Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 432/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 roku sprawy ze skargi B. J.-P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego członka zarządu spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności B. J.-P., jako byłego członka zarządu A spółka z o. o. w likwidacji wraz z tą spółką za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec i sierpień 2014 r. w łącznej kwocie 42.198,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 17.303 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 2.679,85 zł.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przypomniał, że spółka jako płatnik zobowiązana była do obliczenia i wpłacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Spółka złożyła deklarację i korekty deklaracji, w których wykazano pobrane zaliczki do przekazania do urzędu skarbowego za poszczególne miesiące 2014 roku.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. ostateczną decyzją z [...] r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej spółki i określił wysokość należności z tytułu pobranych, a niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2014 r.. Organ zaznaczył, że zadeklarowane kwoty należnych zaliczek zostały częściowo uregulowane przez spółkę. Na dzień wydania ww. decyzji z [...] r. kwota zaległości podatkowych z tytułu pobranych, a niewpłaconych w terminie płatności zaliczek wynosiła odpowiednio za: lipiec 2014 r. - 2.852,40 zł, sierpień 2014 r. - 39.346,00 zł, wrzesień 2014 r. - 21.341,00 zł, październik 2014 r. - 40.398,00 zł, listopad 2014 r. - 47.662,00 zł i grudzień 2014 r. - 32.266,00 zł. Tym samym podatek niezapłacony w terminie płatności przekształcił się w zaległość podatkową. Dalej organ wskazał, że A spółka z o. o. została zawiązana 7 sierpnia 1991 r.. Pierwszym członkiem zarządu został M. M.. zgromadzenie wspólników uchwałą z 23 grudnia 2002 r. odwołało z pełnionej funkcji M. M. i na stanowisko prezesa zarządu spółki powołało B. J.-P., która złożyła rezygnację z pełnionej funkcji z terminem od dnia 15 października 2014 r.. Następnie nadzwyczajne zgromadzenie wspólników uchwałą z 13 listopada .2014 r. powołało na stanowisko prezesa zarządu J. S., który został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego Rejestr Przedsiębiorców na podstawie postanowienia sądu z 19 lutego 2016 r.. Ponadto 17 lutego 2015 r. zarząd spółki ustanowił prokurentem samoistnym M. M.. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W.-F. Wydział VI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 7 grudnia 2017 r. został powołany dla spółki kurator w osobie Ł. B.. Następnie ww. Sąd Rejonowy dla W. – F. postanowieniem z 10 maja 2018 r. rozwiązał spółkę i otworzył jej likwidację. W dniu 28 września 2018 r. Sąd Rejonowy w Ł. X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustanowił dla spółki, nieposiadającej organu uprawnionego do jej reprezentowania, kuratora w osobie A. C.. M. M. wpisem z 19 lutego 2016 r. został wykreślony jako prokurent spółki.

Zatem w okresie od 23 grudnia 2002 r. do 14 października 2014 r. członkiem zarządu spółki była B. J.-P., tym samym terminy płatności zobowiązań spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec i sierpień 2014 r. upływały w czasie, kiedy członkiem zarządu spółki była B. J.-P.. Oznacza to, iż w sprawie spełniona została przesłanka odpowiedzialności za zobowiązania, wskazana w treści art. 116 § 2 o.p..

Odnosząc się egzekucji z majątku A spółki z o. o. w likwidacji organ wskazał, iż okazała się ona bezskuteczna. Wyjaśniono, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego na powstałe zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych wystawił 9 kwietnia 2015 r. 2 tytuły wykonawcze: nr [...] obejmujący zaległości za okres od czerwca do września 2014 r. i nr [...], obejmujący zaległości za okres od października do grudnia 2014 r.. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, prowadząc egzekucję dokonał m.in. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Bank poinformował, że na rachunkach należących do dłużnika brak jest wystarczających środków do przekazania zajętej kwoty. Poszukując majątku spółki organ egzekucyjny wystąpił do Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych i Informacji Resortu, Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych w Warszawie z zapytaniem czy spółka jest właścicielem nieruchomości - uzyskano odpowiedź negatywną. Z informacji pozyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) wynika, że spółka posiadała 5 zarejestrowanych na dzień 30 maja 2016 r. pojazdów mechanicznych - samochodów osobowych jednak nie ustalono miejsca ich postoju. Poza tym ustalono, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. wykreślił spółkę z rejestru podatników VAT z dniem 5 kwietnia 2016 r.. Mając na uwadze, że prowadzone czynności egzekucyjne nie doprowadziły do wyegzekwowania należności podatkowych spółki, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. postanowieniem z [...] r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ dodał, że prowadzono również postępowanie egzekucyjne, wobec A spółki o. o. na tytuły wykonawcze obejmujące inne zobowiązania niż objęte zaskarżoną decyzją: zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od września do grudnia 2014 r., zaległości w podatku VAT za okres od grudnia 2014 r. do czerwca 2015 r.. W dniu 12 lutego 2018 r. (a więc po wydaniu już postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego) w siedzibie [...] Urzędu Skarbowego w Ł. stawił się były prezes spółki J. S. (wykreślony z rejestru 19 lutego 2016 r.) i poinformował, iż w związku z prowadzoną egzekucją przyprowadził jeden z zajętych samochodów osobowych, tj. [...], nr rej. [...], rok prod. 2006. Oświadczył, iż "odnalazł pojazd przypadkowo i pozostawia go pod siedzibą urzędu skarbowego". Jednocześnie pozostawił dowód osobisty oraz kluczyki do pojazdu i odmówił przyjęcia protokołu zajęcia ruchomości. W związku z powyższym wierzyciel, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł., 12 lutego 2018 r. wystawił tytuł wykonawczy, obejmujący zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec i sierpień 2014 r. i przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Sprzedaży zajętego samochodu dokonano w drodze licytacji 24 kwietnia 2018 r., a z uzyskanych ze sprzedaży środków w kwocie 3.000 zł pokryto powstałe koszty postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec A spółki z o. o., bowiem nie prowadziła ona działalności gospodarczej, adres siedziby spółki został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego, brak było kontaktu ze spółką i osobami nią zarządzającymi, a prowadzona wobec spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Poza tym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie wezwał byłego prokurenta i wspólnika M. M. do wskazania istniejącego majątku spółki. W odpowiedzi M. M. poinformował, iż nie jest prokurentem i wspólnikiem spółki od sierpnia 2015 r. i nie posiada żadnych informacji o aktualnym majątku spółki, oprócz porzuconego pojazdu marki [...] nr rej. [...], który znajduje się w W. przy ul. B. W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w dniu 28 sierpnia 2019 r. wystawił tytuł wykonawczy i przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Szacunkowa wartość pojazdu, tj. [...] rocznik 2008 to średnio ok. 9.000-10.000 zł w zależności od stanu technicznego auta, jego przebiegu. Zatem zaległości podatkowe spółki nie zostaną zaspokojone w znacznej części. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-M. postanowieniem z [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne zobowiązań należnych od A spółko z o.o., prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 28 sierpnia 2019 r. na łączną kwotę należności głównej 42.198,40 zł.

Niezależnie od poczynionych wyżej ustaleń Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. uzyskał informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że spółka posiada wymagalne (na 9 maja 2019 r.), objęte postępowaniem egzekucyjnym zaległości z tytułu składek na : Fundusz Ubezpieczenia Społecznego za miesiące: kwiecień, lipiec, sierpień, od października do grudnia 2014 r., od stycznia do marca, od maja do sierpnia 2015 r. - należność główna w łącznej kwocie 84.065,78 zł; Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za miesiące: styczeń, luty, od maja do sierpnia, grudzień 2015 r. - należność główna w łącznej kwocie 55.266,50 zł,

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące: kwiecień, lipiec, sierpień, od października do grudnia 2014 r., od stycznia do marca, od maja do sierpnia 2015 r. - należność główna w łącznej kwocie 8.017,04 zł.

Ponadto Sąd Rejonowy dla W.-F. VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego 10 maja 2018 r. postanowił o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji. Wobec tego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, uwzględniając całość zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, stwierdził, że spółka nie posiada majątku, a prowadzona egzekucja okazała się bezskuteczna. Spełniona zatem została przesłanka wynikająca z art. 116 § 1 o.p..

Dalej organ odwoławczy wskazał, że strona nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości i nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy. Organ dodał, że podstawy prawne do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki A w likwidacji powstały w czasie sprawowania funkcji członka zarządu w przez B. J.-P..

Z pism Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. w Ł. XIV Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z 15 września 2015 r. oraz 14 czerwca 2019 r. wynika, iż nie wpłynął wniosek i nie toczyło się postępowanie o ogłoszenie upadłości spółki . Również Sąd Rejonowy dla W.-F. we W. VIII Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych pismem z 22 marca 2019 r. poinformował, iż nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości ani wniosek o otwarcie postępowania układowego wobec spółki.

Ze złożonych przez spółkę sprawozdań finansowych, wynika, że wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekroczyła wartość majątku spółki na koniec 2014 roku, co stanowiło podstawę do stwierdzenia, iż zaistniała podstawa do złożenia wniosku o upadłość z uwagi na wystąpienie przesłanki bilansowej. Przyjmując, że członek zarządu spółki kapitałowej wiedzę o jej sytuacji finansowej czerpie ze sprawozdania finansowego, uznać należy, że przesłanka bilansowa upadłości ujawniona została dopiero po sporządzeniu i zatwierdzeniu przez zarząd sprawozdania finansowego za 2014 r., czyli w roku 2015. Z uwagi na fakt, iż B. J.-P. pełniła funkcję członka zarządu do 14.października 2014 r. wniosku o upadłość z uwagi na spełnienie tej przesłanki złożyć nie mogła. Analiza materiału dowodowego wykazała jednak, iż w badanej sprawie ziściła się przesłanka oznaczająca niewypłacalność spółki z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że spółka zaprzestała regulowania należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych już za kwiecień 2014 r. Jednocześnie sytuacja finansowa spółki pogarszała się, a zaległości narastały już od początku 2014 r. (nie regulowano lub regulowano nieterminowo należności wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Już od stycznia 2014r. spółka nieterminowo regulowała swoje zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, a z danych zawartych w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. wynika, iż spółka wykazała niezapłacone składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za 2013 r. w łącznej kwocie 42.897,76 zł. Poza tym do akt sprawy włączono "Opinię w sprawie sygn. akt [...] na zlecenie Prokuratury Rejonowej Ł.-P.", wykonaną przez Zespół Instytutu Ekspertyz Gospodarczych, z listopada 2018 r.. Owa ekspertyza została wydana w celu stwierdzenia: w jakiej dacie, ewentualnie w jakim przedziale dat A Spółka z o. o. utraciła zdolność wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, w jakiej dacie nastąpiło opóźnienie spółki A spółka z o. o. w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekraczające 3 miesiące, w jakiej dacie spółka A spółka z o. o. obowiązana była zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, kto powinien zgłosić przedmiotowy wniosek o ogłoszenie upadłości zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe w razie zaistnienia przesłanek, czy spółka posiadała wystarczający majątek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (pokrycia kosztów postępowania) w przypadku zaistnienia podstaw do jego złożenia? W treści sporządzonej opinii stwierdzono, że: "(...) bazując na saldzie zobowiązań przeterminowanych uważam, że firma zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań już 19 lutego 2014 roku (...). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, biorąc pod uwagę powyższe analizy zarząd spółki A powinien zgłosić do sądu wniosek o upadłość w dniu 5 marca 2014 roku czyli dwa tygodnie po tym, gdy firma utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna (...). Biorąc pod uwagę, że spółka A utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe w dniu 19 lutego 2014 roku wniosek o ogłoszenie upadłości powinna złożyć ówczesna prezes zarządu spółki – B. J.-P. ".

Organ podkreślił, że opinia została wydana na podstawie szczegółowych danych finansowych spółki, w których posiadaniu nie były organy podatkowe i dowiodła, że spółka utraciła płynność finansową i miała trudności z regulowaniem zobowiązań od początku 2014 r. Opinia została wydana na postawie przepisów ustawy Prawo upadłościowe.

Tym samym w ocenie organu w spółce wystąpiły przesłanki uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości w pierwszym półroczu 2014 r., tj. w czasie kiedy członkiem zarządu była B. J.-P.. W opinii organu opisane powyżej, niekorzystne położenie spółki i brak podjęcia działań zmierzających w kierunku ogłoszenia upadłości spółki, świadczy o niezachowaniu przez B. J.-P. należytej staranności, której miernik, niewątpliwie w przypadku członków zarządu spółki, jest podwyższony z uwagi na wymagany od nich profesjonalizm w prowadzeniu działalności. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, iż mimo zaistnienia do tego podstaw członek zarządu spółki B. J.-P. nie wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).

Organ zaznaczył dodatkowo, że Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł., IV Wydział Karny wyrokiem z 20 września 2018 r. sygn. akt [...] uznał, oskarżoną B. J.-P. za winną, tego, że pełniąc funkcję prezesa zarządu spółki z o. o. A (...), w wykonaniu tego samego zamiaru, w krótkich odstępach czasu nie wpłaciła w terminie na konto [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w okresie od 20.06.2014 r. do 22.09.2014 r. za m-c V, VI, VII oraz VIII 2014r., pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie małej wartości łącznie 145.906,00 zł, (...) i za to (...) wymierzył oskarżonej karę grzywny.

Dalej organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie została także spełniona przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności podatkowej określona w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. bowiem B. J.-P., nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. B. J.-P. poinformowała, iż na dzień 14.października 2014r. spółka posiadała wymienione w decyzji samochody osobowe, dysponowała również wysokiej jakości wyposażeniem biurowym, sprzętem komputerowym. B. J.-P. wskazując ruchomości spółki nie wskazała miejsca ich postoju. Jednocześnie z tych wskazanych 9 sztuk samochodów osobowych, w kilku przypadkach spółka nie była ich właścicielem (auta w leasingu). Jeden z pojazdów został sprzedany w drodze licytacji za kwotę 3.000 zł. Natomiast informacja o wyposażeniu i sprzęcie biurowym (z podaniem szacunkowej jego wartości z 2014 r., bez jasnego określenia, gdzie one się znajdują), w ocenie organu nie daje podstaw do wszczęcia i prowadzenia z tego majątku egzekucji. Zatem wobec braku wskazania mienia spółki, trudno mówić o spełnieniu przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności podatkowej, określonej w art. 116 § 1 pkt 2 o.p..

W skardze B. J.-P. zarzuciła naruszenie:

- art. 229 w zw. z art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § i art. 190 § 2 i art. 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa polegające na: braku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w zakresie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw i rachunkowości celem jednoznacznego ustalenia tego, czy w stosunku do A sp. z o.o. zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, a jeśli tak na jaki moment, w szczególności, czy nastąpiło to przed złożeniem rezygnacji z funkcji członka zarządu przez skarżącą z dnia 14 października 2014 r., a także stanu i wartości majątku A sp. z o.o. na dzień zaistnienia przesłanek upadłościowych (czy dłużnik posiadał majątek o wartości pozwalającej na pokrycie jego zobowiązań w przyszłości), co było nieodzowne i konieczne dla należytego rozpoznania sprawy podatkowej, w szczególności jeśli uwzględnić, iż do akt sprawy zostały załączone opinie dwóch biegłych sądowych, którzy wskazali dwie rozbieżne daty zaistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości A sp. z o.o., w tym jedną, która przypadała na okres pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącą, oraz drugą, która przypadała po złożeniu rezygnacji przez skarżącą; braku nadania odpowiedniej wagi i pominięcia przy rozstrzyganiu sprawy przez organ odwoławczy wniosków wynikających opinii wydanej przez biegłego sądowego R. W. (złożonej do akt sprawy przed zamknięciem przewodu sądowego) sporządzonej na potrzeby sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym dla W.-F., z której wynikało, że zarząd spółki A sp. z o.o. Zobowiązany był zgłosić w sadzie wniosek o ogłoszenie upadłości po 1 marca 2015 r., tj. w terminie do dnia 14 kwietnia 2015 r., tj. nie w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącą; pominięcia przez organ odwoławczy, że ze sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe za okres od początku roku 2014 do końca II kwartału 2014 r. sporządzonego dla A sp. z o.o. przez pracownika biura księgowego C, a także sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe za okres od początku roku 2014 do końca III kwartału 2014 r. sporządzonego dla A sp. z o.o. przez pracownika biura księgowego C nie wynikało by spółka A znajdowała się w sytuacji uzasadniającej złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości;

- art. 116 § 1 pkt 1 o.p., polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów wobec przyjęcia przez organ odwoławczy, że skarżąca ponosiła winę za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości A sp. z o.o., w sytuacji gdy w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu brak było przesłanek do zgłoszenia upadłości tej spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w przedmiotowej sprawie stanowi art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649 ze zm.).

Zgodnie z regułą wynikającą z § 1 tego przepisu, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W § 2 cytowanego przepisu ustawodawca uregulował zakres odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, którzy ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe m.in. spółki z o.o. z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Niniejsza regulacja ma również zastosowanie do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 o.p.). Powyższy przepis określa przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu, które można podzielić na przesłanki pozytywne i negatywne.

Pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe), to nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki, wykazanie, że zaległości dotyczą zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez poszczególne osoby obowiązków członka zarządu. Negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności), Ordynacja podatkowa definiuje jako wykazanie, że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęły postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy, wskazanie przez członków zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Przedmiotem postępowania jest przeniesienie na B. J.-P., jako byłego członka zarządu A spółki z o. o. w likwidacji wraz z tą. spółką, odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec i sierpień 2014 r. w łącznej kwocie 42.198,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 17.303 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 2.679,85 zł.

Sąd podziela stanowisko organu, iż w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie warunki zawarte w przepisie art. 116 o.p. uprawniające organ podatkowy do przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności za zaległości podatkowe A spółki z o.o. w likwidacji w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec i sierpień 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania .egzekucyjnego.

W treści skargi jej autor zarzucił brak podstaw faktycznych i prawnych do wydania zaskarżonego orzeczenia lecz w ocenie sądu zarzuty te są bezpodstawne.

Przepisy art. 122 i art. 187 § 1 o.p. nakazują organom podatkowym tak prowadzić postępowanie, aby wyjaśnione zostały wszelkie istotne okoliczności sprawy. Zasadę oceny dowodów formułuje przepis art. 191 o.p., zgodnie z którym, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zakres okoliczności faktycznych, które maja być w toku postepowania poczynione wyznacza przepis prawa materialnego, który ma mieć zastosowanie. W niniejszej sprawie jest to przepis art. 116 o.p., który reguluje kwestią przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na członka zarządu tej spółki. W ramach wyznaczonych przepisem art. 116 § 1 i 2 o.p. wyjaśnienia wymagało, czy skarżąca był członkiem zarządu A spółki z o..o. w likwidacji w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe tej spółki oraz czy do owych zaległości zachodzi bezskuteczność egzekucji. W związku z tym, że w toku postępowania skarżąca podnosiła zarzuty związane z brakiem winy w niezgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego albo układowego, organy winne były rozważyć związane z tym okoliczności.

W ocenie sądu stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo, zebrane zostały dowody mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zarówno w kwestii funkcji sprawowanej przez skarżącą w okresie, gdy powstały zaległości podatkowe, bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do majątku spółki, jej niewypłacalności oraz braku okoliczności egzoneracyjnych. Ocena dowodów została przeprowadzona we wzajemnym związku pomiędzy nimi, w sposób zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest pełne, nie pomija żadnej istotnej okoliczności, ani wątpliwości podnoszonych przez skarżącą w toku postepowania. Reasumując sąd uznaje, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo.

I tak organy ustaliły, co jest poza sporem że w okresie od 23 grudnia 2002 r. do 14 października 2014 r. członkiem zarządu spółki była B. J.-P., tym samym terminy płatności zobowiązań spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec i sierpień 2014 r. upływały w czasie, kiedy członkiem zarządu spółki była skarżąca. Oznacza to, iż w sprawie spełniona została przesłanka odpowiedzialności za zobowiązania, wskazana w treści art. 116 § 2 o.p.. Organy wykazały także, ze egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Wydanie postanowień o umorzeniu egzekucji wobec A z o.o nastąpiło po przeprowadzeniu rozległych postepowań egzekucyjnych, podczas których nie ujawniono majątku spółki, który przewyższałby wydatki egzekucyjne, a podstawę umorzenia postepowań egzekucyjnych stanowił przepis art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postepowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, ze w postepowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Okolicznością bezsporną jest, że wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego, ani też układowego A spółkę z o.o. nigdy nie został zgłoszony.

Analiza tego, czy członek zarządu obowiązany jest do podjęcia takich działań winna być przeprowadzona na gruncie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku – Prawo upadłościowe i naprawcze Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.). Zgodnie z art. 10 tej ustawy upadłość ogłasza się, w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeśli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a dłużnika będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość majątku, nawet wówczas, kiedy na bieżąco reguluje swoje zobowiązania (art. 11 ust. 1 i 2 ustawy).

W ocenie sądu, organ odwoławczy dokonał wyczerpującej i prawidłowej oceny zaprzestania regulowania przez spółkę wymagalnych zobowiązań podatkowych, których przeniesienie odpowiedzialności jest przedmiotem niniejszego postepowania. Jak słusznie wskazano, ze złożonych przez spółkę sprawozdań finansowych, wynika, że wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania przekroczyła wartość majątku spółki na koniec 2014 roku, co stanowiło podstawę do stwierdzenia, iż zaistniała podstawa do złożenia wniosku o upadłość z uwagi na wystąpienie przesłanki bilansowej. Z uwagi na fakt, iż B. J.-P. pełniła funkcję członka zarządu do 14.października 2014 r. wniosku o upadłość z uwagi na spełnienie tej przesłanki złożyć nie mogła. Jednak jak słusznie wskazał organ badanej sprawie ziściła się przesłanka oznaczająca niewypłacalność spółki z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Spółka zaprzestała bowiem regulowania należności wobec ZUS już za kwiecień 2014 r. Jednocześnie sytuacja finansowa spółki pogarszała się, a zaległości narastały od początku 2014 r. (nie regulowano lub regulowano nieterminowo należności wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. oraz ZUS.. Od stycznia 2014 r. spółka nieterminowo regulowała swoje zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, a z danych zawartych w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. wynika, iż spółka wykazała niezapłacone składki do ZUS za 2013 r. w łącznej kwocie 42.897,76 zł.

Poza tym z załączonej opinii w sprawie sygn. akt [...] wykonanej na zlecenie Prokuratury Rejonowej Ł.-P. z listopada 2018 r.. wynika, że spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań już 19 lutego 2014 roku i wobec tego zarząd spółki A powinien zgłosić do sądu wniosek o upadłość w dniu 5 marca 2014 roku czyli dwa tygodnie po tym, gdy firma utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna. Dodano, że biorąc pod uwagę, że spółka A utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe w dniu 19 lutego 2014 roku wniosek o ogłoszenie upadłości powinna złożyć ówczesna prezes zarządu spółki – B. J.-P. (strona 24 opinii). Jak wynika z treści opinii została ona wydana na podstawie szczegółowych danych finansowych spółki i dowiodła, że spółka utraciła płynność finansową i miała trudności z regulowaniem zobowiązań od początku 2014 r.. Tym samym w ocenie sądu zasadnie organ przyjął, że w spółce wystąpiły przesłanki uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości w pierwszym półroczu 2014 r., tj. w czasie kiedy członkiem zarządu była B. J.-P., a nie wystąpiono z takim wnioskiem.

Zarówno opinia w sprawie sygn. [...], jak i druga znajdująca się w aktach również opinia z lutego 2020 r., sporządzona przez Zespół Instytutu Ekspertyz Gospodarczych celem ustalenia aktualności opinii wcześniejszej z listopada 2018 r. jednoznacznie wskazuje, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez B. J.-P. sytuacja finansowa spółki pogarszała się i wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości A spółka z o. o. w likwidacji.

Wydając zaskarżoną decyzję, wbrew stwierdzeniom strony organ odniósł się również do trzeciej opinii z marca 2020 r., wydanej przez biegłego sądowego R. W., na potrzeby sprawy [...] toczącej się przed Sądem Rejonowym dla W.-F. we W. IV Wydział Gospodarczy na okoliczność ustalenia daty w jakiej zaistniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości A Spółka z o. o. w likwidacji w rozumieniu obowiązującego w danym czasie prawa upadłościowego, a także ustalenia czy doszłoby do zaspokojenia roszczeń w toku postępowania upadłościowego i w jakiej części te roszczenia byłyby zaspokojone, gdyby wniosek o upadłość zgłoszono we właściwym terminie przy uwzględnieniu reguł zaspakajania określonych przez prawo upadłościowe. Organ odniósł się do wskazanej przez skarżącą przesłanki bilansowej (o której mowa w opinii), która zaistniała w spółce, kiedy to B. J.-P. nie pełniła już funkcji członka zarządu. Jak bowiem słusznie zauważył organ w opinii z marca 2020 r. wskazano, że na dzień 14 listopada 2014 r. A Spółka z o. o. w likwidacji posiadała zaległości płatnicze względem kontrahentów spółki w wysokości 807.350,68 zł, w tym: z okresem zalegania ponad 31 dni w wysokości 648.036,72 zł (z okresu pełnienia funkcji członka zarządu przez Panią B. J.-P., str. 7 opinii).

Odnosząc się natomiast do kwestii wskazanej przez skarżącą w zakresie dobrej kondycji finansowej spółki w czasie pełnienia przez nią funkcji w zarządzie spółki wskazać należy, iż z analizy i oceny wszystkich dowodów świadczących o faktycznej sytuacji spółki wynika, że A spółka z o. o. w likwidacji już w pierwszym półroczu 2014 r. zaprzestała wykonywać swoje zobowiązania pieniężne.

Powyższe twierdzenie potwierdza wyrok sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., IV Wydział Karny z 20 września 2018 r. sygn. akt [...], w świetle którego oskarżoną B. J.-P. uznano za winną, tego, że pełniąc funkcję prezesa zarządu spółki z o. o. A, w wykonaniu tego samego zamiaru, w krótkich odstępach czasu nie wpłaciła w terminie na konto [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w okresie od 20 czerwca 2014 r. do 22 września 2014 r. za m-c V, VI, VII oraz VIII 2014r., pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie małej wartości łącznie 145.906,00 zł, za co wymierzono oskarżonej karę grzywny, który w zgodzie z art.11 P.p.s.a wiąże sąd administracyjny. Zgodnie z treścią tego przepisu, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Skoro skarżąca uznana została za winną tego, że pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Spółki pobrała i nie wpłaciła zaliczek na podatek dochodowy, to znaczy że swoją świadomością obejmowała ten fakt – utraty zdolności Spółki do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, czyli niewypłacalności w rozumieniu art.11 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe.

Jak wynika z treści art. 116 § 1 pkt 2 o.p. członek zarządu może zwolnić się odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Należy mieć na uwadze, że w przepisie tym mowa jest o wszystkich rodzajach winy (w tym nieumyślnej, przyjmującej postać zarówno niedbalstwa jak i lekkomyślności). Oznacza to, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło nie tylko bez jego winy umyślnej, ale także nieumyślnej. Jak już wyżej wskazano, każdy obejmując funkcję członka zarządu spółki winien poznać jej sytuację finansową oraz dokonywać bieżącej jej oceny, także z punktu widzenia ewentualnego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i jeśli obiektywne okoliczności tego nie uniemożliwiają, nie może skutecznie bronić się nieznajomością sytuacji finansowej i materialnej spółki. W świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego trudno jest przyjąć, żeby skarżąca członek zarządu spółki nie zdawała sobie sprawy z zarówno z istnienia przesłanki bilansowej, jak i przesłanki płynnościowej, które obligowały zarząd spółki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. drugą przesłanką ezgoneracyjna jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. Należy mieć przy tym na uwadze, ze owo mienie musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji rokującej wyegzekwowanie znacznych kwot, w doniesieniu do wysokości zaległości podatkowych oraz przedstawiać realna wartość finansowa, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów podatkowych spółki, przy czym niemożliwym jest, aby mienia tego poszukiwał organ podatkowy. W niniejszej sprawie B. J.-P., nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. B. J.-P. poinformowała, iż na dzień 14.października 2014r. spółka posiadała samochody osobowe, dysponowała również wyposażeniem biurowym, sprzętem komputerowym, jednak skarżąca nie wskazała miejsca postoju samochodów oraz miejsca gdzie wyposażenie i sprzęt biurowy mogą się znajdować celem prowadzenia z tego majątku egzekucji. Zatem trudno mówić o spełnieniu przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności podatkowej, określonej w art. 116 § 1 pkt 2 o.p..

Reasumując, w ocenie sądu, postępowanie podatkowe w tej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalone zostały wszelkie okoliczności niezbędne dla ustalenia istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia stanu faktycznego, zaś ocena prawna owych zdarzeń nie rodzi żadnych wątpliwości. Oznacza to, ze skarga była nieuzasadniona.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) należało skargę oddalić.

lp