Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 242/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 10  ust. 1,  art. 13,  art. 14,  art. 21
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora "A" w C. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku; 3. zasądza od Dyrektora "A" w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Pismem z 18 listopada 2020 r. M. S. – dalej strona, skarżący- wniósł na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018.r poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.) skargę na bezczynność Dyrektora – dalej Dyrektor- "A" C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w załatwieniu wniosku z dnia 03.02.2020 r. w sprawie informacji publicznej w zakresie udostępnienia: statutu szkoły, wskazania daty jego przyjęcia i nazwy organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą.

Strona skarżąca organowi zarzuciła naruszenie :

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "udip") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Wobec powyższego wniesiono o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 3 lutego 2020 r. 2) stwierdzenie, że Strona przeciwna dopuściła się bezczynności, 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący wskazał, iż w dniu 3.02.2020 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres [...] wniosek o udostępnienie: statutu szkoły oraz wskazanie daty jego przyjęcia i nazwy organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał przesłanie na adres e-mail, z którego przysłano wniosek, tj. [...]. Zaznaczył, iż termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 udip po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Dnia 18.02.2020 r. wysłał ponaglenie w sprawie przedmiotowego wniosku, a zobowiązany aż do dnia wysłania skargi, tj. 18.11.2020 r., nie udzielił żadnej odpowiedzi, tym samym pozostaje w bezczynności.

Dyrektor odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze wniósł o jej oddalenie. W treści odpowiedzi wskazał, iż zgodnie z treścią skargi, dnia 03.02.2020 r. i 18.02.2020 roku, na adres e-mail [...] skarżący przesłał pisma dotyczące informacji publicznej, na które nie udzielono odpowiedzi. Zdaniem Dyrektora z przywołanego przez skarżącego w piśmie orzecznictwa i pouczenia skierowanego do adresata, odnoszącego się do szkoły niepublicznej, wynikało jednak, że pytania zostały skierowane do nieistniejącego, niepublicznego liceum, posługującego się przywołanym adresem do 2019 roku.

Dyrektor wskazał, iż w latach 1990-2019 pod adresem obecnego, publicznego "A" w C. (REGON [...]) funkcjonowało niepubliczne "B" w C. (REGON [...]). Nowa szkoła powstała w wyniku przekształcenia z gimnazjum. O wygaśnięciu niepublicznego liceum i tożsamości naszej szkoły informowano na stronie szkoły pulsującą informacją, jeszcze w lipcu 2020 roku. Obecnie informacje te znajdują się w zakładce strony "O szkole". Ze względu na fakt, że część portali internetowych i instytucji nie uaktualniło danych, nadal obsługiwano adres e-mail [...], odpowiadając jednakże na pisma dotyczące tylko istniejącego liceum. Jeżeli z nagłówka lub treści pisma wynikało, że dokument dotyczy niepublicznej szkoły, sekretariat nie podejmował go. Wgląd do skrzynki e-mail pod wspomnianym adresem był posiadany do końca roku 2020. Publiczne "A" w C. posługuje się jednakże innym adresem.

Dyrektor zaznaczył, że nie miał powodu unikać odpowiedzi na zadane pytania, gdyby zostały one prawidłowo skierowane. Tym bardziej, że odpowiedzi na nie znajdują się w zakładce szkoły na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, do której link udostępniamy jest na stronie internetowej szkoły.

W związku jednak z przesłaniem przez skarżącego pytań dotyczących udostępnienia informacji publicznej do nieistniejącego podmiotu i obarczenia odpowiedzialnością za brak odpowiedzi na nie innego Organu, zdaniem Dyrektora wniosek o oddalenie skargi jest zasadny .

W piśmie procesowym z 28.01.2021r. skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniami Dyrektora "A", że wniosek był skierowany do nieistniejącej szkoły niepublicznej, co mogłoby usprawiedliwiać nieudzielanie na niego odpowiedzi. W konsekwencji wniósł o stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie grzywny.

W treści pisma skarżący zaakcentował, iż treść maila z wnioskiem w żaden sposób nie wskazywała jakoby ten miał dotyczyć nieistniejącej wtedy szkoły niepublicznej. Został wysłany na adres mailowy istniejącego publicznego "A" i powinna mu zostać na niego udzielona odpowiedź w ustawowym terminie, czyli bez zbędnej zwłoki, lecz nie później niź w 14 dni.

Wniosek został wysłany na niekwestionowalnie poprawny adres mailowy Szkoły [...], który do dnia utworzenia niniejszego pisma procesowego jest podany na stronie internetowej Szkoły na dowód czego dołączył wydruk do pliku PDF klauzuli RODO ze strony Szkoły w załączniku.

Zaznaczył, iż Dyrektor w odpowiedzi z 14.12.2020r. również potwierdził, że mail był wtedy obsługiwany. Jednocześnie oczywistym jest, że wniosek został wysłany do szkoły publicznej o numerze REGON [...], gdyż szkoła niepubliczna o numerze REGON [...] przestała istnieć 31 sierpnia 2019 r. (dane z Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych, rspo.men.gov.pl). Niemożliwe było więc wysłanie w lutym 2020 r. wniosku do szkoły niepublicznej o numerze REGON [...].

Podniósł, iż w związku z nieudzieleniem odpowiedzi do 17.02.2020 r. włącznie 18.02.2021 wysłał ponaglenie, w którym zwrócił uwagę, że podmioty realizujące zadania publiczne są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej. Istotnie w mailu znalazł się fragment, że dotyczy to również szkół niepublicznych, jednak nie mogło to stanowić jednoznacznego wskazania, że wniosek o informacje dotyczył szkoły niepublicznej.

Zwrócił uwagę, że ponaglenie nie jest wymagane prawem oraz nie jest częścią ani doprecyzowaniem wniosku a wniosek i tak powinien być zrealizowany. Ponaglenie było jedynie przypomnieniem, że niedługo upłynie termin wniosku, a nie uzupełnieniem wniosku.

Dyrektor "A" w odpowiedzi na pismo Skarżącego z dnia 28.01.2021 r. zaznaczył, że wbrew twierdzeniom Skarżącego wiadomości e- mail z dnia 3.02 i 18.02.2020 r. nie zostały wysłane na poprawny adres e-mail istniejącej szkoły. Adres należał do zlikwidowanego podmiotu a aktualnym był wówczas adres [...].

Zdaniem Dyrektora nie zmienia tego fakt, że skarżący znalazł nieprawidłowy i nieistniejący adres w błędnej klauzuli RODO, w zakładce tworzonej przez Inspektora Ochrony Danych Osobowych .

Wskazał Dyrektor, iż jak uczciwie przyznano w odpowiedzi na skargę, "A" posiadało dostęp do skrzynki mailowej zlikwidowanej szkoły i obsługiwano ją według jasnych zasad, nie odpowiadając na wiadomości, których tytuł lub treść wskazywała na adresowanie ich do niepublicznej szkoły.

W ocenie Dyrektora wiadomości mailowe do takich należały. Powiązanie adresu, na jaki Skarżący wysłał obie wiadomości z treścią maila z 18.02.2020 r. wskazuje, że były kierowane do nieistniejącej już na dzień wysłania wiadomości szkoły niepublicznej, a nie do nowej Szkoły publicznej. Zdaniem Dyrektora gdyby Skarżącemu chodziło o skierowanie wiadomości do szkoły publicznej, nie formułowałby przytoczenia o szkole niepublicznej .

Dyrektor zaznaczył, że jeżeli Skarżącemu chodziło o informacje dotyczące liceum publicznego, to wszystkie informacje i dokumenty, o których mowa w przedmiotowym wniosku są i były całkowicie udostępniane w momencie jego złożenia, na stronie internetowej szkoły; Statut szkoły w zakładce "Dla uczniów i rodziców" w dokumentach do wglądu, data przyjęcia statutu na tymże dokumencie, nazwa organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą w zakładce "O szkole".

Od maja 2020 roku, korzystać można również z zakładki szkoły na stronie BIP. Składanie takiego wniosku o dostęp do informacji publicznej w sytuacji, kiedy wszystkie informacje objęte wnioskiem są dostępne w miejscu oczywistym i znanym Skarżącemu, jest wątpliwym dla Dyrektora co do celu składania takiego wniosku, tym bardziej, że do szkół stowarzyszonych przez ostatnie miesiące wpłynęły setki wniosków o udostępnienie informacji publicznej, często o takiej samej treści, składane przez stałą grupę osób, co utrudnia prowadzenie działalności powyższym podmiotom, które są szkołami , a nie organami administracji publicznej,

Końcowo Dyrektor wskazał, iż przesłano Skarżącemu oczekiwane przez niego informacje informując iż; 1. Dostęp do Statutu szkoły znajduje się na stronie internetowej szkoły, w zakładce "Dla uczniów i rodziców" w dokumentach do wglądu. Treść Statutu, w układzie odpowiadającym na zagadnienia wymagane ustawą o dostępie do informacji publicznej, w zakresie realizacji zadania publicznego, znajduje się w zakładce szkoły na stronie BIP; ([...]) W załączeniu przesłano kopię statutu z informacją, iż Statut został przyjęty 30.08.2019 r. a nadzór pedagogiczny nad szkołą sprawuje Kuratorium Oświaty w K. (stosowna informacja w tym zakresie widnieje w zakładce szkoły na stronie BIP oraz stronie internetowej szkoły).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania i podjęcia stosownego działania, a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym terminie, organ nie wypełnia.

Od niedziałania organu trzeba odróżnić sytuację, w której odpowiada on na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując formę, sposób i termin udostępnienia żądanych informacji. Zatem jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności (wyrok NSA z 11.09.2012 r., sygn. akt I OSK 1135/12; wyrok WSA w Szczecinie z 28.04.2011 r., sygn. akt II SAB/Sz 19/11, wszystkie powołane: orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem jednak wykluczenia zarzutu bezczynności jest to by stosowne działanie podjęte było w wymaganym u.d.i.p. terminie.

W tego rodzaju sprawach, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Realizując powinności wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ podejmuje dwojakiego rodzaju działania, a to załatwia sprawę w drodze czynności materialno-technicznej lub wydając decyzję.

Czynnością materialno-techniczną (pismem) udziela żądanej informacji lub informuje o tym, że: wniosek nie znajduje oparcia w przepisach prawa, żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ nie jest w posiadaniu informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania (np. BIP i itp.), nie ma podstaw do zastosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Decyzję natomiast wydaje w przypadku: odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ograniczające dostępność; odmowy udostępnienia informacji przetworzonej z powodu nie wykazania interesu publicznego; umorzenia postępowania, jeżeli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Istotną jest również treść art. 13 u.d.i.p. w myśl którego udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. (ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżony organ – Dyrektor "A" w C. jest w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 5 udip., do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Stosownie zaś do art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 ze zm.), dyrektor szkoły lub placówki w szczególności kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz, jak również dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły lub placówki i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę szkoły lub placówki. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż dyrektor szkoły jest organem reprezentującym jednostkę organizacyjną, która wykonuje zadania publiczne.

Niewątpliwie informacje dot. Statutu Szkoły daty jego przyjęcia i nazwy organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad Szkołą są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip., to jest informacjami o sprawach publicznych, którymi zajmuje się ww. Szkoła lub które jej dotyczą. W szczególności są to dane o samym podmiocie wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym o zasadach jego funkcjonowania, organach szkoły i ich kompetencjach, organach nadzoru, statusie prawnym, organizacji pracy szkoły, przedmiocie działalności i kompetencjach, organizacji współpracy z poradniami psychologiczno pedagogicznymi .

Powyższe potwierdza, że wniosek skarżącego w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez Dyrektora poprzez udzielenie pełnej żądanej informacji w formie czynności materialno – technicznej .

W ocenie Sądu nie zasługuje na akceptację twierdzenie Dyrektora, iż z racji sformułowania wniosku skarżącego z odniesieniem się w nim w sposób wyraźny do szkoły niepublicznej, pytanie w istocie dotyczyło informacji w zakresie nieistniejącego, niepublicznego liceum, korzystającego z adresu mailowego [...],co zresztą nie jest kwestionowane przez Dyrektora "A". Jak wynika z treści maila z dnia 03.02.2020 treść ta w żaden sposób nie wskazywała jakoby pytanie o udostepnienie informacji miało dotyczyć szkoły niepublicznej nieistniejącej już. Wniosek o informację publiczną został wysłany na adres mailowy publicznego "A" istniejącego a zatem Dyrektor placówki powinien rozpoznać wniosek w wymaganym terminie w jeden ze sposobów przewidzianych w udip zwłaszcza, iż nie jest sporne iż "A" posiadało dostęp do skrzynki mailowej [...] i obsługiwano ją.

Zaznaczenia w tym miejscu wymaga okoliczność, iż fakt iż dane te znajdują się od m-ca maja 2020 na stronie BIP pozostaje bez znaczenia dla sprawy skoro wniosek o udostępnienie informacji został złożony w 03.02.2020r., kiedy to rzeczone informacje we wskazanym BIP nie były jeszcze zamieszczone.

Z akt sprawy wynika, że Dyrektor nie rozpoznał wniosku skarżącego w ustawowym terminie, który zwolniłby organ z zarzutu bezczynności, nie podano także informacji z której wynikałoby odesłanie do BIP szkoły mogącej zapewnić zaczerpnięcie, a zatem i powzięcie przez wnioskodawcę informacji w zakreślonym we wniosku zakresie w przedmiocie żądanych informacji publicznych .

Zaznaczenia wymaga, iż odpowiedzi udzielono z dniem 25.02.2021r., a zatem z uchybieniem terminu z art. 13 udip (wniosek o informację publiczną strony datowany jest na dzień 02.03.2020 r.) W konsekwencji powyższego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się w przedmiotowej sprawie bezczynności. Jednocześnie Sąd stwierdził że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), albowiem brak jest okoliczności, z których wynikałoby, że organ zmierzał intencjonalnie do oczywistego naruszenia prawa. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wobec zaś udostępnienia pismem z 25.02.2021r., żądanych informacji publicznych brak było podstaw do nałożenia na Dyrektora obowiązku załatwienia wniosku i w tym zakresie postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

-----------------------

4/10