Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 139/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107  par.3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 roku sprawy ze skargi B. M. – opiekuna prawnego I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2014 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2014 roku Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu wniosku I. M., reprezentowanego przez opiekuna prawnego B. M., Prezydent Miasta P., decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego określonym w decyzjach:

- z dnia [...] 2009 r., nr [...] (okres świadczeniowy 2008/2009) na kwotę 5.667,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty,

- z dnia [...] 2011 r. nr [...] (okres świadczeniowy 2009/2010) na kwotę 4.950,00zł wraz z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego były wypłacane na dzieci I. M. i B. M. - J., B., A. i V. w okresach świadczeniowych 2008/2009 oraz 2009/2010. Ze względu na toczącą się egzekucję komorniczą oraz dokonywane wpłaty na dzień wydania niniejszej decyzji do zwrotu pozostała kwota 9.195,90 zł oraz odsetki w wys. 5.836,20 zł - łącznie 15.032,10 zł.

Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, wraz z ustawowymi odsetkami. Z kolei w myśl art. 30 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Organ wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dłużnik alimentacyjny I. M. ma obecnie 53 lata. Jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a jego żona B. M. jest jego opiekunem prawnym. I. M. mieszka razem z żoną oraz dziećmi w mieszkaniu swojej teściowej M. K., przy ul. D. [...] w P.. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., w którym stwierdzono, że jest niezdolny do pracy. W orzeczeniu wskazano, że wydano je do 30 marca 2019 r. Z oświadczenia B. M. wynika, że z opieki społecznej otrzymuje zasiłek stały w wys. 106,64 zł oraz zasiłek okresowy w wys. 266,57zł miesięcznie. Na zajmowany lokal mieszkalny rodzina otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 719,31 zł miesięcznie, przyznany na okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Gospodarstwo domowe I. M. liczy 7 osób. Teściowa Pana I. M. - M. K. ma 77 lat, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.079,00 zł brutto. B. M. pracuje w Muzeum Narodowym w P. i w miesiącu maju 2014 r. jej dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania oraz składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe) wyniósł 1.581,89 zł. Córka J. ma 20 lat, studiuje na [...] , otrzymuje stypendium socjalne w wysokości 450,00 zł miesięcznie. Syn Bogusz ma 19 lat, uczy się w technikum, syn A. ma 14 lat, uczy się w gimnazjum, córka Violetta ma 30 lat, pracuje na umowę zlecenie i w miesiącu maju 2014 r. zarobiła 1.000,00 zł. Na synów A. i B. są wypłacane świadczenia rodzinne w łącznej wysokości 221,00 zł miesięcznie. Organ ustalił, iż łączny dochód wykazany we wniosku o dodatek mieszkaniowy (za okres 3 miesięcy: marzec, kwiecień, maj 2014 r.) wyniósł 11.275,70 zł, co stanowi 536,93 zł miesięcznie na 1 członka gospodarstwa domowego. Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą miesięcznie: czynsz 566,70 zł, zimna woda 122,08 zł, ścieki 166,32 zł, wywóz nieczystości stałych 67,20 zł - co stanowi łącznie 922,30 zł. Na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania rodzina otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 719,31 zł miesięcznie. W okresie od marca 2014 r. do maja 2014 r wysokość wypłaconych dodatków z opieki społecznej wyniosła 1.898,47 zł. Dodatek mieszkaniowy oraz zasiłki z opieki społecznej nie były wliczane do dochodu gospodarstwa domowego dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego. Wszystkie wykazane dochody przekraczają kryterium dochodowe uprawniające do wsparcia ze środków z pomocy społecznej (obecnie 456,00 zł netto).

Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta P. zauważył, iż decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ może, ale nie musi udzielić ulgi, jednak decyzja wydana w tym trybie nie może być dowolna. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że w zakresie udzielanych ulg powinno się brać pod uwagę sytuację dochodową i rodzinną osoby zobowiązanej, ale nie wskazuje okoliczności, które obligowałyby do ich udzielenia. Według organu dopóki istnieją niewykorzystane możliwości wyegzekwowania należności, polegające na możliwości uzyskiwania jakichkolwiek środków finansowych, dopóty ich umorzenie przed wyczerpaniem tych możliwości byłoby nieuzasadnione

Sytuacji I. M. nie można uznać za wyjątkową, uzasadniającą zastosowanie wnioskowanej ulgi i nie można jej zakwalifikować do sytuacji, o której mowa w art. 30 ust. 2 ustawy. Fakt ubezwłasnowolnienia I. M. oraz brak dochodów, nie czyni jego sytuacji wyjątkowej, nadzwyczajnej na tle innych dłużników alimentacyjnych. Powołując się na doświadczenie życiowe można stwierdzić, że osoby będące w podobnej sytuacji, dotknięte różnymi schorzeniami, mają również możliwość świadczenia pracy i uzyskiwania dochodów. Organ zauważył przy tym, iż niepełnosprawność I. M. została orzeczona na czas określony, do dnia 30 marca 2019 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. M. występująca jako opiekun prawny I. M. podniosła, iż jej mąż jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, która nie ma możliwości podjęcia pracy. Wymaga stałej opieki i nie może podjąć pracy, nikt od wielu lat nie chce go zatrudnić z uwagi na jego niepełnosprawność. Podniosła także, iż wraz z jej mamą oraz córkami V. i J. nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Stwierdziła, iż z jej pensji utrzymuje pięć osób, w tym niepełnosprawnego męża.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji, po przytoczeniu ustaleń dokonanych w sprawie przez organ I instancji i dotyczących sytuacji rodzinnej oraz dochodowej I. M., Kolegium stwierdziło, iż podziela argumentację podniesioną przez Prezydenta Miasta P. Umorzenie należności dłużnika z tytułu świadczeń alimentacyjnych powoduje przerzucenie odpowiedzialności za zadłużenia z osób do tego zobowiązanych na ogół społeczeństwa, co jest sprzeczne z interesem społecznym. Dlatego też umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego należy traktować jako sytuację wyjątkową, a organ powinien najpierw zbadać - na wniosek opiekuna prawnego dłużnika alimentacyjnego - możliwość rozłożenia takiego zadłużenia wraz z kwotą odsetek ustawowych w części lub całości na raty, czy też możliwość odroczenia terminu płatności należności dłużnika alimentacyjnego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła B. M. jako opiekun prawny I. M. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 9, 10 § 1, 77 § 1, 80, a także art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dogłębnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zwłaszcza sytuacji osobistej i materialnej I. M. z punktu widzenia nie tylko rzeczywistych środków utrzymania, jakimi dysponuje on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a nie jedynie wspólnie zamieszkujące, jak również oparcie ustaleń faktycznych w tym zakresie jedynie na danych, które w chwili wydawania decyzji nie były aktualne, a w konsekwencji nie odzwierciedlały rzeczywistej sytuacji majątkowej odwołującego. Zarzucono, iż organ odwoławczy nie wziął w szczególności pod uwagę i w ogóle nie odniósł się do zarzutów i wyjaśnień dotyczących prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego przez p. Mariannę K., a także szczególnej sytuacji osobistej i zdrowotnej tej osoby, która nie jest w stanie z emerytury pokryć swoich własnych potrzeb, jak i aktualnej sytuacji materialnej córek odwołującego, tj. V. M. i J. M., których dochody wskazane w uzasadnieniu decyzji nie są aktualne i w trakcie wydawania decyzji nie mogły być brane pod uwagę (córka J. nie otrzymuje obecnie stypendium w kwocie 350 zł, a nie 450 zł, zaś w trakcie wydawania decyzji nie otrzymywała żadnego stypendium, dochody córki V. są niższe aniżeli przyjęte przez organy orzekające i są nieregularne, np. w grudniu 2014 r. córka nie osiągnęła żadnych dochodów), co w konsekwencji prowadzi do przyjęcia, iż miesięczny dochód na osobę pozostającą w gospodarstwie domowym ze skarżącym wynosi nie więcej niż 450 zł na osobę. Ponadto organ nie uwzględnił szczególnej sytuacji zdrowotnej odwołującego, opartej na dokumentacji medycznej oraz pozostałej dokumentacji potwierdzającej zły stan zdrowia skarżącego, pod kątem istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie w niniejszej sprawie dobrodziejstwa z przepisu art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ administracyjny nie uwzględnił również w sposób wyczerpujący słusznego interesu strony w relacji do interesu ogólnego, jak również jego sytuacji osobistej i materialnej oraz nie uwzględnił innych istotnych dla sprawy okoliczności, w tym bezskuteczności prowadzonego względem skarżącego postępowania egzekucyjnego oraz zasad doświadczenia życiowego w kontekście relacji pomiędzy dochodem na członka rodziny a kosztami utrzymania z uwzględnieniem uwarunkowań społecznych i gospodarczych. Organy administracyjne nie wzięły również pod uwagę faktu, iż skarżący został uznany przez lekarza orzecznika ZUS za osobę całkowicie niezdolną do pracy, co praktycznie przekreśla jego szanse na znalezienie jakiegokolwiek zatrudnienia, a także faktu, iż nie może uzyskać jakiegokolwiek świadczenia z ubezpieczeń społecznych.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z przepisem art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. Z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.) organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Przywołana wyżej norma prawna nie pozostawia wątpliwości, iż decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak dowolności. Wręcz przeciwnie - działanie organu doznaje ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie ram w konkretnej kategorii spraw, a także postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., której emanacją w postępowaniu dowodowym są przepisy art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Reasumując obowiązkiem organów orzekających w niniejszej sprawie było zbadanie i rozpatrzenie, w kontekście przesłanek określonych w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy istnieją podstawy do umorzenia wobec skarżącego należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wydanie decyzji o umorzeniu należności alimentacyjnych musi być więc poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony w aspektach sytuacji dochodowej i rodzinnej, a uzasadnienie decyzji zawierać ocenę tej sytuacji. Decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje uznaniowe powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 636/11, Lex nr 1152937). Jak z powyższego wynika, w przypadku uznania administracyjnego decyzja zgodna z prawem powinna być poprzedzona rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, poprawną oceną zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. I OSK 579/06 (dost. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że sposób kontroli sądu administracyjnego decyzji uznaniowej jest nieco odmienny niż w przypadku aktów związanych. Cechuje go bowiem zaniechanie badania merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w przypadku uznania administracyjnego decyzja powinna zawierać ocenę sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego odnoszącą się do chwili rozstrzygania wniosku o umorzenie, a który to pogląd sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.

Kontrola sądu administracyjnego prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności. A zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dopuściły się naruszenia powyżej wskazanych przepisów postępowania poprzez nieustosunkowanie się do podnoszonych przez skarżącego dowodów, a tym samym niezbadanie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Zatem sąd administracyjny badając zgodność z prawem decyzji wydanej w granicach uznania administracyjnego kontroluje jedynie, czy jej wydanie było poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tj. czy organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, a w szczególności – czy zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz czy prawidłowo ocenił, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy poszczególne okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały udowodnione (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Sąd nie wnika natomiast w celowość i słuszność podjętego przez organ rozstrzygnięcia.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1685/07 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wprost wskazujący, że na sytuację dochodową dłużnika składają się nie tylko otrzymywane z różnych tytułów dochody, ale także i inne okoliczności - stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Są to kwestie istotne, bowiem działając w ramach uznania administracyjnego, organ winien rozważyć, czy sytuacja dłużnika zmusza go rzeczywiście do wystąpienia o umorzenie długu i umorzenie to uzasadnia, czy też nie czyni on żadnych starań, aby dług spłacić, choć mógłby tego dokonać. Z kolei na sytuację rodzinną dłużnika składa się ustalenie, czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz.

Orzekające w niniejszej sprawie organy w sposób zbyt powierzchowny dokonały analizy sytuacji materialnej i życiowej, w tym w szczególności rodzinnej I. M.

Podkreślić przy tym należy, iż bardzo lakoniczne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie zawiera jakichkolwiek własnych rozważań tego organu odnośnie sytuacji dochodowej i rodzinnej I. M., ograniczając się w tym zakresie do stwierdzenia, że organ odwoławczy po szczegółowej analizie akt sprawy oraz odwołania uznał, iż decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia 4 sierpnia 2014 r. w ustalonym stanie faktycznym i prawnym jest zgodna z prawem.

W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano źródła dochodów uzyskiwanych przez członków gospodarstwa domowego I. M. oraz wyjaśniono, że wszystkie wykazane dochody rozpatrywane łącznie przekraczają kryterium dochodowe dochodu na osobę w rodzinie uprawniające do wsparcia ze środków pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu konstrukcja uzasadnień decyzji organów obu instancji powoduje, iż nie poddają się one kontroli, albowiem są one niewyczerpujące.

W szczególności brak jest w nich oceny okoliczności dotyczących aktualnej sytuacji materialnej i zdrowotnej I. M. i ich wpływu na zdolność regulowania przez niego zobowiązań. Podkreślić bowiem trzeba, iż jak wynika z ustaleń organu I instancji, skarżący I. M. ma 53 lata, jest całkowicie ubezwłasnowolniony, a nadto jest osobą niepracującą i legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności i niezdolności do pracy do 30 marca 2019 r. Organy obu instancji nie wskazały tymczasem na jakiekolwiek realne przesłanki, iż po tej dacie skarżący uzyska zdolność do podjęcia pracy, a nawet jeżeli ją uzyska to, że istnieją realne i duże szanse do zdobycia przez niego zatrudnienia na lokalnym rynku pracy. Zresztą, zdaniem Sądu, ocena taka przy tak wielu niewiadomych jakimi jest stan zdrowia skarżącego w przyszłości oraz warunki na lokalnym rynku pracy jakie będą występować za kilkadziesiąt miesięcy jest bardzo trudna, a wręcz niemal niemożliwa. W tej sytuacji twierdzenia organów obu instancji, iż nie można wykluczyć podjęcia przez I. M. zatrudnienia w przyszłości jawią się jako gołosłowne, a jako podstawa dla odmowy umorzenia jako całkowicie arbitralne.

Rozważania organów obu instancji nie zawierają także jakiegokolwiek odniesienia się do specyficznych realiów kontrolowanej sprawy.

Zauważyć bowiem należy, iż z materiału dowodowego zebranego przez organy administracji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż I. M. nie uzyskuje samodzielnie jakichkolwiek przychodów, jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i pozostaje na utrzymaniu pozostałych członków rodziny. To również dochody pozostałych członków rodziny stanowiły jedyną podstawę dla ustalenia wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie zobowiązanego. Wysokość tego dochodu uzasadniała zaś zdaniem organów odmowę umorzenia należności przypadających od I. M. z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami. Istotne znaczenie dla sprawy ma także zupełnie pominięta w rozważaniach organów okoliczność, iż osoby, nam rzecz których wypłacono świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to czwórka dzieci I. M.. Dochody dwójki, spośród tych dzieci aktualne wnoszone są do wspólnego gospodarstwa domowego i posłużyły organom dla wykazania, iż dochód na osobę w rodzinie zobowiązanego nie uzasadniania umorzenia należności dłużnika z tytułu wypłaconych świadczeń.

Organy w żaden sposób nie odniosły się zatem do okoliczności, iż wobec nieuiszczania przez I. M. należnych alimentów na rzecz dzieci udzielono tymże dzieciom pomocy z funduszu alimentacyjnego poprzez przyznanie odpowiedniego świadczenia na rzecz dzieci ich matce B. M., a obecnie oczekuje się, iż chory, niezdolny do pracy i nie osiągający jakichkolwiek dochodów I. M., który pozostaje członkiem wspólnego gospodarstwa domowego obejmującego co najmniej jego żonę i czwórkę dzieci, będzie w stanie spłacać te należności w oparciu o dochody uzyskiwane przez żonę, samodzielnie utrzymującą się dorosłą córkę V. M. i stypendium socjalne studiującej J. M. oraz kosztem nakładów na bieżące utrzymanie tych osób oraz uczących się jeszcze J. M., B. M. i małoletniego A. M..

Tym samym, w świetle przesłanek określonych w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów braki w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, a także w uzasadnieniach decyzji organów I i II instancji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nie zawiera także jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów strony podnoszonych w odwołaniu, a dotyczących poczynienia przez organ I instancji wadliwych, w ocenie odwołującego się, ustaleń faktycznych odnośnie liczby osób prowadzących z I. M. wspólne gospodarstwo domowe i błędnego zaliczenia do kręgu tych osób jego teściowej M. K. i córki V. M. oraz błędnego ustalenia przychodów uzyskiwanych przez pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym córkę J. M., co stanowiło również samoistną i oczywistą obrazę przepisów postępowania - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., mogącą niewątpliwie mieć wpływ na wynik postępowania drugoinstancyjnego.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę orzekające w niej organy, kierując się przepisem art. 153 p.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną oraz wytyczne Sądu co do dalszego prowadzenia postępowania. W szczególności wszechstronnie zbadają i ocenią zebrany w sprawie materiał dowodowy, weryfikując stanowisko strony co do osób prowadzących z dłużnikiem alimentacyjnym wspólne gospodarstwo domowe i wysokości dochodów uzyskiwanych przez poszczególnych członków tego gospodarstwa oraz uwzględnia posiadane informacje o stanie dochodowym, materialnym i zdrowotnym skarżącego ocenianym na datę orzekania w przedmiocie umorzenia należności.

Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.).