Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2637/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1 oraz art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2018 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 i art. 248 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2013.1410 i 2015.1266), dalej także "p.w.p." oraz art. 2 ust. 1 ustawy z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2015.1615), Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu wniosku z dnia 19 września 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny NEVADA zgłoszony w dniu 21 grudnia 2012 roku pod numerem Z-408579 przez B. sp. z o.o., z siedzibą w W. (dalej także: "zgłaszający" lub "skarżący", decyzją z dnia [...] listopada 2017r. [...] utrzymał w mocy decyzję podjętą w I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dnia 21 grudnia 2012 r. został zgłoszony znak towarowy słowny NEVADA, przez B. sp. z o.o., z siedzibą w W., przeznaczony do oznaczania poniżej wskazanych towarów zawartych w klasie: 34: wyroby tytoniowe, tytoń, tytoń fajkowy, papierosy, cygara, cygaretki, zapałki, zapalniczki, artykuły dla palących, fajki, papierośnice, popielniczki.

Na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy w dniu [...] czerwca 2017 r. wydał decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego na ww. znak ze względu na jego podobieństwo do poniżej wskazanych znaków towarowych:

• zarejestrowanego pod numerem EUTM.002269165 unijnego znaku towarowego słownego NEVADA z pierwszeństwem od dnia 2001-06-21 na rzecz: C. z Urugwaju i przeznaczonego do oznaczania towarów tego samego rodzaju zawartych w klasie 34, a mianowicie: cigarrillos, cigarros de hoja y tabaco en todas sus formas/papierosy, liście do cygar i tytoń we wszystkich jego formach;

• zarejestrowanego pod numerem EUTM.009148636 unijnego znaku towarowego słownego NEVADA z pierwszeństwem od dnia 2010-06-02 na rzecz: G. GmbH z Niemiec i przeznaczonego do oznaczania towarów tego samego rodzaju zawartych w klasie 34, a mianowicie: unprocessed tobacco, processed tobacco and tobacco products, included in class 34, in particular cigarettes, cigars, cigarillos, fine cut tobacco, pipę tobacco, chewing tobacco, snuff, tobacco substitutes, not for medical purposes;smokers' articles, in particular tobacco tins, cigarette cases, cigarette holders, ashtrays (all the aforesaid goods not of precious metal or coated therewith), cigarette papers, cigarette tubes, cigarette filters, smoking pipes, pocket apparatus for rolling cigarettes, lighters, included in class 34; matches; cigarette tins of precious metal; cigarette cases, tins (cigarette-) of precious metal;cigarette holders of precious metal;cigar cases, tins (cigar-) of precious metal and wood; cigar boxes, boxes (cigar-) of precious metal;cigar holders of precious metal/nieprzetworzony tytoń, przetworzony tytoń i wyroby tytoniowe, ujęte w klasie 34, w szczególności papierosy, cygara, cygaretki, cięty wyrafinowany tytoń, tytoń do fajek, tytoń do żucia, tabaka, zamienniki tytoniu, nie do celów medycznych; przybory dla palaczy, zwłaszcza tabakiery, papierośnice, ustniki do papierosów, popielniczki (wszystkie wyżej wymienione towary nie z metalu szlachetnego lub pokrywane nimi), bibułka papierosowa, ustniki papierosowe, filtry do papierosów, fajki, kieszonkowe aparaty do samodzielnego zwijania papierosów, zapalniczki, o ile zostały ujęte w klasie 34; zapałki; puszki na papierosy z metali szlachetnych; papierośnice, puszki na papierosy z metali szlachetnych; cygarniczki z metali szlachetnych; papierośnice, puszki na papierosy z metali szlachetnych i drewna; kasetki na cygara, pudełka na cygara z metali szlachetnych; filtry z metali szlachetnych.

Zgłaszający nie podzielił stanowiska Urzędu Patentowego w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 19 września 2017 r. wniósł o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Zgłaszający wskazał, iż Urząd Patentowy nieprawidłowo ustalił poziom uwagi przeciętnego odbiorcy, bowiem konsument takich towarów jak wyroby tytoniowe wykazuje podwyższony stopień uwagi. Konsumentowi takiemu zależy bowiem na nabyciu produktu konkretnej marki, pochodzącej od konkretnego producenta. Konsumenci wyrobów tytoniowych wykazują się lojalnością i przywiązaniem do marki i wyraźnie określonymi preferencjami. Z tego też względu konsumenci bez trudu rozpoznają źródło pochodzenia towaru i nie pomylą ich. Jak wskazuje Zgłaszający uprawnieni ze znaków eutm 009148636 i eutm 002269165 nie działają na rynku polskim, zatem krąg konsumentów w ocenie zgłaszającego jest odmienny i rynek, na którym są one oferowane. Jak twierdzi Zgłaszający przeciwstawione produkty nie będą oferowane obok siebie, a zatem obawa pomyłki po stronie osób nabywających przedmiotowe towary nie istnieje. Przy ocenie ryzyka wprowadzenia w błąd brane być powinny realia rynkowe, w których produkty są wprowadzane do obrotu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy skarżoną decyzją Urząd Patentowy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...].06.2017 r.

Urząd Patentowy RP stwierdził, iż zgłoszony znak towarowy jest podobny do znaków towarowych, na które udzielone zostały prawa ochronne dla podobnych towarów, a tym samym zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia tego znaku ze znakami wcześniej zarejestrowanymi.

Zdaniem organu niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, który jest podobny do znaku już zarejestrowanego. O takim podobieństwie rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów/usług. Niebezpieczeństwo to polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającemu rzeczywistości, przypisaniu przez przeciętnego odbiorcę podmiotowi nieuprawnionemu znaku należącego do innego uprawnionego podmiotu. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń. Obydwa te elementy łączą się ze sobą ściśle i przeciętny odbiorca dokonując wyboru towarów, w toku porównywania znaku towarowego (towaru i oznaczenia) nie rozdziela ich. Im bardziej są podobne towary, tym większa możliwość uznania znaków za podobne do siebie. Zakres ochrony prawa ochronnego na znak towarowy sięga tak daleko, jak sięga granica podobieństwa towaru i oznaczenia przy zestawieniu z innym towarem i oznaczeniem.

Organ podkreślił, iż do stwierdzenia podobieństwa nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców. Wystarczy, że istnieje taka możliwość. Przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy mieć zatem na uwadze nie tylko możliwość uznania znaków za identyczne lub ich rozróżnienia przy stwierdzeniu, że dotyczą towarów tego samego przedsiębiorstwa, ale również uznania, że informują o związkach łączących odrębne przedsiębiorstwa. Ponadto przy ocenie podobieństwa znaków badane są oznaczenia i składające się na nie elementy z uwzględnieniem konkretnego ich przeznaczenia do oznaczania konkretnych towarów i usług.

Urząd Patentowy wskazał, iż dokonując analizy podobieństwa oznaczeń należy badanie porównawcze przeprowadzić przy uwzględnieniu płaszczyzn fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej. W ocenie Urzędu nie ulega wątpliwości, iż identyczność pomiędzy przeciwstawionymi znakami zachodzi właśnie na tych trzech wskazanych płaszczyznach, z uwagi na fakt, że składają się one z jednego, wspólnego i fantazyjnego elementu słownego "Nevada". Z orzecznictwa wynika także, że dwa znaki towarowe są podobne, jeżeli z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców są one przynajmniej częściowo identyczne w jednym lub kilku z ich istotnych aspektów, to jest aspektów wizualnych, fonetycznych lub koncepcyjnych (ww. w pkt 19 wyrok w sprawie MATRATZEN, pkt 30; ww. w pkt 17 wyrok w sprawie CAPIO, pkt 89; zob. także analogicznie ww. w pkt 18 wyrok w sprawie SABEL, pkt 23). W świetle powyższych uwag Urząd stwierdził identyczność przeciwstawionych znaków w płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej oraz znaczeniowej.

Organ podkreślił, iż do wykazania podobieństwa dwóch oznaczeń wystarczy w zasadzie podobieństwo na jednej z wymienionych płaszczyzn, która może być na innych płaszczyznach wzmocniona lub zneutralizowana. Biorąc pod uwagę, iż właśnie na trzech płaszczyznach zachodzi identyczność przeciwstawionych oznaczeń przy tożsamości wskazanego przeznaczenia w zakresie towarów w klasie 34 organ uznał w niniejszej sprawie podobieństwo pomiędzy przeciwstawionymi znakami za niekwestionowane.

Następnie organ wskazał, iż istnienie względnej przeszkody udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, o której stanowi art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p., stwierdza się łącznie w oparciu o analizę trzech następujących elementów: podobieństwa lub identyczności oznaczeń, podobieństwa lub identyczności towarów do oznaczania których służą porównywane znaki oraz istnienia ryzyka wprowadzenia w błąd wśród odbiorców, dla których przeznaczone są towary lub usługi oznaczane tymi znakami.

Organ podkreślił, iż ustawa Prawo własności przemysłowej nie definiuje pojęcia podobieństwa towarów/usług. Definicji takiej nie zawierają również przepisy prawa unijnego. Dlatego też ocena podobieństwa powinna być dokonywana z uwzględnieniem kryteriów wypracowanych w orzecznictwie i doktrynie. Podstawowe znaczenie w tym zakresie ma niewątpliwie orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości UE), a zwłaszcza wyrok w sprawie Canon [wyrok z dnia 29.09.1998 r. w sprawie C-39/97]. Wyrok ten odnosi się bowiem do szczegółowych kryteriów oceny podobieństwa towarów/usług. Według Trybunału podczas oceny podobieństwa towarów/usług należy uwzględnić wszystkie istotne czynniki, które określają relacje między tymi towarami lub usługami. Czynniki te obejmują m.in. charakter, przeznaczenie, sposób używania oraz to, czy dane towary są wobec siebie konkurencyjne czy uzupełniające (komplementarne). Wyliczenie tych kryteriów nie jest wyczerpujące, lecz ma jedynie charakter przykładowy. W danej sprawie, dla ustalenia podobieństwa, mogą mieć zastosowanie również inne czynniki, takie jak kanały dystrybucji towarów lub usług, charakter właściwego kręgu odbiorców czy też typowe pochodzenie towarów/usług. Nie można oczywiście wykluczyć, że w poszczególnych sprawach mogą być istotne jeszcze inne kryteria. Przydatność każdego z kryteriów zależy od charakteru porównywanych towarów lub usług. Poszczególne kryteria nie mają zatem wartości standardowej i ich znaczenie należy określić indywidualnie dla każdego przypadku. Dla stwierdzenia podobieństwa towarów/usług w konkretnej sprawie nie jest konieczne łączne wystąpienie wszystkich wyżej wymienionych czynników. Wystarczające jest by elementy podobne porównywanych towarów/usług przeważały nad ich elementami odmiennymi, w sposób sugerujący pochodzenie tych towarów/usług z tego samego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw powiązanych [zob. wyrok SPI z dnia 17.10.2006 r. w sprawie T-483/04 GALZIN; wyrok SPI z dnia 13.07.2004 r. w sprawie T-l 15/02 A; wyrok SPI z dnia 22.09.2005 r. w sprawie T-130/03 TRIVASTAN].

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organ wskazał, że zgłoszony znak towarowy Z-408579 został przeznaczony do oznaczania takich towarów jak: wyroby tytoniowe, tytoń, tytoń fajkowy, papierosy, cygara, cygaretki, zapałki, zapalniczki, artykuły dla palących, fajki, papierośnice, popielniczki. Tym samym podobieństwo do towarów wskazanych w znaku kolizyjnym o nr EUTM.002269165: papierosy, liście do cygar i tytoń we wszystkich jego formach jest nie kwestionowane. Podobnie nie budzi wątpliwości kolizja z uwagi na wskazane towary w znaku EUTM.009148636: nieprzetworzony tytoń, przetworzony tytoń i wyroby tytoniowe, ujęte w klasie 34, w szczególności: papierosy, cygara, cygaretki, cięty wyrafinowany tytoń, tytoń do fajek, tytoń do żucia, tabaka, zamienniki tytoniu, nie do celów medycznych; przybory dla palaczy, zwłaszcza tabakiery, papierośnice, ustniki do papierosów, popielniczki (wszystkie wyżej wymienione towary nie z metalu szlachetnego lub pokrywane nimi), bibułka papierosowa, ustniki papierosowe, filtry do papierosów, fajki, kieszonkowe aparaty do samodzielnego zwijania papierosów, zapalniczki, o ile zostały ujęte w klasie 34; zapałki; puszki na papierosy z metali szlachetnych; papierośnice, puszki na papierosy z metali szlachetnych; cygarniczki z metali szlachetnych; papierośnice, puszki na papierosy z metali szlachetnych i drewna; kasetki na cygara, pudełka na cygara z metali szlachetnych; filtry z metali szlachetnych.

Dokonując porównania towarów pomiędzy tymi sygnowanymi przez znak zgłoszony a znakami zarejestrowanymi z wcześniejszym pierwszeństwem organ stwierdził, że towary wymienione w klasie 34 sygnowane przeciwstawionymi znakami towarowymi z wcześniejszym pierwszeństwem i te sygnowane znakiem zgłoszonym są względem siebie odpowiednio identyczne, jednorodząjowe lub komplementarne. Wszystkie porównywane towary w klasach 34 są towarami, które mają takie samo przeznaczenie, występują w tych samych miejscach i mają takie same kanały dystrybucji. Organ ponadto ustalił, że wszystkie towary zgłoszone zawarte w klasie 34 zawierają się w szerokich zbiorach znaczeniowych terminów sygnowanego przez znaki zarejestrowane. Znaki zarejestrowane z wcześniejszym pierwszeństwem zawierają bowiem bardzo szerokie definicje jak: przybory dla palaczy, które w całości pokrywają terminy zgłoszone do ochrony w klasach 34 - wymienione powyżej.

Organ podkreślił, że za towary i usługi identyczne należy uznać te terminy, w których szersze definicje znaczeniowo obejmują terminy węższe. Zgodnie z orzecznictwem towary/usługi mogą zostać uznane za identyczne, jeśli towary/usługi oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym należą do kategorii bardziej ogólnej, objętej wnioskiem o rejestrację znaku towarowego lub jeśli towary/usługi objęte wnioskiem o rejestrację znaku towarowego należą do bardziej ogólnej kategorii objętej wcześniejszym znakiem towarowym [vide wyrok z dnia 7 września 2006 r. w sprawie T-l 33/05 Meric przeciwko OH1M - Arbora & Ausonia (PAM-PIM'S BABY-PROP), Rec. str. 11-2737, pkt29],

Zdaniem Urzędu Patentowego jednorodzajowość towarów nie może być interpretowana jako ich "identyczność", o jednorodzajowości towarów decyduje bowiem to, czy nabywcy mogą sądzić, że towary wytwarzane są przez to samo przedsiębiorstwo, a jednym z istotnych kryteriów określenia przynależności towarów do jednego rodzaju są warunki zbytu towarów, zważywszy, że przeciętny odbiorca może być przekonany, iż producent produkujący papierosy produkuje również fajki, a także że towary takie mieszczą się w tych samych punktach sprzedaży i mają tego samego odbiorcę, należy przyjąć, że towary do oznaczania których przeznaczone są obydwa znaki są tego samego rodzaju. W ocenie Urzędu w niniejszej sprawie niewątpliwe jest, że analizowane towary są względem siebie kolizyjne z uwagi na ich identyczność, jednorodzajowość, jak również komplementarność.

Organ wskazał, iż ostatnią spośród przesłanek decydujących o niedopuszczalności udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jest istnienie ryzyka wprowadzenia konsumenta w błąd co do pochodzenia towaru/usługi. Ryzyko to należy oceniać globalnie z uwzględnieniem wielu czynników, w szczególności stopnia podobieństwa między porównywanymi oznaczeniami, stopnia podobieństwa towarów (usług), dla których zostały zgłoszone, stopnia dystynktywności porównywanych oznaczeń oraz wszystkich pozostałych czynników istotnych w okolicznościach danej sprawy. Zgodnie z wyrokiem ETS w sprawie Lloyd, C-342/97, prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd jest tym większe im bardziej podobne są towary (usługi) lub usługi, dla których przeznaczone są znaki i im bardziej podobne do siebie są oznaczenia.

Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd należy interpretować zgodnie z pkt. 11 preambuły Dyrektywy 2008/95/WE, zgodnie, z którym: "prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, którego ocena zależy od wielu czynników, w szczególności rozpoznawalności znaku towarowego na rynku, mogącego powodować skojarzenia ze znakiem używanym lub zarejestrowanym, stopnia podobieństwa między znakiem towarowym i oznaczeniem, miedzy określonymi towarami lub usługami, powinno stanowić szczególny warunek dla takiej ochrony".

Organ zauważył, iż na potrzeby całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta danej kategorii towarów uważa się za właściwie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że przeciętny konsument rzadko, kiedy ma możliwość dokonania bezpośredniego porównania między poszczególnymi znakami i w tym zakresie musi ufać ich niedoskonałemu obrazowi zachowanemu w pamięci. Należy również uwzględnić, że poziom uwagi przeciętnego konsumenta może różnić się w zależności od kategorii towarów lub usług (vide wyroki z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T-104/01 Oberhauser przeciwko OHIM - Petit Liberto (Fifties), Rec. s. 11-4359, pkt 28; z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie T-186/02 BMI Bertollo przeciwko OHIM - Diesel (DIESELIT), Zb.Orz. s. 11-1887, pkt 38).

W ocenie Urzędu Patentowego, w niniejszej sprawie krąg odbiorców stanowi ogół konsumentów pełnoletnich, których poziom uwagi jest przeciętny. Urząd uznał, że przeciętny stopień uwagi wynika z faktu, że papierosy stanowią produkty codziennego użytku. Należy mieć przy tym na względzie, że im większe jest podobieństwo oznaczeń i przeznaczenia tym większe ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.

Urząd podkreślił, iż podstawową funkcją znaku towarowego jest zaś zapewnianie konsumentowi dostatecznego stopnia pewności, że oznaczany tym znakiem towar/usługa pochodzą od jednego, konkretnego producenta. Przedmiotowe oznaczenie, zdaniem Urzędu, ze względu na bardzo znaczące podobieństwo do znaków przeciwstawionych z wcześniejszym pierwszeństwem oraz w związku z istnieniem wysokiego stopnia ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia wszystkich oznaczanych towarów, funkcji tej spełniać nie może. Wskazał, iż przesłanki rejestracyjne znaków oceniane są nie tylko z uwagi na możliwą identyfikację znaku ze źródłem pochodzenia, rozumianej jako bezwzględna przesłanka by dane oznaczenie mogło być znakiem, lecz również z uwagi na względną przesłankę przy uwzględnieniu perspektywy konsumenta i oceny prawdopodobieństwa możliwości pomylenia znaków między sobą z uwagi na ich podobieństwo. Ustawodawca przewidział zatem ochronę innych uczestników obrotu gospodarczego poprzez wyłączenie spod monopolu oznaczeń o charakterze opisowym i rodzajowym - stanowiącym przesłankę bezwzględną jak również ochronę konsumenta w rozumieniu przesłanki względnej.

Organ zauważył, iż zasadniczą rolą jaką pełni ustawa p.w.p. obowiązująca w dacie zgłoszenia przedmiotowego znaku, jest stanie na straży praw ochronnych na znaki towarowe udzielone po pozytywnej weryfikacji. Zatem udzielenie prawa ochronnego na znak powoduje, że uprawniony uzyskuje prawo o charakterze wyłącznym na zgłoszone przez siebie oznaczenie, odnoszące się do wskazanego przeznaczenia w podaniu na okres dziesięciu lat z możliwością przedłużania go o kolejne okresy. W sytuacji gdy po przeprowadzonym badaniu Urząd uznał, że istnieją przeszkody rejestracyjne bezwzględne czy jak to ma miejsce w niniejszej sprawie względne przeszkody wobec czego obowiązany był odmówić udzielenia prawa ochronnego na taki znak. W wyniku przeprowadzonego badania na podstawie art. 132. ust. 2 pkt 2 p-.w.p. Urząd Patentowy odmówił zatem udzielenia prawa ochronnego na znak Nevada z-408579 z uwagi na wcześniej zarejestrowane znaki towarowe na rzecz innych uprawnionych.

Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez Zgłaszającego, który zarzucił organowi nieprawidłowe ustalenie poziomu uwagi przeciętnego odbiorcy, bowiem konsument takich towarów jak wyroby tytoniowe wykazuje podwyższony stopień uwagi, bowiem konsumentowi takiemu zależy bowiem na nabyciu produktu konkretnej marki, pochodzącej od konkretnego producenta, organ wskazał, iż papierosy to towary powszechnego użytku, których odbiorcami są osoby pełnoletnie. Podkreślił, iż przy zakupie towarów powszechnego użytku zasadniczo stopień uwagi odbiorców jest niższy niż towarów nabywanych rzadziej takich jak zakup domu, samochodu, sprzętu rtv i agd itd., które z uwagi na wyższą ceną i mające spełnić określone oczekiwania konsumentów jak i odznaczać się określonymi właściwościami tego typu towarów czy usług wymagają głębszego zastanowienia, co powoduje większy stopień uwagi przy zakupie/korzystaniu z tych towarów. Wprawdzie odbiorcy wyrobów tytoniowych mają zazwyczaj ulubione marki, tym bardziej zatem narażeni są na ryzyko pomylenia towarów między sobą właśnie z uwagi na niewyraźny obraz w pamięci, szczególnie że etykiety papierosów są bardzo do siebie podobne, a wyróżnia je nazwa-logo na opakowaniu w tym przypadku słowo "NEVADA". Pomimo chęci dochowania lojalności przez konsumentów w zakupie określonej marki papierosów obecność na rynku takich samych produktów, tak samo znakowanych stanowi wysoką potencjalną możliwość pomylenia przez nich takich towarów. Nabywca nabywający towar powszechnego użytku nie poddaje go dogłębnej analizie, bazuje na wrażeniu jakie znak wywołuje. Tym bardziej będąc przywiązanym do określonej marki konsument nie będzie dogłębnie analizował etykiety i danych które mogły by identyfikować producenta tylko poprzestanie na dobrze znanym mu już logo, zawierającym znak towarowy który poszukuje, w tym przypadku "papierosy NEVADA".

Organ nie zgodził się z twierdzeniem Zgłaszającego, że przeciwstawione produkty nie są czy też nie będą oferowane obok siebie, a tym samym obawa pomyłki po stronie osób nabywających przedmiotowe towary nie istnieje. Nie jest bowiem wiadome Urzędowi jak uprawnieni ze znaków wcześniejszych realizują swoje uprawnienia wynikające z prawa ochronnego na znak. Nie jest wiadome także czy na rynku polskim takie towary występują, nie ma również żadnych podstaw by wykluczać taką możliwość. W żaden sposób Urząd nie może tego ani potwierdzić ani tym bardziej wykluczyć, bowiem nie jest to przedmiotem oceny Urzędu. W sytuacji gdy uprawniony nie używa znaku osoby zainteresowane mogą wszcząć procedurę o jego unieważnienie czy też wygaszenie. Niemniej gdy znak zarejestrowany pozostaje w mocy i nie ma podstaw by kwestionować jego ważność uprawniony może korzystać ze swojego prawa wynikającego z udzielonej decyzji w kształcie i zakresie i czasie w niej wskazanym.

Organ podkreślił, iż w przypadku znaków zarejestrowanych jako znaki towarowe unijne w European Union Intellectual Property Office (EUIPO), stały się one częścią polskiego systemu znaków, w wyniku przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Ochrona znaku wspólnotowego, która rozciąga się na terytorium całej Unii Europejskiej, od dnia 1 maja 2004 r. dotyczy także obszaru Polski. Tym samym Urząd, przeprowadzając badanie zdolności rejestrowej danego oznaczenia, jest zobowiązany uwzględnić również istniejące znaki unijne zarejestrowane z wcześniejszym pierwszeństwem. W związku z powyższym argument Zgłaszającego, że przeciwstawione znaki występują na innym rynku jest zdaniem organu niezasadny, gdyż zakres terytorialny prawa znaków towarowych zarejestrowanych w trybie unijnym rozciąga się na wszystkie państwa członkowskie, a tym samym na Polskę.

Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy NEVADA o numerze Z.408579 spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący powołanej decyzji zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 7 art. 8, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu przeciętnego stopnia uwagi odbiorców towarów zgłoszonych do ochrony, podczas gdy stopień ten jest podwyższony, ponadto organ błędnie ustalił stan faktyczny poprzez nieprawidłową ocenę ryzyka wprowadzenia w błąd i realiów rynkowych, stopnia uwagi przeciętnego odbiorcy i nie wystarczająco wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia;

2) przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. - poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnej oceny poszczególnych przesłanek określonych w tym przepisie.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania skutkujące błędnymi ustaleniami faktycznymi organu w zakresie poziomu uwagi przeciętnego odbiorcy, który w odniesieniu do towarów zgłoszonych do ochrony w klasie 34 wykazuje podwyższony stopień uwagi, lojalność i przywiązanie do konkretnej marki. Skarżący podkreślił, że przy hipotetycznym założeniu, że przeciętny konsument zostanie skonfrontowany z kolizyjnymi znakami bez trudu zorientuje się, że znaki te pochodzą od innych producentów, gdyż znaki przeciwstawione funkcjonują na zupełnie innych rynkach niż kwestionowany znak, tym samym wykluczone jest ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Zdaniem Skarżącego ryzyko wprowadzenia w błąd musi uwzględniać wszelkie okoliczności, w tym elementy wizualne, fonetyczne i znaczeniowe, jak również realia rynkowe, w których dane produkty są wprowadzane do obrotu.

Natomiast naruszenie przez organ prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w ocenie Skarżącego, wynika z braku spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych, wynikających z błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę z dnia 15 grudnia 2017 r. złożoną przez B. Sp. z o.o., z siedzibą w W., na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny NEVADA zgłoszony 21 grudnia 2012r, pod numerem Z-408579, Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ w całości podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Urząd Patentowy RP nie uchybił bowiem przepisom wskazanym przez Skarżącą, a skarżona decyzja nie zawiera innych wad, które Sąd bada z urzędu.

W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy uznając, że w sprawie występuje podobieństwo towarów oraz oznaczeń skutkujące niebezpieczeństwem wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych zgłoszonym znakiem towarowym oraz znakami towarowymi, z którymi organ porównał zgłoszony znak towarowy, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie jest możliwe udzielenie prawa ochronnego na znaki towarowe, których używanie mogłoby wprowadzać potencjalnych odbiorców w błąd polegający w szczególności na skojarzeniu ze znakiem chronionym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z 7 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 433/16 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl), przepis art. 132 ust.2 pkt 2 p.w.p. ma zastosowanie wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: podobieństwo lub identyczność znaków towarowych, podobieństwo lub identyczność towarów (usług), do oznaczania, których przeznaczone są dane znaki oraz istnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, co do źródła pochodzenia oznaczanych towarów. Przy czym w pierwszej kolejności badane jest podobieństwo towarów, dla których zarejestrowano kolidujące oznaczenia (vide wyroki NSA z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1793/11 i z 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1498/14).). Ocena identyczności towarów (usług) powinna być dokonywana trójetapowo. Przede wszystkim trzeba ustalić wykaz towarów (usług) objętych znakiem wcześniejszym, a - wykaz towarów (usług) objętych znakiem późniejszym. Na końcu należy zestawić towary (usługi) objęte obydwoma znakami towarowymi. W przypadku ustalania istnienia (nieistnienia) podobieństwa towarów (usług) - poprawna metodyka badania kolizji znaków towarowych nakazuje odróżnić fazę oceny istnienia (nieistnienia) podobieństwa towarów oraz fazę oceny stopnia ich podobieństwa. Organ powinien najpierw określić, czy towary są podobne, a następnie, w razie stwierdzenia ich podobieństwa, określić stopień tego podobieństwa. Oddzielenie towarów (usług) podobnych od towarów (usług) niepodobnych ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia stosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.. To czy znaki towarowe - sporny i przeciwstawiony (wcześniejszy) - są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów (usług). Podkreślić jednak należy, że sama przynależność towarów (usług) do tej samej klasy klasyfikacji nicejskiej nie stanowi decydującego argumentu na rzecz uznania towarów (usług) za podobne, ponieważ klasyfikacja ta służy celom administracyjnym (w tym naliczaniu opłat) i per se nie stanowi przeszkody w potwierdzeniu braku podobieństwa towarów (usług) należących do tej samej klasy lub podobieństwa towarów (usług) należących do różnych klas. W praktyce jednak niejednokrotnie stanowi ważną "wskazówkę" (por: Skubisz R.: [w:] Prawo własności przemysłowej. Red. R. Skubisz, System Prawa Prywatnego, T. 14B, Warszawa 2012, s.680 i nast. i wskazana tam liter. przedmiotu oraz orzecznictwo).

W celu dokonania oceny podobieństwa towarów (usług) należy uwzględnić wszystkie istotne czynniki charakteryzujące wzajemny stosunek, w którym mogą one pozostawać. Czynniki te obejmują w szczególności charakter towarów lub usług, ich przeznaczenie, sposób używania, jak również to, czy te towary lub usługi konkurują ze sobą czy też się uzupełniają (vide wyroki Sądu z 4 listopada 2003 r. w sprawie T-85/02 Díaz przeciwko OHIM – Granjas Castelló (CASTILLO), pkt 32 oraz z 24 listopada 2005 r. w sprawie T-346/04 Sadas przeciwko OHIM – LTJ Diffusion (ARTHUR ET FÉLICIE), pkt 33). Inne czynniki, jak na przykład kanały dystrybucji danych towarów, mogą być także wzięte pod uwagę.

Natomiast przy porównywaniu znaków towarowych należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane znaki wywierają na odbiorcy, dla którego decydujące znaczenie mają elementy dominujące występujące w porównywanych znakach i jeżeli elementem dominującym są ich cechy wspólne, to podobieństwo stwarza ryzyko konfuzji w znaczeniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. (vide wyrok NSA z 25 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2512/15). Ponadto porównania należy dokonać poprzez analizę danych znaków towarowych postrzeganych każdy jako całość, co nie oznacza, że całościowe wrażenie pozostawione przez złożony znak towarowy w pamięci właściwego kręgu odbiorców nie może w niektórych przypadkach zostać zdominowane przez jeden lub kilka z jego składników (vide wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 2506/15). Ponadto w przypadku znaku słowno–graficznego, który z reguły łączy w sobie poprzez szczególne powiązanie znak słowny z graficznym, musi być dokonany rzetelny bilans podobieństwa i różnic. Na gruncie przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., podobieństwo spornego znaku i znaków przeciwstawionego, ocena podobieństwa prowadzona jest w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów. Konsekwencją występującego podobieństwa oznaczeń i towarów jest niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów oznaczonych tymi znakami.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że organ w należyty sposób zbadał czy zachodzi identyczność lub podobieństwo towarów, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki, a w dalszej kolejności przeprowadził analizę czy zachodzi identyczność lub podobieństwo pomiędzy przeciwstawionymi oznaczeniami. W ich wyniku można jednoznacznie stwierdzić, iż mamy do czynienia zarówno z podobieństwem oznaczeń, jak również z podobieństwem towarów. Porównywane oznaczenia posiadają bowiem taką samą warstwę słowną, fantazyjne słowo "NEVADA", co powoduje ich podobieństwo w warstwie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej.

Odnosząc się z kolei do analizy towarów z klasy 34 znaku spornego oraz znaków przeciwstawionych do oznaczania których przeznaczone zostały przedmiotowe znaki, w ocenie Sądu są one tego samego rodzaju, tj.: wyroby tytoniowe, tytoń, tytoń fajkowy, papierosy, cygara, cygaretki, zapałki, zapalniczki, artykuły dla palących, fajki, papierośnice, popielniczki.

Urząd przy ocenie podobieństwa towarów wziął ponadto pod uwagę warunki obrotu tj. przeznaczenie towarów, krąg odbiorców, sposób sprzedaży towarów. Biorąc pod uwagę te kryteria stwierdził, że przeznaczenie towarów, krąg ich odbiorców i warunki zbytu w dostateczny sposób usprawiedliwiają uznanie ich kolizyjności w rozumieniu przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Podkreślić należy, iż im większe podobieństwo towarów/usług sygnowanych porównywanymi znakami towarowymi, tym surowiej trzeba oceniać same oznaczenia. Używanie podobnych oznaczeń dla jednorodzajowych towarów może w odczuciu odbiorców wskazywać na powiązania prawne, gospodarcze lub organizacyjne między oferującymi je przedsiębiorcami.

Sąd podziela stanowisko organu, że wobec podobieństwa towarów sygnowanych porównywanymi znakami oraz wysokiego podobieństwa samych oznaczeń, może dochodzić do pomyłek wśród odbiorców co do pochodzenia towarów oznaczonych omawianymi znakami towarowymi. W przypadku przeciętnych odbiorców i w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego równoległe istnienie porównywanych znaków towarowych może prowadzić do ich pomylenia. Dla celów całościowej oceny niebezpieczeństwa konfuzji, Urząd Patentowy trafnie także uwzględnił model przeciętnego odbiorcy ukształtowany w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który stanowi osobę dobrze poinformowaną, należycie uważną i ostrożną (zob. wyroki z 22 czerwca 1999 r., sygn. akt C-342/97, z 16 lipca 1998 r., sygn. akt C-210/96 z 12 lutego 2004 r., sygn. akt C-218/01).

Zdaniem Sądu, dokonując powyższej analizy organ prawidłowo uznał za beneficjentów towarów sygnowanych spornym znakiem oraz znakami przeciwstawionymi przeciętnych konsumentów, a nie profesjonalistów. Chociaż w odniesieniu przykładowo do "palaczy" można mówić o przywiązaniu do określonych marek papierosów, czy tytoniu, to w przypadku towarów powszechnego użytku krąg nabywców stanowi ogół konsumentów pełnoletnich, których poziom uwagi należy uznać za przeciętny. Przy zakupie towarów powszechnego użytku zasadniczo stopień uwagi odbiorców jest niższy niż towarów nabywanych rzadziej, które z uwagi na wyższą ceną i mających spełnić określone oczekiwania konsumentów, wymagają głębszego zastanowienia i większego stopnia uwagi. Nabywający towar powszechnego użytku nie poddaje go dogłębnej analizie, bazuje bowiem na ogólnym wrażeniu jakie dany znak wywołuje.

Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, co do błędnego ustalenia przez organ kręgu odbiorców towarów sygnowanych spornym znakiem. W ocenie Sądu krąg odbiorców został przez organ ustalony prawidłowo, gdyż w szczególności papierosy oraz tytoń stanowią produkty codziennego użytku, w związku z czym, z uwagi na występujące podobieństwo oznaczeń przeciwstawionych znaków towarowych, które wyróżnia jedynie słowo "NEVADA", ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd należy uznać w tym przypadku za wysoce prawdopodobne.

Nie można także podzielić argumentacji Skarżącego odnośnie występujących odrębności w zakresie prowadzonej przez strony działalności gospodarczej, która wskazuje w szczególności w aspekcie terytorialnym na możliwość koegzystencji spornego znaku i znaków mu przeciwstawionych. Nie jest to bowiem okoliczność mająca w sprawie istotne znaczenie z tego mianowicie powodu, że jako jedną z przesłanek oceny ryzyka konfuzji bierze się pod uwagę zakres towarów i usług wskazany dla danego prawa ochronnego, nie zaś zakres aktualnie prowadzonej przez dany podmiot działalności gospodarczej (vide wyroki NSA z 3 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 51/14 i z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2100/11). Analogicznie, fakt, iż podmiot uprawniony ze znaków przeciwstawionych uzyskał ochronę w trybie unijnym rejestracji znaku towarowego oznacza, iż ochrona znaku przeciwstawionego rozciąga się na całą Unię Europejską, a zatem także na Polskę. Nie ma zatem znaczenia okoliczność, iż podmiot uprawniony z przeciwstawionego znaku z pierwszeństwem świadczy usługi na innym obszarze (w innych krajach).

W niniejszej sprawie ocenie w ramach art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. podlegają towary, dla których zgodnie ze zgłoszeniem i następnie decyzją o udzieleniu prawa ochronnego dany znak jest przeznaczony, a nie zakres aktualnie prowadzonej działalności gospodarczej i sposób korzystania z prawa ochronnego, co Skarżący podkreśla w skardze, starając się dowieść odmiennej specyfiki swojej działalności i podmiotów uprawnionych z przeciwstawionych znaków, a także akcentując prowadzenie przez ww. podmioty działalności gospodarczej na terytoriach innych państw. Tymczasem przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu są towary w postaci i na obszarze objętych ochroną, a nie w postaci i na obszarze aktualnie używanych, ponieważ forma i zakres tych towarów zawsze może ulec zmianie, stosownie do potrzeb i możliwości danego przedsiębiorcy, pod warunkiem zgodności z wykazem towarów, dla których dany znak został zarejestrowany.

Zdaniem Sądu, z powyższych względów jako nieuzasadnione należało potraktować zarzuty skargi podnoszące naruszenie przepisów postępowania. Organ rozstrzygając przedmiotową sprawę oparł się na kompletnym materiale dowodowym, także tym przedstawionym przez spółkę (zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a.), dokonał kompleksowej i wyczerpującej analizy zgromadzonych dowodów (w myśl art. 80 k.p.a.), co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia (zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.).

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. ani w zakresie jego wykładni, ani zastosowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 p.p.s.a. skutkuje oddaleniem skargi.