Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1573/01
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2002-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 35 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
article: par. 12 ust. 8, par. 12 ust. 8
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lutego 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Teza: Wśród przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ brak jest przepisów prawa, w tym przepisów technicznych, które w sposób obligatoryjny normowałyby liczbę miejsc postojowych przy nowo wznoszonych budynkach mieszkalnych, czy usługowych.

W tej sytuacji stosowne ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować jako obowiązujące dla danej inwestycji wskaźniki. Okoliczność że miejsc tych jest niewystarczająca ilość nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zamierzonej inwestycji.

TEZY

Wśród przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ brak jest przepisów prawa, w tym przepisów technicznych, które w sposób obligatoryjny normowałyby liczbę miejsc postojowych przy nowo wznoszonych budynkach mieszkalnych, czy usługowych.

W tej sytuacji stosowne ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować jako obowiązujące dla danej inwestycji wskaźniki. Okoliczność że miejsc tych jest niewystarczająca ilość nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zamierzonej inwestycji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale - sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr 25 przy ul. K. w J.-G. na decyzję Wojewody D. z dnia 21 maja 2001 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2.04.2001 r. wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1 i 4, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ oraz na podstawie art. 104 Kpa /t.j. Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071/, po rozpatrzeniu wniosku Urszuli D., Jacka D. oraz Katarzyny i Andrzeja D. Prezydent J.-G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budów? budynku usługowo /usługi zdrowia/ mieszkalnego w zabudowie plombowej na terenie działki nr 56/10 przy ul. K. w J.-G.

W uzasadnieniu podał, że w nawiązaniu do swojego wcześniejszego wystąpienia z dnia 21.08.2000 r. inwestor złożył wniosek o wznowienie postępowania z urzędu dotyczącego wydania pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego na terenie działki nr 56/10 położonej przy ul. K. w J.-G. Postanowieniem z dnia 29.01.2001 r. Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w J.-G. wznowił postępowanie z urzędu w przedmiotowej sprawie zawieszone postanowieniem (...) z dnia 20.10.2000 r., zwracając się jednocześnie do stron biorących udział w postępowaniu o przedstawienie swoich stanowisk w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia.

Spośród stron biorących udział w postępowaniu swoje uwagi złożyli Natalia i Zenon M., Violetta M. oraz Zakład Gospodarki Mieszkaniowej nr 4 w J.-G.

Organ wskazał dalej w związku z podniesionymi zarzutami, że:

- przedłożony przez inwestora projekt budowlany podaje rozwiązania projektowe, które wykazują, że budynek nowoprojektowany będzie oddzielony od budynków sąsiednich dylatacjami i nie będzie w jakikolwiek sposób powiązany z nimi elementami konstrukcyjnymi;

- inwestor przedłożył analizę nasłonecznienia opracowaną przez osobę uprawnioną stwierdzającą, że projektowany budynek nie zmieni warunków nasłonecznienia w budynku nr 25 położonym przy ul. K. w J.-G.;

- dostęp do podwórza projektowanego budynku i budynków sąsiednich istniejący pomiędzy budynkami 101 i 102 oraz 104 i 105, co jest zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym tego terenu;

- plan zagospodarowania został uzgodniony z Zespołem Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w J.-G., a sprawa rozliczeń finansowych nie leży w kompetencjach tutejszego Wydziału;

- sposób ogrzewania projektowanego budynku został określony w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nr 472/00 z dnia 15.12.2000 r. (...);

- w projekcie budowlanym została podana instrukcja wykonywania robót określająca również sposób prowadzenia robót ziemnych i fundamentowych;

- przedłożony projekt budowlany został uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych

- plan zagospodarowania projektowanego budynku określa lokalizację miejsca do gromadzenia odpadków stałych w obrębie działki inwestora;

- sposób połączenia instalacji odgromowej na projektowanym i istniejących budynkach został podany w projekcie budowlanym;

- projekt budowlany określa sposób zabezpieczenia ścian szczytowych w miejscu dylatacji przed wpływem czynników atmosferycznych.

Organ wskazał dalej, że lokalizacja projektowanego budynku wynika z ustaleń miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla Z. zatwierdzonego uchwałą MRN w J.-G. (...) z dnia 21.12.1989 r. w związku z czym zgodnie z par. 12 ust. 8 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie jest wymagana zgoda sąsiada na wybudowanie projektowanego budynku na granicy działki. Projekt budowlany nawiązuje do otaczającej zabudowy /także w ilości kondygnacji/ oraz wprowadza dach dwuspadowy na fragmencie obiektu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli Violetta M., Monika i Marcin G. oraz Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr 25 przy ul. K. w J.-G.

Violetta M. w swoim odwołaniu domagała się uchylenia decyzji organu I instancji, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa.

W uzasadnieniu podała, że:

1/ budowa plomby pomiędzy budynkami K. nr 23 i 25 narusza przepis zawarty w par. 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 października 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe. Zgodnie z tym przepisem odległość między przejazdami na jeden dziedziniec terenów obudowanych nie może być większa niż 150 m. Budowa plomby na działce nr 56/10 przy ul. K. w J.-G. przepis ten narusza. Po postawieniu plomby odległość między przejazdami będzie wynosiła ok. 250 m. Wyjaśniła, że podnosiła ten problem jeszcze przed wydaniem decyzji ale organ I instancji nie uwzględnił go. W uzasadnieniu decyzji, występuje zapis, iż projekt budowlany został uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, co w jej ocenie nie jest żadnym usprawiedliwieniem dla prowadzenia robót budowlanych niezgodnych z powołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Tego typu postępowanie narusza art. 7 i art. 8 Kpa,

2/ w miejscu, w którym miałaby stanąć plomba przebiegają rury odwadniające okoliczny teren. Na wniosek właścicieli budynku K. 25 teren ten został odwodniony /zmeliorowany/ w 1999 r. Wcześniej za budynkiem tym zbierały się znaczne ilości wody. Dzięki odwodnieniu problem został rozwiązany. Prezydent Miasta J.-G. w uzasadnieniu decyzji podał, że plan zagospodarowania został uzgodniony z Zespołem Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w J.-G., a sprawa rozliczeń finansowych nie leży w kompetencji tamtejszego Wydziału. Stanowisko takie narusza przepis art. 66 par. 1 Kpa.

3/ planowana plomba miałaby być stawiana w zupełnie innej technologii niż budynek K. 25. Podała, że budynek nr 25 stawiany był z wielkiej płyty, natomiast plomba miałaby być stawiana z cegły. Inne technologie powodują, że budynki inaczej "siadają." co będzie powodowało szereg pęknięć w mieszkaniach sąsiadujących z plomba. W wydanej decyzji organ I problem ten całkowicie pominął.

4/ ewentualna budowa plomby w tej okolicy niesie za sobą konieczność rozbudowy infrastruktury związanej ze zwiększeniem liczby mieszkańców w tym miejscu. Odwołująca się podała, że w chwili obecnej w okolicy już istniejących budynków jest zbyt mało miejsc parkingowych oraz terenów zieleni. Budowa budynku usługowo mieszkalnego wprowadza konieczność zwiększenia ilości miejsc parkingowych. Zagadnienie to całkowicie pominięto w wydanej decyzji, co narusza art. 77 par. 1 Kpa,

5/ na ścianie zewnętrznej budynku K. nr 25 /na tej ścianie, do której ma być dobudowana plomba/ znajduje się instalacja odgromowa /piorunochron/. Podniosła, że w uzasadnieniu wydanej decyzji brak jest ustaleń dotyczących zabezpieczenia budynku K. nr 25 na czas trwania inwestycji oraz brak zobowiązania inwestora do przeniesienia istniejącej instalacji odgromowej,

6/ w decyzji podano, że "projekt budowlany nawiązuje do otaczającej zabudowy /także w ilości kondygnacji/ oraz wprowadza dach dwuspadowy na fragmencie obiektu". Odwołująca się stwierdza, że projekt budowlany nie nawiązuje do otaczającej zabudowy w żaden sposób. Budowa pomiędzy dwoma budynkami jednym pięciokondygnacyjnym, drugim czterokondygnacyjnym o dachach płaskich budynku trzykondygnacyjnego z dachem dwuspadowym nie nawiązuje do otaczającej zabudowy. Stanowi to obrazę art. 80 Kpa.

Monika i Marcin G. we wniesionym odwołaniu także domagali się uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji podnosząc, że decyzja narusza zarówno przepisy kodeksu postępowania administracyjnego jak i regulacje zawarte w ustawie prawo budowlane i rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./.

Zaskarżona decyzja stoi ich zdaniem m.in. w sprzeczności z par. 13 cytowanego rozporządzenia.

Z przepisu tego wynika, że w przypadku zabudowy uzupełniającej przy budownictwie miejskim odległość budynku przysłanianego od budynku przysłaniającego winna wynosić nie mniej niż 25 m. Z akt sprawy oraz z dołączonej dokumentacji technicznej i projektu budynku, w tym również z analizy oświetlenia i nasłonecznienia, na które powołuje się organ wydający decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i pozwolenie na budowę wynika, że odległość pomiędzy blokiem wspólnoty mieszkaniowej a projektowanym budynkiem w żadnym razie nie odpowiada wymogom powołanego rozporządzenia.

Odwołujący się podnieśli dalej zarzut braku rzetelności sporządzonej analizy nasłonecznienia. Analiza ta w ich ocenie zawiera podstawowy błąd w postaci nie uwzględnienia wysokości budynku przesłaniającego w odniesieniu do najniżej położonych lokali w budynku przesłanianym. Nic uwzględnia również długości budynku zarówno projektowanego jak i już istniejącego przy ul. K. 23 /i dalszych załamujących się w tzw. podkowę/, z którym to budynek projektowany będzie się trwale łączył. Po wybudowaniu projektowanego budynku niektóre lokale mieszkalne stracą dostęp do światła dziennego - słonecznego w okresie zimowym w ogóle, a w okresie letnim praktycznie od godzin porannych aż do godziny według cytowanej analizy 15.00, czyli przy powszechnie znanej długości maksymalnej dnia najniżej położone mieszkania latem będą nasłonecznione jedynie przez parę godzin dziennie, co stanowi około 1/6 części najdłuższego dnia w roku. Zimą sytuacja powyższa ulegnie znacznemu pogorszeniu. Powyższe rażąco narusza par. 57 i par. 60 oraz par. 13 cytowanego rozporządzenia.

Podnieśli dalej, że organ I instancji nie wziął pod uwagę problemu braku miejsc parkingowych, Z analizy przepisów rozporządzenia /par. 18-21/ oraz ich porównania z planem zagospodarowania przestrzennego wokół projektowanego budynku wynika brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie.

Dodali także, że wydana decyzja, pozytywna dla inwestora, zapadła pomimo nie spełnienia wymogów wskazanych w par. 22 rozporządzenia. Nic przewidziano bowiem w dołączonym do projektu planie miejsc służących dla gromadzenia odpadków stałych pomimo takiego obowiązku.

Ponadto poza wyżej wskazanymi zarzutami materialnoprawnymi, całemu postępowaniu przed organem administracji należy postawić - zdaniem odwołujących się - zarzut naruszenia przepisów postępowania. Organ administracji wydający decyzje w przedmiotowej sprawie nienależycie oznaczył i co za tym idzie informował o toczącym się postępowaniu stronę zainteresowaną w postaci wspólnoty mieszkaniowej sąsiadującej z nieruchomością gruntową, na której wzniesiony ma zostać planowany budynek. Wspólnota mieszkaniowa właścicieli lokali mieszkalnych położonych w budynku mieszkalnym położonym przy ul. K. 25 w J.-G. stanowi tzw. "dużą" wspólnotę mieszkaniową /liczba wyodrębnionych lokali mieszkalnych jest większa niż siedem/ uregulowaną w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./. Nieprawidłowym zatem było zawiadamianie o toczącym się postępowaniu i jego prowadzenie przy udziale jedynie administratora budynku, który nie jest równocześnie jego zarządem, jak też traktowanie jako strony wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych. Powyższe narusza treść art. 30 Kpa w związku z art. 28 Kpa w zakresie właściwej reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej oraz związanych z tym obowiązków procesowych organu administracji rozpoznającego sprawę.

Natomiast Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej we wniesionym odwołaniu domagał się zmiany wydanej decyzji zarzucając, że jest ona krzywdząca i ogranicza prawo własności oraz możliwość korzystania z należącej do Wspólnoty działki i podwórka przez dzieci.

Podniósł, że Wspólnota nigdy nie wyrażała zgody na dobudowanie się do ściany ich budynku a nadto, że organ wysyłał wszelką korespondencję indywidualnie poszczególnym mieszkańcom. Dodał, że plan zagospodarowania przestrzennego, który powstał wcześniej i przewidywał zabudowę plombową nie przewidywał, że przedmiotowy budynek będzie stanowił własność prywatną. W związku ze zmianą statusu własności budynku oraz decyzją o sprzedaniu działki przed i za budynkiem ulec powinien ich zdaniem plan zagospodarowania uwzględniający prawa własności.

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 maja 2001 r. (...) Wojewoda D., powołując się na przepis art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/, po rozpatrzeniu powyższych odwołań utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji.

W uzasadnieniu podał, że wymienioną wyżej decyzją organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku usługowo mieszkalnego mieszczącego na parterze usługi służby zdrowia a na trzech wyższych kondygnacjach dziewięć lokali mieszkalnych. Lokalizacja obiektu przewidziana została na działce nr 56/10 przy ul. K. w J.-G. w zabudowie plombowej pomiędzy dwoma istniejącymi budynkami mieszkalnymi. Od decyzji tej odwołali się współwłaściciele sąsiadującego z planowaną inwestycją budynku nr 25 przy ul. K. Organ odwoławczy ustalił, co następuje.

Lokalizacja projektowanego budynku mieszkalno-usługowego została jednoznacznie określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustanowionym Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 21.12.1989 r. (...) w sprawie uchwalenia miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego jednostki strukturalnej Z. III w J.-G. Na rysunku nr 1, stanowiącym załącznik graficzny do wspomnianego planu, położenie projektowanego obiektu jest ustalone poprzez zaznaczenie liniami ciągłymi powierzchni przeznaczonej pod zabudowę. Zaznaczono również na rysunku planu obowiązującą linię zabudowy, z którą pokrywa się obrys zewnętrzny przedmiotowego budynku. Można zatem zdaniem organu odwoławczego stwierdzić, że realizacja inwestycji na działce nr 56/10 jest nie tylko dopuszczona przez prawo miejscowe, ale wręcz będzie dopełnieniem obowiązku zabudowy tej działki, wynikającego z planu szczegółowego.

Ustalił dalej, że:

- inwestor dysponuje działką nr 56/10 na cele budowlane wobec zawarcia w dniu 14.04.2000 r. umowy użytkowania wieczystego /akt notarialny repertorium A numer 1513/2000/,

- projekt zagospodarowania działki jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej z upoważnienia Prezydenta J.-G. przez Kierownika Referatu Urbanistyki i Architektury z dnia 15.12.2000 r. nr 472/00 (...),

- zarówno projekt zagospodarowania terenu jak i projekt architektoniczno-budowlany zgodne są z przepisami, w tym tcchniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami,

- dokumentacja projektowa została sporządzona prawidłowo przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia do pełnienia w budownictwie samodzielnych funkcji projektantów,

- projekt architektoniczno-budowlany uzgodniony został z rzeczoznawcą ds. sanitarno-higienicznych /uzgodnienie na rys. A-1/,

- projekt architektoniczno-budowlany zaopiniowany został bez zastrzeżeń przez rzeczoznawcę ds. bhp i ergonomii /opinia na kopii fragmentu rysunku A-1/,

- rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych stwierdził zgodność opracowania z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej /uzgodnienie na drugiej stronie rysunku I - pt. "Projekt zagospodarowania terenu"/.

Biorąc wyżej przedstawione okoliczności pod uwagę należy - zdaniem organu odwoławczego - wskazać, że zgodnie z przepisem art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, organy administracji architektoniczne-budowlanej nie mogą odmówić udzielenia pozwolenia na budowę będącego przedmiotem niniejszego postępowania budynku usługowo-mieszkalnego.

Ustosunkowując się do zarzutów stron podniesionych w odwołaniach zważył co następuje.

1. Budowa plomby pomiędzy budynkami nr 23 i nr 25 przy ul. K. nie narusza przepisu par. 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe. Przepis ten określa parametry przejazdów na dziedzińce i inne tereny obudowane, jednakże nie ma zastosowania w rozpatrywanej sytuacji. Zespół budynków przy ul. K., w którego skład wejdzie projektowana plomba, zaprojektowany został na planie nieforemnego pięciokąta. Obwód tego pięciokąta, po zrealizowaniu planowanej inwestycji, będą tworzyły cztery bloki oddzielone od siebie drogami osiedlowymi. Obszar pomiędzy blokami nie jest zatem dziedzińcem, ani terenem obudowanym, gdyż jest powszechnie dostępny dla ruchu pieszego i kołowego poprzez powiązanie z siecią dróg miejskich drogami osiedlowymi, a nie przejazdami, o których mowa w przy wołanym par. 13 ww. rozporządzenia.

2. W miejscu planowanej zabudowy znajdują się sieci kanalizacji deszczowej obsługującej okoliczne tereny i sąsiednie budynki. Sieciami tymi zarządza Zakład Gospodarki Mieszkaniowej nr 4 w J.-G., do którego inwestor zwrócił się o ustalenie warunków technicznych przełożenia oraz odpowiedniego zabezpieczenia urządzeń odwodnienia. Pismem z 31.08.2000 r. Kierownik Działu Technicznego ZGM-4 pozytywnie zaopiniował zamierzone przedsięwzięcie i określił warunki, jakie inwestor musi spełnić w celu zabezpieczenia przebiegającego przez teren działki uzbrojenia. Ponadto projektant części sanitarnej przewidział przełożenie kanalizacji deszczowej z zastosowaniem rur o większej średnicy nominalnej /Dn250/, tak aby sieć mogła pełnić prawidłowo swoje dawne funkcje oraz aby przejmowała wody opadowe z projektowanego budynku.

3. Projektowany obiekt zostanie posadowiony na takim samym poziomie jak sąsiednie budynki i będzie posiadał niezależną od sąsiedniej zabudowy konstrukcję. Z tej przyczyny przedmiotowy budynek usługowo-mieszkalny może być wzniesiony w innej technologii niż istniejące w pobliżu budynki mieszkalne. Za poprawność przyjętych rozwiązań i prawidłową realizację budowy pod względem bezpieczeństwa dla sąsiedniej zabudowy odpowiedzialność ponoszą uczestnicy procesu budowlanego, to jest: inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant i kierownik budowy.

4. W decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określono wskaźniki zaspokojenia miejsc postojowych /na podstawie ustaleń planu miejscowego/ i określono warunki ich lokalizacji. Należy zdaniem organu II instancji podkreślić, że nie istnieją przepisy techniczne, które w sposób obligatoryjny normowałyby liczbę miejsc postojowych przy nowo wznoszonych budynkach mieszkalnych bądź usługowych. Dlatego stosowne ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować jako obowiązujące dla niniejszej inwestycji wskaźniki. W pasie dróg miejskich znaleziono teren dla dodatkowych siedmiu miejsc postojowych na osiedlu w pobliżu projektowanego obiektu. Możliwość utworzenia tam miejsc postojowych dla samochodów uzgodniono z Dyrektorem Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów /uzgodnienie z 11.09.2000 r. na mapie sytuacyjno-wysokościowej/ i uzyskano akceptację dla powyższego zamierzenia ze strony Kierownika Referatu Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego /pismo z 16.03.2000 r./.

5. Przełożenie istniejącego na ścianie szczytowej budynku nr 25 pionu instalacji odgromowej jest problemem technicznym, którego rozwiązanie nie może ograniczać praw inwestora do korzystania ze swojej własności. Jeżeli konflikt w sprawie przełożenia pionu odgromowego nie zostanie rozwiązany przez strony, to może być rozstrzygnięty wyłącznie w postępowaniu cywilnym.

6. Odnośnie kwestionowanego kształtu dachu wskazał, że projektanci znaleźli rozwiązanie, które nawiązuje do płaskich dachów okolicznej zabudowy i jednocześnie spełnia zalecenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz planu szczegółowego, odnośnie obowiązku stosowania na tym terenie dachów dwuspadowych. Mianowicie, na części obiektu wprowadzono dwuspadowy dach o niewielkim kącie nachylenia połaci. Zrównano również wysokość projektowanego budynku z budynkami sąsiednimi poprzez wprowadzenie czwartej kondygnacji na poddaszu, na co pozwalają wymienione wcześniej akty prawne.

7. Problem przesłaniania i zacienienia przez projektowany obiekt okien mieszkań znajdujących się przy ścianie szczytowej budynku nr 25, został teoretycznie przedstawiony i omówiony przez projektantów. W aktach sprawy znajduje się "Analiza oświetlenia i nasłonecznienia w zakresie oddziaływania budynku nowoprojektowanego - plombowego, na budynek przy ul. K. 25, zawierająca graficzne zobrazowanie zjawiska i pisemną interpretację wyników". Z opracowania tego wynika, że projektowany obiekt nie zmienia warunków nasłonecznienia okien w budynku nr 25 w dniach równonocy, tj. 21 marca i 21 września, w godz. od 13.00 do 15.00. Inspektorzy prowadzący niniejsze postępowanie odwoławcze przeprowadzili niezależną analizę zacieniania i uzyskali identyczną ocenę sytuacji. Mianowicie część okien w budynku nr 25 od strony północno-zachodniej ma ograniczony dostęp światła dziennego, gdyż są zacieniane przez budynek nr 23. Budowa plomby nie pogarsza więc warunków nasłonecznienia ustalonych w przepisie par. 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w sentencji wydanej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. K. 25 w J.-G. złożył jej Zarząd, domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w świetle ustawy o własności lokali Wspólnota przy ul. K. 25 w J.-G. stanowi "dużą" wspólnotę mieszkaniową. W jej skład wchodzi bowiem 15 wyodrębnionych lokali. W związku z powyższym całe postępowanie administracyjne w zakresie pozwolenia na budowę dotknięte jest tą wadą, że organ administracji w toku postępowania administracyjnego nie rozróżniał pojęć administratora nieruchomości, Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej oraz tworzących ją poszczególnych członków. W świetle wyżej wskazanej ustawy należy zdaniem skarżących stwierdzić, że stroną postępowania winien być wyłącznie Zarząd Wspólnoty jako organ uprawniony do jej reprezentowania na zewnątrz. Tymczasem w toku postępowania jego stroną z ramienia Wspólnoty Mieszkaniowej był raz jej administrator, raz Zarząd, aż wreszcie poszczególni członkowie tej Wspólnoty. Brak było zatem należytej reprezentacji skarżącej Wspólnoty w toku postępowania administracyjnego.

Skarżący podniósł dalej, że wydana decyzja narusza zarówno przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak i regulacje zawarte w ustawie prawo budowlane i rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./ Zaskarżona decyzja stoi m.in. w sprzeczności z par. 13 powołanego rozporządzenia. Z jego treści wynika, że w przypadku zabudowy uzupełniającej przy budownictwie miejskim odległość budynku przysłanianego od budynku przysłaniającego winna wynosić nie mniej niż 25 m. Z akt sprawy oraz dołączonej dokumentacji technicznej i projektu budynku, w tym również z analizy oświetlenia i nasłonecznienia, na które powołuje się organ wydający decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i pozwolenie na budowę wynika, że powyższa odległość pomiędzy blokiem wspólnoty mieszkaniowej a projektowanym budynkiem w żadnym razie nie odpowiada wymogom powołanego rozporządzenia.

Podnieśli dalej zarzut braku rzetelności sporządzonej analizy nasłonecznienia. Zawiera ona ich zdaniem podstawowy błąd w postaci nie uwzględnienia wysokości budynku przesłaniającego w odniesieniu do najniżej położonych lokali w budynku przesłanianym. Nie uwzględnia również długości budynku zarówno projektowanego jak i już istniejącego przy ul. K. 23 /i dalszych załamujących się w tzw. podkowę/, z którym to budynek projektowany będzie się trwale łączył. Zarzucili, że po wybudowaniu projektowanego budynku niektóre lokale mieszkalne stracą dostęp do światła dziennego słonecznego w okresie zimowym w ogóle, a w okresie letnim praktycznie od godzin porannych aż do godziny według cytowanej analizy 15.00, czyli przy powszechnie znanej długości maksymalnej dnia najniżej położone mieszkania latem będą nasłonecznione jedynie przez parę godzin dziennie, co stanowi około 1/6 części najdłuższego dnia w roku. Zimą sytuacja powyższa ulegnie znacznemu pogorszeniu. Do tej pory istniejący prześwit umożliwiał dostęp światła do lokalu usytuowanego na parterze budynku. W momencie zabudowy plombowej mieszkanie to praktycznie zostanie pozbawione światła. Nie bez znaczenia - ich zdaniem - jest również szkoda, jaką wyrządzić może wybudowanie projektowanego budynku w postaci obniżenia wartości rynkowej poszczególnych zacienionych lokali mieszkalnych wspólnoty mieszkaniowej. Powyższe rażąco narusza par. 57 i par. 60 oraz par. 13 cytowanego rozporządzenia.

Podnieśli dalej problem braku miejsc parkingowych. Po wybudowaniu i zasiedleniu projektowanego budynku przeznaczonego w części na prowadzenie działalności gospodarczej usługi zdrowia znacznie wzrośnie zapotrzebowanie na miejsca parkingowe dla klientów, czego nie zaspokoi przyznane jedynie siedmiu miejsc na planowanym parkingu usytuowanym w znacznej odległości od wspomnianego budynku. Już w chwili obecnej ilość istniejących miejsc do parkowania jest niedostateczna i ich brak odczuwają mieszkańcy wspólnoty mieszkaniowej.

Dodali, że pozytywna dla inwestora decyzja zapadła pomimo nie spełnienia wymogów wskazanych w par. 22 rozporządzenia. Nie przewidziano bowiem w dołączonym do projektu planie miejsc służących dla gromadzenia odpadków stałych pomimo takiego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W związku z podniesionymi w skardze zarzutami dodała, że organy administracji architektoniczno-budowlanej uznały za stronę wszystkich członków Wspólnoty Mieszkaniowej i konsekwentnie powiadamiały swoimi postanowieniami i decyzjami każdego z ujawnionych członków. Zarząd Wspólnoty, jako strona postępowania, po raz pierwszy wystąpił składając w imieniu członków Wspólnoty odwołanie od decyzji organu I instancji.

W treści zaskarżonej decyzji zaznaczono, że inspektorzy rozpoznając sprawę dokonali niezależnej od opracowania projektanta analizy zacieniania budynku nr 25 przez planowany obiekt. Badanie wykonano, nakładając na projekt zagospodarowania terenu, specjalnie dla tego sporządzone przezroczyste nomogramy, pozwalające odczytać zasięg cienia rzucanego przez projektowany i istniejący budynek nr 23. Ustalono w ten sposób, że wzniesienie projektowanego obiektu nie zmieni warunków nasłonecznienia okien leżących przy ścianie szczytowej budynku nr 25. Nomogramy, którymi posługiwali się inspektorzy Wydziału załączone są do opracowania: "Słońce w architekturze", Instytut Urbanistyki i Architektury, Mieczysław Twardowski, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1960 r.

Na rysunku projektu zagospodarowania terenu, sporządzonym w skali 1:500 przez architekta Mariolę R., projektant zaznaczył miejsca gromadzenia odpadków stałych cyfrą "3" i w odsyłaczu opisał jako śmietnik. Nietrafny jest zatem zarzut, że miejsce to nie zostało w projekt wskazane. Oczywiście organizacja i urządzenie miejsca gromadzenia odpadków stałych winno odpowiadać przepisom wymienionym w rozdziale rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim mają odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednakże szczegółowe rozwiązania nie są wymagane na etapie sporządzania projektu budowlanego.

Podniosła dalej, że pozostałe zarzuty podniesione w skardze są przypomnieniem zarzutów stanowiących treść odwołania od decyzji organu I instancji i zostały rozpatrzone w postępowaniu odwoławczym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności a prawem uznał, że skargę należy oddalić. Zaskarżona bowiem decyzja w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procedury administracyjnej.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest ocena pod względem zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji Wojewody D. z dnia 21 maja 2001 r. (...) utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta J.-G. z dnia 2 kwietnia 2001 r. w przedmiocie zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obiektu mieszkalno-usługowego w zabudowie plombowej na obszarze działki nr 56/10 przy ul. K. w J.-G.

W świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. nr 106 2000 poz. 1126 ze zm./ roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (...) /art. 28/. Pozwolenie na budowę może być natomiast wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym /art. 32 ust. 4 pkt 1/ oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane /art. 32 ust. 4 pkt 2/. Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, wymaganymi przepisami szczególnymi, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym /art. 33 ust. 2/.

Zgodnie z przepisem art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska oraz wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 art. 35 oraz w art. 32 ust. 4 omawianej ustawy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Za nietrafny uznać należy zarzut skarżącego Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej odnośnie nienależytej reprezentacji Wspólnoty w toku postępowania administracyjnego. Kwestia posiadania przez wspólnotę mieszkaniową, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /t.j. Dz.U. 2000 nr 80 poz. 903/ zdolności do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony nie była jednoznaczna. W uchwale z dnia 26 listopada 2001 r. OPK 19/01 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "wspólnota mieszkaniowa, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /t.j. Dz.U. 2000 nr 80 poz. 903/ posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 i art. 29 Kpa, w sprawie o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości wspólnej na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw /Dz.U. 2001 nr 100 poz. 1085/." W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli prawo materialne daje określonemu podmiotowi podstawę wykazania w danym postępowaniu swojego interesu prawnego lub obowiązku, to przesądza to o jego przymiocie jako strony tego postępowania. Wspólnota nie jest osobą prawną. Mając na względzie treść art. 6 i art. 17 powołanej wyżej ustawy o własności lokali Sąd stwierdził, że wspólnota mieszkaniowa może być podmiotem praw i obowiązków oraz wchodzić w stosunki prawne z innymi podmiotami. To zaś przesądza, iż co do zasady może ona mieć przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa.

W świetle tego, co powiedziano wyżej nie ulega wątpliwości, że wspólnota mieszkaniowa jest stroną postępowania w procesie budowlanym. Zgodnie bowiem z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Według treści art. 5 ust. 1 pkt 6/ owej ustawy obiekt budowlany należy projektować, budować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający: ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Przykładowe wyliczenie uzasadnionych interesów osób trzecich w procesie budowlanym zawiera art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Nie można podzielić zarzutu skarżącego Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, że była ona nienależycie reprezentowana w postępowaniu administracyjnym. Z załączonych akt sprawy administracyjnej wynika bowiem, że organy prowadzące sprawę zawiadamiały o podejmowanych czynnościach procesowych każdego z członków owej Wspólnoty oddzielnie. Próbowały też ustalić, czy Wspólnota posiada Zarząd uprawniony do jej reprezentacji, a w momencie powzięcia wiadomości o istnieniu Zarządu i ustaleniu jego składu osobowego, organ odwoławczy powiadamiał o podejmowanych czynnościach także Zarząd Wspólnoty obok poszczególnych jej członków. W tej sytuacji nie można uznać za zasadny zarzutu skarżącej odnośnie jej nieprawidłowej reprezentacji w toczącym się postępowaniu. Zawiadamianie bowiem poszczególnych członków Wspólnoty Mieszkaniowej zamiast jej Zarządu lub Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej także jej poszczególnych członków w niczym nie narusza prawa.

Zaskarżona decyzja w niczym także nie narusza przepisu par. 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./. Lokalizacja projektowanego budynku mieszkalno-usługowego, jak to podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, została jednoznacznie określona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustanowionym Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 21.12.1989 r. (...) w sprawie uchwalenia miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego jednostki strukturalnej Z. III w J.-G. Na rysunku nr 1, stanowiącym załącznik graficzny do wspomnianego planu, położenie projektowanego obiektu jest ustalone poprzez zaznaczenie liniami ciągłymi powierzchni przeznaczonej pod zabudowę. Zaznaczono również na rysunku planu obowiązującą linię zabudowy, z którą pokrywa się obrys zewnętrzny przedmiotowego budynku. Z powyższego wynika, że realizacja inwestycji na działce nr 56/10 jest nie tylko dopuszczona przez prawo miejscowe, ale wręcz będzie dopełnieniem obowiązku zabudowy tej działki wynikającego z planu szczegółowego. Wobec tego, że lokalizacja projektowanego budynku wynika z ustaleń miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego oś. Z. zatwierdzonego uchwałą MRN w J.-G. (...) z dnia 21.12.1989 r. zachowanie odległości wymaganej przepisami rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie jest wymagane w związku z treścią par. 12 ust. 8.

Za gołosłowny uznać należy podniesiony w skardze zarzut nierzetelności sporządzonej analizy nasłonecznienia budynku stanowiącego własność skarżącej Wspólnoty. Z akt sprawy wynika, że problem przesłaniania i zacieniania przez projektowany obiekt okien mieszkań znajdujących się przy ścianie szczytowej budynku nr 25 został teoretycznie przedstawiony i omówiony przez projektantów. W aktach sprawy znajduje się "Analiza oświetlenia i nasłonecznienia w zakresie oddziaływania budynku nowoprojektowanego plombowego, na budynek przy ul. K. 25, zawierająca graficzne zobrazowanie zjawiska i pisemną interpretację wyników. Z opracowania tego wynika, że projektowany obiekt nie zmienia warunków nasłonecznienia okien w budynku nr 25 w dniach równonocy, tj. 21 marca i 21 września, w godz. od 13.00 do 15.00. Ponadto wskazać należy, że także w postępowaniu odwoławczym w związku z podniesionym w tym względzie zarzutem inspektorzy prowadzący to postępowanie przeprowadzili niezależną analizę zacieniania i uzyskali identyczną ocenę sytuacji. Z analizy tej wynika, że część okien w budynku nr 25 przy ul. K. od strony północno-zachodniej ma ograniczony dostęp światła dziennego, gdyż są zacieniane przez budynek nr 23. Powyższe wskazuje, że budowa plomby nie pogarsza warunków nasłonecznienia ustalonych w przepisie par. 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący wprawdzie zakwestionowali opracowane w sprawie na powyższą okoliczność opinie lecz nie przedłożyli ze swej strony żadnej analizy nasłonecznienia, która podważyłaby skutecznie dotychczas przeprowadzone w tym zakresie badania.

Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje zarzut braku odpowiedniej ilości miejsc parkingowych. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określono wskaźniki zaspokojenia miejsc postojowych /na podstawie ustaleń planu miejscowego/ i określono warunki ich lokalizacji. Wśród przepisów ustawy Prawo budowlane brak jest przepisów prawa, w tym przepisów technicznych, które w sposób obligatoryjny normowałyby liczbę miejsc postojowych przy nowo wznoszonych budynkach mieszkalnych, czy usługowych. W tej sytuacji stosowne ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować jako obowiązujące dla niniejszej inwestycji wskaźniki. Okoliczność, że miejsc tych jest niewystarczająca ilość, w świetle powołanych na wstępie rozważań przepisów Prawa budowlanego, nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zamierzonej inwestycji.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, organy rozpoznające sprawę w niczym nie naruszyły też przepisu par. 22 wyżej powołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak to podkreślił W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, na rysunku projektu zagospodarowania terenu sporządzonym w skali 1:500 przez architekta Mariolę R., projektant zaznaczył miejsca gromadzenia odpadków stałych cyfrą "3" i w odsyłaczu opisał jako śmietnik. Nietrafny jest zatem zarzut, że miejsce to nie zostało w projekcie wskazane. Organizacja i urządzenie miejsca gromadzenia odpadków stałych winno odpowiadać przepisom wymienionym w rozdziale rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim mają odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednakże szczegółowe rozwiązania nie są wymagane na etapie sporządzania projektu budowlanego.

Skoro zatem zostały spełnione wymagania określone w art. 35 ust. 1 i 2 oraz w art. 32 ust. 4 i art. 33 oraz art. 34 ustawy Prawo budowlane, organ decyzyjny nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę planowanej inwestycji.

W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w niczym nie narusza prawa. Wobec powyższego skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.