Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 251/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w wydziale IV w dniu 22 lipca 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę /-/ E. Makosz- Frymus


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 7 września 2006r. J. S. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, podnosząc że w okresie okupacji przez dwa lata był łącznikiem w AK. Pismem z 26 września 2006r. skarżący został pouczony przez organ o konieczności złożenia dokumentów i innych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Przesłano także skarżącemu druk rekomendacji, która winna być wystawiona przez stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej oraz druk kwestionariusza wniosku.

Decyzją nr [...] z 15 lutego 2007r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r., nr 42, poz. 371 ze zm., dalej: ustawa o kombatantach), odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Batalionach Chłopskich. W uzasadnieniu wskazano, że to na wnioskującym ciąży, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach, obowiązek udokumentowania okoliczności, które jego zdaniem, stanowią podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Organ podniósł, że z jednej strony skarżący nie przedstawił dowodów działalności w Batalionach Chłopskich, a z drugiej ze względu na jego wiek 8-10 lat, obiektywnie nie mógł on pełnić takiej służby. Ponadto do przedmiotowego wniosku nie dołączono rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla danego rodzaju działalności kombatanckiej.

Odwołując się od powyższej decyzji, skarżący wraził swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia, wskazując, że znaczny upływ czasu uniemożliwia mu wskazanie świadków i uzyskanie rekomendacji właściwego stowarzyszenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z 18 maja 2007r. utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ podniósł, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność działania w latach 1943-1944 w charakterze łącznika Batalionów Chłopskich. Dalej wskazano, że ze względu na wiek 8-10 lat, skarżący mógł co najwyżej pełnić czynności pomocnicze, ponadto sam skarżący nie wspomina o uzyskaniu stopnia wojskowego - co przemawia za tym, że nie przynależał on do określonej formacji. Organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 8 września 2004r. sygn. akt OSK 557/04, wskazując, że nawet w przypadku uznania, że skarżący wykonywał opisane przez siebie czynności, to polegały one na doręczaniu korespondencji i nie można ich uznać za pełnienie służby, ale co najwyżej za współpracę z Batalionami Chłopskimi.

Kolejnymi pismami z 13 czerwca 2007r. i 11 listopada 2007r. skarżący wrażał swoje niezadowolenie z rozstrzygnięć podjętych przez organ. Pismami z 29 października 2007r. i 14 grudnia 2007r. organ wzywał skarżącego o określenie charakteru jego pism kierowanych do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Przyjmując, że pismo skarżącego z 2 stycznia 2008r. ma charakter wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji w trybie określonym w art. 154 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), organ decyzją nr [...] z 16 stycznia 2008r. odmówił uchylenia decyzji z 18 maja 2007r. i 15 lutego 2007r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwołano się do treści art. 235 § 1 k.p.a. , na podstawie którego organ przyjął, że wobec braku przesłanek do wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności, pismo skarżącego uznać należało za wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Przy czym uznano, że nie ma ani interesu społecznego, ani słusznego interesu strony, przemawiającego za uchyleniem decyzji ostatecznej.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 6 lutego 2008r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów decyzją nr [...] z 21 marca 2008r. utrzymał w mocy decyzję z 16 stycznia 2008r. Podzielając argumenty wyrażone w uzasadnieniu zakażonej decyzji, organ podkreślił, że w rzeczonej sprawie brak jest interesu społecznego i słusznego interesu strony. Nadto nie ma podstaw do uznania, że działalność skarżącego w czasie okupacji, polegająca na współpracy z organizacją konspiracyjną, mieściła się w pojęciu pełnienia służby w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko i wyrażane wcześniej niezadowolenie z podjętych rozstrzygnięć.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 154 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, a dotyczy zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, prawidłowej, nie dotkniętej żadnymi wadami prawnymi, bądź obarczonej wadami niekwalifikowanymi - wyłączającymi wznowienie postępowania, lub stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis art. 154 § 1 k.p.a. wskazuje, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2006r. w sprawie sygn. akt II OSK 594/06 (publ.: LEX nr 315133), gdzie stwierdzono, że organ administracji publicznej przy rozpoznawaniu sprawy o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej winien ustosunkować się jedynie do celowości wzruszenia decyzji. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jest ustalenie przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a zatem przesłanek, o jakich mowa w tymże przepisie, nie zaś kolejne merytoryczne rozpatrzenie sprawy i kolejna kontrola merytoryczna decyzji ostatecznej.

W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, słusznie uznając że pismo z 13 czerwca 2007r. i kolejne z 11 listopada 2007r. oraz 2 stycznia 2008r., były w istocie wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 154 § 1 k.p.a., badał wystąpienie przesłanek wskazanych w tym przepisie. Dla wzruszenia decyzji w tym trybie wymagane jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: musi być to decyzja ostateczna, żadna ze stron postępowania nie mogła nabyć na jej podstawie prawa, a za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W chwili wydania decyzji z 16 stycznia 2008r., tj. orzekania w przedmiocie uchylenia decyzji nr [...] z 18 maja 2007r., spełniała ona wymóg decyzji ostatecznej - tj. upłynął już bezskutecznie termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że ani na podstawie decyzji iż 18 maja 2007r., ani poprzedzającej ją decyzji z 15 lutego 2007r., skarżący, jako strona postępowania administracyjnego, nie nabył żadnych praw.

Przedmiotem rozważań organu były zatem dwie dalsze przesłanki w postaci interesu społecznego i słusznego interesu strony. W ocenie Sądu prawidłowo w obu decyzjach - z 16 stycznia 2008r. i 21 marca 2008r. - ustosunkowano się do kwestii spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 154 § 1 k.p.a. Skoro przesłanką zastosowania art. 154 k.p.a. jest zgodność wzruszenia decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem strony, co oznacza, iż organ administracji publicznej przy rozpoznawaniu sprawy o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej winien ustosunkować się do celowości wzruszenia decyzji. Biorąc pod rozwagę przeprowadzone postępowanie administracyjne, nie sposób było przyjąć, że interes społeczny wymaga uchylenia decyzji odmawiających skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. Wniosków takich nie można wyciągnąć nie tylko z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, ale nawet z nieudokumentowanych twierdzeń skarżącego, zawartych w jego pismach.

Sąd uznał za zasadne stanowisko organu, że skarżący nie wykazał aby za uchyleniem przedmiotowych decyzji przemawiał jego słuszny interes, brak jest bowiem uzasadnionych przesłanek do uznania twierdzeń skarżącego za zasadne i słuszne. Ponadto wskazać należy, że ustaleń, co do istnienia przesłanek z art. 154 § 1 k.p.a. organ dokonywał w kontekście dyspozycji zawartych w art. 7 k.p.a. Dodatkowo należy wskazać, że mimo kolejnych wezwań do uzupełnienia dokumentacji związanej z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich, skarżący nie nadesłał ani nie wskazał na żadne dowody. W tej sytuacji interes skarżącego, pojmowany nawet w sposób arbitralny jako słuszny, stoi w sprzeczności z dyspozycją art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach.

Reasumując, Sąd podkreśla, że kontrola sądowa decyzji wydanych w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 k.p.a. sprowadza się do oceny, czy organy naruszyły przepisy tego artykułu (wyrok NSA z 11.02.1998r. sygn. akt III SA 308-309/97, niepubl.). Polega to na ustaleniu, czy istniały przesłanki o jakich mowa w tymże przepisie nie zaś do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich i kolejna kontrola merytoryczna decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 06.12.2006r., sygn. akt II OSK 594/06, publ.: LEX nr 315133).

Uznając z tych wszystkich względów skargę za bezzasadną orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/ E. Makosz-Frymus

Zarządzenie:

1. notować,

2. odpis wyroku z uzasadnieniem bez pouczeń, doręczyć pełnomocnikowi skarżącego r.pr. K. Wysockiemu (adres k. 54)

3. przedłożyć za 40 dni.

Poznań..........................2008r. /-/ E. Makosz-Frymus