Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 342/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 37n ust. 2a pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Asesor WSA Magdalena Józefczyk Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2001 r., Nr [...].


UZASADNIENIE

do wyroku z dnia 22 czerwca 2004 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy p pomocy społecznej (Dz. U. Nr 89, poz. 973), art. 37n ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].10.2001 r., Nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...].04.2001 r. o zawieszeniu od dnia 30.03.2001 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz o nieprzysługiwaniu prawa do zasiłku od dnia zawieszenia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu aktu podano, że organ I instancji odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].04.2001 r. o zawieszeniu prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego oraz nieprzysługiwaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia zawieszenia J. P.

Od decyzji tej J. P. wniósł odwołanie zarzucając, iż wystąpił z wnioskiem o zawieszenie prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem 30.03.2001 r. z uwagi na podjęcie pozarolniczej działalności, która nie przynosi jednakże żadnych dochodów. Zdaniem skarżącego jego sytuacja powinna zostać zakwalifikowana wg znowelizowanych przepisów ustawy o zatrudnieniu (...), bowiem przewidziana w nim regulacja bez wątpienia odnosi się do sytuacji skarżącego. Wniosek, płynący z zaskarżonej decyzji, iż podjęcie pozarolniczej działalności zawsze powoduje zawieszenie prawa do zasiłku przedemerytalnego jest zbyt daleko idącym, na gruncie obowiązujących przepisów.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. J. P. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 15.02.2001 r. uzyskując prawo do zasiłku przedemerytalnego. W dniu 5.04.2001 r. powiadomił organ zatrudnienia o podjęciu pozarolniczej działalności od dnia 30.03.2001 r. Powyższe skutkowało zawieszeniem decyzją z dnia [...].04.2001 r. prawa do pobierania zasiłku.

W dniu 13. 09. 2001 r. strona złożyła wniosek o uchylenie ww. decyzji, przywrócenie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego oraz wypłatę wyrównania.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 89, poz. 973) osobom, których prawo do zasiłku przedemerytalnego uległo zawieszeniu z tytułu osiągania dochodów, o których mowa w art. 37n ust. 2a ustawy, przysługuje prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia zawieszenia uprawnienia. Warunkiem koniecznym dokonania wypłaty zasiłku przedemerytalnego za okres, w którym prawo zostało zawieszone, jest w świetle powołanego przepisu stwierdzenie, że zawieszenie spowodowały okoliczności wymienione w art.37n ust. 2a ustawy o zatrudnieniu W myśl przepisu art. 37n ust.1 ustawy o zatrudnieniu (...) prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 (warunków, od spełnienia których uzależnione jest uzyskanie statusu osoby bezrobotnej), z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a. Stosownie do przepisu art. 37n ust. 2 ustawy o zatrudnieniu (...) w przypadku podjęcia przez osobę uprawnioną do zasiłku przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności, prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego ulega zawieszeniu, z zastrzeżeniem ust. 2a. Generalną zasadą jest zatem zawieszenie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego w przypadku podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej bądź podjęcia pozarolniczej działalności. Odstępstwa od powyższej zasady ujęte zostały w ust. 2a cyt. przepisu. I tak, w myśl art.37n ust. 2a nie powoduje zawieszenia prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego: podjęcie po okresie 3 miesięcy od dnia nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, a także odpłatne wykonywanie pracy w zarządach, radach nadzorczych, komisjach i innych stanowiących organach osób prawnych, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia, osiąganie dochodów z innych źródeł niż określone w pkt 1, podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli dochody ż tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia.

Z powyższych zapisów wywieść należy, iż przepis nie znajdzie zastosowania w sytuacji, gdy podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej (...) nastąpi przed upływem trzech miesięcy od dnia nabycia prawa do zasiłku, jak również po upływie tego okresu, jednakże osiągane dochody przekroczą połowę najniższego wynagrodzenia miesięcznie. W sytuacji wskazanej w pkt 2, bez względu na okres w którym osoba uprawniona do zasiłku przedemerytalnego osiągnie dochód przekraczający miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia, prawo do zasiłku ulegnie zawieszeniu. Zdaniem organu odwoławczego zarzut skarżącego, iż przepis art.37n ust. 2a pkt 2 stanowi podstawę dokonania wypłaty zasiłku za okres zawieszenia tego prawa nie może zostać uwzględniony. Przepis art. 37n ust. 2 ustawy o zatrudnieniu (...) jednoznacznie stanowi, iż skutkiem podjęcia pozarolniczej działalności jest w każdym przypadku zawieszenie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Wyjątki dotyczące sytuacji, w których prawo do zasiłku nie ulega zawieszeniu odnoszą się jedynie do dwóch zdarzeń, o których mowa w cyt. przepisie, tj. podjęcia zatrudnienia oraz innej pracy zarobkowej. Zaistnienie tych zdarzeń w określonych okolicznościach, tj. przy zachowaniu terminu oraz wysokości osiąganych dochodów, nie powodowało zawieszenia prawa do zasiłku. Brak jest zatem podstaw do rozszerzającego ujęcia wyjątków i zastosowania ich w sytuacji podejmowania pozarolniczej działalności. Podstawy takiej nie może w szczególności stanowić przepis art.37n ust. 2a pkt 2 ustawy o zatrudnieniu (...). Wprawdzie literalna wykładnia cyt. przepisu, jak i potoczne rozumienie pojęcia dochodu, mogłyby istotnie wskazywać na okoliczność braku podstaw zawieszenia prawa do zasiłku w przypadku osiągania dochodów z pozarolniczej działalności, o ile dochody te nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia, jednakże dokonanie takiej interpretacji stałoby w sprzeczności z pozostałymi przepisami ustawy. Dokonywanie wykładni przepisów ustawy uwzględniać musi bowiem zasady techniki prawodawczej, które wykluczają możliwość nadawania tym samym pojęciem zawartym w przepisach jednego aktu prawnego, odmiennych treści. Na gruncie przepisów ustawy o zatrudnieniu (...) ustawodawca odrębnie traktuje skutki podjęcia pozarolniczej działalności, odrębnie natomiast skutki osiągania dochodów, w treści których mieści się osiąganie dochodów z innych tytułów niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa do wysokości połowy najniższego wynagrodzenia miesięcznie, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dokonując subsumcji ustalonego stanu faktycznego do przepisu art. 37n ustawy o zatrudnieniu (...), w pierwszej kolejności podlega on przyporządkowaniu do ust. 2, nakazującego zawieszenie prawa do zasiłku przedemerytalnego, w przypadku podjęcia pozarolniczej działalności. W dalszej kolejności badaniu podlegają przesłanki wynikające z przepisu art. 37n ust. 2a ustawy (...). Bezspornym jest, iż zastosowania nie znajdzie przepis ust. 2a pkt 1. Zdaniem skarżącego, w jego sytuacji powinien natomiast zostać zastosowany przepis ust. 2a pkt 2 cyt. przepisu, uzależniający brak podstaw zawieszenia prawa do zasiłku przedemerytalnego od osiągania dochodów ż innych źródeł niż określone w pkt 1, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia. Dla pełnego uzasadnienia stanowiska organów zatrudnienia posłużyć można się definicją osoby bezrobotnej, zawartą w przepisie art. 2 ust.1 pkt 2, zgodnie z którą za bezrobotnego uznać można osobę (...), jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności ( lit. f) oraz nie uzyskuje miesięcznie dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia (lit. i). W przypadku osoby bezrobotnej dopuszczalne jest - przy osiąganiu dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu (...) w wysokości połowy najniższego wynagrodzenia miesięcznie zachowywanie statusu osoby bezrobotnej. Jak wskazano wyżej ustawodawca pod pojęciem dochodów rozumie dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągane z innego tytułu niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa. Przyjmując sposób interpretacji skarżącego, uznać należałoby iż ustawodawca nie wykluczył tym samym możliwości osiągania dochodów z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności przez osobę bezrobotną jeżeli tylko uzyskiwane dochody nie przekraczałyby połowy najniższego wynagrodzenia miesięcznie. Taka wykładnia stałaby w sprzeczności z innych przepisem, zgodnie z którym podjęcie pozarolniczej działalności powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej. Analogiczną wykładnię zastosować należy w sytuacji osób uprawnionych do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Niespełnianie warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej skutkuje ustaniem prawa do zasiłku przedemerytalnego, z wyjątkiem zaistnienia zdarzeń, o których mowa w dalszych częściach przepisu, tj. m.in. podjęcia pozarolniczej działalności (ust.2). Dalszych wyjątków odnośnie skutków podjęcia działalności ustawodawca nie przewidział. Podjęcie pozarolniczej działalności skutkuje zatem zawieszeniem prawa do zasiłku przedemerytalnego bez względu na wysokość uzyskiwanych z tego tytułu dochodów.

Stanowisko zaprezentowane przez organy zatrudnienia orzekające w niniejszej sprawie znajduje potwierdzenie w interpretacjach Prezesa Krajowego Urzędu Pracy z dnia 25.09.2001 r., Nr [...] oraz z dnia 15.10.2001 r., Nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ 1 instancji orzekł również o nieprzysługiwaniu prawa do pobierania zasiłku od dnia zawieszenia. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, bowiem w dniu orzekania J. P. prowadził pozarolniczą działalność, o czym świadczy decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].10.2001 r., Nr [...], orzekająca o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu zgłoszonego przez J. P. z dniem 31.10.2001 r. Z ustalonego stanu faktycznego wynika również, iż J. P. złożył w dniu 5.11.2001r. wniosek o podjęcie wypłaty zawieszonego zasiłku przedemerytalnego, który podlegał rozpatrzeniu w postępowaniu przed organem 1 instancji. Istotną kwestię w rozpatrywanej sprawie stanowi ponadto prowadzenie postępowania przed organem 1 instancji w sprawie wypłaty zasiłku przedemerytalnego za okres zawieszenia w nadzwyczajnym trybie przepisu art.154 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art.154 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wprawdzie w subiektywnym rozumieniu strony słuszny interes strony przemawia za uchyleniem decyzji, podkreślić należy jednak iż w świetle obiektywnych przesłanek brak podstaw do zakwalifikowania interesu strony jako słusznego, jeżeli stoi on w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Reasumując, organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji, co skutkuje orzeczeniem jak w sentencji decyzji.

Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył J. P. domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu podał, że analiza przepisów, jakiej dokonał Wojewoda, zmierza w kierunku wykazania, iż zatrudniony na umowie o pracę, na zlecenie i w ogóle jako pracownik najemny, jest przez ustawę potraktowany korzystniej niż prowadzący działalność gospodarczą. Pogląd taki dyskryminuje tę ostatnią formę działalności, która z natury rzeczy winna być traktowana lepiej, bo prowadzący działalność gospodarką sam tworzy stanowisko pracy, ponosząc tego skutki prawne i ekonomiczne, nie wspominając o ryzyku jakie niesie taka działalność. Stąd nadinterpretacja przepisów nie może prowadzić do dys-kryminacji jakiejkolwiek formy działalności i jeśli ktoś dzięki niej ma możliwość "dorobić" sobie do zasiłku przedemerytalnego drobne przecież kwoty, nie mu można tego odmówić tym bardziej, że osoby na zasiłku przedemerytalnym spełniają wszystkie warunki niezbędne do legitymowania się statusem bezrobotnego. Wydaje się zatem, że nie można podjęcie zarobkowania przez pracownika najemnego uważać jako nienaruszające wymogów "statusu bezrobotnego", a podjęcie zarobkowania przez uruchomienie własnej działalności gospodarczej, jako naruszające ten wymóg.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że zgodnie z art.5 ust.3 ustawy z dnia 22.06.2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej osobom, których prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uległo zawieszeniu z tytułu osiągania dochodów, o których mowa w art. 37n ust.1a ustawy, przysługuje prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia zawieszenia uprawnienia. Więc warunkiem koniecznym przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego za okres, w którym ta prawo było zawieszone, jest stwierdzenie, że zawieszenie prawa do zasiłku przedemerytalnego nastąpiło na skutek osiągania dochodów z tytułów wymienionych w art.37n ust. 2a ustawy o zatrudnieniu.

Należy mieć na uwadze generalną zasadę określoną w art.37n ust. 2 ustawy o zatrudnieniu zgodnie, z którą w przypadku podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności, prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu, z zastrzeżeniem ust. 2a. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że ustawodawca założył, że prowadzenie działalności gospodarczej ze swej istoty jest wykonywane na własne ryzyko i odpowiedzialność, i tych powodów bez względu na wysokość osiąganego dochodu powoduje zawieszenie prawa do pobierania zasiłku (świadczenia) przedemerytalnego. Natomiast przepis 37n ust. 2a ustawy nie wymienia działalności gospodarczej, jako okoliczności nie powodującej zawieszenia prawa do pobierania świadczenia (zasiłku) przedemerytalnego. Należy zatem stwierdzić, że na gruncie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustawodawca odmiennie traktuje skutki podjęcia pozarolniczej działalności, odrębnie natomiast skutki osiągania dochodów w treści których mieści się osiąganie dochodów z innych tytułów niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, czy też odpłatne wykonywanie pracy w zarządach, w radach nadzorczych, komisjach (...) do wysokości połowy najniższego wynagrodzenia.

W takim razie, skoro J. P. podjął działalność gospodarczą w dniu 1.02.2001 r. zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 2.02.2001 r. należało orzec o zawieszeniu prawa do zasiłku przedemerytalnego od tego dnia. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że fakt prowadzenia działalności gospodarczej również w innych ustawach jest odmiennie traktowany z uwagi na to, że osoba prowadząca działalność gospodarczą podejmuje ją na własną odpowiedzialność i ryzyko. Z związku z powyższym zarzut J. P. dotyczący tego, iż stanowisko organu II instancji w tym zakresie jest nadinterpretacją przepisów, nie może zostać uwzględniony. Przepis art.37n ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wprost wskazuje, że podjęcie przez osobę pobierającą zasiłek przedemerytalny pozarolniczej działalności gospodarczej powoduje zawieszenie prawa do jego pobierania, natomiast art.37n ust. 2a ustawy nie wymienia pozarolniczej działalności wśród okoliczności nie powodujących zawieszenia uprawnienia do pobierania zasiłku przedemerytalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo, o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, przy czym z mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpatrując sprawę we wskazanych wyżej granicach stwierdzić należy, że przedmiotowe decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.

Stan sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia pozostaje w zasadzie pomiędzy stronami bezsporny.

J. P. od dnia 16 lutego 2001 r. nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego. W dniu 5 kwietnia 2001 r. powiadomił on Powiatowy Urząd Pracy, że od dnia 30 marca 2001 r. podjął działalność gospodarczą. W związku z tym decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. zawieszono mu z dniem 30 marca 2001 r. prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Pismem z dnia 10 września 2001 r. J. P. wniósł o "anulowanie decyzji o zawieszeniu prawa do zasiłku przedemerytalnego" odwołując się w nim do brzmienia przepisu art. 37n ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej.

Tak, więc kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje interpretacja przepisu art. 37n ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zwanej dalej ustawaj art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej.

Wskazany przepis art. 37n ust. 2 i 2a ustawy w dniu wydawania decyzji przez organ II instancji brzmiał następująco : "2. W przypadku podjęcia przez osobę uprawnioną do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności, prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu, z zastrzeżeniem ust. 2a. 2a. Nie powoduje zawieszenia prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego:

1) podjęcie po okresie 3 miesięcy od dnia nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, a także odpłatne wykonywanie pracy w zarządach, w radach nadzorczych, komisjach i innych stanowiących organach osób prawnych, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia,

2) osiąganie dochodów z innych źródeł niż określone w pkt 1, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia".

Brzmienie powołanych przepisów wskazuje na to, że zasadą jest zawieszenie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego w przypadku podjęcia przez osobę uprawnioną do niego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności. Wyjątkiem od tej zasady jest brak skutku zawieszenia prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego w przypadku podjęcia po okresie 3 miesięcy od dnia nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego - zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, a także odpłatne wykonywanie pracy w zarządach, w radach nadzorczych, komisjach i innych stanowiących organach osób prawnych, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia albo osiąganie dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z innych źródeł niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, odpłatne wykonywanie pracy w zarządach, w radach nadzorczych, komisjach i innych stanowiących organach osób prawnych.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy, zdaje się nie budzić wątpliwości, że skarżący, mający prawo do zasiłku przedemerytalnego, podjął pozarolniczą działalność gospodarczą i ma z tego tytułu dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Uzyskiwany dochód pochodzi ze źródła określonego w art. 37n ust. 2ą pkt 2 ustawy, a więc nie powodował zawieszenia prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego pod warunkiem, że podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie przekracza miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia. W tym zakresie przychyla się Sąd w pełni do stanowiska zaprezentowanego w skardze i nie podziela poglądu zaprezentowanego w decyzjach organów obu instancji.

Taka interpretacja powołanego przepisu wynika w sposób jednoznaczny z jego literalnego brzmienia. W takiej sytuacji zastosowanie przez organy obu instancji celowościowej interpretacji art. 37 n ust. 2a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w jej brzmieniu obowiązującym w dniu rozstrzygania sprawy jest błędne. Pierwszeństwo przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa ma literalne ich brzmienie, a dopiero, kiedy zrozumienie przepisu na tej drodze jest utrudnione można uciec się do zastosowania, przykładowo wykładni celowościowej. W badanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, dlatego należy uciec się do literalnego brzmienia powołanej normy prawnej.

Sposób interpretacji przepisu art. 37n ust. 2a ustawy dokonany przez Sąd jest zgodny z wolą i zamiarem ustawodawcy. Za takim wnioskiem przemawia fakt kolejnych zmian przepisu art. 37 n w zakresie odstępstw od zasady zawieszania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego w przypadku podjęcia przez osobę uprawnioną do niego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności. Tam gdzie ustawodawca chciał, by uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego ulegało zawieszeniu w przypadku podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności dawał temu wyraz w brzmieniu tego przepisu. Tak było przykładowo przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 16 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 108, poz. 684), czy po nowelizacji tego przepisu wprowadzonego ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 122, poz. 1323).

Skoro z literalnego brzmienia przepisu art. 37n ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, że osiągane przez skarżącego dochody najprawdopodobniej nie powodowały zawieszenia prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego skargę uznać należy za uzasadnioną.

Prawdą jest, że zawieszenie zasiłku przedemerytalnego skarżącego nastąpiło w okresie, kiedy przepis art. 37n ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu został już skreślony, a przepis ust. 2 powołanego artykułu stanowił, że w przypadku podjęcia przez osobę uprawnioną do zasiłku przedemerytalnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności, prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego ulega zawieszeniu, jednak zmiana art. 37n dokonana art. 1 pkt 39, lit. c ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 89, poz. 973) wprowadziła do niego ust. 2a przewidujący między innymi, że nie powoduje zawieszenia prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego osiąganie dochodów z innych źródeł niż określone w pkt 1, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli dochody z tych źródeł nie przekraczają miesięcznie połowy najniższego wynagrodzenia. Przepis ten obowiązywał z mocą wsteczną od 1 stycznia 2001 r. Znajdujące się w powołanej ostatnio ustawie przechodnie przepisy art. 5 ust. 3 i 4 przewidują że osobom, których prawo do pobierania zasiłku przedemerytalnego uległo zawieszeniu z tytułu osiągania dochodów, o których mowa w art. 37n ust. 2a ustawy, o zatrudnieniu (...) przysługuje prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia zawieszenia uprawnienia. Uprawnienie to przyznaje się po złożeniu przez uprawnione osoby odpowiednich wniosków i dokumentów określonych przepisami ustawy o zatrudnieniu (...). Nie budzi żadnych wątpliwości, że wniosek takowy, datowany na dzień 10 września 2001 r. złożony został przez J. P. w dniu 13 września 2001 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy.

Prowadząc ponownie sprawę należy - kierując się powyższymi wytycznymi Sądu - sprawdzić, czy skarżący spełniał wymogi określone przepisem art. 37n ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które dawały podstawę do niestosowania wobec niego obowiązku zawieszenia pobierania zasiłku przedemerytalnego w trybie ust. 2 powołanego przepisu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.