Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1193/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 64 par. 2, art. 73 par. 1 i 2, art. 74 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 roku sprawy ze skargi M. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii dokumentów z akt 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz M. A. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 73 § 2 i art. 74 § 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071, ze zm., w skrócie k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], odmawiające M. A. wydania kserokopii dokumentów z akt postępowań administracyjnych w sprawach samowolnych realizacji budynków gospodarczych, usytuowanych na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. A 28.

W toku postępowania ustalono, iż w dniu 30 lipca 2012r. M. A., będący stroną postępowania w sprawie samowolnie wybudowanych budynków gospodarczych usytuowanych na nieruchomości położonej w K., przy ul. A 28, wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z wnioskiem o wydanie kserokopii dokumentów: uchwały nr [...] z dnia [...], protokołu z dnia [...], karty informacyjnej ww. nieruchomości oraz szkicu mapki inwentaryzacyjnej tej nieruchomości.

W piśmie swoim wnioskodawca wskazał, iż przedmiotowe dokumenty są mu niezbędne w związku ze złożonym zawiadomieniem organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa.

Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji odmówił wnioskodawcy wydania żądanych kserokopii, powołując się na art. 73 § 2 w związku z art. 74 § 2 k.p.a.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż z uwagi na to, że M. A. zakwestionował prawdziwość okazanej kopii dokumentu - szkicu inwentaryzacyjnego, uwierzytelnione odpisy zostaną wydane wnioskodawcy jeśli zaistnieje taka potrzeba po uzyskaniu oryginałów dokumentów z Urzędu Miejskiego w K.

Na postanowienie to M. A. wniósł zażalenie podnosząc, iż powoływanie się przez organ na art. 73 § 2 k.p.a. jest bezpodstawne, bowiem jego żądanie oparte zostało o treść art. 73 § 1 k.p.a. i dotyczyło dokumentów faktycznie złożonych do akt sprawy przez A Spółki z o.o.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał je za niezasadne i wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku sporządzania i wydawania stronie postępowania administracyjnego nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt postępowania. Zatem to stronie pozostawiono możliwość sporządzenia notatek z akt sprawy w dowolnej formie. Natomiast przepisy kodeksu postępowania administracyjnego obligują organ administracji do wydania uwierzytelnionego odpisu, o ile strona uzasadni to ważnym interesem, który podlega ocenie organu wydającego tak uwierzytelnioną kopię. W szczególności ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w postępowaniach przed innymi organami. Obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub jej pełnomocnikowi obciąża organ administracji państwowej jednak tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości sporządzenia odpisów wyżej wymienionych dokumentów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 § 1 w związku z art. 73 § 2 k.p.a. Strona ma prawo dysponować odpisami czy notatkami sporządzonymi na podstawie akt sprawy dotyczącej jej interesu prawnego, aby umożliwić jej w ten sposób należyte ustosunkowanie się do niekiedy bardzo obszernego materiału, czy wielości zarzutów, ale żaden przepis nie nakłada na organ administracji obowiązku sporządzania odpisów dokumentów z akt postępowania, a jedynym wyjątkiem jest ważny interes strony. Jeżeli strona nie może samodzielnie wykonywać odpisów, tylko jej ważny interes uzasadnia by sporządzał je organ. Skoro strona ma uprawnienie do sporządzania notatek lub odpisów z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw do rozszerzającej interpretacji przepisu art. 73 § 2 k.p.a. i uznania, że stronie przysługuje prawo żądania wydania kopii z akt sprawy w innych przypadkach niż tylko uzasadnionych jej ważkim interesem. Odmienne stanowisko prowadziłoby do paraliżowania działań organów administracji publicznej. Rzeczony obowiązek organów administracji musi być interpretowany wąsko również z uwagi na wprowadzenie do obrotu prawnego nowego dokumentu, jakim jest potwierdzona za zgodność kserokopia z akt sprawy. Gdy strona nie wykaże ważnego interesu w sporządzeniu przez organ uwierzytelnionego odpisu i przekazaniu go stronie, organ administracji nie jest zobowiązany do sporządzania kopii lub odpisów akt i doręczania ich stronie.

Następnie organ II instancji stwierdził, iż we wniosku, który wpłynął do organu I instancji w dniu 30 lipca 2012r. M. A. wskazał na fakt złożenia w dniu 27 lipca 2012r. zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa do Policji w K., który jego zdaniem uzasadniał obowiązek organu do wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, a tym bardziej nieuwierzytelnionych kopii z akt sprawy. Jednakże w ocenie organu odwoławczego powyższe żądanie jest nieuzasadnione bowiem wnioskodawca w dniu 2 sierpnia 2012r. skorzystał z możliwości zapoznania się z całością akt sprawy i sporządzenia z nich własnoręcznych notatek bądź kopii, o czym świadczy znajdująca się w aktach notatka służbowa. Natomiast jeżeli skarżący uważa, że znajdujący się w aktach szkic inwentaryzacyjny jest sfałszowany, winien zwrócić się o wydanie kserokopii tego dokumentu do organu, w którego zasobach znajduje się jego oryginał.

Na ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył M. A., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 73 § 2 k.p.a. na skutek przyjęcia tego przepisu za podstawę odmowy uwzględnienia wniosku strony oraz niezastosowania art. 73 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy strona wnosiła o wydanie nieuwierzytelnionych kopii wskazanych dokumentów organ zaś, nieprawidłowo wywiódł, że wniosek uzasadnia obowiązek organu do wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podniósł, iż brak literalnego wskazania w art. 73 § 1 k.p.a. sporządzenia kserokopii nie może być rozumiany jako wyłączenie możliwości domagania się sporządzenia kopii dokumentów za pomocą kserokopiarki. Organ powinien zabezpieczyć stronie możliwość wykonania odpisów dokumentów np. poprzez ustawienie w urzędzie płatnej kserokopiarki czy też innego urządzenia, przy pomocy którego strona mogłaby utrwalić materiał dowodowy. Jeżeli zabezpieczenie stronie takiej sposobności jest niemożliwe z różnych przyczyn, to wówczas organ winien sporządzić takie kserokopie obciążając kosztami ich uzyskania stronę. Skarżący wskazał również, że wyrazem zasady jawności działania administracji publicznej jest prawo strony do przeglądania akt i utrwalania na własny użytek informacji w nich zawartych. Tym samym przepis

art. 73 § 1 k.p.a. nie może być rozumiany jako wyłączający możliwość domagania się sporządzania kopii dokumentów za pomocą kserokopiarki, a więc tzw. kserokopii. Kserokopie nie muszą być sporządzone bezpośrednio przez organ administracji, wystarczy, gdy umożliwi on sporządzenie takich kopii stronie na jej koszt. W związku z powyższym nieuprawnione jest stanowisko zawarte w skarżonym postanowieniu, że art. 73 § 2 k.p.a. zastosowany w sprawie zakazuje wydania kopii z akt sprawy w innych wypadkach niż tylko uzasadnionych jej ważkim interesem.

Skarżący podniósł również, iż nie zaprzecza, że udostępniono mu akta sprawy miał możliwość własnoręcznego sporządzenia notatek oraz kopii, jednakże w jego ocenie fakt ten nie tamuje domagania się wydanie ich kserokopii. Odmowa zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy art. 73 § 1 k.p.a. stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, które nie tylko mogło, ale i miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uwzględnienie skargi w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo na rozprawie w dniu 15 marca 2013 roku skarżący powołał się na fakt, iż w toku tego samego postępowania wcześniej podobne jego wnioski były uwzględniane.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm., powoływana dalej jako P.p.s.a.). Ponadto stosownie do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji należy wskazać, iż zarzuty skargi są trafne. Organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów procesowych tego rodzaju, które obliguje Sąd nie tylko do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia, ale również poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji.

Rozstrzygając spór w niniejszej sprawie należy w pierwszej kolejności wskazać, iż organy administracji obu instancji bezpodstawnie uznały że żądanie skarżącego wydania kserokopii dokumentów z akt sprawy zostało oparte na podstawie art. 73 § 2 k.p.a., zgodnie z którym strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ stanął bowiem na stanowisku, że skarżący nie wykazał uzasadnionego ważnego interesu, który uprawniałby organ do spełnienia żądania strony.

Tymczasem we wniosku z dnia 30 lipca 2012r. skarżący jednoznacznie wskazał, iż prosi o wydanie mu kserokopii określonych dokumentów. W powyższym wniosku skarżący w żaden sposób nie dał do zrozumienia, że domaga się uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania mu uwierzytelnionych odpisów, natomiast w zażaleniu od rozstrzygnięcia organu I instancji skarżący wyraźnie wskazał, iż żąda wydania kserokopii dokumentów na podstawie art. 73 § 1 k.p.a., w myśl którego strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów (zdanie pierwsze).

Treść żądania strony wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania, zatem to strona powinna określić przedmiot postępowania, którego wszczęcia żąda. Nie jest rzeczą organu dokonywanie swoistej wykładni zgłaszanych żądań i konkretyzowanie zawartych w piśmie twierdzeń i przypuszczeń przez formułowanie żądania za stronę, niezauważanie wyraźnie wskazanej podstawy żądania. Jeżeli organ miał jakiekolwiek wątpliwości co do zakresu i podstawy żądania skarżącego, winien go wezwać do wyjaśnienia bądź sprecyzowania wniosku, zgodnie z dyspozycją art. art. 64 § 2 k.p.a. Zaniechanie tych czynności powoduje, że organ nie tylko dopuszcza się naruszenia powołanych wyżej przepisów, ale także postępuje wbrew podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art.7 k.p.a., a także określonej w art. 8 k.p.a. zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011r., sygn. akt I OW 57/11; wyroki WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1568/08; z dnia 28 maja 2008r., sygn. akt VIII SA/Wa 7/08; z dnia 9 kwietnia 2008r., sygn. akt I SA/Wa 1712/07; wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż sam fakt załatwienia sprawy w oparciu o inną, niż wskazana przez stronę, podstawę prawną (art. 73 § 2 k.p.a a nie art. 73§ 1 k.p.a.) powoduje, iż rozstrzygnięcie to dotknięte jest wadą uzasadniającą jego uchylenie.

Jednakże z uwagi na treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz istotę problemu nie można nie odnieść się do zasadniczej kwestii podlegającej wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie, a mianowicie czy skarżący miał prawo domagania się wydania mu kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy na podstawie art. 73 § 1 k.p.a.

Na wstępie należy wskazać, iż ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) dokonano nowelizacji art. 73 k.p.a. Jak wskazuje A. Wróbel ([w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego", opub. LEX/el., 2013) "w stanie prawnym do dnia 11 kwietnia 2011r. przepis art. 73 § 1 zobowiązywał organ prowadzący postępowanie do umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w każdym wypadku, jeżeli strona tego zażąda, chyba że żądanie dotyczy akt sprawy objętych ochroną tajemnicy państwowej lub akt wyłączonych przez ten organ ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 § 1). Organ mógł zatem odmówić stronie wglądu do akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów tylko wówczas, gdy żądanie dotyczyło akt, o których mowa w art. 74 § 1. Obecnie komentowany przepis wprost przyznaje stronie prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, co jest równoznaczne z konkretyzacją i urzeczywistnieniem prawa dostępu do akt, gwarantowanego w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, "jest jednym ze standardów sprawiedliwego postępowania administracyjnego, które stanowią jeden z istotnych elementów zasady państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji" (wyrok TK z dnia 27 czerwca 2008 r., K 51/07, OTK-A 2008, nr 5, poz. 87). Konstytucyjne prawo dostępu do akt sprawy w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć szeroko, nie tylko jako prawo wglądu w akta sprawy, ale także jako prawo do sporządzania z tych akt notatek, kopii lub odpisów, prawo żądania (od organu) uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, prawo do wydania (przez organ) z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (...)".

Z kolei A. Plucińska-Filipowicz ([w:] A. Plucińska-Filipowicz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do zmian wprowadzonych ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", opub. LEX/el., 2011) stanęła na stanowisku, iż "obecna redakcja art. 73 § 1 kładzie nacisk właśnie na prawo strony do wglądu w akta sprawy (...). Prawu strony odpowiada obowiązek organu administracji publicznej, który prawo to musi respektować".

Wskazać należy, iż problem związany z umożliwieniem wykonania przez stronę kserokopii dokumentów z akt sprawy administracyjnej był niejednokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych jeszcze przed ww. nowelizacją. W ramach orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyodrębniły się dwa przeciwstawne stanowiska. Pierwsze z nich zostało zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 27 listopada 1996r., I SA/Lu 139/96 (dostępny w CBOSA), zgodnie z którym "artykuł 73 § 1 i 2 k.p.a. nie przewiduje obowiązku sporządzenia przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisu i doręczenia ich stronie". Z kolei w wyroku WSA w Lublinie z dnia 27 maja 2010r., sygn. akt II SA/Lu 157/10 Sąd wskazał, iż "organ administracji nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalenie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 k.p.a. jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne". Podobnie wypowiedziały się sądy administracyjne w: wyroku WSA w Białymstoku z dnia 29 marca 2012r., sygn. akt II SA/Bk 122/12; wyroku WSA w Lublinie z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Lu 923/11; wyroku NSA z dnia 21 października 2011r., sygn. akt II OSK 1462/10; wyroku WSA w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Lu 790/10; wyroku WSA w Olsztynie z dnia 4 grudnia 2008r., sygn. akt I SA/Ol 458/08; wyroku WSA w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Gd 276/08; wyroku NSA z dnia 5 lipca 2005r., sygn. akt GSK 898/04 (wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Powyższe stanowisko zdaje się również prezentować organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z którego wynika, iż sporządzenie przez organ kserokopii wskazanych przez stronę dokumentów nie mieści się w uprawnieniach jakie jej przysługują z mocy art. 73 § 1 K.p.a. ponieważ sporządzanie odpisów, w tym także kserokopii, jest obowiązkiem strony.

Druga linia orzecznicza stanęła na stanowisku, że co prawda z przepisu art. 73 § 1 k.p.a. nie wynika wprost obowiązek organu do doręczenia stronie kserokopii dokumentów z akt sprawy to jednak przepis ten nie wyłącza obowiązku organu do zapewnienia stronie możliwości sporządzenia tych kserokopii na własny koszt w siedzibie organu. Według wyroku WSA w Olsztynie z dnia 19 grudnia 2007r., II SA/Ol 1008/07 "kserowanie dokumentów z akt administracyjnych mieści się w pojęciu wykonania przez stronę odpisów tychże dokumentów. Użycie kserokopiarki, czy też innego urządzenia, oznacza bowiem tylko sposób sporządzenia takich notatek czy odpisów. (...) Niemniej jednak ciężko wymagać od strony, która nie jest profesjonalistą, ażeby do organu administracji publicznej przychodziła z własną kserokopiarką. W ocenie Sądu przyjąć więc należy, iż to organ winien zabezpieczyć stronie możliwość wykonania odpisów dokumentów, np. poprzez ustawienie w urzędzie płatnej kserokopiarki czy też innego urządzenia, przy pomocy którego strona mogłaby utrwalić materiał dowodowy (...). ". Z kolei w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2008r., sygn. akt II SA/Wr 324/08 Sąd uznał, iż "w przypadku gdy organ posiada techniczne możliwości sporządzenia kserokopii ekspertyzy, powinien umożliwić skarżącym jej wykonanie, za ewentualnym zwrotem związanych z tym kosztów". W wyroku NSA z dnia 22 października 2008r., sygn. akt II OSK 1270/07 Sąd podkreślił, że prawo strony do przeglądania akt sprawy i utrwalania na własny użytek informacji zawartych w aktach sprawy musi być rozumiane szeroko i to nie tylko w związku z czynnym udziałem strony w postępowaniu, ale także w związku z szeroko rozumianą zasadą jawności działania administracji publicznej. Językowa wykładnia art. 73 § 1 k.p.a. nie uprawnia do interpretacji zmierzającej do wyłączenia możliwości sporządzenia – na wniosek strony i na jej koszt – odpisów dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym za pomocą kserokopiarki. Organ powinien umożliwić stronie uzyskanie kserokopii, szczególnie, gdy na terenie urzędu działa odpowiedni punkt usługowy. Należy umożliwić stronie sporządzenie kserokopii na jej koszt, z kolei organ może domagać się zwrotu poniesionych kosztów wykonania kserokopii. W wyroku WSA w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/Gd 529/10 Sąd wskazał, że jeżeli umożliwienie stronie wykonania kserokopii z akt sprawy jest z różnych przyczyn niemożliwe, to wówczas organ winien sporządzić takie kserokopie, obciążając kosztami ich uzyskania stronę. Natomiast w postanowieniu NSA z dnia 19 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 2043/09 Sąd przypomniał o konieczności interpretacji art. 73 i 74 k.p.a. przez pryzmat zasad ogólnych postępowania (m. in. art. 9 i 10 k.p.a.). Regulacja określona w art. 73 k.p.a. ma bowiem za zadanie zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony, a na tej zasadzie opiera się konstrukcja zasady czynnego udziału strony, co z kolei służy realizacji zasad prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. (art. 8 k.p.a.) – wszystkie powołane orzeczenia dostępne w CBOSA. Tak rozumiany cel regulacji powoływanego art. 73 k.p.a. czyni aktualnymi powyższe tezy także pod rządami znowelizowanej jego treści.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela drugie z prezentowanych stanowisk uznając, że interpretacja art. 73 § 1 k.p.a. powinna gwarantować nie tylko realizację podstawowych zasad postępowania administracyjnego (m.in. zasady jawności, zasady czynnego udziału strony, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa), ale również wyrażonego w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP prawa dostępu każdego do dotyczących go urzędowo dokumentów i zbiorów danych.

Podkreślenia wymaga również, iż organ bezzasadnie utożsamiał obowiązek umożliwienia skarżącemu sporządzenia kserokopii z obowiązkiem sporządzenia kserokopii przez organ i na jego koszt. Zwrócić należy uwagę, iż w niniejszej sprawie skarżący domaga się umożliwienia sporządzenia kserokopii z akt, a nie jak twierdzi organ sporządzenia i dostarczenia kserokopii przez ten organ. Czym innym jest bowiem obowiązek urzędowego doręczania kserokopii z akt sprawy na koszt administracji, a czym innym obowiązek organu udostępnienia akt stronie w formie uzyskania kserokopii w danym urzędzie, na koszt zainteresowanego..

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skoro udostępniono już stronie akta sprawy celem sporządzenia we własnym zakresie odpisów, notatek lub kopii to oznacza, że kolejne żądanie w tym zakresie musi być uzasadnione ważnym interesem strony. Skoro możliwość wglądu do akt istnieje na każdym etapie postępowania, także po jego zakończeniu to oznacza, że strona może korzystać z przysługującego jej prawa za każdym razem, kiedy uzna to za stosowne. Okoliczność, że strona sporządziła już we własnym zakresie notatki czy odpisy nie wyłącza również jej uprawnienia do żądania kserokopii ( na jej koszt). Jak już wcześniej wskazano, organ może żądać od strony wykazania ważnego interesu , gdy strona żąda uwierzytelnienia przez organ sporządzonych przez siebie odpisów, czy wydania jej uwierzytelnionych odpisów, o czym stanowi art. 73 § 2 k.p.a. w brzmieniu po nowelizacji. Dopiero wówczas wymaga się od strony by legitymowała się ważnym interesem, przy czym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że już sama potrzeba posiadania przez stronę określonych dokumentów z akt sprawy, które mogą być wykorzystane w danej sprawie administracyjnej lub też poza jej zakresem uzasadnia istnienie ważnego interesu strony.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W pierwszej kolejności organ powinien rozpatrzeć żądanie strony w oparciu o przepis art. 73 § 1 k.p.a. bez konieczności odwoływania się do ważnego interesu strony, a następnie ocenić, czy owe żądanie jest uzasadnione realizacją uprawnienia wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a.

LS