Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 4/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1 pkt 4 w z. z art. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 130a ust. 10h
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty P. z dnia 5 stycznia 2021 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P. w sprawie o rozliczenie kosztów i wynagrodzenia za parkowanie oraz odbiór pojazdu na parkingu depozytowym postanawia: wskazać Starostę P. jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy.


UZASADNIENIE

Pismem z 5 stycznia 2021 r. Starosta P., na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) oraz art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.), wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w P., w przedmiocie rozliczenia kosztów i wynagrodzenia za parkowanie oraz odbiór pojazdu marki FSO POLONEZ o nr rej. [...], nr VIN: [...] z parkingu depozytowego [...].

W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że wskazany wyżej pojazd, na podstawie zlecenia holowania wydanego przez policjantów Komendy Powiatowej Policji w P., został odholowany na parking depozytowy firmy [...] w K. przy ul. W. [...], prowadzony przez R. S. Podstawę zlecenia stanowił art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 110; dalej: p.r.d.).

[...] maja 2007 r. Komenda Powiatowa Policji w P. wydała protokół tymczasowego zajęcia omawianego samochodu, będącego własnością W. Z., a potem oddano rzecz na przechowanie J. Z. Następnie Prokuratura Rejonowa w P. wydała akt oskarżenia przeciwko kierowcy pojazdu oraz postanowienie o zabezpieczeniu świadczenia na mieniu podejrzanego na rzecz Skarbu Państwa przez zajęcie omawianego pojazdu. Właściciel nie odebrał pojazdu z parkingu [...], mimo otrzymanego z policji zezwolenia, po uiszczeniu należności za jego holowanie i parkowanie. Pojazd do dzisiaj znajduje się na parkingu i generuje koszty przechowywania.

Sąd Rejonowy dla W. w W. [...] postanowieniem z [...] października 2017 r. postanowił uchylić zabezpieczenie majątkowe w postaci spornego pojazdu oraz zasądził jego zwrot skazanemu W. Z. Komenda Powiatowa Policji w P. zwróciła się z zapytaniem do tego Sądu, kto i w jakim okresie ponosi koszty holowania i przechowywania pojazdu na parkingu. Sąd poinformował, że pojazd został oddany na przechowywanie J. Z. i sąd nie ponosi kosztów jego przechowywania na parkingu. W załączeniu sąd przekazał pismo wysłane do J. i W. Z. informujące, że pojazd po zatrzymaniu na parkingu został przekazany na przechowywanie J. Z., jednocześnie sąd zobowiązał ją do przedstawiania pojazdu na każde żądanie Sądu lub Prokuratury. Prokuratura poinformowała, że procedura karna nie przewiduje zrzeczenia się własności przez właściciela na rzecz Skarbu Państwa.

Wydział Dochodzeniowo-Śledczy Komendy Powiatowej Policji w P. pismem z [...] września 2019 r. przekazał całą dokumentację do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w P., w celu wystąpienia z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu P.

Starostwo Powiatowe w P. Wydział Komunikacji i Transportu pismem z [...] września 2019 r. przekazało - na podstawie art. 65 k.p.a. - całą dokumentację Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P., w celu rozpatrzenia sprawy, jako "niepodjętego depozytu".

[...] października 2019 r. do Starostwa Powiatowego w P. wpłynęło pismo właściciela parkingu [...] – R. S., w którym wezwał do zakończenia sprawy, tj. odbioru pojazdu z parkingu i rozliczenia kosztów jego przechowywania. W piśmie zwrócił się z prośbą o przesłanie całej dokumentacji w tej sprawie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P.

Starostwo poinformowało właściciela parkingu tego samego dnia o przekazaniu dokumentacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. pismem z [...] listopada 2020 r., zwrócił Staroście P. - wniosek wraz z otrzymaną dokumentacją sprawy pojazdu uznając ten organ, jako właściwy do jego rozpoznania.

Starosta P. z tym stanowiskiem się nie zgodził, wskazując, że nie może zastosować art. 130a p.r.d., ponieważ wszystkie wykonane czynności w sprawie przez policjantów, sądy oraz prokuraturę były wykonane z pojazdem jako depozytem. W sprawie "niepodjętego depozytu" organem właściwym do załatwienia sprawy, tj. odbioru pojazdu z parkingu oraz rozliczenia kosztów jego parkowania jest zaś Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o wskazanie Starosty P. jako organu właściwego do załatwienia sprawy.

Zdaniem Naczelnika, podstawa prawna zlecenia odholowania spornego pojazdu na parking depozytowy wskazuje, że - wbrew twierdzeniom Starosty P. - pojazd ten nie stanowił depozytu w rozumieniu ustawy z 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537) i nie może być w tym trybie likwidowany.

Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] listopada 2020 r. wynika, że wezwanie do odbioru i zapłaty za przechowywanie pojazdu zostało złożone w [...] listopada 2017 r., a zatem postępowanie w sprawie rozliczenia kosztów parkowania zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a p.r.d. i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.

Organ zwrócił uwagę, że ustawa nowelizująca w przepisach przejściowych jednoznacznie nie wskazała, który z organów ma prowadzić postępowanie likwidacyjne oraz pokrywać koszty za przechowywanie pojazdu w przypadku przejęcia ruchomości przed zmianą przepisów. Z treści norm zawartych w ustawie z 22 lipca 2010 r., które mają charakter przepisów prawa przejściowego wynika, że sprawy, o których mowa w art. 130a p.r.d., poddane zostały reżimowi ustawy w jej znowelizowanym brzmieniu. Natomiast w zakresie w jakim ustawodawca nie uregulował przepisów intertemporalnych w przepisach nowelizujących należy stosować zasady ogólne z których wynika, że jeżeli w przepisach przejściowych brak jest wyraźnych wskazań co do konieczności stosowania prawa poprzednio obowiązującego, to stosuje się prawo obecnie obowiązujące.

Mając na względzie powyższe okoliczności należy zdaniem Naczelnika stwierdzić, że w obowiązujących stanie prawnym urząd skarbowy nie ma upoważnienia ani podstaw prawnych do podejmowania działań w sprawach nieodebranych pojazdów usuniętych z drogi oraz rozliczania kosztów związanych z ich prowadzeniem. Tym samym właściwym organem do przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego pojazdu marki FSO Polonez nr rej [...] oraz rozliczenia kosztów parkowania i wynagrodzenia za dozór a także ich wypłacenia, jest Starosta P.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 4 tej ustawy z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie zaistniały spór jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy w przedmiocie rozliczenia kosztów i wynagrodzenia za parkowanie oraz odbiór pojazdu z parkingu depozytowego [...]. Żaden z pozostających w sporze organów - Starosta P. i Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. - nie uznaje się bowiem za właściwy do rozpoznania wniosku zainteresowanego w powyższym zakresie.

Rozstrzygnięcie tego sporu wymaga wskazania, że zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i cytowanej ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej 4 września 2010 r. ustawę – Prawo o ruchu drogowym. W ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h p.r.d., o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zgodnie z tym przepisem, decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach z 17 lipca 2012 r., I OW 95/12, z 13 lipca 2012 r., I OW 93/12, z 12 maja 2017 r. I OW 39/17, który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.

Organy skarbowe na mocy ww. przepisów utraciły zatem prawo do orzekania w spawach dotyczących kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Ustawodawca w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h p.r.d. przypisał obowiązki związane z wszczęciem i przeprowadzeniem postępowania likwidacyjnego oraz rozliczeniem ww. kosztów starostom.

W tym stanie rzeczy - w świetle przedstawionych argumentów oraz okoliczności wynikających z akt sprawy - za w pełni uzasadnione trzeba uznać twierdzenie, że organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Starosta P.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.