Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 31/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędziowie NSA Jan Bała Zofia Borowicz (spr.) Protokolant Joanna Kubacka po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1064/06 w sprawie ze skargi Ł. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Ł. W. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1064/06, oddalił skargę Ł. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 lutego 2006 r., nr [...], w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że w dniu 18 października 2005 r. do Biura Obsługi Wniosków Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek Ł. W. o dofinansowanie projektu w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Kierownik Biura Obsługi Wniosków Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia 26 stycznia 2006 r., nr [...], odrzucił wniosek Ł. W. o dofinansowanie projektu w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w uzasadnieniu wskazując na brak zarejestrowania przez Ł. W. siedziby stada, brak prowadzenia księgi rejestracji zwierząt, co uniemożliwiło weryfikację złożonego we wniosku faktu prowadzenia chowu trzody chlewnej oraz brak zgodności wniosku ze stanem faktycznym.

Od powyższej decyzji Ł. W. złożył odwołanie, w którym zarzucił bezpodstawne odrzucenie jego wniosku. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że brak zarejestrowania siedziby stada oraz brak prowadzenia księgi rejestracji zwierząt wynikał z powodu problemów rodzinnych (choroba ojca) oraz faktu, że uczęszcza na studia zaocznie, które pochłaniają mu wiele czasu.

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pismem z dnia 28 lutego 2006 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania Ł. W., poinformował go, że jego odwołanie zostało rozpatrzone negatywnie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że z uwagi na niespełnienie minimalnych standardów utrzymania zwierząt z powodu braku dokumentacji weterynaryjnej dotyczącej ich leczenia, przeprowadzonych zabiegów oraz padłych zwierząt, wniosek Ł. W. nie może być objęty dofinansowaniem, ponieważ nie spełnia wymagań Sektorowego Programu Operacyjnego w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Nadto podkreślił, że uzasadnione jest zastrzeżenie Biura Obsługi Wniosków Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego, co do wykazanej przez wnioskodawcę wielkości nadwyżki ekonomicznej gospodarstwa, której rachunek obejmował sprzedaż trzody chlewnej. W akcie notarialnym darowizny oraz innych dokumentach nie zostały wyjawione okoliczności przekazania trzody chlewnej.

Na powyższe pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Ł. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w tej sprawie istnieje droga sądowoadministracyjna i wniesienie skargi do sądu jest dopuszczalne na podstawie § 2 art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarżący podniósł także, że zwłoka w zakresie dopełnienia formalności administracyjnych rejestracji stada nie ma znaczenia przy ocenie żywotności ekonomicznej gospodarstwa. Podkreślił również, że brak zarejestrowania siedziby stada oraz brak prowadzenia księgi rejestracji zwierząt wynikał z powodu problemów rodzinnych oraz braku czasu z powodu nauki na studiach zaocznych.

W odpowiedzi na skargę, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na błędnie powołany przez skarżącego tryb administracyjny, ewentualnie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na wstępie stwierdził, że wniosek Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odrzucenie skargi z uwagi na brak drogi sądowoadministracyjnej w tej sprawie jest bezzasadny, ponieważ dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych projektu zgłoszonego do realizacji w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju. Odmowa przyznania takiego dofinansowania, zdaniem sądu, następuje zatem także decyzją administracyjną, wydaną na podstawie tego przepisu. W ocenie Sądu, zaskarżone w rozpoznawanej sprawie "pismo" Prezesa ARiMR, jak i poprzedzające je "pismo" Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR odrzucające, z przyczyn merytorycznych, wniosek Ł. W. o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom", to decyzje administracyjne podlegające kontroli sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Sąd odnosząc się do kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej podniósł, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.), wydane na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, określa system wdrażania działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W myśl tego rozporządzenia, wnioski o dofinansowanie projektu składa się do oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwej ze względu na miejsce realizacji projektu. Organ Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonuje oceny wpierw formalnej, a następnie merytorycznej wniosku m.in. co do zgodności z celami i zasadami działania. Sąd podkreślił, że zgodnie z danymi wskazanymi we wniosku do Biura Obsługi Wniosków Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o dofinansowanie projektu w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" skarżący spełniał wymogi określone w przepisach, jednakże podczas kontroli zgodności wniosku ze stanem faktycznym ustalono nieprawidłowości takie jak: brak zarejestrowania siedziby stada (obowiązek ten normuje przepis art. 9 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt − Dz. U. Nr 91, poz. 872 ze zm.), brak prowadzenia księgi rejestracji zwierząt, co skarżący sam przyznaje. Okoliczności te w ocenie sądu uniemożliwiły dokonanie weryfikacji przez organ zgłoszonego we wniosku faktu prowadzenia chowu trzody chlewnej.

Sąd podkreślił, że w trakcie postępowania kontrolnego ustalono również, że liczba zwierząt przebywających w gospodarstwie różniła się od liczby zwierząt zadeklarowanych we wniosku. Skarżący podniósł, że dokonał sprzedaży części trzody chlewnej i musiał wymienić część stada podstawowego, jednakże organ ustalił, że sprzedaży dokonano ze stada zarejestrowanego na jego ojca, natomiast z umowy darowizny zawartej w dniu 28 lutego 2005 r. pomiędzy skarżącym a jego ojcem wynika, iż dokonano wyłącznie przeniesienia własności nieruchomości, a nie m.in. trzody chlewnej. Oznacza to, w ocenie Sądu, brak podstaw do uznania skarżącego za właściciela trzody chlewnej, którą wskazał we wniosku, przez co nie można było jej uwzględnić przy obliczaniu żywotności ekonomicznej gospodarstwa rolnego. Zdaniem Sądu, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa trafnie uznał, iż po obliczeniu żywotności ekonomicznej gospodarstwa rolnego na podstawie stanu faktycznego ustalonego w trakcie kontroli, w gospodarstwie rolnym skarżącego wyniosła ona 1,52 ESU.

Sąd stwierdził, że Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa słusznie zauważył, że skarżący nie spełnił minimalnych standardów utrzymania zwierząt z powodu braku dokumentacji weterynaryjnej dotyczącej ich leczenia, przeprowadzonych zabiegów oraz padłych zwierząt, czyli nie spełnił kryteriów wymaganych do przyznania dofinansowania projektu w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił wyrokowi:

− Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 (poz. 2117) Uzupełnienie Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004−2006" poprzez bezpodstawne przyjęcie, że brak rejestracji stada oraz brak prowadzenia księgi rejestracji zwierząt świadczy o tym, że zwierzęta gospodarskie znajdujące się w gospodarstwie nie są własnością właściciela gospodarstwa i w związku z tym gospodarstwo nie spełnia wymogów żywotności ekonomicznej określonej w powyższych przepisach.

− Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 9 i 11 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez organ administracji, że w przedmiotowej sprawie nie stosuje się przepisów zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a. organ administracyjny między innymi ma obowiązek dopilnować, aby strona nie poniosła szkody w wyniku nieznajomości prawa, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej jej autor podniósł, iż stanowisko Sądu I instancji jest sprzeczne z przepisami regulującymi dostęp do dofinansowania realizacji projektu "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w szczególności załącznikiem do rozporządzenia MRiRW z dnia 8 września 2004 r. Uzupełnienie Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".

Wnoszący skargę kasacyjną w uzasadnieniu stwierdził, że trudno zgodzić się z opinią, że gospodarstwo o zasobach ponad 12 ha dobrej ziemi i prowadzące intensywną produkcję zwierzęcą może nie spełniać kryterium dochodowości tylko z uwagi na brak rejestracji stada. Fakt, iż nie zostały dopełnione wszystkie formalności administracyjne związane ze zgłoszeniem stada oraz zaległości w zakresie prowadzenia księgi zwierząt, nie oznacza, jak twierdzi wnoszący skargę kasacyjną, że nie spełnia on kryteriów wymaganych do dofinansowania projektu, a jedynie wskazuje na opóźnienia w dopełnianiu formalności, wynikające z przyczyn od wnioskodawcy niezależnych, a także braku wiedzy o konsekwencjach prawnych z tego wynikających. Nie bez znaczenia, zdaniem strony, jest też fakt, że stwierdzone podczas kontroli uchybienia zostały niezwłocznie naprawione, co pozwoliło organowi na ocenę żywotności ekonomicznej gospodarstwa.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że postępowanie, w którym organ wbrew obowiązującym przepisom, wręcz deklaruje niestosowanie uregulowanej w Kodeksie postępowania administracyjnego procedury, jest od początku do końca postępowaniem wadliwym, a decyzja wydana w wyniku takiego postępowania rażąco narusza prawo, co miało bez wątpienia wpływ na negatywny dla strony wynik sprawy.

Wnoszący skargę kasacyjną podkreśla także, że gdyby został przez organ rzetelnie poinformowany o obowiązkowych formalnościach, o terminach ich dopełnienia, a także o konsekwencjach uchybienia tym terminom, niewątpliwie, pomimo trudnej sytuacji osobistej, dołożyłby starań, aby formalności dopełnić lub złożyłby wniosek o przedłużenie terminu do ich dopełnienia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w szczególności art. 9 i 11 k.p.a., jako bezpodstawne nie zasługują na uwzględnienie.

Pełnomocnik organu – podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wywiódł, iż organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej z uwagi na okoliczność, że skarżący nie spełnił kryteriów otrzymania pomocy finansowej określonych w pkt 3.1.2. załącznika do rozporządzenia MRiRW z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".

Gospodarstwo rolne skarżącego nie spełnia kryterium żywotności ekonomicznej, którą określa się na podstawie wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego wg zasad określonych w załączniku nr 3 do Uzupełnienia Programu, a także nie spełnia minimalnych standardów utrzymania zwierząt z powodu braku dokumentacji weterynaryjnej dotyczącej leczenia zwierząt, przeprowadzania zabiegów oraz padłych zwierząt, a skarżący nie realizuje obowiązków wynikających z ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Odwołując się do uregulowań art. 3 ust. 2 cyt. ustawy oraz treści motywu 10 rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny, wywiódł, że zarządzanie niektórymi programami pomocowymi Unii w dziedzinie rolnictwa wymaga odrębnej identyfikacji niektórych typów inwentarza żywego. System identyfikacji i rejestracji musi się nadawać do stosowania i kontrolowania odrębnych procedur identyfikacyjnych i ma odzwierciedlać wszystkie operacje dokonywane we wszystkich gospodarstwach. Skoro zostały nałożone na beneficjenta obowiązki związane ze zgłaszaniem określonych faktów do systemu, to operacje niezgłoszone, a więc nieweryfikowalne – nie mogą być przez Agencję honorowane przy udzielaniu pomocy finansowej. Weryfikacji podlega sytuacja wnioskodawcy zadeklarowana przez niego w dniu składania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Skarżący zadeklarował we wniosku, że spełnia kryterium żywotności ekonomicznej na dzień składania tego wniosku. Organ nie miał jednak weryfikowalnej informacji o stanie zwierząt w gospodarstwie rolnym skarżącego (a tym samym wielkości ESU, która jest potrzebna do ustalenia, czy gospodarstwo spełniało kryterium żywotności ekonomicznej). Skarżący nie wykazał, iż zwierzęta, które wskazał w tabeli żywotności gospodarstwa rolnego są w istocie jego własnością, brak zatem podstaw do tego, aby organ mógł je uwzględnić przy obliczaniu żywotności ekonomicznej gospodarstwa rolnego skarżącego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 9 i 11 k.p.a., pełnomocnik organu podniósł, iż Uzupełnienie SPO "Restrukturyzacja..." stanowiące załącznik do rozporządzenia MRiRW z dnia 8 września 2004 r. określa w sposób ogólny procedurę udzielania pomocy finansowej na działanie 1.2. "Ułatwianie startu młodym rolnikom", która była stosowana przy rozpatrywaniu wniosku, z uwzględnieniem procedur zawartych w umowie z dnia 16 września 2004 r. określającej uprawnienia i obowiązki stron oraz zasady i warunki realizacji zadań w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja...".

Podniósł nadto, że w trakcie kontroli skarżący został poinformowany o niedopełnieniu obowiązków wynikających z ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co skutkowało podjęciem przez skarżącego działań zmierzających do realizacji tych obowiązków.

Naprawienie uchybień na tym etapie weryfikacji wniosku o dofinansowanie realizacji projektu nie mogło wpłynąć na ocenę spełnienia przez skarżącego kryteriów dostępu do pomocy − nie powodowało to bowiem skutku w postaci możliwości oceny sytuacji skarżącego w dniu składania wniosku o dofinansowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym regulowanym przepisami rozdziału 1 Działu IV ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynikająca z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. oznacza, że to podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują zakres jego kognicji. Naczelny Sąd Administracyjny poza wypadkami nieważności postępowania, która w tej sprawie nie występuje, nie może z urzędu kontrolować orzeczenia w celu ustalenia innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia sądu administracyjnego I instancji.

Ponieważ rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, rozważania nad zasadnością postawionych zarzutów należy rozpocząć od zarzutów obejmujących naruszenie przepisów postępowania.

Przypomnieć przy tym należy treść art. 174 pkt 2 p.p.s.a., która stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja przytoczonej normy prawnej wskazuje zatem jednoznacznie na to, że decydując się na posłużenie się podstawą kasacyjną nie wystarczy jedynie wskazać przepisy postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez sąd I instancji, ale należy także uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec brzmienia art. 174 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. co do zasady należy przyjąć, że w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania może odnosić się zarówno do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Stwierdzić jednak przy tym należy, że sądy administracyjne nie stosują przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, a jedynie oceniają ich stosowanie w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym na podstawie przepisów p.p.s.a., które stosują i które określają sposób oraz środek i tryb prawny tejże oceny. Zatem naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może być wskazywane i powoływane w skardze kasacyjnej, jednakże przepisy te nie stanowią jeszcze dostatecznie wyczerpującej podstawy kasacyjnej sformułowanej, przedstawionej i uzasadnionej zgodnie z wymogami wynikającymi z unormowania art. 174 pkt 2 i art. 176 p.p.s.a., jeżeli w treści skargi kasacyjnej nie towarzyszy im zarzut i argumentacja kasacyjna obejmująca adekwatne przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sposób, na podstawie i w trybie których sąd administracyjny mógł i powinien rozpoznawać oraz rozpatrywać legalność kontrolowanego postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 166/05, zbiór Lex nr 104422).

Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko wyrażone w przywołanym powyżej wyroku NSA z dnia 20 stycznia 2005 r., iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2005 r. (sygn. akt I OPS 4/05, opubl. ONSAiWSA 2006/2/39) nie sprecyzował (dosłownej) tezy, że przepisy prawa regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej stanowią samodzielną podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dodać wypada, że tezy takiej nie sformułował także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 września 2006 r. (sygn. akt SK 63/05, opubl. OTK-A 2006/8/108), w którym stwierdził m.in., że art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. są zgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 Konstytucji RP, odwołując się przy tym do poglądu wyrażonego w przywołanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r.

Przedkładając powyższe rozważania na treść rozpoznawanej skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że strona skarżąca powołując w skardze kasacyjnej przepisy art. 9 i 11 k.p.a. nie powiązała ich z adekwatnymi przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które Sąd I instancji mógł i – w ocenie strony skarżącej – miał naruszyć, oceniając stosowanie prawa w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że skarga kasacyjna powyżej przedstawionych wymogów prawnych nie spełnia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a to z kolei oznacza, że jest związany stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku.

W skardze kasacyjnej został sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego: "poprzez błędną wykładnię załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. (poz. 2117) i Uzupełnień Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" poprzez bezpodstawne przyjęcie, że brak rejestracji stada oraz brak prowadzenia księgi rejestracji zwierząt świadczy o tym, że zwierzęta gospodarskie znajdujące się w gospodarstwie nie są własnością właściciela gospodarstwa i w związku z tym gospodarstwo nie spełnia wymogów żywotności ekonomicznej określonej w powyższych przepisach".

W związku z tak sformułowanym zarzutem należy zauważyć, że art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego. Określa jednocześnie postacie, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być stosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Istniej także możliwość naruszenia prawa materialnego w obu jego formach, a to wówczas kiedy niewłaściwe zastosowanie jest następstwem błędnej wykładni treści zawartej w określonej normie prawnej.

Prawidłowe sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, czyli wskazaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04, zbiór Lex nr 146732). Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów ani uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Działanie takie byłoby nieuprawnione, a nawet mogłoby być niezgodne z intencją i interesem strony skarżącej.

Przenosząc powyższe rozważania na treść rozpoznawanej skargi kasacyjnej należy zauważyć, że jej autor powołując zarzut naruszenia prawa materialnego nie wskazał żadnego konkretnego przepisu prawa materialnego naruszonego przez Sąd. Autor skargi kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie: "załącznika do rozporządzenia".

Przywołany w skardze kasacyjnej załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz.U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.) nosi identyczny tytuł jak treść rozporządzenia i został oznaczony numerem (1). Składa się on z jednostek redakcyjnych, które poza tzw. "Wstępem", zostały oznaczone numerami od "1" do "7", a nadto z części zatytułowanej "Załączniki do Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w liczbie 4. Poszczególne jednostki redakcyjne oznaczone numerami od "1" do "7" składają się z kolejnych podpunktów, a te z działów oznaczonych tytułami.

Autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, które z tak oznaczonych norm prawnych kwestionuje i w jakim zakresie. W uzasadnieniu tak sformułowanego zarzutu kasator jedynie zarzuca, że stanowisko Sądu I instancji jest sprzeczne z przepisami regulującymi dostęp do dofinansowania realizacji projektu "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w szczególności załącznika do rozporządzenia MRiRW z dnia 8 września 2004 r. i "Uzupełnieniem Sektorowego...", nie konkretyzując w tym zakresie żadnej normy prawnej.

Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zdaje się wynikać, że skarżącemu chodzi o naruszenie pkt 3.1.2. załącznika nr (1) do cyt. rozporządzenia pt. "Działanie 1.2. Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Należy jednak zauważyć, że tak oznaczona jednostka redakcyjna załącznika nr (1) do cyt. rozporządzenia składa się z szeregu regulacji prawnych (norm prawnych), które z kolei zostały wyodrębnione w części, oznaczone tzw. tytułami, a niektórych z nich wydzielono jednostki redakcyjne oznaczając je punktami i podpunktami. Autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu także nie sprecyzował normy prawnej, która w jego ocenie stanowiła podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor w istocie rzeczy polemizuje z ustaleniami organów i oceną Sądu I instancji, odnoszącą się do tychże ustaleń w zakresie spełnienia bądź też nie przez skarżącego "kryterium dochodowości". Treść tak sformułowanych zarzutów wskazuje, że skarżący zmierza do kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym, dotyczących spełnienia tzw. wymogu żywotności ekonomicznej gospodarstwa rolnego, formułując przy tym zarzut nietrafnego zastosowania prawa materialnego, którego konkretnych norm prawnych jednoznacznie nie precyzuje.

Marginalnie jedynie NSA zauważa, że z treści pkt 3.1.2. cytowanego załącznika Nr (1) do ww. rozporządzenia zawartej w części zatytułowanej "Kryteria dostępu" określającej żywotność ekonomiczną, wynika, że określa się ją na podstawie wielkości ekonomicznej danego gospodarstwa rolnego, a sposób obliczania wielkości ekonomicznej jest określony w załączniku Nr 3 do Uzupełnienia Programu.

Skarżący w skardze kasacyjnej nie zakwestionował ustaleń organu zaakceptowanych przez Sąd I instancji dotyczących wielkości ekonomicznej jego gospodarstwa rolnego, gdyż nie zarzucił naruszenia przez WSA adekwatnych przepisów postępowania.

Reasumując stwierdzić należy, że zawarty w skardze zarzut bezpodstawnego zastosowania prawa materialnego (bliżej niesprecyzowanego) w istocie sprowadza się do kwestionowania oceny legalności ustalonego stanu faktycznego.

W związku tym stwierdzić należy, że nie można w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, co do jego nietrafnego zastosowania, gdy z jej uzasadnienia wynika, że wadliwie zostały ustalone okoliczności faktyczne, bez wskazania przy tym jakie normy postępowania naruszył sąd I instancji w procesie kontroli legalności zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r. sygn. FSK 568/04, opubl. ONSAiWSA 2005/04, poz. 69).

Mając powyższe na uwadze, NSA uznał skargę kasacyjną za pozbawioną uzasadnionych podstaw i na mocy art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) orzekł jak w sentencji.