Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 543/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 80, 77, 6 i 7
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Teresa Liwacz sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. do Oddziału ZUS w T. Inspektoratu we W. wpłynęło pismo E. M. adresowane do Sądu Okręgowego we Włocławku IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zobowiązania z tytułu obowiązku opłacania składek po zmarłym ojcu w łącznej wysokości [...] zł. Strona powołała się na trudną sytuację rodzinną i majątkową. Dodatkowo podniosła, że przedmiotowe składki uległy przedawnieniu. Powyższe pismo dotyczyło sprawy [...].

Podkreślić należy, że wskazany numer widnieje na decyzji z dnia [...] r., orzekającej o odpowiedzialności skarżącej jako spadkobiercy za zobowiązania zmarłego ojca – B. M. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 18 stycznia 2010 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych powyższe pismo potraktował jako wniosek skarżącej o umorzenie należności składkowych i decyzją z dnia [...] r. odmówił umorzenia zaległości z tytułu składek.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ wskazał, że bieg terminu przedawnienia przedmiotowych należności został zawieszony, gdyż należności były dochodzone od zmarłego B. M. M. w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.

W dniu 13 grudnia 2011 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie zobowiązania. W uzasadnieniu ponownie powołała się na trudną sytuację finansową, w jakiej strona się znalazła.

Decyzją z dnia [...] r. ZUS utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 października 2011r. uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być ona wykonana w całości. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że kwestia przedawnienia została rozważona jedynie w decyzji wydanej w pierwszej instancji,

w oparciu o niewłaściwe przepisy. Ponadto Sąd wskazał, że brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek dokumentu zawierającego szczegółowe informacje o prowadzonej egzekucji.

Rozpatrując sprawę ponownie w związku z ww. wyrokiem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Organ dokonał analizy stanu zadłużenia wnioskodawczyni pod kątem ewentualnego przedawnienia należności i wyjaśnił, że bieg terminu przedawnienia należności składkowych, określonych w sentencji decyzji z dnia [...] r. został zawieszony, gdyż należności te, jako zobowiązanie płatnika składek były dochodzone od zmarłego, Bernarda Mikołajewskiego, w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], skutecznie doręczonych płatnikowi w dniu 25.09.2001r. oraz tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], których skuteczne doręczenie do rąk płatnika nastąpiło w dniu 07.11.2005r. Stosownie natomiast do art. 24 ust 5d u.s.u.s. zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej przedawnia się po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wydano decyzję.

Wobec tego, w ocenie organu, przedmiotowe należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu.

Mając powyższe na uwadze, Zakład ponownie dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego biorąc pod uwagę przesłanki wynikające z art. 28 ust. 3a u.s.u.s i zauważył, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić stanu całkowitej nieściągalności z uwagi na fakt, iż wobec zobowiązanej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Zdaniem ZUS w przypadku skarżącej zachodzi jednakże przesłanka umorzenia należności z przyczyn szczególnych, tj. określonych w art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Zakład w oparciu o zebrane dowody ponownie stwierdził, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni jest szczególnie trudna i nie pozwala na jednorazową spłatę ciążącego na niej zobowiązania. Organ podał, że zobowiązana nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, z tytułu którego dokonywałaby rozliczeń podatkowych, nie figuruje również jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Z oświadczenia strony wynikało, że pozostaje na utrzymaniu matki, której jedyny dochód stanowi zasiłek okresowy z pomocy społecznej.

Zakład zauważył jednakże, że strona kontynuowała naukę na wyższej uczelni

i jest osobą zdolną do pracy, a mimo to nie figuruje w Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca zatrudnienia. Jego zdaniem, trudno zatem uznać, że zobowiązana podjęła wszelkie działania w celu pozyskania środków utrzymania oraz środków na spłatę zadłużenia.

W związku z powyższym organ korzystając z uznania administracyjnego odmówił umorzenia należności składkowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła

o umorzenie zadłużenia z doliczonymi odsetkami. W uzasadnieniu stwierdziła, że sytuacja, w jakiej się znalazła wypełnia przesłanki umorzenia należności

z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca stwierdziła, że powstałe zadłużenie doprowadziło jej rodzinę na skraj ubóstwa. Podniosła, że ma ogromny problem z zaspokajaniem bieżących potrzeb życiowych i nie stać jej na spłatę należności wobec ZUS. Wyjaśniła, że nie była świadoma zadłużenia, które powstało, kiedy miała 16 lat. Nie zdawała sobie też sprawy z możliwości zrzeczenia się spadku. Dodatkowo podniosła, że nie ma stałej pracy, chociaż stara się o zatrudnienie. Zaznaczyła, że jej matka choruje na depresję

i urojenia, nie leczy się nie pracuje i posiada orzeczenie o niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej zwana p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Sąd uchylił decyzję organu z dnia [...] r. o nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. o nr [...], albowiem zdaniem składu orzekającego nie została rozstrzygnięta kwestia prawomocności decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności skarżącej jako spadkobiercy za zobowiązania zmarłego ojca –B. M. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Aby móc orzekać o umorzeniu zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w stosunku do spadkobiercy w pierwszym rzędzie nie może budzić wątpliwości istnienie prawomocnej decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na tę osobę w tym zakresie. Decyzje organu dotyczące przeniesienia odpowiedzialności na spadkobierców z chwilą ich wydania są aktami ostatecznymi. Zgodnie z przepisem

art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od ostatecznych decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Decyzje te stają się natomiast aktami prawomocnymi w przypadku oddalenia odwołania przez sąd powszechny.

Z akt sprawy wynika, że po wydaniu decyzji z dnia [...] r.,

nr [...] o przeniesieniu odpowiedzialności po zmarłym ojcu na E. M., doręczonej skarżącej w dniu 18 stycznia 2010r., w terminie przewidzianym do wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego we Włocławku IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych skarżąca takie odwołanie złożyła w piśmie z dnia [...] r. (data wpływu do organu 20 stycznia 2010r.). Wskazuje na to zarówno: zaadresowanie pisma do Sądu Okręgowego, wskazanie numeru decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności, oraz wskazanie, że należności z tytułu składek uległy przedawnieniu przed wydaniem tej decyzji (K-1 akt administracyjnych).

Zdaniem Sądu wniosek zawarty w piśmie o umorzenie należności nie pozbawia tego pisma waloru odwołania, co uszło na początku uwadze organu. W sprawie brak jest jakichkolwiek informacji, że organ przekazał odwołanie do Sądu Okręgowego celem rozpatrzenia. Natomiast z sobie znanych tylko powodów potraktował to pismo jako wniosek o umorzenie należności, wszczął i toczył postępowanie o umorzenie wobec skarżącej. Co prawda w aktach sprawy jest pismo skarżącej, bez daty, nadane

w urzędzie pocztowym w dniu 29 marca 2010r., z którego wynika, że jej pismo z dnia

[...] r. cyt. "nie stanowi odwołania od decyzji, ale jest wnioskiem o umorzenie" (K-34 akt administracyjnych), to jednak nie zmienia to w sposób zasadniczy faktu, że jej pismo z dnia [...] r. złożone w okresie przewidzianym na złożenie odwołania od decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności adresowane do Sądu Okręgowego we Włocławku było de facto odwołaniem od tejże decyzji.

Skoro zatem organ odmawia umorzenia zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zmarłego męża skarżącej, to przed wydaniem decyzji o takiej treści musi nadać właściwy bieg odwołaniu skarżącej z dnia [...] r. Obowiązkiem organu, który do chwili obecnej nie został wykonany było przesłanie odwołania skarżącej do adresata, tj. Sądu Okręgowego we Włocławku. Zaniechanie wykonania tego obowiązku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powoduje w konsekwencji, że decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności do chwili obecnej jest decyzja nieprawomocną. Faktu tego nie może zmienić pismo skarżącej nadane na adres organu w dniu 29 marca 2010r.

Należy podkreślić, że nie do organu, lecz do adresata, tj. Sądu Okręgowego we Włocławku należy ocena, czy odwołanie skarżącej z dnia [...] r. spełnia wymogi formalne i merytoryczne środka zaskarżenia. I dopóki taka ocena nie zostanie podjęta w trybie procesowym przez Sąd, tak długo decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności nie ma waloru prawomocności. Reasumując tę kwestię stwierdzić należy, że organ wydając decyzję odmawiającą umorzenia zaległych składek w stosunku do skarżącej jako spadkobiercy oparł się na nieprawomocnej decyzji z dnia [...] r. o przeniesieniu odpowiedzialności, co spowodowało zdaniem Sądu naruszenie postępowania administracyjnego art. 6 i art. 7 Kpa., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy(art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.)

Już tylko na marginesie zauważyć należy, że organ ponownie prowadząc postępowanie nie ustrzegł się szeregu błędów, które w obecnym stanie sprawy straciły swoją wagę, jednak zdaniem składu orzekającego należy je wskazać.

Organ nie wypełnił dyspozycji Sądu zawartej w wyroku z dnia 12 października 2011r., sygn. akt I SA/Bd 607/11 w kwestii przedawnienia należności składkowych.

W aktach sprawy nie ma jakichkolwiek dokumentów potwierdzających stanowisko organu, że bieg terminu przedawnienia należności składkowych uległ zawieszeniu, bowiem tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] doręczono płatnikowi (B. M.) w dniu 25 września 2001r., natomiast tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...]

w dniu 07 listopada 2005r. Ponadto Zakład wskazał, że stosownie do art. 24 ust 5d u.s.u.s. zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej przedawnia się po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wydano decyzję. Wobec tego, w ocenie organu, przedmiotowe należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu.

Podkreślić należy, że rolą organu było dokładne ustalenie kiedy ulegną przedawnieniu należności z tytułu składek, co ma istotne znaczenie także z punktu widzenia możliwości wydania decyzji o odpowiedzialności strony jako spadkobiercy.

W tym celu ZUS winien zwrócić się do organu egzekucyjnego o udzielenie informacji lub dokumentów, z których będzie wynikało kiedy postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie wskazanych w decyzji tytułów wykonawczych zostało zawieszone, czy też zakończone wobec płatnika. To rolą organu jest dokładne wskazanie na podstawie materiału dowodowego, kiedy należności z tytułu składek uległy, czy też ulegną przedawnieniu. Rolą Sądu jest skontrolowanie, czy organ poczynił prawidłowe ustalenia w tym zakresie. Sąd nie może się domyślać, kiedy ulegną przedawnieniu należności

z tytułu składek.

Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie kierowane do strony postępowania, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak

i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane. Ocena, czy przesłanki przedawnienia występują w konkretnej sprawie może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Ponadto wszystkie okoliczności i fakty ustalone w sprawie znajdują swoje odzwierciedlenie

w uzasadnieniu decyzji (art. 107 par. 1 i par. 3 k.p.a.).

Wskazane powyżej przepisy ponownie zostały przez organ naruszone w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu organ w zaskarżonej decyzji dopuścił się również naruszenia

28 ust. 3a u.s.u.s. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca umorzenia w całości lub w części należności z tytułu składek, podlega merytorycznej kontroli sądu. Oznacza to, że do kompetencji sądu należy merytoryczna ocena zasadności wydanej

i podlegającej zaskarżeniu decyzji, w tym odmawiającej umorzenia w całości lub

w części należności z tytułu składek.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddziela się dowolność od możliwości umorzenia należności przez ZUS w sytuacjach objętych art. 28 u.s.u.s.

i przepisami rozporządzenia. Sformułowania w art. 7 k.p.a. ogólna zasada postępowania administracyjnego odnosi się nie tylko do postępowania, lecz również do stosowania prawa materialnego przy wydawaniu decyzji uznaniowych (wyroki z dnia

21 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 301/06, i z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt

II GSK 176/07). Przy ocenie decyzji ZUS należy zawsze brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika. NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06 podkreślił, że "(...) gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności w uzasadnionych wypadkach organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany był należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowanie jej w sposób szczególny (...) Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa, nie jest bowiem zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym (...) norma prawna, która dopuszcza umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, wobec permanentnie niezadowalającego stanu finansów ubezpieczeń społecznych, nie znalazłaby w praktyce ogóle zastosowania. Takie rozumienie byłoby natomiast sprzeczne ze społeczną funkcją omawianej instytucji prawne."

Wskazać również należy, że przy wydawaniu rozporządzenia na podstawie upoważnienia zawartego w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. uwzględniono "ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych", jako sformułowane wytyczne dla tego aktu wykonawczego. Z tego powodu w § 3 ust. 1 rozporządzenia przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki. Obejmują one - jako przykładowe - 3 sytuacje, a wśród nich jak w pkt 1, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W tym kontekście należy zauważyć, że zobowiązana jest osobą pełnoletnią, bezrobotną bez prawa do zasiłku. W skończeniu studiów pomagają jej dziadkowie. Nie posiada żadnego majątku, ani nie osiąga dochodów. Zamieszkuje razem z mamą, która jest chora. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu matki, której jedyny dochód stanowi zasiłek okresowy z pomocy społecznej. Podnosi, że trudno jej nawet zaspokajać niezbędne potrzeby życiowe, a spłata zadłużenia w kwocie [...] zł doprowadzi jej rodzinę na skraj ubóstwa. Podkreśla, że została obciążona długiem, o którym nie wiedziała, gdyż powstał, kiedy miała 16 lat, w wyniku prowadzonej przez ojca działalności gospodarczej.

Zakład stwierdził, że sytuacja finansowa strony jest szczególnie trudna i nie pozwala na jednorazową spłatę ciążącego na niej zobowiązania po zmarłym ojcu. Organ jednakże zwrócił uwagę, że skarżąca jest osobą zdolną do pracy i w związku

z tym korzystając z uznania administracyjnego odmówił umorzenia należności składkowych.

Zdaniem Sadu, razi stwierdzenie ZUS o braku możliwości zastosowania w tej sprawie podstawy umorzenia należności przewidzianej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powołaniem się organu na okoliczność, że skarżąca jest osobą zdolną do pracy. Organ powołując się tylko na powyższą okoliczność w ogóle nie wziął pod uwagę wypowiedzi skarżącej, że stara się o zatrudnienie, ale nie może jej zdobyć oraz nie rozważył, czy strona nie będzie musiała korzystać z pomocy państwa w celu zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Ponadto zdaniem Sądu organ dopuścił się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zasada ta znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu sprawy na skutek złożenia wniosku o jej ponowne rozpoznanie w trybie art. 127 § 3 K.p.a. Użyte sformułowanie "w sprawie" oznacza sprawę administracyjną załatwianą

w drodze decyzji (Andrzej Wróbel w: Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz. Zakamycze 2000 – str. 199). Przez "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" w niższej instancji należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. (Według Kałuskiego "Postępowanie administracyjne" 1929r. s. 37) "wystarczy udział

w wydaniu, niekoniecznie decyzja musi pochodzić od urzędnika, względnie przez niego być podpisaną, w każdym razie urzędnik ten musi być czynny przy wydaniu decyzji

w niższej instancji. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do fazy wydania decyzji

w znaczeniu teoretycznym wydaje się nieuzasadnione ze względu na tę szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym, w odróżnieniu od postępowania sądowego, poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różnych pracowników, którzy mogą mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, co wymaga starannej i wnikliwej oceny". Ustawodawca powiązał z sytuacją procesową, polegającą na tym, że pracownik administracji publicznej bierze udział w postępowaniu w sprawie, mimo że brał w tej sprawie udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, taki skutek, że stanowi to podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że

w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy brał udział pracownik – Inspektor M. S. - który na mocy powyższego przepisu był wyłączony od udziału w postępowaniu wywołanym, złożonym przez skarżącego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Naruszenie tego warunku skutkuje zaistnieniem wady kwalifikowanej z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a..

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 135 i art.145 §1 pkt 1 lit. a) b) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

T. Liwacz Z. Pietrasik L. Kleczkowski