.p. decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Oznacza to, że decyzja taka podlega wykonaniu z mocy prawa bez konieczności wydania w tym przedmiocie dodatkowego rozstrzygnięcia.

Natomiast uchylenie przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności oznacza, że z tą chwilą obowiązek wynikający z tej decyzji, przestaje istnieć, a tym samym upada i rygor jaki decyzji tej nadano, a przez to obowiązek taki przestaje być wymagalny.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że uchwałą 7 sędziów NSA z dnia

28 kwietnia 2014 r. I FPS 8/13 wyrażono pogląd, iż "Uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.)".

Zgodnie z treścią art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wyliczenie środków egzekucyjnych zawarte zostało w art. 1a pkt 12 z tej ustawy. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z tej przyczyny powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności (art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej). Wyrażany jest przy tym pogląd, że następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji, oraz że w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego wierzyciel nie tylko nie zachowuje prawa do rzeczy lub pieniędzy przekazanych mu przez organ egzekucyjny w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych, lecz także nie może wywodzić innych skutków prawnych z dokonania takich uchylonych następnie czynności, co odnieść także należy do skutku określonego w art. 70 § 4 O.p.

Należy jednak zauważyć, że w przypadku zobowiązań podatkowych określonych w decyzji pierwszoinstancyjnej pogląd taki pozostaje w sprzeczności z przepisami Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczącymi nadpłaty, w tym przepisem art. 77 § 3 i § 4 O.p., zgodnie z którymi w przypadku uchylenia decyzji, w której m.in. określono wysokość zobowiązania podatkowego lub stwierdzono jej nieważność, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji (§ 3). W przypadku niewydania nowej decyzji w terminie, o którym mowa w § 3, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej lub decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki (§ 4). Oznacza to, że skutkiem uchylenia decyzji podatkowej jest nadpłata, która podlega zwrotowi w trybie i na warunkach opisanych w Ordynacji podatkowej, a nie według zasad z ustawy egzekucyjnej.

Tym samym sam fakt uchylenia decyzji, w której określono wysokość zobowiązania podatkowego i nadano rygor natychmiastowej wykonalności stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie środków egzekucyjnych nie powoduje uchylenia (unicestwienia) wszystkich skutków prawnych podjętych czynności, zaś umorzenie wszczętego w ten sposób postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że wierzyciel podatkowy nie zachowuje, przez określony czas uprawnień do pieniędzy pobranych przez organ egzekucyjny, a uzyskanych w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych. Wierzyciel, a więc organ podatkowy zachowuje te prawa do czasu upływu terminów z art. 77 § 3 i § 4 O.p. Ponadto środki te organ podatkowy jest zobowiązany z urzędu zaliczyć na zaległości podatkowe podatnika, o ile wystąpią okoliczności określone w art. 76 O.p.

Spełnienie tego ustawowego obowiązku byłoby niemożliwe w sytuacji, gdyby kwoty uregulowane na podstawie takiej decyzji uznać za podlegające zwrotowi nie na podstawie Ordynacji podatkowej, lecz w skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego powodującego nie tylko uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, lecz również skutki prawne, które zostały przez nie wywołane.

Skoro przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, będące przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy egzekucyjnej, w zakresie postępowania z nadpłatą (kwotą wyegzekwowaną), powstałą w wyniku uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, odmiennie regulują kwestię zwrotu uzyskanych w wyniku prowadzonej egzekucji zobowiązań podatkowych środków pieniężnych, to tym samym do środków takich nie ma zastosowania przepis art. 60 ustawy egzekucyjnej, regulujący skutki prawne umorzenia postępowania egzekucyjnego, wynikłe z uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Nie można przy tym zgodzić się z poglądem, że w opisanej sytuacji następuje przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a tym samym, że organ egzekucyjny, w tym będący jednocześnie wierzycielem (organ podatkowy) ma obowiązek zwrotu środków pieniężnych stanowiących nadpłatę wynikającą z uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, której nadano ostatecznie rygor natychmiastowej wykonalności. Środki takie podlegają zwrotowi na zasadach wynikających z Ordynacji podatkowej, a nie ustawy egzekucyjnej. Oznacza to, że w zakresie zdarzeń podatkowych skutki powstałe w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego nie przestają istnieć.

Skoro zaś przepisy ustawy Ordynacja podatkowa regulują w sposób szczególny i odmienny niż ustawa egzekucyjna skutki uchylenia decyzji podatkowej, to nie można twierdzić, iż poza tymi skutkami na gruncie tej ustawy powstają inne skutki w tym wynikające z przepisów ustawy egzekucyjnej w zakresie opisanym w jej art. 60. Oznacza to, że dla stosowania art. 70 § 4 O.p. nie mają znaczenia inne okoliczności niż wymienione w tym przepisie, a więc "zastosowanie środka egzekucyjnego", zaś uchylenie decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy i środek taki zastosowano nie powoduje, że przesłanka ta nigdy nie powstała, że skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zostaje unicestwiony. W sytuacji, gdy odmiennie niż w ustawie egzekucyjnej (art. 60 § 1) organ podatkowy (wierzyciel) zachowuje prawa do kwot uzyskanych w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych, również po uchyleniu decyzji na podstawie której środki te zostały zastosowane, to pozostają również w mocy inne skutki prawne wynikające z tych czynności, w tym skutek opisany w art. 70 § 4 O.p. Nie można bowiem jednocześnie twierdzić, że organ podatkowy może a nawet musi dysponować w sposób określony w Ordynacji podatkowej kwotą wyegzekwowaną oraz, że kwoty te uzyskano nielegalnie lub sprzecznie z prawem na podstawie zastosowania środków egzekucyjnych, których nigdy nie było lub przestały istnieć. Skoro skutek w postaci wyegzekwowanych kwot pozostaje w mocy, to pozostaje w mocy również skutek zastosowania środków egzekucyjnych.

Skutki o których mowa w art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej nie modyfikują ani nie zmieniają skutków prawnopodatkowych wynikających z uchylenia decyzji w zakresie zdarzeń opisanych w Ordynacji podatkowej tak co do "zwrotu" wyegzekwowanych kwot (nadpłata) jak i "zastosowania środka egzekucyjnego", za pomocą którego kwoty te uzyskano. Skutki prawnopodatkowe powstałe w skutek zastosowania środka egzekucyjnego na podstawie legalnie wydanej decyzji zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności w sposób zgodny z prawem i na podstawie prawidłowo wydanego tytułu wykonawczego pozostają w mocy.

Skoro uchylenie decyzji podatkowej nie powoduje skutków określonych w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, zaś umorzenie postępowania egzekucyjnego nie ma wpływu na kwestię zwrotu uzyskanych w tym postępowaniu kwot, to tym bardziej nie wpływa na istnienie skutków prawnych zastosowania środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 O.p.

Uchylenie decyzji, na podstawie której zastosowano środki egzekucyjne nie oznacza, że do ich zastosowania nie doszło oraz że nie wywołały żadnych skutków prawnych, skoro uchylenie decyzji nie prowadzi do przywrócenia stanu istniejącego przed jej wydaniem i zastosowaniem odpowiednich środków egzekucyjnych. Tym samym, pozbawienie wykonalności decyzji nieostatecznej wskutek jej uchylenia po zastosowaniu środków egzekucyjnych, na gruncie Ordynacji podatkowej nie działają wstecz (ex tunc).

Należy przy tym wskazać, że opisanych wyżej skutków nie tworzy pozbawienie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż rygor nie dotyczy zobowiązania podatkowego lecz wyłącznie możliwości jego egzekucji w odpowiednim trybie.

Tym samym nie można utożsamiać skutków pozbawienia decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze skutkiem uchylenia takiej decyzji w toku instancji lub w trybach nadzwyczajnych. Uchylenie rygoru nie oznacza uchylenia decyzji, której rygor taki nadano i w tym znaczeniu można ewentualnie twierdzić, że skutki uchylenia rygoru opisane zostały w art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej, w sposób odmienny niż uchylenie samej decyzji, której rygor taki nadano.

Należy przy tym zauważyć, że wskazana wyżej uchwała "udziela jedynie odpowiedzi na precyzyjnie zadane pytanie, stąd jej treść winna być również interpretowana ściśle. Nieuprawniona jest interpretacja rozszerzająca stanowiska wyrażonego w uchwale, ponieważ wydana została ona po przedstawieniu konkretnego zagadnienia prawnego, budzącego poważne wątpliwości w konkretnej sprawie" (tak wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II FSK 1155/16). Uchwała ta dotyczy skutków uchylenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, a nie skutków wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji.

Przyjęcie poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 235/14, iż uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności - w oparciu o którą zastosowano w postępowaniu egzekucyjnym środki egzekucyjne - i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania tych środków egzekucyjnych w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 o.p. bez względu na to, czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało uchylone i bez względu na to, czy postępowanie egzekucyjne zostało na postawie art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzone, oznaczałoby w istocie zbędność przepisów regulujących kwestie rygoru natychmiastowej wykonalności skoro, niezależnie od prawidłowości ich zastosowania, uchylenie decyzji, której rygor taki nadano eliminowałyby skutki z rygoru takiego powstałe i to zarówno na gruncie ustawy podatkowej jaki i egzekucyjnej. Tym samym prowadzi to do sytuacji, gdy prawidłowo nadany rygor, poddany kontroli instancyjnej, a następnie kontroli sądowoadministracyjnej nie miałby żadnego znaczenia prawnego, zaś wyrok sądu administracyjnego oddalający prawomocnie skargę w tym zakresie stawałby się zbędny i bezpodstawny, a jego skutki nieoznaczone.

Warto przy tym zauważyć, że przepis art. 70 § 4 O.p. nie odnosi się wprost do ustawy egzekucyjnej i nie nakazuje jej pośredniego lub bezpośredniego stosowania w jakimkolwiek innym zakresie niż tam opisany. Przepis ten dotyczy wyłącznie skutku w postaci "zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony". O ile więc doszło do wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, której skutecznie nadano rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie którego sporządzono tytuł wykonawczy skierowany do egzekucji, wszczęto postępowanie egzekucyjne, w toku którego doszło do zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, to późniejsze uchylenie takiej decyzji nie oznacza, na gruncie Ordynacji podatkowej, iż powstały skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia ma jakikolwiek związek z losem toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Z tych przyczyn uważam, że uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności (co nie było przez podatnika kwestionowane w toku instancji), wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie środka egzekucyjnego (niepodważane przez podatnika w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), nie oznacza, na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 70 § 4 tej ustawy, uchylenia skutków tak dokonanej czynności egzekucyjnej, powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Z tych przyczyn sprawa powinna być rozpoznana w sposób merytoryczny.