Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1903/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36  ust. 1  pkt 8
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 105  par. 1,  art. 138  par. 1  pkt 2,  art. 6,  art. 7,  art. 77  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 96  ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skarg M. K., M. R., A. G., J. K., T. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2009 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. K., S. K., A. K., S. S. oraz M. K., od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z [...] stycznia 2008 r., odmawiającej wydania pozwolenia na podział zespołu "[...]" położonej w K. [...] uchylił w całości decyzję z [...] stycznia 2008 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że w dniu 20 listopada 2007 r. M. K., M. R., A. G. oraz J. K. zwrócili się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 poz. 1568 ze zm.), w sprawie podziału nieruchomości, "poprzez odmowę zgody na podział". Wnioskujący wskazali, że nieruchomość składająca się z tzw. "[...]" położonej przy [...] w K., kamienicy przy [...] oraz kamienicy przy ul. [...] jest współwłasnością między innymi wyżej wymienionych osób. W sądzie powszechnym toczy się postępowanie w sprawie częściowego zniesienia współwłasności wyżej wskazanych kamienic poprzez pozostawienie we współwłasności kamienic przy [...] i ul. [...] - jako stanowiących jednolitą całość w rękach 85% zgodnych współwłaścicieli, zaś pozostałych 15%, jako działających wspólnie - przyznanie na wyłączną własność kamienicy przy [...] w K., która jako jedyna ze wszystkich [...] kamienic może funkcjonować niezależnie, a powierzchnią oraz wartością odpowiada ich udziałowi. Zdaniem wnioskodawców ten sposób częściowego zniesienia współwłasności pozwoli na powrót do zgodnego zarządzania zabytkowymi nieruchomościami bez ich faktycznego podziału. Wskazali, że wnioskowi temu sprzeciwia się część współwłaścicieli, domagając się częściowego zniesienia współwłasności poprzez wydzielenie odrębnych nieruchomości lokalowych jako niezależnych nieruchomości, tj. wydzielenia dwóch lokali frontowych w nieruchomości przy [...] i przydzielenia ich na współwłasność. W ocenie wnioskodawców taki sposób podziału kamienic faktycznie ugruntuje spór, blokując jakiekolwiek możliwości rozwoju kamienic w związku z brakiem możliwości współpracy między współwłaścicielami, koniecznej przy podejmowaniu decyzji co do remontów przekraczających zwykły zarząd oraz partycypacji w kosztach utrzymania nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż w sądzie toczy się sprawa o podział wyżej wskazanych nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków oraz z uwagi na fakt, iż część współwłaścicieli żąda podziału w naturze - przez wydzielenie dla nich w budynku przy [...] w K. dwóch lokali, wnioskodawcy uznali za konieczne złożenie niniejszego wniosku w sprawie podziału nieruchomości zabytkowych przy [...] i ul. [...] w K.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. decyzją z [...] stycznia 2008 r. nie zezwolił na dokonanie podziału zespołu "[...] ". W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość stanowiąca przedmiot wniosku składa się z zespołu "[...]" przy [...] wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], na podstawie decyzji z [...] maja 1932 r. i [...] maja 1974 r. oraz pod numerem [...] na podstawie decyzji z [...] czerwca 1967 r. oraz odrębnej kamienicy przy [...] w K. wpisanej do rejestru zabytków pod numerem [...] na podstawie decyzji z [...] maja 1932 r. Organ I instancji wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie rozważono możliwości oddzielenia od nieruchomości stanowiącej zespół "[...]" kamienicy przy [...] z uwagi na fakt, że złożony, wniosek nie zawierał takiego żądania. "[...]" powstała w II poł. XIII wieku i jest jednym z najstarszych budynków zachowanych w K. W ocenie organu I instancji lokalizacja obiektu pomiędzy działką [...] (przy ul. [...]), a kościołem [...], brak związków z modułem typowych działek lokacyjnych półkuryjnych i kuryjnych, nietypowa forma oraz wyjątkowo bogata dekoracja rzeźbiarska zworników sklepienia sali hetmańskiej z unikalną ikonografią w świeckiej architekturze z czasów panowania [...], świadczą o wyjątkowej funkcji obiektu, najprawdopodobniej związanej z władzą królewska lub książęcą, a tym samym decydują o unikalnym charakterze przedmiotowej nieruchomości i jej wyjątkowej wartości zabytkowej na tle średniowiecznej architektury K. Budynek frontowy od strony ul. [...] powstał w I ćw. XIV wieku i zawsze stanowił integralna część założenia, połączoną z budynkiem przyrynkowym za pomocą wspólnego podwórka i tzw. przechodu. Z konserwatorskiego punktu widzenia podział fizyczny zespołu "[...]", polegający na wyodrębnieniu lokali frontowych w budynku przy [...], ewentualnie odłączeniu budynku od strony ul. [...] prowadzi do utraty integralności zabytku. Planowane zamierzenie jest nieuzasadnione historycznie. Posesje od strony [...] od I poł. XIV wieku stanowiły integralną całość. Wydzielenie pomieszczeń frontowych w budynku przy [...] prowadziłoby do zniszczenia zachowanego historycznego układu przestrzennego, charakterystycznego do średniowiecznych kamienic krakowskich. Takie działanie jest niedopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego i zaprzecza podstawowym zasadom ochrony konserwatorskiej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli T. K., S. K., A. K., S. S. oraz M. K.

W uzasadnieniu odwołania wskazali na naruszenie przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przepisu art. 4 i art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, polegające na przyjęciu, iż powyższe przepisy prawa upoważniają organ ochrony zabytków do rozstrzygania w formie decyzji administracyjnej o zakazie podziału nieruchomości. Odwołujący się wskazali również na naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów art. 7, art. 10 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności, co należy rozumieć przez pojecie "podział zespołu "[...]" położonej w K. [...]", gdyż zespół budynków będących przedmiotem niniejszego postępowania czyli tzw. "[...]" to zespół trzech kamienic. Odwołujący się stwierdzili również, że zaskarżona decyzja została wydana przy jednoczesnym nieustaleniu wszystkich stron postępowania oraz pozbawieniu ich czynnego udziału w tym postępowaniu. Podniesiono także, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wyjaśnił przesłanek i okoliczności towarzyszących sprawie, stanowiących o istnieniu podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Zarzucono również niedopełnienie obowiązku powiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, co pozbawiło ich możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu.

Rozpoznając odwołanie oraz całokształt sprawy organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków.

Kamienica "[...]" przy [...] w K. uznana została za zabytek orzeczeniem z [...] maja 1932 r. oraz wpisana do rejestru zabytków pod numerem [..] decyzją Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. z [...] maja 1974 r. W decyzji określono granice zabytku: "całość obiektu położonego na działce nr [...] - Dzielnica I [..] ".

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wyżej wymieniony zabytek, zwany także "Starą Mennicą" to jeden z najstarszych zachowanych do dziś domów [...]. Pierwotna zabudowa została wzniesiona wkrótce po lokacji K. i z tej fazy zachowały się częściowo mury obwodowe piwnic. W drugiej połowie XIV wieku dokonano przebudowy obiektu, której pozostałością jest parterowa sklepiona sala gotycka z cennym zespołem rzeźbionych zworników sklepiennych. Pozostałości dekoracji współczesnej zespołowi zworników odnaleziono także w drugiej kondygnacji obiektu, nad salą gotycką. Gotycka dekoracja rzeźbiarska łączona była z kasztelanem [...], natomiast zdaniem niektórych badaczy, rozmiary działki, na której została wzniesiona omawiana kamienica, niezwiązane z modułem działek lokacyjnych, jej położenie pomiędzy siedzibą wójta a placem targowym, nietypowe rozwiązania architektoniczne i wyjątkowy program ikonograficzny dekoracji, świadczą o wyjątkowej funkcji obiektu - prawdopodobnie była miejską rezydencją królewską.

Organ odwoławczy wskazał, że kamienica przy ul. [...] w K. wpisana została do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. z [...] czerwca 1967 r., oznaczona w [...]. Natomiast kamienica przy [...] w K., oznaczona w [...] uznana została za zabytek orzeczeniem z [...] maja 1932 r.

Do rejestru zabytków wpisano zatem na podstawie indywidualnych orzeczeń o uznaniu za zabytek i decyzji o wpisie do rejestru zabytków trzy odrębne, zabytkowe nieruchomości, a nie zespół "[...]", składający się z trzech wyżej wymienionych kamienic, czy -jak wskazał [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w decyzji z [...] stycznia 2008 r. - zespół "[...]" położony w K. przy [...] i ul. [...]. Organ odwoławczy zauważył, że ze znajdującej się w aktach sprawy "Opinii w sprawie aspektów konserwatorskich możliwości wydzielenia własności dwu lokali frontowych z zespołu zabytkowych kamienic: "[...]" przy [...]" opracowanej przez dr [...] w czerwcu 2007 r., wynika, że zespół "[...]" składa się z trzech kamienic, w tym kamienicy przy [....], która weszła w jego skład dopiero w poł. XIX wieku.

Minister wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, historyczny zespół budowlany to powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcje, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Zdaniem Ministra nie wiadomo, na jakiej podstawie organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotem ochrony konserwatorskiej jest zespół "[...]", składający się z kamienicy przy [...] oraz kamienicy usytuowanej przy ul. [...], a nie trzy odrębne, zabytkowe nieruchomości.

Organ II instancji wskazał, że przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o przepis art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest planowane przez inwestora zamierzenie, polegające na podziale zabytkowej nieruchomości, które wymaga uzyskania pozwolenia organu ochrony zabytków. Zatem tylko i wyłącznie planowana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Tymczasem, we wniosku z

20 listopada 2007 r., złożonym przez M. K., M. R., A. G. oraz J. K., wniesiono o wydanie decyzji w trybie art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, o odmowie zgody na podział. W ocenie organu odwoławczego należy uznać, że wnioskujący o wydanie decyzji nie zamierzają dokonać podziału zabytkowej nieruchomości. Zatem w sprawie, będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji, brak jest przedmiotu postępowania.

Minister wskazał, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, zmierzającej do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Powyższy przepis ma zastosowanie m. in. w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej, mogącej być przedmiotem postępowania.

Wobec powyższych ustaleń, Minister uznał, że należało uchylić decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., a postępowanie w tej sprawie umorzyć, stosownie do przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. K., M. R., A. G., J. K. (sprawa I SA/Wa 1903/08) oraz T. K. (sprawa I SA/Wa 1904/08). Skarżący M. K., M. R., A. G. i J. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzucili:

-naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu skarżących;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż nieruchomość nie spełnia warunków przewidzianych w art. 3 pkt 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

- naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji;

- naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie, na skutek przyjęcia, iż brak jest przedmiotu postępowania.

Skarżący wskazali, że przedmiotowa nieruchomość spełnia wszystkie wymagania o jakich mowa w przepisie art. 3 pkt 13 ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami.

W ocenie skarżących błędne jest stanowisko organu II instancji, że brak jest przedmiotu postępowania. Organ nie wziął pod uwagę, że część współwłaścicieli żąda podziału w naturze i wobec tego istnieje konieczność wypowiedzenia się w tej sprawie przez Konserwatora Zabytków, bowiem podział nieruchomości przez wyodrębnienie nieruchomości lokalowych nawet jeżeli toczy się w sądzie to musi być poprzedzony decyzją konserwatorską.

Skarżący podnieśli, że we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie administracyjne dokładnie wyjaśniona została aktualna sytuacja nieruchomości, a zwłaszcza fakt, iż toczy się postępowanie o częściowe zniesienie współwłasności tej nieruchomości. Wyjaśniono ponadto, iż współwłaściciele żądający fizycznego podziału obiektów zabytkowych nie złożyli wniosku o wydanie pozwolenia konserwatorskiego w tej materii, natomiast sąd, przed którym toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności uważa, iż nie ma obowiązku działania z urzędu dlatego też wniosek skarżących był w pełni uzasadniony i konieczny.

Skarżący stwierdzili, że art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest narzędziem realizacji uprawnień konserwatorskich i niedopuszczenia do sprzecznych z interesem zabytku podziałów. Przedmiotem decyzji Konserwatora Zabytków jest określenie, czy z punktu widzenia konserwatorskiego nieruchomość może być podzielona, następnie sąd decyduje o ewentualnym zniesieniu współwłasności, mając na uwadze zabytkowy charakter obiektu.

Skarżący podkreślili, że fakt, iż nieruchomość ma zabytkowy charakter, decyduje o ograniczeniu w wykonywaniu własności i przy znoszeniu współwłasności, przy czym niekoniecznie musi to wynikać wprost z zapisu ustawy, lecz z zabytkowego przeznaczenia przedmiotu dla utrzymania jego wartości historycznej i artystycznej. Nieruchomość o tak unikalnych wartościach wymaga podwyższonych standardów konserwatorskich oraz uzasadnia ograniczenia w dysponowaniu nią, z uwagi na ważny interes społeczny, jakim jest ochrona tego obiektu.

W ocenie skarżących przed wydaniem decyzji [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadził w pełnym zakresie niezbędne postępowanie dowodowe, a wydana przez niego decyzja w pełni odpowiada prawu.

Skarżąca T. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Decyzjom zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, a co za tym idzie należy umorzyć postępowanie w sprawie.

Skarżąca wskazała, że nie znajduje uzasadnienia w przepisach K.p.a. wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych. Organowi II instancji wiadomo, iż w toczącym się przed Sądem Rejonowym dla [...] Wydział I Cywilny w sprawie [...] postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości przedmiotem tegoż postępowania są kamienice położone przy ul. [..]. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenia ma odpowiedź na pytanie czy możliwym jest podział kamienic poprzez ustanowienie odrębnych własności lokali przy założeniu zgodnej współpracy współwłaścicieli i braku konieczności wykonywania jakichkolwiek prac dla samodzielności tych lokali. Sąd wręcz zobowiązał uczestników do wyjaśnienia tej kwestii z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K.

Zdaniem skarżącej jeżeli jedna ze stron jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych, wydanie przez organ administracyjny decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie w sprawie nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a.

Skarżąca podkreśliła, że uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej, powoduje, że organ drugiej instancji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze takiego sposobu zakończenia postępowania, a ograniczenie to związane jest z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed pierwszą instancją. W sytuacji gdy nie wystąpią przesłanki bezprzedmiotowości wspomnianego postępowania, organ odwoławczy obowiązany jest sprawę rozstrzygnąć merytorycznie, a w przypadku gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zarządził połączenie spraw o sygnaturach I SA/Wa 1903/08 i I SA/Wa 1904/08 celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalszego prowadzenia pod sygnaturą I SA/Wa 1903/08 – na podstawie przepisu art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne.

Organ odwoławczy, uchylając w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i umarzając postępowanie przed tym organem, prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., choć uzasadnienie tej decyzji jest wadliwe. Skoro wydana decyzja ma charakter wyłącznie procesowy, to nieuzasadnione było powoływanie w niej przepisów kompetencyjnych uprawiających do działania w formie decyzji. Należało natomiast wskazać przepis wyłączający drogę postępowania administracyjnego z uwagi na zawisłość sprawy przed sądem powszechnym, o czym niżej. W ocenie Sądu powyżej omówiona wadliwość nie miała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z wniosku M. K., M. R., A. G. i J. K. z 7 listopada 2007 r. jednoznacznie wynikało, że sprawa o podział przedmiotowej nieruchomości zawisła przed Sądem Rejonowym dla K. sygn. akt [...]. W zaistniałej sytuacji procesowej, stosownie do przepisu art. 96 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) w brzmieniu nadanym art. 1

pkt 35 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218), w przypadku gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd nie wydaje się pozwolenia, o którym mowa w ust 1a tego przepisu, tj. pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Powyższa norma prawna (łącznie z art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.) powinna zostać powołana w podstawie zaskarżonej decyzji. Należało więc wyjaśnić, że organ administracyjny pierwszej instancji nie miał kompetencji do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie podziału tej nieruchomości i do rozpatrzenia sprawy co do istoty. Skoro jednak organ I instancji, wbrew wyżej wskazanemu przepisowi prawa, wszczął postępowanie i wydał rozstrzygnięcie, które dotknięte było wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to organ odwoławczy obowiązany był uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie przed tym organem.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż przewidziane w wyżej wskazanych przepisach. Dlatego wbrew zarzutom skargi T. K., w tym przypadku organ odwoławczy nie był uprawniony do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest m. in. dopuszczalność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Taki przypadek nie zachodził. W niniejszej sprawie – jak to już wyżej zaznaczono – organ pierwszej instancji mając wiedzę o toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym o podział nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, powinien ograniczyć się do poinformowania wnioskodawców o braku kompetencji do rozpoznania sprawy na drodze administracyjnej w związku z zawiśnięciem sprawy przed sądem powszechnym. Skoro organ I instancji tego nie uczynił, lecz bezpodstawnie wszczął postępowanie, to rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zgodne z prawem.

Odnosząc się do stanowiska skarżących, że niektórzy współwłaściciele nieruchomości są zainteresowani uzyskaniem decyzji merytorycznej w sprawie podziału nieruchomości, należy stwierdzić, że nie uwzględnia ono okoliczności, że warunkiem wydania takiej decyzji jest istnienie przepisu prawa uprawniającego do działania w tej formie prawnej. W sytuacji gdy w tej sprawie toczy się postępowanie przed sądem powszechnym, to organ administracji traci kompetencję do rozstrzygania sprawy co do istoty. Nie ma doniosłości prawnej twierdzenie skargi T. K., że sąd ten: "zobowiązał uczestników do wyjaśnienia tej kwestii z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K.". W związku z tym twierdzeniem wskazać także należy, że sąd powszechny w sprawie o podział nieruchomości (zniesienia współwłasności) wpisanej do rejestru zabytków ma instrumenty prawne pozwalające na ocenę zasadności wskazanego sposobu podziału takiej nieruchomości. Jednakże z uwagi na treść przepisu art. 96 ust. 2 zd. pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami, z przyczyn wyżej omówionym instrumentem tym nie może być decyzja administracyjna wydana w trybie art. 36 ust 1 pkt 8) ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jak to już na wstępie wskazano, powoływanie przez organ odwoławczy w podstawie rozstrzygnięcia powyższego przepisu oraz przepisów kompetencyjnych tej ustawy było chybione, jednakże pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Dlatego biorąc pod uwagę wszystkie wyżej podniesione okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a