Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 688/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 9; art. 182 § 2; art. 184
journal: Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
article: art. 103 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi P. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] zł w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. AM, A, B1, B, na okres 6 lat.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wyrokiem łącznym z dnia 1 grudnia 2016 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt IV K [...], Sąd Okręgowy w L. połączył środki karne w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczone wobec M. B. wyrokami: z dnia 4 maja 2015 r. w sprawie IX K [...] Sądu Rejonowego [...] w L., z dnia 8 września 2015 r. w sprawie III K [...] Sądu Rejonowego [...] w L. oraz z dnia 7 grudnia 2015 r. w sprawie III K [...] Sądu Rejonowego [...] w L. i orzekł względem skazanego łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 5 kwietnia 2017 r. Wyrokiem wydanym w tym dniu w sprawie o sygn. akt II AKa [...] Sąd Apelacyjny w L. wyeliminował z punktu III wyroku Sądu Okręgowego w L. sformułowanie "oraz Sądu Rejonowego [...] z dnia 7 grudnia 2015r. w sprawie III K [...] (pkt 7)". Tym samym łącznie orzeczony przez Sąd Okręgowy środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych dotyczył wyroków wydanych w sprawach o sygnaturach akt IX K [...] oraz III K [...]. W pozostałym zakresie wyrok Sądu Okręgowego nie został zmieniony bądź uchylony. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Jednocześnie art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego stanowi, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że zgodnie z informacją udzieloną przez Sąd Okręgowy w L. skazany w sprawie IV K [...] M. B. odbywa karę pozbawienia wolności od dnia 6 czerwca 2016 r., a przewidywany termin zakończenia kary to dzień 3 grudnia 2018 r. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że początkiem biegu okresu zakazu kierowania pojazdami jest dzień 3 grudnia 2018 r., a zakaz obowiązuje do dnia 3 grudnia 2024 r.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z przepisem art. 43 § 2 k.k. pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. Z brzmienia art. 43 § 2a k.k. wynika, że okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. Skoro zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, to jest w okolicznościach sprawy od dnia 5 kwietnia 2017 r. oraz nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, to oznacza, że organ pierwszej instancji słusznie przyjął, iż rozpoczęcie biegu okresu zakazu następuje 3 grudnia 2018 r., a sześcioletni zakaz obowiązuje do dnia 3 grudnia 2024 r.

W ocenie Kolegium nie może być uwzględniony podniesiony w odwołaniu zarzut pominięcia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 63 § 4 k.k., który według skarżącego miał stanowić podstawę zaliczenia na poczet orzeczonego środka karnego okresu od dnia zatrzymania prawa jazdy do osadzenia skarżącego w zakładzie karnym w dniu 6 czerwca 2016 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 63 § 4 k.k. na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3, zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu. Kolegium podkreśliło jednak, że zarówno Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny w swoich orzeczeniach nie zaliczyły okresu zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Sentencja prawomocnego wyroku sądu karnego wiąże zaś organy administracji, a ponadto w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Sąd Okręgowy w L. w pkt V wyroku dokonał zaliczenia na poczet orzeczonej kary łącznej dotychczas odbytych kar pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy oraz Sąd Apelacyjny w L. nie dokonały natomiast zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego środka karnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz organ pierwszej instancji nie mają uprawnień, aby ingerować w treść wyroku sądu karnego i dokonywać zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet środka karnego. Skoro prawomocny wyrok sądu karnego zapadł w czasie, gdy skarżący odbywa karę pozbawienia wolności, to zakaz ten nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Tym samym nie jest możliwie uwzględnienie zarzutów odwołania i liczenie tego okresu od dnia faktycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy.

Kolegium podniosło, że w myśl § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231) w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. Z § 17 pkt 2 rozporządzenia wynika, że w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami.

Zdaniem Kolegium w okolicznościach sprawy zostały spełnione przesłanki cofnięcia M. B. uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż prawomocnym wyrokiem sąd orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 lat. Jednocześnie organ pierwszej instancji zasadnie nie wskazał terminu obowiązywania zakazu w sentencji decyzji, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony był na okres dłuższy niż rok. Organ prawidłowo w uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że bieg okresu zakazu kierowania pojazdami rozpoczyna się z dniem 3 grudnia 2018 r., a kończy się w dniu 3 grudnia 2024 r. (6 lat).

M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2017 r., nr [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na jej niezgodność z prawem. Skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy w L. wydając wyrok łączny uznał, iż względniejsze dla skarżącego będzie zastosowanie przepisów obowiązujących po 1 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy zastosował przepis art. 43 § 2a k.k., natomiast nie zastosował przepisu art. 63 § 4 k.k., zgodnie z którym na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3, zalicza się okres rzeczywistego zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu. W ocenie skarżącego w opisanych okolicznościach zaskarżona decyzja powinna podlegać uchyleniu, a sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Okręgowy w L..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 1066 z późn.zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Po dokonaniu według opisanych zasad kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2017 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii kat. AM, A, B1, B, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 z późn. zm.). W myśl art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Natomiast art. 182 § 2 k.k.w. stanowi, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Powyższy przepis koreluje z dyspozycją art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który przewiduje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Według przepisu art. 184 k.k.w. przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Organ administracji występujący w postępowaniu karnym wykonawczym działa jako organ postępowania wykonawczego (art. 2 pkt 9 k.k.w.).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wyrokiem łącznym z dnia 1 grudnia 2016 r., wydanym w sprawie IV K [...], Sąd Okręgowy w L. orzekł między innymi o połączeniu środków karnych orzeczonych wobec skarżącego wyrokami: z dnia 4 maja 2015 r. w sprawie IX K [...] Sądu Rejonowego [...] w L., z dnia 8 września 2015 r. w sprawie III K [...] Sądu Rejonowego [...] w L. oraz z dnia 7 grudnia 2015 r. w sprawie III K [...] Sądu Rejonowego [...] w L., w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i orzekł względem skazanego łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat. Wyrok ten został częściowo zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II AKa [...], którym z punktu III wyroku Sądu Okręgowego w L. wyeliminował sformułowanie "oraz Sądu Rejonowego [...] z dnia 7 grudnia 2015r. w sprawie III K [...] (pkt 7)". Zatem, jak prawidłowo ustalono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z dniem 5 kwietnia 2017 r. uprawomocnił się wyrok Sądu Okręgowego w L. w zakresie połączenia środków karnych w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonych w wyrokach wydanych w sprawach IX K [...] oraz III K [...] i orzeczenia w stosunku do skarżącego łącznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat.

Kierując się przywołanym wyżej przepisem art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w. Sąd Okręgowy w L. w dniu 7 czerwca 2017 r. przesłał odpisy prawomocnych wyroków wydanych w sprawach IV K [...] oraz II AKa [...] do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta L..

W tych okolicznościach, wobec przesłania Prezydentowi Miasta L. orzeczenia zawierającego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w świetle przepisów art. 182 § 2 k.k.w. oraz art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami wskazany organ zobligowany był do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w orzeczonym zakresie. Wypełnienie w stanie faktycznym sprawy przewidzianych w art. 182 § 2 k.k.w. przesłanek wydania takiej decyzji nie budzi wątpliwości, a w świetle treści skargi nie jest też kwestionowane przez skarżącego.

Wskazać jednocześnie należy, że w odpowiedzi na wezwanie skierowane przez organ pierwszej instancji, Sąd Okręgowy w L. podał informacje odnośnie daty początkowej oraz daty końcowej odbywania przez M. B. kary pozbawienia wolności. Jak prawidłowo podano w zaskarżonej decyzji, zgodnie z informacją Sądu Okręgowego skazany w sprawie o sygn. akt IV K [...] odbywa karę pozbawienia wolności od dnia 6 czerwca 2016 r., a zakończenie kary przewidziane jest na dzień 3 grudnia 2018 r.

Uzyskanie tej informacji było niezbędne dla ustalenia terminu rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym bieg tego okresu został ustalony prawidłowo.

Wskazać należy, że według art. 43 § 2 k.k. w brzmieniu obwiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. pozbawienie praw publicznych, obowiązek lub zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia; okres, na który środek orzeczono, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. W myśl zaś art. 43 § 2 k.k. w brzmieniu obwiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia, a według art. 43 § 2a k.k. okres, na który orzeczono zakazy, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy wyrok karny, którym orzeczono łączny zakaz prowadzenia przez skarżącego wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 6 lat, uprawomocnił się z dniem 5 kwietnia 2017 r. W tym czasie skarżący, począwszy od dnia 6 czerwca 2016 r., odbywał już karę pozbawienia wolności Zasadnie więc w świetle art. 43 § 2a k.k. organy stwierdziły, że 6 letni okres cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami rozpocznie się od dnia 3 grudnia 2018 r., to jest z dniem przewidywanego zakończenia odbywania kary pozbawienia wolności, a upłynie z dniem 3 grudnia 2024 r., to jest z upływem 6 lat, na które zakaz orzeczono wyrokiem karnym.

Wbrew argumentom skarżącego nie zachodziły w sprawie podstawy do innego określenia terminu rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami.

Bezsprzecznie bowiem wyrok Sądu Okręgowego w L. w sprawie o sygn. akt IV K [...] nie zawiera rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 63 § 4 k.k. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. przewiduje, że na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3,, to jest zakazu prowadzenia pojazdów, zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu.

Trafnie przy tym podkreślono w zaskarżonej decyzji, że treść wiążącego organ administracji prawomocnego wyroku sądu karnego nie budziła wątpliwości. Sąd Okręgowy w punkcie V wydanego wyroku na podstawie art. 63 § 1 k.k. i art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej wobec M. B. kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył bowiem okresy dotychczas odbytych kar z połączonych wyroków. Natomiast nie orzekał o zaliczeniu jakiegokolwiek okresu na poczet orzeczonego łącznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Organ, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, działając jako organ postępowania wykonawczego (art. 2 pkt 9 k.k.w.) jest związany prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Jednocześnie w sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia zaistnienia wątpliwości co do treści wyroku sądu karnego, których wyjaśnienie byłoby niezbędne do wykonania orzeczenia Sądu Okręgowego w L..

Zaskarżona decyzja organu odwoławczego i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji pozostają w zgodzie z treścią wyroku sądu karnego i także w zgodzie z powołanymi wyżej przepisami rozstrzygają w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.

W konsekwencji, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Orzeczenie z punktu II wyroku uzasadniają przepisy art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 z poźn. zm.).