Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 954/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 1 i 2, art. 148 par. 2 i 3, art. 149, art. 28
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 88 ust. 1 i 2 pkt 3, art. 80 ust. 3, art. 6 ust. 2 pkt 8 i 11
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. na podstawie art. 149 §3 i 4 K.p.a. oraz art. 124 K.p.a., art. 125 §1 K.p.a. i art. 126 K.p.a. odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej Właścicieli N. P. [...] w P. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2015 r. zatwierdzającą dokumentację geologiczną "Dokumentacja geologiczno-inżynierska określająca warunki geologiczno-inżynierskie dla projektu oraz budowy budynku mieszkalnego planowanego w P. przy ul. [...], działki nr [...], [...], obręb R., ark. [...]. Organ motywował, że nie zachodzą wskazywane przesłanki do wznowienia postępowania a ponadto, iż wnoszący podanie nie posiada przymiotu strony postępowania.

W zażaleniu z dnia 30 maja 2016 r. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o uchylenie wydanego postanowienia i wznowienie postępowania w sprawie w związku z wydaniem postanowienia z naruszeniem prawa, poprzez rozpoznanie istoty sprawy bez przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego oraz braku wszechstronnego rozpoznania sprawy, błędne ustalenie, że skarżąca nie była stroną i nie posiadała interesu prawnego w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją Prezydenta [...], a także niepowołanie kompletnej podstawy prawnej.

Pismem z dnia [...].08.2016 r. pełnomocnik Inwestora Firma A r. pr. A. L. złożyła odpowiedź na złożone zażalenie, w którym wniosła o utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy. Podnosiła, że stroną postępowania o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej jest jedynie składający wniosek o jej zatwierdzenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] stycznia 2017r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 149 § 2 K.p.a. oraz art. 148 §2 K.p.a. uchyliło w całości postanowienie Prezydent Miasta P. z dnia [...] maja 2016 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji w całości.

Kolegium w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na przepis art. 150 § 1 K.p.a., art. 149 K.p.a. wskazało, że organem właściwym w sprawie jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Zatem Prezydent Miasta P. był organem uprawnionym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej ostateczną decyzją, w sytuacji gdy postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały wskazane w przepisach w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Należy do nich wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jest to przesłanka, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Po myśli art. 148 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), przy czym w przypadku, gdy żądanie oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

Wniesienie przez stronę podania o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 K.p.a. o wznowieniu postępowania właściwy organ rozstrzyga w drodze postanowienia, którego wydanie, w myśl art. 149 § 2 K.p.a., stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Wydanie postanowienia w kwestii wznowienia odbywa się w tzw. fazie wstępnej postępowania, która ma charakter formalny. Na tym etapie organ ocenia, czy wskazane przez stronę przyczyny wznowienia faktycznie wystąpiły. To podlega bowiem ocenie dopiero w dalszej fazie postępowania - w fazie rozpoznawczej, następującej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Czynności podejmowane przed wszczęciem postępowania nie są bowiem czynnościami procesowymi dokonywanymi w ramach postępowania administracyjnego, wobec czego w ich granicach nie mieści się ewentualne prowadzenie postępowania wyjaśniającego w kwestii posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony postępowania. Z tego względu, w razie powoływania się we wniosku o wznowienie na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a jak w niniejszej sprawie, ustalenia w zakresie interesu prawnego Skarżącej i badania jej legitymacji procesowej w sprawie zakończonej ostateczną decyzją mogą być dokonywane dopiero po wznowieniu postępowania, czyli po jego formalnym wszczęciu postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Brak przymiotu strony wnoszącej podanie o wznowienie postępowania administracyjnego stanowi niewątpliwie negatywną przesłankę podmiotową przesądzającą o jego niedopuszczalności, jednakże wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Dotyczy to więc takich sytuacji, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty i wynika wprost z twierdzeń zawartych w podaniu. Jeżeli jednak podmiot składający podanie twierdzi, że posiada przymiot strony i powołuje się na przysługujący mu interes prawny, który w jego odczuciu został naruszony, to nie ma podstaw do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na brak przymiotu strony. Negatywna ocena kwestii posiadania przez wnoszącego podanie o wznowienie przymiotu strony, wobec jego jednoznacznych twierdzeń, że przymiot taki posiada, nie może nastąpić we wstępnej i z natury formalnej fazie postępowania. Ustalenie, czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki, może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, przy zapewnieniu jej udziału w czynnościach tę kwestię wyjaśniających. Rozpoznanie interesu prawnego poza postępowaniem, bez zapewnienia czynnego udziału jednostki, jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego wartością jest prawo do procesu, a zatem prawo do obrony (por. wyrok wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22.04.2015 r. sygn. akt II SA/Bd 48/15).

Organ wskazał, że przytaczane przez Strony obszerne orzecznictwo wskazuje na brak jednolitego poglądu w kwestii etapu badania przesłanki posiadania przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania. Jednakże w analizowanej sprawie Kolegium uznało, iż weryfikacja twierdzeń Wnioskodawcy winna nastąpić w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

W tej sytuacji rozważania organu I instancji dotyczące interesu prawnego Skarżącej w zaskarżonym postanowieniu są niezasadne, a naruszenie prawa w tym zakresie miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w zażaleniu Kolegium wskazało, że zarzuty dotyczące braku wszechstronnego zbadania sprawy zasługują na uwzględnienie jako ściśle związane z uwzględnieniem zarzutu rozpoznania interesu prawnego wnioskodawcy poza postępowaniem. Badaniu podlegać powinno również zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie niniejszego postępowania.

W ocenie Kolegium nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niepowołania kompletnej podstawy prawnej. Powołana podstawa prawna w zaskarżonym postanowieniu umożliwia weryfikację przepisów stanowiących podstawę jego wydania.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł inwestor Firma A wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie postanowienia kasacyjnego, w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki do jego wydania;

2) art. 149 § 1 K.p.a. w zw. z art. 147, art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 28 K.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż negatywna ocena w kwestii posiadania przymiotu strony przez podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 ppsa, nie może nastąpić we wstępnej fazie postępowania, w rezultacie czego nie może skutkować wydaniem postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania;

3) art. 12 K.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady szybkości postępowania na skutek bezzasadnego przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji

W uzasadnieniu Skarżąca odnosząc się stanowiska organu II instancji wskazała, że kategoryczne podejście SKO do kwestii zakresu formalnej weryfikacji wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie znajduje podstaw w treści obowiązujących przepisów i pomija istotną ewolucję poglądów na ten temat, jaka w ostatnim czasie miała miejsce w orzecznictwie i w doktrynie. W świetle uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wydaje się, iż wywód prawny SKO przeprowadziło w oderwaniu od realiów niniejszej sprawy oraz dyrektywy szybkości postępowania.

Skarżąca podkreślała, że uznane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym są poglądy, zgodnie z którymi w razie żądania wznowienia postępowania administracyjnego na tej podstawie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, dopuszczalna jest odmowa wznowienia postępowania w drodze decyzji z tego powodu, że osoba żądająca wznowienia postępowania nie jest stroną, bez potrzeby uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Okoliczność czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania (...). Natomiast, gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu. Jeżeli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 kpa decyzję o odmowie wznowienia postępowania.

Dodatkowo nowelizacja kpa dokonana ustawą z dnia 3 marca 2010 r.- wprowadzająca do kpa art. 61a przemawia za tym aby zmodyfikować dotychczasowe podejście co do momentu, w którym dopuszczalne jest badanie legitymacji podmiotu wnioskującego o wznowienie postępowania. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów kpa, wszczęcie postępowania administracyjnego (tak zwyczajnego jak i nadzwyczajnego) zawsze jest uzależnione od wstępnej oceny czy podmiot występujący z wnioskiem w ogóle posiada legitymację do występowania w charakterze strony postępowania administracyjnego.

W ocenie Skarżącej brak legitymacji procesowej po stronie Wspólnoty jest ewidentny. W takiej sytuacji, jego ocena we wstępnej fazie postępowania jest w pełni uzasadniona zarówno w świetle obowiązujących przepisów jak i wymogów ekonomiki procesowej. Przymiot strony w postępowaniu w zakresie zatwierdzenia Dokumentacji geologiczno-inżynierskiej przysługuje wyłącznie Wnioskodawcy, tj. Firma A bowiem tylko Wnioskodawca ma interes prawny w tym postępowaniu. Żaden przepis prawa materialnego nie wskazuje na prawa i obowiązki, które mogłyby wynikać dla Wspólnoty z zatwierdzenia Dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Dlatego interes Wspólnoty w tym postępowaniu jest najwyżej interesem faktycznym, który nie jest chroniony przepisami kpa. Jedynym podmiotem, dla którego bezpośrednio z decyzji o zatwierdzeniu dokumentacji geologiczno-inżynierskiej wynikają prawa bądź obowiązki jest Skarżąca (Firma A ) jako podmiot wnioskujący o zatwierdzenie dokumentacji.

Skoro wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony a Wspólnota nie jest obiektywnie stroną (i ta okoliczność jest zdaniem Skarżącej oczywista i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego) to w sposób oczywisty nie jest ona legitymowana do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Okoliczność ta została potwierdzona przez Wojewodę W., zdaniem którego w świetle uregulowań rozdziału 2 Dokumentacja geologiczna i informacja geologiczna ustawy Prawo geologiczne i górnicze stroną postępowania o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej jest jedynie składający wniosek o zatwierdzenie dokumentacji, w odróżnieniu do uregulowań art. 80 pgig, który jednoznacznie wskazuje inne niż wnioskodawca strony postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych. Tym samym wszczęcie postępowania w ww. sprawie następuje z wniosku osoby składającej dokumentację do zatwierdzenia i osoba ta jest jedynym podmiotem decyzji zatwierdzającej dokumentację.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie o braku interesu prawnego Wspólnoty jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania w ramach tzw. "czynności wstępnych" było w okolicznościach niniejszej sprawy nie tylko dopuszczalne, ale wręcz pożądane, gdyż uczyniło zadość wymogowi szybkości postępowania. Jednocześnie, przesądzenie na wstępnym etapie sprawy o braku po stronie Wspólnoty legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie odbyło się bez uszczerbku w zakresie wnikliwości zbadania sprawy ponieważ kwestia ta była oczywista.

Zaprezentowany tu pogląd pozostaje również w zgodzie z funkcjonalną wykładnią przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania. Nieuzasadnione jest wszczynanie postępowania tylko po to, by stwierdzić w nim brak interesu prawnego podmiotu, gdy w świetle wszystkich okoliczności sprawy, kwestia ta jest oczywista. Odmienny pogląd nie tylko prowadziłby do nadmiernego formalizmu w postępowaniu przed organami administracji (naruszając tym samym zasadę zaufania), ale również do przedłużenia postępowania w sytuacji, gdy czas ma dla strony istotne znaczenie z punktu widzenia terminu realizacji zamierzonej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia z [...] stycznia 2018r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Działając w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016, poz. 1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone orzeczenie organu administracji odpowiada prawu, zarówno w zakresie norm materialnoprawnych, jak i procedury administracyjnej, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 P.p.s.a. lub art. 151 P.p.s.a. Stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia organu II instancji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że nie zostało one wydane z naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęte zostało postanowienie o uchyleniu w całości postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu co do istoty sprawy. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego należącego do nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, a umożliwiającego wzruszenie decyzji ostatecznych. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydane zostało w oparciu o przepis art. 149 § 1 i 2 K.p.a. i art. 148 § 2 i 3 K.p.a. pomimo wskazania podstawy do jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Tryb rozpoznania takiego wniosku i wznowienie postępowania reguluje art. 149 K.p.a. Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, w ramach którego organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 K.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 K.p.a. Jak stwierdził NSA w wyroku z 7 maja 2013 r., I OSK 2185/11: "Przewidziana dla odmowy wznowienia postępowania forma postanowienia podkreśla formalny charakter tego rozstrzygnięcia, które z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć jedynie do przypadków, gdy podmiot żądający wznowienia postępowania nie powołuje się na interes prawny". W konsekwencji w przypadku wskazania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w kolejnej, rozpoznawczej fazie wznowionego postępowania.

Dokonanie ustaleń pozytywnych w stadium wszczęcia daje podstawę do wydania: 1) postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do podstaw wznowienia, a następnie w razie ustalenia wystąpienia jednej z takich podstaw, do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną; 2) postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przypadku ustalenia niedopuszczalności wznowienia postępowania lub uchybienia terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas, System prawa administracyjnego. Prawo procesowe administracyjne, t. 9, Warszawa 2010, s. 258-259). (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2016 r. II SA/Wr 605/15).

Z powyższych rozważań wynika, że wniesienie podania nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest - jak wskazano wyżej - ustalenie czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości złożenia wniosku. Natomiast to, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły jest dokonaniem oceny merytorycznej, a nie formalnej poprawności wniosku i taką kwestię organ administracji może rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu (wyrok WSA w Olsztynie z 13 lutego 2014 r., II SA/Ol 1143/13; wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2016 r. II SA/Wr 605/15, wyr. WSA w Warszawie z 27 października 2017r. VI SA/Wa 791/17).

Niezależnie od powyższego, Sąd Administracyjny nie kwestionuje przy tym stanowiska, że w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej strony składającej wniosek o wznowienie postępowania, dopuszczane jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia. Oczywistość takiego braku legitymacji nie może jednak być skutkiem uprzedniego przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego. Przypadki takiego oczywistego braku legitymacji mogą być przykładowo związane w istniejącymi regulacjami prawnymi, które ograniczają krąg podmiotów danego postępowania do określonych osób, wykluczając udział innych stron. Wówczas niewątpliwie nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a, albowiem osoby spoza określonego kręgu, skoro nie mogły w nim uczestniczyć, to nie mają podstaw do stawiania zarzutu pominięcia w postępowaniu. Odmowę wszczęcia postępowania o wznowienie z powodu braku legitymacji może także uzasadniać stan faktyczny, w którym wnioskodawca formułuje gołosłowne twierdzenia o swoim interesie prawnym, których weryfikacja nie wymaga postępowania wyjaśniającego i badania akt sprawy.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego Inwestora taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie miała miejsca.

Organ właściwy w sprawie wznowienia przedstawił obszerną argumentację, powołując się na materiał sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w celu zweryfikowania twierdzeń wnioskującej Wspólnoty o przysługującym jej statusie strony. W ten sposób doszło do przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a., możliwego jedynie po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją. W konsekwencji organ I instancji w swoim uzasadnieniu przeprowadził ocenę zebranego materiału pod kątem przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Z przedstawianych rozważań nie wynika przy tym, aby brak przymiotu strony Wspólnoty w sprawie zatwierdzenia dokumentacji geodezyjno-inżynieryjnej wskazanej we wniosku był jednoznaczny i nie wymagał przeprowadzenia czynności wyjaśniających oraz pogłębionej analizy przepisów prawa geologicznego i górniczego w tym zakresie, a tych badań z pewnością nie można było dokonać w pierwszej wstępnej fazie postępowania wznowieniowego.

Z treści jedynie art. 80 ust. 3 ustawy z 9 czerwca 2011r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2017r., poz. 2126 ze zm., dalej "P.g.g.") wynika, że stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych w granicach, których mają być wykonane roboty geologiczne. Natomiast wyniki prac geologicznych, które odróżnić należy od robót geologicznych (art. 6 ust. 2 pkt 8 i 11 P.g.g.) przedstawia się w dokumentacji geologicznej, której rodzaj stanowi dokumentacja geologiczno-inżynierska (art. 88 ust. 1 i 2 pkt 3 P.g.g.). Brak natomiast przepisu, który wprost określałby strony postępowania o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej o jakiej mowa w art. 88 ust. 2 pkt 3 P.g.g., który pozwalałby na stwierdzenie w sposób od razu jednoznaczny i oczywisty, że przymiot strony przysługuje jedynie wnioskodawcy. Jedynie bowiem w przypadku wskazania w przepisie Prawa geologicznego i górniczego osób uprawnionych do złożenia takiego wniosku lub określenia stron takiego szczególnego incydentalnego postępowania można mówić o oczywistym braku legitymacji podmiotów innych niż wnioskodawca, na co powołuje się Skarżący Inwestor.

Powyższe nie oznacza, że ustalenie kręgu podmiotów danego postępowania do określonych osób, wykluczającego udział innych stron, nie jest możliwe w oparciu o analizę treści przepisów Prawa geologicznego i górniczego, jak tego dokonał organ I instancji, ale dopuszczalne było to w kolejnej fazie rozpoznawczej po wznowieniu postępowania w sprawie zatwierdzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie jest uprawniony do merytorycznej oceny, czy Wspólnota rzeczywiście posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o zatwierdzenie dokumentacji geodezyjno-inżynierskiej, co będzie przedmiotem ewentualnej kontroli sądowej decyzji organów wydanej po wznowieniu postępowania. Zauważyć przy tym należy, że Prezydent Miasta postanowieniem z [...] marca 2017r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] lipca 2015r. zatwierdzającą przedmiotową dokumentację.

Słuszna jest zatem argumentacja Kolegium, że w niniejszej sprawie odmowa wznowienia w myśl art. 149 §3 K.p.a. może nastąpić jedynie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Podstawą tą nie może być jednak powołanie się na przyczyny wymienione w art. 145 §1 pkt 4 K.p.a., gdyż to prowadziłoby do merytorycznej oceny podstaw wznowienia przed formalnym wszczęciem postępowania, a w okolicznościach niniejszej sprawy nie można na etapie formalnego badania wniosku w sposób oczywisty i wynikający z twierdzeń zawartych we wniosku o wznowienie ad limine przesądzić, że Wspólnota nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zatwierdzenie dokumentacji geodezyjno-inżynierskiej. Tym bardziej, że nie wynika to wprost z przepisu Prawa geologicznego i górniczego.

Na tym etapie nie jest możliwe odniesienie się do postawionych w skardze zarzutów naruszenia art. 28 K.p.a., dotyczących stron postępowania, ponieważ przepis ten nie podlega analizie we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego i jego ocena pozostaje bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie.

Niezasadny okazał się zatem zarzut Skarżącego Inwestora o naruszeniu przez Kolegium art. 149 §1 K.p.a. w zw. z art. 147 K.p.a., art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 28 K.p.a.

Nie znalazł także uznania zarzut naruszenia art. 12 K.p.a. w świetle przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z zasady ogólnej szybkości postępowania wypływa dla organów administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, iż nie można im zarzucić zbędnej zwłoki, opieszałości w podejmowanych czynnościach. Realizacja zasady szybkości postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy z art. 35 K.p.a., a te nie zostały naruszone. Zasada szybkości postępowania nie ma jednak charakteru bezwzględnej. Obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa, być ogólnym upoważnieniem do pomijania form postępowania, naruszania uprawnień procesowych stron w imię szybkości. Z zasady tej nie wynikają bowiem żadne wyjątki od norm K.p.a., na pierwszym bowiem miejscu ustawodawca stawia wnikliwość postępowania. Pominięcie tych reguł powoduje wadliwość postępowania, w konsekwencji szybkość z pogwałceniem prawa prowadzi do przewlekania załatwienia sprawy co do jej istoty. Natomiast z art. 150 §1 K.p.a. wynika, że organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zatem Kolegium słusznie zwłaszcza z tego powodu uchyliło zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazało je do ponownego rozpoznania.

W tym miejscu wskazać należy, że zasadny jest zarzut Skarżącego błędnego wskazania przez Kolegium w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. zamiast art. 138 §2 K.p.a. Wada ta stanowiąca uchybienie przepisów postępowania nie mała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy o jakim mowa w art. 145 §1 pkt 1c P.p.s.a., zatem nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia organu II instancji.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa ani innych przepisów postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, jak orzekł w wyroku.