Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 767/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2006r. sprawy ze skargi Spółki A w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.

z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzono u F. F. chorobę zawodową w postaci [...] wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/.

Organ I instancji wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o zebrane w sprawie dowody w postaci kart oceny narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskiego Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.

W ramach przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego przy uwzględnieniu przebiegu zatrudnienia F. F. ustalono, iż w latach [...] – [...], jako [...] pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej.

We wskazanym czasie F. F. zatrudniony był przez różnych pracodawców, a to w A, B, C w B., D w P., a w latach [...] – [...] w Spółce A w K..

Orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnioną placówkę medyczną w oparciu o analizę radiogramów [...] badanego F. F. zawierało rozpoznanie [...].

Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej została doręczona wszystkim pracodawcom F. F. wynikającym z zebranych w sprawie kart oceny narażenia zawodowego.

Od decyzji tej odwołanie wniósł Spółka A w K. domagając się wykreślenia z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji zapisu mówiącego, iż w latach [...] – [...] F. F. pracował w Spółce A w K.

Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący, powołując się na przedstawione dowody w postaci orzeczeń i zaświadczeń lekarskich wywiódł, iż choroba [...] rozpoznana u F. F. rozpoznana została u pracownika w [...] r., a więc przed rozpoczęciem zatrudnienia u odwołującego. W chwili przyjmowania do pracy F. F. nie wyjawił, iż cierpi na schorzenie [...], przez co wprowadził w błąd badającego go lekarza, a ten wystawił zaświadczenie, iż nie widzi przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku [...]. W powołaniu na powyższą argumentację, odwołujący oświadczył, iż nie można mu przypisywać odpowiedzialności za powstanie choroby zawodowej u pracownika, który cierpiał już na tę chorobę przed zatrudnieniem się w Spółce A w K.

Na skutek wniesionego odwołania, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją Nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy, w oparciu o zebrane dowody dokonał tożsamych co organ I instancji ustaleń wskazując, iż zatrudniony jako [...] w latach [...] – [...] w A, w latach [...] – [...] i [...] – [...] w B, w [...] r. w C w B., w latach [...] – [...] w D w P., a w latach [...] – [...] w Spółce A w K. F. F. był eksponowany na działanie [...] zawierających [...].

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wskazał, iż rozpoznanie przez kompetentną placówkę medyczną [...] będącej następstwem sposobu wykonywania pracy musi skutkować stwierdzeniem choroby zawodowej i zwrócił uwagę, iż nie znalazł podstaw, by kwestionować słuszność wydanego w sprawie orzeczenia placówki medycznej. której rozpoznanie oparte zostało o specjalistyczne badania, w tym pełnowymiarowe zdjęcie rentgenowskie [...] ocenione na podstawie porównania ze standardem radiograficznym [...] Międzynarodowego Biura Pracy.

Odpowiadając natomiast na zarzuty zawarte w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż organy inspekcji sanitarnej nie ustalają odpowiedzialności poszczególnych zakładów pracy za następstwa w postaci choroby zawodowej lecz zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i § 8 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/ stwierdzają lub odmawiają stwierdzenia choroby zawodowej. Decyzje w tym przedmiocie przesyła się do tych zakładów pracy, w których pracownik narażony był na działanie czynnika szkodliwego, który wywołał chorobę.

W skardze na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Spółka A w K. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to § 2 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/ przez błędną ich subsumcję powodującą przyjęcie, iż rozpoznana u F. F. choroba zawodowa została spowodowana narażeniem zawodowym podczas wykonywania pracy u skarżącego.

Skarżący zarzucił nadto naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 k.p.a. przez nie podjęcie przez organ właściwych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie braku odpowiedzialności skarżącego za wywołanie choroby zawodowej u F. F. i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób fragmentaryczny, a także naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez niczym nie uzasadnione przyjęcie, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że skarżący ponosi odpowiedzialność za powstanie choroby zawodowej.

W powołaniu na przedstawione zarzuty odwołujący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie jej wykonania.

Uzasadniając swoją skargę Spółka A w K., oświadczył, iż nie kwestionuje zasadności stwierdzenia choroby zawodowej u F. F., lecz uważa za błąd przyjęcie, iż F. F. pracował u skarżącego w latach [...] – [...] w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej.

Powołując się na przedstawione w sprawie dowody skarżący wywodził, iż F. F. cierpiał już na [...] przed zatrudnieniem w Spółce A w K. i informacja o rozpoznaniu tego schorzenia już w [...] r. znana była organowi orzekającemu.

W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, przypisanie mu odpowiedzialności za powstanie choroby zawodowej jest nieuzasadnione i krzywdzące, gdyż naraża go na odpowiedzialność finansową.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza konieczność zbadania, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd przeto obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a oceny tej Sąd dokonuje na podstawie materiału zgromadzonego przez organ w toku postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Oceniając bowiem przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/.

Stosownie do treści § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/, postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej poddane jest regułom postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu orzekającego procedującego w przedmiocie chorób zawodowych jest bowiem wydanie decyzji administracyjnej.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, utrzymuje ona w mocy decyzję stwierdzającą u F. F. wystąpienie choroby zawodowej w postaci [...]. Decyzja organu I instancji nie zawiera natomiast w swoim rozstrzygnięciu /osnowie/ wskazania, iż zakładem pracy, w którym F. F. był ostatnio narażony na działanie czynnika szkodliwego, wywołującego chorobę zawodową był skarżący.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze skarżący nie kwestionuje przyznanego F. F. uprawnienia w postaci stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Kwestionuje natomiast okoliczności, o których nie ma mowy w osnowie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji.

W związku z powyższym, na wstępie swoich rozważań, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za istotne ustalić, co było przedmiotem złożonej przez Spółkę A w K. skargi i uznał, iż skarga zwrócona została w istocie przeciwko uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] r.

Jednocześnie uznał, iż zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część, gdyż z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zatem ocenie Sądu nie może podlegać sama osnowa decyzji, ale decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem.

Oceniając w tym aspekcie słuszność stanowiska skarżącego, przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na rolę organów administracji, a również sądów administracyjnych, jaką spełniają w procesie orzekania w przedmiocie chorób zawodowych.

Jak stanowi § 8 ust. 1 cytowanego aktu prawnego, właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o twierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Z przepisu tego wynika jednoznacznie iż do kompetencji organów inspekcji sanitarnej należy tylko ustalenie faktu wystąpienia u pracownika choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych lub odmówienie stwierdzenia wystąpienia takiej choroby.

Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. nie przyznają natomiast organom inspekcji sanitarnej ani też sądom administracyjnym kompetencji do orzekania, który pracodawca ponosi wyłączną – bądź wspólnie z innymi – odpowiedzialność cywilnoprawną za skutki związane z tak rozpoznaną chorobą. Spory na tym tle rozstrzygają sądy powszechne.

Stanowisko prezentowane przez skarżącego, z którego wynika, iż zaskarżona decyzja, przez to, iż w uzasadnieniu wymienia jego zakład pracy, przypisuje skarżącemu odpowiedzialności za wystąpienie choroby zawodowej u jego pracownika, jest przeto całkowicie błędne.

Jak wyżej zauważa się, organy inspekcji sanitarnej mają obowiązek przestrzegać procedury administracyjnej. Mają także obowiązek stosować się do reguł zawartych w rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Obowiązkiem organów inspekcji pracy jest przeto, w drodze dochodzenia epidemiologicznego, ustalić gdzie zatrudniony był pracownik i w jakich warunkach wykonywał tam pracę.

Po myśli § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych... przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanymi dalej "narażeniem zawodowym".

Organy inspekcji sanitarnej nie mogą więc odstąpić od "wskazania zakładu pracy", gdyż ocena warunków pracy i środowiska pracy nie mogłaby zostać dokonana bez ustalenia zatrudniających pracownika zakładów czy zakładu pracy. Choroby zawodowe wywoływane są warunkami pracy i tym samym nie powstają poza środowiskiem, w którym jest wykonywana.

Wskazanie zakładu pracy ma na celu ustalenie miejsca, gdzie pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, nie zaś, na czyją rzecz wykonywał pracę i który pracodawca będzie ponosić świadczenia z tytułu choroby zawodowej /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2001 r. sygn. I SA 1780/00 LEX NR 77662/.

Istotne jest bowiem ustalenie, czy i gdzie występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia.

Ustalenie to nie ma na celu przypisania odpowiedzialności danemu zakładowi pracy a ma wyłącznie cel informacyjny.

Poprzednia regulacja prawna zobowiązywała organ inspekcji sanitarnej do wysłania decyzji zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową /§ 10 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm./. Obowiązek ten nie był równoznaczny z kompetencją rozstrzygania w zakresie odpowiedzialności za wywołanie choroby, a jedynie obligował zakłady pracy, zgodnie z treścią § 12 cyt. rozporządzenia do rejestrowania podejrzenia o chorobę zawodową, stwierdzonych chorób zawodowych i ich skutków i przesyłania niezwłocznie Instytutowi Medycyny Pracy im. prof. dra J. N. w Ł. oraz właściwemu inspektorowi sanitarnemu zawiadomienie o skutkach choroby zawodowej – według wzoru ustalonego przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.

Oceniając skutki prawne wynikające z obowiązku organu inspekcji sanitarnej uregulowanego w treści § 8 ust. 3 w/w rozporządzenia Rady Ministrów obowiązującego w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, trzeba wskazać, iż powyższa regulacja prawna nie pozwala również na przyjęcie, ze jej adresat jest obowiązany do świadczeń z tytułu choroby zawodowej. W tym miejscu należy powtórzyć, iż zagadnienie odpowiedzialności odszkodowawczej pozostaje poza właściwością organów inspekcji sanitarnej, natomiast do rozpoznawania tego rodzaju spraw są powołane sądy pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca również uwagę, iż brzmienie § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/ nakazuje organowi przesłanie decyzji pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej nie określając czasu, w którym zatrudnienie to miało miejsce.

Zachowanie organu inspekcji sanitarnej I instancji, polegające na wysłaniu wydanej decyzji wszystkim zakładom zatrudniającym F. F. w warunkach narażenia zawodowego, było w aspekcie przywołanej normy słuszne.

Powyższe wskazuje, iż orzekające w sprawie organy oparły swoje rozstrzygnięcia na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, dokonały jego oceny w sposób zgodny z zasadami procedury administracyjnej, a nadto zastosowały się do reguł postępowania w przedmiocie chorób zawodowych wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych..., co mając na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na mocy art. 151 Ppsa jak w sentencji.

SJ/