Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 513/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie WSA Ewa Janowska – spr. WSA Teresa Cisyk Protokolant St. sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 24 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Opolski, decyzją z dnia 24 września 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006, nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. T., wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 5 sierpnia 2013 r., nr [...], w sprawie wymeldowania go z miejsca pobytu stałego w [...]przy ul. [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Ww. decyzja Wojewody Opolskiego zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Postępowanie w sprawie wymeldowania I. T. z pobytu stałego w [...] przy ul. [...] zostało wszczęte w dniu 31 stycznia 2013 r., wskutek złożenia wniosku przez B. G., najemcy przedmiotowego lokalu. Wnioskodawca wyjaśnił, że w lokalu tym mieszkał z matką . T., który od co najmniej od ośmiu lat nie przebywa pod tym adresem. Wyprowadził się z mieszkania matki przed urodzeniem się dzieci jego siostry, K. T., zameldowanej w przedmiotowym lokalu w okresie od 25 sierpnia 2008 r. do 3 marca 2010 r. Organ pierwszej instancji ustalił, że po śmierci B. T. z wnioskiem

o potwierdzenie prawa najmu do przedmiotowego lokalu wystąpił zarówno B. G. (konkubent zmarłej najemczyni), jak i I. T. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego poinformowano B. G., że spełnił przesłanki prawne uprawniające go do wstąpienia w najem lokalu, po zgonie poprzedniego najemcy. W konsekwencji, w dniu 17 stycznia 2013 r., w imieniu Prezydenta Miasta Opola zawarto z nim umowę najmu spornego mieszkania.

Natomiast oceniając, zasadność wniosku o wymeldowanie organ pierwszej instancji miał na uwadze, że przesłanka wymeldowania, jaką jest opuszczenie miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Uznał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy fakt ten został potwierdzony, za czym przemawiają zeznania świadków oraz informacje uzyskane od Policji.

W dniu 5 sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta Opola wydał decyzję o wymeldowaniu I. T. z pobytu stałego w [...] przy ul. [...].

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem I. T. wniósł odwołanie do Wojewody Opolskiego.

Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda Opolski uznał, że odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, będącego materialno-prawną podstawą wymeldowania osoby z dotychczasowego miejsca pobytu stałego decyzją administracyjną. Zgadzając się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, Wojewoda Opolski podkreślił, że konieczne przesłanki wymeldowania to: trwałość i dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego.

Odnosząc do ustalonego stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie stwierdził, że mieszkanie w [...] przy ul. [...] nie jest miejscem pobytu stałego I. T., w rozumieniu art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi: miejscem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Organ odwoławczy uznał, że dowodzą tego zeznania świadków, zarówno członków rodziny, jak i sąsiadów. J. O. (siostra) potwierdziła, że I. T. stale zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w okresie od 2003 r. do 2010 r., a od

2011 r. przebywa w różnych miejscach. J. S. (szwagier- wedle ustaleń organu) również potwierdził, że obecnie I. T. przebywa poza miejscem zameldowania, świadek M. T. (córka) zeznała, że nie zna obecnego adresu ojca, dodając, że spotyka się z nim u siebie lub "na mieście", a poprzednio, tzn. w okresie sprzed około 3 lat, bywała u niego w tym mieszkaniu, w którym zamieszkiwała także jej babcia- B. T. U. O. (sąsiadka) podała, że jako lokatora i mieszkańca przedmiotowego lokalu uznawała B. G., który w mieszkaniu przeprowadził remont i zamieszkuje w nim do tej pory, zaś świadek B. W., uczestniczący w pracach remontowych mieszkania, co powodowało, że w lokalu tym bywał w różnych porach, także wieczorami zeznał, że nigdy nie spotkał tam I. T. Organ odwoławczy przywołał również treść pisma nadkom. A. M. p.o. Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w Opolu z dnia 22 kwietnia 2013 r., znak [...], informujące, że w dniu

17 grudnia 2012 r. została przeprowadzona interwencja policyjna zgłoszona przez I. T. Powodem interwencji był fakt, że B. G. nie chciał wpuścić I. T. do mieszkania, w którym jest on zameldowany. Podczas interwencji I. T. oświadczył, że nie ma w mieszkaniu swoich rzeczy, są tam tylko rzeczy jego zmarłej matki oraz, że w przyszłości zamierza w mieszkaniu tym zamieszkać. Organ zwrócił uwagę na pismo z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt [...], Sądu Rejonowego w Opolu Wydział VII Karny, podające, że przed Sądem tym nie toczy się żadne postępowanie karne przeciwko B. G.

o uniemożliwianie I. T. zamieszkiwania w lokalu w [...] przy ul. [...].

Dokonując analizy zebranego materiału dowodowego Wojewoda Opolski stwierdził, że mieszkanie w [...] przy ul. [...] nie jest miejscem pobytu stałego I. T. Wyjaśniając, że miejsce pobytu stałego to miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania. Zdaniem organu, w chwili rozstrzygania kwestii wymeldowania I. T. z pobytu stałego uznać należało, że nie mieszka on już w miejscu stałego zameldowania, a przebywa w rożnych miejscach. Głównym najemcą przedmiotowego mieszkania jest B. G., zgodnie z umową najmu z dnia 17 stycznia 2013 r., przeprowadził on remont tego lokalu w 2010 r. i zamieszkuje w nim do chwili obecnej.

Wojewoda Opolski zauważył, że opuszczenie miejsce pobytu stałego przez I. T. należało uznać za dobrowolne i trwałe. Nie zmienił tego fakt wymiany zamków w przedmiotowym mieszkaniu przez B. G., bowiem w zebranym materiale dowodowym brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, aby odwołujący podejmował kroki prawne umożliwiające powrót do miejsca pobytu stałego. Wobec powyższego organ odwoławczy przyjął, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjnego, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne.

Dodatkowo Wojewoda zaznaczył, że jeżeli w przyszłości I. T. faktycznie zamieszkałby w lokalu w [...] przy ul. [...] (np. doprowadziłby do zawarcia umowy najmu tego lokalu, po korzystnym orzeczeniu sądu w sprawie wstąpienia w stosunek najmu, po rozpoznaniu sprawy z jego powództwa wniesionego do Sądu Rejonowego w Opolu w dniu 25 kwietnia 2013 r.) z zamiarem stałego przebywania, uprawniony będzie do złożenia wniosku o ponowne zameldowanie pod tym adresem. W chwili obecnej, jak argumentował organ odwoławczy, dalsze utrzymywanie zapisu jego zameldowania pod tym adresem byłoby niezgodne ze stanem faktycznym , tym bardziej, że nie posiada tytułu prawnego do zamieszkiwania w nim. Skoro najemcą lokalu jest B. G., zgodnie z umową z dnia 17 stycznia 2013 r., to I. T. nie ma bez zgody najemcy – fizycznej możliwości realizacji pobytu w miejscu dotychczasowego pobytu stałego.

Jednocześnie Wojewoda wyjaśnił, że kwestia ewentualnego zawieszenia postępowania w przedmiocie wymeldowania I. T.z lokalu przy ul. [...] z uwagi na toczące się postępowanie cywilne o wstąpienie w stosunek najmu tegoż lokalu, była rozważana przez organ I instancji, a na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, żadna ze stron nie wniosła zażalenia.

Sumując, Wojewoda podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności

i dowodach osobistych wskazują na typowo rejestracyjny charakter ewidencji ludności. Zameldowanie lub wymeldowanie jest czynnością materialno-techniczną polegającą na rejestracji stanu faktycznego. Ewidencja ludności gromadzi dane o miejscu faktycznego zamieszkiwania i pobytu osób, a nie rozstrzyga spraw życiowych i bytowych, dlatego nie były one przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Decyzja

o wymeldowaniu I. T. z pobytu stałego była jedynie konsekwencją jego fizycznego nieprzebywania w miejscu pobytu stałego.

Z powyższym rozstrzygnięciem Wojewody Opolskiego nie godził się I. T., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 K.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz obrazę prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegającą na przyjęciu, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal przy ul. [...]. Przyznał, że w sprawie bezsporny pozostaje fakt opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu, jednakże kwestionował konstatacje organów obu instancji, jakoby przedmiotowy lokal opuścił w sposób trwały oraz dobrowolny. Wywodził, że zeznania świadków, w tym: J. O., jak i J. S. wskazują jednoznacznie, że przyczyną opuszczenia lokalu były nieporozumienia pomiędzy nim a B. G. Konflikt ten zaostrzył się po śmierci B. T., dotychczasowego najemcy, wtedy to B. G. nie pozwolił na wstęp

i korzystanie z mieszkania. Stąd w jego ocenie, nie można mówić o ziszczeniu się przesłanki dobrowolności w opuszczeniu mieszkania. W tym kontekście zwrócił uwagę na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, zapadłych, w jego ocenie,

w analogicznym stanie faktycznym. Za bezpodstawny uznał też zarzut organu, jakoby nie podjął żadnych kroków prawnych, umożliwiających mu powrót do miejsca pobytu stałego, skoro inicjował interwencję Policji w celu zapewnienia sobie prawa wejścia do mieszkania, a w kwietniu 2013 r. złożył w Sądzie Rejonowym w Opolu pozew przeciwko Gminie Opole o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Wobec tej okoliczności, w jego przekonaniu, w sprawie administracyjnej winno dojść do obligatoryjnego zawieszenia postępowania.

W odniesieniu do stwierdzenia organu o rejestracyjnym charakterze ewidencji ludności skarżący podniósł, opierając się o konkretny stan faktyczny sprawy, że tak wąskie spojrzenie prowadzi do naruszenia prawidłowego stosowania art. 15 ust. 2 ustawy

o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który wymaga ustalenia, że osoba podlegająca wymeldowaniu trwale i dobrowolnie opuściła miejsce stałego zamieszkania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.

Reasumując, skarżący wywiódł, że ustalony stan faktyczny wyraźnie wskazuje, że został pozbawiony możliwości korzystania z mieszkania przez bezprawne i agresywne zachowanie najemcy, tj. B. G., podjął kroki zmierzające do przywrócenia mu możliwości zamieszkania w dotychczasowym miejscu, nie dokonał koncentracji swoich życiowych potrzeb w innym miejscu i cały czas wyraża zamiar pobytu w mieszkaniu położonym w [...] przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie.

Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. uczestnik postępowania B. G. wniósł o oddalenie skargi, popierając w pełni stanowisko organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub

z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa już w lokalu, w którym miała poprzednio zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby.

Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy meldunkowe w toku postępowania administracyjnego wynika, iż skarżący opuścił swoje miejsce pobytu stałego przed 2010 r., bezpośrednią przyczyną opuszczenia lokalu był konflikt

z B. G., konkubentem matki, a także chęć zorganizowania własnego centrum życiowego w innym miejscu, co potwierdzają zeznania świadków. J. O. (siostra skarżącego) jednoznacznie oświadczyła, że brat stale zamieszkiwał w spornym lokalu w okresie od 2003 r. do 2010 r., do chwili obecnej przebywał

w różnych miejscach, między innymi u niej, także świadek J. S. (szwagier skarżącego) oświadczył, że I. T. przebywa poza miejscem swojego zameldowania, natomiast M. T. (córka skarżącego) zeznała, że bywała u ojca w mieszkaniu babci B. T., przed trzema laty. J. M., U. O., B. W. (osoby niespokrewnione i niespowinowacone) również zeznały, że nie widywały I. T. w spornym lokalu, od co najmniej grudnia 2012 r., tj. od pogrzebu B. T., a lokatorem korzystający na co dzień z mieszkania w ich przekonaniu jest B. G. Zarówno J. O. jak i J. S. potwierdzili, że przyczyną opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu był konflikt z konkubentem matki – B.G.

Skarżący potwierdził w piśmie z 18 lutego 2013 r., że nie przebywał " w ww. mieszkaniu każdej nocy, jednak czasowa nieobecność spowodowana była agresją B. G.", zaznaczył też, że w mieszkaniu tym znajdują się jego książki i świadectwa szkolne, a jego czasowa nieobecność nie była zawiniona. Oświadczył równocześnie, że nawet gdyby przyjąć, że nie przebywał w spornym lokalu w taki sposób, aby uzasadniało to uprawnienie do wstąpienia w stosunek najmu, to mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych, uzasadnione jest uwzględnienie jego zastrzeżeń na podstawie art. 691 w zw. z art. 5 Kodeksu cywilnego w stosunku do B. G., który swoim postępowaniem, wbrew przepisom prawa, zmierzał do przejęcia mieszkania po zmarłej matce skarżącego. Stąd oceniając stanowisko skarżącego, Sąd zauważa, że sam skarżący nie kwestionuje faktu opuszczenia mieszkania i stworzenia własnego centrum życiowego w innym miejscu, akcentuje jedynie wyraźny konflikt

z B. G., do rozwiązania którego nie doszło przy wykorzystaniu instrumentów prawnych. Wprawdzie w piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji Opolu potwierdzono fakt interwencji na skutek zgłoszenia skarżącego o niemożliwości wejścia do przedmiotowego mieszkania z uwagi na wymianę zamków przez B. G. i jego zdecydowany sprzeciw, jednakże stwierdzono, powołując się na oświadczenie I. T., że nie ma on w mieszkaniu swoich rzeczy, są tam rzeczy jego zmarłej matki, a on sam zamierza w przyszłości w lokalu tym zamieszkać. Podkreślono, że z ustaleń przeprowadzonych przez dzielnicowego wynika, że w lokalu tym B. G. i B. T. mieszkali we dwójkę, żyli w konkubinacie, tworzyli wspólne gospodarstwo domowe do czasu śmierci B. T. w dniu 11 grudnia 2012 r.

Dlatego też stanowisko organów obu instancji, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, uznał za zasadne.

Warto podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały

i jest dobrowolne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09, LEX nr 597803, wskazał ponadto, że w dorobku orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowane zostało stanowisko, iż nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Zamiar ma zatem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX Nr 50123; wyrok NSA z dnia

7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublik.).

Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce,

w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu w obecności osób trzecich, z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe strony.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącego prowadzi do wniosku, iż fakt dobrowolnego

i trwałego opuszczenia miejsca zameldowania przez I. T. nie budzi wątpliwości.

Za opuszczenie dobrowolne przyjmuje się bowiem także sytuację, gdy strona opuszcza miejsce zameldowania na skutek konfliktu rodzinnego i nie podejmuje niezwłocznie działań mających na celu powrót do dotychczasowego mieszkania. Godzi się na opuszczenie miejsca zameldowania, by uniknąć konfliktów w przyszłości, nie podejmując przy tym żadnych kroków zmierzających do powrotu do spornego lokalu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, w pełni akceptowane przez skład w niniejszej sprawie, zgodnie z którym za równoznaczną

z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. II OSK 127/05, LEX nr 201427, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r. sygn. akt SA 1424/99, LEX Nr 79243, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt SA 3078/00, LEX nr 78937).

Sąd w obecnym składzie w pełni podziela również stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II OSK 352/07) zgodnie z którym, nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania w rozsądnym terminie jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła.

Zauważyć bowiem przyjdzie, że w rozpoznawanej sprawie skarżący dopiero w trakcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania podjął działania prawne o ustalenie jego prawa do lokalu, podczas gdy postępowanie wyjaśniające potwierdziło nieprzebywanie w spornym lokalu od trzech lat.

Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak

i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny

i rejestrowy; nie ma natomiast nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do lokalu. Dla zapewnienia zgodności między stanem faktycznym a zapisami ewidencji ludności niezbędne jest, by organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelach czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne (decyzja o zameldowaniu i wymeldowaniu) zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.

Reasumując Sąd podkreśla, że uprawnień do przebywania w lokalu można dochodzić w razie sporu na drodze postępowania przed sądem powszechnym.

W rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych meldunek ma bowiem charakter jedynie rejestracyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu. Na etapie czynności wymeldowania nie bada się więc w żadnym razie tytułu prawnego do lokalu. Ustawodawca wiąże bowiem uprawnienie i obowiązek zameldowania się w określonym lokalu z faktem zamieszkania w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Ewidencja ludności ma bowiem potwierdzać jedynie fakt przebywania w lokalu. Przytoczone przepisy ustawy w żadnym razie nie łączą uprawnienia, czy też obowiązku zameldowania się w lokalu z samym tylko przysługiwaniem prawa własności lub innego tytułu do lokalu, chyba, że w tym lokalu właściciel równocześnie przebywa w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy.

Wobec powyższego powiedzieć przyjdzie, że toczące się postępowanie przed sądem cywilnym nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Tylko prawomocny i wykonany wyrok ustalający prawo do lokalu mógł będzie stanowić przesłankę ponownego zameldowania, należy przy tym zauważyć, że prawo do lokalu nie jest równoznaczne z pojęciem zamieszkiwania, którym posługują się przepisy regulujące ewidencję ludności.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż

w rozpoznawanej sprawie Wojewoda Opolski nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., skarga została oddalona.