Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 927/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 , art. 62, art. 66
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Protokolant: starszy referent sądowy Anna Frasik - Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia 12 czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki decyzją nr [...] z 24 lipca 2018 r., znak: ROIK [...], nakazał Spółdzielnia [....] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. [...] w K., poprzez wykonanie następujących robót budowlanych w terminie do 31 lipca 2019 r.:

Uszczelnienie wszystkich przewodów kominowych w piwnicach - poprzez zamurowanie pęknięć, uszczelnienie rozprężną pianką poliuretanową i otynkowanie kominów,

Usunięcie wentylatora wyciągowego uruchamianego elektrycznie i zamontowanie kratki wentylacyjnej stałej bez możliwości regulacji strumienia w pomieszczeniu sanitarnym WC dot. mieszkania nr [...],

Odłączenie wpiętych przewodów idących od okapów kuchennych z przewodów wentylacji grawitacyjnej w mieszkaniu nr [...],

Udrożnienie kanału wentylacyjnego w kuchni mieszkań nr [...] ze względu na występującą zabudowę pomieszczeń,

Wykonanie prawidłowych otworów w drzwiach do pomieszczeń sanitarnych, zgodnie z § 79 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422; obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 1065), dalej "rozporządzenie", spełniających wymagania wielkości powierzchni czynnej wynoszącej minimum 0,022 m2 (220 cm2) w mieszkaniach nr [...],

Przywrócenie właściwego funkcjonowania systemu wentylacji grawitacyjnej, poprzez zamontowanie we wszystkich oknach o dużej szczelności nawiewników okiennych o wydajności zgodnej z Polską Normą PN-83/B-03430 Az3 2000, w celu zapewnienia nawiewu do pomieszczeń powietrza zewnętrznego, według wytycznych podanych w ekspertyzie technicznej z 12 lutego 2018 r.,

Wykonać nasady kominowe, obrotowe na przewodach wentylacyjnych ponad połacią stropodachu dla pionów wentylacyjnych gdzie okresowo występuje ciąg wsteczny (wykaz pionów w ww. ekspertyzie technicznej).

Zakres robót do wykonania w celu usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego przedmiotowego budynku w zakresie przewodów kominowych organ I instancji ustalił na podstawie ekspertyzy technicznej w zakresie: "określenia stanu technicznego wszystkich przewodów kominowych i prawidłowości ich funkcjonowania - zapewnienie dopływu powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej dla potrzeb wentylacji poszczególnych lokali mieszkalnych" dla budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K., opracowanej 12 lutego 2018 r. przez rzeczoznawcę budowlanego inż. T. S..

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202.), dalej: "P.b.".

Jednocześnie organ zarządził:

- do nakazanych robót należy przystąpić z chwilą gdy decyzja I instancji stanie się ostateczna;

- nakazane roboty winny być prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi, zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną oraz ze szczególnym zachowaniem warunków BHP;

- użyte materiały muszą posiadać odpowiednie atesty;

- niewykonanie ostatecznej decyzji skutkuje podjęciem przez tut. organ postępowania egzekucyjnego na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że prowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku w zakresie przewodów kominowych spalinowych i grawitacyjnych.

W związku z pismem współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr [...], w którym podniesiono kwestie nieprawidłowo działających przewodów wentylacyjnych - zostały przeprowadzone przez organ czynności wyjaśniające - znak akt PINB ROIK [...]

W ramach podjętych działań wezwano Spółdzielnię, jako zarządcę przedmiotowego budynku, do przedłożenia aktualnych protokołów z okresowej kontroli przewodów kominowych. W dniu 4 lutego 2015 r. zostały przedłożone w organie dwa protokoły z okresowych kontroli przewodów kominowych w budynku sporządzone przez mistrza kominiarskiego C. W.: nr [...] z 6 kwietnia 2013 r. oraz nr [...] z 16 kwietnia 2014 r.

Organ zaznaczył, że kwestia dotycząca nieprawidłowo działającej wentylacji w budynku była również przedmiotem kontroli organu w roku 2013. W związku z nieprawidłowościami wykazanymi w przedłożonym wówczas protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych - pismem PINB z 24 kwietnia 2013 r., znak ROIK [...] JRS skierowanym do SM "[...]" - pouczono zarządcę budynku o jego obowiązkach wynikających z P.b.

Organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż zarządca nie podjął żadnych działań mających na celu usunięciu wskazanych nieprawidłowości. W związku z powyższymi ustaleniami organ nadzoru budowlanego stwierdził, że posiadając uzasadnione wątpliwości co do prawidłowego stanu technicznego przedmiotowego budynku - w zakresie przewodów kominowych, zobligowany był do zastosowania przepisu art. 81c ust. 2 P.b.

Przywołując wyrok WSA w Lublinie z 18 grudnia 2007 r. sygn. II SA/Lu [...] oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), dalej "K.p.a.", organ wskazał, że postanowienie wydane na gruncie art. 81c P.b. ma charakter dowodowy, nie kończy postępowania administracyjnego i nie przesądza kierunku rozstrzygnięcia zasadniczego. Organ wykorzystując własną wiedzę na ten temat oraz dotychczasowe ustalenia faktyczne, ale także mając na względzie obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych płynący ze wskazanych przepisów K.p.a. zadecydował w formie postanowienia o nakazie przedłożenia takiej opinii. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ postanowieniem z 23 lutego 2015r., znak: ROiK II. [...], na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., nałożył na Spółdzielnię obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego wszystkich przewodów kominowych i prawidłowości ich funkcjonowania w przedmiotowym budynku, odnoszącej się również do zapewnienia dopływu powietrza zewnętrznego w ilości niezbędnej dla potrzeb wentylacyjnych w poszczególnych mieszkaniach.

W dniu 29 maja 2015 r. do organu nadzoru budowlanego została złożona dokumentacja techniczna tj.: "Ekspertyza techniczna" w ww. zakresie dotyczącym przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w K., opracowana w maju 2015 r. przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. J. L..

PINB decyzją z 25 sierpnia 2015 r. nr [...] znak: ROiK [...] nałożył na Spółdzielnię obowiązek wykonania wskazanych w osnowie decyzji robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w zakresie przewodów kominowych w przedmiotowym budynku w terminie do 31 grudnia 2015 r.

Spółdzielnia wniosła od ww. decyzji odwołanie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 23 stycznia 2017 r. nr [...], znak: [...], uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W decyzji tej poddano w wątpliwość konieczność wykonania całego zakresu zaleceń wynikających z przedmiotowej ekspertyzy zważywszy na fakt, że ww. ekspertyza nie obejmuje wszystkich lokali znajdujących się w budynku, co oznacza, że jest ona niekompletna.

W dniu 13 października 2017 r. organ I instancji wezwał Spółdzielnię do uzupełnienia ekspertyzy technicznej sporządzonej w maju 2015 r., w terminie do 22 grudnia 2017 r., z uwagi na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu ww. decyzji PINB.

W dniu 14 grudnia 2017 r. Zarząd SM "[...]" zwrócił się do organu o przedłużenie terminu na uzupełnienie ww. ekspertyzy, w związku z tym, że J. L. odmówił poprawienia ekspertyzy. Zarząd Spółdzielni ukierunkował swoje działania na znalezienie innego rzeczoznawcy do wykonania ekspertyzy. W dniu 5 czerwca 2018 r. Zarząd Spółdzielni dostarczył do organu ekspertyzę techniczną z 12 lutego 2018 r. inż. T. S.. W ww. ekspertyzie technicznej autor opracowania inż. T. S., posiadający uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego, podał niezbędne zalecenia, które poprawią skuteczność wentylacji grawitacyjnej oraz usuną uchybienia techniczne. Natomiast indywidualne zalecenia techniczne o charakterze naprawczym zostały podane szczegółowo przy kartach badań dla poszczególnych lokali. W przedłożonej ekspertyzie wymieniono szereg prac koniecznych do zrealizowania oraz podkreślono, że: "(...) Należy zaznaczyć, ze budynek został zaprojektowany, wybudowany i oddany do użytkowania w 1989 roku. Stąd obowiązywały inne wymogi obowiązującego wówczas Prawa Budowlanego - z dnia 24.10.1974 r. w zakresie wentylacji. Dostosowanie się do obowiązujących przepisów PB w tym przypadku nie wymaga obligatoryjnego wprowadzenia. Niemniej jednak w celu zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania wentylacji szczególnie w pionach gdzie występuje "ciąg wsteczny" oraz zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania lokali przez mieszkańców, koniecznym jest wprowadzenie wytycznych niniejszej Ekspertyzy. Zalecenia te mają na celu uzyskanie poprawy funkcjonowania wentylacji, a zarazem eliminacji "ciągów wstecznych", zaobserwowanych w poszczególnych pomieszczeniach lokali w okresie zimowym. Likwidację "ciągów wstecznych" proponuje wprowadzać etapami, sukcesywnie. Oznacza to, że po wprowadzeniu jednego elementu z podanych wytycznych (np. nawietrzaka), który może zdecydowanie wpłynąć na poprawę właściwego kierunku ciągu powietrza i w związku z tym nie będzie konieczności wprowadzania dalszych elementów ulepszających przepływ powietrza".

Rozpatrując zebrany materiał dowodowy organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Przywołał treść art. 66 ust. 1 P.b. Wskazał, że celem ww. przepisu jest gwarancja utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie, tzn. takim, który zapewni jego sprawność techniczną, bezpieczeństwo użytkowania oraz wyeliminuje inne czynniki mogące powodować zagrożenie dla jego użytkowników oraz osób postronnych. Podkreślił, że art. 66 ust. 1 pkt 1-4 P.b. wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 P.b., to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale też zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ I instancji ustalił, że występuje przesłanka, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Wskazał, że kolejność przesłanek wymienionych w art. 66 pkt 1-4 P.b. nie jest przypadkowa. Organ nadzoru budowlanego w takiej kolejności winien doprowadzać obiekty do stanu zgodnego z prawem - najpierw w zakresie usunięcia zagrożeń. Jednocześnie organ wskazał na obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w myśl art. 61 P.b. Przywołał wyrok WSA w Gliwicach z 8 października 2008 r., sygn. II SA/Gl 297/08, wskazując, że wykładnia art. 61 i art. 66 ust. 1 P.b. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że skoro obowiązek stosownego utrzymania budynku spoczywa na właścicielu i zarządcy obiektu, to tylko na te podmioty nałożyć można obowiązki w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, zdaniem organu nie można mieć wątpliwości, iż przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w zakresie przewodów kominowych.

Spółdzielnia [....] wniosła od powyższej decyzji odwołanie. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m.in., że pomiędzy dwoma ekspertyzami dotyczącymi tych samych nieprawidłowości istnieją różnice w postaci odmiennego określenia koniecznych do wykonania prac, np.: powiększenie wlotów do przewodów wentylacyjnych, zamontowanie nawietrzaków ściennych, uszczelnienie wszystkich przewodów kominowych w piwnicach, założenie drzwiczek wyciorowych, zlikwidowanie nieszczelności szachów instalacyjnych. Podniesiono, że zachodzą pytania i wątpliwości, które ostatecznie prace winny być wykonane oraz jakie są obiektywne kryteria, przepisy, zasady czy normy pozwalające na przyjęcie, że prace opisane przez rzeczoznawcę T. Surówkę będą tym razem skuteczne. Zarzucono niewłaściwe, zdaniem skarżącej, określenie zobowiązanego do nałożonych obowiązków, z pominięciem prawie czterdziestu właścicieli mieszkań. Podkreślono kwestię zmian prawnych w 2017 r. w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2018 r., poz. 845 ze zm.) w aspekcie możliwości egzekwowania wykonania nakazów. Wskazano problemy z finansowaniem nakazanych robót. Zarzucono, że większość nakazów wykracza poza części wspólne obiektu. Wskazano, że w uzasadnieniu decyzji i ekspertyzie nie wymieniono konkretnie norm i przepisów, z którymi niezgodny jest obecny stan techniczny obiektu. Z powyższego zdaniem skarżącej wynika, że organ nie wykazał, by stan techniczny obiektu był niezgodny z konkretnie wskazanymi przepisami. Zarzucono również brak wzięcia pod uwagę przez organ, że montaż obrotowych nasad kominowych na przewodach wentylacyjnych ponad połacią stropodachu, wymuszających ciąg w przewodzie, może powodować podciśnienie w danym lokalu z innych przewodów, np.: spalinowych, a tak wywołana "cofka" ewidentnie może zagrażać zdrowiu i życiu mieszkańców.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z 12 czerwca 2019 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zweryfikował krąg stron postępowania i ustalił, że jest on tożsamy z kręgiem stron postępowania przed organem I instancji. Stwierdził, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest nieprawidłowy stan techniczny przewodów kominowych w budynku usytuowanym na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K..

Zdaniem organu II instancji okolicznością niebudzącą wątpliwości jest fakt, że przewody kominowe w budynku przy ul. [...] znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym. Po raz pierwszy okoliczność ta została potwierdzona w trakcie kontroli przeprowadzonych przez mistrza kominiarskiego C. W. w kwietniu 2013 r. i kwietniu 2014 r. (protokoły z kontroli nr [...] i nr [...]). Następnie zarówno w ekspertyzie technicznej sporządzonej w maju 2015r. (dalej: "Ekspertyza I") przez J. L. (nr upr. bud. [...]) jak i w ekspertyzie technicznej sporządzonej w lutym 2018 r. (dalej: "Ekspertyza II") przez T. S. (nr. upr. bud. [...]) wskazano, że stan przewodów kominowych w budynku nie spełnia aktualnie obowiązujących wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, czy też stwierdzono, że (...) przy obecnym układzie wentylacji i odprowadzenia spalin nie jest możliwe bezpieczne użytkowanie mieszkań (...) (Ekspertyza I). Dlatego organ odwoławczy, podobnie jak uczynił to organ I instancji wydając skarżoną decyzję z 24 lipca 2018 r., wskazał, że zaistniały przesłanki potwierdzające, że przedmiotowy budynek posiada przewody kominowe w nieodpowiednim stanie technicznym. W związku z tym zaistniały przesłanki do wydania w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. nakazów, które znalazły wyraz w zaleceniach zawartych w ekspertyzie technicznej (Ekspertyza II). Osoba sporządzająca tę ekspertyzę posiada odpowiednie kwalifikacje i wiedzę specjalistyczną, uzasadniającą uwzględnienie zaleceń zawartych w ekspertyzie, jako podstawy do wydania nakazów na podstawie art. 66 ust. 1 P.b.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisami P.b. jeżeli w wyniku przeprowadzenia okresowych kontroli osoba przeprowadzająca kontrolę wyda zalecenia pokontrolne, to na właścicielu albo zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek wykonania tych zaleceń. Obowiązek ten ma tak szeroki zakres, że umożliwia wykonanie robót budowlanych bez konieczności uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, o ile konieczność wykonania takich robót budowlanych została nakazana w protokole z kontroli. Przywołując wyrok WSA w Łodzi z 13 kwietnia 2011 r., sygn. II SA/Łd 165/11, organ odwoławczy wskazał, że obowiązek usunięcia nieprawidłowości wynikać winien z ustaleń przeprowadzonej kontroli stanu technicznego utrzymania obiektu, o której mowa w art. 62 ust. 1 P.b. Sam obowiązek zaś musi znaleźć potwierdzenie w protokole z kontroli obiektu budowlanego. Przepis ten upoważnia zatem podmiot zobowiązany do utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym do podejmowania działań nawet takich, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, bez takowego pozwolenia, w zakresie pozwalającym na usunięcie stanu zagrożenia. Jednakże zakres wykonywanych prac musi bezspornie wynikać z ustaleń kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 P.b. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w art. 62 ust. 1 lit. a P.b. określono, iż w trakcie kontroli, o której mowa w ust. 1, należy dokonać sprawdzenia wykonania zaleceń z poprzedniej kontroli. Oznacza to, zdaniem organu II instancji, że skoro SM Rżąka nie wykonała zaleceń pokontrolnych mistrza kominiarskiego z kontroli przeprowadzonych w kwietniu 2013 r. oraz w kwietniu 2014 r., to zaistniały przesłanki do podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego, których efektem było wydanie przez organ I instancji decyzji z 24 lipca 2018 r.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przepisy P.b. wskazują, że jeżeli zostanie stwierdzone, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, to zachodzą przesłanki do nałożenia przez organy nadzoru budowlanego obowiązku przeprowadzenia kontroli lub obowiązku sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej (art. 62 ust. 3 P.b.). Takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie. Strona zobowiązana przedłożyła żądaną ekspertyzę. W wyniku jej sprawdzenia przez organ I instancji zaistniała konieczność uzupełnienia opracowania. W związku z tym PINB w K. wezwał SM [...] pismem z 13 października 2017 r., znak: ROIK [...] do uzupełnienia przedłożonego opracowania. Z przyczyn niezależnych od organów nadzoru budowlanego SM [...] nie była w stanie przedłożyć uzupełnionej ekspertyzy technicznej. Zamiast niej w dniu 5 czerwca 2018 r. przedłożyła nowe opracowanie (Ekspertyza II), równocześnie wskazując, że (...) Zarząd Spółdzielni w najbliższym czasie przystąpi zgodnie z ekspertyzą T.. S. do etapowego montowania nawiewników we wskazanych ekspertyzą mieszkaniach, w których następują okresowe ciągi wsteczne.

Organ odwoławczy wskazał, że to do zobowiązanego należy wybór osoby sporządzającej ekspertyzę techniczną, o ile będzie się ona legitymowała odpowiednimi uprawnieniami (tak, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie). Ponadto oczywistym jest, że ze względu na dostępność różnych materiałów budowlanych, czy też możliwość stosowania różnych rozwiązań technicznych w budownictwie, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w wielu przypadkach może nastąpić na wiele, alternatywnych sposobów. Niemniej organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do tego, by jeżeli autor ekspertyzy technicznej zalecił wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych, przy użyciu określonych materiałów budowlanych, nakazywać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przy użyciu innych środków bądź metod. W tym celu - między innymi - zobowiązany do przedłożenia ekspertyzy przedkłada organom nadzoru żądany dokument, a nie jest to obowiązkiem bezpośrednio osoby, która sporządziła dane opracowanie specjalistyczne. Dzięki temu zobowiązany właściciel albo zarządca obiektu budowlanego, przed przedłożeniem dokumentu, może uzyskać niezbędne wyjaśnienia od autora ekspertyzy, czy też zwrócić się do niego z zapytaniem, czy wykonanie zaleceń zawartych w ekspertyzie możliwe jest przy wykorzystaniu rozwiązań zamiennych. Przedłożenie przez zobowiązanego ekspertyzy technicznej organom nadzoru budowlanego stanowi o zakończeniu prac nad dokumentem.

Z tego też powodu odstąpienie przez SM [...] od przedłożenia aktualizacji Ekspertyzy I i w zamian za nią przedłożenie Ekspertyzy II, w ocenie organu odwoławczego stanowi o akceptacji wniosków końcowych zawartych w Ekspertyzie II i o sposobie ich realizacji, co dodatkowo zostało potwierdzone w piśmie SM [...] z dnia 5 czerwca 2018 r. (datowanym na dzień 1 czerwca 2018 r.).

Z uwagi na powyższe, podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące działania PINB cyt. (...) jakby "na wyczucie", zawierzając raz temu a raz innemu rzeczoznawcy budowlanemu, organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione.

Niezależnie od powyższego organ II instancji wskazał, że przewody kominowe stanowią części wspólne budynku i za ich prawidłowe funkcjonowanie odpowiadają współwłaściciele i zarządca budynku ([...]). Natomiast stwierdzone nieprawidłowości w poszczególnych lokalach rzutują na prawidłowe funkcjonowanie przewodów kominowych w całym budynku i dopiero usunięcie tych nieprawidłowości będzie skutkowało tym, że przewody kominowe będą działały w sposób odpowiedni. Natomiast adresatem nakazów, o których mowa w art. 66 ust. 1 P.b. może być albo właściciel albo zarządca budynku. Rolą organu nadzoru budowlanego jest ustalenie, na którego z tych podmiotów należy skierować nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości z uwagi m.in. na okoliczność, który z tych podmiotów daje większą gwarancję na realizację nałożonych obowiązków. Skoro przepisy art. 61 ust. 4-8 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych regulują obowiązki osób korzystających z lokalu w wypadku, gdy lokal lub budynek wymaga remontu obciążającego spółdzielnię lub przebudowy, to w ocenie organu odwoławczego, wybór adresata dokonany skarżoną decyzją przez PINB w K. był uzasadniony.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że koszty remontu lokalu lub budynku lub jego przebudowy, obciążające spółdzielnię, są finansowane przede wszystkim z funduszu remontowego, a jeżeli nie wystarcza tego funduszu - z opłat eksploatacyjnych.

Spółdzielnia [....] wniosła na powyższą decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...] z 12 czerwca 2019 r., znak [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie ponownego rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji PINB.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że organy obu instancji oparły swoje decyzje o ustalenia ekspertyzy technicznej z 12 lutego 2018 r., przytaczając tylko tę część ekspertyzy, w której rzeczoznawca wskazuje, iż dla zapewnienia poprawy działania przewodów kominowych w budynku należy wykonać łącznie wszystkie zalecenia opisane w niniejszej ekspertyzie ponieważ niewykonanie ich w części mieszkań może spowodować negatywne oddziaływanie na pozostałe mieszkania w tym samym pionie. Spółdzielnia zakwestionowała w szczególności nałożone na nią szczegółowe obowiązki i termin ich wykonania. Zarzuciła, że organ II instancji w istocie nie odniósł się szczegółowo do zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Zdaniem skarżącej art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. nie precyzuje adresata decyzji nakazującej wykonanie obowiązków, to jest, czy ma je wykonać zarządca czy też właściciel obiektu budowlanego. Organy obu instancji przywołały art. 66 P.b. na uzasadnienie zobowiązania Spółdzielni jako zarządcy budynku do wykonania wszystkich wymienionych w decyzji siedmiu obowiązków. Tymczasem przepis ten nie wskazuje jednoznacznie na to, iż adresatem takiej decyzji ma być tylko i wyłącznie zarządca budynku. W pierwszej kolejności to właściciel obiektu jest zobowiązany utrzymywać i użytkować ten obiekt zgodnie z zasadami. Przepisy art. 61 i art. 66 P.b. odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach. Generalnie więc nakazy określone w art. 66 P.b. mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, a nie lokali. Tymczasem większość z nałożonych przez PINB obowiązków dotyczy wykonania prac w konkretnych lokalach mieszkalnych, których w znacznej części Spółdzielnia nie jest już właścicielem.

W regulacjach wewnętrznych Spółdzielni w większości obowiązki nałożone przez organ I instancji należą do obowiązków użytkowników poszczególnych lokali. Na przykład przeróbki okien, ich konserwacja itp. to obowiązek właścicieli lokali, a nie zarządcy. Wymiany okien na nowe dokonują użytkownicy poszczególnych lokali na swój koszt. Okna te stanowią ich własność i Spółdzielnia nie ma najmniejszej podstawy prawnej aby zmusić właścicieli tych lokali do dokonywania przeróbek w ich oknach lub bez ich zgody wejść do ich lokali i dokonywać przeróbek czy to w oknach czy też w substancji budowlanej. Podobnie jest też z obowiązkami związanymi z demontażami w wymienionych w decyzji lokalach mieszkalnych urządzeń nieprawidłowo podłączonych do przewodów kominowych.

Decyzje powinny być, zdaniem skarżącej, adresowane nie tylko do Spółdzielni jako zarządcy nieruchomości, ale przede wszystkim do właścicieli poszczególnych lokali, w których należy wykonać określone prace usprawniające działanie wentylacji. To właściciele lokali powinni być stroną tego postępowania zarówno przed wydaniem decyzji jak i być adresatami samej decyzji, a przynajmniej jej części w takim zakresie, w jakim określone prace ich obciążają jako właścicieli lokali. Większość nałożonych na Spółdzielnię obowiązków to obowiązki nie związane z częściami wspólnymi budynku, ale z konkretnymi lokalami wymienionymi szczegółowo w decyzji. Decyzja zatem nie odnosi się tak naprawdę do obiektu budowlanego lub jego części wspólnych, ale do konkretnych lokali. Zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych w spółdzielniach mogą być lokale typu odrębna własność lokali i spółdzielcze prawa do lokali. Spółdzielnia pozostaje właścicielem jedynie tych lokali, do których osobom je zajmującym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu (lokatorskie lub własnościowe). W budynku, którego dotyczy decyzja, jest 76 mieszkań, z których 34 mieszkania to odrębna własność lokalu. To właściciele tych lokali w pierwszej kolejności powinni być zobowiązani do wykonywania obowiązków właścicielskich wynikających z P.b. Spółdzielnia może być adresatem decyzji ale tylko w zakresie takim, w jakim pozostaje właścicielem poszczególnych lokali. PINB winien zatem ustalić przed wydaniem decyzji stosunki właścicielskie w budynku i umożliwić osobom, których decyzja może dotyczyć, udział w sprawie jako stronom, jak również uczynić te osoby adresatem swoich decyzji w zakresie, w jakim decyzja ich dotyczy.

Kolejnym zarzutem skarżącej jest brak właściwego uzasadnienia decyzji przez organ II instancji. Zdaniem skarżącej żaden z organów nie wskazał w uzasadnieniu decyzji z jakimi przepisami obecny stan poszczególnych lokali jest niezgodny. PINB oparł się w sposób bezkrytyczny o ekspertyzę techniczną, która jednakże również nie zawiera uzasadnienia prawnego niezgodności stanu technicznego obiektu budowlanego z poszczególnymi przepisami prawa. Ekspertyza wskazuje jedynie na niezgodność z jakimiś normami, ale ich szczegółowo nie wskazuje.

Przywołując wyrok NSA z 26 listopada 2010 r. sygn. II OSK 1794/09, skarżąca podniosła, że fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 P.b. musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w ust. 1 art. 66. Rozstrzygając w oparciu o pkt 3 ust. 1 art. 66 P.b. organ winien wykazać, którym wymaganiom wynikających z obowiązujących przepisów nie odpowiada stan techniczny obiektu budowlanego. Obiekt budowlany będzie bowiem w nieodpowiednim stanie technicznym, kiedy jego stan będzie niezgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Z kolei przywołując wyrok WSA w Kielcach z 23 lipca 2009 r. sygn. II SA/Ke 351/09 skarżąca wskazała, że użyte w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. sformułowanie, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, nie ma charakteru ocennego. Zdaniem skarżącej decyzje organów obu instancji nie spełniają wyżej wskazanego wymogu, bowiem przywołują tylko ekspertyzę techniczną, a nie wskazują konkretnego przepisu prawa budowlanego, z którym użytkowanie obiektu jest niezgodne. Dla przykładu wykazania bezzasadności decyzji w konfrontacji z brakiem wskazania przepisów na poszczególne obowiązki skarżąca wskazała np. nałożony przez PINB obowiązek powiększenia wlotów do przewodów wentylacyjnych tak aby powierzchnia netto kratek wentylacyjnych wynosiła min. 294 cm2. Obowiązek ten jest nieuzasadniony zarówno stosownym przepisem jak i sprzeczny z faktem, iż w dalszej części przewody wentylacyjne (przykanaliki) mają w przekroju tylko 196 cm2. Takie kiedyś zostały wybudowane, bo zapewne takie obowiązywały wtedy normy i zasady budowania. Jaki zatem sens ma wykonywanie kratki o przekroju 294 cm2, gdy dalsza część przewodu wentylacyjnego ma inny - znacznie mniejszy -przekrój? Brak w tej decyzji konfrontacji wydanych zaleceń z obowiązującymi przepisami i logiką czyni ją bezpodstawną i nieuzasadnioną i naraża adresata (Spółdzielnię) na nieuzasadnione wydatki, nie gwarantując efektów ewentualnych znacznych wydatków. Kto bowiem zagwarantuje, że owe prace z całą pewnością poprawią działanie wentylacji w tym budynku?

Zdaniem skarżącej organy nie uwzględniły tej części ekspertyzy, w której na stronie 18 wskazano, iż "Likwidację ciągów wstecznych proponują wprowadzać etapami, sukcesywnie. Oznacza to, że po wprowadzeniu jednego elementu z podanych wytycznych (np. nawietrzaka), który może zdecydowanie wpłynąć na poprawę właściwego kierunku ciągu powietrza i w związku z tym nie będzie konieczności wprowadzania dalszych elementów ulepszających przepływ powietrza". Ekspertyza zatem nie jest kategoryczna co do obowiązku wszystkich ewentualnych prac jakie mogą okazać się konieczne w budynku. Natomiast decyzja PINB jak i utrzymująca ją decyzja MWINB wymienia wszystkie zalecane prace, bez względu na to, czy ich wykonanie okaże się ostatecznie konieczne, czy też niekonieczne.

Skarżąca zarzuciła również, że decyzja PINB nie dotyczy wszystkich mieszkań w budynku, gdyż jak to decyzja wskazuje, do niektórych rzeczoznawca nie miał dostępu. Jaki zatem sens ma zobowiązywanie i wykonywanie prac tylko w części mieszkań, gdy się na końcu okaże, że brak wykonania tych prac w jednym z lokali może zniweczyć cały wysiłek i nie poprawi funkcjonowania wentylacji? Kto wtedy zrefunduje wydatki na ten cel?

Kolejnym zarzutem skargi jest termin wykonania decyzji, tj. 31 lipca 2019 r. Biorąc pod uwagę możliwość odwołania i możliwość składania skargi do WSA od decyzji MWINB, zdaniem skarżącej termin 31 lipca 2019 r., do którego mają być wykonane wszystkie wymienione w decyzji prace budowlane, nie jest realny.

Brak możliwości wykonania wszystkich zalecanych prac może wynikać także z przepisów i zasad na jakich funkcjonuje spółdzielnia mieszkaniowa. Wstępnie ustalona wartość nakazanych prac znacznie przekracza 100.000 zł. Spółdzielnia, będąc zarządcą nieruchomości, nie posiada własnych środków na remonty, ale dysponuje jedynie środkami pochodzącymi od użytkowników poszczególnych lokali w nieruchomości. Zmiana wysokości opłat za lokale, w tym i zmiana stawki opłaty na fundusz remontowy, zgodnie z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, wymaga trzymiesięcznego wyprzedzenia. Organem uprawnionym do dokonania takiej zmiany jest Rada Nadzorcza Spółdzielni, a członkowie mają prawo do kwestionowania ewentualnych podwyżek, nawet na drodze sądowej.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Inaczej zatem zarząd wygląda w przypadku zasobów własnych spółdzielni, a inaczej tam, gdzie jest ona tylko współwłaścicielem i zarządcą. Podstawowe znaczenie w systemie zarządu nieruchomością wspólną, której współwłaścicielką jest Spółdzielnia, ma art. 27 ust. 2 zd. 1. Odwołanie do treści art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali oznacza, że zakres tego zarządu należy rozumieć w sposób, w jaki przepisy normują zarząd powierzony. Tymczasem zarządca, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono, może dokonywać samodzielnie tylko czynności zwykłego zarządu, a na czynności ten zarząd przekraczające potrzebuje zgody właścicieli. Jeżeli zatem współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] nie wyrażą zgody na pokrycie kosztów decyzji PINB, to kto powinien je pokryć? Sytuacja ta uwidacznia, zdaniem skarżącej, ułomność tej decyzji w części jej adresata. Gdyby bowiem adresatami tej decyzji byli poszczególni współwłaściciele, wtedy i oni ponosiliby odpowiedzialność finansową za jej zrealizowanie, a tak adresatem jest jedynie Spółdzielnia, która nie ma ani odpowiednich narzędzi egzekucyjnych w zakresie dostępu do lokali, jak również nie ma odpowiednich środków prawnych i finansowych gwarantujących sfinansowanie takich prac.

Skarżąca dodatkowo podniosła, że obiekt budowlany przy ul. [...] był przedmiotem odbioru, po wybudowaniu, przez odpowiednie służby techniczne z ówczesnego nadzoru budowlanego jaki i odpowiednie służby z ramienia kontroli stanu technicznego przewodów wentylacyjnych. Albo zatem służby te naruszyły prawo w chwili oddawania obiektu do użytku, nie dokonując wtedy stosownej kontroli, albo obecnie próbuje się realizować nieuzasadnione wnioski jednego z właścicieli lokali w tym obiekcie, który systematycznie i ciągle poszukuje niezgodności w tym obiekcie budowlanym, angażując w sposób bezzasadny wiele instytucji w tym kraju, dla realizacji swoich poglądów w zakresie stanu technicznego budynku.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W uzupełnieniu stanowiska MWINB wskazał, że w sprawie ustalono niewątpliwie, iż budynek wielorodzinny jest w nieodpowiednim stanie technicznym, stwarzającym zagrożenie dla życia i mienia, z uwagi m.in. na stan przewodów kominowych, a zatem konieczne jest wykonanie robót celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami.

Ponadto MWINB podkreślił, że przewody kominowe i wentylacyjne znajdujące się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym stanowią jego części wspólne i żaden z właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych nie posiada indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. W związku z tym, że kominy stanowią część wspólną budynku mieszkalnego wielorodzinnego, organ przyjął, że nakaz podjęcia niezbędnych działań mających na celu usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego wentylacji w tym budynku powinny być skierowane do Spółdzielni Mieszkaniowej.

MWINB wskazał też, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni wykonywany jest przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. W związku z powyższym to spółdzielnia, jako zarządca nieruchomości wspólnej, powinna podejmować, zarówno decyzje mieszczące się w zakresie zwykłego zarządu, jak i decyzje przekraczające zwykły zarząd. Ponadto podniósł, że instalacja wentylacyjna jest urządzeniem składającym się z elementów znajdujących się zarówno w lokalu mieszkalnym, jak i poza nim (ciągi wentylacyjno-kominowe) i stanowi funkcjonalną całość, którą z tego względu należy zaliczyć do elementów wspólnych budynku. Przesądza to o tym, że jako całość instalacja wentylacyjna stanowi część nieruchomości wspólnej, co do której zarządcą jest spółdzielnia. Skoro instalacja wentylacyjna jest elementem nieruchomości wspólnej, to nawet jeżeli obowiązki usunięcia nieprawidłowości dotyczą prac polegających na wykonaniu otworów w drzwiach oraz nawiewników w oknach, znajdujących się w poszczególnych lokalach, to organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek na zarządcę budynku.

Końcowo, odnosząc się do terminu wykonania obowiązku, MWINB wskazał na możliwość wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji w tym zakresie, na podstawie art. 155 K.p.a.

Na rozprawie 6 listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącej zaakcentował, że zarząd powierzony został ograniczony w 2017 r.

Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. [...], który w piśmie z 24 października 2019 r. zgłosił swój udział w sprawie, wniósł na rozprawie o uchylenie decyzji obu instancji. Nie podzielił stanowiska skarżącej w kwestii adresata nałożonych obowiązków, natomiast zarzucił, że skarżona decyzja nie została należycie uzasadniona, bowiem nie powołuje przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, które zostały naruszone. Zaakcentował, że część nałożonych obowiązków dotyczy poszczególnych lokali mieszkalnych, a nie całego obiektu budowlanego, zatem wątpliwe jest oparcie zaskarżonej decyzji na art. 66 P.b.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd - w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji - stwierdził, że jest ona zgodna z prawem, a zarzuty skargi nie mogły przynieść zamierzonego skutku. Sąd stwierdził również, że mające istotny wpływ na wynik sprawy ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe i Sąd przyjmuje je za własne.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...] z 12 czerwca 2019 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki nr [...] z 24 lipca 2018 r., znak ROIK [...] nakazującą Spółdzielnia [....], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego, poprzez wykonanie robót budowlanych opisanych w siedmiu punktach decyzji.

Przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego był nieodpowiedni stan techniczny wielorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., znajdującego się w zarządzie Spółdzielnia [....], w zakresie wadliwie działającej szeroko pojętej instalacji wentylacyjnej ze szczególnym uwzględnieniem przewodów kominowych (spalinowych i wentylacji grawitacyjnej).

Istnienie nieprawidłowości instalacji wentylacyjnej w ww. budynku zostało udokumentowane już w 2013 r., a mieszkańcy zgłaszali zastrzeżenia dotyczące tzw. "wstecznych ciągów" nawet wcześniej. Mimo jednoznacznych stwierdzeń zawartych w protokołach kontroli mistrza kominiarskiego z 2013 r. i 2014 r., zalecających poszerzenie zawężonych wylotów wentylacyjnych kominów i zamontowanie nawiewników, brak jest w aktach dokumentów świadczących o przedsięwzięciu przez zarządcę budynku lub właścicieli lokali robót mogących usunąć ww. nieprawidłowości, z wyjątkiem montażu niewielkiej ilości nawiewników w oknach niektórych mieszkań. Stwierdzony zatem w sposób niebudzący wątpliwości niewłaściwy stan techniczny obiektu utrzymuje się do dziś. Bezsporne w sprawie jest, że wszystkie przewody kominowe na poziomie piwnic były rozszczelnione, m.in. z powodu wadliwie poprowadzonej w kominach instalacji elektrycznej. Należy mieć na uwadze, że w przedmiotowym budynku ciepła woda w lokalach mieszkalnych zapewniana jest, przynajmniej w znacznej części lokali, za pomocą zlokalizowanych w łazienkach czy kuchniach przepływowych podgrzewaczy gazowych (piecyków gazowych) z otwartą komorą spalania i grawitacyjnym odprowadzeniem spalin. W wielu lokalach mieszkalnych znajdują się też kuchenki gazowe. Mimo drożności przewodów kominowych i ich prawidłowego przebiegu, w dużej części lokali nie są spełnione zasady skutecznej wentylacji, bowiem przy zamkniętych oknach występuje brak ciągu lub ciąg niewystarczający, szczególnie zimą. Powyższe rodzi dla użytkowników niebezpieczeństwo zatrucia.

W realiach niniejszej sprawy zaistniała zatem konieczność podjęcia szybkich i zdecydowanych kroków w celu wyeliminowania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku i likwidacji wykrytych nieprawidłowości.

Przed dalszymi rozważaniami należy zaakcentować dwie kwestie, które są kluczowe dla prawidłowego zrozumienia stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Po pierwsze, oczywistym jest, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, że ze względu na dostępność różnych materiałów budowlanych i możliwość stosowania różnych rozwiązań technicznych w budownictwie, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w wielu przypadkach może nastąpić na wiele alternatywnych sposobów. Po drugie, oczywista i bezdyskusyjna jest okoliczność, że na całość sprawnie działającej instalacji wentylacyjnej w budynkach wielomieszkaniowych składają się przewody kominowe zawierające się w częściach wspólnych budynku, a także elementy z natury rzeczy będące częścią poszczególnych lokali, jak drzwi i okna wraz z ich charakterystyką przepuszczalności powietrza i ewentualnymi nawiewnikami. Nie sposób zatem rzetelnie diagnozować nieprawidłowości w działaniu wentylacji w przewodach kominowych, abstrahując od okoliczności zdeterminowanych warunkami w poszczególnych lokalach.

Powyższe związane jest również z oczywistym faktem, że obiekt budowlany w postaci budynku wielomieszkaniowego składa się z części wspólnych i poszczególnych lokali. Jednak mimo, że rację ma skarżąca, iż w pierwszej kolejności to właściciel obiektu jest zobowiązany utrzymywać i użytkować ten obiekt zgodnie z zasadami, w tym określonymi w prawie budowlanym, to w realiach niniejszej sprawy zasadne było nałożenie obowiązków właśnie na zarządcę (spółdzielnię mieszkaniową), w którego dobrze pojętym interesie jest prawidłowe funkcjonowanie instalacji wentylacyjnej, w tym np. dążenie do demontażu w wymienionych w decyzji lokalach mieszkalnych urządzeń nieprawidłowo podłączonych do przewodów kominowych, a które powodują nieprawidłowe działanie całych wspólnych pionów wentylacji.

Innymi słowy nieprawidłowości stwierdzone w poszczególnych lokalach, wraz z pozostałymi usterkami instalacji wentylacyjnej (np. na poziomie piwnic), powodują nieprawidłowe działanie wspólnych dla całego obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego wielorodzinnego) przewodów kominowych spalinowych i wentylacji grawitacyjnej.

Trzeba tu podkreślić, że skarżąca Spółdzielnia jest nie tylko współwłaścicielem budynku, ale również jego zarządcą odpowiadającym, na podstawie regulacji P.b., za zgodne z przepisami i bezpieczne użytkowanie obiektu. Natomiast organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do nadzorowania prawidłowości tego użytkowania.

Jak trafnie wskazał organ I instancji, decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. należą do kategorii tzw. decyzji związanych, ponieważ w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego nie jest tylko uprawniony, lecz zobowiązany, do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2013 r., sygn. II OSK 1917/11, wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Art. 66 P.b., podobnie jak inne przepisy Rozdziału 6 P.b., są adresowane wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Należy również zwrócić uwagę, że przepis m.in. art. 66 został zamieszczony w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli lub przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie art. 66 ust. 1 P.b. Adresatem nakazu wydanego na podstawie ww. przepisu jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem zgodnie z art. 61 P.b. tylko te osoby odpowiadają za stan techniczny i bezpieczeństwo użytkowania obiektu (por. wyrok NSA z 21 listopada 2002 r., sygn. IV SA 2724/00).

Z treści art. 66 ust. 1 P.b. wynika ponadto, że w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego czy stanu zagrożenia dóbr chronionych, nie bada się przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu (por. wyrok NSA z 16 listopada 2000 r., sygn. IV SA 1393/98). Faktycznie odpowiedzialność za stan obiektu nie jest powiązana z prawem własności, lecz ze stanem władania i zarządzania danym obiektem. Przez zarządzanie obiektem budowlanym należy rozumieć w szczególności podejmowanie czynności w zakresie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu budowlanego, w tym konieczne czynności wynikające z przeglądów okresowych.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ musi nakazać, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Trzeba podkreślić, że przepis ten nie tworzy dla właściciela lub zarządcy obiektu nowego obowiązku, ale precyzuje i umożliwia egzekwowanie wykonalności ustawowych obowiązków wynikający m.in. z art. 61 P.b. (por. wyrok NSA z 13 listopada 2003 r., sygn. II SA/Wr 2725/00).

Zgodnie bowiem z art. 61 P.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust.2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Właściwemu utrzymaniu i użytkowaniu, o którym mowa w ww. przepisie, służyć mają m.in. okresowe kontrole stanu technicznego obiektu budowlanego, instalacji i przewodów, w tym instalacji gazowych oraz przewodów kominowych. Zgodnie bowiem z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c P.b. obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).

Celem ww. przepisów jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu, wobec czego w sytuacji stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, decyzja organu nadzoru budowlanego zobowiązuje do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych robót budowlanych koniecznych do zapewnienia stanu technicznego wymaganego przez obowiązujące przepisy prawa (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 1357/10).

Decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać.

Odnosząc się do zarzutów skargi, które dotyczą – bezpodstawnego zdaniem skarżącej - nałożenia określonych w decyzji PINB obowiązków na Spółdzielnię, Sąd wskazuje ponownie, że zgodnie z przepisami Rozdziału 6 P.b., obowiązki w nim wymienione ciążą na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. W świetle przepisów prawa budowlanego wyodrębniony hipotecznie lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym nie jest samodzielnym obiektem budowlanym, a jego częścią. Dlatego na podstawie art. 66 ust. 1 P.b., w konkretnej sytuacji, można uznać za zasadne nałożenie obowiązków w nim wymienionych wyłącznie na zarządcę budynku. Nawet bowiem w sytuacji, gdy obowiązek dotyczy usunięcia nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym, winien on być nałożony na zarządcę obiektu budowlanego lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 14 marca 2008 r., sygn. II SA/GI 656/05). P.b. nie reguluje w czytelny sposób przesłanek ustalenia adresata decyzji opartej na treści art. 66 tej ustawy, gdy chodzi o wybór między właścicielem obiektu budowlanego i jego zarządcą. W tej zaś sytuacji nie można sformułować pod adresem organów orzekających zarzutu naruszenia tego przepisu w zw. z art. 61 i art. 62 P.b., gdy obowiązek ten nałożyły one na zarządcę, a swe stanowisko w tym względzie uzasadniły, bez naruszenia treści art. 80 K.p.a.

Nie budzi wątpliwości, że nieprawidłowo działające przewody kominowe i wentylacyjne w konkretnym lokalu mogą mieć wpływ na funkcjonowanie tych instalacji w całym budynku. Dlatego też w myśl utrwalonego orzecznictwa, nie jest wykluczone nałożenia na podstawie art. 66 P.b. obowiązku wykonania określonych robót, również w lokalach znajdujących się w budynku wielorodzinnym, na jego zarządcę. Gdy zły stan techniczny lokalu oddziałuje na cały obiekt, wówczas możliwe jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w lokalu (por. wyrok NSA z 28 lutego 2007 r., sygn. II OSK 1036/06).

Należy przy tym podkreślić, odpowiadając na część argumentacji skarżącej, że ocena, czy któryś ze współwłaścicieli obiektu budowlanego ponosi winę czy odpowiedzialność za zaistniały stan wyczerpujący dyspozycję art. 66 P.b., nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji (por. wyrok NSA z 15 marca 2006 r., sygn. II OSK 637/05). Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na zarządcę obiektu budowlanego, w żadnym wypadku nie przesądza, że to właśnie on uchybił obowiązkom, jakie na zarządców nakłada Prawo budowlane. Nie przesądza też kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu (por. wyrok NSA z 3 października 2006 r., sygn. II OSK 1163/05).

Odnosząc się do zarzutów związanych z przepisami ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych należy wskazać, że ustawodawca nie ogranicza obowiązków zarządcy obiektu budowlanego, wynikających z art. 66 P.b., do nieruchomości wspólnej w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 737). Art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych rozstrzyga jedynie o jednym z trzech modeli zarządu nieruchomościami wielomieszkaniowymi z wyodrębnioną własnością choćby jednego lokalu, nienależącego do dotychczasowego właściciela nieruchomości (por. uzasadnienie uchwały 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r., sygn. II OPS 2/12, Lex nr 1226666) i nie ogranicza obowiązków zarządcy obiektu budowlanego, którym jest dom wielomieszkaniowy, należący do zasobów mieszkaniowych Spółdzielni. Tym samym rozważania skarżącej dotyczące art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie podważają zaprezentowanej przez organy prawidłowej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b.

Kolejno, odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą wewnętrznych regulacji Spółdzielni w zakresie np.: przeróbek i konserwacji czy też wymiany okien, i wynikającego z nich rozłożenia ciężaru kosztów remontów i napraw, należy wskazać, że zagadnienia te są kwestiami cywilnoprawnymi (podlegającymi wyłącznej kognicji sądów powszechnych) i jako takie nie wpływają na to, że adresatem decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 15 marca 2011 r., sygn. II OSK 480/10).

Na nałożenie obowiązku z art. 66 ust. 1 P.b. nie wpływa bowiem to, że zarządca obiektu budowlanego może być zmuszony do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego o nakazanie właścicielom udostępnienia lokalu, w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących interpretacji przez organy ekspertyz w sprawie, należy wskazać, że nie jest celem ekspertyzy przewidzianej w przepisie art. 81c ust. 2 P.b. przerzucanie na strony obowiązku określenia rozwiązań technicznych zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Podkreślić trzeba, że organy nadzoru budowlanego cechują się w założeniu ustawodawcy profesjonalizmem i kompetencjami z zakresu prawa budowlanego. Dlatego też, wobec jednoznacznego stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, to rolą organów nadzoru budowlanego, a nie wyłącznie rzeczoznawców, jest określenie rozwiązań technicznych i sposobów usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organy nadzoru budowlanego są organami o charakterze specjalistycznym w swojej dziedzinie. Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy odnosi się jedynie do takich sytuacji, w których wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości rozstrzyga we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Pracownicy organów nadzoru budowlanego mogą i powinni samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego obiektu budowlanego. Jeśli w wyniku tych ustaleń stwierdzone zostanie, że obiekt budowlany jest w nienależytym stanie technicznym, pracownicy ci mogą również samodzielnie określać, jakie czynności należy przedsięwziąć w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2009 r., sygn. II OSK 213/08).

Nie jest zatem trafne w każdych okolicznościach twierdzenie organu odwoławczego, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do tego, by jeżeli autor ekspertyzy technicznej zalecił wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych, przy użyciu określonych materiałów budowlanych, nakazywać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przy użyciu innych środków bądź metod.

Należy również wskazać, jak słusznie zaakcentował rzeczoznawca w Ekspertyzie II, że co do zasady art. 66 ust. 1 P.b. nie może stanowić podstawy do formułowania nakazów dostosowania budynków już istniejących do obowiązujących aktualnie przepisów techniczno-budowlanych (por. wyrok WSA w Krakowie z 13 kwietnia 2010 r. sygn. II SA/Kr 100/10). Przedmiotowy budynek został bowiem zaprojektowany, wybudowany i oddany do użytkowania w 1989 roku. Obowiązywały wówczas inne wymogi ówcześnie aktualnego prawa budowlanego, również w zakresie wentylacji.

Należy jednak rozróżnić sytuację, gdy działająca prawidłowo wentylacja nie spełnia wprowadzonych później norm, od sytuacji mającej miejsce w sprawie niniejszej, że w większości mieszkań co najmniej okresowo wentylacja nie spełnia swojej roli. W powiązaniu ze stosowaniem w mieszkaniach podgrzewaczy gazowych i kuchenek gazowych, powyższe wymaga reakcji właścicieli lokali, zarządcy nieruchomości i organów nadzoru budowlanego.

Należy podkreślić, że nie chodzi przy tym o bezwzględne dostosowanie się do obowiązujących obecnie przepisów techniczno-budowlanych, a o dochowanie sformułowanych w P.b. wymogów bezpiecznego użytkowania obiektu. Innymi słowy, działania zaradcze sformułowane w zaskarżonych decyzjach odwołują się do obecnych przepisów w celu skonkretyzowania obowiązków, a nie szukają w nich podstawy swojego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji nie budzi wątpliwości Sądu, że w celu osiągnięcia prawidłowego funkcjonowania przewodów kominowych (wentylacji), dozwolony był sposób sformułowania nakazu przez doprowadzenie powietrza do mieszkań zgodnie z Polską Normą PN-83-B-03430 z uwzględnieniem zmiany do normy Pr. Az 3 z 8 lutego 2000 r., poprzez zamontowanie w oknach nawiewników powietrza.

Przechodząc do oceny zarzutu braku wskazania w uzasadnieniach decyzji z jakimi przepisami obecny stan poszczególnych lokali jest niezgodny, Sąd w składzie orzekającym co do zasady podziela przytoczone przez skarżącą tezy z orzecznictwa. Rzeczywiście bowiem fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 P.b. powinien wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Niewątpliwie do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy ogólne, ocenne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w ust. 1 art. 66. Rozstrzygając w oparciu o art. 66 ust.1 pkt 3 P.b. organ winien wykazać, którym wymaganiom wynikających z obowiązujących przepisów nie odpowiada stan techniczny obiektu budowlanego.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy z ww. obowiązków wywiązały się w sposób wystarczający. Mając powyższe na uwadze, na gruncie niniejszej sprawy należy też wskazać, że organy nadzoru budowlanego nie oparły się w sposób bezkrytyczny o ekspertyzę techniczną, a dokonały jej analizy, czego efektem jest sformułowanie odpowiednich nakazów i ich uzasadnienie. Sama Ekspertyza II również zawiera uzasadnienie prawne niezgodności stanu technicznego obiektu budowlanego z poszczególnymi przepisami prawa.

Wbrew zarzutom skargi rzeczoznawca w Ekspertyzie II szczegółowo wskazał, odnosząc się również do kontroli kominiarskiej z 12 września 2017 r., że obecnie instalacja nie działa prawidłowo, a jej parametry nie odpowiadają § 140, § 141, § 142, § 174 i § 266 rozporządzenia, przytaczając treść ww. przepisów (s. 15 i 16 Ekspertyzy II).

W konsekwencji trzeba wskazać, że organy zasadnie uznały, że przewody kominowe (wentylacja) nie była prawidłowo użytkowana, bowiem właściciele i zarządcy nie zastosowali się do wytycznych z obowiązkowych okresowych kontroli kominiarskich, sprzecznie z art. 61 i art. 62 P.b. Wobec niewypełniania ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów organy nadzoru budowlanego były zobligowane do ingerencji, poprzez wydanie na podstawie art. 66 P.b. rozstrzygnięcia określającego zakres koniecznych do wykonania robót.

Organ I instancji określił zakres obowiązków na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przedłożonej przez skarżącą Spółdzielnię ekspertyzy technicznej. Wszystkie określone w decyzji obowiązki mają na celu wyeliminowanie stanu zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, a następnie doprowadzenie budynku do takiego stanu technicznego, w którym będzie możliwe jego bezpieczne użytkowanie. Zakres obowiązków nie wykracza poza dyspozycję art. 66 P.b., a stanowi skonkretyzowanie obowiązków wynikających wprost z ustawy.

Nawet z treści skargi wynika, że stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego nieodpowiedniego stanu technicznego instalacji wentylacyjnej, w tym przewodów kominowych, nie budzi zasadniczych zastrzeżeń skarżącej, która kwestionuje po pierwsze możliwość wyegzekwowania nałożonych na Spółdzielnię obowiązków od właścicieli lokali, a po drugie, zasadność wykonania poszczególnych obowiązków. Powyższe kwestie Sąd omówił powyżej. Odnosząc się natomiast do pozostałych podnoszonych przez skarżącą zarzutów warto wskazać, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego było zainicjowane m.in. pismem współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr [...], to jak stwierdzają kontrole kominiarskie i wykonane w sprawie ekspertyzy rzeczoznawców, mieszkańcy 47 z 75 pozostałych mieszkań w budynku także podnosili nieprawidłowe działanie przewodów wentylacyjnych - okresowo ciąg wsteczny, najczęściej w kuchni, czy łazience.

Wobec aktualnie stwierdzanego nieprawidłowego działania przewodów kominowych (wentylacji), nie ma znaczenia, że obiekt budowlany przy ul. [...] w K. był po wybudowaniu w 1989 r. przedmiotem odbioru przez odpowiednie służby techniczne z ówczesnego nadzoru budowlanego i odpowiednie służby z ramienia kontroli stanu technicznego przewodów wentylacyjnych.

Odnosząc się do zastrzeżeń skarżącej, że montaż obrotowych nasad kominowych na przewodach wentylacyjnych ponad połacią stropodachu, może powodować w danym lokalu podciśnienie z innych przewodów, np.: spalinowych, co może zagrażać zdrowiu i życiu mieszkańców, należy wskazać, że organ I instancji prawidłowo zarządził prowadzenie nakazanych robót pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi, zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną. Powyższe powinno skutkować należytym wykonaniem nakazu z pkt 7 decyzji PINB, skutkującym poprawą bezpieczeństwa użytkowania przewodów kominowych.

Z kolei wywody skarżącej dotyczące np.: powiększenia wlotów do przewodów wentylacyjnych nie dotyczą wydanej w niniejszym postępowaniu decyzji PINB z 24 lipca 2018 r., a nakazu określonego w pkt 1 decyzji PINB z 25 sierpnia 2015 r. uchylonej przez MWINB decyzją z 23 stycznia 2017 r. Tak sformułowany nakaz nie został powtórzony w decyzji z 2018 r.

Podobnie zarzut oparcia się na ekspertyzie w przypadku, gdy do niektórych mieszkań rzeczoznawca nie miał dostępu, dotyczy Ekspertyzy I i decyzji PINB z 25 sierpnia 2015 r. Należy zaakcentować, że autor Ekspertyzy II skontrolował wszystkie 76 mieszkań w budynku (s. 19-94 ekspertyzy).

Kwestia braku posiadania przez skarżącą odpowiednich środków finansowych gwarantujących sfinansowanie nakazanych prac nie może skutkować odstąpieniem przez organ nadzoru budowlanego od nałożenia obowiązków, kosztem bezpieczeństwa życia i zdrowia użytkowników lokali mieszkalnych. Ponadto, jak już wyżej wskazano, problematyka wzajemnych rozliczeń z właścicielami lokali jest domeną prawa cywilnego i może być rozstrzygana tylko przez sądy powszechne.

Nie był również zasadny zarzut pominięcia w decyzji części ekspertyzy (s. 18), czego dowodzi zacytowanie jej wprost w uzasadnieniu decyzji I instancji. Należy tu podkreślić, że niewątpliwie jako prawidłowe wykonanie nakazów trzeba traktować nie abstrakcyjnie rozumiane przeprowadzenie nakazanych robót, a osiągnięcie celu w postaci bezpiecznie funkcjonujących przewodów kominowych, z prawidłowym przepływem powietrza.

Odnosząc się do zarzutu błędnego zakreślenia zbyt krótkiego, nierealnego terminu wykonania decyzji, tj. 31 lipca 2019 r., warto wskazać, że po pierwsze, skarżąca ma świadomość konieczności poprawienia działania przewodów kominowych co najmniej od 2013 r. Po drugie, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji I instancji, do nakazanych robót należało przystąpić z chwilą, gdy decyzja I instancji stanie się ostateczna. Decyzja MWINB nr [...] z 12 czerwca 2019 r. została doręczona skarżącej 19 czerwca 2019 r. Warto też dodać, że skarżąca sama dokonała wyboru konkretnego uprawnionego rzeczoznawcy jako autora Ekspertyzy II, a termin wykonania obowiązków może być zmieniony przez organ na wniosek skarżącej na podstawie art. 155 K.p.a.

Należy też zauważyć, że twierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, że w sprawie ustalono, iż budynek wielorodzinny jest w nieodpowiednim stanie technicznym stwarzającym zagrożenie dla życia i mienia wydaje się odpowiadać bardziej normie art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b., niż będącej podstawą prawną zaskarżonej decyzji normie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., co jednak nie ma wpływu na wynik sprawy.

Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi, organ II instancji wystarczająco, w stopniu nienaruszającym normy art. 107 § 3 K.p.a., odniósł się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Powyższa argumentacja niniejszego uzasadnienia odpowiada również na zarzuty sformułowane przez Prokuratora.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.