Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 76/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1, art. 21 ust.1-3, art. 30 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 9, art. 10, art. 76 par. 1 i 2, art.77, art. 79, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138 par.1 pkt 1 i 2, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 27, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 oddala skargę


UZASADNIENIE

T. B. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona"), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 maja 2014 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014r., w którym zadeklarowała realizację:

- wariantu 2.2 – Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 37,66 ha, obejmującej działki rolne E, F, FA, G, H, I,

- wariantu 2.6 – Uprawy warzywne (w okresie przestawiania) na powierzchni 54,19 ha, obejmującej działki rolne B, BA, BB, C, D,

- wariantu 6.2. – Produkcja nasienna towarowa lokalnych roślin uprawnych na powierzchni 54,19 ha, obejmującej działki rolne B, BA, BB, C, D.

W dniach od 20 sierpnia do 10 października 2014r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. Zgodnie z raportem z tej kontroli do działek rolnych B i E zastosowano kod pokontrolny DR 45- stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi dotyczącymi stref buforowych, a stanem stwierdzonym w terenie, który nie skutkował nałożeniem sankcji w zakresie wzajemnej zgodności.

W ww. okresie w gospodarstwie strony przeprowadzono również kontrolę na miejscu metodą inspekcji terenowej. Do raportu z tych czynności kontrolnych dołączono dokumentację fotograficzną i szkice pomiarów zapisane na nośnikach optycznych. W wyniku kontroli stwierdzono, że powierzchnię działki rolnej F należy zredukować do 14,91 ha (z deklarowanych 16,34 ha), gdyż wykracza ona poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Ponadto inspektorzy terenowi stwierdzili na działkach rolnych: B, BA, BB i D chwasty, które zagłuszyły deklarowaną uprawę soczewicy jadalnej.

Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe na 2014r. w pomniejszonej wysokości. W przypadku wariantu 2.2 organ stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 36,06 ha, przy deklarowanej – 37,66 ha (różnica 1,60 ha, tj. 4,4370%). W konsekwencji powyższego, płatność pomniejszono o dwukrotność stwierdzonej różnicy powierzchni. W przypadku wariantu 2.6 organ stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 52,81 ha, przy deklarowanej – 54,19 ha (różnica 1,38 ha, tj. 2,6131%). W konsekwencji powyższego, płatność przyznano do stwierdzonej powierzchni, jednakże w związku ze stwierdzeniem, że na działkach rolnych B, BA, BB i D produkcję rolną prowadzono niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i nie zachowano należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, płatność w stosunku do tych działek zmniejszono o 100%. W przypadku wariantu 6.2 organ stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 52,81 ha, przy deklarowanej – 54,19 ha (różnica 1,38 ha, tj. 2,6131%). W konsekwencji powyższego, płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej. Organ nie stwierdził okoliczności uzasadniających odstąpienie od zastosowania obniżek w myśl art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. WE L 316).

W odwołaniu od opisanej decyzji strona nie wniosła uwag do pomniejszenia powierzchni upraw, ponieważ stwierdziła, że ich wielkość zliczała na podstawie licznika w siewniku i być może dokładność pomiaru nie jest tak duża, jak w urządzeniach stosowanych przez organ. Nie zgodziła się jednak z uwagami i sankcjami dotyczącymi zachwaszczenia upraw soczewicy. Przyznała, że zachwaszczenie było, ale nierównomierne, nie na każdym polu i w większym stopniu pojawiło się pod koniec lipca. Według strony, dokonała ona we wcześniejszej fazie upraw zbiegów odchwaszczania, ale ciężko jest zlikwidować chwasty, tym bardziej, że nie ma środków ochrony przed chwastami dopuszczonych do rolnictwa ekologicznego. Podkreśliła, że kontrola jednostki certyfikującej "[...]", która odbyła się 3 lipca 2014r. nie miała uwag do jakości upraw, a zbiór wyniósł 400 kg z ha. Zaznaczyła, że z uwagi na temperaturę i brak opadów soczewica była niższa, a w zależności od warunków glebowych i klimatycznych osiąga ona wysokość od 15 do 70 cm. Również osypywanie się nasion jest zjawiskiem typowym dla tej rośliny. Zdyskwalifikowanie całej uprawy, strona uznała za niesprawiedliwe. Na potwierdzenie swoich twierdzeń do odwołania dołączyła: kserokopię raportu z kontroli jednostki certyfikującej, fragment opracowania "Uprawa wybranych starych gatunków roślin uprawowych" i wydruk ze strony internetowej z artykułem "Soczewica – roślina nie całkiem zapomniana", oświadczenie K. R. dotyczące wykonania prac związanych ze żniwami.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. poz.361 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe". Wskazał też na rolę i cel kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej i podkreślił, że obliczenia i przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za poszczególne warianty dokonano w oparciu o wyniki przeprowadzonych kontroli.

W załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia określono wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów. W przypadku pakietu 2 wymogiem dla wszystkich wariantów, z wyłączeniem wariantu 2.3 i 2.4, jest prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Organ odwoławczy analizując dokumentację fotograficzną sporządzoną na miejscu w czasie kontroli potwierdził, że rolnik nie dołożył starań, by utrzymać plantację soczewicy w dobrej kondycji poprzez dokonanie zabiegów odchwaszczających. Konsekwencją niedotrzymania powyższego wymogu jest odmowa płatności w wariancie 2.6 (uprawy warzywne w okresie przestawiania) do określonej powierzchni, w stosunku do której stwierdzono tę nieprawidłowość. Zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wysokość zmniejszenia wynosi bowiem 100%. Niezgodność dotyczy działek rolnych: B, BA, BB i D o łącznej powierzchni 45,63 ha, ustalonej na podstawie kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej. Powierzchnia ta został zatem wyłączona z płatności w 2014r.

Odnośnie płatności do wariantu 2.2 organ stwierdził na podstawie kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła 36,06 ha, przy deklarowanej 37,66 ha. Stwierdzono bowiem, że powierzchnia działki F wykracza poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku i uznano, że powierzchnia tej działki wynosi 14,91 ha, zamiast deklarowanej 16,34 ha. W przypadku działki G stwierdzono, że mimo deklarowanej powierzchni 5,36 ha, jej powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest większa i wynosi 5,56 ha. Wobec wyliczenia różnicy 4,4370 % między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną, płatność pomniejszono o dwukrotność stwierdzonej różnicy powierzchni, na podstawie art.16 ust.5 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25).

W przypadku płatności do wariantu 6.2 stwierdzono przedeklarowanie powierzchni o 1,38 ha, tj. o 2,6131 % i płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej, na podstawie art.16 ust.3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że kontrola na miejscu odbyła się po około dwóch miesiącach od kontroli jednostki certyfikującej, a dla upraw rolnych jest to bardzo długi okres czasu - wiele sią zmienia na polu w okresie wegetacji roślin. Opis botaniczny soczewicy jadalnej i technologia uprawy nie usprawiedliwia natomiast zaniechania pielęgnacji plantacji uprawy i ochrony przed zachwaszczeniem. Podkreślił, że inspektorzy, w piśmie wyjaśniającym z dnia 31 lipca 2015r., opisali stan plantacji jako zachwaszczony m.in. przez szczaw kędzierzawy i zajęczy, bylicę pospolitą, komosę białą, łopian większy, nawłoć kanadyjską, krwawnik pospolity, rumian polny, perz właściwy, pokrzywę zwyczajną, ostrożeń polny, które zagłuszyły deklarowaną uprawę. Zachwaszczenie uprawy świadczyło o braku przeprowadzenia jakichkolwiek zabiegów odchwaszczających. Taki stan upraw przedstawia dokumentacja fotograficzna wykonana podczas kontroli na miejscu.

W konsekwencji powyższego organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do odstąpienia od zastosowania sankcji.

Wskazał, że rolnik otrzymuje corocznie gratyfikację do hektara upraw w zamian za utrzymanie plantacji w dobrej kondycji. W jego ocenie, w sprawie nie ma zastosowania art.73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który stanowi o wyjątkach od stosowania obniżek i wykluczeń.

Organ wskazał, że powierzchnie działek rolnych, jakie należy podać we wniosku powinny być określone zgodnie ze stanem faktycznym. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności to powierzchnia działki ewidencyjnej, wykorzystywanej do celów rolnych. Strona składając wniosek zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, jak i o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności lub pomocy. Strona nie wywiązała się z podjętych zobowiązań rolnośrodowiskowych i nie utrzymywała na polach uprawnych dobrej kultury rolnej.

Reasumując, organ odwoławczy w pełni potwierdził prawidłowość ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez organ I instancji. Zaznaczył, że dokumentacja pokontrolna została wykonana w sposób prawidłowy i stanowi dowód w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

- art.107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w trakcie postępowania,

- art.8 i art.11 k.p.a., przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy i naruszenia obowiązku ochrony praworządności,

- art.9 i art.10 k.p.a. wobec braku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania,

- art.7, art.77, art.80 k.p.a., przez niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przyjęcie, że organ I instancji w sposób prawidłowy i zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

- art.79 § 1 i 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zawiadomienie strony o terminie oględzin, będących podstawą operatu pokontrolnego,

- art.138 §1 pkt. 1 i 2 oraz §2 k.p.a., przez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy zaszła konieczność uchylenia decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu strona podniosła, że w aktach sprawy brakuje załączników do protokołu kontroli, a tym samym nie ma podstaw do dyskwalifikacji w 100% całego obszaru upraw. Nadto organ nie odniósł się do zapisów w protokołach pokontrolnych świadczących o pokryciu uprawy soczewicą o wysokości 20 cm. Organ wykluczył należyty zbiór plonu, ale nie przedstawił niczego na potwierdzenie swojego stanowiska. Kontrolujący powinni wykonać odpowiedni szkic obrazujący sytuację i ewentualnie zdyskwalifikować część uprawy. Zarzuciła, że organ nie odniósł się do dołączonego do odwołania oświadczenia K. R.. W razie wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia winien przeprowadzić dowód z zeznań ww. świadka. Organ pominął także protokół z badania plonów. Naruszenie czynnego udziału strony w postępowaniu nastąpiło, zdaniem skarżącego, poprzez niewłaściwe jego zawiadomienie o przeprowadzeniu oględzin, skutkujące nie wzięciem przez pełnomocnika strony udziału w tych oględzinach. Strona wskazała, że jednostka certyfikująca, która przeprowadziła kontrolę stanu upraw w dniu 3 lipca 2014r., nie stwierdziła żadnego nadmiernego zachwaszczenia, a pomiędzy kontrolami upłynęło tylko 40 dni. Jeżeli organ nie daje wiary ustaleniom kontroli jednostki certyfikującej, to winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w tym przesłuchać w charakterze świadka uprawnionego eksperta w celu ustalenia faktycznego stanu upraw. Organ nie uzasadnił dlaczego nie uwzględnił materiałów naukowych o uprawie soczewicy dołączonych do odwołania, ani nie wyjaśnił jakich zabiegów odchwaszczających nie wykonał skarżący. W powyższym upatruje naruszenia art.7 i art.77 k.p.a., ponieważ w postępowaniu nie został wyczerpująco zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy. Podniósł, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 nie wyłącza obowiązku stosowania k.p.a..

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zasady i tryb kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zostały określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jej zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Organ dokonał jednoznacznych ustaleń faktycznych, wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów oraz w sposób logiczny umotywował swoje rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji. Do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowane zostały przepisy prawa materialnego.

Spór w sprawie dotyczy zasadności pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowych przyznanych skarżącemu za 2014r. do wariantu 2.6, wobec stwierdzenia, że na działkach rolnych: B, BA, BB i D (o łącznej powierzchni 45,63 ha), na których zadeklarowana była uprawa soczewicy jadalnej, nie prowadził on produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Do spełnienia powyższego skarżący był natomiast zobowiązany na podstawie załącznika nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który określa wymagania dla poszczególnych pakietów i wariantów.

Podczas kontroli na miejscu, która obyła się w gospodarstwie skarżącego w dniach 20-21 sierpnia 2014r., inspektorzy stwierdzili bowiem, że na wymienionych działkach występowało duże zachwaszczenie. W raporcie z czynności kontrolnych (s. 12, pole: uwagi) stwierdzono: "Wszystkie zasiewy soczewicy charakteryzują się bardzo dużym stopniem zachwaszczeniem. Część zasiewu nie wzeszła, a na pozostałych obszarach uprawa została całkowicie zagłuszona przez chwasty. Pokrycie działek rolnych soczewicą nie przekracza 50%. Roślina nie przekroczyła wysokości 20 cm i większość osypała się na ziemię. W ocenie inspektorów stan upraw wyklucza należyty zbiór, w związku z czym wymóg odpowiedniego przeznaczenia plonu uznano za nieweryfikowalny na dzień kontroli. Jedynie działka C została skoszona, nie przedstawiono dokumentów potwierdzających uzyskania z niej plonu.". Stan działek rolnych przedstawia dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli na miejscu, znajdująca się w aktach sprawy na płycie CD. Skarżący nie był obecny przy kontroli.

Odsyłając kopię protokołu raportu z czynności kontrolnych z podpisem producenta, w piśmie z dnia 31 października 2014r., pełnomocnik skarżącego, odnosząc się do uwag o zachwaszczeniu soczewicy przyznał, że zachwaszczenie wystąpiło, ale jest nierównomierne i nie na każdym polu. Wskazał, że pomimo zabiegów odchwaszczających bardzo ciężko jest zlikwidować rozsiewające się chwasty. Zaznaczył, że soczewica jest nieco niższa niż w ubiegłym roku z uwagi na warunki temperaturowe i brak opadów. Potwierdził także osypanie się części nasion przed zbiorem, ale uznał to za zjawisko typowe. Oświadczył, że po kontroli, w sierpniu doszło do zbioru nasion.

W odpowiedzi na opisane pismo, po weryfikacji raportu z kontroli, podtrzymano wyniki kontroli. Podkreślono, że niemal na wszystkich zdjęciach widoczne są siewki chwastów, które zagłuszyły deklarowaną uprawę na spornych działkach rolnych. Świadczy to o braku prowadzenia jakichkolwiek zabiegów odchwaszczających na ww. działkach. Zaznaczono, że obowiązkiem inspektorów realizujących kontrolę jest stwierdzenie stanu faktycznego dotyczącego użytkowania rolniczego na dzień kontroli.

W dalszym postępowaniu zarówno strona (w odwołaniu), jak i organ (w piśmie z dnia 31 lipca 2015r.) podtrzymali swoje stanowiska.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz.173 ze zm.), dalej jako "ustawa o płatnościach". W myśl art. 21 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 21 ust. 2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Konsekwencją powyższego jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Nie oznacza to jednakże, że organ administracyjny nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek działania, gdyż także on musi przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń i wyjaśniać przesłanki, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie.

Wobec brzemienia powołanych przepisów zarzuty naruszenia art. 8 i art.11 oraz art. 7, art.77 i art.80 k.p.a., w których ustanowiono zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, zasadę przekonywania i zasadę prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów, nie są zasadne.

Jeżeli skarżący nie zgadzał się z poczynionymi przez organ ustaleniami, co do stanu uprawy soczewicy jadalnej na opisanych działkach rolnych, winien sam przedstawić stosowny dowód na potwierdzenie swoich twierdzeń co do właściwego stanu tej uprawy, np. opinię biegłego z zakresu rolnictwa dotyczącą jej stanu. Dołączone do odwołania fragmenty pracy B.S. "Uprawa wybranych starych gatunków roślin uprawnych" i wydruk artykułu o soczewicy, nie stanowią żadnych dowodów, gdyż nie odnoszą się do uprawy skarżącego. Materiały te można jedynie traktować jako złożone na poparcie twierdzeń skarżącego co do charakterystyki uprawy soczewicy. Zawierają one bowiem ogólnodostępne informacje dotyczące uprawy soczewicy. Również oświadczenie K.R. o wykonaniu prac związanych ze żniwami w 2014r. nie świadczy o stanie uprawy. Z kolei okoliczność, że jednostka certyfikująca "[...]" nie stwierdziła nieprawidłowości i naruszeń w dniu 3 lipca 2014r., potwierdza jedynie stan uprawy na wskazany dzień. Podkreślić jednocześnie należy, że w toku postępowania skarżący przyznał, że zachwaszczenie w uprawie wystąpiło i, że trudno jest zlikwidować rozsiewające się chwasty. Jednocześnie w odwołaniu wskazał, że: "Zachwaszczenie pojawiło się w większym stopniu pod koniec lipca wtedy gdy soczewica z uwagi na temperatury i brak opadów wyhamowała wzrost, a chwasty dalej wzrastały.". Sam skarżący potwierdził zatem, że stan uprawy w okresie od dnia 3 lipca 2014r. do dnia 20-21 sierpnia 2014r. uległ zmianie. Stan uprawy na dzień kontroli dokonywanej przez ARiMR obrazuje bogata dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy.

Podkreślić w tym miejscu należy, że kontrola na miejscu ma na celu ustalenie, czy dane podane we wniosku w zakresie powierzchni działek i zadeklarowanej grupy upraw są zgodne ze stanem faktycznym oraz jaki jest na dzień kontroli stan deklarowanych upraw – czy spełnione są wymagania określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego dla poszczególnych pakietów i wariantów. W treści raportu z kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody pomiaru, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw i opis nieprawidłowości.

Obowiązek przeprowadzenia kontroli, jak i obowiązek sporządzenia raportu z czynności kontrolnych wynika z przepisów powołanej ustawy o płatnościach. Zgodnie bowiem z treścią art. 30 ust. 1 ww. ustawy w zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, przy czym w przypadku kontroli operacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy tytułu II części II rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające mogą powierzyć przeprowadzenie kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi (art. 30 ust. 2 ustawy).

W kwestii przeprowadzenia czynności kontrolnych pod nieobecność strony i jej pełnomocnika, stwierdzić należy, że kontrole na miejscu mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika i/lub jego pełnomocnika, a kontrola przeprowadzona bez uczestnictwa rolnika, czy jego pełnomocnika jest tak samo ważna jak wykonana w jego obecności. Zgodnie bowiem z art.27 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, organ nie ma obowiązku zapowiadania kontroli na miejscu. Przepis art.26 ust.1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) stanowi natomiast, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych warunków i norm wzajemnej zgodności.

W konsekwencji powyższego, zarzuty naruszenia art.9, art.10 oraz art.79 k.p.a., nie są zasadne.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że sporna płatność została przyznana do działki rolnej C, gdyż działka ta w dniu przeprowadzania kontroli na miejscu była skoszona, a zatem organ nie mógł stwierdzić jaki był na niej stan uprawy.

Organy dopuściły jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym dokumenty urzędowe. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonały oceny okoliczności faktycznych. Subiektywne przekonanie skarżącego o nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego nie może natomiast być podstawą stwierdzenia naruszenia ww. przepisów.

Raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz stanu zadeklarowanych we wniosku działek.

Zaznaczyć przy tym należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna (na płycie CD), która potwierdza stan działek w dniu kontroli. Skarżący zapoznając się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym mógł zatem zapoznać się z tą dokumentacją. Podkreślić jednocześnie jeszcze raz należy, że skarżący nie kwestionował zachwaszczenia spornych działek, w swoich pismach potwierdzał jego wystąpienie.

Podkreślić także należy, że udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny. Składając corocznie wnioski o przyznanie płatności z tego tytułu skarżący podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku (s.4 formularza). Wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności (pkt 3), że ubiegając się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jest świadomy konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz, że przestrzega na obszarze całego gospodarstwa rolnego podstawowych wymagań dotyczących programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013 (pkt 5 lit. b i d). Tym samym stwierdzić należy, że niezawiadomienie organu o zaistnieniu okoliczności, które wpływają na przyznanie wnioskowanej płatności i stwierdzenie opisanych uchybień w wyniku kontroli na miejscu, wpłynęło na zastosowanie sankcji określonych w załączniku nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W sprawie nie zaistniały bowiem przesłanki określone w art.73 rozporządzenia Komicji (WE) nr 1122/2009.

Wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy na s.7 odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji znalazły swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami art.107 § 3 k.p.a.

Tym samym również zarzut niezastosowania art.138 §1 pkt 1 i 2 oraz art.138 §2 k.p.a., wobec braku podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, nie jest zasadny.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.