Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1040/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi WM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r., po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...]; II. uchyla postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. – wydaną w wyniku wznowienia postępowania – decyzją z dnia 20 września 2016 r., nr [...] skierowaną do W. M. (dalej zwanego również skarżącym) uchylił decyzją własną z dnia 12 stycznia 2012 r., nr [...] ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. na kwotę [...]zł oraz ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 2012 r. na kwotę [...]zł.

Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w odniesieniu do podatku rolnego, za podstawę opodatkowania przyjęto grunty o łącznej powierzchni [...] ha. W odniesieniu do podatku od nieruchomości za podstawę opodatkowania przyjęto: w odniesieniu do budynków mieszkalnych o wysokości powyżej 2,2 m pow. [...] m2, w odniesieniu do pozostałych gruntów łączną powierzchnię [...] m2. Z uzasadnienia omawianej decyzji wynika, że budynki mieszkalne o wysokości powyżej 2,2 m podlegały opodatkowaniu za okres 12 miesięcy, przy czym pozostałe przedmioty opodatkowania podlegały opodatkowaniu za okres 6 miesięcy.

Uzasadniając swoje rozstrzygniecie, organ I instancji wskazał, że wpłynęła do niego korekta informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych dotycząca nieruchomości położonej przy ul. [...]. W informacji tej wskazano, że na tej nieruchomości położony jest wyłącznie budynek mieszkalny. Z informacji posiadanych przez Prezydenta Miasta P. wynika, że w dniu 06 czerwca 2012 r. nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntu. Od wskazanej daty grunty sklasyfikowano jako tereny mieszkaniowe (B) o pow. [...] m2 oraz grunty orne klasy IlIa (RIIIa) o pow. [...] ha. Powołując się na art. 245 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") wskazano, że decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości została wydana na podstawie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, nieznanych organowi w dniu wydania decyzji.

Skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji. Skarżący zwrócił się m.in. o wyjaśnienie, która z decyzji jest dla niego obowiązująca.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 20 lipca 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że od dnia 06 czerwca 2012 r., w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków należąca do skarżącego nieruchomość przy ul. [...] została sklasyfikowana jako użytki gruntowe (B) o powierzchni [...] ha oraz (RIIIa) o powierzchni [...] ha. W związku ze zmianą organ I instancji pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. wezwał skarżącego do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach w związku z zaistniałą zmianą klasyfikacji gruntu. Informacja taka została złożona przez skarżącego w dniu 23 grudnia 2013 r. SKO w P. wydało decyzję z dnia 06 kwietnia 2016 r., nr [...] mocą której uchylono decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 30 września 2015 r., nr [...] zmieniającą decyzję tegoż organu z dnia 12 stycznia 2012 r., nr [...] dotyczącą ustalenia wysokości zobowiązania pieniężnego za 2012 r. ostatecznie umarzając postępowanie w przedmiocie zmiany tej decyzji. SKO w P. decyzją z dnia 06 kwietnia 2016 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 30 września 2015 r., nr [...] uchylającą decyzję wskazanego ostatnio organu z dnia 11 stycznia 2013 r., nr [...] i przekazało do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 01 sierpnia 2016 r. organ I instancji wznowił postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2012 r.

Kolegium powołało się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm. – dalej w skrócie: "p.g.k."), wskazując, że organ podatkowy jest związany przy wymiarze podatku zapisami w ewidencji gruntów i budynków i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Toczące się postępowania dotyczące nieruchomości nie mają wpływu na wymiar podatku, dopóty, dopóki nie nastąpi stosowna zmiana w rejestrze. Wskazano również, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej. Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Powołano się również na wynikający z § 49 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) obowiązek powiadamiania o zmiana w ewidencji gruntów i budynków. Wskazano również, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."), osoby fizyczne są zobowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu Informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie, albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania, w szczególności zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego część. W kontekście powołanego przepisu stwierdzono, że skarżący złożył korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach w dniu 23 grudnia 2013 r. z uwzględnieniem zmian w ewidencji gruntów i budynków jednak dopiero po wystosowanym do niego wezwaniu z dnia 10 grudnia 2013 r.

Ostateczna podatkowa SKO w P. z dnia 20 lipca 2017 r. stanowi przedmiot skargi kierowanej do WSA w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzuca naruszenie art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1 i art. 245 § 1 pkt 2 O.p. W uzasadnieniu skargi podnosi się, że art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga, aby na jaw wyszły istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji. W dniu wydania decyzji za 2012 r. doręczonej 23 stycznia 2012 r. nie istniały tego rodzaju okoliczności. Zmiana klasyfikacji nastąpiła dopiero w dniu 06 czerwca 2012 r. W ocenie skarżącego zmiana klasyfikacji gruntu jest okolicznością prawną nie zaś faktyczną. W dalszej części uzasadnienia swojej skargi skarżący powołał się na art. 194 § 3 O.p. wskazując na możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu względem dokumentu urzędowego. Podniesiono również zarzuty co do zgodności p.g.k. z art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji została wydana na skutek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Jako podstawę prawną organ powołał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Podkreślenia wymaga fakt, iż wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, stąd postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i – na co należy zwrócić szczególnie uwagę – przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

Ponadto, poddając analizie przesłankę opisaną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazania wymaga, że okoliczności faktyczne, a także dowody muszą być nowe, jednakże istniejące w dniu wydania decyzji. Zdarzenie faktyczne lub okoliczność faktyczna musiały mieć miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ich "nowość" polega na tym, że nikt dotychczas – ani organ, ani strona – nie zgłosił ich, ani nie ujawnił. To samo dotyczy dowodów. W ich przypadku nie chodzi więc o to, aby strona znalazła zupełnie nowe dowody potwierdzające dawniejsze fakty, ale o to, że ujawniły się dowody dotyczące tych faktów, już wtedy istniejące. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że podstawą wznowienia postępowania są okoliczności lub dowody istniejące wprawdzie w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi.

Odnosząc powyższe wyjaśnienia do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli, wskazać należy, że nie zaszły okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Z niespornie ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, że decyzja ostateczna ustalającą skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. została wydana przez Prezydenta Miasta P. w dniu 12 stycznia 2012 r. Tymczasem okoliczność, którą powołał organ jako podstawę wznowienia postępowania, tj. zmiana klasyfikacji gruntu maiła miejsce dopiero w dniu 6 czerwca 2012 r. Okoliczność ta nie istniała zatem w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zmiana w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła bowiem kilka miesięcy po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r.

W rezultacie nie było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, gdyż okoliczność wskazana przez organ, jako uzasadniająca wznowienie postępowania nie istniała w dniu wydania decyzji. W tej sytuacji nie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza zatem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji, z uwagi na brak przesłanek do wznowienia postępowania, należało także uchylić wydane przez organ pierwszej instancji w dniu 1 sierpnia 2016 r. postanowienie o wznowieniu postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r. nr 1369), jak w sentencji wyroku.