Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 289/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: Art. 24 ust.  5
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art.91
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Trzemesznie z dnia 30 listopada 2016 r., nr XXXIX/362/2016 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę 1. stwierdza nieważność uchwały nr XXXIX/362/2016 Rady Miejskiej Trzemeszna z dnia 30 listopada 2016 r. o odmowie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę Miasta i Gminy Trzemeszno na okres od 01.01.2017 r. do 31.12.2017 r.; 2. zasądza od Rady Miejskiej w Trzemesznie na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 289/17

Uzasadnienie

Wojewoda Wielkopolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Nr XXXIX/362/2016 Rady Miejskiej Trzemeszna z dnia 30 listopada 2016 r. o odmowie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Miasta i Gminy Trzemeszno na okres od dnia 01.01.2017 r. do 31.12.2017 r. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości ze względu na istotne naruszenie prawa, a także zasądzenia od strony przeciwnej na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej uchwale zarzucono istotne naruszenie art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r. poz. 328 j.t. - zwanej dalej u.z.z.) poprzez niewskazanie w treści uchwały bądź jej uzasadnienia, które z konkretnych norm prawnych naruszyła Spółka opracowując taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z regulacją art. 24 ust. 2 u.z.z. spółka [...] Sp. z o. o. przedstawiła Burmistrzowi Trzemeszna wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na oznaczony okres. W ocenie Burmistrza przedłożone taryfy opracowane zostały w sposób prawidłowy.

W dniu 30 listopada 2016 r. Rada Miejska Trzemeszna pomimo pozytywnej weryfikacji taryf przez Burmistrza Trzemeszna podjęła uchwałę Nr XXXIX/362/2016 o odmowie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Miasta i Gminy Trzemeszno na okres od dnia 01.01.2017 r. do 31.12.2017 r.

Uchwała wpłynęła do Wojewody Wielkopolskiego 8 grudnia 2016 r. Jako podstawę prawną uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., dalej u.s.g.) oraz art. 24 ust. 1 i 5 u.z.z.

Wojewoda stwierdził, iż zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem art. 24 ust. 5 u.z.z.

Z art. 20 ust. 3 u.z.z. wynika, że ceny i stawki opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków mogą być zróżnicowane dla poszczególnych grup taryfowych, jeżeli różne są koszty świadczenia tych usług dla poszczególnych grup taryfowych. Podstawą określenia stawek i opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są niezbędne przychody alokowane na poszczególne grupy taryfowe (art. 20 ust. 2 u.z.z.), przy czym ustalając te przychody uwzględnia się w szczególności poniesione w poprzednim roku obrachunkowym koszty związane ze świadczeniem tych usług z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowiązywania taryfy, zmiany warunków ekonomicznych, wielkość usług i warunki ich świadczenia oraz koszty wynikające z planowanych wydatków inwestycyjnych (art. 20 ust. 4 u.z.z.). Na podstawie zaś art. 23 ust. 1 i 2 u.z.z. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych sposobów określania taryf biorąc pod uwagę m.in. podatki i opłaty niezależne od przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

W orzecznictwie utrwalony został pogląd, zgodnie z którym Rada podejmując uchwałę i odmowie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków musi wskazać konkretne przepisy, które zostały naruszone przez przedsiębiorstwo przy sporządzaniu taryf. Przepisy te powinny być wskazane w podstawie prawnej lub w uzasadnieniu uchwały, które może mieć formę załącznika do uchwały i stanowić jej integralną część (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 3471/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1824/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1123/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 234/11). Rada Gminy odmawiając zatwierdzenia taryf winna więc wykazać ich sprzeczność z przepisami w sposób na tyle jednoznaczny, aby podważyć pozytywne ustalenia organu wykonawczego gminy. Należy przy tym mieć na uwadze, iż z zasady legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, wynika zasada działania organów administracji na podstawie i w granicach prawa.

Zgodnie z art. 24 ust. 5 in fine u.z.z. przesłankę podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf stanowi sporządzenie ich niezgodnie z przepisami. Przepis ten ma blankietowy charakter. Cechą takich przepisów jest to, że zaistnienie skutków prawnych wiążą z okolicznościami określonymi w innych przepisach. O tym w jakich okolicznościach może dojść do odmowy zatwierdzenia taryf powołany przepis nie stanowi w sposób bezpośredni, lecz uzależnia podjęcie takiej uchwały od stwierdzenia, że taryfy sporządzono niezgodnie z przepisami. Konieczne jest zatem sięgnięcie do przepisów, które wyznaczają standardy legalności ustalonych taryf. Ustawodawca nie wskazuje konkretnie o jakie przepisy chodzi. W konsekwencji takiej techniki prawodawczej, podjęcie przez radę uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf musi się łączyć ze stwierdzeniem, jaki przepis prawa taryfy naruszają. Podstawę prawną takiej uchwały stanowi zatem nie tylko przepis art. 24 ust. 5 u.z.z., ale także wymagający współzastosowania inny przepis lub przepisy, których naruszenie świadczy o sporządzeniu taryf niezgodnie z przepisami. Podjęcie uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf musi zatem opierać się na stwierdzeniu naruszenia przy ich sporządzaniu określonych, konkretnych przepisów. Tylko wtedy organ nadzoru może dokonać kontroli legalności podjętej uchwały, do takiej kontroli nie są zaś wystarczające materiały związane z procedurą przygotowywania i podejmowania uchwały. W sytuacji gdy uchwała nie wskazuje na motywy odmowy i nie zawiera wskazania ani w podstawie prawnej ani w uzasadnieniu jakie przepisy zostały naruszone przy sporządzaniu taryf to narusza ona przepis art. 24 ust. 5 u.z.z.

W uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały Rada podała jedynie, iż zaproponowane przez Spółkę taryfy naruszają art. 20 i 24 u.z.z. Zarówno art. 20 jak i art. 24 u.z.z. zbudowane są z kilku jednostek redakcyjnych, trudno więc wskazać, do jakiego konkretnego przepisu tej ustawy odwołuje się Rada. Nadto art. 20 u.z.z. odnosi się do czasu na jaki ustalana jest taryfa, na jakiej podstawie ustalana jest taryfa, różnicowania grup taryfowych, czy w jaki sposób ustala się niezbędne koszty. Natomiast art. 24 dotyczy całej procedury zatwierdzenia taryf bądź odmowy ich zatwierdzenia, sposobu publikacji informacji o obowiązujących taryfach, czasu obowiązywania taryf oraz innych kwestii. Tak ogólnikowe powołanie się na naruszenie ww. artykułów uniemożliwia ustalenie, który konkretny przepis zdaniem Rady został naruszony.

Jednak nawet gdyby Rada wskazała, czego nie uczyniła, iż naruszony został art. 24 ust. 5 u.z.z., to i tak iż przepis ten stanowi jedynie legitymację dla organu stanowiącego gminy dla podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf. Uprawnia ten organ do podjęcia uchwały o określonej treści. Dlatego też powołanie się, przy odmowie zatwierdzenia taryf, tylko na ten przepis, nie mogłoby być uznane za wystarczające. Odmowa zatwierdzenia taryf nie może być oparta wyłącznie na subiektywnej ocenie wysokości zaproponowanej taryfy lub na samym przekonaniu, że sporządzone one zostały na podstawie nierzetelnych kalkulacji i danych, wymaga natomiast wykazania jej nielegalności. W ocenie organu nadzoru Rada Miejska Trzemeszna podejmując zaskarżoną uchwałę nie wskazała, które z konkretnych norm prawnych naruszyła Spółka opracowując taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę.

Z uzasadnienia do ww. uchwały wynika jedynie, iż w ocenie Rady Spółka sporządzając taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę naruszyła zasady "ochrony interesów odbiorców usług" oraz "optymalizacji kosztów". Jak podano - głównym argumentem podwyżki cen za dostarczanie wody o 0,08 zł był fakt płacenia przez [...] Sp. z o. o. podatku od nieruchomości. W ocenie Rady podatek od nieruchomości w świetle przepisów jest marginalnym czynnikiem kształtującym cenę wody i ścieków, a na niego w głównej mierze powołuje się spółka [...]. Z powyższym stwierdzeniem nie sposób się zgodzić. Dokonując analizy zarówno przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jak również rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 127, poz. 886) należy dojść do wprost przeciwnego wniosku. § 6 ww. rozporządzenia wprost bowiem wskazuje, iż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ustala niezbędne przychody dla potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek opłat planowanych na rok obowiązywania taryf, uwzględniając w szczególności koszty eksploatacji i utrzymania, w tym podatki i opłaty niezależne od przedsiębiorstwa (§ 6 pkt 1 lit. b). Nie sposób więc twierdzić, iż w świetle obowiązujących przepisów podatek od nieruchomości jest marginalnym czynnikiem kształtującym cenę wody i ścieków. Skoro wysokość obciążającego spółkę podatku od nieruchomości wzrosła, a jak wynika z uzasadnienia wniosku o zatwierdzenie taryf wzrosła znacznie, to spółka miała prawo uwzględnić ten wzrost sporządzając nowe taryfy. Z analizy tabeli zamieszczonej na stronie 23 uzasadnienia do wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków wynika, iż podatki i opłaty dotyczące zaopatrzenia w wodę w roku obrachunkowym poprzedzającym wprowadzenie nowych taryf wynosiły 86.032 zł zaś w roku obowiązywania nowych taryf zostały oszacowane na kwotę 179.754 zł. Wzrost jest więc ponad dwukrotny.

W piśmie z 9 stycznia 2017 r. Przewodniczący Rady Miejskiej Trzemeszna wskazał, iż w sprawie wysokości podatku od nieruchomości obciążającego spółkę [...]Sp. z o. o. prowadzone było postępowanie w zakresie określenia wartości rynkowej budowli. Z uwagi na zaniżenie przed spółkę wysokości podatku od nieruchomości należnego Gminie Burmistrz Trzemeszna decyzją z 19 września 2016 r. znak [...] określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. na kwotę 907.802 zł.

Spółka złożyła od powyższej decyzji odwołanie, które obecnie jest rozpatrywane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (znak [...]). Spółka złożyła deklarację roczną, w której określiła wysokość podatku od nieruchomości na łączną kwotę 396.028 zł. Z uwagi na powyższe Przewodniczący Rady wskazał, iż po zakończeniu postępowania dotyczącego podatku za 2015 r. spółka zostanie wezwana do złożenia korekty deklaracji za 2016 r. Zdaniem Przewodniczącego w chwili obecnej należy przyjąć do opodatkowania zadeklarowany podatek w wysokości 396.028 zł (czyli wysokość podatku zadeklarowaną za rok 2016) bowiem nie zostało jeszcze do końca rozstrzygnięte postępowanie określające wysokość należnego zobowiązania podatkowego.

W ocenie organu nadzoru spółka prawidłowo przyjęła wymiar podatku określony na mocy decyzji Burmistrza Trzemeszna z 19 września 2016 r. Takie bowiem zobowiązanie zostało określone na mocy tej decyzji i pomimo wniesienia od niej odwołania spółka musi liczyć się z zapłatą takiego podatku w razie nieuwzględnienia złożonego przez nią odwołania. Podkreślono, że taryfy ustala się w oparciu o poniesione koszty z uwzględnieniem planowanych zmian warunków ekonomicznych wpływających na poziom kosztów w roku obowiązywania taryfy. Za takie też koszty należy uznać sporny wymiar podatku.

Zarówno w treści uchwały jak i jej uzasadnieniu, zabrakło wskazania naruszenia konkretnego przepisu, a także uzasadnienia tego naruszenia. Stanowisko zaprezentowane w piśmie z 9 stycznia 2017 r. nie koresponduje z uzasadnieniem do uchwały nr XXXIX/362/2016, z niego bowiem wynika jedynie, że w ocenie Rady podatek od nieruchomości w świetle przepisów jest marginalnym czynnikiem kształtującym cenę wody i ścieków. Brak wskazania przepisów niezgodnie z którymi zostały sporządzone taryfy jest istotnym naruszeniem prawa ze wskazanych już powodów. Usankcjonowanie takiego sposobu podejmowania uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf powodowałoby zupełną dowolność podejmowania decyzji w tej kwestii przez Radę. Dodano, że taryfa została pozytywnie zweryfikowana przez organ wykonawczy gminy w zakresie przyznanych mu kompetencji. W takiej sytuacji Rada odmawiając zatwierdzenia taryf winna wykazać ich sprzeczność z przepisami w sposób na tyle szczegółowy aby podważyć pozytywne ustalenia organu wykonawczego gminy, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła.

Mając na względzie powyższe, w ocenie skarżącego przedmiotowa uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Ze względu jednak na upływ terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 u.s.g., organ nadzoru nie mogł we własnym zakresie stwierdzić nieważności przedmiotowej uchwały, stąd też - w oparciu o art. 93 ust. 1 u.s.g. - wniósł o to do Sądu.

Rada Miejska Trzemeszna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Zakwestionowała tezę, że organ wykonawczy gminy jest uprawniony do dokonania weryfikacji taryf, zaś rada jedynie zatwierdza rezultat jego działań. Rada bowiem jako gminny organ stanowiący i kontrolny sprawdza wniosek taryfowy pod kątem zgodności z przepisami. Próba odebrania radzie tej kompetencji jest niezgoda z prawem. Podkreślono, że unormowania art. 24 u.z.z., stanowiące o trybie zatwierdzania taryf przez radę gminy, mają chronić interes odbiorców usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na terenie gminy. Tej ochronie służy m.in. przepis art. 24 ust. 4 u.z.z., umożliwiający weryfikację wniosku o zatwierdzenie taryf przez organ zarządzający gminy, oraz art. 24 ust. 5, który zaś daje radzie gminy możliwość zatwierdzenia bądź odmowy zatwierdzenia taryf, w zależności od tego, czy zostały one sporządzone zgodnie z przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2008 r.. sygn. akt II OSK 279/08, wskazał, że "rada gminy ma kompetencje do oceny przedstawionych taryf z punktu widzenia sporządzenia zgodnie z przepisami prawa." Zatem, weryfikacja taryf przez Burmistrza nie zwalnia Rady od obowiązku ponownej analizy stanu faktycznego sprawy i odniesienia jej do przepisów prawa regulujących problematykę ustalania taryf za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2136/10 stwierdzono, że Rada Miasta musi poddać analizie zarówno poziom marży, jak i poziom kosztów, gdyż poziom marży jest kształtowany przez realizację przychodów jak i ponoszonych kosztów. Zatem Rada nie może uchylić się od analizy niezbędnych i uzasadnionych kosztów działalności Spółki.

Rada ustaliła, że przedmiotowa taryfa sporządzona została nierzetelnie, co nie zabezpiecza ochrony odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek.

Podatek od nieruchomości określony został dla spółki decyzją Burmistrza załączoną do skargi. Spółka odwołała się od tej decyzji a sprawa trafiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Spółka podatku zgodnego z decyzją nie zapłaciła. Kwestia wymiaru podatku nie jest więc przesądzona. Skoro spółka nie akceptuje wymiaru podatku dokonanego przez organ, nie uiszcza go to nie powinna go też umieszczać w swych taryfach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej w Trzemesznie wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda Wielkopolski działający jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 z późn. ze zm. zwanej dalej "u.s.g.").

W związku z tym należy wskazać, że w świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy; a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 572/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

W niniejszej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od otrzymania zaskarżonej uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego był władny zaskarżyć tą uchwałę w trybie art. 93 u.s.g.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej p.p.s.a.) zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008, sygn. akt II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Nr XXXIX/362/2016 Rady Miejskiej Trzemeszna z dnia 30 listopada 2016 r. o odmowie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Miasta i Gminy Trzemeszno na okres od dnia 01.01.2017 r. do 31.12.2017 r.

W myśl art.24 ust.4 u.z.z. wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia.

Zgodnie z art.24 ust.5 u.z.z. Rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami.

Przedmiotem skargi jest uchwała rady gminy w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków. Oceniając zatem jej legalność zauważyć należy, że zgodnie z art. 24 ust. 5 u.z.z. rada gminy zatwierdza w drodze uchwały taryfy za zbiorowe odprowadzanie wody i zbiorowe odprowadzanie ścieków, które określa przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne (art. 20 ust. 1 ustawy). W myśl przywołanego przepisu do kompetencji rady gminy należy także podjęcie uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf. Należy jednak podkreślić – na co słusznie wskazał w skardze organ nadzoru – że jedyną przesłanką uprawniającą organ gminy do przyjęcia takiej uchwały jest sporządzenie taryf niezgodnie z przepisami. Przy czym – jak słusznie wyjaśnił to Wojewoda, powołując się na stosowne orzeczenia sądów administracyjnych - rada gminy podejmując uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryf musi wskazać konkretne przepisy, które zostały naruszone przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne przy sporządzaniu taryf, a przepisy te powinny być wskazane w podstawie prawnej lub w uzasadnieniu uchwały, który może mieć formę załącznika do uchwały i stanowić jej integralną część. W wyroku z dnia 15 stycznia 2013r. (sygn. akt II OSK 2306/12) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że rada gminy nie dokonuje samodzielnie weryfikacji, pod względem legalności i celowości, sporządzania taryf. Norma kompetencyjna zawarta w art. 24 ust. 4 i ust. 5 u.z.z. powinna być interpretowana na gruncie systemowych i funkcjonalnych reguł wykładni, w związku z unormowaniami regulującymi zasady i tryb ustalania taryf także w zakresie podziału kompetencji pomiędzy wójtem a radą. Rada gminy zatwierdza tylko taryfy pozytywnie zweryfikowane przez wójta, zaś odmawia ich zatwierdzenia, gdy w ocenie organu wykonawczego, taryfy sporządzone zostały niezgodnie z przepisami prawa. Zatem w przypadku zatwierdzenia taryf przez wójta gminy rada gminy nie może kwestionować prawidłowości ich ustalenia, a tym bardziej odmówić zatwierdzenia proponowanych taryf.

Powyższe stanowisko aprobowane jest także przez doktrynę.

Karolina Ubysz w Komentarzu do art.24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (publ. Lex/El) - powołując się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 maja 2014 r., sygn. II SA/Ol 269/14,publ. LEX nr 146542 - wskazała, że rada gminy nie jest upoważniona do samodzielnej weryfikacji legalności i celowości sporządzania taryf. Zatwierdza ona tylko taryfy pozytywnie zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), odmowa zaś ich zatwierdzenia następuje, gdy w ocenie organu wykonawczego taryfy zostały sporządzone niezgodnie z przepisami prawa. W przypadku zatwierdzenia taryf przez właściwy organ, rada gminy nie może kwestionować prawidłowości ich ustalenia, a tym bardziej odmówić ich zatwierdzenia

Janusz Jerzy w opracowaniu pt. "Taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków" trafnie wyjaśnił, że "przepis art. 24 ust. 5 u.z.z., stanowi jedynie legitymację dla organu stanowiącego gminy, dla podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf – uprawnia ten organ do podjęcia uchwały o określonej treści. Dlatego też powołanie się, przy odmowie zatwierdzenia taryf, tylko na ten przepis, nie może być uznane za wystarczające. Podstawę dla podjęcia takiej uchwały stanowi nie tylko wskazana norma prawna, ale również inny przepis lub przepisy prawa materialnego, których naruszenie świadczyłoby o sporządzeniu taryf niezgodnie z prawem. Odmowa zatwierdzenia taryfy nie może być oparta wyłącznie na subiektywnej ocenie wysokości zaproponowanej taryfy lub na samym przekonaniu, że stawka opłat sporządzona została na podstawie nierzetelnych kalkulacji i danych - wymaga natomiast wykazania jej nielegalności. Kwestionując konkretne ustalenia taryf, czy też ustalenia faktyczne w oparciu o które zostały one sporządzone, Rada powinna wykazać, który przepis prawa zostały naruszony i precyzyjnie wskazać na czym owo naruszenie polega." Komentator powołał się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 2012 r., II SA/Wr 234/11., publ. CBOSA).

W niniejszej sprawie Rada Miejska Trzemeszna odmówiła zatwierdzenia taryf nie wskazując żadnego przepisu prawa, który w jej ocenie został naruszony. Należy wyjaśnić, że skoro przedstawione Radzie taryfy zostały zatwierdzone przez Burmistrza, to żadna z powołanych przez Radę okoliczności nie uzasadnia podjęcia uchwały o odmowie ich zatwierdzenia. Przepis art. 24 ust. 5 u.z.z. stanowi bowiem jedynie legitymację dla organu stanowiącego gminy dla podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, czyli podjęcia uchwały o określonej treści. Nie jest jednak wystarczające w kontrolowanym przypadku powołanie się na ten przepis, gdyż w przypadku odmowy zatwierdzenia taryf rada musi wskazać przepis, którego naruszenie świadczyłoby o sporządzeniu taryf niezgodnie z prawem. Odmowa zatwierdzenia taryfy nie może być oparta na subiektywnej ocenie. Podstawą uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf nie może być też przekonanie radnych o potencjalnym sporządzeniu taryf na podstawie nierzetelnych kalkulacji i danych (potencjalnych błędów co do ilości ścieków przyjmowanych przez nową oczyszczalnią).

Reasumując rada gminy nie jest upoważniona do samodzielnej weryfikacji legalności i celowości sporządzania taryf. Zatwierdza ona tylko taryfy pozytywnie zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), odmowa zaś ich zatwierdzenia następuje, gdy w ocenie organu wykonawczego taryfy zostały sporządzone niezgodnie z przepisami prawa. W przypadku zatwierdzenia taryf przez właściwy organ, rada gminy nie może kwestionować prawidłowości ich ustalenia, a tym bardziej odmówić ich zatwierdzenia (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 maja 2014 r., II SA/Ol 269/14, LEX nr 1465427). W niniejszej sprawie organ wykonawczy pozytywnie zweryfikował taryfy. Rada nie była więc uprawniona do odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Miasta i Gminy Trzemeszno na okres od dnia 01.01.2017 r. do 31.12.2017 r.

Jak trafnie wyjaśnił NSA w Warszawie w wyroku z dnia 06.12.2016r., sygn. II GSK 3471/16, publ. LEX nr 2190686 Rada podejmując uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków musi wskazać konkretne przepisy, które zostały naruszone przez przedsiębiorstwo przy sporządzaniu taryf. Przepisy te powinny być wskazane w podstawie prawnej lub w uzasadnieniu uchwały, który może mieć formę załącznika do uchwały i stanowić jej integralną część. Przepis art. 24 ust. 5 u.z.z., stanowi jedynie legitymację dla organu stanowiącego gminy, dla podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf. Uprawnia ten organ do podjęcia uchwały o określonej treści. Dlatego też powołanie się, przy odmowie zatwierdzenia taryf, tylko na ten przepis, nie może być uznane za wystarczające. Odmowa zatwierdzenia taryfy nie może być oparta wyłącznie na subiektywnej ocenie wysokości zaproponowanej taryfy lub na samym przekonaniu, że sporządzone ona zostały na podstawie nierzetelnych kalkulacji i danych, wymaga natomiast wykazania jej nielegalności.

W niniejszej sprawie Rada Gminy w uzasadnieniu uchwały wskazała jedynie na naruszenie art. 20 i 24 u.z.z. Rada nie wskazała żadnego innego przepisu prawa materialnego, który zostałby naruszony. Rada nie wyjaśniła na czym ewentualne naruszenie polega. Wskazała jedynie, że taryfa przedstawiona przez spółkę rodzi negatywne skutki dla mieszkańców.

Skoro zatem w zakwestionowanej uchwale nie wskazano konkretnych przepisów, które zostały naruszone przy sporządzaniu taryf, a taryfy zostały pozytywnie zatwierdzone przez wójta jako organ wykonawczy, to zaskarżona uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem art. 24 ust. 5 u.z.z. Zgodnie zaś z przepisem art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

Wobec powyższego na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.