Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1985/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg S. B., Miasta [...], M. R. i D. R. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz Miasta [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] na rzecz S. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] solidarnie na rzecz M. R. i D. R. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2006 r. Prezydent [...] (Prezydent) ustanowił na lat [...] prawo użytkowania wieczystego do będącego własnością Skarbu Państwa gruntu zabudowanego, położonego w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącego część dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. nr [...], na rzecz D. i A. małż. K. w [...] częściach na zasadach wspólności ustawowej oraz M. i D. małż. R. w [...] częściach na zasadach wspólności ustawowej oraz ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia powyższego prawa.

Decyzja wydana została po rozpoznaniu wniosku A. G. z [...] maja 1946r., J. G. z [...] maja 1946r., J. G. z [...] maja 1946r. oraz H.G. z [...] maja 1946r. o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...].

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Prezydent wskazał art. 4 pkt 9b i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm., dalej "ustawa z 21 sierpnia 1997 r."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98., poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej "dekret [...]").

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] (Komisja) stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2006 r.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała art. 29 ust. 1 pkt 3a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3, 4 i 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 718 i z 2018 r. poz. 431, dalej : "ustawa z 9 marca 2017 r."), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Jako podstawę faktyczną swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała następujące ustalenia faktyczne :

Dawnym adresem i numerem porządkowym nieruchomości przy ul. [...] w [...] o oznaczeniu hip. [...] była ul. [...]. Nieruchomość ta, o powierzchni [...] m2, została podzielona na dwie działki ewidencyjne - o numerach [...] i [...] w obrębie [...]. Odłączenie z dawnej nieruchomości o oznaczeniu hip. [...] do księgi wieczystej Kw [...] nastąpiło względem działki nr [...] - na wniosek z dnia [...] września 1991 r. Na działce nr [...] znajduje się kamienica frontowa przy ul. [...]. Nieruchomość [...], położona przy ul. [...], będąca przedmiotem postępowania przed Komisją stanowi działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2 i będącą częścią nieruchomości oznaczonej dawnym numerem hipotecznym [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą KW nr [...].

Komisja ustaliła również, że na działce nr [...] znajdowały się dwie oficyny : jedno i sześciokondygnacyjna. Oficynie jednokondygnacyjnej przypisano I kategorię zniszczeń, a oficynie sześciokondygnacyjnej - VI kategorię zniszczeń. Oficyna na działce nr [...] przy ul. [...] została całkowicie zniszczona w latach 1939-1945. Budynek opisano jako "wypalony doszczętnie", a jego wartość użytkowa stanowi 0%". Po wojnie nieruchomość została przejęta we władanie przez podmiot państwowy - [...]. Przedstawiciele [...] otrzymali od Zarządu Nieruchomości Miejskich w [...] nieruchomość do użytkowania celem urządzenia siedziby głównej przedsiębiorstwa, co wynika z pisma Zarządu Nieruchomości Miejskich w [...] z [...] stycznia 1950 r.

Komisja uznała, że nabycie przez [...] prawa użytkowania nieruchomości wynika z art. 9 dekretu z dnia 25 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1947 r., Nr 37, poz. 181 j.t.), gdyż budynki posadowione na działce zostały przez ten podmiot częściowo rozebrane, a następnie odbudowane. Datę, od której przysługuje użytkowanie, ustalono na dzień [...] stycznia 1947 r. Na samej działce nr [...] ze środków [...] odbudowane zostały budynki mieszkalne z przeznaczeniem na mieszkania dla pracowników przedsiębiorstwa. Zgodnie z treścią protokołu Inspekcji Budowlanej [...] od kwietnia 1946 r. prowadzone były przez [...] roboty rozbiórkowe i wstępne, a od października 1946 r. roboty budowlane (zasadnicze). Odbudowę zakończono w dniu [...] stycznia 1947r. i w tym dniu [...] przystąpiło do użytkowania budynku. Obecnie na działce nr [...] o pow. [...] m2 znajduje się budynek mieszkalny z pięcioma kondygnacjami nadziemnymi i jedną podziemną, o powierzchni zabudowy [...] m2 i budynek jednokondygnacyjny o powierzchni zabudowy [...] m2.

Komisja ustaliła również, że aktualnymi właścicielami gruntu oraz znajdujących się na nim budynków są beneficjenci decyzji reprywatyzacyjnej czyli D. i A. małż. K. w udziale wynoszącym [...] części na zasadach wspólności ustawowej oraz M. i D. małż. R. (Beneficjenci) w udziale wynoszącym [...] części na zasadach wspólności ustawowej.

Komisja wskazała, że zgodnie z zaświadczeniem Sądu Okręgowego w [...] - Wydziału [...] z [...] stycznia 1949 r. Nr [...], nieruchomość przy ul. [...] oznaczona hip. nr [...], stanowiła na dzień 3 stycznia 1949 r. własność Gminy Miasta [...] w części o pow. [...] m2, natomiast co do pozostałej części nieruchomości - współwłasność w częściach równych J. G. (vel J. G.), J.G., J.G. i A. G.. Część działki o pow. [...] m2 została sprzedana w dniu [...] listopada 1934 r. przez współwłaścicieli nieruchomości Gminie [...] przed notariuszem przy Wydziałach Hipotecznych Sądu Okręgowego w [...] K.H. (numer Rep. [...]), za kwotę [...] złotych - celem regulacji ulicy [...].

Komisja ustaliła następstwo prawne po przeddekretowych właścicielach nieruchomości, powtarzając w tym zakresie ustalenia poczynione przez Prezydenta. Wskazała jednak, że w obrocie prawnym istnieją dwa prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po K. G.:

- postanowienie Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] lutego 1949 r. [...] Sp [...], zgodnie z którym spadek po K. G. dziedziczą: matka E.G. (z ustawy – ¼ części spadku) i żona W.G. (na podstawie testamentu – ¾ części spadku).

- postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r., sygn. akt [...] [...], zgodnie z którym spadek po K. G. zmarłym dnia [...] maja 1946 roku w [...], na podstawie ustawy nabyli: matka E.G. w ¼ części i siostra J.N. w ¾ części.

Komisja ustaliła również, że wnioski o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy w odniesieniu do nieruchomości przy ul. [...] w [...] zostały złożone w maju 1946 r. a następnie w październiku 1948 r. Objęcie gruntów przez Gminę nastąpiło [...] sierpnia 1948 r., a zatem wnioski złożone zostały przed terminem.

Prezydium Rady Narodowej w [...] (Prezydium) orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] maja 1952 r. nr [...] odmówiło dotychczasowym właścicielom (rodzinie G.) przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...]. W uzasadnieniu odmowy wskazano, iż zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] objęty orzeczeniem przeznaczony jest pod społeczne budownictwo mieszkaniowe.

Decyzją z [...] lipca 1994 r. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium.

Aktami notarialnymi sporządzonymi [...] kwietnia 2003 r. następcy prawni dawnych właścicieli reprezentowani przez M. B. zbyli na rzecz Beneficjentów oraz A. i D. małżonków K. prawa i roszczenia do Nieruchomości.

Komisja ustaliła, że dwóch następców prawnych dawnych właścicieli, W.N. oraz S. G. nie żyło w dacie zawierania umów zbycia praw i roszczeń.

Ponownie przeprowadzone postępowanie dekretowe zakończyło się wydaniem przez Prezydenta decyzji z [...] kwietnia 2006 r. (decyzja reprywatyzacyjna).

Decyzją z [...] lutego 2007 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz nabycia prawa własności znajdującego się na tym gruncie budynku. W uzasadnieniu decyzji wskazano na fakt wydania przez Prezydenta decyzji reprywatyzacyjnej.

Umową z [...] września 2007 r. przedmiotową nieruchomość oddano w użytkowanie wieczyste beneficjentom decyzji reprywatyzacyjnej, to jest D. i A. małż. K. w udziale wynoszącym [...] części na zasadach wspólności ustawowej oraz M. i D. małż. R., w udziale wynoszącym [...] części na zasadach wspólności ustawowej. Następnie decyzją z [...] stycznia 2012 r. Prezydent przekształcił nieodpłatnie powyższe prawo w prawo własności.

Komisja uznała, że w sprawie zakończonej wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej wadliwie ustalono krąg stron postępowania wskutek naruszenia przepisów prawa spadkowego Z treści decyzji reprywatyzacyjnej, poza wymienieniem w jej uzasadnieniu postanowień wydanych w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, wynika, że przebieg spadkobrania nie był przedmiotem analizy Prezydenta. W ocenie Komisji, w odniesieniu do spadku po J.G. i S.G.. istniały podstawy do zastosowania przepisów Kodeksu Napoleona o postępowaniach spadkowych. Tymczasem Prezydent nie rozważał w ogóle zagadnienia, tzw. spadków wakujących, o których mowa w tym Kodeksie. W ocenie Komisji, skoro osoby te zmarły przed 1 stycznia 1947 r., to do spraw spadkowych - zgodnie z art. LI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94) – zastosowanie znajdowało prawo obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy. W odniesieniu do wskazanych osób należało stosować przepisy Kodeksu Napoleona, gdyż ostatnim miejscem zamieszkania J. G. była miejscowość [...], a A.G. - [...].

Komisja wskazała, że w odniesieniu do tych zmarłych Prezydent nie ustalił czy spadek po nich był spadkiem wakującym w rozumieniu art. 811 Kodeksu Napoleona. Zgodnie z art. 789 w zw. z art. 2262 Kodeksu Napoleona możność przyjęcia lub zrzeczenia się spadku wakującego przedawnia się z upływem czasu wymaganego dla terminów przedawnienia najdłuższych, zatem w tej sprawie przewidzianych dla dóbr nieruchomych - tj. lat 30. W świetle powyższych przepisów, w odniesieniu do spadków po J. G. i A. G., termin końcowy na objęcie spadku upłynąłby odpowiednio w 1974 i 1976 r. Z upływem tych terminów spadkobiercą ipso iure nieruchomości w części odpowiadającej udziałom J. i A. G., stałby się Skarb Państwa.

Komisja wyjaśniła następnie, że postanowienia spadkowe o sygn. akt [...] [...] i sygn. akt [...] [...] są objęte domniemaniem wynikającym z przepisu art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1025-j.t., dalej: "k.c."). Jest to jednak domniemanie prawne wzruszalne w trybie art. 679 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1360, dalej: "k.p.c.", tj. w postępowaniu o uchylenie lub zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Osobą zainteresowaną w złożeniu wniosku o uchylenie lub zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest każda osoba mająca interes w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w rozumieniu art. 1025 k.c. (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2000 r., IV CKN 470/00, Lex nr 52484). Komisja podkreśliła, że moc dowodowa dokumentu urzędowego nie jest bezwzględna

W ocenie Komisji, z opisanych okoliczności wynika, że w chwili orzekania przez Prezydenta istniały uzasadnione wątpliwości co do tego, czy spadki po J.G. i A. G. nabyły prawnie osoby wymienione w treści postanowień spadkowych. Prezydent nie podjął żadnych starań w celu zbadania ewentualnego dziedziczenia po wymienionych spadkodawcach przez Skarb Państwa - zgodnie ze wskazanymi powołanymi przepisami Kodeksu Napoleona.

Komisja uznała, że pominięcie przez Prezydenta problematyki spadków wakujących oznacza naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 28 i art. 10 § 1 k.p.a. Pominięcie interesu Skarbu Państwa w postępowaniu przed Prezydentem stanowi rażące naruszenie również art. 7 ust. 1 dekretu, bowiem uchybienie to wprost determinuje wynik postępowania reprywatyzacyjnego. Przez naruszenie tych przepisów doszło do rażącego naruszenia prawa przy ustalaniu kręgu stron postępowania, wysokości przysługującego im udziału, jak i prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego w badanej decyzji.

W ocenie Komisji oznaczało to spełnienie przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

Kolejną okolicznością uzasadniającą w ocenie Komisji stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta było wadliwe ustalenie stron postępowania toczącego się z wniosku dekretowego poprzez dokonywanie czynności prawnych w imieniu osób nieżyjących. Stanowiło to w ocenie organu rażące naruszeniem prawa to jest art. 28 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

Komisja wyjaśniła, że w chwili sprzedaży roszczeń przez M. B. jako pełnomocnika reprezentowane przez niego osoby, to jest S. G. i J. N. nie żyły. S. G. zmarł [...] sierpnia 2001 r., pełnomocnictwo datowane było na dzień [...] sierpnia 2001 r. J. N. zmarła [...] czerwca 2001 r., pełnomocnictwo datowane było na dzień [...] czerwca 2001 r.

Pełnomocnictwo udzielone przez S. G. w dniu [...] sierpnia 2001 r. zostało sporządzone przed notariuszem R. S. w [...] Centrum [...] [...] w [...]. Paragraf 2 ust. 2 aktu notarialnego zawiera oświadczenie S. G., że z uwagi na łączący go z M. B. oraz D. K. stosunek prawny będący podstawą tego pełnomocnictwa oraz w związku z zapłatą przez nich całej łącznej ceny, zrzeka się odwołania tegoż pełnomocnictwa, postanawiając, że nie wygasa ono w chwili śmierci mocodawcy ani pełnomocników.

Powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwa Komisja wyjaśniła, że aby dokonać czynności prawnej po śmierci mocodawcy pełnomocnik musi wiedzieć, kto jest spadkobiercą mocodawcy. M. B. nie powołał się, dokonując sprzedaży udziałów w prawach i roszczeniach w imieniu zmarłego S. G., na interes następców prawnych tego zmarłego, co miałoby uzasadniać jego działanie.

Komisja uznała w konsekwencji, że brak jest podstaw do uznania, aby pełnomocnictwa mogły być skuteczne po śmierci mocodawców, a co za tym idzie — czynności sprzedaży roszczeń dokonane przez pełnomocnika w ich imieniu należało uznać za obejście prawa zakazującego dokonywania czynności prawnych przez osoby zmarłe. Wskazała, że jakkolwiek organy administracji nie mają podstaw do orzekania o ważności czy skuteczności umów cywilnoprawnych, to jednak mają obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, a przy tym winny to czynić z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W postępowaniu reprywatyzacyjnym Prezydent nie dopełnił tego obowiązku, w konsekwencji krąg stron postępowania został ustalony wadliwie, co prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 28 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.). Została tym samym w ocenie Komisji spełniona przesłanka z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.

Kolejną okolicznością pozwalającą na stwierdzenie nieważności decyzji było w ocenie Komisji wadliwe ustalenie stron postępowania toczącego się z wniosku dekretowego poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego.

Wadliwość tą Komisja uzasadniła powołując się na fakt istnienia w obrocie prawnym dwóch postanowień spadkowych po K.G..

Okoliczność ta stanowiła w ocenie Komisji rażące naruszenie prawa przez Prezydenta tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu [...]. Organ nie przeprowadził bowiem pełnego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia następstwa prawnego po byłych właścicielach nieruchomości.

Komisja wskazała, że w aktach postępowania reprywatyzacyjnego prowadzonego przez Prezydenta brak jest postanowienia Sądu [...] z [...] lutego 1949 r. Dokument ten uzyskał Prokurator Regionalny we [...] z Archiwum Państwowego w [...] - prowadząc czynności wyjaśniające w odniesieniu do reprywatyzacji nieruchomości przy ul. [...] (sprawa toczy się przed Komisją pod sygn. akt [...]).

Okoliczność ta stanowi nowy dowód w sprawie, który jest istotny dla jej rozstrzygnięcia. Ujawnienie nowego dowodu już po zakończeniu postępowania, w warunkach, o których mowa w powyższym przepisie oznacza, że w toku postępowania nie zostały wypełnione dyrektywy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, bez względu na przyczynę tego uchybienia.

Zatem w ocenie Komisji, w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez ustalenie czy wszystkie strony postępowania żyją, a w sytuacji ustalenia, że którakolwiek z nich zmarła, nie ustalił prawidłowego kręgu jej spadkobierców. Po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej ujawnił się nowy dowód w postaci postanowienia Sądu [...] z dnia [...] lutego 1949 r. [...] Sp [...] (testament - dziedziczą matka E. G. i żona W.G.), natomiast Prezydent wydał decyzję w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] sierpnia 1990r. [...] [...] (z ustawy - dziedziczy matka E. G. i siostra J.N.). Pominięcie strony postępowania o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) - spadkobierców W.G. prowadzi w ocenie Komisji do uznania, iż decyzja reprywatyzacyjna dotknięta jest wadą nieważności.

Komisja uznała również, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z rażącym naruszeniem zasady prawny obiektywnej tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa i art. 7 dekretu [...], przez nieustalenie posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowych właścicieli (brak badania posiadania).

Komisja wskazała, że Prezydent w ogóle nie badał pozytywnej przesłanki rozpoznania wniosku dekretowego, wprost wynikającej z treści art. 7 ust. 1 dekretu [...], w postaci posiadania gruntu. Organ dekretowy nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia tej okoliczności, mimo że w aktach sprawy istnieje dokumentacja jednoznacznie wskazująca na posiadanie nieruchomości przez [...], a nie przez rodzinę G..

Komisja wyjaśniła, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, że jedną z przesłanek pozytywnego rozpoznania wniosku jest posiadanie gruntu w dacie jego złożenia. Podkreśliła następnie, że wbrew treści art. 7 ust. 1 i 2 dekretu [...] w dotychczasowej praktyce reprywatyzacyjnej lekceważono przesłankę posiadania jako uprawniającą do występowania z wnioskiem o prawo do gruntu pod budynkiem - uważając błędnie, że skoro własność prawnie to "więcej", to brak jest podstaw do badania sprawy posiadania, ponieważ właściciel "z automatu" jest posiadaczem. Używanie powyższej argumentacji przez przedstawicieli [...] (również w dyskursie publicznym) wskazuje na brak zrozumienia systemowego kontekstu sytuacji powojennej, gdy właściciele z reguły tracili posiadanie na skutek wojny. Lekceważenie przesłanki posiadania wynika również z niezrozumienia celów dekretu Bieruta (stymulowanie odbudowy także przez skłanianie właściciela, aby zajął się odbudową i korelacji tego aktu z innymi powojennymi aktami dotyczącymi nieruchomości porzuconych, opuszczonych i poniemieckich). Wszak wymóg posiadania nieruchomości przez właściciela uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie im prawa do gruntu wynikał z systemowego założenia wiążącego się z wywołanej wojną migracji ludności i istnieniem majątków opuszczonych i porzuconych (tak dekret z 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich). Chodziło bowiem o to, aby skłonić właścicieli (których wojna rozproszyła, przez co utracili oni władanie nieruchomością) do obejmowania posiadania domów, ich odbudowy lub przynajmniej usunięcia gruzu. Dopiero po odzyskaniu posiadania [...] właściciel mógł skierować wniosek o przyznanie prawa dzierżawy/zabudowy gruntu pod budowlą. Jednocześnie z pola widzenia nie mogą umknąć okoliczności, że po wojnie istniało mienie opuszczone (podlegające innemu reżimowi prawnemu). Natomiast celem dekretu [...] było stymulowanie odbudowy, także przez właścicieli budynków, którzy tę odbudowę mogli zapewnić. Dlatego też wymaganie posiadania (jako stanu faktycznego) po stronie dotychczasowego właściciela - było jak najbardziej racjonalne.

Organ nadzoru wyjaśnił, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazuje jednoznacznie, iż Prezydent nie poczynił ustaleń czy została spełniona przesłanka posiadania gruntu, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu [...] i nie prowadził w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a przynajmniej nie dał takim ustaleniom żadnego wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Tym samym, wobec braku przekazanych Komisji przez Prezydenta dowodów odnoszących się do wskazanej okoliczności, należało uznać, że wspomniany organ nie ustalił istnienia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy pozytywnej przesłanki wniosków dekretowych, o której stanowi art. 7 ust. 1 dekretu [...]. Zaniechanie przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego w zakresie zbadania przesłanki posiadania gruntu, w ocenie Komisji, miało charakter oczywisty, stąd też zakwalifikować je można jako rażące naruszenie przepisów prawa. W sprawie doszło zatem do rażącego naruszenia zasady prawdy obiektywnej, a postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone w warunkach transparentności, z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa (art. 7 k.p.a. oraz art. 77 ust. 1 k.p.a.). Prezydent, w ocenie Komisji powinien był zbadać przesłankę posiadania na dzień ogłoszenia o objęciu przez gminę nieruchomości gruntowej w posiadanie, zatem w tej sprawie - na dzień [...] sierpnia 1948 r. W tym dniu byli właściciele nieruchomości ani ich następcy prawni nie posiadali nieruchomości, gdyż grunt znajdował się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego [...], co jednoznacznie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W konsekwencji, Komisja stwierdziła rażące naruszenie prawa (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu [...]) przez Prezydenta poprzez wydanie [...] kwietnia 2006 r. decyzji reprywatyzacyjnej pomimo nieustalenia posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych (art. 30 ust. 1 pkt 4 i 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 dekretu [...]).

W ocenie Komisji w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu [...] poprzez wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, w sytuacji gdy właściciele przedmiotowej nieruchomości nie byli jej posiadaczami.

Komisja ustaliła, że dawni właściciele nie władali faktycznie przedmiotową nieruchomością w okresie powojennym. Jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach dekretowych oficyna na działce nr [...] przy ul. [...] została całkowicie zniszczona w latach 1939-1945. Budynek opisano jako "wypalony doszczętnie" a Jego wartość użytkowa stanowi 0%". W kwietniu 1946 r. inwestor, którym było przedsiębiorstwo państwowe [...], przystąpił do wykonywania robót rozbiórkowych, a następnie do odbudowy budynków znajdujących się na działce przy ul. [...]. Tym samym wnioskodawcy, którzy złożyli wnioski o przyznanie wieczystej dzierżawy w maju 1946 r., nie mogli posiadać nieruchomości. Prezydent powinien był zbadać przesłankę posiadania na dzień złożenia wniosków przez dawnych właścicieli dekretowych - zatem na maj 1946 r. Tymczasem to [...] wykonywało faktyczne władztwo nad nieruchomością przy ul. [...] w [...] od kwietnia 1946 r., gdyż wówczas podjęło prace rozbiórkowe i porządkujące na nieruchomości. Od tego czasu, byli właściciele nieruchomości ani ich następcy prawni nigdy nie posiadali nieruchomości. Zgodnie z treścią protokołu Inspekcji Budowlanej [...], od kwietnia 1946 r. prowadzone były roboty rozbiórkowe i wstępne przez [...], a od października 1946 r. były prowadzone roboty budowlane (zasadnicze). Odbudowę zakończono w dniu [...] stycznia 1947 r. i w tym samym dniu [...] przystąpiło do użytkowania budynku, co stwierdził Wydział Inspekcji Budowlanej Zarządu Miejskiego w [...] w piśmie z [...] grudnia 1949 r., [...].[...], jako przedsiębiorstwo państwowe, nabyło prawo użytkowania nieruchomości od [...] stycznia 1947 r. na okres 32 lat, tj. do [...] stycznia 1979 r.

Rodzina G. nie uczestniczyła w żaden sposób w odbudowie budynków, które zostały odbudowane wyłącznie ze środków Skarbu Państwa. Żaden z właścicieli przedwojennych ani żaden z ich następców prawnych nie mieszkał po wojnie w jakimkolwiek z lokali w budynkach przy ul. [...] w [...]. Wynika to jednoznacznie z księgi meldunkowej prowadzonej dla tej nieruchomości, w której brak jest adnotacji o zameldowaniu kogokolwiek z rodziny G.. Świadczą o tym także treści wniosków o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy, w których podano aktualne adresy zamieszkania (J. G. - ul. [...]; H.G. - ul. [...] oraz przejściowe zamieszkanie w [...] przy ul. [...]).

Pozytywne rozpoznanie wniosku dekretowego przez Prezydenta i wydanie decyzji reprywatyzacyjnej, na mocy której ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz Beneficjentów, stanowiło w konsekwencji rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu [...].

Komisja wyjaśniła również, że w sprawie doszło do rażącego naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu [...] poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego pomimo nabycia tego prawa ex lege przez [...].

Wskazała, że Prezydent wydając decyzję reprywatyzacyjną pominął okoliczność, że w odniesieniu do działki nr [...] przy ul. [...] w [...] doszło do nabycia z mocy prawa przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego. Podstawą nabycia był przepis art. 66 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34, dalej "ustawa z 29 grudnia 1992 r."), którego ust. 1 stanowi, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, będące w dniu wejścia w życie ustawy w zarządzie PRTV, z dniem zarejestrowania spółek stają się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego tych spółek. Do użytkowania wieczystego nie stosuje się przepisów art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464) w części dotyczącej pierwszej opłaty.

Komisja ustaliła również, że decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z [...] października 1989 r. nr [...] działka nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] została przekazana w zarząd Państwowej Jednostce Organizacyjnej "[...]".

W dniu [...] grudnia 1993 r. do rejestru handlowego w Sądzie Rejonowym dla miasta [...] wpisano Spółkę Skarbu Państwa "[...]". Od tego dnia [...] stanowi jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Spółka ta, w dniu przekształcenia, nadal władała działką nr [...] przy ul. [...], jako następca prawny opisanej państwowej jednostki organizacyjnej.

Oznacza to, że z dniem zarejestrowania spółki [...] S.A., czyli [...] grudnia 1993 r., Spółka ta nabyła z mocy prawa użytkowanie wieczyste do powyższej nieruchomości - na podstawie art. 66 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji.

Pominięcie tej okoliczności przez Prezydenta mimo negatywnej decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r. Nr [...], oznaczało w ocenie Komisji, że Prezydent w sposób rażący naruszył przepisy art. 7 ust. 1 dekretu [...] i art. 66 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. Decyzja Wojewody ma bowiem skutek deklaratoryjny, a w przypadku oczywiście błędnych motywów odmowy uwłaszczenia [...], Prezydent powinien był zwrócić się do właściwego organu nadzoru z sygnalizacją umożliwiającą wszczęcie postępowania nadzorczego z urzędu - na podstawie 61 § 1 k.p.a.

W ocenie Komisji, ustanowienie użytkowania wieczystego przez Prezydenta w trybie rozpoznania wniosku dekretowego, nie powinno mieć miejsca z uwagi na nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego przez [...] w odniesieniu do nieruchomości [...], będącej przedmiotem postępowania.

Ustanawiając w tych okolicznościach prawo użytkowania wieczystego w decyzji reprywatyzacyjnej, Prezydent rażąco naruszył prawo materialne - art. 7 ust. 1 i 2 dekretu [...] w związku art. 66 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r.. Pominął bowiem okoliczność, że prawo to zostało uprzednio nabyte z mocy prawa przez [...], a to stanowi przesłankę negatywną dla rozpoznania wniosku dekretowego.

Również fakt pominięcia [...] jako strony w postępowaniu reprywatyzacyjnym, z powodów wyżej opisanych – stanowił w ocenie Komisji rażące naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w związku art. 66 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. Jak podnosi się w orzecznictwie (w podobnych sprawach) jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, sprawująca trwały zarząd nieruchomością będącą przedmiotem wniosku następców prawnych poprzedniego właściciela gruntu o przyznanie użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu [...] stosownie do art. 28 k.p.a. w związku z art. 60 ust. 2a pkt 3, art. 60 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego z tego wniosku.

Komisja uznała, że kontrolowana decyzja Prezydenta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017r.

Podsumowując Komisja wskazała, ze decyzję swoją wydała na podstawie :

a. art. 30 ust. 1. pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. - ujawnił się bowiem nowy dowód, nieznany Prezydentowi [...] - w postaci postanowienia Sądu [...] z [...] lutego 1949 r., sygn. akt [...] [...];

b. art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. - decyzja reprywatyzacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez: wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania - nie badano kwestii spadków wakujących, wadliwe ustalenie stron postępowania toczącego się z wniosku dekretowego poprzez dokonywanie czynności prawnych w imieniu osób nieżyjących, wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, w sytuacji, gdy użytkownikiem z mocy prawa było [...] S.A. i pominięcie tej strony w postępowaniu reprywatyzacyjnym, brak posiadania przez wnioskodawców dekretowych;

c. art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy z 9 marca 2017 r. - nieustalenie posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowych właścicieli (brak badania posiadania).

Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Komisji uzasadnione było stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2006 r. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3, 4 i 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na powyższą decyzję skargi wnieśli Beneficjenci, Miasto oraz S.B. (Skarżący).

Skarżący zarzucił decyzji pominięcie jego osoby jako strony postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez Komisję i zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji pomimo, że jako współwłaścicielowi nieruchomości budynkowej i współużytkownikowi wieczystemu gruntu nieruchomości przy ul. [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...] przysługiwał i przysługuje mu w sposób oczywisty interes prawny uzasadniający jego udział w postępowaniu administracyjnym o sygn. [...] prowadzonym przez Komisję, zważywszy, że skutkiem zaskarżonej decyzji może być (już podjęta przez Komisję) próba wykreślenia go z działu [...] księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komisji oraz o wstrzymanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, albowiem wykreślenie nazwiska Skarżącego z działu [...] księgi wieczystej [...] (wniosek o takie wykreślenie - na podstawie decyzji z [...] sierpnia 2018r. - już został przez Komisję złożony do Sądu Rejonowego dla [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych) skutkować będzie odjęciem mu prawa do nieruchomości przy ul. [...] wywodzonego z wpisu (konstytutywnego) do w/w księgi wieczystej i w rezultacie pozbawia go możliwości władania przedmiotową.

Beneficjenci w skardze podnieśli zarzut naruszenia :

a) art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, która powinna znaleźć zastosowanie w prowadzonym przez Komisję postępowaniu wobec stania na straży praworządności;

b) art. 8 § 1 w związku z art. 6, art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a. poprzez działania Komisji w sposób poddający w wątpliwość staranność i wnikliwość prowadzonego postępowania poprzez:

- zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Przewodniczący Komisji poinformował o zakończeniu postępowania rozpoznawczego w przedmiotowej sprawie i udzieleniu stronom terminu 7 dni na wypowiedzenie się w trybie art. 40 k.p.a. (k. 343 akt postępowania przed Komisją), jednakże po tej dacie Komisja zgromadziła dodatkowy materiał dowodowy zamieszczony aż do k. [...] (niespełna [...] stron) dokumentów dostarczanych przez kolejne podmioty, w tym [...], a dnia [...] sierpnia 2018 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło pismo z Archiwum Państwowego' w [...] wypożyczające księgę hipoteczną oraz zbiór dokumentów;

- w skarżonej decyzji jako strona postępowania został wskazany Skarb Państwa - Prezydent [...], zapewne z uwagi na to, że przedmiotowa nieruchomość w dacie wydawania decyzji reprywatyzacyjnej stanowiła własność Skarbu Państwa, jednakże strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie dopatrzyła się aby ten podmiot był zawiadomiony przez Komisję o prowadzonym postępowaniu w charakterze strony;

- w toku postępowania prowadzonego przez Komisję oraz w skarżonej decyzji w ogóle jako strona postępowania nie został wskazany Skarżący, który na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 2018 r., Rep. [...] nr [...], nabył udział w nieruchomości przy ul. [...] w [...] w wysokości [...], czym Komisja naruszyła także art. 28 k.p.a.;

c) art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w ten sposób, że:

- pominięcie postępowania dowodowego w zakresie w jakim Komisja powzięła informację o istnieniu dwóch postanowień dotyczących spadku po K.G., zmarłym [...] maja 1946 r., które uznała za prawomocne i pozostające jednocześnie w obrocie jedynie na podstawie kopii udostępnionych Komisji wraz z innymi dokumentami zgromadzonymi przez Prokuraturę Regionalną we [...], podczas gdy po powzięciu wiedzy o powyższych okolicznościach obowiązkiem organu było ich sprawdzenie poprzez wypożyczenie akt tych postępowań, uzyskanie kopi wprost z akt tych postępowań, w przypadku postanowienia Sądu [...] w [...] z dnia [...] lutego 1949 r" sygn. [...] [...] ustalenie czy jest ono prawomocne, ustalenie czy oba przeprowadzone postępowania się wykluczają nadto ustalenie kluczowej kwestii dla dalszych skutków niniejszej sprawy - czy K.G. w aktach urzędu stanu cywilnego widnieje jako żonaty, czy też jako kawaler, a następnie dopiero wyciągnięcie wniosków w zakresie czy decyzja reprywatyzacyjna dotknięta jest wadą i czy jest to wada kwalifikowana w rozumieniu art. 156 § 1 pkt od 1 do 7 k.p.a.;

- pominięcie postępowania dowodowego w zakresie w jakim Komisja nie zbadała treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości bezpośrednio przed wydaniem decyzji w sprawie, w efekcie czego pominęła współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości w zakresie [...] udziału w osobie S. B. jako stronę postępowania;

- pominięcie postępowania dowodowego w zakresie w jakim Komisja nie zbadała treści umowy przedwstępnej sporządzonej w formie aktu notarialnego pomiędzy S. G. a M. B. D. K., pod numerem Rep. [...];

- w związku z art. 80 k.p.a. pominięcie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie jego oceny, w zakresie powierzchni działki nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], bowiem w księdze wieczystej, którą Komisja dysponowała, wpis co do powierzchni tej działki został zmieniony na podstawie wypisu z rejestru gruntów i budynków (także znajdującego się w dokumentacji zgromadzonej przez Komisję), z jego treści wynika, że przedmiotowa działka ma powierzchnię [...] m2, a nie [...] m2, jak wskazuje Komisja w skarżonej decyzji;

- w związku z art. 80 k.p.a. pominięcie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie jego oceny, w zakresie ustaleń dotyczących zakresu zniszczeń budynku oficyny przy ul. [...] w [...], bowiem obiektywnie oceniając niemożliwym jest odbudowanie budynku całkowicie zniszczonego w okresie od października 1946 r. do dnia [...] stycznia 1947 r. - oznaczałoby to że w okresie przypadającym zaraz po wojnie całkowita odbudowa trwała 3 miesiące, nadto były to trzy miesiące przypadające na okres zimowy, co Komisja całkowicie pominęła, a co oznaczało, że budynek de facto nie był całkowicie zniszczony - z zaświadczenia Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1950 r., oznaczonego w aktach Miasta odręcznie jako karta nr [...], wynika, że budynek przy ul. [...] w [...] został jedynie odremontowany przez [...];

d) art. 77 § 2 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie w formie postanowienia dowodów na których następnie Komisja oparła rozstrzygnięcie;

e) art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r., poprzez błędne przyjęcie, że w decyzji [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. powinna znaleźć się analiza dotycząca instytucji spadków wakujących odniesiona do okoliczności niniejszej sprawy, podczas gdy instytucja ta w ogóle nie mogła mieć zastosowania w tej sprawie ze względu na znany krąg spadkobierców oraz działanie dekretu, a nadto organ wydający decyzję nie miał wiedzy o postępowaniu spadkowym za sygn. akt. [...] [...], czego efektem było uznanie, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

f) art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r., poprzez błędne przyjęcie, że w treści aktów pełnomocnictwa z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz [...] czerwca 2001 r. nie występuje skonkretyzowany stosunek podstawowy, a w konsekwencji w ogóle taki stosunek podstawowy nie występuje, podczas gdy Komisja nie dostrzegła w treści badanego pełnomocnictwa, np. z dnia [...] sierpnia 2001 r. udzielonego przez S. G. w formie aktu notarialnego M. B. i D. K., iż w § 2 ust. 1 pkt "c" jest mowa o umowie przedwstępnej zawartej w tym samym dniu ale uprzednio - pod numerem Rep. [...], co czyni uznanie, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa z powodu wadliwego ustalenia stron postępowania za sprzeczne z treścią materiału dowodowego zebranego w sprawie – treścią samych dokumentów pełnomocnictwa;

g) art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2006 r. została wydana przez tenże organ z rażącym naruszeniem prawa bowiem nie tylko nie została zbadana przesłanka posiadania, ale w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu [...] przesłanka ta w niniejszej sprawie nie występowała podczas gdy byli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości spełniali przesłankę posiadania w chwili składania wniosków w trybie art. 7 ust. 1 dekretu [...];

h) art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.w związku z art. 7 ust. 1 dekretu [...] i art. 2 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w stanie obowiązującym na dzień wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, poprzez błędne przyjęcie, że w toku postępowania prowadzonego przez Prezydenta celem rozpoznania wniosku byłych właścicieli z art. 7 ust. 1 dekretu [...], organ ten powinien był uwzględnić, że doszło do nabycia z mocy prawa przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul [...] w [...] w zakresie działki nr [...], podczas gdy do przedmiotowej nieruchomości zastosowanie miały przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w stanie obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r., co przeczy uznaniu, iż decyzja reprywatyzacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

- po pierwsze Komisja nie dostrzegła, iż decyzją Prezydent z [...] stycznia 2012 r. nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości w prawo własności;

- po drugie na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej dnia [...] stycznia 2014 r. przed E. M. notariuszem w [...], Rep. [...] nr [...], nastąpiła sprzedaż [...] udziału w przedmiotowej nieruchomości przez małżonków D. i A.K. na rzecz Beneficjentów;

- po trzecie na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej [...] kwietnia 2018 r. przed P. S. notariuszem w [...], Rep. [...] nr [...], nastąpiła sprzedaż [...] udziału w przedmiotowej nieruchomości przez małżonków D. i A. K. na rzecz Skarżącego.

Beneficjenci wnieśli również o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów:

a) wydruku z księgi wieczystej nr [...] w zakresie działu [...] oraz działu [...] z portalu elektronicznej księgi wieczystej według stanu na dzień [...].10.2018 r. na okoliczność ustalenia obszaru nieruchomości oraz współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości w dacie podjęcia skarżonej decyzji przez Komisję oraz zdarzeń prawnych jakie zaszły po wydaniu decyzji Prezydenta [...] nr [...];

b) postanowienia Sądu [...] w [...] z dnia [...].07.1945 r., sygn. akt [...], oznaczone jako ODPIS,

c) podania współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości z dnia [...].05.1946 r, l.dz. [...],

d) podania J. G. z dnia [...].03.1947 r.,

e) odwołania J. G. z dnia [...].12.1949 r.,

na okoliczność ustalenia, że współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w [...] w chwili składania wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu [...] traktowali tę nieruchomość jak swoją własność, a zatem realizowali przesłankę posiadania w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu [...],

3. uchylenie zaskarżonej decyzji Komisji w całości, ewentualnie wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 145a § 1 p.p.s.a. poprzez zobowiązanie organu do wydania decyzji w zakreślonym przez Sąd terminie ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy;

4) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztem poniesionych opłat skarbowych od pełnomocnictw w kwocie po [...] zł, tj. łącznie w kwocie [...] zł.

Miasto wniosło skargę na uzasadnienie decyzji podnosząc zarzut naruszenia :

1. art. 107 § 3 w zw. z art.. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu [...] w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. w zw. art. 50 ustawy. o samorządzie gminnym w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w tytule pkt III.2 (str. 15) "Wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania wskutek naruszenia przepisów prawa spadkowego.", w pkt. III.2.1. (str. 15) "Z treści decyzji reprywatyzacyjnej, poza wymienieniem w jej uzasadnieniu postanowień wydanych w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, wynika, że przebieg spadkobrania nie był przedmiotem analizy Prezydenta [...] "; w pkt. III.2.2 (str. 16) w całości; w pkt. III.2.3. (str. 16 - 18) w całości; w pkt III. 2.4. (str. 18) w całości, w pkt. III. 10 (str. 43) " (...) pkt 4 - decyzja reprywatyzacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez: wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania - nie badano kwestii spadków wakujących", podczas gdy Prezydent prowadził postępowanie w oparciu o postanowienia sądów powszechnych o stwierdzeniu nabycia spadku, w tym na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. oraz po A.G., którymi był związany.

Miasto wskazało, że Organ administracji publicznej nie jest władny kwestionować w toku postępowania administracyjnego prawidłowości prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych i wkraczać w ich kompetencje, do których należy tak ustalenie spadkobierców po osobie nieżyjącej, jak i ustalenie właściwych przepisów prawa stanowiących podstawę dziedziczenia. Prezydentowi nie można przypisywać rażącego naruszenia prawa wskutek naruszenia przepisów prawa spadkowego, gdyż wydawanie rozstrzygnięć na ich podstawie nie należy do jego właściwości;

2. art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu [...] w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w tytule pkt III. 4 (str. 23) " Wadliwe ustalenie stron postępowania toczącego się z wniosku dekretowego poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego. "; w pkt. III.4.1. (str. 23) "Komisja ustaliła, że w toku postępowania prowadzonego z wniosku dekretowego Prezydent [...] rażąco naruszył prawo, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 kp.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu - gdyż nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia następstwa prawnego po byłych właścicielach nieruchomości. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 § 1 kp.a. zobowiązywała Prezydenta [...] do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, w tym - uzasadnienia stanowiska co do stron postępowania. Oparcie się jedynie na materialne dowodowym przedstawionym przez strony (złożenie do akt postanowień spadkowych przez pełnomocnika wnioskodawców) - nie można uznać za prawidłową realizację wskazanej zasady."; w pkt. III.4.2 (str. 24) "Ujawnienie nowego dowodu już po zakończeniu postępowania, w warunkach, o których mowa w powyższym przepisie oznacza, że w toku postępowania nie zostały wypełnione dyrektywy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, bez względu na przyczynę tego uchybienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 1055/16)"; w pkt. III.4.3 (str. 24 - 25) w całości - poprzez bezzasadne uznanie przez Komisję, że ujawnienie nowego dowodu już po zakończeniu postępowania stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania przez organ je prowadzący, jak również, że pominięcie strony postępowania o przyznanie prawa własności czasowej stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy tego rodzaju uchybienia stanowią podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji, jak również wobec bezzasadnego uznania przez Komisję, że poczynienie przez organ ustaleń co do następców prawnych po dawnym współwłaścicielu nieruchomości – K. G. - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r., sygn. akt: [...] [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, zamiast na podstawie postanowienia Sądu [...] z dnia [...] lutego 1949 r., [...] [...] nastąpiło w skutek nieprawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego przez Prezydenta [...], podczas gdy prowadzący postępowanie organ administracji nie miał żadnych podstaw ku temu, aby prowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność, czy po K. G. było wydane przed 1990 r. jeszcze inne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, szczególnie w sytuacji gdy nie otrzymał żadnych informacji wskazujących na taką możliwość od stron postępowania, które są zobowiązane do współdziałania z organem w toku postępowania i udzielania wszelkich informacji zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. To na sądzie spadku ciąży obowiązek ustalenia, czy po spadkodawcy nie toczyło się już postępowanie o stwierdzeniu nabycia spadku, a spadkodawca pozostawił testament, których to informacji - jak wynika z ustaleń Komisji - nie przekazała w toku postępowania spadkowego uczestniczka tego postępowania;

3. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 19-20 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 5, art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 8 dekretu w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w tytule pkt III.7 (str. 36) "Rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego pomimo nabycia tego prawa ex lege przez [...]"; w pkt III. 7.1. (str. 36) w całości; w pkt III.7.2. (str. 38 - 39) pominięcie tej okoliczności przez Prezydenta [...], mimo negatywnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...], oznacza, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] w sposób rażący naruszył przepisy art. 7 ust. 1 dekretu i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Decyzja Wojewody ma bowiem skutek deklaratoryjny, a w przypadku oczywiście błędnych motywów odmowy uwłaszczenia [...], Prezydent [...] powinien był zwrócić się do właściwego organu nadzoru z sygnalizacją umożliwiającą wszczęcie postępowania nadzorczego z urzędu - na podstawie 61 § 1 k.p.a. W ocenie Komisji, ustanowienie użytkowania wieczystego przez Prezydenta [...] w trybie rozpoznania wniosku dekretowego, nie powinno mieć miejsca z uwagi na opisane nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego przez [...] w odniesieniu do nieruchomości [...], będącej przedmiotem postępowania. Ustanawiając w tych okolicznościach prawo użytkowania wieczystego w decyzji reprywatyzacyjnej, Prezydent [...] rażąco naruszył prawo materialne - art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w związku z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Pominął bowiem okoliczność, że prawo to zostało uprzednio nabyte z mocy prawa przez [...], a to stanowi przesłankę negatywną dla rozpoznania wniosku dekretowego (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt IOSK1442/10). w pkt. III.7.3. (str. 39 - 40) w całości; w pkt. III. 10 (str. 43 - 44) "(...) wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, w sytuacji, gdy użytkownikiem z mocy prawa było [...] S.A. i pominięcie tej strony w postępowaniu reprywatyzacyjnym, brak posiadania przez wnioskodawców dekretowych"; podczas gdy do dnia wydania decyzji reprywatyzacyjnej przez Prezydenta [...], Wojewoda nie wydał na rzecz [...] S.A. decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego, której wydanie było stosownie do przepisów ustawy konieczne, zaś postępowanie z wniosku [...] S.A. zostało zawieszone przez Wojewodę [...] do czasu zakończenia sprawy z wniosku dekretowego przez Prezydenta [...].[...] S.A. bez uzyskania tej decyzji nie mogło skutecznie powoływać się na nabycie prawa użytkowania wieczystego. Komisja oceniając kwestię praw do gruntu [...] S.A. pominęła również całkowicie skutki, jakie wywołało stwierdzenie nieważności dawnej decyzji dekretowej przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. W takiej sytuacji roszczenie osób uprawnionych z dekretu [...] wyprzedziło uprawnienia przysługujące [...] S.A. i dopóki wniosek dekretowy nie został rozpoznany, to grunt nie mógł być rozdysponowany na rzecz innych podmiotów, gdyż wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 2 dekretu o ustanowienie prawa wieczystej zabudowy (teraz: prawa użytkowania wieczystego) wyprzedza uprawnienia innych podmiotów o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste osobom trzecim przed rozpoznaniem wniosku dekretowego naruszałoby w takim wypadku prawo. Ponadto Komisja pomięła fakt, że [...] S.A. na długo przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej, tj. w 2002 r. złożyło oświadczenie, że nie będzie zgłaszać roszczeń o nabycie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o radiofonii i telewizji;

4. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu [...] w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 i 4b ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w tytule pkt. III.5 (str. 25) " Decyzja reprywatyzacyjna została wydana z rażącym naruszeniem zasady prawny obiektywnej tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa i art. 7 Dekretu, przez nieustalenie posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowych właścicieli (brak badania posiadania). "; w pkt. III.5.1. (str. 25-26) "Komisja ustaliła, że w toku postępowania prowadzonego z wniosku dekretowego Prezydent [...] rażąco naruszył prawo, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu, poprzez nieustalenie przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela lub następcę prawnego dawnego właściciela w chwili złożenia wniosku dekretowego. (...) Prezydent [...], wydając decyzję reprywatyzacyjną, nie podjął czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego potrzebnego do wydania decyzji reprywatyzacyjnej. W toku przedmiotowego postępowania nie została w,ogóle zbadana pozytywna przesłanka, wprost wynikająca z treści art. 7 ust. 1 dekretu, w postaci posiadania gruntu."; w pkt. III.5.4. (str. 27) w całości; w pkt III.5.5. (str. 27-28) "Przepis art. 7 ust. 1 i 2 dekretu zawiera pozytywne przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek dekretowy mógł zostać rozpoznany na korzyść dotychczasowego właściciela, następców prawnych właściciela lub osób prawa jego reprezentujących. Są nimi: posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku, złożenie wniosku w przepisanym sześciomiesięcznym terminie oraz korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właścicieła dające się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania (zagospodarowania przestrzennego), (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1482/00, Legalis Numer 80488;wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2016 r" sygn. akt Kp 3/15, MP 2016, poz. 794, www, trybunał. 20v.pl. OTK Seria A 2016, poz. 66; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2010 r" sygn. akt I SA/Wa 1942/09, publ,:http://orzeczenia.nsct.gov.pl)."; w pkt. III.5.6. (str. 28) "Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że jedną z przesłanek pozytywnego rozpoznania wniosku jest posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku."; w pkt. III.5.6. (str. 30) konsekwencją braku posiadania było niewątpliwie to, iż nawet gdyby wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w trybie dekretowym został przez niego złożony, podlegał on odrzuceniu jako pochodzący od osoby nieuprawnionej. Ustawodawca wykluczył bowiem - po myśli art. 7 ust. 112 dekretu - z kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku osoby, które nie posiadały gruntu w dacie złożenia wniosku (konkluzja taka wynika również z tezy przywoływanego już powyżej wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2002r.). "; w pkt III.5.7. (str. 30-31) w całości; w pkt III.5.8. (str. 31-32) w całości; w pkt III.5.9. (str. 32-33) w całości; w tytule pkt III.6 (str. 33) "Rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. w pkt. III.6 (str. 33) "Komisja ustaliła, że w toku postępowania prowadzonego z wniosku dekretowego Prezydent [...] rażąco naruszył prawo, tj. art. 7 ust. 1 .dekretu poprzez wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, w sytuacji gdy właściciele przedmiotowej nieruchomości nie byli jej posiadaczami. "; w pkt. III.6.2. (str. 34) "Organ powinien był zbadać przesłankę posiadania na dzień złożenia wniosków przez dawnych właścicieli dekretowych - zatem na maj 1946 r"; w pkt. III.6.3. (str. 35-36) "Pozytywne rozpoznanie wniosku dekretowego przez Prezydenta [...] i wydanie decyzji reprywatyzacyjnej, na mocy której ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz beneficjentów, stanowi w tym przypadku rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu. Prezydent nie uwzględnił bowiem, że pierwotni właściciele nie spełnili jednej z koniecznych przesłanek pozytywnego rozpatrzenia wniosku, gdyż nie posiadali przedmiotowej nieruchomości [...] w momencie złożenia wniosku dekretowego. Prezydent [...] wydał decyzję reprywatyzacyjną przy braku spełnienia przesłanki posiadania przez byłych właścicieli w okresie sześciu miesięcy od objęcia w nieruchomości w posiadanie przez gminę [...]. (...) Okoliczność ta została pominięta w postępowaniu przed Prezydentem [...]. Oznacza to, że Prezydent [...] rażąco naruszył prawo, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 § 1 kp.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu, "; w pkt. III. 10 (str. 44) "pkt 4b - nieustalenie posiadania nieruchomości [...] przez dotychczasowych właścicieli (brak badania posiadania) ", poprzez bezzasadne uznanie przez Komisję, że spełnienie przesłanki posiadania przez dotychczasowego właściciela nieruchomości [...] stanowi warunek sine qua non przyznania prawa użytkowania wieczystego, a w konsekwencji postawienie bezzasadnego zarzutu, że przy rozpoznawaniu wniosku dekretowego organ nie zbadał okoliczności istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy - spełnienia przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela nieruchomości na chwilę złożenia wniosku dekretowego, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 dekretu [...], zgodna z linią orzeczniczą prezentowaną od początku obowiązywania dekretu do dnia dzisiejszego przez organy dekretowe i sądy administracyjne, znajdująca także potwierdzenie w doktrynie prawa, wskazuje, że przesłanka posiadania nieruchomości nie dotyczyła "dotychczasowych właścicieli gruntu" (stąd nie była badana przy rozstrzyganiu wniosków dekretowych składanych przez właścicieli), a jedynym kryterium oceny zasadności wniosków było spełnienie przesłanki zgodności korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem w planie zabudowy (zagospodarowania przestrzennego), określonej w art. 7 ust. 2 dekretu, w konsekwencji czego organ nie oceniając tej kwestii i nie zamieszczając rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnej nie dopuścił się nieprawidłowości, tym bardziej, że prawidłowość decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. powinna być oceniana z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, a nie na podstawie przepisów wprowadzonych po jej wydaniu, tj. na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r.

Miasto wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym powyżej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., Miasto wniosło o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. opinii [...]. K. Z., [...]. H. R. oraz [...]. S. Z. z dnia [...] września 2017 r. pt. [...]" na okoliczność: że przesłanka posiadania wymieniona w art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] odnosiła się wyłącznie do następców prawnych dotychczasowych właścicieli.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie.

Sąd połączył sprawy będące następstwem wniesienia powyższych skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym przystąpił Prokurator.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z [...] września 2020 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym a następnie zdjęta z wokandy z terminu posiedzenia jawnego i skierowana do rozpoznania na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

W piśmie z [...] września 2020 r. Komisja wniosła o reasumpcję zarządzenia i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie oraz podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z [...] października 2020 r. Stowarzyszenie [...] (Stowarzyszenie) wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze organizacji społecznej.

Postanowieniem z [...] października 2020 r. sąd dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Kolejnym postanowieniem z tej samej daty sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii dołączonej do skargi Miasta oraz dopuścił dowód z dokumentów dołączonych do skargi Beneficjentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skargi są zasadne, zaskarżona decyzja Komisji narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.

Decyzja Komisji wydana została na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3, 4, 4b, ustawy z 9 marca 2017 r. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że w wyniku postępowania rozpoznawczego Komisja wydaje decyzję, w której stwierdza nieważność decyzji reprywatyzacyjnej lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 k.p.a. lub w przepisach szczególnych.

W niniejszej sprawie przesłanek z art. 156 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej Komisja dopatrzyła się w rażącym naruszeniu prawa.

Przed przystąpieniem do szczegółowej analizy sprawy konieczne jest poczynienie pewnej uwagi o charakterze ogólnym.

W świetle utrwalonego już orzecznictwa sądowo administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Innymi słowy cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą.

W ocenie sądu, żadne z wymienionych w decyzji uchybień, uznanych przez Komisję za podstawę do stwierdzenia nieważności nie spełniają wskazanej wyżej definicji oczywistości naruszenia prawa.

Sąd wyjaśnia, że na tym etapie postępowania nie może przesądzić, czy w sprawie zachodzą podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy z 9 marca 2017 r., nie może bowiem antycypować właściwego rozstrzygnięcia Komisji. Nie jest natomiast możliwe uznanie, że decyzja reprywatyzacyjna rażąco narusza prawo z przyczyn wskazanych przez Komisję co oznacza brak podstaw do wydania przez Komisję orzeczenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r.

Sąd wyjaśnia, że jest zasadnicza różnica pomiędzy stwierdzeniem przez Komisję nieważności decyzji reprywatyzacyjnej a uchyleniem jej i przekazaniem do ponownego rozpoznania organowi. Pamiętać należy, że przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. (w tym art. 29 i 30) kierowane są przede wszystkim do Komisji i to Komisja będąc organem administracji publicznej stojącym na straży interesu publicznego (art. 3 ust. 3) ma instrumenty do wyjaśnienia nieprawidłowości i uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...] oraz występowanie do właściwych organów w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Komisją istnienia okoliczności sprzyjających wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych z naruszeniem prawa (art. 3 ust. 2), co należy do jej zadań.

Przy stwierdzeniu nieważności decyzji reprywatyzacyjnej (art. 29 ust. 1 pkt 3a), sprawa dotycząca rozstrzygnięcia o wniosku dekretowym "wraca" do Prezydenta który związany jest przy orzekaniu przepisami dekretu [...] i art. 214a u.g.n. Natomiast przy orzekaniu w trybie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 marca 2017 r. to Komisja jest organem właściwym do dokonywania ustaleń i podejmowania rozstrzygnięć, w tym do uwzględniania przy orzekaniu tych okoliczności, do których odsyłają przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. Przypomnieć tylko należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 marca 2017 r. w wyniku postępowania rozpoznawczego Komisja wydaje decyzję, w której uchyla decyzję reprywatyzacyjną w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo, uchylając tę decyzję, umarza postępowanie w całości albo w części. Instrumentarium prawne Komisji jest znacznie szersze niż Prezydenta.

Zatem nie bez znaczenia dla ostatecznego załatwienia sprawy jest więc to, w jakim trybie orzeka Komisja, a w konsekwencji jaki organ podejmuje rozstrzygnięcie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji reprywatyzacyjnej (por. stanowisko wyrażone przez tutejszy sąd w wyroku z 18 października 2019 r. I SA/WA 1664/18).

Komisja uznała, że rażące naruszenie prawa polegało na wadliwym ustaleniu stron postępowania, Prezydent nie uwzględnił bowiem, że do dziedziczenia po J. G. i po A. G. (dwóch przeddekretowych właścicielach nieruchomości [...]) zastosowanie mają przepisy Kodeksu Napoleona o tzw. spadkach wakujących. W ocenie organu, podmiotem dziedziczącym po tych osobach powinien być Skarb Państwa.

W aktach sprawy znajdują się postanowienia stwierdzające nabycie spadku po J. G. i A. G.. Postanowienia te nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego w trybach przewidzianych przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Zatem z mocy art. 365 § 1 k.p.c. wiążą nie tylko sąd i strony ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że porządek dziedziczenia wynikający z tych postanowień był wiążący zarówno dla Prezydenta wydającego decyzję reprywatyzacyjną i jak i dla Komisji kontrolującej decyzję Prezydenta. Jest on również obecnie wiążący dla sądu rozpoznającego skargi wniesione na decyzję Komisji.

Komisja pomimo bardzo szerokich uprawnień nie została wyposażona przez ustawodawcę w możliwość zastępowania sądu powszechnego przy ustalaniu porządku dziedziczenia. W dalszym ciągu dowodem potwierdzającym następstwo prawne po osobie zmarłej jest postanowienie spadkowe. Oczywiście możliwe jest obalenie domniemań wynikających z takiego postanowienia ale tylko w odpowiednim postępowaniu sądowym. Komisja w toku prowadzonego przez siebie postępowania nie zdecydowała się na skorzystanie z przysługujących jej uprawnień Prokuratora (art. 3 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w brzmieniu obowiązujący w dacie wydania decyzji przez Komisję), nie zwróciła się również do Prokuratora o podjęcie czynności mających na celu wyeliminowanie lub uchylenie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G. i A. G.. Zatem stanowisko Komisji o konieczności zastosowania w sprawie przepisów o spadkach wakujących jest wyłącznie jej poglądem nie potwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądowym. W konsekwencji, w świetle art. 365 § 1 k.p.c. stanowisko Komisji o dopuszczeniu się przez Prezydenta rażącego naruszenia prawa nie znajduje podstaw w stanie faktycznym sprawy.

Odnosząc się do przywołanego przez Komisję art. 50 ustawy o samorządzie gminnym sąd przypomina, że wydając decyzję reprywatyzacyjną Prezydent działał jako organ administracji publicznej nie zaś jako reprezentant jednostki samorządu terytorialnego. Nie ma zatem podstaw do stawiania mu zarzutu naruszenia art. 50 ustawy o samorządzie gminnym i wywodzenia z tego tezy o zaistnieniu w decyzji rażącego naruszenia prawa.

Komisja uznała również, że Prezydent rażąco naruszył prawo wadliwie ustalając strony postępowania z uwagi na dokonywanie czynności prawnych w imieniu osób nieżyjących.

Rzeczywiście, jak wynika z akt sprawy, osoby, które udzieliły pełnomocnictwa M. B. do zawarcia umów przeniesienia praw i roszczeń w dacie zawierania tychże umów nie żyły. W ocenie Komisji, samo zawarcie w pełnomocnictwach udzielonych przez S. G. i J. N. zapisu o nieodwołalności pełnomocnictwa na wypadek śmierci z powołaniem się na stosunek podstawowy było niewystarczające do uznania jego prawidłowości i ważności.

Odnosząc się do tego argumentu wskazać należy, że przepisy k.p.a. nie wyposażyły organów administracji w uprawnienie analogiczne do uprawnienia organów podatkowych wynikającego z art. 199a Ordynacji podatkowej. Z mocy powołanego przepisu, organy podatkowe dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględniają zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Jeżeli uznają, że pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, zobowiązane są do wywodzenia skutków podatkowych z tej ukrytej czynności prawnej. Są one również uprawnione do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku lub prawa, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania wynikają wątpliwości, co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe.

Organ administracji działający na podstawie przepisów k.p.a. nie ma możliwości kwestionowania przedstawionych mu umów.

Jak wykazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 maja 2019 r., I OSK 1780/17 "brak było podstaw do przyjęcia, aby z powództwem z art. 189 k.p.c. występował w niniejszej sprawie sam organ (a co również dopuszczał w zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki). Zgodnie bowiem z treścią uchwał Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r. (sygn. akt III CZP 179/94, OSN 1995, Nr 5, poz. 76) oraz z dnia 15 marca 1995 r. (sygn. akt III CZP 28/95, Biul. SN 1995, Nr 3, s. 19), w sprawach z art. 189 k.p.c. legitymacja musi występować po obu stronach procesu. Powód powinien nie tylko wykazać swoje prawo, ale skierować pozew przeciwko podmiotowi, który zgłasza roszczenie do tego prawa. Organ zaś jest prawnie niezainteresowany rozstrzygnięciem takiego procesu. Do niego należy jedynie władcze rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej." Jest to tylko "końcowy" wniosek z argumentacji NSA (cała argumentacja jest szersza), który wykazuje brak interesu prawnego organu prowadzącego postępowanie administracyjne do wystąpienia z powództwem opartym na art. 189 k.p.c.

Prezydent nie miał zatem możliwości kwestionowania czy to pełnomocnictw czy też umów przeniesienia roszczeń. Jak już wyżej wskazano, również Komisja nie skorzystała ze swoich uprawnień i nie wystąpiła do sądu powszechnego z odpowiednimi powództwami. W tej sytuacji nie można stawiać Prezydentowi zarzutu rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej z uwagi na uznanie za stronę postępowania osób, które nabyły roszczenia od S. G. i J.N..

Nieważności decyzji reprywatyzacyjnej Komisja upatrywała również w zaniechaniu wyjaśnienia przez Prezydenta stanu faktycznego. Rażącego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Komisja upatrywała w nie wyjaśnieniu okoliczności istnienia dwóch odrębnych postanowień spadkowych po K. G. – jednego z [...] lutego 1949 r. [...] [...] stwierdzającego, że na mocy testamentu po zmarłym dziedziczy, matka E.G. i żona W.G. oraz drugiego, to jest postanowienia z [...] sierpnia 1990 r. [...] [...] stwierdzającego nabycie spadku z ustawy przez matkę E.G. i siostrę, J. N.. W ocenie Komisji niewyjaśnienie powyższej kwestii a w konsekwencji pominięcie strony postępowania to jest W.G. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Okolicznością niesporną w sprawie jest brak wiedzy Prezydenta o postanowieniu z 1949 r. Komisja wprost wskazała w uzasadnieniu, że postanowienie to uzyskane zostało przez Prokuratora prowadzącego czynności wyjaśniające w odniesieniu do reprywatyzacji nieruchomości przy ul. [...] (sprawa [...]).

Fakt ujawnienia drugiego postanowienia spadkowego może być rozpatrywany jako ujawnienie okoliczności i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi to jest jako przesłanka wskazana w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r.

Na gruncie przepisów k.p.a. fakt ujawnienia drugiego postanowienia spadkowego mógłby być rozważany jako przesłanka wznowieniowa o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.

Jednak przesłanki dające podstawę do wznowienia postępowania nie mogą być utożsamiane z przesłankami pozwalającymi na stwierdzenia nieważności decyzji. Przesłanki nieważności dotyczą wad tkwiących immanentnie w decyzji. Przesłanki wznowieniowe to przesłanki obejmujące pewne szczególne wadliwości postępowania poprzedzającego wydanie danej decyzji. Nie można zatem uznać, by przesłanka pozwalająca na wznowienie postępowania mogła być utożsamiona z przesłanką rażącego naruszenia prawa, która co do zasady daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

W konsekwencji, nie można uznać, by fakt ujawnienia drugiego postanowienia spadkowego stanowił podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta.

Komisja uznała również, że decyzja Prezydenta rażąco narusza prawo z uwagi na nieustalenie przez organ, czy spełniona została przesłanka posiadania nieruchomości.

Przepis art. 7 ust. 1 dekretu [...] wprowadzał obowiązek wykazania się posiadaniem nieruchomości ale tylko przez następcę prawnego dawnego właściciela nieruchomości. Jak już wielokrotnie wskazywano w sprawach ze skarg na decyzje Komisji, przesłanka posiadania musiała być spełniona wyłącznie przez następców prawnych dawnego właściciela i to tylko w okresie obowiązywania Kodeksu Napoleona, kiedy to spadkobierca "nieporządkowy" musiał wykazać się wprowadzeniem w posiadanie (por. stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu z 22 maja 2019 roku, I SA/Wa 2146/18 i I SA/WA 2145/18).

W niniejszej sprawie wnioski dekretowe złożone zostały przez właścicieli dekretowych to jest J. G. ([...] maja 1946 r.) J.G. ([...] maja 1946 r.), A.G. [...] maja 1946 r.) oraz H.G., spadkobiercę J.G.. Skoro wniosek złożony został przez trzech właścicieli, brak było podstaw do prowadzenia przez Prezydenta postępowania celem ustalenia posiadania.

W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że Prezydent naruszył prawo nie ustalając, czy nieruchomość była posiadana przez jej dekretowych właścicieli.

Sąd zwraca uwagę, że sama Komisja nie jest konsekwentna w zakresie poglądu, na jaką datę należy ustalać fakt posiadania: czy na datę złożenia wniosku dekretowego (stanowisko wskazane na str. 34 decyzji), czy też na datę objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę (stanowisko wskazane na str.33 decyzji).

Zatem podnoszona przez Komisję okoliczność, iż nieruchomością władało faktycznie [...] nie ma wpływu na możliwość stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej.

Komisja upatrywała podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej z uwagi na ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, do którego prawo użytkowania wieczystego nabyło ex lege [...].

Jak wynika z ustawy z 9 marca 2017 r. zadaniem Komisji jest wyjaśnianie nieprawidłowości i uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...] oraz występowanie do właściwych organów w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Komisją istnienia okoliczności sprzyjających wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych z naruszeniem prawa lub popełnianiu przestępstw bądź utrudniających ich ujawnianie. W ramach swoich uprawnień Komisja może prowadzić postępowania opisane szczegółowo w ustawie jak również wydawać decyzje, wymienione w art. 29 ust. 1 ustawy. W zakresie kompetencji Komisji nie mieści się natomiast ocena przesłanek, czy [...] uzyskało na podstawie przepisów ustawy z 29 grudnia 1992 r. prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości czy też nie.

Rzeczywiście, ustawa z 29 grudnia 1992 r. przewiduje nabycie w określonych przypadkach przez [...] z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Nabycie tego prawa potwierdzane jest decyzją deklaratoryjną.

Za utrwalony w orzecznictwie jak również doktrynie uznać należy pogląd, że w przypadku, w którym ustawodawca przewiduje powstanie prawa ex lege wymagając jednocześnie wydania decyzji administracyjnej, dopiero jej wydanie pozwala określonemu podmiotowi na powoływanie się na fakt nabycia prawa. Jedynie bowiem wydanie takiej decyzji o charakterze deklaratoryjnym pozwala na potwierdzenie powstania określonego prawa. Zatem dopóki decyzja administracyjna potwierdzająca powstanie określonego prawa ex lege nie jest wydana, żaden podmiot nie może się powoływać na jego zaistnienie.

Skoro na dzień wydania decyzji reprywatyzacyjnej, co nastąpiło przeszło 10 lat po wejściu w życie przepisów ustawy z 29 grudnia 1992 r. nie istniała decyzja potwierdzająca nabycie przez [...] prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości nie można uznać, że Prezydent rażąco naruszył art. 7 ust. 1 dekretu w związku z art. 66 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. Na dzień wydawania decyzji reprywatyzacyjnej nie istniała w obrocie prawnym decyzja deklaratoryjna potwierdzająca fakt nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości.

Jako ostatnią przyczynę nieważności decyzji Prezydenta Komisja wskazała fakt pominięcia w postepowaniu [...] jako strony.

Fakt pominięcia określonego podmiotu jako strony stanowi podstawę wyłącznie do wznowienia postępowania i to na wniosek owego podmiotu złożony w terminie wynikającym z art. 148 § 2 k.p.a. Jak już wcześniej wskazano, przesłanki wznowienia postępowania nie mogą być utożsamiane z przesłankami nieważnościowymi. W konsekwencji sam fakt pominięcia [...] przez Prezydenta nie może być uznany za uzasadniający stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej.

Podsumowując sąd stwierdza, że wbrew stanowisku Komisji przywołane przez nią okoliczności nie potwierdzają by decyzja Prezydenta dotknięta była wadą rażącego naruszenia prawa.

Komisja uznała, że w sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne. Jak jednak wynika z dokumentów dołączonych do skargi Beneficjentów oraz wydruku z księgi wieczystej przedłożonego przez Skarżącego, Komisja nie dostrzegła faktu nabycia przez Skarżącego udziału w prawie własności nieruchomości.

W tej sytuacji decyzja Komisji jest również wadliwa z uwagi na niewyjaśnienie z jakich przyczyn organ uznaje, iż pomimo rozporządzenia udziałem w prawie własności do spornej nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, możliwe jest wyeliminowanie z obrotu decyzji reprywatyzacyjnej. W tym zakresie rozstrzygnięcie Komisji narusza art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podkreśla w tym miejscu, że wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogą zastąpić prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Na koniec zauważyć jeszcze tylko należy, że mimo że Miasto zaskarżyło tylko uzasadnienie decyzji Komisji, to uwzględnienie skarg wniesionych przez pozostałe strony musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

Komisja oponowała przeciwko rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Podkreślała, że przyjęte przez Przewodniczącą wydziału stanowisko jest wprost sprzeczne z zasadną jawności postępowań sądowych przewidzianą w Konstytucji (art. 45 ust. 1) w Konwencji o ochronie praw człowieka (art. 6) i w art. 90 p.p.s.a.

Odnosząc się do tego stanowiska sąd wykazuje, że w przypadku wojewódzkich sądów administracyjnych ustawodawca pozostawił przewodniczącym decyzję, czy w ich ocenie zachodzą podstawy do rozpoznania sprawy w trybie wskazanym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie sprawy w tym trybie przez sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest uzależnione od zgody stron.

Niniejsza skarga obejmuje trzy skargi, występują w niej trzy osoby fizyczne, Miasto, [...] SA, Prokurator i Stowarzyszenie. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że organ na rozprawie reprezentowany jest z reguły przez fachowego pełnomocnika oraz dwóch pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości. Oznaczało to zatem możliwość przebywania na sali sądowej, nawet wielu osób przez okres kilku godzin, co w znaczny sposób zwiększyłoby ryzyko zakażenia.

W przedmiotowej sprawie skargi wpłynęły do sądu w październiku 2018 r. Pierwszy termin rozprawy wyznaczony został na [...] kwietnia 2020 r. Rozprawa ta została odwołana w związku z zarządzeniem Prezesa WSA z 13 marca 2020 r. wydanym na skutek pierwszej fali pandemii.

Jedyną stroną postępowania, która kwestionowała skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej była Komisja. Kwestionowany przez ten organ przepis wprowadzony został ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Wnioskodawcą tego projektu ustawy była Rada Ministrów. Kwestionowanie przez organ administracji zgodności z Konstytucją oraz Konwencją Praw Człowieka zapisów ustawy zaproponowanej przez rząd oznacza wewnętrzną sprzeczność działania organów władzy wykonawczej w państwie.

W konsekwencji, sad rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej.

Rozpoznając ponownie sprawę Komisja uwzględniając stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku rozważy ponownie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji Prezydenta i rozpoznania wniosku dekretowego, czy też zasadne jest podjęcie innego rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 29 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. Na obecnym etapie postępowania sąd nie ma możliwości przesądzenia i podjęcia takiej decyzji za organ administracyjny. Z tego też względu na obecnym etapie postępowania przedwczesne jest odnoszenie się do tej części zarzutów, które nie dotyczą kwestii związanych z nieważnością decyzji reprywatyzacyjnej.

W konsekwencji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Beneficjentów kwotę uiszczonego przez nich wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictw i zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Na rzecz Skarżącego oraz Miasta sąd zasądził zwrot uiszczonych przez nich wpisów sądowych.