Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 443/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Bogusław Cieśla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 871/18 w sprawie ze skargi Gminy Ł. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 września 2018 r., sygn. II SA/Kr 871/18 oddalił skargę Gminy Ł. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że 20 grudnia 2016 r., pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. przeprowadzili z urzędu kontrolę na terenie działki nr [...]. W jej toku ustalono, że w latach 50 - tych ubiegłego wieku nieznany inwestor bez prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wybudował parterowy budynek mieszkalny o konstrukcji drewnianej z bali. Obiekt posadowiony na fundamencie kamiennym, posiada dach dwuspadowy kryty prowizorycznie folią, wyposażony jest w instalację elektryczną. W środku znajduje się piec węglowy z rurą wyprowadzoną ponad dach ok. 60 cm, brak jest wentylacji, istnieje ryzyko zaprószenia ognia, brak jest niepalnego podłoża przy drzwiach pieca.

Budynek znajduje się w zwartej zabudowie tzw. "[...]" w zbliżeniu do sąsiedniej zabudowy (budynki oznaczone Nr [...] na sporządzonym przez Gminę planie zagospodarowania). Z wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. wynikało, że budynek zlokalizowany jest na terenach zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkalnictwa jednorodzinnego - symbol 10.MRj.28.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r., Nr 38 póz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2016r., poz. 290 ze zm.), nakazał Gminie Ł. rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Organ I instancji podkreślił, że warunek z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego został spełniony. Obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi, mienia oraz stwarza niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Budynek został zlokalizowany bezpośrednio przy sąsiednich budynkach drewnianych w osadzie romskiej. Nie spełnia podstawowych wymagań dotyczących m. in. nośności i stateczności konstrukcji, zdrowia i bezpieczeństwa pożarowego. Znajduje się w katastrofalnym stanie technicznym: m. in. brak ścian szczytowych, częściowo zbutwiałe bale drewniane, ściany odchylone od pionu, dach kryty prowizorycznie folią, brak wentylacji, podłoga z materiałów palnych w otoczeniu kuchni węglowej.

PINB wskazał, że budynek swoją lokalizacją narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) dot. bezpieczeństwa pożarowego, w tym w zakresie odległości budynków (symbol ZŁ - § 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) od zabudowy sąsiedniej działki.

Na sąsiedniej działce w odległości 4,5m znajduje się budynek użytkowany na cele mieszkalne, w całości drewniany (rozprzestrzeniający ogień). Budynek będący przedmiotem postępowania również w całości ma drewnianą konstrukcję (palną).

Zgodnie z § 271 ust. 1 odległość budynków (ZŁ) od innych budynków (ZŁ) winna wynosić 8m - natomiast, jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość tą należy zwiększyć o 50% a jeżeli dot. to obu ścian zewnętrznych lub przekrycie dachu obu budynków, o 100% - czyli odległość ta winna wynosić 16m.

W związku z powyższym oraz katastrofalnym stanem technicznym budynku nakazanie wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, wiązałoby się z rozbiórką budynku i budową na nowo.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że nakaz rozbiórki został skierowany do władającego nieruchomością tj. Gminy Ł., w skład, której wchodzi działka zabudowana przedmiotowym budynkiem, a więc podmiotu posiadającego możliwość wykonania orzeczonego nakazu.

Inwestor jest bowiem nieznany, a stan prawny działki jest nieuregulowany - brak księgi wieczystej. Z informacji zawartej w ewidencji gruntów wynika, iż działka znajduje się we władaniu Gminy Ł. na zasadach samoistnego posiadania. Nadto Gmina Ł., jest inwestorem 4 budynków mieszkalnych wybudowanych na działce nr [...] oraz na działce nr [...] (która ma taki sam stan prawny jak działka nr [...]) i działce nr [...].

Odwołanie od decyzji PINB wniosła Gmina Ł.. W jej ocenie organ błędnie przyjął, że skoro w ewidencji Gmina Ł. wpisana jest jako władająca, to jest posiadaczem nieruchomości. Zdaniem Gminy posiadaczem przedmiotowej nieruchomości są osoby w niej zamieszkujące.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie po rozpoznaniu odwołania stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał, że Gmina Ł. jako władająca na zasadach posiadania samoistnego działką nr [...], powinna być adresatem decyzji.

Gminie Ł. jako posiadaczowi samoistnemu działki nr [...] służy prawo dysponowania nieruchomością wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami, w rozumieniu Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 46 Kodeksu cywilnego, prawo własności budynku przynależy właścicielowi nieruchomości gruntowej, na której się on znajduje.

Osoby zamieszkające w obiekcie będącym przedmiotem postępowania zajmują jedynie lokal w nieruchomości gminnej. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, do zadań gmin należy: zapewnianie lokali socjalnych, lokali zamiennych oraz zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach, a także wskazanie tymczasowego pomieszczenia albo noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, w przypadku wykonywania przez komornika obowiązku opróżnienia lokalu.

Przedmiotowy obiekt powstał około 1950 r., tym samym PINB prawidłowo prowadził postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Budynek zagraża bezpieczeństwu zamieszkujących go osób. Nie spełnia wymagań w zakresie wytrzymałości, nośności konstrukcji oraz przepisów przeciwpożarowych. Stan techniczny jest katastrofalny. Narusza przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego w zakresie odległości od innych budynków. Jako obiekt drewniany powinien być oddalony o 16 m od budynku drewnianego znajdującego się na sąsiedniej działce. W rzeczywistości oddalony jest o 4,5 m. Stwarza to poważne zagrożenie dla życia ludzi, o realności którego świadczy pożar, który wybuchł nieopodal w grudniu 2017 r. W pożarze śmieć poniosło trzyletnie dziecko.

Dalej wskazano, że Gmina Ł. na terenie zajmowanym przez "[...]" wybudowała 4 budynki mieszkalne uzyskując uprzednio decyzję o pozwoleniu na budowę. Uzyskanie takiej decyzji uzależnione było od posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym samym Gmina Ł. dysponuje prawem na potrzeby postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego.

Gmina Ł. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wskazała, że nie jest ani posiadaczem samoistnym ani zależnym nieruchomości. Przedmiotowa działka nie ma uregulowanego stanu prawnego ale jest zamieszkała, nie można domniemywać, że Gmina jest posiadaczem samoistnym. Posiadaczem samoistnym jest w tym wypadku J.W..

Organ nie przesłuchał ani wuja mieszkańca ani samego mieszkańca przedmiotowego obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazał, że organy prawidłowo przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Spełnione były przesłanki prawne do orzeczenia nakazu rozbiórki– zły stan techniczny zagrażający życiu i zdrowiu ludzi (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.).

Spór dotyczył wyłącznie kwestii - adresata obowiązku rozbiórki. Stosownie do art. 38 Prawa budowlanego z 1974 r. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki. Przepis ten wprost wskazuje podmioty zobowiązane do wykonania decyzji obejmującej rozbiórkę.

Kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 38 Prawa budowlanego z 1974 r. podmiotów, jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07).

Wskazanie w art. 52 ustawy Prawo budowlane (art. 38 Prawa budowlanego z 1974 r.) inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowalnego, jako adresatów decyzji umożliwia też organowi skierowanie do właściwego podmiotu decyzji, jeżeli nie można jednoznacznie ustalić, kto faktycznie i w jakim zakresie był inwestorem lub nie można ustalić jego miejsca pobytu, siedziby.

Okoliczność, że Gmina Ł. na terenie zajmowanym przez "[...]" wybudowała 4 budynki mieszkalne, uzyskując uprzednio decyzję o pozwoleniu na budowę, potwierdza prawo Gminy do dysponowania nieruchomościami na tym terenie na cele budowlane.

Organy administracyjne, wbrew twierdzeniom Gminy, podejmowały czynności zmierzające do ustalenia inwestora budynku na działce nr [...]. Z protokołu oględzin z dnia 20 grudnia 2016 r. wynika, że nie udało się ustalić nazwisk osób lub osoby będącej inwestorem.

Ustalono, że nieruchomość zamieszkana jest przez W.M., który nie posiada do niej żadnego tytułu. Natomiast sama działka, choć ma nieustalony stan prawny, znajduje się we władaniu samoistnym Gminy Ł..

Mając powyższe na względzie, Sąd przyjął za udowodnioną okoliczność braku możliwości ustalenia, kto wybudował obiekt (kto jest inwestorem) i za uzasadnione nałożenie na Gminę Ł. władającą nieruchomością, obowiązku rozbiórki.

Z art. 46, art. 47 i art. 48 K.c. wynika, że części składowe nieruchomości stanowią przedmiot prawa własności nieruchomości, na których są one posadowione. W art. 48 K.c. (jak również w art. 191 K.c.) ustawodawca wyraził regułę superficies solo cedit (wszystko, co znajduje się na powierzchni gruntu przypada nieruchomości gruntowej).

Dalej Sąd wskazał, organ podjął czynności celem ustalenia inwestora, lecz nie przyniosły one rezultatu. W przypadku członków społeczności romskiej trudno jest ustalić aktualne miejsce zamieszkania lub pobytu, a co dopiero ustalić, kto był inwestorem obiektu budowlanego wzniesionego w latach 50-tych XX wieku.

Nakaz rozbiórki nie mógł być skierowany do inwestora, a najważniejszym kryterium przy wyborze adresata decyzji rozbiórkowej jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji.

Gminie Ł., jako posiadaczowi samoistnemu działki nr [...] służy prawo do dysponowania nieruchomością wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami.

Gmina Ł. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2018 r., II SA/Kr 871/18, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji obu organów.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

a) art. 339 k.c. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że osoba faktycznie władająca nieruchomością nie jest posiadaczem samoistnym, podczas gdy jest to domniemanie ustawowe, przyjęcie, że posiadaczem samoistnym jest Gmina Ł. - która nieruchomością nie włada w żaden sposób,

b) art. 336 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, iż pomimo, iż Gmina Ł. nie włada nieruchomością została uznana za posiadacza faktycznego,

c) art. 52 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się w wyborze adresata decyzji - rzekomego posiadacza samoistnego, podczas gdy w katalogu adresatów nie istnienie posiadacz samoistny. Gmina nie była inwestorem, właścicielem, ani zarządcą obiektu,

d) art. 52 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się w pominięciu zarządcy obiektu, którym jest osoba zamieszkująca budynek.

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 28 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a., w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania, przyjęcie, że Gmina Ł. - która nie ma żadnego związku z przedmiotową nieruchomością, jest stroną postępowania o rozbiórkę, jest zobowiązana do jej dokonania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu W.M., który w niej zamieszkuje. W.M. jak i członkowie jego rodziny faktycznie używają nieruchomość, są jedynymi posiadaczami nieruchomości. Gmina nie rości żadnych praw do tej nieruchomości. Fakt, że Gmina Ł. na sąsiedniej nieruchomości wybudowała budynek nie może być podstawą do ustalenia, że jest posiadaczem sąsiednich nieruchomości. Powyższe ustalenia naruszają art. 336 k.c. i 339 k.c.

[...] istniała na terenach obecnej wsi M., zanim powstała Gmina Ł. w obecnym kształcie. Budynek był użytkowany od lat 50-siątych, kiedy nie było Gminy Ł. w dzisiejszym znaczeniu. Nieruchomości na których posadowiona jest [...], jest własnością osób ją zamieszkujących. Podmioty zewnętrzne w tym pracownicy Gminy nie mają wstępu na teren osady, o czym wiedzą organy prowadzące postępowanie. Faktycznym powodem uznania Gminy za adresata obowiązku rozbiórki nie były przesłanki prawne, a przeświadczenie o trudności przymuszenia faktycznego inwestora do wykonania rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, w skrócie "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów prawa nie są zasadne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, że bezzasadny był zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania i przyjęcie, że Gmina Ł. nie mając związku z przedmiotową nieruchomością, była stroną postępowania zobowiązaną do dokonania rozbiórki.

Zarzut ten łączył się bezpośrednio z najistotniejszym zarzutem skargi kasacyjnej - naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jednak także i ten zarzut był niezasadny.

Przesądzenie o prawidłowości adresata decyzji rozbiórkowej decydowało automatycznie o konieczności udziału tego podmiotu w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony oraz czynnościach procesowych z jej udziałem dokonywanych.

W sprawie niniejszej bezsporne było, że zaistniały przesłanki prawne do orzeczenia nakazu rozbiórki, stan techniczny budynku zagrażał życiu i zdrowiu ludzi (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.).

Zastosowanie miały tu przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), co wynikało z daty popełnienia samowoli budowlanej oraz treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.). Przepis ten stanowi, że art. 48 ustawy

(obecnej) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.

Jednocześnie przepis art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. przewidywał, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (...). Brzmienie tego przepisu odpowiada obecnie obowiązującemu art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji dotyczącej m.in. rozbiórki.

W orzecznictwie wskazuje się, że w pierwszej kolejności zobowiązanym do dokonania rozbiórki jest inwestor. Kluczowa rola inwestora w procesie budowlanym, skutkuje przyjęciem odpowiedzialności za legalność jego przebiegu i sprawia, że to właśnie inwestor powinien być adresatem decyzji. Jeżeli inwestor jest sprawcą samowoli budowlanej, to ten podmiot powinien również usunąć skutki owej samowoli.

Dopiero w sytuacji, w której na inwestora nie można nałożyć obowiązku rozbiórki, decyzję należy skierować do właściciela (NSA w wyroku z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2622/15).

W licznych orzeczeniach sądowych (np. w wyrokach: NSA z 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 867/14, LEX nr 2094464; NSA z 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 704/15, LEX nr 2232624; NSA z 16 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2497/14, LEX nr 2083531) wskazuje się, że nie można nałożyć obowiązku rozbiórki obiektu stanowiącego samowolę budowlaną na inwestora w sytuacji, gdy utracił on tytuł prawny do obiektu. Wówczas nakaz ten nakłada się na właściciela nieruchomości.

W orzecznictwie wyrażono też pogląd, o dopuszczalności nałożenia w pewnych okolicznościach nakazu rozbiórki na inwestora, który nie posiada tytułu prawnego do terenu nieruchomości. Jest to możliwe, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości, a nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby nieuzasadnionym narażeniem go na koszty, dolegliwą procedurę i stanowiłoby nieuzasadnione zwolnienie od takiego obowiązku inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 706/15, LEX nr 2248236; wyrok NSA z 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 705/15, LEX nr 2290203; wyrok NSA z 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2116/15, LEX nr 2315999).

Jednak ten wyjątek w sprawie niniejszej nie zachodzi. W stanie faktycznym sprawy inwestor nie miał tytułu prawnego do terenu inwestycji, a oprócz tego z przyczyn obiektywnych nie można go obecnie ustalić.

Jednocześnie prawo własności nieruchomości objętej nakazem rozbiórki nie jest potwierdzone ani poprzez wpis w księdze wieczystej, ani też nie jest ujawnione w ewidencji nieruchomości.

Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że organy podejmowały czynności zmierzające do ustalenia inwestora budynku na działce nr [...]. Dokonane czynności procesowe nie pozwoliły jednak na ustalenie kto wybudował budynek, a dodatkowym elementem utrudniającym ustalenia, była okoliczność jego powstania w ramach "[...]".

W tej sytuacji możliwym i zgodnym z regułami wykładni prawa, było nałożenie obowiązku rozbiórki na Gminę Ł. jako samoistnego posiadacza nieruchomości. Z ewidencji gruntów wynikało bowiem, że posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości gruntowej jest Gmina Ł..

Prawidłowo wywiedziono w zaskarżanym wyroku, iż na samoistność posiadania przez Gminę tej części terenu "osady romskiej" wskazuje także fakt, że Gmina wybudowała na części działki nr [...], budynki mieszkalne uzyskując uprzednio decyzję o pozwoleniu na budowę. Uzyskanie decyzji uzależnione było od posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W komentarzu do Prawa budowlanego (A. Gliniecki, A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016) wyrażono pogląd, że nakazanie wykonania rozbiórki w stosunku do podmiotu, który nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby taką decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.

Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

Zarzut skargi kasacyjnej, wskazujący że istnieje osoba władająca budynkiem jak samoistny posiadacz, mająca w nim centrum życiowe - co miało uzasadniać naruszenie art. 339 k.c. - nie wynikał z materiału dowodowego, a jak ustalono objęty rozbiórką budynek jest w katastrofalnym stanie technicznym.

Poza tym oddanie nieruchomości w posiadanie innej osobie (abstrahując od realiów i formy takiego oddania) nie powoduje, że posiadacz samoistny traci przez to posiadanie - art. 337 k.c.

Wydanie nakazu rozbiórki w stosunku do samoistnego posiadacza nieruchomości, którym w tej sprawie jest Gmina będąca podmiotem prawa o szczególnym charakterze - nie było bezpodstawnym jej obciążeniem, ani nie stanowiło nieuzasadnionego zwolnienia inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej.

Z tych przyczyn nie mogło dość do naruszenia art. 336 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie, przejawiające się w przyjęciu, że mimo iż Gmina Ł. nie włada nieruchomością, została uznana za posiadacza samoistnego.

Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane była prawidłowa, gdyż w jej wyniku nie zaistnieje niewykonalność wydanego nakazu rozbiórki.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji i oddalił skargę kasacyjną.