Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1649/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 124 ust. 1, ust. 3 i ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 778/14 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. II SA/Bk 778/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan sprawy:

P. S.A. z/s w K. (określanej dalej jako "Spółka") zwróciły się do Prezydenta Miasta S. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] o pow. [...] ha w S. obręb K. stanowiącej własność J. Z. poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości niemniejszej niż 13,4 m oraz na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m - po 35 metrów od osi linii w każdą stronę, zgodnie z przebiegiem oznaczonym w załączniku mapowym. Obszar zajęcia gruntu pod pas technologiczny ustalono na 0,2373 ha. Zażądano też wskazania, że zezwolenie obejmie w szczególności prawo wstępu na nieruchomości w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych oraz innych czynności związanych z budową linii oraz w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją linii, i że w pasie technologicznym będą obowiązywać ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości określone obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy i eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych. Powołując się na przepisy art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm. - publikator aktualny na dzień orzekania przez Sąd, dalej zwanej: "U.g.n") zwrócono się również o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], Prezydent Miasta S. ograniczył sposób korzystania z ww. nieruchomości w sposób określony we wniosku, zezwalając Spółce na wstęp na ww. nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych oraz innych czynności związanych z budową linii oraz na wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii. Lokalizację linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załączonych do decyzji mapach.

W ocenie Prezydenta spełnione zostały przesłanki określone w art. 124 U.g.n., gdyż właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości w celu budowy linii. Negocjacje pomiędzy stronami zakończyły się wynikiem negatywnym. Planowana inwestycja stanowi zaś cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., którego lokalizację określono w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego dla dwutorowej napowietrznej linii energetycznej [...] na terenie miasta S. zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] lutego 2013 r.

W odwołaniu J. Z. zarzucił m.in. niezgodność ograniczenia z postanowieniami planu miejscowego oraz brak przeprowadzenia przed zgłoszeniem wniosku przez Spółkę rzetelnych rokowań w celu umownego załatwienia sprawy, a ponadto brak określenia terminu ograniczenia, który nie powinien trwać dłużej niż 6 miesięcy oraz brak precyzyjnego określenia przebiegu linii i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, zwana dalej w skrócie "K.p.a."), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że zaistniały przesłanki do jej wydania, o których mowa w art. 124 ust. 1 U.g.n. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgłoszenie podania poprzedzone było bezskutecznymi rokowaniami z właścicielami nieruchomości, na co dowody znajdują się w aktach sprawy. Planowana inwestycja stanowi realizację celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 U.g.n., a orzeczone ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z obowiązującym planem miejscowym. Przebieg linii określono szczegółowo w załączniku mapowym i określono w decyzji precyzyjnie obszar niezbędny do realizacji inwestycji w postaci pasa technologicznego.

Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przez J. Z., który zarzucił m.in. brak precyzyjnego określenia sposobu i miejsca przebiegu linii "i słupów", jak też sposobu wyliczenia podlegającej ograniczeniu powierzchni działki, co ma mieć istotne znaczenie dla prowadzonej przez niego działalności rolniczej (upraw ekologicznych), jak też wadliwe przeprowadzenie rokowań polegających na przedstawieniu mu tylko niemożliwych do zaakceptowania warunków oraz oparcie swej propozycji na operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego, wobec którego orzeczono karę dyscyplinarną zawieszenia uprawnień, a ponadto nieokreślenie czasu zajęcia nieruchomości oraz niepełne zgromadzenie materiału dowodowego i brak oceny wpływu na postępowanie zmiany decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji. Nie rozpoznano również wszystkich zgłoszonych przez niego zarzutów, decyzji nie opatrzono wymaganą pieczęcią urzędową i naruszono jego prawo do brania czynnego udziału w postępowaniu oraz nie uwzględniono faktu, że na jego nieruchomości nie ustanowiono na rzecz Spółki służebności przesyłu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. O oddalenie skargi wniosła również Spółka, w ocenie której zgromadzono w sprawie niezbędny materiał dowodowy pozwalający na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z art. 124 ust. 1 U.g.n., oraz że w równym stopniu poszanowano interesy obu stron postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - publikator aktualny na dzień orzekania przez NSA, zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.") oddalił skargę uznając, że kontrolowane decyzje były zgodne z prawem. Przepis art. 124 ust. 1 U.g.n. stwarza, w przypadku braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją inwestycji celu publicznego, możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Kontrolowaną decyzję w ocenie Sądu wydano z zachowaniem tej regulacji i po ustaleniu istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Decyzja Prezydenta dotyczy inwestycji celu publicznego, której przebieg jest zgodny z obowiązującym planem miejscowym. Przebieg linii określono szczegółowo na mapie stanowiącej załącznik do decyzji, a w samej decyzji jednoznacznie wyjaśniono, na czym będzie polegało ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości i jaki obszar zostanie zajęty. Samo wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji było poprzedzone bezskutecznymi rokowaniami, co do których przepisy nie określają formy ani sposobu ich prowadzenia. W ogóle nie znajdował zaś zastosowania w sprawie przepis art. 124b U.g.n., a z art. 124 U.g.n. nie wynika, aby decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości musiała wskazywać termin, w którym inwestycja będzie realizowana, gdyż byłoby to trudne do przewidzenia. Nie znajdowały zastosowania w sprawie również regulacje dotyczące służebności przesyłu. Zgromadzono zaś niezbędny materiał dowodowy i wyjaśniono wszystkie okoliczności faktyczne, a nie odniesienie się przez organy do kwestii zmiany decyzji środowiskowej nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż zmiana ta nie dotyczyła nieruchomości skarżącego. Nie pozbawiono też skarżącego możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zgłoszenia oświadczeń i wniosków dowodowych. Nie było podstawy do opatrywania decyzji pieczęcią urzędową, o jakiej mowa w art. 16c ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach urzędowych. Fakt, że wynik postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej nie oznacza, że kontrolowana decyzja narusza prawo.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. Z., zaskarżając go w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, a to:

1) art. 124 U.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić na podstawie rysunku stanowiącego załącznik do decyzji w sytuacji, gdy nie zawiera on dokładnego określenia współrzędnych punktów geodezyjnych, a sam rysunek nie może być uznany za określający przebieg inwestycji przez nieruchomość, gdyż nie został opisany w treści decyzji, przez co Sąd nieprawidłowo zastosował prawo materialne uznając, że rysunek może być uznany za precyzyjne określenie granic obciążenia jego nieruchomości, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że nie doszło do rażącego i istotnego naruszenia prawa pomimo, że wynika to wprost z tego przepisu,

2) art. 124 w zw. z art. 124 ust. 1 U.g.n. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że aczkolwiek w decyzji pierwszej instancji z dnia [...] maja 2014 r. zezwolono na niezwłoczne zajęcie nieruchomości o pow. [...] ha, to ograniczono sposób korzystania z nieruchomości w innej części, niż to wynika z decyzji objętej niniejszym postępowaniem, tj. 0,2373 ha, przez co skarżący nie posiada wiedzy na temat dokładnego miejsca zajęcia jego własności,

3) art. 124 ust. 3 U.g.n. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że Spółka przeprowadziła z nim rokowania w sposób uczciwy, rzetelny i zgodny z prawem,

4) art 124b ust 1 pkt 3 U.g.n. poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten nie dopuszcza i nie nakazuje ścisłego określenia czasowego zakresu ograniczenia nieruchomości z uwagi na utrudnienia we wskazaniu konkretnego terminu rozpoczęcia i zakończenia realizacji inwestycji w sytuacji, gdy Sąd nie wskazał na czym miały polegać te utrudnienia i dlaczego odstąpił od tego ograniczenia, co doprowadziło to tego, że Spółka może prowadzić prace w każdym czasie i o każdym charakterze,

II. przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to:

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę działań administracji i nie odniesienie się do wszystkich zrzutów skarżącego, a to kwestii komunikacji i dojazdu do części jego nieruchomości oraz tego, że załącznik w postaci rysunku bez umieszczenia go w tekście nie spełniał znamion precyzyjnego określenia sposobu ograniczenia nieruchomości,

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia ku temu podstaw, gdyż stan faktyczny i prawny sprawy wskazywał, że naruszenie przez organy przepisów postępowania wywarło istotny wpływ na wynik sprawy,

7) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd wady decyzji w postaci braku precyzyjnego określenia miejsca korzystania z nieruchomości skarżących i czasu korzystania z niej,

8) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 103 § 3 i 80 K.p.a. poprzez niezastosowanie środków określonych w P.p.s.a. w stosunku do zaskarżonych decyzji pomimo, że materiał dowodowy, na podstawie którego je wydano, był niewystarczający i budzący wątpliwości, a Sąd nie dostrzegł rozbieżności zawartych w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i w decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne jej zajęcie w zakresie obszaru podlegającego ograniczeniu, które mogły być wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego,

9) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę administracji i niezastosowanie środków określonych w P.p.s.a. pomimo, że decyzja była niewykonalna w stosunku do skarżącego, gdyż nie określa w sposób precyzyjny i czasowy przedmiotu zajęcia jego działki

zażądał zmiany wyroku, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, oraz orzeczenia na jego rzecz o kosztach postępowania kasacyjnego.

W ocenie skarżącego Sąd I instancji nie mógł dopuścić do tego, aby powierzchnia nieruchomości w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i decyzji o niezwłocznym jej zajęciu różniły się. Ponadto zaskarżone decyzje nie określały w sposób szczegółowy przebiegu granicy ograniczenia nieruchomości, co pozwoli Spółce na dowolność w wyborze tego miejsca, a odwołanie się do planu miejscowego uznał za niewystarczające. Decyzja powinna też wskazywać czas zajęcia, aby nie dopuścić do sytuacji, że Spółka będzie uprawniona do wejścia w teren w każdym czasie. Ponadto wadliwie w jego ocenie Sąd ocenił sposób prowadzenia negocjacji,

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej odrzucenie z powodu niespełnienia wymagań formalnych, gdyż nie można skutecznie postawić sądowi I instancji zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, których nie stosował, bądź jej oddalenie. Podniesiono, że sąd wojewódzki dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonych decyzji, które spełniały wymagania określone w art. 124 U.g.n. i przepisach K.p.a. Przepisy nie wymagały określenia w decyzji terminu ograniczenia, nie dając ku temu podstawy prawnej, a przebieg linii jest zgodny z planem miejscowym i obrazuje go załącznik mapowy do decyzji. Nie było zaś wymagane prawem oznaczenie geodezyjnych granic pasa technologicznego. Przepisy U.g.n. nie określają również formy prowadzenia negocjacji. Wprawdzie powierzchnia pasa technologicznego we wniosku inicjującym postępowanie i decyzjach wydanych na podstawie art. 124 ust. 1 i art. 124 ust. 1a U.g.n. jest różna, jednak o zakresie ograniczenia decyduje decyzja, o której mowa w art. 124 ust. 1 U.g.n., a decyzja o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nawiązuje do niej. Niemniej, zarzut większego obszaru zajęcia określony w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1a U.g.n. nie może być przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącej decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 U.g.n.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, która powodowałaby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Przed wywodami merytorycznymi Sąd odniesie się do tamującego rozpoznanie skargi kasacyjnej wniosku pełnomocnika skarżącego o "zdjęcie z wokandy sprawy oraz wyznaczenie nowego terminu rozprawy" z powodu wyjazdu na urlop wraz z rodziną za granicę, a skarżący nie wyraża zgody na ustanowienie innego pełnomocnika oraz deklaruje chęć osobistego udziału w rozprawie z uwagi na jego ważny interes. Tak sformułowany wniosek Sąd postanowił oddalić. Odnosząc się do treści wniosku Sąd zauważa, że procedurze sądowoadministracyjnej nie jest znana instytucja "zdjęcia sprawy z wokandy", a takie żądanie zostało skierowane do Sądu. Wskazać też należy, że stosownie do art. 36 P.p.s.a. pełnomocnictwo może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności postępowania. Z treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sądowych wynika, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego jest pełnomocnictwem o charakterze ogólnym i nie zawiera żadnych ograniczeń, a to oznacza, że nie wyłącza ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego. Ponadto pełnomocnik nie wskazuje na żadne okoliczności uzasadniające ważny interes strony. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że wprawdzie art. 106 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, ale instytucja ta ma zastosowanie wyłącznie przed sądem I instancji. Ponadto zgodnie z art. 91 § 2 P.p.s.a. zawiadomienie o posiedzeniach jawnych stwarza stronie prawo do udziału w tym posiedzeniu, a nie obowiązek. Obowiązkowy udział w posiedzeniu dokonuje się stosownym wezwaniem, o którym mowa w § 3 art. 91 P.p.s.a. Przedstawione wyżej okoliczności tak ze względu na zakres przedmiotowy wniosku, charakter pełnomocnictwa i możliwość ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego stanowiły podstawę do oddalenia wniosku złożonego w formie pisemnej w dniu rozprawy.

Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, że powołanie się w skardze kasacyjnej na obie podstawy kasacyjne generalnie wymaga rozważenia w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego.

Przedstawione zarzuty naruszenia prawa procesowego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uznał za niezasadne, bowiem nie wykazały, że Sąd I instancji błędnie ocenił ustalony stan faktyczny, tym samym Sąd I instancji wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie nie miał podstaw do uwzględnienia skargi. Za nieskuteczny należy też uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a dotyczący braku określenia w sposób precyzyjny w zakresie miejsca i czasu przedmiotu zajęcia działki gruntu. Zagadnienie określenia zakresu przedmiotowego decyzji jest zagadnieniem materialnoprawnym, nie zaś procesowym i mogłoby być skutecznie podnoszone w ramach podstawy kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

Niezasadne okazały się też zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 U.g.n., poprzez przyjęcie, że przepis ten uprawnia do zezwolenia na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie ulega wątpliwości, że decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości służy temu, by bez konieczności odebrania prawa własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane po to, by powstały określone urządzenia infrastruktury technicznej, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości, jako odrębny od gruntu przedmiot własności. Zezwolenie na zajęcie nieruchomości wydane na podstawie art. 124 ust. 1 U.g.n., jest zatem równoznaczne z przyznaniem szczególnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając jednak na względzie fakt, że urządzenia, o których mowa w tym przepisie, stanowią po ich wybudowaniu własność przedsiębiorstwa (nie stanowią części składowych gruntu) zasadnym jest wniosek, że ograniczenia dotyczące właściciela nieruchomości wynikające z decyzji podjętej na podstawie art. 124 ust. 1 U.g.n. odpowiadają w swej istocie służebności gruntowej. Wynika to także z treści art. 124 ust. 5 – 7 U.g.n., określających obowiązki właściciela lub użytkownika wieczystego z jednej strony i jednostki występującej o zezwolenie z drugiej strony. Wziąwszy w szczególności pod uwagę fakt, że zgodnie z art. 124 ust. 6 U.g.n. właściciel nieruchomości (jej użytkownik wieczysty) ma obowiązek udostępniać nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i innych urządzeń infrastruktury technicznej można zasadnie przyjąć, że przedmiotowa decyzja stanowi również zezwolenie na eksploatację wybudowanej w tym trybie inwestycji liniowej. W każdym bądź razie, w istniejącym stanie faktycznym i prawnym, można przyjąć, że zawarte w decyzji organu I instancji zezwolenie na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Błędny jest również zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 U.g.n. przez brak określenia w treści decyzji czasowego zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. terminu, na który udzielono zezwolenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalne jest nałożenie na stronę w drodze decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia, tylko w takim przypadku, gdy przepis prawny będący podstawą tej decyzji, wyraźnie na to zezwala. Skoro ustawodawca nie nakłada na organ orzekający w trybie art. 124 ust. 1 U.g.n. obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji terminu, to ustalenie takowego terminu na podstawie powyższego przepisu, byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Za powyższym wnioskiem przemawiają również względy wykładni systemowej. Jeżeli bowiem ustawodawca pragnie ograniczyć obowiązek udostępnienia nieruchomości w czasie, to czyni to wyraźnie, por. np. art. 124b ust. 3 U.g.n., zgodnie z którym: "Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy."

Również zarzut naruszenia art. 124 U.g.n polegający na braku możliwości określenia przebiegu, obciążenia i ograniczenia określonym w załączniku graficznym jest niedopuszczalne, gdyż znak graficzny nie jest normą prawną z jej klasyczną budową nie zasługiwał na uwzględnienie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. Przebieg inwestycji i zakres zajęcia przedstawia załącznik do decyzji, który został odpowiednio opisany i podpisany, bowiem część rozstrzygnięcia została ujawniona w formie załącznika graficznego, który jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tak z jego częścią opisową (co do przeznaczenia terenu), jak i graficzną (przebiegu w terenie). Te przyczyny stanowią o braku zasadności postawionego zarzutu kasacyjnego.

Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 U.g.n. poprzez przyjęcie, że rokowania pomiędzy stronami zostały zakończone. Przywołany przepis nie określa formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 Ug.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Wbrew zarzutom skarżącego, ustawodawca w żaden sposób nie formalizuje momentu zakończenia rokowań. Zatem rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że PSE S.A. wystąpiła do właściciela nieruchomości z konkretną ofertą, ale ta jednak nie została przyjęta. Z kolei propozycja, z którą wystąpił właściciel nie została zaakceptowana przez inwestora, który uznał, że nie prowadzi ona do osiągnięcia zamierzonego skutku i w konsekwencji wystąpił ze stosownym wnioskiem do Starosty S. o udzielenie mu zezwolenia na przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości dwutorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej [...].

Ograniczenie prawa własności, o którym mowa w art. 124 ust. 1 U.g.n., powinno następować, gdy organ wykaże, że jest to konieczne dla ochrony interesu publicznego. W niniejszej sprawie organ w sposób należyty przyjął, że wydanie decyzji na podstawie wyżej wymienionego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami było działaniem niezbędnym z punktu widzenia ochrony interesu publicznego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.