Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 992/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a, art. 15, art. 22a, art. 24a
journal: Dz.U. 1994 nr 53 poz 214
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. S. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie administracyjne, które swój ostateczny wyraz znalazło w zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] marca 2019 r. o numerze [...] o odmowie wyłączenia stosowania przepisów.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

J. S. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił do Ministra z wnioskiem o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą zaopatrzeniową").

W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że spełnia przesłanki ustawowe, bowiem pełnił krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r., gdyż okres wykonywania zadań i obowiązków na rzecz Służby Bezpieczeństwa stanowił mniej niż 2% łącznego okresu jego wysługi, a nadto w sposób rzetelny. Skarżący opisał szczegółowo przebieg swojej służby podnosząc w szczególności, że służbę w [...] Wydziale Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] rozpoczął w dniu [...] grudnia 1987 r., przy czym w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia 31 lipca 1990 r. został delegowany do odbycia praktyki zawodowej na budowie [...] Szpitala Klinicznego MSW w [...] w charakterze majstra budowalnego. Podkreślił przy tym, że w tym okresie jedynie pozostawał na etacie WUSW, natomiast nie wykonywał żadnych zadań i obowiązków przypisanych SB. Następnie, od dnia [...] grudnia 1990 r. Skarżący pełnił służbę w Wydziale [...] Policji Komendy Głównej Policji, zaś od dnia [...] grudnia 1991 r. w Wydziale [...] Komendy Rejonowej Policji [...] oraz w Wydziale [...] Komendy [...] Policji. Zdaniem Skarżącego służbę po dniu 12 września 1989 r. pełnił on rzetelnie, na co wskazują otrzymane przez niego odznaczenia, a także fakt pełnienia funkcji rzecznika dyscyplinarnego, koordynatora skargowego oraz koordynatora działań związanych z problematyką ochrony praw człowieka. Nadto zwrócił uwagę na trudną sytuację materialną swojej rodziny oraz pogarszający się stan zdrowia zarówno jego, jak i jego żony.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, iż całkowity okres służby Skarżącego wynosi 29 lat, 7 miesięcy i 17 dni. Jak wynika natomiast z informacji Instytutu Pamięci Narodowej (zwanego dalej: "IPN") z dnia [...] listopada 2017 r., Skarżący w okresie od dnia [...] grudnia 1987 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, co stanowi 2 lata, 7 miesięcy i 16 dni.

Minister podniósł następnie, że warunkiem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku polegającego na łącznym spełnieniu dwóch warunków, tj. krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ dokonał przy tym wykładni językowej pojęć "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań", "szczególnie z narażeniem życia" oraz "szczególnie uzasadnionego przypadku".

W ocenie Ministra, w sprawie nie została spełniona przesłanka "krótkotrwałości" pełnionej służby, bowiem okres 2 lat, 7 miesięcy i 16 dni, zarówno w ujęciu bezwzględnym – jeżeli chodzi o jego długości, jak i w ujęciu proporcjonalnym – w stosunku do całego okresu służby – nie może być oceniony jako krótkotrwały.

Jednocześnie organ stwierdził, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącego w trakcie służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Końcowo Minister odniósł się do podniesionej we wniosku kwestii "kilkumiesięcznego" okresu służby na rzecz totalitarnego państwa wskazując, że jeżeli strona nie zgadza się z informacją IPN z uwagi na błędne zapisy dotyczące przebiegu służby, to powinna tę kwestię podnieść nie w ramach niniejszego postępowania, ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra z dnia [...] marca 2019 r. oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie:

1) art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: (a) jednym z kryteriów wymaganych przez ustawodawcę do zastosowania tego przepisu jest "szczególnie uzasadniony przypadek", podczas gdy kryteriami wymaganymi jest spełnienie łącznie wymogu "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz wymogu "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia" oraz niedokonanie przez organ sprecyzowania przedmiotowego sformułowania poprzez określenie jakie okoliczności czy zdarzenia spełniają ten warunek; (b) pojęcia "krótkotrwałość" oraz "rzetelność" należy interpretować w oparciu o wykładnię językową tj. w oparciu o słownikowe znaczenie tych pojęć, podczas gdy pojęcia te winny być interpretowane indywidualnie, w kontekście każdej ze spraw rozpatrywanych przez organ, mając na względzie niepowtarzalność, różnorodność i specyfikę rożnych stanów faktycznych oraz poprzez faktyczne niedokonanie przez organ sprecyzowania przedmiotowego kryterium w przypadku Skarżącego; (c) okresem traktowanym jako "służba na rzecz totalitarnego państwa", w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt. 2 ustawy emerytalnej, jest okres służby przypadający do dnia 31 lipca 1990 r., podczas gdy art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej stanowi, że już od dna 12 września 1989 r. okres służby, pod warunkiem rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, jest traktowany jako przesłanka pozytywna; (d) pojęcie "w szczególności z narażeniem życia i zdrowia" odnosi się do zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służy i powinno być rzeczywiste, dowiedzione i mieć charakter wyjątkowy, podczas gdy takie uwarunkowania przypisane są do pełnienia służby w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (...) (Dz.U. nr 86, poz. 734 ze zm.), których to wystąpienia nie wymaga ustawodawca w art. 8a ust. 1 pkt. 2 ustawy zaopatrzeniowej, odnosząc się do zagrożenia standardowo wpisanego w istotę służby formacji mundurowych, co w konsekwencji sprawiło, że organ nie sprecyzował przedmiotowego pojęcia w ramach omawianego kryterium;

2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez nieprzeprowadzenie przez organ w sposób wszechstronny i wnikliwy postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, tj. w szczególności: (a) dokonanie oceny spełnienia przez Skarżącego kryterium "krótkotrwałości" przez pryzmat definicji "słownikowej", a nie stanu faktycznego sprawy i z pominięciem faktu, iż rzetelna służba od dnia 12 września 1989 r. została potraktowana przez ustawodawcę jako przesłanka pozytywna, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co mogło mieć istotne znaczenie dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, zważywszy, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił, jaki okres służby na rzecz totalitarnego państwa można uznać za krótkotrwały w ujęciu zarówno proporcjonalnym, jak też bezwzględnym, a jaki nie może być uznany za taki okres; (b) dokonanie oceny spełnienia przez Skarżącego kryterium, o którym mowa w art. 8 a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej jedynie przez pryzmat wykonywania obowiązków z "narażeniem życia i zdrowia", rozumianych przez organ, jako kwalifikowane narażenie, w sytuacji gdy jest to czynnik dodatkowy wpływający na ocenę stopnia spełnienia tego kryterium, a nie decydujący o jego spełnieniu, a przy tym organ wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez Skarżącego obowiązków służbowych;

3) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez sporządzenie przez organ uzasadnienia decyzji nieodpowiadającego wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. tj. bez jednoznacznego wskazania, dlaczego Skarżący nie spełnił przesłanki, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1, a także niewyjaśnienie przez organ jaki okres służby na rzecz totalitarnego państwa można uznać za krótkotrwały w ujęciu zarówno proporcjonalnym jak też bezwzględnym, a jaki nie może być uznany za krótkotrwały.

Postawione zarzuty zostały rozwinięte w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 12 listopada 2019 r. Skarżący złożył do akt sprawy kopię pisma IPN z dnia [...] maja 2019 r., stanowiącą odpowiedź na jego wystąpienie z dnia [...] kwietnia 2019 r. w zakresie sprostowania informacji IPN z dnia [...] listopada 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę decyzji Ministra stanowił przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przywołany przepis wprowadza zarówno przesłankę podmiotową, jak i przesłanki przedmiotowe, których łączne spełnienie pozwala na jego zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Jednolicie przyjmuje się również, że decyzja w tym zakresie będzie miała charakter uznaniowy, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę określeniem "może wyłączyć". Wskazać więc należy, że kontrola rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe pod względem formalnym, czy nie nosi cech dowolności, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy.

Kontrolując niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że Minister naruszył prawo bowiem nie ustalił w sposób należyty jej stanu faktycznego, co doprowadziło w następstwie do wadliwej subsumpcji zastosowanego prawa materialnego.

Organ przyjął bowiem, że Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, opierając się na informacji IPN z dnia [...] listopada 2017 r., zgodnie z którą, służbę taką Skarżący pełnił w okresie od [...] grudnia 1987 r. do dnia 31 lipca 1990 r. Nie można jednak nie dostrzec, że w informacji tej znajduje się również wyraźna uwaga IPN, o następującej treści: "Z akt IPN [...] oraz IPN [...] wynika, że p. S. został przyjęty do służby [...].12.1987 r.; natomiast w okresie [...].06.1988 r. – [...].06.1990 r. był zatrudniony na budowie [...]SK MSW w [...] w charakterze majstra budowlanego".

W świetle takiej uwagi IPN, nie sposób było – w ocenie Sądu – przyjąć, jak uczynił to Minister, że w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1990 r., Skarżący pełnił służbę, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Zdaniem Sądu nie może ulegać wątpliwości, że przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej znajduje zastosowanie wyłącznie w stosunku do osób "pełniących" służbę w enumeratywnie wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach, od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. (przesłanka podmiotowa). Oznacza to, że dla stosowania tych regulacji istotne staje się ustalenie, czy wnioskodawca rzeczywiście pełnił taką służbę. Już tylko ich literalna wykładnia prowadzi bowiem do wniosku, że skoro jest w nich mowa o "służbie" a nadto o służbie "pełnionej", to należy mieć na względzie faktyczną służbę, określoną zakresem zadań i obowiązków w ramach danej instytucji czy formacji. Dopiero natomiast przyjęcie, że dany funkcjonariusz w istocie pełnił taką służbę w wymienionej w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej instytucji czy formacji, pozwala na przyjęcie tezy, że rzeczywisty charakter wykonywanych przez niego zadań i obowiązków w ramach tej służby, jest obojętny w świetle art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy Sąd uznał, że Skarżący nie pełnił służby, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 30 czerwca 1988 r. do dnia 30 czerwca 1990 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w okresie tym faktycznie został on "zatrudniony" na budowie [...]SK MSW w [...] "w charakterze majstra budowlanego", która to instytucja nie została ujęta w katalogu wprowadzonym w tym przepisie. Oznacza to w konsekwencji, że mimo tego, iż formalnie pozostawał wprawdzie "na etacie" w jednej z formacji czy instytucji określonych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, to rzeczywiście służby takiej nie pełnił w znaczeniu nadanym temu pojęciu w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Przyjęcie takiego rozumienia "pełnienia służby" na gruncie omawianych regulacji art. 8a i art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, wpisuje się w ratio legis ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270; zwanej dalej: "ustawą nowelizującą"). Jak można bowiem przeczytać w uzasadnieniu do projektu tej ustawy: "konieczne jest ograniczenie przywilejów emerytalnych i rentowych związanych z pracą w aparacie bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ponieważ nie zasługują one na ochronę prawną przede wszystkim ze względu na powszechne poczucie naruszenia w tym zakresie zasady sprawiedliwości społecznej". Trudno jest zatem przyjąć, by praca w charakterze majstra budowlanego przy budowie szpitala zasługiwała na uznanie jej za pracę w aparacie bezpieczeństwa PRL, czy też na powszechne poczucie naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej.

Niezależnie od tego, warto odwołać się również do stanowiskiem samego Ministra, który niejednokrotnie wydając decyzje w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, podkreślał w ich uzasadnieniach, że argumentem przemawiającym za nieuwzględnieniem przesłanki "krótkotrwałości" jest okoliczność "zaznajomienia się" czy też "zapoznania się" funkcjonariusza ze specyfiką powierzonych mu zadań oraz charakterem realizowanych przez niego obowiązków w danym okresie. Przemawia to za przyjęciem, że sam Minister konsekwentnie wiąże służbę z faktycznym jej pełnieniem w określonej instytucji czy formacji. Dla przykładu można także wskazać, że funkcjonariusze pozostający na etatach Milicji Obywatelskiej, ale będący słuchaczami czy studentami szkół wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, są uznawani przez Ministra za pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa, zatem nie ze względu na formalne, lecz rzeczywiste miejsce tej służby.

Powyższego stanowiska nie zmienia również okoliczność, że wskazany okres został zaliczony Skarżącemu do łącznego okresu służby, z tytułu którego objęty został zaopatrzeniem emerytalnym wynikającym z art. 1 ustawy zaopatrzeniowej, nie zaś powszechnym systemem emerytalnym z tytułu zatrudnienia, bowiem pozostawał on w istocie funkcjonariuszem, z tym jedynie skutkiem dla niniejszej sprawy, że funkcjonariuszem, który w spornym okresie nie pełnił służby w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Sąd nie podziela przy tym stanowiska Ministra, zgodnie z którym, jeżeli strona nie zgadza się z informacją IPN z uwagi na błędne zapisy dotyczące przebiegu służby, to powinna tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji.

Przede wszystkim podkreślić należy, że informacja taka jest przygotowywana przez IPN w trybie art. 13a ustawy zaopatrzeniowej, na wniosek organu emerytalnego (ust. 1) i jest ona równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby (ust. 5). W ocenie Sądu oznacza to zatem, że informacja sporządzana jest dla potrzeb obliczenia zaopatrzenia emerytalnego przysługującego funkcjonariuszowi, a nie w postępowaniu toczącym się w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Nie bez znaczenia jest przy tym to, że od decyzji ustalającej prawo do zaopatrzenia emerytalnego przysługuje odwołanie według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 32 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej). Stanowisko takie potwierdza zresztą przepis art. 13a ust. 6, który wyłącza stosowanie do tej informacji przepisów k.p.a., zatem na gruncie postępowania przed organem emerytalnym, którego ostateczna kontrola odbywa się przed sądem powszechnym, stosującym odpowiednie przepisy postępowania cywilnego. Natomiast w niniejszym postępowaniu, prowadzonym w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, które niewątpliwie podlega reżimowi postępowania uregulowanego w k.p.a., informacja taka stanowi – zdaniem Sądu – co najwyżej dowód w postaci dokumentu urzędowego, który podlega takiej samej ocenie organu, jak każdy inny prawem dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym. Ocena taka winna być przekonywująco umotywowana, tym bardziej w sytuacji, gdy dowód, na którym opiera się organ zawiera dodatkową uwagę IPN, zbieżną ze stanowiskiem strony kwestionującej długość okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.

W tym zakresie warto również przywołać stanowisko zajęte przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2012 r. o sygn. akt K 36/09, zgodnie z którym, informacja o przebiegu służby byłego funkcjonariusza organów bezpieczeństwa PRL, mimo braku możliwości bezpośredniego jej zakwestionowania w postępowaniu przed IPN przez funkcjonariusza, którego informacja dotyczy, podlega, jak każdy inny dowód, badaniu i ocenie przez organ podejmujący decyzję na jego podstawie i w konsekwencji podlega ocenie sądu (pub. OTK-A 2012/1/3). Powyższe stanowisko, choć wypowiedziane na gruncie poprzedniej ustawy lustracyjnej, pozostaje aktualne również w stanie prawnym uregulowanym w ustawie zaopatrzeniowej i jest podzielane przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, jak również przez inne składy tutejszego Sądu (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 5 grudnia 2018 r. o sygn. akt II SA/Wa 220/18; z dnia 10 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 2344/18; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz podważa – co do zasady – pełnienie służby na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, to obowiązkiem Ministra jest wyjaśnienie wszelkich wątpliwości w ramach postępowania administracyjnego zainicjowanym wnioskiem funkcjonariusza, natomiast za nieprawidłowe uznać trzeba "odsyłanie" wnioskodawcy do IPN celem samodzielnego dochodzenia zmiany informacji sporządzonej w trybie art. 13a ustawy zaopatrzeniowej. Jeszcze raz podkreślić bowiem trzeba, że informacja ta nie jest przygotowywana na potrzeby niniejszego postępowania administracyjnego, a jedynie może stanowić w nim dowód podlegający swobodnej, lecz nie dowolnej ocenie organu (art. 80 k.p.a.).

Z tych względów, Sąd uznał, że Minister naruszył przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uwzględnienie skargi z wyłuszczonych względów sprawia jednocześnie, że dokonywanie kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie przesłanek przedmiotowych określonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, jak również wywiedzionych w tym zakresie zarzutów skargi, uznać należało za przedwczesne.

Niemniej jednak wskazać należy, że nie można było podzielić stanowiska wyrażonego w skardze, iż posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku" pozostaje obojętne dla rozstrzygnięcia Ministra. Gdyby bowiem przyjąć takie założenie, to jednocześnie należałoby poddać w wątpliwość racjonalność ustawodawcy przy formułowaniu takiego brzmienia art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Zauważyć jednocześnie należy, że prawodawca nie zacieśnił tego pojęcia do potrzeb wyróżniania się danego funkcjonariusza czy posiadania przezeń ponadprzeciętnych zasług. Okoliczności te mogą być wprawdzie brane przez organ pod uwagę, jednakże wymagają one analizy i właściwego uzasadnienia w każdym indywidualnym przypadku. Jeśli bowiem organ wywodzi, że dany funkcjonariusz nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy, to musi jednocześnie wykazać jakie osiągnięcia miałyby, czy mogłyby zostać uznane za wybitne i wyróżniające stronę na tle określonej grupy funkcjonariuszy (np. funkcjonariuszy danej jednostki). Należy również wskazać – mając na względzie wyrażone przez projektodawcę cele wprowadzenia ustawy nowelizującej oraz rolę w tym kontekście regulacji art. 8a ustawy zaopatrzeniowej – że szczególnie uzasadnionym przypadkiem może być przykładowo sytuacja, gdy zastosowanie reguły z art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej prowadziłoby do utraty uprawnień nabytych w trakcie wieloletniej, rzetelnej służby na rzecz niepodległej Polski, gdy – w świetle dostępnych informacji – danemu funkcjonariuszowi nie można przypisać konkretnych, godzących w wolności obywatelskie, działań w ramach pełnienia służby uznanej za służbę na rzecz totalitarnego państwa, zwłaszcza gdy była ona pełniona stosunkowo niedługo (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 marca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1390/18; z dnia 4 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 854/19). W tym kontekście wskazać wypada, że nawet gdyby Minister nie zgodził się z wyrażonym wyżej stanowiskiem Sądu w zakresie niepełnienia przez Skarżącego służby na rzecz totalitarnego państwa w okresie, gdy w istocie pracował on przy budowie szpitala w charakterze majstra budowlanego, to organ winien rozważyć, czy okoliczność ta niemniej zasługuje na potraktowanie jej jako "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu nadanym mu przez ustawodawcę.

Rozpatrując ponownie wniosek Skarżącego organ weźmie pod uwagę dokonaną przez Sąd ocenę prawną oraz ustali w sposób jasny i niebudzący wątpliwości, w jakim okresie Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, a następnie dokona oceny spełnienia przesłanek przedmiotowych określonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej oraz rozważy czy w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, co winno znaleźć odzwierciedlenie w należycie i przekonująco uzasadnionej decyzji administracyjnej.

Z wyłuszczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł – na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. – w sentencji wyroku.