Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 240/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 4, par. 16, par. 21 ust. 1 i ust. 2, par. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 15 poz 80
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 240/15 | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 28 maja 2015 r., , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, , Przewodniczący, , Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), , Sędziowie, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków, , , Protokolant, starszy woźny sądowy Paulina Szpakowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r., sprawy ze skargi Ł. K., na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., z dnia [...] nr [...], w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, , uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie je poprzedzające,, przyznaje adwokatowi P. C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Kwotę 295,20 (słownie: dwieście, dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu., ,


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...], nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł., działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) § 4, § 16, § 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80); dalej: rozporządzenie, stwierdziła, że orzekany w grupie I badanych Ł. K., dalej: skarżący, jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N.

Po przeprowadzonym u wyżej wymienionego badaniu lekarskim Komisja w rozpoznaniu wymieniła: astmę oskrzelową (w wywiadzie) - § 35 pkt 6 z Załącznika nr 1 do rozporządzenia, zwanego dalej zał., nieprawidłową glikemię na czczo - § 54 pkt 4 zał., krótkowzroczność obu oczu Vod = 0,25cc-0,5(-0,75ax) Vos = 0,8sc - § 13 pkt 2, bliznę po przepuklinie pachwinowej lewostronnej - § 3 pkt 1 zał.

W uzasadnieniu orzeczenia Komisja wskazała, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania w pkt 1, 2 powodują niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

Po przeprowadzeniu badań (laboratoryjnych krwi i moczu, audiologicznego, elektrokardiograficznego), konsultacji lekarskich specjalistycznych: ortopedycznej, laryngologicznej, neurologicznej, okulistycznej, psychiatrycznej, stomatologicznej, psychologicznej, klinicznej pulmunologicznej przeprowadzonej na Oddziale Klinicznym Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr [..] im. [...] w Ł. oraz na podstawie starannej analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej Komisja uznała, iż orzekany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej, rozpoznając u niego: astmę oskrzelową (w wywiadzie). Podkreślono, że z piśmiennictwa medycznego wynika, iż astma oskrzelowa jest chorobą zapalną charakteryzującą się rozlanym zwężeniem dróg oddechowych, występującym nagle i zmieniającym swe nasilenie w krótkim odstępie czasu w przebiegu reakcji alergicznej typu wczesnego. Nadreaktywność oskrzeli występuje na różnego rodzaju czynniki środowiska zewnętrznego. Napady astmy pojawiają się w wyniku kontaktu z alergenem (kurz, pyłki roślin, sierść zwierząt, pierze, niektóre pokarmy i inne), w trakcie wysiłku fizycznego, podczas oddychania mroźnym powietrzem, w trakcie infekcji (bakteryjnych, wirusowych) układu oddechowego. W konsultacji klinicznej pulmonologicznej przeprowadzonej w Oddziale Klinicznym Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr [...] im. [...] w Ł. w dniu 5 października 2011 r. stwierdzono, iż w chwili obecnej brak podstaw do rozpoznania astmy. Stwierdzono jednakże dodatnie testy skórne z alergenami traw, brzozy, roztoczy kurzu domowego, kota. Z danych zawartych w prawomocnym orzeczeniu PKL [...] nr [...] w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej z dnia 5 marca 2002 r. stwierdzana wówczas u badanego astma oskrzelowa § 35 pkt 5 uzasadniała zakwalifikowanego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i zaliczała do kategorii zdrowia D. Badany nie załączył żadnej dokumentacji medycznej dotyczącej diagnostyki i leczenia astmy oskrzelowej. Jedynym dokumentem jest niezbyt czytelna kserokopia zaświadczenia lekarskiego z września 2011 r. A Sp. z o.o. "Stan ogólny zdrowia dobry. Brak przeciwwskazań do wykonywania ćwiczeń wysiłkowych i siłowych". Cel wydania zaświadczenia: w WKU. Pieczątka lekarska nieczytelna. Analiza powyższego nie pozostawia żadnych wątpliwości, że orzekany nie może być zakwalifikowany jako zdolny do zawodowej służby wojskowej, ponieważ warunki i właściwości służby wojskowej w tym wysiłek fizyczny, potrzeba stosowania leków doraźnych w celu opanowania objawów astmy oskrzelowej mogą spowodować występowanie objawów klinicznych uniemożliwiających pełnienie służby wojskowej.

Dalej wskazano, że w przeprowadzonych badaniach biochemicznych krwi stwierdzono nieprawidłowy poziom glikemii na czczo (badanie nr 211/2012 z dnia 30 stycznia 2012 r.), glukoza 5,71 umol/L (zakres referencyjny 4,1 - 5, 6). Nieprawidłowa glikemia na czczo jest stanem silnie predestynującym do rozwoju cukrzycy. Schorzenie to powoduje, że badany jest niezdolny do pełnienia służby zawodowej, gdyż warunki i właściwości służby wojskowej w tym wysiłek fizyczny, brak możliwości stosowania odpowiedniej diety mogą spowodować występowanie objawów klinicznych uniemożliwiających pełnienie zawodowej służby wojskowej.

Natomiast schorzenia stwierdzone w pkt 3 i 4 nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący odwołał się do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. Podniósł, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej, na co wskazują aktualne wyniki jego badań oraz konsultacja specjalistyczna pulmonologiczna. Prowadzi aktywny tryb życia, jest zdolny do dużego wysiłku fizycznego, trenuje codziennie, m. in. biegi długodystansowe przy temperaturach ujemnych.

Zdaniem odwołującego się, rozpoznanie jest oparte wyłącznie na orzeczeniu Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia [...], od którego wówczas nie odwoływał się bowiem nie planował służby w wojsku. Teraz jest inaczej i chciałby służyć w wojsku. Dodatnie testy skórne nie stanowią wytycznych do rozpoznania astmy oskrzelowej. Pomimo, że wystąpił u niego dodatni odczyn z surowicami wzorcowymi, nie występują u niego objawy kliniczne po ekspozycji na naturalne alergeny. Nie spełnia kryteriów rozpoznania astmy. Brak jest wywiadu w kierunku astmy. Nie przyjmuje żadnych leków na stałe ani doraźnie. Nigdy nie leczył się z powodu astmy. Objawy alergii i duszności z nią związane nie występują u niego ponad 10 lat.

Podniósł ponadto, że rozpoznanie z § 54 pkt 4 jest niezgodne z załącznikiem do rozporządzenia. Jednorazowe podwyższenie glikemii na czczo nie świadczy o rozpoznaniu cukrzycy. Niewielkie podwyższenie glukozy, które wykazało badanie było prawdopodobnie spowodowane przeziębieniem. W badaniach laboratoryjnych przeprowadzonych przez TWKL w Ł. z dnia 5 listopada 2011 r. poziom glikemii na czczo oraz inne parametry były w normie.

Po rozpoznaniu odwołania, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., wydała w dniu [...] orzeczenie nr [...], którym zmieniła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań (pkt 8 orzeczenia) i ustaliła iż schorzenie ad. pkt 1 winno brzmieć: astma oskrzelowa w okresie długotrwałej remisji objawów - § 35 pkt 6 zał. oraz w pozostałym zakresie utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia podała, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zmieniono zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań, uznając iż rozpoznanie (ad pkt 1) winno uwzględniać aktualny stopień nasilenia objawów choroby i w związku z tym przy kwalifikacji według § 36 pkt 6 zał. należy rozpoznać: "Astma oskrzelowa w okresie długotrwałej remisji objawów" - § 35 pkt 6. Natomiast w pozostałym zakresie orzeczenie TWKL w Ł.utrzymano w mocy, uznając iż aktualny brak objawów w/w schorzenia nie świadczy o jego wykluczeniu, a potwierdzona w testach skórnych (karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 5 października 2011 r.) gotowość alergiczna ustroju na różne alergeny potwierdza predyspozycje organizmu odwołującego do odpowiedzi alergicznej w sytuacjach ekstremalnych - a takie stwarza służba wojskowa. Prawidłowość rozpoznania astmy oskrzelowej potwierdza również wiele lat wcześniej wydane orzeczenie nr [...] wydane w dniu [...] przez PKL [...], gdzie rozpoznano u odwołującego astmę oskrzelową zakwalifikowaną według § 35 pkt 5 zał. i do wówczas obowiązującego rozporządzenia jednoznacznie kwalifikującą do kategorii "D" - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Również rozbieżne (w tym załączony przez skarżącego wynik badania biochemicznego z dnia 7 marca 2012 r.) oceny wartości poziomu glukozy w surowicy krwi uzasadniają konieczność diagnostyki w tym kierunku, co przemawia za prawidłowością rozpoznania mieszczącego się w zakresie pojęciowym § 54 pkt 4 zał.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu. Zarzucił RWKL we W. wystawienie błędnych, nie mających związku ze stanem faktycznym rozpoznań lekarskich. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, które jego zdaniem jest bezzasadne i oparte na uprzedzeniach.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że skarga jest niezasadna a skarżący jest niezdolny do pełnienia służby zawodowej.

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd podniósł, że podstawę prawną rozstrzygnięcia dotyczącego kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz Załącznik nr 1 do rozporządzenia. Wydane zaś w sprawie przez organ I instancji orzeczenie zostało sporządzone, zgodnie z § 24 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, według wzoru stanowiącego Załącznik nr 5 do rozporządzenia.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że rozpoznane u skarżącego schorzenia zostały ustalone na podstawie poprzedzających wydanie zakwestionowanych orzeczeń badań lekarskich skarżącego, w tym badań specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej.

Następnie Sąd wskazał, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o ustaleniu kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej kandydata sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.

Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Zdaniem Sądu, wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości. Zdaniem Sądu nie ma podstaw do uznania, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu.

W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rozpoznanie z § 35 pkt 6 zał. - astma oskrzelowa w okresie długotrwałej emisji (które zastąpiło ustalone w I instancji rozpoznanie - astmę oskrzelową w wywiadzie, zalicza skarżącego do kategorii "N", tj. niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Odnośnie rozpoznanej u skarżącego cukrzycy i przedstawionych przez niego badań, gdzie wynik poziomu glukozy na czczo jest w normie, do czego organ odwoławczy się nie odniósł, Sąd I instancji podkreślił, że gdyby nawet okazało się, że schorzenie to u skarżącego nie występuje, to jednak okoliczność ta nie ma znaczenia wobec stwierdzonej u skarżącego astmy, która kwalifikuje do kategorii zdrowia "N".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Ł. K., zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., a także objaśnień szczegółowych do § 35 pkt 6 Zał. 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 90 poz. 593 ze zm. - zwanego dalej rozporządzeniem MON) polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej weryfikacji legalności działalności administracji publicznej nie uchylił kontrolowanego rozstrzygnięcia, mimo że w wyniku zebrania przez organ materiału dowodowego z naruszeniem wskazanych przepisów doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji zastosowania wobec skarżącego niewłaściwej podstawy kwalifikacji z wykazu chorób i uznania go za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej;

2) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z § 35 pkt 6 i § 16 rozporządzenia MON wraz z objaśnieniami polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej weryfikacji legalności działalności administracji publicznej, nie uchylił kontrolowanego rozstrzygnięcia, mimo że organ naruszył materialną część wskazanego przepisu poprzez jego zastosowanie i uznanie skarżącego na tej podstawie za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej, podczas gdy rozpoznanie dokonane przez Rejonową Komisję Lekarską we W. nie stanowi wskazywanej w tym uregulowaniu jednostki chorobowej.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że uszczegółowieniem wytycznych w zakresie postępowania dowodowego odnoszących się do postępowania w sprawie orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej są właściwe przepisy zawarte w rozporządzeniu MON, zaś w tym konkretnym przypadku wyjaśnienia do § 35 pkt 6 Zał. Nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie ze wskazanym uregulowaniem, rozpoznanie o którym mowa w § 35' pkt 6 Zał. 1 stanowiące postawę do zakwalifikowania skarżącego jako niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w grupie I odbywa się na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24- miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

W uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji m. in. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 K.p.a., także objaśnień szczegółowych do § 35 pkt 6 Zał. 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej weryfikacji legalności działalności administracji publicznej nie uchylił kontrolowanego rozstrzygnięcia, mimo że w wyniku zebrania przez organ materiału dowodowego z naruszeniem wskazanych przepisów doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji zastosowania wobec skarżącego niewłaściwej podstawy kwalifikacji z wykazu chorób i uznania go za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Powyższy zarzut, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania innych niż dające podstawę do wznowienia, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użyty w tym przepisie zwrot "uchyla" jest kategoryczny i oznacza, że w razie zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek sąd ma obowiązek uchylenia na jego podstawie zaskarżonego aktu. Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. ma miejsce zawsze, gdy kontrolując legalność zaskarżonego aktu, sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania bądź odnajdując takie błędy, niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Ustawa nie wymaga przy tym, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Związek między uchybieniem procesowym organu administracji a wydanym w sprawie, podlegającym zaskarżeniu orzeczeniem, nie musi być realny. Wystarczy, że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy. Do omawianej kategorii podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia zalicza się brak należytej staranności wykazywany przez organ administracji w prowadzeniu sprawy. Dotyczy to w szczególności naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., organ (a więc również organ odwoławczy) ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie (art. 80 K.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (wyroki NSA z dnia 27 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 744/98 i dnia 4 października 2005 r., sygn. akt I OSK 159/05). Oczywistym jest, że wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Jeżeli stan ten nie został wyczerpująco ustalony, to nie można przesądzać rozstrzygnięcia sprawy. Brak pełnych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy okoliczności danej sprawy odpowiadają stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Obowiązkiem sądu administracyjnego I instancji jest zatem zbadanie, czy organ administracji publicznej, dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty.

Następnie należy wskazać, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.

Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych, co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.

Zaznaczyć trzeba, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie jest jego rzeczą badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.

Z treści wydanych w sprawie orzeczeń wynika, że orzekające w niniejszej sprawie komisje lekarskie, zaliczyły skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Ponadto, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., zmieniła orzeczenie organu I instancji w części dotyczącej rozpoznania schorzenia i wskazała na rozpoznanie z § 35 pkt 6, według wykazu chorób i ułomności - układ oddechowy. Pod tą pozycją opisana jest: astma oskrzelowa sporadyczna (epizodyczna). Organ natomiast stwierdził, że rozpoznane schorzenie u skarżącego winno brzmieć: astma oskrzelowa w okresie długotrwałej remisji objawów i zakwalifikował powyższe schorzenie zgodnie z § 18 ust. 2 rozdział 4 przepisów ogólnych rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r., który brzmi - "jeżeli dla danego przypadku brak odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego". Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. oparła swoje rozstrzygnięcie na podstawie dokumentacji orzeczniczo- medycznej tj. orzeczenia nr [...] z dnia [...] wydanego przez PKL [...], gdzie rozpoznano u skarżącego astmę oskrzelową, oraz konsultacji klinicznej pulmunologicznej przeprowadzonej w Oddziale Klinicznym Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr [...] im. [...] w Ł. w dniu 5 października 2011 r., po której stwierdzono, iż w chwili obecnej brak podstaw do rozpoznania astmy. Stwierdzono jednakże dodatnie testy skórne z alergenami traw, brzozy, roztoczy kurzu domowego, kota.

Co istotne, zgodnie z objaśnieniem do załącznika rozporządzenia, organ rozpoznając astmę oskrzelową sporadyczną (§ 35 pkt 6) winien rozpoznanie swoje oprzeć na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24- miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej. Tym bardziej, że jak wynika z omawianego załącznika astma oskrzelowa w zależności od stopnia nasilenia jak i jej rodzaju nie musi powodować niezdolności do służby wojskowej. W tym zakresie należało zatem uwzględnić wskazania zawarte w objaśnieniu szczegółowym do pkt 6 § 35 Załącznika Nr 1. Zdiagnozowanie zatem u skarżącego określonego rodzaju astmy oskrzelowej i zakwalifikowaniu tego schorzenia pod § 35 pkt 6 Załącznika Nr 1, przy stwierdzeniu Ł. K., że rozpoznanie to nie jest właściwe i przedstawieniu przez skarżącego badań dodatkowych (test OGTT) oraz zaświadczenia lekarskiego, bez wymaganej dokumentacji medycznej z okresu co najmniej 24 miesięcy, również nie zostało wyjaśnione przez organ w motywach zaskarżonej decyzji. Z objaśnień szczegółowych, mających charakter normatywny wynika jednoznacznie, że rozpoznanie jednostki chorobowej w zakresie pojęciowym § 35 pkt 6 może mieć miejsce tylko, gdy zostanie potwierdzone na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24- miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej. W materiale aktowym niniejszej sprawy nie ma natomiast jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie. Skarżący nie był bowiem skierowany na obserwację. Należy więc stwierdzić, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., nie dysponowała takimi dokumentami leczenia, które mogłoby potwierdzić rozpoznanie u skarżącego astmy oskrzelowej w okresie długotrwałej remisji objawów, a pomimo tego uznała skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

Należy podkreślić, iż Sąd dokonując kontroli prawidłowości zastosowanych przepisów nie może także uchylić się od weryfikacji zaskarżonego orzeczenia pod kątem zastosowania się przez właściwą Komisję Lekarską do tzw. wskazówek metodologicznych, zawartych w objaśnieniach szczegółowych do poszczególnych rozdziałów załącznika do rozporządzenia. Wskazówki te adresowane są wprawdzie do lekarzy diagnozujących poszczególne schorzenia w tego rodzaju sprawach, ale na podstawie kontroli zaskarżonego orzeczenia możliwe jest sprawdzenie przez Sąd, czy wskazówki te zostały w sposób właściwy zinterpretowane i zastosowane, a w razie istotnych braków uzasadnienia organu orzeczniczego w tym względzie, możliwe jest zastosowanie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony są elementami stanu faktycznego sprawy, zaś kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego w ramach postępowania kontrolnego, prowadzonego na podstawie przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a.

W tej sytuacji nie sposób uznać, co wadliwie przyjął Sąd I instancji, że organ dochował obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Tym samym naruszone zostały przepisy art. 7 i 77 K.p.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku.

Zatem rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania, mając oczywiście na względzie, że na tym etapie postępowania, wobec niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie jest możliwa ocena legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (...).

W omówionym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dokonując kontroli prawidłowości zastosowanych przepisów Sąd nie może uchylić się od weryfikacji zaskarżonego orzeczenia pod kątem zastosowania się właściwej Komisji Lekarskiej do tzw. wskazówek metodologicznych, zawartych w objaśnieniach szczegółowych do poszczególnych rozdziałów załącznika do rozporządzenia (załącznik). Wskazówki te adresowane są wprawdzie do lekarzy diagnozujących poszczególne schorzenia w tego rodzaju sprawach, ale na podstawie kontroli zaskarżonego orzeczenia możliwe jest sprawdzenie przez Sąd, czy wskazówki te zostały w sposób właściwy zinterpretowane i zastosowane, a w razie istotnych braków uzasadnienia organu orzeczniczego w tym względzie możliwe jest zastosowanie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony są elementami stanu faktycznego sprawy zaś kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych organu jest jednym z podstawowych obowiązków sądu administracyjnego w ramach postępowania kontrolnego, prowadzonego na podstawie przepisu art. 3 § 1 P.p.s.a.

Wskazania te należy mieć na uwadze przechodząc do oceny orzeczeń obu Komisji Lekarskich.

Pierwsze z nich, z dnia [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł., stwierdza u skarżącego astmę oskrzelową (w wywiadzie - § 35 pkt 6 Załącznika nr 1 do rozporządzenia), nieprawidłową glikemię na czczo - § 54 pkt 4 Załącznika, krótkowzroczność obu oczu Vod = 0,25cc-0,5(-0,75ax) Vos = 0,8sc - § 13 pkt 2, bliznę po przepuklinie pachwinowej lewostronnej - § 3 pkt 1 Załącznika.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tego orzeczenia Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., orzeczeniem z dnia [...], zmieniła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań (pkt 8 orzeczenia) i ustaliła, iż schorzenie w pkt 1 winno być rozpoznane jako astma oskrzelowa w okresie długotrwałej remisji objawów - § 35 pkt 6 Załącznika, a w pozostałym zakresie utrzymała w mocy orzeczenie Komisji I instancji.

RWKl we W. oparła swoje rozstrzygnięcie na podstawie dokumentacji orzeczniczo-medycznej, tj. orzeczenia PKL [...] z dnia [...], w którym stwierdzono u skarżącego astmę oskrzelową oraz konsultacji klinicznej pulmonologicznej przeprowadzonej w Oddziale Klinicznym Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr [...] w Ł. w dniu [...], która wykazała brak podstaw do rozpoznania astmy w chwili obecnej. Stwierdzono jednakże dodatnie testy skórne z alergenami traw, brzozy, roztoczy, kurzu domowego, kota. Jednakże, zgodnie z objaśnieniem do Załącznika organ rozpoznając astmę oskrzelową sporadyczną (§ 35 pkt 6) winien swoje rozpoznanie oprzeć na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24 – miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej. Tym bardziej, że – jak wynika z Załącznika astma oskrzelowa w zależności od stopnia nasilenia i jej rodzaju nie musi powodować niezdolności do służby wojskowej. W tym zakresie należałoby zatem uwzględnić wskazania zawarte w objaśnieniu szczegółowym do pkt 6 - § 35 Załącznika. Zdiagnozowanie zatem u skarżącego określonego rodzaju astmy oskrzelowej i zakwalifikowanie tego schorzenia pod § 35 pkt 6 Załącznika przy uwadze skarżącego, że rozpoznanie to nie jest właściwe i przedstawieniu przezeń badań dodatkowych (test OGTT) oraz zaświadczenia lekarskiego bez wymaganej dokumentacji medycznej z okresem co najmniej 24 miesięcy, również nie zostało wyjaśnione przez organ w motywach zaskarżonej decyzji. Z objaśnień szczegółowych, mających charakter normatywny wynika jednoznacznie, że rozpoznanie jednostki chorobowej w zakresie pojęciowym § 35 pkt 6 może mieć miejsce tylko gdy zostanie potwierdzone na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24 – miesięcznej obserwacji choroby zawierającej badania czynnościowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej. W aktach sprawy brak jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie. Skarżący nie był bowiem skierowany na obserwację. Należy więc stwierdzić, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., nie dysponowała takimi dokumentami leczenia, które mogłyby potwierdzić rozpoznanie u skarżącego astmy oskrzelowej w okresie długotrwałej remisji objawów, a pomimo tego uznała skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

Powyższe uwagi w równym stopniu należy odnieść do orzeczenia Komisji I instancji. Obydwa orzeczenia zatem naruszają przepisy art. 7 i art. 77 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. Sąd zatem orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o zwrocie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd natomiast oparł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 zd. II P.p.s.a. powyższe rozważania o konieczności wszechstronnego ustalenia okoliczności niezbędnych by ocenić kategorię zdrowia skarżącego, łącznie z poddaniem skarżącego stosownej obserwacji choroby stanowią wskazania co do dalszego postępowania w sprawie.

H.B.18.06.2015 r.