Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2476/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 61a par. 1, art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] z siedzibą w T. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. nr [...].

Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lutego 1992 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 2 ust. 1, 2, 3, 6 i 9 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30, poz. 127 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] w T. użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w T., obręb "[...]", przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha.

Wnioskiem z dnia 13 listopada 2010 r. Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w T. wystąpiło o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha podnosząc, że tytuł prawny do tej działki przysługiwał wnioskodawcy, a nie jednostce uwłaszczonej.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1992 r. we wskazanej we wniosku części i podał, że ze skróconego odpisu księgi wieczystej KW nr [...] dotyczącej całej nieruchomości wynika, iż nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa, w zarządzie Zakładów [...] w T. Na podstawie wykazu zmian gruntowych ustalono, że w skład nieruchomości wchodziła m. in. działka nr [...] o pow. [...] ha, która następnie uległa podziałowi i aktualnie stanowi działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Z akt sprawy nie wynika, aby Przedsiębiorstwo [...] w T. posiadało jakiekolwiek prawa rzeczowe do działki nr [...] lub jej części, a w takiej sytuacji nie posiada ono przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym dotyczącym tego gruntu. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy praw do ww. działki nie można wywieść z faktu prowadzenia przez jego poprzednika prawnego działalności na tej działce oraz wybudowania ze środków własnych zaplecza usług komunalnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na dowód czego przedłożono m.in. pozwolenie na budowę zaplecza usług komunalnych – budynku socjalno-administracyjnego, warunki realizacji tej inwestycji, dokumentację projektowo-kosztorysową przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego oraz budowy drogi. Zdaniem organu z przedstawionych dokumentów nie wynika prawo zarządu lub inne prawo rzeczowe do działki nr [...] lub jej części, a tym samym nie potwierdzają one interesu prawnego wnioskodawcy w niniejszym postępowaniu. Ponadto z decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. o pozwoleniu na budowę ww. zaplecza usług komunalnych wynika, że inwestorem był Urząd Miasta w T., a nie Przedsiębiorstwo [...] w T. Powołując się na treść art. 29 ust. 5 ustaw z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) organ wskazał, że pozwolenie na budowę może być wydane podmiotowi, który wykaże prawo do dysponowania nieruchomością, a tym samym inwestor nie musi posiadać praw rzeczowych do nieruchomości. Do wydania pozwolenia wystarczy więc jedynie wykazanie się prawem do dysponowania gruntem. Nawet zatem gdyby decyzja o pozwoleniu na budowę wydana była na rzecz ww. Przedsiębiorstwa, nie oznaczałoby to, że legitymuje się ono prawem rzeczowym do przedmiotowej działki. Poczynienie natomiast nakładów oraz korzystanie z nieruchomości wskazuje jedynie na interes faktyczny wnioskodawcy, a roszczenia w tym zakresie mogą być dochodzone w trybie cywilnoprawnym. Skoro więc wnioskodawca nie posiada tytułu prawnorzeczowego do działki nr [...], to tym samym nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że aby mieć przymiot strony, należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Z akt sprawy wynika natomiast, że działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa w zarządzie Zakładów [...] w T. Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w T. nie posiada natomiast żadnych praw rzeczowych do ww. działki. Z pewnością prawa te nie wynikają z faktu prowadzenia działalności na działce nr [...], jak również uzyskanego pozwolenia na budowę zaplecza usług komunalnych – budynku socjalno-administracyjnego, warunków realizacji tej inwestycji, dokumentacji projektowo-kosztorysowej przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, budowy drogi. Nawet jeśli poprzednik prawny wnioskodawcy był stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego, to nie oznacza to, że legitymował się tytułem prawnorzeczowym do ww. nieruchomości.

Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w T. wnosząc o uchylenie postanowienia I i II instancji, zarzucając naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną interpretację i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej wydanej z rażącym naruszeniem prawa;

2) art. 15 kpa poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i ograniczenie się jedynie do rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy;

3) art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa poprzez naruszenie słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w dowolnej ocenie materiału dowodowego i uznanie, że skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskodawca posiada w niniejszym postępowaniu nie tylko interes faktyczny, ale także prawny wywodzący się z wybudowanych zgodnie z prawem, na podstawie ważnych decyzji o pozwoleniu na budowę, naniesień i urządzeń, który stanowi przesłankę do uznania skarżącego za stronę w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji uwłaszczeniowej. Z uwagi jednak na upływ okresu związanego z korzystaniem przez skarżącego z przedmiotowej nieruchomości oraz budynków i urządzeń posadowionych na tym gruncie, jedynymi dowodami na posiadanie prawa do gruntu są decyzję oraz dokumentacja potwierdzająca poniesione wydatki na wybudowanie i utrzymanie nieruchomości wraz z naniesieniami, przez Przedsiębiorstwo [...], przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej, aż do chwili obecnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie, jak też postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Zaskarżonym postanowieniem Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Zakłady [...] w T. z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w T., w skład której wchodzi m. in. dz. nr [...] o pow. [...] ha.

Za trafne należało uznać stanowisko organu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, o ile nie jest prowadzone z urzędu, może być wszczęte tylko na wniosek podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony, co wynika z treści art. 157 § 2 kpa. Przy czym stroną postępowania nadzorczego jest strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną w tym trybie decyzją, jak również podmiot, który wykaże, że decyzja ta narusza jego sferę prawną.

Zgodnie z kolei z orzecznictwem sądowoadministracyjnym stroną postępowania uwłaszczeniowego, toczącego się na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, prócz Skarbu Państwa oraz państwowej osoby prawnej legitymującej się w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu tego gruntu, może być również podmiot, który wykaże, że to jemu, przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości podlegającej uwłaszczeniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1362/11).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. naruszała jego prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w T. oraz jego poprzednik prawny, zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., czy też w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej, jak również w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej (tj. 17 listopada 2010 r.) oraz w dacie wydania postanowień odmawiających wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, nie legitymowali się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W aktach postępowania znajduje się natomiast skrócony odpis z księgi wieczystej KW nr [...] z dnia 19 grudnia 1991 r. wskazujący, że cała objęta tą księgą nieruchomość o pow. [...] ha stanowi własność państwową w zarządzie Zakładów [...] w T. Z wykazu zmian gruntowych wynika z kolei, iż w skład powyższej nieruchomości wchodziła działka nr [...] o pow. [...] ha.

Podnoszona natomiast przez skarżącego kwestia prowadzenia działalności na przedmiotowej nieruchomości oraz uzyskania przez jego poprzednika prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę obiektów i budowli znajdujących się na działce nr [...], wskazuje jedynie na jego interes faktyczny w postępowaniu nadzorczym. Z resztą, jak trafnie wskazał organ, z decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1979 r. wydanej z upoważnienia Wojewody przez Głównego Architekta Województwa [...] wynika, że inwestorem był Urząd Miasta w T. Zgodzić się również należy z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż wydanie pozwolenia na budowę nie oznacza, że inwestor posiada prawa rzeczowe do nieruchomości, bowiem do wydania pozwolenia wystarczy wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością. Tym samym uznać należało, że powyższe dokumenty potwierdzają jedynie interes faktyczny istniejący po stronie skarżącej Spółki. Źródłem interesu prawnego w postępowaniu uwłaszczeniowym nie są także nakłady inwestycyjne poczynione na gruncie.

Minister Infrastruktury prawidłowo więc uznał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. nie mogło być wszczęte na wniosek Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w T., co obligowało go do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia tego postępowania, stosownie do treści art. 61a § 1 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.