Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1176/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1 i par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art.3 par 1, art. 134 par 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.16 par 1, arr. 156 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.40 ust. 2 pkt 2, ust.6 oraz ust.10
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art.15.1
journal: Dz.U. 2018 poz 1152
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2017 poz 328
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na lokalizację przyłącza wodociągowego w pasie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy D. decyzją z dnia 28 czerwca 2018 r. znak [...] ([...] wydaną na podstawie art. 104, art. 107 oraz art. 127a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) z art. 40 ust. 1, 2, 3, 5, 10, 11, 13, 16 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2017 r., poz. 2222 ze zm.) i § 1 pkt 2, § 3 ust. 1 i 3, Uchwały Nr XVI/248/04 Rady Gminy w Dobrej z dnia 26 sierpnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego Nr 80, poz. 1376) ze zmianami, w związku z wnioskiem złożonym przez J. S., o zajęcie pasa drogowego, wraz z określeniem powierzchni wybudowanego urządzenia infrastruktury technicznej, zezwolił J. S. na umieszczenie przyłącza wodociągowego w gminnej drodze publicznej działce nr [...] stanowiącej ul. [...] do działki nr [...] w m. W. , gm. D..

oraz ustalił

1. opłatę roczną za 2018 r. za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym w wysokości: 43,57 zł (słownie: czterdzieści trzy zł i 57/100 gr), obliczoną jako iloczyn powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy urządzenia, stawki opłaty dziennej za zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego i ilości dni zajęcia do końca roku, tj. w następujący sposób:

1) na obszarze zabudowanym - 1,00 m2 x 0,1644 zł/m2 dziennie x 265 dni = 43,57 zł

którą należy wpłacić na rachunek bankowy Urzędu Gminy w Dobrej, w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna,

2. opłatę roczną za 2019 r. i lata następne za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym w wysokości: 60,00 zł (słownie: sześćdziesiąt zł i 00/100 gr), obliczone jako iloczyn powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty rocznej za zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego, tj. w następujący sposób:

1) na obszarze zabudowanym - 1,00 m2 x 60,00 zł/m2 = 60,00 zł

które należy wpłacać na rachunek bankowy Urzędu Gminy w Dobrej, w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku z góry za dany rok, bez wezwania organu, przy czym wysokość opłaty rocznej może ulec zmianie w przypadku zmiany powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia lub zmiany stawki opłaty rocznej za zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego.

Powyższa decyzja stała się ostateczna.

J. S. wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w sprawie zezwolenia na umieszczenie przyłącza wodociągowego w gminnej drodze publicznej działce [...] stanowiącej ul. [...] do działki nr [...] w m. W. , gm. D., w części dot. ustalenia opłaty rocznej za rok 2018 oraz za 2019 rok i lata następne za umieszczenie urządzeń w gminnym pasie drogowym.

Zdaniem wnioskodawcy zgodnie z ustawową definicją przyłącza wodociągowego zawartą w art. 2 pkt 6 Ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001 r. przyłącze wodociągowe stanowi odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z instalacją wodociągową w nieruchomości wraz z zaworem za wodomierzem głównym, zatem odcinek wykraczający poza zawór główny znajdujący się w ulicy [...] stanowi element sieci wodociągowej a nie przyłącze wodociągowe wobec czego Wójt Gminy D. nakładając bezprawnie w przedmiotowej decyzji opłatę za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym rażąco naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1358/17 w sprawie ze skargi L. i S. S. w przedmiocie ustalenia opłaty za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 t. j.) w zw. z 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 t. j.), art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 t. j.), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...]

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych kwalifikowanymi (istotnymi) wadami, których katalog zawarty jest art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Organ wyjaśnił, że wady przedmiotowe muszą tkwić w samej decyzji i godzić w elementy stosunku prawnego, podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Dalej SKO wskazało, że celem postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie - czy dotknięta jest ona jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Mając powyższe na uwadze organ przeprowadzając analizę zaistniałych okoliczności faktycznych i prawnych uwzględnionych decyzją Wójta gminy D. z dnia [...] czerwca 2018 r., w kontekście stawianego zarzutu uznał, iż przy jej wydaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Organ uznał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, lecz ocenia się legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przedmiotem tego postępowania nie jest bowiem, co wyżej podkreślono ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją.

Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawą weryfikowanej decyzji stanowią przepisy art. 40 ust. 2 pkt 2, ust. 6 oraz ust. 10 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego aktu administracyjnego (uwzględniającym treść opublikowaną w Dz. U. z 2018 r., poz. 2068). Powyższe przepisy narzucają ramy koniecznych ustaleń w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.

Interes prawny w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oceniać należy na podstawie normy prawa materialnego zawartej w przepisie art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Z powyższego przepisu wywodzić należy, iż podmiotem mającym interes prawny w analizowanym postępowaniu jest zajmujący pas drogowy, przy czym powołane przepisy nie wskazują wprost podmiotu zobowiązanego do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w uwzględnieniu jego relacji do przedmiotu zajęcia. Innymi słowy, przepisy ustawy o drogach publicznych nie przesądzają wprost, że zajmującym pas drogowy jest właściciel obiektu, urządzenia lub reklamy. Taka jego konkretyzacja musi nastąpić każdorazowo na tle rozpatrywanego stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Kolegium przedmiotowa decyzja uwzględniała wniosek strony z dnia [...] marca 2018 r., w którym wnioskodawca wyraźnie sformułował cel zajęcia pasa drogowego. SKO podkreśliło, że nie jest rzeczą organu administracji publicznej właściwego do rozpoznania wniosku ocena czy wnioskowane zezwolenia za przedmiot swój ma w istocie odcinek sieci wodociągowej czy też przyłącze wodociągowe. Organ rozpatrujący wniosek był nim związany.

Motywując swoje stanowisko Kolegium powołało się na obowiązujące w dacie wydania kontrolowanej decyzji przepisy definiujące pojęcie sieci i przyłącza wodociągowego i wskazało na poglądy judykatury oraz orzecznictwo sądów zwracając uwagę na rozbieżną interpretację przepisów prawa w oparciu, o które została wydana decyzja z [...] czerwca 2018 r.

Konkludując organ wskazał, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji pod zarzutem rażącego naruszenia prawa nie może być odmienna interpretacja przepisu prawa, na podstawie którego wydany został zaskarżony akt, a jedynie oczywista sprzeczność treści decyzji z normą ukonstytuowaną tym przepisem.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. S. i wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez SKO w S. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że o zezwolenie na zajęcie pasa drogi robotami budowlanymi wystąpił w związku z ciążącym na nim ustawowym obowiązkiem zapewnieniem realizacji budowy przyłącza wodociągowego do swojej nieruchomości na swój koszt wobec ubiegania się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Wniosek dotyczył zezwolenia na zajęcie pasa drogi na czas przeprowadzenia tych robót zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ze względu na konieczność umieszczenia w gruncie działki nr [...] stanowiącej drogę publiczną ul. [...], odcinka przewodu przyłącza wodociągowego od miejsca wpięcia do sieci wodociągowej usytuowanej w przebiegu ul. [...] do granicy jego nieruchomości gdzie przewód ten wprowadzony został do wybudowanej na nieruchomości wnioskodawcy studzienki wodociągowej, Zdaniem skarżącego SKO odmawiając stwierdzenia nieważności wskazanej części przedmiotowej decyzji Wójta Gminy D. ustalającej opłatę roczną jak za umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej w pasie drogi, nie rozważyło, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 16 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę "użyte w ustawie określenie urządzenia wodociągowe to: ujęcia wód powierzchniowych i podwodnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody, a zatem, że w myśl ustawy nie jest urządzeniem wodociągowym umieszczony w pasie drogi odcinek przewodu prowadzącego od sieci wodociągowej do granicy jego nieruchomości gdzie wprowadzony został do znajdującej się na jego nieruchomości studzienki wodociągowej. Zatem w ocenie skarżącego przewód ten nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej w myśl art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych na podstawie, którego Wójt Gminy D. jako zarządca drogi gminnej ul. [...] rażąco naruszając prawo naliczył opłatę za zajęcie pasa drogi ponad okres, w którym przyłącze było budowane jako opłatę roczną za rok 2018, 2019 i lata następne jako za umieszczenie urządzeń w pasie drogi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej jako p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie bądź stwierdzenie nieważności tego aktu. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga jest niezasadna natomiast zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby jej uchylenie,

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art.16 § 1 k.p.a. decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postepowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a jedną z nich wymienioną w pkt 2 jest między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym/odwoławczym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie czy w danej sprawie występuje przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Nie jest dopuszczalne w ramach postępowania nadzwyczajnego rozstrzyganie innych zagadnień, w szczególności organ nadzorczy (w tym przypadku SKO) nie może rozstrzygnąć, co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy. Na taką ocenę nie może mieć wpływu, ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2007 r., sygn.. akt I OSK 996/06 (LEX nr 354687).

Podstawą prawną spornej decyzji Wójta jest art. 40 ust. 2 pkt 2, ust. 6 oraz ust. 10 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego aktu administracyjnego (uwzględniającym treść opublikowaną w Dz. U. z 2018 r., poz. 2068). Zgodnie z art. 40 ust. 1 cyt. ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. W myśl art. 40 ust. 2 pkt 2 zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (ust. 3). Szczegółowy sposób ustalenia opłaty, uzależniony od celu zajęcia, regulują przepisy art. 40 ust. 4-6 ustawy o drogach publicznych, przy czym z punktu widzenia rozstrzyganej sprawy istotnym pozostaje art. 40 ust. 5, zgodnie z którym opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Obowiązkiem ustalenia opłaty w drodze decyzji administracyjnej obciążył ustawodawca zarządcę drogi, przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (ust. 11).

Słusznie uznało Kolegium, że powyższe przepisy powyższe przepisy narzucają ramy koniecznych ustaleń w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.

Sąd podziela argumentację organu, iż podmiotem mającym interes prawny w analizowanym postępowaniu jest zajmujący pas drogowy, co wynika z art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Przepisy te jednak nie wskazują wprost zobowiązanego do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w jego relacji do przedmiotu zajęcia.

Stosownie do regulacji z art. 15.1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 t. j.) Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1.

2. Realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.

3. Koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego ponosi przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a urządzenia pomiarowego - odbiorca

usług.

Z powyższego przepisu wynika, że skarżący jako ubiegający się o przyłączenie nieruchomości do sieci zobowiązany do budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego posiadał interes prawny do wystąpienia z wnioskiem do zarządcy drogi o zajęcie pasa drogowego w ww. celu. Wniosek, z którym wystąpił skarżący został rozpoznany zgodnie z jego brzmieniem czego konsekwencją było wydanie przez Wójta spornej decyzji.

W ocenie strony skarżącej obciążenie go opłatą roczną za lata 2018, 2019 i następne jest bezprawne i w sposób rażący narusza prawo a co za tym idzie decyzja w tym zakresie jest nieważna. Swój zarzut strona wywiodła z definicji przyłącza wodociągowego zawartego w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków.

Zgodnie z definicją sformułowaną w przepisach art. 2 pkt 5) i 6) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków odpowiednio przyłącze kanalizacyjne, to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej, zaś przyłącze wodociągowe jest to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym.

Zacytowana definicja przyłącza wodociągowego w kontekście unormowania z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków pozwala na wniosek, iż przyłącze wodociągowe to odcinek sieci kończący się na miejscu usytuowania zaworu za wodomierzem głównym. Nie wynika bowiem z powołanych przepisów miejsce usytuowania przyłącza wodociągowego na podobieństwo powoływanej przez stronę definicji przyłącza kanalizacyjnego, którego umiejscowienie precyzyjne określił ustawodawca. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 7 ustawy przez sieć rozumieć należy przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Natomiast w ramach przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci mieści się zapewnienie przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego do istniejącej sieci.

W orzecznictwie sądów powszechnych przyjmuje się, że przyłącze ma łączyć dwie odrębne całości: instalację zewnętrzną, jaką jest sieć, oraz instalację wewnętrzną w nieruchomości podmiotu ubiegającego się o przyłączenia. Dlatego przyłączem jest odcinek od sieci wodociągowej do instalacji wodociągowej w nieruchomości odbiorcy usług, a zatem odcinek przewodu od zaworu za wodomierzem w budynku do sieci wodociągowej (por. wyroki: Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 13 maja 2016 r., I C 816/16; Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 stycznia 2013 r., I C 1247/11; Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 5 marca 2014 r., I Ca 431/13; Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 18 września 2013 r., II Ca 484/13; Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 9 września 2014 r., II Ca 514/14).

Powołując się na poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów Kolegium wskazało, że odmiennie traktuje się przyłącze wodociągowe od przyłącza kanalizacyjnego, które było przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1358/19, na którą skarżący się powołuje.

Definicja przyłącza wodociągowego nie zawiera jakichkolwiek elementów normatywnych, nawiązujących choćby do granic nieruchomości gruntowej ani do kryteriów bądź przesłanek prawnorzeczowych; nie posługuje się również żadnym elementem pośrednim, takim jak studzienka w przypadku definicji przyłącza kanalizacyjnego. Językowa metoda wykładni pozwala zaś zauważyć, że definicja przyłącza wodociągowego jest sformułowana zupełnie odmiennie od definicji przyłącza kanalizacyjnego. O ile bowiem w definicji przyłącza kanalizacyjnego uwypukla się połączenie wewnętrznej instalacji w nieruchomości z siecią kanalizacyjną, o tyle optyka przyjęta w definicji przyłącza wodociągowego jest inna (można powiedzieć - odwrotna), gdyż ma ono łączyć sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy (por. P. Bojarski, W. Radecki, J. Rotko: Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu..., s. 109). Dlatego w piśmiennictwie podkreśla się, że przyłącze wodociągowe nie powinno być traktowane tak samo jak przyłącze kanalizacyjne, jako przedłużenie wewnętrznych instalacji w nieruchomości (P. Bojarski, W. Radecki, J. Rotko: Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu..., s. 108). Ta odwrotna perspektywa określająca kierunek sytuowania w przestrzeni przyłącza wodociągowego pozwala więc na przyjęcie poglądu, że punktem początkowym tego przyłącza jest koniec istniejącej sieci wodociągowej (dla której lokalizacji ustawodawca także nie zastrzegł przecież żadnych normatywnych wymogów ani ograniczeń w stosunku do granic nieruchomości odbiorcy usług), a punktem końcowym wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym, który to wodomierz stanowi ostatni (z perspektywy przyłącza i przepisów budowalnych) element "instalacji zimnej wody doprowadzanej z sieci wodociągowej" (§ 113 ust. 2 powołanego wcześniej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych).

Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt SZP 2/16, przyjął tezę, że 1. "Przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 328) jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej;

2. Przyłączem wodociągowym w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 328) jest przewód łączący sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług na całej swojej długości."

Jak już wyżej wskazano podstawą materialnoprawną spornej decyzji jest art. 40 ustawy o drogach publicznych i co istotne podstawą stwierdzenia nieważności decyzji pod zarzutem rażącego naruszenia prawa nie może być odmienna interpretacja przepisu prawa, na podstawie którego wydany został zaskarżony akt, a jedynie oczywista sprzeczność treści decyzji z normą ukonstytuowaną tym przepisem, tak przy braku wykazania naruszenia prawa w takim znaczeniu, powyżej zacytowana wykładnia pojęcia przyłącze wodociągowe dodatkowo uprawnia, w ocenie Sądu, do akceptacji stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji, iż nie było podstaw do uznania, że decyzja Wójta z dnia [...] czerwca 2018 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.