Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2056/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Dorota Apostolidis Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu [...] lutego 2010 r. Prezydent W. decyzją nr [...] przyznał S. K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w związku z opieką nad J. K. Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2013 r. - po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przyznania prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od stycznia do czerwca 2013 r. - organ pierwszej instancji, odmówił przyznania S. K. prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywna przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 12 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548) oraz wskazał, że elementem niniejszego postępowania jest ocena uprawnień S. K. do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium podniosło, że odwołujący się nie kwestionuje faktu prowadzenia gospodarstwa rolnego i ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Podzielił zatem stanowisko organu I instancji, że prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowi negatywną przesłankę do przyznania takiej osobie świadczenia pielęgnacyjnego ,a tym nie spełnia również warunków uprawniających do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzję tę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżył S. K., zarzucając jej nie wzięcia pod uwagę komunikatu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników. Skarżący podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem obligatoryjnym, a nie uznaniowym. W ocenie skarżącej, organ administracji publicznej, wydając decyzję, winien wzięć pod uwagę fakt, że przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy przyznania skarżącemu dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad siostrą .

Prawo do przedmiotowego świadczenia przysługuje, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), osobom, o których mowa w art. 11 ust. 1, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Osoby, o których mowa w art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy to osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, które zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Wobec tego należało zbadać, czy spełni skarżący spełnia warunki do świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie natomiast do ust. 1b art. 17, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. przyznano skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad J. K. od dnia 1 stycznia 2010 r. na czas nieokreślony. Ponadto kwestią bezsporną jest to, że skarżący prowadzi gospodarstwo rolne i podlega ubezpieczeniu z tego tytułu w KRUS . W tym kontekście wskazać należy, iż zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012r., sygn. I OPS 5/12, rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne nie mogą w równej mierze zrezygnować z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, co osoby wykonujące, określone w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, formy aktywności zawodowej. Są bowiem w innej sytuacji ekonomicznej i socjalnej, aniżeli osoby świadczące pracę na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonujące pracę lub świadczące usługi na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych, a także prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, zwłaszcza gdy się bierze pod uwagę sposób i warunki uzyskiwania środków utrzymania. Wyjaśniono, że w sensie ekonomicznym, prowadzenie gospodarstwa rolnego tym różni się od wskazanych w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych form aktywności zawodowej, że rolnik działa na własny rachunek ponosząc ryzyko gospodarcze oraz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W efekcie to rachunek ekonomiczny determinuje reżim pracy rolnika, a podejmowanie przez niego, w ramach zarządzania gospodarstwem, nawet nieracjonalnych z punktu widzenia gospodarczego działań, nie skutkuje pozbawieniem go zatrudnienia, ale wpływa jedynie na ekonomiczne wyniki działalności rolniczej. Tak więc, w myśl ustawy o świadczeniach rodzinnych, do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma zastosowania pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Mając jednocześnie na uwadze definicję pojęcia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" z art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy dojść do wniosku, że rolnikowi przedmiotowe świadczenie nie przysługuje. Tym bardziej, że rolnik nie może uzyskać statusu osoby bezrobotnej, a zatem wykluczone jest przyznanie mu świadczenia z tytułu rezygnacji z pracy. W konsekwencji więc żaden rolnik, wykonujący pracę w gospodarstwie rolnym, podlegający obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w Kasię Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym skarżący nie może uzyskać również dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego , gdyż jest rolnikiem w świetle ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka dotycząca rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej .

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi skargę należało oddalić.