Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1203/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2, 3 i 5, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 48 ust. 1-4, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1, art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. postanowieniem z dnia [...] 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 123 k.p.a. nakazał R. i D. G.:

1. wstrzymanie robót budowlanych w warsztacie blacharstwa samochodowego na działce nr [...] w D. przy ul. K.,

2. przedstawienie w terminie 40 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia:

a) ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

b) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego,

c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że 27 sierpnia 2010 r. przeprowadził kontrolę na działce D. i R. G. w Dopiewie przy ul. K. W wyniku tych czynności stwierdzono realizację budynku mieszkalnego jednorodzinnego na podstawie pozwolenia na budowę. Na przedmiotowej działce, w granicy z działką nr [...] zlokalizowana była również wiata ustawiona w 1998 r. i pierwotnie wykorzystywana jako zaplecze budowy. Jak ustalono w 2000 r. wiata ta została obudowana ścianami. Obecnie inwestor w powstałym w ten sposób obiekcie prowadzi działalność w zakresie blacharstwa samochodowego. Warsztat ten został zrealizowany w konstrukcji stalowej, z dachem jednospadowym płaskim. Jego ściany wybudowano z blachy i szkła, natomiast od frontu wykonano bramę wjazdową dwuskrzydłową. Obiekt ma wymiary 6,91 m x 4,41 m i wysokość 2,7 m. Następnie organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że otrzymał w dniu 23 września 2010 r. informację od Wójta Gminy D., iż dla terenu przedmiotowej działki brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pełnomocnik inwestorów potwierdził sposób użytkowania obiektu jako warsztatu i wskazał, iż inwestorzy nie posiadają żadnej dokumentacji dotyczącej jego budowy, bowiem nigdy nie utożsamiali tego obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę.

Powiatowy Inspektor stwierdził, że obiektu tego nie można uznać za wiatę. Wskazał, iż wprawdzie w przepisach prawa budowlanego nie ma definicji legalnej tego pojęcia, to właściwe jest potoczne rozumienie tego pojęcia. W słowniku języka polskiego za wiatę uznaje się lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach, wzniesioną np. nad przystankiem lub parkingiem. Organ uznał, że skoro przedmiotowy obiekt jest z każdej ze stron zabudowany, zaś od frontu posiada bramę wjazdową to nie można uznać go za wiatę, lecz za obiekt budowlany użytkowany jako warsztat. W związku z tym, że przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego określa, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, zaś w art. 29-31 tejże ustawy nie ma wyjątku od zasady obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów budowlanych takich jak przedmiotowy, organ uznał, że doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W związku z tym organ zobligowany był do zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.

W dniu 22 czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlaneg, nakazującą R. i D. G. rozbiórkę obiektu budowlanego użytkowanego jako warsztat o wymiarach 6,91 x 4,41 m, wysokość 2,7 m, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w D. przy ul. K.. W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił charakterystykę obiektu, wskazał w jakich warunkach doszło do jego powstania, a następnie podał, że 29 kwietnia 2011 r. do organu wpłynęła prośba pełnomocnika D. G. o wydłużenie terminu na dostarczenie dokumentacji wskazanej w postanowieniu do dnia [...] 2011 r. Prośbę uzasadniono tym, że inwestorzy nie byli zdecydowani, czy chcą legalizować przedmiotowy obiekt, czy też zdecydują się na budowę nowego obiektu. Organ przychylił się częściowo do prośby wnioskujących. Stwierdził jednak, że okres do 30 czerwca 2011 r. stanowi zbyt długi czas, tym bardziej, że sami zainteresowani w żaden sposób nie udokumentowali i nie dowiedli, że wykonali jakąkolwiek czynność mającą na celu uzyskanie dokumentów potrzebnych do legalizacji przedmiotowego warsztatu. Organ uznał też, że dodatkowy okres ponad 40 dni, a w sumie ponad 80 dni jest wystarczający do podjęcia decyzji w sprawie legalizacji obiektu i ewentualnego dostarczenia wymaganej dokumentacji.

R. i D. G. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Podnieśli, iż organ I instancji przychylił się do wniosku o przedłużenie okresu do złożenia wymaganych dokumentów, jednakże okres ten okazał się niewystarczający. Wskazali, iż pomimo podjętych prób uzyskania wymaganej dokumentacji (korespondencja dotycząca raportu oddziaływania inwestycji na środowisko) nie została dotąd wydana ostateczna decyzja o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Jednocześnie odwołujący zaznaczyli, że niemożność wywiązania się z nałożonych obowiązków przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy nie była wynikiem braku działań z ich strony, gdyż takie próby miały miejsce. W związku z tym niewykonanie tego obowiązku nie powinno obciążać odwołujących, skoro postępowanie o ustalenie warunków zabudowy pozostaje w toku.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że postępowanie dotyczy obiektu budowlanego w postaci wiaty, która obudowana została ścianami, który to obiekt stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przedmiotowy obiekt zdaniem organu nie mieści się w wyłączeniach określonych w art. 29-31 Prawa budowlanego, w związku z czym na jego wybudowanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego). Odnosząc się do kwestii niedotrzymania przez odwołujących terminu do złożenia wymaganych dokumentów organ odwoławczy wskazał, że obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został nałożony na strony w toku postępowania sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego na służący do prowadzenia działalności gospodarczej, a nie – jak błędnie wskazują odwołujący – w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wprawdzie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest konieczne dla uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy to jednak odwołujący mogli już złożyć wniosek o jej wydanie, a decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dostarczyć po jej uzyskaniu. Złożenie takiego wniosku oraz przedstawienie go Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego świadczyłoby o tym, że inwestorzy podjęli działania mające na celu realizację nałożonych na nich obowiązków. Wówczas organ I instancji mógłby na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesić postępowanie legalizacyjne. Tymczasem jak ustalił organ II instancji skarżący nie złożyli wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że inwestorzy nie przedłożyli również 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i zaświadczeniami o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorzy nie wykazali zatem, by podjęli jakiekolwiek działania mające na celu realizację nałożonych na nich obowiązków. Legalizacja samowoli budowlanej określona w art. 48 ust.2 i 3 Prawa budowlanego jest zaś ich prawem, a nie obowiązkiem. Niespełnienie zaś warunków legalizacji musiało zgodnie z art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

D. G. wniósł skargę na powyższą decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zarzucił organowi II instancji naruszenie przy jej wydaniu:

- art. 29 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowy obiekt użytkowany jako warsztat wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy obiekt ten jakom tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem takiego pozwolenia nie wymagał,

- art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędną przyjęcie, że przedmiotowy obiekt stanowi budowlę, podczas gdy brak jest przesłanek by tak go sklasyfikować z uwagi na fakt, że jest on tymczasowym obiektem budowlanym niepołączonym trwale z gruntem,

- art. 48 Prawa budowlanego poprzez błędne niezalegalizowanie rzekomej samowoli budowlanej, podczas gdy skarżący złożył stosowne dokumenty celem zalegalizowania samowoli, a niedostarczenie pozostałych dokumentów wynika tylko i wyłącznie z faktu nieprzedłużenia przez organ I instancji terminu do ich złożenia,

- art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez niezalegalizowanie rzekomej samowoli budowlanej, podczas gdy skarżący złożył stosowne dokumenty, zaś niedostarczenie pozostałych dokumentów nie jest zależne od strony, ale wiąże się z niewydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przez Wójta Gminy D. pomimo przedłożenia przez skarżącego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- art. 103 w zw. z art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego poprzez błędne nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu, podczas gdy zgodnie z brzmieniem Prawa budowlanego w chwili wybudowania spornego obiektu, tj. w 1998 r., aż do 11 lipca 2003 r. obowiązywały przepisy, zgodnie z którymi nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu lub jego części, zaś art. 48 obecnego Prawa budowlanego nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy Prawa budowlanego obowiązujące między 24 grudnia 1997 r. a 11 lipca 2003 r.

W odpowiedzi Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2012 r. po rozpoznaniu wniosku zawartego w skardze Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 października 2012 r. oddalił zażalenie Z. K. na powyższe postanowienie z 23 sierpnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest decyzja WWINB z dnia [...] 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą nakazano D. G. i R. G. rozbiórkę wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] w D. przy ul. K. obiektu budowlanego użytkowanego jako warsztat o wymiarach 6,91 x 4,41 m, wysokość 2,7 m, w konstrukcji stalowej, z dachem jednospadowym płaskim, że ścianami z blachy i szkła, a od frontu z bramą wjazdową dwuskrzydłową.

Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy, inwestorem w zakresie budowy ww. obiektu budowlanego był skarżący i jego żona R. G. Poza sporem jest, że obiekt ten w obecnym kształcie został wybudowany w 2000 r. (istniejącą od 1998 r. wiatę obudowano ścianami), w warunkach samowoli budowlanej, bowiem inwestorzy nie udokumentowali faktu uzyskania decyzji o pozwoleniu na jego budowę. Również załączona do akt sprawy dokumentacja w postaci protokołu kontroli robót budowlanych sporządzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 27 sierpnia 2010 r. wskazuje, że na terenie działki nr [...] w D. "usytuowana jest wiata w granicy z działką nr [...], ustawiona w 1998 r., a od 2000 r. obudowana z wszystkich stron ścianami, wykorzystywana jako warsztat naprawy samochodów (k. 27 akt adm. I instancji). Ustalenia te potwierdził skarżący i nie były kwestionowane przez żadną ze stron.

W świetle powyższego zasadne jest stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż obiekt ten powstał w warunkach samowoli budowlanej pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Z akt sprawy (protokołu kontroli z 2010 r. i pisma pełnomocnika inwestorów z 20 października 2010 r.) wynika, że obiekt ten (nazywany przez inwestorów i ich pełnomocnika wiatą) jest zamknięty ścianami ze wszystkich stron i dachem, zlokalizowany jest w granicy z sąsiednią działką i ma rozmiary 6,91 x 4,41 m i wysokość 2,7 m.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego jakoby obiekt ów był tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, jak również oceny organu odwoławczego, jakoby obiekt ten był budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.

Przepis art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego stanowi, że tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian), a także posiada fundamenty i dach. Trzeba zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, aby zapewnić jemu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (wyrok NSA z 1 października 2009 r., II OSK 1461/2008, LexPolonica nr 2094095; wyrok NSA z 5 stycznia 2011 r., II OSK 25/2010, LexPolonica nr 2459510; wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., II OSK 773/2010, LexPolonica nr 2578136). Wydzielenie budynku z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych tworzy w budynku przestrzeń zamkniętą, będąc jednocześnie osłoną przed szkodliwym działaniem czynników klimatycznych, zabezpieczeniem przed wejściem niepowołanych osób oraz takimi czynnikami zewnętrznymi jak hałas czy zapach. Właściwości tej nie ma drewniana wiata ogrodowa (wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2011 r., II SA/Gl 1267/2010, LexPolonica nr 2511376). Fundament jest natomiast elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt. Może być on wykonany z różnych materiałów budowlanych. Parametry fundamentu oraz głębokość jego posadowienia w gruncie zależą od wielkości przenoszonych obciążeń, które zależą od wielkości i rodzaju konstrukcji (wyrok NSA z 25 marca 2011 r., II OSK 547/10, niepubl.) [za: W. Piątek, Komentarz do art. 3 Prawa budowlanego [w:] A. Despot-Mładanowicz, A. Gliniecki Andrzej, A. Ostrowska, Z. Kostka, W. Piątek, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012).

Z kolei art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego stanowiący, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, zawiera jedynie przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych stanowiących budowle. Zakresem tego pojęcia objęte są zatem również inne, niewymienione przez ustawodawcę obiekty budowlane, nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury. Dlatego do budowli należy co do zasady zaliczyć wiaty.

Przy wykładni pojęć z zakresu Prawa budowlanego, w tym także rozróżnienia budynku, budowli i obiektu małej architektury można, w ramach wykładni systemowej, sięgnąć do przepisów art. 29 Prawa budowlanego. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojące budynki gospodarcze, wiaty i altany o powierzchni zabudowy do 25 m. Zatem w świetle art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wiata wsparta na betonowych bloczkach, składająca się dachu posadowionego na słupach trwale zakotwiczonych do tych bloczków i nieposiadająca ścian jest budowlą. Za podstawowe cechy wiaty należy bowiem uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. sprawy II SA/Wa 800/08, LEX nr 526537).

W ocenie Sądu opis znajdujący się w aktach sprawy wskazuje, iż sporny obiekt stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniami skargi, jakoby okoliczność, iż przedmiotowy obiekt budowlany nie posiadał wszystkich, które charakteryzują budynek, a mianowicie jednej ze ścian (od strony granicy sąsiedniej działki nr 769) nakazuje uznać go za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.

Bezsporne jest, że przedmiotowy obiekt budowlany – budynek gospodarczy jest trwale – na ile to konieczne dla jego konstrukcji - związany z gruntem, posiada dach jednospadowy płaski i składa się z trzech ścian. Brak jednej ze ścian (od strony granicy z działką i murem znajdującym się na działce sąsiedniej) wynika jedynie z faktu, że na działce sąsiedniej, w granicy której skarżący usytuował przedmiotowy budynek gospodarczy istnieje mur. Wybudowanie zatem w zwartej zabudowie trzech ścian trwale związanych z gruntem, połączonych dachem oznacza właśnie wybudowanie obiektu budowlanego. Z kolei fakt, iż budynek ten nie spełnia wszystkich warunków technicznych (w tym zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego) nie może prowadzić do uznania go za wiatę. Pozostaje on budynkiem, jednakże wybudowanym nie tylko bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale również niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję organu II instancji Sąd stwierdza, iż wprawdzie organ odwoławczy błędnie uznał przedmiotowy obiekt za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, to naruszenie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), bowiem w rezultacie ustalenia organu doprowadziły do prawidłowego rozstrzygnięcia, a więc utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu ze względu na niewykonanie obowiązków nałożonych w procesie jego legalizacji (art. 48 ust. 4 i 1 Prawa budowlanego). W ocenie Sądu tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji nie naruszają też przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, ustalenia organów zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Samowolą budowlaną, w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy - Prawo budowlane, jest zarówno wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę jak i bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Podmiot dopuszczający się samowoli budowlanej musi liczyć się z tym, że powołane organ administracji nie będą respektować bezprawnie dokonanych faktów. Naruszającego prawo obciąża ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. W wyroku z dnia 26 marca 2002 r. SK 2/01 OTK - A 2002/2/15 Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż nakaz rozbiórki jest środkiem nadzoru rozumianym jako instytucja materialnego prawa administracyjnego, gwarantująca poszanowanie porządku prawnego i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. W aktualnym stanie prawnym zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oceną możliwości jego legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Oczywiście, legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Takie postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane przez organ I instancji w niniejszym stanie faktycznym.

W kontekście powyższych rozważań prawidłowo także organ wskazał jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie przepis art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Wydanie nakazu rozbiórki stosownie do postanowień ust. 2 i 3 tego artykułu, o czym zresztą mowa była powyżej, musi być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawna aprobata dla samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów. Nakaz rozbiórki orzeczony decyzją organu I instancji poprzedzony został opisanym wyżej postanowieniem tego organu z dnia [...] 2011 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844).

Jak stanowi o tym przepis art. 48 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego).

Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, LEX nr 478287).

Ponieważ strona nie wypełniła obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB z dnia [...] 2011 r., przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. W tym miejscu należy zważyć, że inwestorom umożliwiono legalizację przedmiotowego obiektu. Zważywszy, iż korzystali oni z pomocy profesjonalnego pełnomocnika przyjąć należy, iż od 27 sierpnia 2010 r., a więc od dnia kontroli organu nadzoru budowlanego, wiedzieli oni, że obiekt ten stanowi samowolę budowlaną. W związku z tym mogli oni już od tego czasu podjąć działania zmierzające do zalegalizowania obiektu, w tym wystąpić o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, jak i złożyć wniosek o ustalenie warunków zabudowy oraz zlecić sporządzenie projektu budowlanego przedmiotowego obiektu. Ponadto wskazać należy, iż wprawdzie postanowieniem z dnia [...] 2011 r. organ I instancji wyznaczył 40-dniowy termin do wykonania obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, to de facto, skarżący, aż do wydania decyzji z dnia [...] 2011 r. mogli podjąć starania zmierzające do wykonania tychże obowiązków. Tymczasem z wniosku pełnomocnika D. G. z dnia 21 kwietnia 2011 r. wynika wyraźnie, że inwestorzy jedynie rozważali możliwość podporządkowania się nakazom postanowienia z [...] 2011 r., rozważając jednocześnie rozbiórkę tego obiektu i posadowienie nowego obiektu na podstawie pozwolenia na budowę. Oznacza to, że w okresie od 22 marca 2011 r. (data doręczenia ich pełnomocnikowi postanowienia z 16.03.2011r.) inwestorzy nie dochowali wszelkich możliwych starań, by doprowadzić do legalizacji przedmiotowego obiektu.

Sąd nie podziela również zarzutu skargi jakoby w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że wyjątek obejmuje stosowanie przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., (poprzez wyłączenia stosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane) po dniu 1 stycznia 1995r. i odnosi się to tylko do przepisu art. 48 tejże ustawy, i to jedynie wówczas, gdy przed 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona lub gdy w stosunku do obiektu wszczęto postępowanie administracyjne. Z taką sytuacją w niniejszej sprawie organy orzekające nie miały do czynienia. Wystarczy bowiem wskazać, że przedmiotowy obiekt powstał w 2000 r., a więc po 1 stycznia 1995 r., a więc dacie wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zaś postępowanie zostało wszczęte 12 sierpnia 2010 r., w dacie doręczenia stronom zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Brak było też podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. w ich brzmieniu obowiązującym w dacie powstania samowoli budowlanej, bowiem zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.) jeżeli brak jest przepisów intertemporalnych stosuje się przepisy ustawy z daty orzekania.

Za niezrozumiały sąd uznał zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 w zw. z art. 35 k.p.a.) "poprzez niezalegalizowanie rzekomej samowoli budowlanej, podczas gdy skarżący złożył stosowne dokumenty ...". Skarżący bowiem zarzucając naruszenie przepisów postępowania wskazują jakoby organy orzekające błędnie nie dokonały legalizacji, a więc nie zastosowały przepis art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.