Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 827/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej Kolegium lub SKO) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. dalej O.p.) - po rozpatrzeniu odwołania J. O. (dalej strona lub podatnik) od decyzji Burmistrza Miasta B. Nr [...] z dnia [...] (doręczoną w dniu 21 października 2015 r.) w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 w kwocie [...] zł - utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta B. wszczął wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości i podatku rolnego na rok 2015 r. Następnie ww. decyzją z dnia [...] ustalił podatnikowi wymiar łącznego zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości [...] zł.

Motywując swoją decyzję organ I instancji zacytował treść art. 2 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. - dalej u.p.o.l.), zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości m.in. budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. W myśl natomiast art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1084 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm. - dalej u.p.r.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności innej niż rolnicza, ponadto zwalnia się od podatku rolnego m.in. użytki rolne klasy V. Na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.r. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów (sklasyfikowanych w ewidencji jako użytki rolne) o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub prawnej.

Organ I instancji wskazał, odwołując się do art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, iż zgodnie z ewidencją podatkową oraz ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostwo Powiatowe na dzień 1 stycznia 2015 r. podatnik posiadał:

- grunty orne RV o pow. [...] ha (zwolnione z opodatkowania podatkiem rolnym),

- tereny przemysłowe "Ba" - o pow [...] m2,

- drogę "dr" o pow. [...] m2,

- stodołę o pow. użytkowej [...] m2.

W ramach postępowania podatkowego podatnik złożył oświadczenie, według którego stodoła jest częścią gospodarstwa rolnego i tym samym winna być zwolniona z podatku. Podał, że oprócz stodoły posiada jeszcze grunty o pow. [...] ha w gminie B. i gminie B1., odwołał się przy tym do złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego z dnia 14 i 19 sierpnia 2014 r. Nie przedłożył jednakże żadnych dokumentów na potwierdzenie, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego. Z informacji uzyskanej przez organ I instancji z gminy B1 wynika natomiast, że podatnik od 1 listopada 2005 r. nie figuruje w ewidencji podatkowej w tej gminie. Stąd też zdaniem organu stodoła jako nie wchodząca w skład gospodarstwa rolnego nie podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Z powyższych względów opodatkowaniem objęto ww. przedmioty, z zastosowaniem stawek podatkowych przedstawionych w decyzji.

Od powyższej decyzji wniesione zostało odwołanie, w którym strona zakwestionowała opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budynku mieszkalnego, dróg dojazdowych oraz posadowionego na działce transformatora będącego własnością firmy "A".

Rozpoznając sprawę po wniesieniu odwołania organ II instancji stwierdził, że okoliczności podniesione przez podatnika nie zasługują na uwzględnienie. Z wydanej decyzji pierwszoinstancyjnej wynika bowiem, że przedmiotem opodatkowania jest, zgodnie z oświadczeniem podatnika z dnia 20 sierpnia 2015 r. oraz złożoną informacją podatkową: stodoła o powierzchni [...] m2, grunty sklasyfikowane jako drogi o symbolu "dr" o powierzchni [...] m2 oraz grunty pozostałe o symbolu "Ba" o powierzchni [...] m2, jak również grunty sklasyfikowane jako użytki rolne klasy "V" o powierzchni [...] ha (zwolnione z opodatkowania). Przedmiotem opodatkowania nie jest natomiast budynek mieszkalny. Na wysokość opodatkowania nie ma również wpływu okoliczność, że na działce o powierzchni [...] m2 znajduje się transformator.

Jak wskazało Kolegium, zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Natomiast podatnikami, zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

W tej sytuacji SKO stanęło na stanowisku, że organ podatkowy I instancji prawidłowo ustalił wymiar podatku od nieruchomości na rok 2015 i w związku z tym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący stwierdził, że decyzje organów obu instancji są nieuprawnione i bezzasadne. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko podniósł, iż stodoła jest częścią gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha i podlega zwolnieniu z opodatkowania. Zarzucił, iż droga ma powierzchnię [...] m2 a nie [...] m2, jak uznały organy podatkowe. Ponadto, jego zdaniem, w decyzji pominięto budynek mieszkalny położony na działce [...], który podatnik nabył przez zasiedzenie w 1987 r. W piśmie z dnia 11 lipca 2016 r. dodatkowo wyjaśnił, że ww. działka została nabyta przez zasiedzenie po 10 latach tj. w 1987 r. a budynek wybudowany został wyłącznie z jego środków pochodzących z kredytów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podnosząc, że twierdzenia skarżącego nie mają oparcia w materiale dowodowym. Przedmiot opodatkowania określono zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków oraz informacjami z ksiąg wieczystych, z których wynika m.in., że właścicielem domu mieszkalnego jest M. O., natomiast podatnik nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń.

Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. skarżący podtrzymał skargę. Dodatkowo podniósł, że przysługuje mu prawo do służebności osobistej do działki o pow. powyżej [...] m2, położonej w miejscowości B1. Ponadto posiada działkę o pow. przekraczającej [...] m2. Wskazał, że stodoła jest nierozerwalnie związana z gospodarstwem rolnym, ponieważ posiada wjazd z jednej strony, wyjazd z drugiej i sąsieki po bokach i o ile zgadza się z opodatkowaniem drogi dojazdowej i gruntu pod transformatorem to nie zgadza się z opodatkowaniem stodoły. Podniósł przy tym, że z jego dokumentów wynika, że powierzchnia drogi dojazdowej wynosi [...] metry, a nie jak przyjął organ [...] metrów. Działkę, na której stoi dom posiada od 1977 r. i chociaż właścicielem tej działki i domu jest jego żona, przebywająca na stałe w USA to w jego ocenie nabył całą nieruchomość w drodze zasiedzenia. Posiada też działkę o pow. [...] m2 - z mocy decyzji [...]. Zdaniem skarżącego organy nieprawidłowo przyjęły, iż nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego.

Na pytanie Sądu skarżący dodatkowo wyjaśnił, że gospodarstwo w B1 przekazał synowi aktem notarialnym w 2005 r. i od tej chwili syn uiszcza podatki od tego gruntu. Wskazał nadto, że w informacji podatkowej oraz oświadczeniu z dnia 6 maja 2016 r. określił powierzchnię drogi na [...] ha na podstawie danych z urzędu ale po przeliczeniu doszedł do wniosku, ze powierzchnia drogi jest mniejsza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej twierdzeniom decyzja nie narusza prawa.

Zasadniczym przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego, budynku gospodarczego w postaci stodoły o pow. użytkowej 67 m2. Zdaniem skarżącego stodoła jest częścią składową gospodarstwa rolnego i powinna być zwolniona z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W ocenie organu podatkowego natomiast skarżący nie jest posiadaczem gospodarstwa rolnego a zatem stodoła - jako nie wchodząca w skład gruntów stanowiących gospodarstwo rolne - nie może podlegać zwolnieniu z podatku od nieruchomości.

Przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie z normą art. art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Natomiast, jak stanowi art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, zaś w odniesieniu do budynków - ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania jakim są grunty i budynki, są zróżnicowane w zależności od ich funkcji, a w szczególności od tego, czy są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stan faktyczny jest w znacznej mierze sporny między stronami, a jako że został zaprezentowany przy okazji opisywania stanowiska strony i organów, brak jest w ocenie Sądu konieczności jego powielania. Sąd za prawidłowe uznał ustalenia, jakie w tym zakresie zostały poczynione przez organy podatkowe.

Dla tak ustalonego stanu faktycznego istotne znaczenie ma wykładnia prawa materialnego, a konkretnie zakres zastosowania zwolnienia podatkowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. Zgodnie z ww. przepisem "zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej". Niewątpliwie to zwolnienie podatkowe ma charakter przedmiotowy i odnosi się do budynków lub ich części związanych z działalnością rolniczą. Warunkiem zaś jego zastosowania jest po pierwsze - posadowienie budynków gospodarczych na gruntach gospodarstw rolnych, po drugie - budynki te służyć muszą wyłącznie działalności rolniczej,

Podkreślenia wymaga, że przez grunty gospodarstw rolnych rozumie się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy (art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym). Dodatkowo trzeba zaznaczyć, że sam sposób faktycznego wykorzystania budynku położonego na terenie nie należącym do gospodarstwa rolnego nie może mieć decydującego znaczenia dla skorzystania przez podatnika ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b) u.p.o.l.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w zakresie klasyfikacji gruntów i budynków, organ podatkowy jest związany zapisami wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Jak trafnie wskazały organy podatkowe, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.; dalej P.g.k.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z treści § 68 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 542 ze zm.) wynika, że grunty rolne dzielą się na użytki rolne, do których zalicza się grunty orne, oznaczone symbolem - R. W niniejszej sprawie grunt, na którym znajduje się stodoła został oznaczony jako grunt orny RV i B-RV (działka o nr [...] pow. [...] ha.).

Raz jeszcze podkreślić przyjdzie, że warunkiem zastosowania zwolnienia, którego domaga się skarżący jest nie tylko to, aby budynki służyły wyłącznie działalności rolniczej, ale także ich posadowienie na gruntach gospodarstw rolnych - czyli na obszarach gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Taka wykładnia art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. wynika także z orzecznictwa sądów administracyjnych, gdzie akcentuje się, że przepis ten wymaga, aby łącznie zostały spełnione dwie przesłanki: musi to być budynek gospodarczy i musi być on położony na terenie gospodarstwa rolnego (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2013 r. o sygn. akt II FSK 2564/11, LEX nr 1370480). Zauważyć nadto przyjdzie, że zwolnienia podatkowe są odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania sformułowanej w art. 84 Konstytucji RP i jako takie podlegają ścisłej interpretacji z wyłączeniem wykładni rozszerzającej zakres ich stosowania.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że budynek gospodarczy będący własnością strony posadowiony jest na działce o powierzchni [...] ha, która nie jest gospodarstwem rolnym. Co więcej, skarżący w żaden sposób nie udokumentował, że działka wchodzi w skład takiego gospodarstwa. W informacji złożonej w dniu 14 sierpnia 2014 r. w sprawie podatku rolnego wykazał jedynie grunty o powierzchni [...] ha (zwolnione z opodatkowania) - co jest zgodne z zapisami wynikającym z ewidencji gruntów i budynków. Podatnik nie wykazał również, że posiada gospodarstwo rolne w gminie B1.

Odnotować przy tym wypada, że organ podatkowy I instancji kilkakrotnie bezskutecznie wzywał podatnika do złożenia wyjaśnień/informacji w zakresie posiadania gospodarstwa rolnego (vide: pismo z dnia 13 kwietnia 2015 r. - k. 1; pismo z dnia 14 maja 2015 r. - k. 5; pismo z dnia 3 sierpnia 2015 r. - k. 8 akt adm.). Został mu również udzielony 7 - dniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Pomimo tego podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. To organ z urzędu zwrócił się do wójta gminy B1 o udzielenie informacji czy podatnik posiada grunty w tej gminie i uzyskał odpowiedź, że strona nie figuruje w rejestrach gminy jako podatnik podatku od nieruchomości, leśnego i rolnego od 2005 roku. Jak wynika z wyjaśnień strony złożonych na rozprawie, w październiku 2005 r. przekazała ona gospodarstwo synowi.

Zdaniem Sądu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że sporny budynek gospodarczy posadowiony jest na gruncie, który nie jest częścią gospodarstwa rolnego. Przeciwne twierdzenia strony skarżącej - jako nie znajdujące oparcia w dowodach - uznać należy za gołosłowne. W związku z powyższym podlegał on opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stawką jak dla budynków pozostałych (źródło: uchwała nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...], [...]) i nie korzystał ze zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.

Sąd nie podziela również zarzutów skargi co do zawyżonej powierzchni drogi dojazdowej przyjętej przez organy podatkowe do podstawy opodatkowania. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że powierzchnię drogi – [...] m2 wskazał sam podatnik w informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 19 sierpnia 2014 r. oraz w piśmie z dnia 6 maja 2015 r., wynika ona również jednoznacznie z ewidencji gruntów i budynków Natomiast twierdzenia skargi w tym zakresie nie znajdują żadnego uzasadnienia w materiale dowodowym. Poza rozważaniami Sądu pozostaje natomiast kwestia własności budynku mieszkalnego, który nie był w niniejszej sprawie przedmiotem opodatkowania.

Końcowo zauważyć przyjdzie, że jeżeli podatnik nie zgadza się z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków to ma możliwość wszczęcia procedury ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji.

W ocenie Sądu organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania podatkowego, a to: art. 120, art. 121, art. 122 w zw. a art. 187 i 191 O.p. Przeciwnie, podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Brak także przesłanek, które pozwalałyby na przyjęcie, iż czynności w postępowaniu zostały przeprowadzone w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych. Dokonano rzetelnej analizy okoliczności sprawy - w tym informacji przedłożonej przez podatnika. Ocena zgromadzonych dowodów, nie narusza granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p. i zasługuje na pełną akceptację.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.