Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 561/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108 i 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędzia WSA Dariusz Dudra Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2006 r., od kwietnia do czerwca 2007 r., uchylenia i umorzenia postępowania w zakresie odpowiedzialności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2005 r., od stycznia do maja 2006 r., od lipca do listopada 2006 r. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 561/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego

w B. po ponownym przeprowadzeniu postępowania dowodowego zleconego decyzją organu odwoławczego z dnia [...]. orzekł o odpowiedzialności K. S. (Skarżącego) jako byłego prezesa zarządu Spółki z o.o. I. z siedzibą w B. za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za wskazane w sentencji tej decyzji okresy.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie

w całości. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu I instancji, że doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określających zobowiązania podatkowe dla Spółki było skuteczne. Wskazał, że wpis w KRS zmian dotyczących osób pełniących funkcję w spółce, w tym członków zarządu, ma charakter deklaratoryjny. Natomiast konstytutywny charakter ma uchwała zgromadzenia wspólników, co wynika z literalnego brzmienia art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych. Strona podniosła, że Zgromadzenie Wspólników Spółki nie powołało Zarządu a UKS na etapie wydawania i doręczania decyzji o tym wiedział. Nie można zatem uznać decyzji wysłanej na adres Spółki za skutecznie doręczoną a co za tym idzie nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym.

Podatnik zaznaczył, że KRS uznał, iż nie jest on Zarządem w Spółce I. od momentu rezygnacji z funkcji oraz, że Spółka nie posiada Organu Zarządu i czeka na powołanie Kuratora.

Podniósł, że nie została przeprowadzona egzekucja z majątku Spółki w zakresie komputerów i oprogramowania. Organ egzekucyjny zaś miał wiedzę gdzie znajduje się majątek.

W końcowej części odwołania skarżący podkreślił, że w okresie, którego dotyczy zobowiązanie pełnił funkcję Zarządu, jednak w tym czasie Spółka nie spełniała przesłanek do złożenia wniosku o upadłość, nie posiadała wiedzy o tym, że część transakcji zostanie zakwestionowanych w przyszłości, co doprowadzi do powstania zobowiązania w tak wielkiej wysokości.

W piśmie z dnia [...] r. strona powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2005 r. sygn. akt I FSK 266/05 twierdząc, że sytuacja będąca przedmiotem orzeczenia jest identyczna z przedmiotową sprawą.

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. w części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]., w pozostałej części zaś uchylił i umorzył postępowanie w sprawie (k. 361-362 akt adm.).

W uzasadnieniu wskazał, że jak wynika z akt sprawy w dniach [...]r. Spółka z o.o. I. złożyła w Trzecim Urzędzie Skarbowym w B. deklaracje VAT-7 za miesiące: kwiecień, maj oraz czerwiec 2007 r., w których wykazano kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. Powyższe kwoty nie zostały przez Spółkę uregulowane w obowiązującym ją terminie płatności.

W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wydał w dniu [...]. decyzję określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: od styczeń, luty, marzec, maj, lipiec i sierpień 2006 r. oraz kwotę do wpłaty, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, za miesiące od grudnia 2005r. do kwietnia 2006r. i od lipca do grudnia 2006r. Jednocześnie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił Spółce wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł. Od powyższych decyzji Spółka nie złożyła odwołań, jak również nie uregulowała kwot podatku w nich określonych.

Odnosząc się do zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT za okres od grudnia 2005 r. do maja 2006 r., od lipca 2006 r. do listopada 2006 r. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że uległy one przedawnieniu w stosunku do pierwotnego dłużnika (Sp. z o.o. IRTI),

a zatem odpadł przedmiot orzekania o odpowiedzialności członka zarządu. Wobec powyższego,

w ocenie Dyrektor Izby Skarbowej, mimo tego, iż decyzja organu I instancji w części dotyczącej powyższych zaległości była prawidłowa w momencie jej wydania, winna być usunięta z obrotu prawnego, bowiem po jej wydaniu wygasło zobowiązanie ciążące na podatniku. Dlatego koniecznym było uchylenie w tym zakresie rozstrzygnięcia organu

I instancji i umorzenie postępowania w tej części.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła

o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości.

Skarżący podniósł, ze Urząd Kontroli Skarbowej w B.przeprowadzając postępowanie kontrolne w Spółce I. Sp. z o.o. wielokrotnie wzywał go na świadka. W toku postępowania UKS był informowany o fakcie jego rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Kontrolerzy UKS przesłuchiwali go, prosili o podpisywanie protokołów, również gdy przebywał w areszcie śledczym w Ł. Wskazał również, że wystąpił z zapytaniem czy zostanie zaznajomiony z wynikami kontroli. Otrzymał odpowiedź, że jest tylko świadkiem. Ponieważ nie pełni już żadnej funkcji w Spółce to nie przysługuje mu takie prawo.

Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., że doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określających zobowiązania podatkowe dla Spółki było skuteczne. Podniósł, że wpis w KRS zmian dotyczących osób pełniących funkcję w spółce, w tym członków zarządu, ma charakter deklaratoryjny. Konstytutywny charakter ma uchwała zgromadzenia wspólników, co wynika z literalnego brzmienia art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej, powołując przy tym wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2002 r. sygn. akt I PKN 619/01.

Skarżący stwierdził, że KRS uznał, że nie jest on Zarządem w Spółce I. od momentu rezygnacji z funkcji oraz, że Spółka nie posiada Organu Zarządu i czeka na powołanie Kuratora na wniosek skarżącego. Wskazał ponadto, że Zgromadzenie Wspólników Spółki nie powołało Zarządu, a UKS na etapie wydawania i doręczania decyzji o tym wiedział. Zdaniem strony, nie można zatem uznać decyzji wysłanej na adres Spółki za skutecznie doręczoną a co za tym idzie nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w całości z powodu braku podstawy prawnej do jej wydania.

Strona skarżąca podniosła, że nie została przeprowadzona egzekucja z majątku Spółki z o.o. I. w zakresie komputerów i oprogramowania. Organ egzekucyjny zaś miał wiedzę gdzie znajduje się majątek ([...] r.). Wiedział, że jest on we władaniu Pana S., który majątek odebrał w momencie przyjmowania rezygnacji skarżącego z funkcji Prezesa Spółki. Strona podkreśliła, że po raz kolejny pomija się ten wątek sprawy, co jego zdaniem jest dziwne, bo organowi podatkowemu powinno zależeć na rzeczowym wyjaśnieniu stanu faktycznego i wszelkich okoliczności z tym związanych, a także na zaspokojeniu należności Skarbu Państwa. Skarżący stwierdził, że po raz kolejny przytacza się te same argumenty i wydaje jednakową decyzję nie nakazując odpowiedniemu organowi przeprowadzenia rzetelnej egzekucji

z majątku Spółki, która mogłaby w znacznej części zaspokoić należności.

Strona wskazała ponadto na aspekt sprawy dotyczący rozpatrzenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania Spółki z okresu, gdy pełniła funkcję Zarządu.

Niewątpliwym dla skarżącego jest fakt, że w okresie, którego dotyczy zobowiązanie pełnił funkcję Zarządu. Jednocześnie podniósł, że w trakcie pełnienia przez siebie tej funkcji Spółka nie spełniała przesłanek do złożenia wniosku o upadłość, nie posiadała wiedzy o tym, że część transakcji zostanie zakwestionowanych

w przyszłości, co doprowadzi do powstania zobowiązania w tak wielkiej wysokości. Strona podkreśliła, że zarząd nie złożył w stosownym czasie wniosku o upadłość Spółki, bowiem w okresie pełnienia przez nią funkcji Prezesa Zarządu nie było przesłanek do złożenia takiego wniosku.

Przy przesłance wskazania mienia Spółki, zdaniem strony skarżącej, sytuacja jest skomplikowana. Z jednej strony skarżący wskazał mienie, którego organ egzekucyjny nie zajął, a z drugiej strony jako osoba postronna dla Spółki w okresie dokonywania egzekucji nie mógł posiadać wiedzy, jaki majątek Spółka w danym momencie posiada.

Skarżący stwierdził, ze na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2005 r. sygn. akt I FSK 266/05, organy podatkowe nie mają przesłanek do ustanowienia na jego osobie odpowiedzialności osoby trzeciej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...]., pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę wnosząc zarzut naruszenia art. 150 op.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, nie można tego zastosować w rozpatrywanej sprawie.

W sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 j.t.) - zwana dalej op.

Zgodnie z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a, pkt 3 w zw. z § 3 op, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Z kolei stosownie do art. 116 § 1 op, za zaległości podatkowe spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (§ 2).

W tym miejscu, Sąd wyjaśnia, że ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318) wprowadziła zmianę art. 116 § 2 op, która sprowadza się do objęcia odpowiedzialnością członków zarządu zobowiązań "których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu". Nowe określenie tej przesłanki odnosi się do odpowiedzialności podatkowej (także odpowiedzialności członka zarządu za zaległości składkowe) powstałej przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Takie znaczenie art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. uprawnia interpretacja a contrario, skoro w przepisie tym określono zakres zastosowania przepisów dotychczasowych, nie obejmując tym zakresem art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2010 r., I UK 87/10).

W sprawie, organy nie ustaliły istotnych okoliczności faktycznych, innych , niż przedstawione prze skarżącego. Spór dotyczy oceny faktów, co należy rozróżnić.

W takim wypadku mamy do czynienia ze sporem co do zastosowania prawa. Wówczas należy sprawdzić czy materiał dowodowy jest zupełny a wnioski swobodne, a nie dowolne.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe

w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.

W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 op), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 op). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody

z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Mógł kierować się nie tylko wiedzą, ale i doświadczeniem życiowym i jego rozumowanie było zgodne z prawidłami logiki.

Na początek, WSA uznał, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej mogło zostać wszczęte, gdyż przedtem: 1) doręczono decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego za grudzień 2006r. (art. 108 § 2 pkt 2 lit. a op), 2) wszczęto postępowanie egzekucyjne gdzie wystawiono tytuł wykonawczy na podstawie deklaracji za kwiecień – czerwiec 2007r. (art. 108 § 2 pkt 3

i § 3 op).

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z [...]., doręczonym [...]. (k. 181) wszczęto postępowanie wobec skarżącego. Z kolei decyzję wymiarową doręczono[...]. (k. 79) stosownie do 151 a op.

Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podany przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej adres jej siedziby nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

WSA wyjaśnia, że adresatem decyzji była spółka, a nie członkowie czy członek zarządu. Przesyłki doręcza się stronie. Za stronę postępowania w sprawie określenia zaległości podatkowych spółki nie uważa się członków zarządu.

Nie ma wątpliwości, że spółka nie funkcjonowała w 2009r. pod wskazanym adresem, ani nie zapewniła w jakikolwiek sposób możliwości doręczenia jej korespondencji.

WSA tłumaczy, że właśnie taką sytuację przewiduje wskazany przepis.

Z pewnością, wbrew przekonaniu pełnomocnika, nie ma tu konieczności podwójnego awizowania przesyłki stosownie do art. 150 op, gdyż w sprawie, nie można mówić

o "przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu".

Z kolei czynności poborcy skarbowego dokonane na podstawie tytułów obejmujących zaległości z 2007r., zostały podjęte najpóźniej w 2009r., kiedy to stwierdzono, że spółka nie mieści się pod wskazywanym adresem.

Zatem nie może być mowy o tym, że organ nie dopełnił wymogów z art. 108 op.

Przechodząc do oceny prawidłowego zastosowania art. 116op, tu również nie dostrzeżono naruszenia prawa.

Bezspornym jest, że w grudniu 2006r., oraz od kwietnia do czerwca 2007r. skarżący był członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdzie egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zarówno organ I instancji jak i strona skarżąca są zgodni, że w badanym okresie pełniła ona funkcję jedynego członka zarządu spółki z o.o. I. Organ odwoławczy podał, że fakt ten potwierdzają również: umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...] r., Postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 15 grudnia 2004 r., pismo Strony

z dnia [...] r. kierowane do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego

w B., Protokół kontroli z dnia [...]., wydruk z systemu Legalis, raport dla KRS 0000223856 oraz wydruk informacji o podmiocie sp. z o.o. I. (stan na dzień: [...] r.).

W takim wypadku należało zająć się dalszymi warunkami orzekania

o odpowiedzialności.

Po pierwsze: bezskuteczność egzekucji.

WSA wyjaśnia, że pojęcie to oznacza nie co innego, jak brak możliwości zaspokojenia się z majątku spółki w trybie egzekucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w uchwale 7 sędziów z dnia 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, orzekł, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji,

o której mowa w art. 116 § op, powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

W ocenie WSA, w świetle powyższego, należy stwierdzić, że rację ma organ twierdząc, że egzekucja była bezskuteczna.

Odnosząc się do kwestii wykazania przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji z majątku spółki kapitałowej Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na następujące ustalenia.

W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wystawił tytuły wykonawcze obejmujące zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. W trakcie postępowania egzekucyjnego podjął szereg czynności. W dniu [...] r. i [...] r. w celu dokonania czynności egzekucyjnych, poborca skarbowy udał się do miejsca siedziby Spółki, gdzie ustalił, że Spółka nie mieści się pod adresem siedziby, tj. przy ul. K. [...] w B. oraz nie jest odnotowana w rejestrach administratora, co potwierdziły raporty o niemożności dokonania czynności poborcy skarbowego do wcześniejszych tytułów wykonawczych dokonane w dniach: [...] r. Pismem z dnia [...] r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w B. B. S.A. Okazało się ono jednak bezskuteczne ze względu na zamknięcie rachunku w dniu [...] r. (pismo Banku z dnia [...] r.).

Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zajął wierzytelność Spółki z tytułu świadczonych usług u dłużnika zajętej wierzytelności "N." Sp. z o.o. Pismem z dnia [...] r. firma "N." Sp.

z o.o. poinformowała, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec firmy I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zajął udziały

w Spółce z o.o. D. z siedzibą w B. przy ul. K. [...] należące do zobowiązanego I. Sp. z o.o.

Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego

w B. złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów zobowiązanego oraz dołączenie zawiadomienia o zajęciu do akt rejestrowych spółki. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy złożył do akt rejestrowych spółki z o.o. D. z siedzibą w B., zawiadomienie z dnia [...] r. o zajęciu udziału wspólnika: I. Sp. z o.o. w B.

Z odrębnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec D. Sp.

z o.o. wynikało, że na dzień [...] r., Spółka posiadała zaległości podatkowe objęte tytułami wykonawczymi w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto na podstawie akt kontrolnych UKS w B. oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że Spółka ta nie posiadała faktycznej siedziby i brak było jakiegokolwiek majątku. Stąd też organ egzekucyjny zrezygnował ze wszczęcia postępowania związanego ze sprzedażą ww. udziałów. Dług publiczno-prawny przewyższa kilkakrotnie wartość udziałów.

W celu ustalenia praw i majątku spółki organ egzekucyjny wystosował szereg zapytań do instytucji państwowych, których odpowiedzi wskazały na brak pozytywnych ustaleń w tym zakresie. Ustalono, że Spółka nie posiada żadnych nieruchomości oraz zarejestrowanych pojazdów.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w piśmie z dnia [...]r. poinformował, że Spółka nie figuruje w podatku od czynności cywilnoprawnych i w podatku od spadków i darowizn. Brak jest również informacji dotyczących praw majątkowych spółki. Naczelnik K. Urzędu Skarbowego w B. w piśmie z dnia [...]r. wskazał, że Spółka nie figuruje w ewidencji podatników K. Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na zapytanie organu egzekucyjnego, w piśmie z dnia [...]r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. poinformował, że już na etapie postępowania kontrolnego w maju 2008 r. Spółka nie prowadziła działalności w miejscu wskazanym jako siedziba firmy, a wszczęcie i prowadzenie czynności kontrolnych miało miejsce w siedzibie organu kontroli skarbowej.

W dniu [...]. poborca skarbowy spisał ostatni raport, w którym ponownie potwierdził, że Spółka z o.o. I. nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem przy ul. K. [...] w B.

WSA stwierdził, że ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy

i stwierdził, że są wystarczające do przyjęcia, że organ podatkowy poprawnie uznał, że przeprowadzona z majątku i wierzytelności spółki egzekucja administracyjna przedmiotowych zaległości podatkowych okazała się bezskuteczna.

Po drugie i po trzecie, za poprawne Sąd uznał ustalenie, że skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; oraz tego, że nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarżący nadal figuruje w KRS jako prezes zarządu spółki (K. 70 akt sądowych). Jedyną jego działalnością jest wykazanie, że chce zrezygnować z tej funkcji.

Odpowiadając na zarzut podniesiony przez podatnika w odwołaniu, że

w związku ze swoją rezygnacją z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki z dnia [...]r., decyzje wydane w dniu [...] r. przez Urząd Kontroli Skarbowej w B. poprzez ich nieskuteczne doręczenie nie funkcjonują w obrocie prawnym, organ odwoławczy podkreślił, że skarżący pełnił funkcję prezesa Zarządu

w spółce z o.o. I. od dnia [...] r. (akt notarialny z dnia [...] r. Rep. [...]). Słusznie, zdaniem organu, oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu z dnia [...]r. nie zostało Spółce skutecznie złożone na dzień wydania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzji, tj. na dzień [...] r., bowiem nie można uznać za skutecznie złożoną rezygnację z funkcji członka zarządu spółki, oświadczenia złożonego tylko jedynemu udziałowcowi spółki T. S., wobec braku poinformowania o rezygnacji drugiego udziałowca I. W. Dyrektor podniósł, że o braku skutecznego doręczenia rezygnacji świadczą m.in. pismo Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Gospodarczy z dnia [...]r. oraz zarządzenie Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Gospodarczy z dnia [...] r., w którym Sąd wobec faktu, że strona nie przedłożyła dowodu zwołania zgromadzenia wspólników na dzień [...] r., ani nie przedłożyła dowodu skutecznego doręczenia rezygnacji wspólnikowi I. W., do czego została wezwana pismem z dnia [...] r., postanowił odłożyć sprawę do składnicy.

Powyższe daje jasny obraz, że jedynie do czego dążył skarżący, to pozbycie się funkcji, jednak na żadnym etapie nie wykazał się jakąkolwiek inicjatywą, by działalność spółki nie przynosiła szkód w obrocie gospodarczym. Taką inicjatywą, skuteczną na gruncie art. 116 op jako wyłączającą jego odpowiedzialność członka zarządu, byłoby złożenie we "właściwym czasie" wniosku o ogłoszenie upadłości.

WSA przyjmuje, jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, że nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, ani też nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). W dniu [...]r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. zwrócił się do Sądu Rejonowego w B. XV Wydział Gospodarczy z prośbą o udzielenie informacji czy wobec I. Spółka z o.o. został skutecznie zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającemu ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). W odpowiedzi na powyższe Sąd Rejonowy w B. wyjaśnił, że taki wniosek nie wpłynął.

Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że było to bez jego winy (art. 16 § 1 pkt 1 lit. b op).

WSA wyjaśnia, że winą w rozumieniu przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b op jest każda postać winy, a zatem także niedbalstwo, tj. powinność i możliwość przewidywania, że nastąpi skutek w postaci trwałego zaprzestania długów

w określonym terminie. Rozważając kryterium braku winy jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy bilansu i rachunku zysków i strat za rok 2005 kapitał własny Spółki wynosił [...] zł przy przewyższających go zobowiązaniach krótkoterminowych w kwocie [...] zł. Jednocześnie podniósł, że gdyby sytuacja finansowa Spółki w 2007 r. była dobra, to zastanawiające jest, dlaczego Spółka nie uregulowała zobowiązań podatkowych z tytułu podatku VAT za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2007 r., które wynikały ze złożonych deklaracji VAT-7, a nie z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]r.

O tym, że już w 2007r. spółka nie miała żadnego majątku, świadczy to, że skarżący wskazywał, iż jego resztki w postaci sprzętu komputerowego, znalazły się

w posiadaniu wspólnika S. Wówczas już spółka praktycznie nie działała.

W ocenie Sądu, w takiej sytuacji, co najmniej niedbalstwem było zaniechanie podjęcia odpowiednich kroków, a za takie z pewnością nie można uznać nieudolnych prób zrzucenia z siebie odpowiedzialności za spółkę. W tym kontekście można wskazać na wyrok tutejszego Sądu z 15 marca 2011r., I SA/Bd 927/10, z którego jasno wynika, że wobec skarżącego toczyło się również postępowanie o odpowiedzialności jako byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – I. z siedzibą w B., za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005r. oraz styczeń, luty i marzec 2006r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł.

W związku z powyższym organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na to, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Nie ma racji skarżący twierdząc, że w trakcie pełnienia przez siebie tej funkcji spółka nie spełniała przesłanek do złożenia wniosku o upadłość. Przeczą temu ustalenia organów.

W tym miejscu można odnieść się do powoływanego przez skarżącego, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2005 r., I FSK 266/05. W nim, Sąd stwierdził, że jeżeli w momencie gdy członek zarządu spółki z o.o. przestał pełnić tę funkcję istniały zaległości podatkowe spółki, lecz jej kondycja finansowa nie dawała podstaw do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego), co uległo zmianie w czasie kiedy nie pełnił on już tejże funkcji i nie miał wpływu na podjęcie tych działań - spełniona jest w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanka wykazania braku winy tego członka za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego we właściwym ku temu czasie.

WSA zgadza się z tym wyrokiem, lecz nie ma on żadnego przełożenia na sprawę, gdyż w ustalonym stanie faktycznym, kondycja finansowa spółki dawała podstawy do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości w czasie gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu.

W ocenie WSA, równie prawidłowo wyciągnięto wnioski w kwestii twierdzeń strony o tym, czy spółka posiadała w 2007 r. znaczny majątek w postaci komputerów

i oprogramowania. Z akt sprawy wynika, że nie znalazło to potwierdzenia

w przeprowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniu egzekucyjnym.

Organ zauważył, że nie nastąpiło również wskazanie mienia przez członka zarządu, ponieważ nawet gdyby przyjąć, że takie mienie istniało, winno być wskazane w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki, a nie w trakcie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na nieuregulowane zobowiązania spółki.

WSA stwierdził, że rację ma organ twierdząc, że w roku 2011 i 2012, skarżący nie wskazał takiego mienia.

Strona skarżąca podniosła, że nie została przeprowadzona egzekucja z majątku spółki z o.o. I. w zakresie komputerów i oprogramowania. Organ egzekucyjny zaś miał wiedzę gdzie znajduje się majątek ([...] r.). Wiedział, że jest on we władaniu S., który majątek odebrał w momencie przyjmowania rezygnacji skarżącego z funkcji.

WSA wyjaśnia, że mienie spółki wskazywane przez członka zarządu spełnia wymogi z art. 116 § 1 pkt 2 op - uwalniając tego członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki - tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące, a nadto umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych spółki "w znacznej części", co oznacza, że musi mieć egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę "znaczności" w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki. W przypadku wskazywania na majątek w postaci urządzeń wymóg z art. 116 § 1 pkt 2 op może spełniać wskazanie znajdujących się w ściśle określonym miejscu konkretnie oznaczonych urządzeń w sposób umożliwiający ich identyfikację, tak by było możliwe ustalenie ich wartości.

Przy przesłance wskazania mienia spółki, zdaniem strony skarżącej, sytuacja jest skomplikowana. Z jednej strony skarżący wskazał mienie, którego organ egzekucyjny nie zajął, a z drugiej strony jako osoba postronna dla spółki w okresie dokonywania egzekucji nie mógł posiadać wiedzy, jaki majątek spółka w danym momencie posiada.

W tym miejscu można przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z 20 kwietnia 2011r.,I FSK 739/10, gdzie stwierdzono, że nie zwalnia podatnika z obowiązku wskazania mienia, z którego egzekucja jest możliwa, okoliczność, iż na skutek pozbawienia go funkcji członka zarządu nie posiadał dostępu do dokumentacji spółki.

To stwierdzenie jest odpowiedzią na wątpliwości skarżącego, że nawet jeśli przyjąć, że nie znał tego majątku, to nie ma to istotnego znaczenia z punktu widzenia zastosowanych przepisów.

Mając to wszystko na względzie oraz stosownie do art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

M. Łent L. Kleczkowski D. Dudra