Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3788/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U. S. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 126/18 w sprawie ze skargi U. S. i A. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 126/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę U. S., A. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], w przedmiocie wymeldowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Prezydent Miasta Krakowa, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu skarżących z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. K. [...] w Krakowie, uznając, że doszło do opuszczenia przez nich miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657), dalej także: "ustawa o ewidencji ludności".

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli skarżący, wskazując że zaskarżona decyzja wydana została przy ustaleniu błędnego stanu faktycznego, jak również z obrazą przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności oraz z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewoda Małopolski, dalej także: "Wojewoda", decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego, bezsporne pozostają następujące okoliczności: o wymeldowanie skarżących z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w Krakowie przy ul. K. [...] wystąpiła do właściwego organu [...] Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w Krakowie, będąca właścicielem nieruchomości. Podała, że skarżący nie zamieszkują pod wskazanym wyżej adresem, lecz mieszkają na stałe w lokalu położonym w Krakowie przy ul. [...] [...]. Z uwagi na fakt trwałego zamieszkiwania skarżących w lokalu przy ul. [...], została skarżącym wypowiedziana umowa najmu lokalu przy ul. K. [...] w Krakowie. Dodatkowo wnioskujący wskazał, że fakt niezamieszkiwania przez skarżących w przedmiotowym lokalu potwierdza prowadzony remont w kamienicy, która z uwagi na rozmiar i skalę remontu, nie nadaje się do zamieszkania.

Wojewoda wskazał, że nieprzebywanie skarżących w miejscu pobytu stałego potwierdził dowód z wyjaśnień stron postępowania, tj. adwokata B. K., pełnomocnika skarżących oraz adwokata Ł. P., pełnomocnika [...] Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w Krakowie oraz dowód z zeznań świadków, tj. A. Z. (protokół z 30 sierpnia 2016 r. – k. nr 64 akt sprawy), M. C. (protokół z 30 sierpnia 2016 r. – k. nr 65 akt sprawy), A. W. (protokół z 30 sierpnia 2016 r. – k. nr [...] – 67 akt sprawy), E. Ś. (protokół z 11 maja 2017 r. – k. nr 215 akt sprawy).

W trakcie toczącego się postępowania do akt sprawy dołączono wypowiedzenie skarżącym umowy najmu z 2 marca 2016 r.

W ocenie Wojewody, zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że skarżący nie mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w Krakowie, lecz w innym lokalu na terenie miasta Krakowa. Do akt sprawy nie zostały dołączone żadne dokumenty/dowody wskazujące, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez skarżących miało inny charakter, niż dobrowolny.

Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji skarżący nie kwestionowali najistotniejszej dla postępowania meldunkowego kwestii, czyli opuszczenia przez nich miejsca stałego zameldowania. Nie uczynili tego również wnosząc odwołanie do Wojewody Małopolskiego.

Wskazał, że w przypadku dobrowolnego opuszczenia lokalu, a właśnie taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie, organ meldunkowy orzekając o wymeldowaniu nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ustala tylko fakt opuszczenia lokalu jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności w zakresie dotyczącym istnienia stosunku najmu skarżących do lokalu przy ul. K. [...] w Krakowie, a także dobrowolności i trwałości opuszczenia tego lokalu przez skarżących oraz działań podejmowanych przez nich w celu ponownego w nim zamieszkania i spowodowany tym błąd w ustaleniach faktycznych,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, iż opuszczeniem miejsca stałego pobytu w rozumieniu tego przepisu jest brak zamieszkiwania przez najemców w lokalu mieszkalnym z powodu uniemożliwienia im swobodnego korzystania z mieszkania.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu zostało wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie koncentrują centrum swoich życiowych interesów pod adresem lokalu, z którego zostali wymeldowani. Bezspornym przy tym był fakt, iż skarżący nie przebywają w miejscu pobytu stałego.

Zdaniem Sądu, wobec poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych o wyprowadzeniu się skarżących z przedmiotowego lokalu (co potwierdzili skarżący), zasadnym było przyjęcie, że skarżący opuścili świadomie miejsce pobytu stałego. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie wykazali okoliczności przeciwnych w zakresie dobrowolności tego opuszczenia. Skarżący, poza swoimi twierdzeniami, nie przedstawili na okoliczności przeciwne, niż ustalone przez organy w toku postępowania, żadnych dowodów. Natomiast materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracyjne nie pozwala na uznanie, iż opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego. Skarżący powoływali się na liczne postępowania przed sądem powszechnym, które to, zdaniem skarżących, miały potwierdzać, iż dochodzili na drodze sądowej ochrony swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Według Sądu, skarżący nie wykazali jednak, aby podejmowali jakiekolwiek działania faktyczne lub prawne podejmowane właśnie w celu przywrócenia im posiadania przedmiotowego lokalu i mające na celu umożliwienie im ponownego w nim zamieszkania. Powoływane postępowania, na co wskazują również sami skarżący, nie dotyczą ochrony ich uprawnień do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, ich przedmiotem była bowiem eksmisja czy też podwyżka czynszu i ochrona korzystania w lokalu z bieżącej wody. Tym samym całokształt zachowania skarżących daje podstawy do przyjęcia, że dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuścili dobrowolnie, a lokal, w którym byli zameldowani, przestał być miejscem koncentracji ich interesów życiowych.

Sąd podkreślił, iż dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego nie w każdym przypadku wykazanie zaistnienia przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez daną osobę nie nastąpiło wbrew jej woli. Zdaniem Sądu, trudno uwzględniać tę przesłankę, gdy opuszczenie przez daną osobę lokalu następuje na skutek okoliczności obiektywnych, jakimi są zły stan techniczny budynku i wykonywanie w nim remontu w sposób uniemożliwiający zamieszkiwanie.

Sąd zaznaczył, że ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, jak argumentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2014 r., sygn. II OSK 644/13, nie może być oparta na dosłownym rozumieniu pojęcia "trwały" i być interpretowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi. Skarżący sami wskazali, iż nie przebywają pod adresem stałego zameldowania, co oznacza, że na chwilę obecną trwale zerwali więzi z tym miejscem. Ustalenie to jest tym bardziej trafne, iż nie jest w ogóle kwestionowana przez skarżących okoliczność, iż opuścili miejsce zameldowania i obecnie koncentrują swoje sprawy życiowe w innym miejscu.

Także deklarowany w skardze zamiar powrotu skarżących do przedmiotowego lokalu nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Zamiar ten ma bowiem jedynie charakter werbalny. Nie jest możliwa jego realizacja w sytuacji, w której skarżący nie legitymują się tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. W sprawie ustalono, że doszło do wypowiedzenia najmu, a skuteczność tego wypowiedzenia dotychczas nie została przez skarżących w żaden sposób zakwestionowana. Zarówno organy rozpatrujące sprawę, jak i sąd administracyjny, nie mają kompetencji do dokonywania oceny legalności czy też skuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu. Pomimo zatem deklarowanej przez skarżących chęci powrotu, z uwagi na wypowiedzenie umowy najmu, a także fakt, iż lokal nr [...] w ogóle nie istnieje, powrót ten w realiach rozpatrywanej sprawy nie jest możliwy. Utrzymanie zameldowania skarżących w przedmiotowym lokalu sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, a skoro skarżący nie mają również obecnie realnych możliwości powrotu do lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej.

Sąd podkreślił, iż w judykaturze wskazuje się, że organy właściwe w sprawach ewidencji ludności winny podejmować wszelkie działania w celu zapewnienia zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania. Chodzi o to, by dane te odpowiadały stanowi faktycznemu i nie tworzyły fikcji meldunkowej. Decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Skoro skarżący faktycznie nie zamieszkują w lokalu, który także nie nadaje się do zamieszkania, to dalsze utrzymywanie ich zamieszkania w lokalu przy ul. K. [...] w Krakowie oznaczałoby sankcjonowanie fikcji meldunkowej.

Reasumując, zdaniem Sądu, materiał dowodowy został zgromadzony w niniejszej sprawie w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie sprawy, a organy orzekające wyprowadziły z niego prawidłowe wnioski. W ocenie Sądu, organ I instancji, jak i organ II instancji, prawidłowo ustaliły, że opuszczenie przez skarżących miejsca zameldowania na pobyt stały miało charakter dobrowolny oraz trwały.

Organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły reguł postępowania dowodowego, określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Postępowanie wyjaśniające zostało przez organy przeprowadzone w sposób prawidłowy, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, uzasadnienie decyzji jest przekonywujące i nie narusza art. 107 § 3 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli U. S. i A. S.. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili:

1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na przyjęciu, że opuszczeniem miejsca stałego pobytu w rozumieniu tego przepisu jest brak zamieszkiwania przez najemców w lokalu mieszkalnym z powodu uniemożliwienia im swobodnego korzystania z mieszkania, w tym m.in. przez wymianę zamków nie dającą możliwości wejścia do budynku oraz opróżnienia bez wiedzy i zgody najemców z rzeczy zajmowany przez nich lokal, mimo że nie zapadł wyrok orzekający eksmisję najemców, a zatem nie było podstaw do wyprowadzenia najemców oraz rzeczy należących do nich z przedmiotowej nieruchomości,

2) naruszenie prawa procesowego, to jest:

a. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń dotyczących istnienia bądź nieistnienia stosunku najmu skarżących w stosunku do lokalu mieszkalnego przy ul. K. [...] w Krakowie i poprzestanie jedynie na ogólnym sformułowaniu, że "doszło do wypowiedzenia najmu, a skuteczność tego wypowiedzenia dotychczas nie została przez skarżących w żaden sposób zakwestionowana' ,

b. nieuwzględnienie naruszenia przez organy administracyjne obu instancji art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności w zakresie dotyczącym istnienia stosunku najmu skarżących w stosunku do lokalu mieszkalnego przy ul. K. [...] w Krakowie, a także dobrowolności i trwałości opuszczenia przez skarżących lokalu przy ul. K. [...] w Krakowie oraz działań podejmowanych przez skarżących w celu ponownego zamieszkania w tym lokalu i spowodowany tym błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżącym została skutecznie wypowiedziana umowa najmu, a także, że Pani U. S. i Pan A. S. w sposób dobrowolny i trwały opuścili lokal przy ul. K. [...] w Krakowie i nie podjęli żadnych skutecznych działań, aby ponownie zamieszkać w tym lokalu.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [...] Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w Krakowie wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Pismem z dnia 4 września 2018 r. pełnomocnik wnoszących kasację złożył wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zawiadomieniem z dnia 27 lipca 2021 r. poinformowano strony o ograniczeniach w orzekaniu wynikających z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.). Poinformowano także o zmianie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090).

Pismem z dnia 6 sierpnia 2021 r. pełnomocnik wnoszących kasację oświadczył, że skarżący kasacyjnie zrzekają się rozprawy. Jednocześnie oświadczył, że w przypadku zażądania rozprawy przez pozostałe strony, prosi o umożliwienie mu udziału w rozprawie zdalnej. Podał adres elektroniczny umożliwiający odbiór korespondencji przy wykorzystaniu platformy ePUAP. Dodał, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2021 r. pełnomocnik uczestnika poinformował, że [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedziba w Krakowie uległa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i działa obecnie pod firmą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie. Ponowił wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że to detektyw ustalił faktyczne miejsce przebywania A. i U. S. i przygotował stosowny raport, który został wykorzystany przez uczestnika w Sądzie. Dodał, że budynek przeszedł generalny remont. Przedmiotowego lokalu już nie ma, powstały z niego trzy inne lokale. Układ mieszkań i numeracja zostały zmienione, a lokale są wynajęte. Wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów (wyrok SR w Krakowie i wyrok SO w Krakowie, oświadczenie architekta) i ze zdjęć.

Zarządzeniem z dnia 4 października 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne.

W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji poczynił ustalenia faktyczne odnoszące się do wypowiedzenia stosunku najmu spornego lokalu. Dodać trzeba, że znaczenie zobowiązaniowego tytułu prawnego do lokalu w postaci umowy najmu zostało przez Sąd pierwszej instancji rozważone na tle przesłanek wymeldowania zawartych w art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Niezależnie od odnotowania czynności prawnej w postaci wypowiedzenia umowy najmu lokalu, a także przedstawienia ustaleń w zakresie stanu postępowań sądowych w tym zakresie, Sąd pierwszej instancji podał podstawę prawną rozstrzygnięcia i ją wyjaśnił. To wyjaśnienie wskazuje zaś wyraźnie na stanowisko Sądu, według którego, podstawową okolicznością związaną z przesłankami z art. 35 jest faktyczne przebywanie w lokalu pod określonym adresem.

Ocena skarżących, że ustalenie Sądu i stanowisko w tym zakresie, tj. co do znaczenia umowy najmu lokalu nie są prawidłowe, jest kwestią merytorycznej prawidłowości wyroku, a ta nie może być skutecznie podważona w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. nieuwzględnienie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Sąd pierwszej instancji zaaprobował ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracyjne. W świetle tych ustaleń jest niewątpliwe, że skarżący w dacie złożenia wniosku o wymeldowanie nie przebywali w miejscu zameldowania z zamiarem stałego pobytu, po tym, jak opuścili lokal nr [...] przy ul. K. [...] w Krakowie w grudniu 2015 r. Wówczas przeprowadzili się do nabytego w dniu 10 grudnia 2014 r. lokalu przy ul. [...] [...] w Krakowie, w odniesieniu do którego uzyskali prawo bezpłatnego i dożywotniego użytkowania nieruchomości, w którym skoncentrowali swoje życiowe interesy.

Oceny tej nie podważa pozostawienie w lokalu nr [...] części przedmiotów wyposażenia domowego. Zarówno remont lokalu, jak i przewiezienie tych pozostałych przedmiotów do magazynu odbyły się w kilka miesięcy po opuszczeniu lokalu nr [...] . W tym okresie skarżący nie podjęli skutecznej próby powrotu do lokalu. Z żadnych dowodów nie wynika aby wyprowadzenie się nosiło znamiona przymusowego lub tymczasowego. Jak trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji, za taką próbę odzyskania posiadania lokalu nie może być uznane kwestionowanie braku dostępu do instalacji wodnej.

Dokonane na podstawie dowodu z oględzin, dowodów z zeznań świadków, a także dowodów z dokumentów ustalenia, w zakresie daty przeprowadzki w grudniu 2015 r., nie zostały podważone przez skarżących.

Niezależnie od treści zarzutu skupiającego się na art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., konieczne jest spostrzeżenie, że skarżący nie wykazali aby dokonując ustaleń faktycznych na podstawie zebranego materiału dowodowego organy naruszyły zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.).

Odniesienie się do szczegółowych okoliczności podanych przez skarżących, jako tych, co do których miało dojść do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., rozpocząć można od zarzutu zaniechania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie dotyczącym stosunku najmu.

Do uwag zawartych w tej mierze, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., dodać można, że kwestia stosunku zobowiązaniowego, z uwagi na treść przesłanek z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, w niniejszej sprawie nie ma przesądzającego znaczenia. Niezależnie od tego podkreślić trzeba, że Sąd pierwszej instancji ustalił przebieg czynności prawnych i procesowych związanych ze sporem na tle stosunku najmu. Ograniczenie się do stwierdzenia, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji pozostawało w obrocie prawnym, niewyeliminowane przez orzeczenie sądowe, wypowiedzenie stosunku najmu, nie narusza art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Ocena materialnoprawna wykraczająca poza odnotowanie tego wypowiedzenia i brak orzeczenia sądowego, nie należy natomiast do organów administracji i sądu administracyjnego.

W zakresie dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca stałego pobytu Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że przedmiot postępowań sądowych na które powołują się skarżący (wysokość czynszu, eksmisja, przywrócenie dopływu wody do lokalu) oraz całokształt zachowania skarżących, dają podstawy do przyjęcia, że dotychczasowe miejsce pobytu opuścili dobrowolnie, a lokal w którym byli zameldowani przestał być miejscem koncentracji ich interesów życiowych.

Nie jest skuteczny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych Sąd pierwszej instancji nie dokonał wykładni wskazanej w opisie naruszenia.

Najpierw przypomnieć trzeba utrwalony pogląd, według którego poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie kwestionować ustaleń faktycznych. Okoliczności podane w opisie naruszenia analizowanego zarzutu nie zostały przyjęte przez Sąd pierwszej instancji jako stan faktyczny stanowiący podstawę orzekania.

Sąd pierwszej instancji nie wyłożył normy art. 35 w ten sposób, że opuszczeniem miejsca pobytu stałego przez najemców jest "brak zamieszkiwania spowodowany uniemożliwieniem im swobodnego korzystania z mieszkania". Sąd zaaprobował przecież ustalenia i ocenę przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z ustaleń tych wynika zaś, że wyprowadzenie się skarżących z lokalu nr [...] przy ulicy K. [...] było rezultatem skoncentrowania swojego centrum życiowego pod innym adresem, w innym lokalu na terenie Krakowa.

Jest oczywiste, że do tej przeprowadzki doszło w warunkach trwającego przez pewien czas konfliktu pomiędzy skarżącymi a właścicielem budynku, dążącym do przeprowadzenia remontu. Z ustaleń organów nie wynika jednak, aby w stosunku do skarżących zastosowano przymus. Wymiana zamków, o której mowa w analizowanym zarzucie materialnym, a także opróżnienie lokalu nr [...] z pozostawionych w grudniu 2015 r. rzeczy, miały miejsce w sytuacji, w której skarżący od kilku miesięcy nie przebywali w lokalu nr [...] przy ul. K. [...] . Po opuszczeniu tego lokalu i przeprowadzce do lokalu mieszkalnego przy ulicy Łuczyńskiego 12 w Krakowie, a także urządzeniu w tym mieszkaniu swego centrum życiowego, wspomniane okoliczności miały już charakter sporu co do uprawnień i obowiązków stron stosunku najmu.

Pamiętając o charakterze zameldowania należy podkreślić, że spory o charakterze cywilnoprawnym nie mają istotnego znaczenia w ocenie zaistnienia materialnoprawnej przesłanki z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, determinującej, wraz z definicją zawartą w art. 25 ust. 1, charakter zameldowania jako potwierdzenia faktycznego pobytu pod określonym adresem.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Przepisy art. 204 pkt 1 i 2 P.p.s.a., normujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie zawierają podstawy prawnej do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego, który nie był stroną skarżącą przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Z tego powodu wniosek uczestnika o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony.