Wyrok NSA, sygn. akt I SA 2079/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Stopnie i tytuły naukowe
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 5, art. 26 ust. 1-4
journal: Dz.U. 1990 nr 65 poz. 386
law: Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych.
Teza: Postępowanie prowadzące do wystąpienia z wnioskiem przez właściwą radę wydziału na podstawie art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych /Dz.U. nr 65 poz. 386 ze zm./ ma charakter szczególny i z racji odrębnego uregulowania nie mają do niego zastosowania przepisy art. 26 ust. 1-4 ustawy.

Oznacza to, iż wystąpienie z wnioskiem nie musi być poprzedzone podejmowaniem uchwał o wszczęciu postępowania, wyznaczeniu recenzentów i poparciu wniosku.

TEZY

Postępowanie prowadzące do wystąpienia z wnioskiem przez właściwą radę wydziału na podstawie art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych /Dz.U. nr 65 poz. 386 ze zm./ ma charakter szczególny i z racji odrębnego uregulowania nie mają do niego zastosowania przepisy art. 26 ust. 1-4 ustawy.

Oznacza to, iż wystąpienie z wnioskiem nie musi być poprzedzone podejmowaniem uchwał o wszczęciu postępowania, wyznaczeniu recenzentów i poparciu wniosku.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie odmowy wystąpienia z wnioskiem o dopuszczenie do wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych decyzją (...) z dnia 26 października 1998 r. po rozpatrzeniu odwołania dr inż. Tadeusza G. od uchwały Rady Wydziału Leśnego Akademii Rolniczej im. H.Kołłątaja w K. z dnia 18.06.1997 r. odmawiającej wystąpienia do Centralnej Komisji z wnioskiem o dopuszczenie do wszczęcia postępowania o nadanie dr T.G. tytułu naukowego utrzymała uchwałę w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja powołała się na wniosek Tadeusza G. o wszczęcie postępowania przed Radą Wydziału w trybie art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych /Dz.U. nr 65 poz. 386 ze zm./, poparty pozytywnymi opiniami trzech profesorów reprezentujących nauki leśne.

Dr inż. T. G. nie ma stopnia naukowego doktora habilitowanego, a więc wszczęcie postępowania o nadanie mu tytułu naukowego mogło nastąpić jedynie po uprzednim wystąpieniu przez Radę Wydziału do Centralnej Komisji z wnioskiem o dopuszczenie do wszczęcia postępowania.

Centralna Komisja powołała dwóch własnych recenzentów i stwierdziła, że wniosek T.G. nie odpowiada wymaganiom z art. 25 ust. 5 ustawy. Warunkiem wszczęcia postępowania w tym trybie jest posiadanie wybitnych osiągnięć naukowych. W ocenie Rady Wydziału dr inż. Tadeusz G. nie ma wybitnych osiągnięć naukowych, a ocena dokonana przez Centralną Komisję potwierdza to. Dr inż. Tadeusz G. na poparcie swego wniosku o wszczęcie postępowania przedstawił opinie trzech profesorów nauk leśnych, co w myśl art. 26 ust. 1 ustawy jest wymagane w sytuacji, gdy postępowanie wszczyna się na wniosek samego zainteresowanego bez odpowiedniej inicjatywy rady wydziału. Z trzech przedstawionych opinii tylko prof. Mieczysław P. określił dorobek dr inż. T. G. jako wybitny, opinia prof. Zbigniewa L. popiera wszczęcie postępowania na podstawie art. 25 ust. 5 ustawy określając dorobek jako "b. duży", natomiast opinia prof. dr hab. Bohdana K. nie zawiera stwierdzeń o wybitnym dorobku ani też nie powołuje przepisu art. 25 ust. 5 ustawy. Faktycznie więc ubiegający się o tytuł nie przedstawił trzech opinii. Skoro więc Centralna Komisja podziela zdanie Rady Wydziału o tym, że T.G. nie ma wybitnych osiągnięć naukowych nie ma więc podstaw by uchylić zaskarżoną uchwałę.

Wniosek w Sekcji otrzymał 1 głos pozytywny, 25 sprzeciwiło się uchyleniu. W Prezydium Komisji za utrzymaniem w mocy decyzji głosowało 7 osób zaś jedna opowiedziała się przeciwko.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego dr inż. Tadeusz G. podnosi zarzuty w odniesieniu do I etapu załatwienia sprawy i zarzuca Centralnej Komisji brak wyciągnięcia wniosków do Rady Wydziału,  a odnosi się to do postępowania odwoławczego od uchwały z 6 września 1995 r. i odw. z 9.10.1996 r. Skarżący przedstawił swe długoletnie starania o uzyskanie tytułu od 1987 r. Natomiast w odniesieniu do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją podważa recenzje wydane w postępowaniu przed Centralną Komisją przez prof. prof. K.M. i A.G. o braku wybitnego dorobku naukowego i powołuje się na pozytywne opinie, jak również przedstawia swój dorobek w postaci książek i publikacji, wysoko ocenianych przez naukowców krajowych i zagranicznych. W piśmie procesowym z 17.04.1999 r. skarżący wnosząc o uchylenie decyzji Centralnej Komisji z dnia 26 października 1998 r. oraz uchwały Rady Wydziału Leśnego AR w Krakowie z dnia 18.06.1997 r. zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych przez niewłaściwą jego wykładnię oraz art. 26 ust. 1 i 3 powołanej ustawy przez niezachowanie wymaganego trybu postępowania.

Powyższe przepisy nakładają na Radę Wydziału określonego trybu postępowania, czego Rada nie uczyniła, a co uzasadnia zarzut naruszenia prawa.

Sformułowanie zamieszczone w art. 25 ust. 5 powołanej ustawy posługuje się pojęciem nieostrym, ale dla prawidłowej wykładni organy winny, przestrzegając zasad postępowania, przeprowadzić postępowanie. Skarżący przedstawił wniosek poparty opiniami trzech profesorów wskazującymi na odpowiadający ustawie dorobek naukowy, natomiast Rada Wydziału wbrew wymogom art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy nie powołała recenzentów, a mimo to podjęła uchwałę odmawiającą wystąpienia do CK w sprawie wszczęcia.

Centralna Komisja wydając decyzję nie ustosunkowała się do tych naruszeń prawa i niewłaściwej wykładni określenia "wybitne osiągnięcia naukowe", pozostającej w rażącej sprzeczności z wykazanym dorobkiem naukowym.

Naruszeniom tym skarżący przypisuje cechy rażącego.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie.

Odpowiadając na zarzuty skargi wyjaśniła, iż wyjątkowy tryb przewidziany w art. 25 ust. 5 ustawy odmiennie niż ma to miejsce w trybie na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy zakłada, że już na etapie wszczynania postępowania muszą istnieć przesłanki pozwalające stwierdzić, że kandydat ma wybitny dorobek naukowy i, że w związku z tym wszczyna się postępowanie. Nie wystarcza do tego brak habilitacji. Takich przesłanek w zgodnej ocenie Rady i Centralnej Komisji nie było.

Nie są zasadne zarzuty co do postępowania przed Komisją, która wykazała dużo życzliwości i cierpliwości oraz skierowała sprawę habilitacji do kompetentnej Rady Wydziału, lecz bez zgody skarżącego nie ma możliwości prowadzenia postępowania habilitacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga dr inż. Tadeusza G. nie mogła zostać uwzględniona gdyż decyzja Centralnej Komisji oraz poprzedzająca ją uchwała Rady Wydziału Leśnego AR w K. nie naruszają prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie może być tylko legalność działania organów poprzedzającego wydanie uchwały Rady Wydziału Leśnego AR oraz decyzji Centralnej Komisji z dnia 26.10.1998 r. Obszerne wywody skargi odnoszące się do działalności Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej oraz Rad Wydziałów i Centralnej Komisji poprzedzających prowadzenie postępowania w tej sprawie - z uwagi na zakres kontroli Sądu - nie mogą być uwzględnione w tej sprawie. Sąd administracyjny - nie będąc wprawdzie związany granicami skargi - jest związany przedmiotem postępowania, a tym w niniejszej sprawie jest odmowa wystąpienia z wnioskiem o nadanie tytułu profesora w drodze wyjątku.

Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do decyzji administracyjnej ogranicza się tylko do oceny ich zgodności z prawem.

Sąd ten nie jest więc kolejną instancją nad Centralną Komisją rozpatrującą odwołanie od uchwały Rady Wydziału, lecz bada zgodność wydanych rozstrzygnięć z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że tryb uzyskiwania tytułu naukowego w sposób przewidziany w art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 12.09.1990 r. ma charakter wyjątkowy. Dotyczy on osób nie posiadających stopnia doktora habilitowanego. Centralna Komisja w drodze wyjątku na wniosek właściwej rady wydziału może dopuścić do wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego osobie posiadającej stopień naukowy doktora i wybitne osiągnięcia naukowe.

Postępowanie prowadzące do wystąpienia z wnioskiem przez właściwą Radę Wydziału ma charakter szczególny i z racji odrębnego uregulowania nie mają do niego zastosowania przepisy art. 26 ust. 1-4 ustawy. Oznacza to, iż wystąpienie z wnioskiem nie musi być poprzedzone podejmowaniem uchwał o wszczęciu postępowania, wyznaczeniu recenzentów i poparciu wniosku.

Skoro ustawodawca upoważnił radę wydziału tylko do wystąpienia z wnioskiem zaś wszczęcie postępowania uzależnione jest od uznania Centralnej Komisji, która "dopuszcza do wszczęcia postępowania" to ścisłe stosowanie na tym etapie przepisów art. 26 ust. 1 i 3 ustawy byłoby nieuzasadnione i powodowałoby dublowanie czynności postępowania przez podejmowanie ich jeszcze przed jego wszczęciem.

Brak odesłania w art. 25 ust. 5 ustawy do odpowiedniego stosowania przepisów art. 26 ust. 1-4 ustawy wskazuje, iż Rada Wydziału uchwałę o wystąpieniu z wnioskiem podejmuje po przeprowadzeniu własnego postępowania z wykorzystaniem dostępnych jej środków dowodowych. Jeśli więc na tym etapie działalności Rady zostały przedstawione opinie prof. prof. Z. L., B. K. i M. P., a ponadto Rada powołała Komisję w składzie trzech profesorów dr hab.: Andrzeja J., Ryszarda P. i Jerzego S., którzy po zapoznaniu się z przedłożonymi materiałami zgłosili szereg zastrzeżeń do przedstawionego dorobku naukowego, a następnie materiały te przedstawili Radzie Wydziału to nie można twierdzić, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. W oparciu o te materiały w dniu 18.06.1997 r. podjęta została uchwała o niewystępowaniu z wnioskiem, przy czym na 18 osób przeciwko wystąpieniu z wnioskiem opowiedziało się 10 osób, za 6 i 2 osoby wstrzymały się od głosowania.

Uchwała ta zapadła w głosowaniu tajnym i nie została uzasadniona, lecz ta jej wada nie może stanowić podstawy do uchylenia.

W orzecznictwie sądowym w wyroku w sprawie III ARN 86/95 z dnia 26 kwietnia 1996 r. /OSNAPU 1996 nr 21 poz. 315/ Sąd Najwyższy wypowiedział pogląd, iż w takich przypadkach gdy w ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy decyduje tajne głosowanie wszelka kontrola zewnętrzna /także sądowa/ musi ograniczyć się do tego czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne. Zarzutu tego nie można odnieść do postępowania przed Radą Wydziału skoro przeprowadziła ona postępowanie wyjaśniające, zaś stronie umożliwiono przedłożenie własnych materiałów, a następnie umożliwiono zaskarżenie tej uchwały. Odwołanie Tadeusza G. poddane zostało ocenie najpierw Komisji, a następnie Radzie Wydziału i dopiero po rozpatrzeniu plenarnym zarzutów podjęto w głosowaniu kolejną uchwałę w dniu 17.09.1997 r. o negatywnym rozpatrzeniu odwołania.

Nie można także zarzucić wad proceduralnych postępowaniu przed Centralną Komisją. Mimo braku nakazu stosowania przepisu art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy Komisja powołała dwóch recenzentów w osobach prof. Konrada M. i Andrzeja G.

Zdaniem prof. A.G. dorobek naukowy Tadeusza G. jest duży i wnosi elementy twórcze, brak w nim jednak dużego i poważnego dzieła - książki, podręcznika, monografii publikacji, które w znaczny sposób wpływałoby na rozwój nauk leśnych. Prof. Konrad M. ocenił dorobek T.G. jako dość znaczny, lecz nie wybitny. Ze zrozumiałych względów /brak stopnia dr hab./ nie ma osiągnięć w zakresie kształcenia kadry naukowej, a nie posiada ekwiwalentu w postaci dużego i poważnego dzieła naukowego. Recenzent ten wyraził pogląd, iż osiągnięcia dr T. G. na tle kryteriów kwalifikacyjnych kandydata do tytułu naukowego profesora nie są wystarczające. Nadto nie kierował on zespołami badawczymi, co m.in. stanowi o tworzeniu własnej szkoły naukowej. Wprawdzie użyte w opiniach pojęcia mają charakter ocenny i takim też jest pojęcie, którym posłużył się ustawodawca w art. 25 ust. 5 ustawy, lecz Sąd powołany do kontroli legalności postępowania przed Centralną Komisją nie jest upoważniony do dokonywania merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę do wydania decyzji. Pogląd taki wyrażony w powoływanym wcześniej wyroku Sądu Najwyższego III ARN 86/95 z dnia 26 kwietnia 1996 r. podziela Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę. Jeśli więc wydane opinie przedstawiają przebieg badania, ocenę dorobku naukowego, wnioski i uzasadnienie ich, to kompletność złożonych opinii pozwalała Centralnej Komisji uznać je za dowody w sprawie.

Wobec tego, iż nie można postawić zarzutu, iż postępowanie przed organem było prowadzone w sposób wadliwy, powodujący wady procesowe rozstrzygnięcia, skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.