Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 651/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust.1
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim na uchwałę Rady Gminy Lubochnia z dnia 7 marca 2013 roku nr XXXIII/207/13 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Lubochnia stwierdza nieważność § 2, § 3 ust. 1 pkt 1, § 5 ust. 4, § 16 ust. 2 pkt 1 i § 18 ust. 1 załącznika zaskarżonej uchwały. LS


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Lubochnia z dnia 7 marca 2013r. Nr XXXIII/ 207/13 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubochnia. Zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie prawa przez wprowadzenie w regulaminie rozwiązań, które stanowią przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013r. poz. 1399 ze zm.), przywoływanej dalej jako "ustawa", poprzez:

uregulowanie w § 2 załącznika do uchwały zagadnień, które zostały uregulowane w innych aktach normatywnych lub wprowadzenie nowych pojęć;

wprowadzenie w § 3 ust. 1 pkt 1 załącznika do uchwały obowiązku właścicieli nieruchomości uprzątnięcia błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń (np. śmieci, chwasty, trawy) z chodników położonych bezpośrednio wzdłuż nieruchomości w sposób nie zakłócający ruchu pieszych i pojazdów;

powtórzenie w § 3 ust. 1 pkt 1 załącznika do uchwały przepisu art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy;

nałożenie w § 5 ust. 4 załącznika do uchwały na właścicieli zakazu gromadzenia w pojemnikach na zmieszane odpady komunalne: śniegu, lodu, gorącego popiołu, i żużlu, odpadów wielkogabarytowych, odpadów niebezpiecznych, zużytego sprzętu elektrycznego, i elektronicznego, odpadów wielomateriałowych oraz ich spalania;

wprowadzenie w § 16 ust. 2 pkt 1 załącznika do uchwały zakazu wprowadzenia psów i innych zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, na teren placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci, boisk szkolnych i ogródków przedszkolnych, na teren cmentarza, targowiska miejskiego oraz innych nieruchomości, dla których właściciel wprowadził taki zakaz;

6. przekazanie w § 18 ust. 1 załącznika do uchwały Wójtowi Gminy upoważnienia do wyznaczenia terminu i obszaru obowiązkowej deratyzacji.

W uzasadnieniu skargi Prokurator Rejonowy podkreślił, że postanowienia regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, jako aktu prawa miejscowego nie mogą w szczególności wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 ustawy, i być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji w tych przepisach zawartych, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego postanowienia uchwały.

Skarżący podkreślił, że z przekroczeniem upoważnienia ustawowego doszło do wprowadzenia w § 2 regulaminu pojęć takich jak "pojemniki", "odpady wielkogabarytowe", "harmonogram", które zostały już uregulowane w przepisach powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, jak i regulujących kwestie wykraczające poza granice upoważnienia ustawowego. Stanowi to istotne naruszenie § 149 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenie określeń ustawowych; w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenie określeń zawartych w ustawie upoważniającej. Nieprzestrzeganie tego zakazu może prowadzić do nieuzasadnionej zmiany treści ustawy przez akt niższego rzędu, jakim jest uchwała.

W dalszej kolejności skarżący wskazał, że niezgodny z zakresem kompetencji udzielonej radzie gminy jest zapis zawarty w § 3 ust. 1 pkt 1 regulaminu nakładający na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń (np. śmieci, chwasty, trawy) z chodników położonych bezpośrednio wzdłuż nieruchomości w sposób nie zakłócający ruchu pieszych i pojazdów. Przez chodnik, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą do ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Przepisy te, w ocenie Prokuratora Rejonowego, stanowią powtórzenie i nieuprawnioną modyfikację przepisów ustawy.

Poza tym, zdaniem skarżącego, zapis § 5 ust. 4 regulaminu został podjęty bez delegacji ustawowej poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości zakazów gromadzenia w pojemnikach na odpady komunalne m.in. śniegu, lodu, gorącego popiołu i żużlu oraz odpadów wielkogabarytowych, odpadów niebezpiecznych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, odpadów wielomateriałowych oraz ich spalania. Regulacja ta nie wynika z normy kompetencyjnej zawartej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, a ponadto wkracza w materię ustawową, gdyż kwestia zasad i warunków spalania odpadów została wyczerpująco unormowana w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2010r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.).

Dalej Prokurator Rejonowy wskazał na brak podstawy prawnej rangi ustawowej do przyjęcia zakazu określonego w § 16 ust. 2 pkt 1 regulaminu. Wskazał, że ustawodawca nie upoważnił rady do sformułowania zakazu wprowadzania psów na określone tereny, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom. Wprowadzenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy zakazu wprowadzania zwierząt na dane tereny jest środkiem nadmiernie ograniczającym swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu, która przysługuje wszystkim obywatelom, w tym właścicielom zwierząt domowych. Ponadto podniósł, że w tego rodzaju regulaminach nie można wprowadzać regulacji dotyczących zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

Przekroczeniem art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy jest również przekazanie w § 18 ust. 1 regulaminu Wójtowi Gminy upoważnienia do wyznaczenia terminu i obszaru obowiązkowej deratyzacji, zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, co stanowi wyłączną kompetencję rady gminy.

Z powyższych względów Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności załącznika do uchwały Rady Gminy Lubochnia z dnia 7 marca 2013r. Nr XXXIII/ 207/13 w części obejmującej przepisy § 2, § 3 ust. 1 pkt 1, § 5 ust. 4, § 16 ust. 2 pkt 1 i § 18 ust. 1.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lubochnia wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na uwzględnienie w całości skargi na skutek uchylenia kwestionowanych zapisów regulaminu. Jednocześnie organ stwierdził, iż wprowadzając do regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubochnia zaskarżone przepisy rażąco naruszył prawo. Wskazał, że sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli, stąd zasadne jest w okolicznościach sprawy umorzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Kontroli sądu administracyjnego poddane zostały między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ww. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tejże ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to regulamin jest aktem prawa miejscowego. Jak stanowi art. 4 ust. 2 ustawy, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Nadto, stosownie do art. 4 ust. 2a, regulamin może wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1a.

Podkreślić należy, że regulamin utrzymania czystości i porządku, jako akt niższej rangi wydany w wykonaniu delegacji ustawowej nie może wykraczać poza zakres spraw ścisłe w nim określonych. Tym samym nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca przepisu art. 4 ust. 2 ustawy. Z norm konstytucyjnych wynika, że organy samorządu ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Regulacja podustawowa wykraczająca poza upoważnienie zawarte w ustawie narusza więc zarówno normę upoważniającą, jak i konstytucyjną zasadę praworządności. Wszelkie odstępstwa od katalogu wymienionego w art. 4 ust. 2 ustawy stanowią istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego w całości lub w części. Konieczność uszczegółowienia regulacji ustawowej nie może prowadzić do objęcia regulacją aktu niższego rzędu zagadnień niewynikających wprost z przepisów ustawy. Inaczej mówiąc art. 4 ust. 2 ustawy nie daje prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej.

Poza tym należy mieć na uwadze, że wymienione w art. 4 ust. 2 ustawy elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku mają charakter obligatoryjny. Uchwalając regulamin rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień. Określając zakres owych zagadnień ustawodawca nie posłużył się bowiem sformułowaniem "w szczególności", "może określić", lecz użył pojęcia "regulamin określa" (vide: wyroki NSA z dnia 9 września 2014r. w sprawie II OSK 654/14; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012r. w sprawie II OSK 2012/12; wyroki WSA w Gliwicach z dnia 3 lipca 2014r. w sprawie II SA/Gl 465/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013r. w sprawie IV SA/Po 748/13; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2013r. w sprawie II SA/Sz 238/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z § 115 w zw. z § 143 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100 poz. 908) w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym), przy czym stosownie do § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej. Jednocześnie stosownie do § 136 rozporządzenia w akcie prawa miejscowego nie zamieszcza się przepisów prawnych niezgodnych z ustawą, na podstawie której są one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, a także przepisów prawnych niezgodnych z rozporządzeniami. Powtórzenie przepisów ustawowych w akcie niższego rzędu oraz jakakolwiek modyfikacja przepisu ustawowego przez rzeczony akt jest niedopuszczalna i jest uznawana w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa powodujące nieważność aktu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011r. w sprawie IV SA/Po 431/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2014r. w sprawie IV SA/Po 746/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2015r. w sprawie II SA/Łd 515/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez Prokuratora Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim w zakresie wskazanych w skardze naruszeń prawa.

Odnosząc się do poszczególnych zapisów regulaminu zakwestionowanych w skardze w pierwszej kolejności wskazać należy, że § 2 załącznika do uchwały stanowi nieuprawnione wprowadzenie definicji pojęć, którymi ustawodawca posługuje się w przepisach aktów prawnych rangi ustawowej. Art. 4 ust. 2 ustawy nie upoważnia uchwałodawcy lokalnego do wprowadzania w akcie prawa miejscowego jakichkolwiek definicji pojęć ustawowych, jak również do powtarzania definicji zawartych już w ustawach. Tym bardziej rada gminy nie jest również uprawniona do dokonywania zmian w definicjach pojęć ustawowych i regulowania pewnych kwestii w sposób odmienny, bowiem powtórne zdefiniowanie pojęcia ustawowego w regulaminie może powodować, że jego interpretacja w oderwaniu od aktu pierwotnego spowoduje zmianę znaczeniową danego pojęcia. Utworzone na potrzeby niniejszego regulaminu definicje określeń takich jak "pojemniki", "odpady wielkogabarytowe" czy "harmonogram" stanowią niedopuszczalną modyfikację pojęć, którymi posługuje się ustawodawca i przekroczenie delegacji ustawowej, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, upoważniającej radę gminy jedynie do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (vide: wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012r. w sprawie II OSK 2012/12; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2011r. w sprawie II OSK 2058/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 września 2013r. w sprawie II SA/Łd 527/13; wyrok WSa w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2015r. w sprawie II SA/Łd 434/15; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013r. w sprawie IV SA/Po 748/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2014r. w sprawie II SA/Gl 482/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się natomiast do § 3 ust. 1 pkt 1 załącznika do uchwały przytaczającego ustawową definicję chodnika i nakładającego na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń (np. śmieci, chwasty, trawy) z chodników położonych bezpośrednio wzdłuż nieruchomości w sposób nie zakłócający ruchu pieszych i pojazdów wyjaśnić trzeba, że zapis ten przede wszystkim stanowi nieuprawione powtórzenie treści art. 4 ust. 2 pkt 1 b i art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy. Sfomułowanie rzeczonego zapisu uchwały wskazujące, iż uprzątanie zanieczyszczeń ma się odbywać w sposób nie zakłócający ruchu pieszych i pojazdów, nie ma umocowania w treści delegacji ustawowej. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1b ustawy nie upoważnia bowiem do określenia sposobu, w jakim ma być uprzątnięta nieruchomość wskazana w przepisie. Skoro postanowienia regulaminu mają jedynie uszczegóławiać regulacje ustawowe w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, to stwierdzić należy, że nie ma w nich miejsca na powtarzanie definicji ustawowych. Upoważnienie art. 4 ust. 2 ustawy nie uprawnia rady gminy do dokonywania w regulaminie powtórzeń definicji ustawowych. Poza tym zauważyć trzeba, że organ treścią § 3 ust. 1 pkt 1 załącznika do uchwały naruszył nadto wymogi poprawnej legislacji określone w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 lipca 2011r. w sprawie II SA/Ol 317/11; wyrok WSA w Opolu z dnia 29 września 2015r. w sprawie II SA/Op 147/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 czerwca 2015r. w sprawie II SA/Łd 225/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Następnie wyjaśnić trzeba, że ustanowienie w § 5 ust. 4 załącznika do zaskarżonej uchwały zakazu gromadzenia w pojemnikach na zmieszane odpady komunalne: śniegu, lodu, gorącego popiołu, i żużlu, odpadów wielkogabarytowych, odpadów niebezpiecznych, zużytego sprzętu elektrycznego, i elektronicznego, odpadów wielomateriałowych oraz zakazu ich spalania również nie znajduje oparcia w delegacji ustawowej przekazanej do realizacji w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Do wprowadzania powyższych zakazów gromadzenia w pojemnikach na odpady pewnych substancji oraz odpadów nie upoważnia w szczególności treść art. 4 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, uprawniająca do określania warunków utrzymania pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz terenów przeznaczonych do użytku publicznego. Poza tym należy wskazać, że już przepis art. 5 ust. 1 pkt 3b ustawy nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek utrzymania czystości i porządku przez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Przepis ten odnosi się do odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych. Natomiast do innych odpadów w dostatecznym stopniu odnoszą się przepisy odrębne, w szczególności ustawa o odpadach, która określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w tym zasady zapobiegania powstawania odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. W tej sytuacji wprowadzanie dodatkowych zakazów w zakresie postępowania z odpadami jest nieuprawnione (vide: wyroki WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2015r. w sprawie II SA/Łd 1196/14 wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 czerwca 2015r. w sprawie II SA/Łd 193/15; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 czerwca 2015r. w sprawie II SA/Łd 176/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 lutego 2011r. w sprawie II SA/Bd 1484/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Następnie uznać należy, że z przekroczeniem delegacji ustawowej, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy wprowadzono zakaz wprowadzenia psów i innych zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, na teren placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci, boisk szkolnych i ogródków przedszkolnych, na teren cmentarza, targowiska miejskiego oraz innych nieruchomości, dla których właściciel wprowadził taki zakaz. Upoważnienie ustawowe w tym zakresie nakazuje jedynie określić obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe mające na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. W kompetencjach rady gminy wynikających z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy nie mieści się więc wprowadzenie całkowitego zakazu prowadzenia wszelkich zwierząt domowych na określone tereny i do określonych miejsc. Ustanowienie tak daleko idącego zakazu niewątpliwe nadmiernie ogranicza swobodę poruszania i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych i wykracza poza materię określoną w ustawie (vide: wyroki WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2014r. w sprawie IV SA/Po 792/13; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2013r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 784/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2015r. w sprawie II SA/Łd 1196/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 lipca 2015r. w sprawie II SA/Łd 404/15; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2014r. w spawie II SA/Wr 153/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza tym, jak słusznie podniósł Prokurator, regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie może wprowadzać regulacji polegających na określeniu zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, gdyż kwestie te winna określać uchwała Rady Gminy podjęta w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r. poz. 594 ze zm.)

W ocenie Sądu Rada Gminy w Lubochni w sposób istotny naruszyła również zakres delegacji ustawowej, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, przekazując w § 18 ust. 1 regulaminu Wójtowi Gminy upoważnienie do wyznaczenia terminu i obszaru obowiązkowej deratyzacji. W świetle przepisów ustawy wyłącznie rada gminy została upoważniona do określenia ww. kwestii dotyczących deratyzacji. Nie ma zatem możliwości przekazania kompetencji w tym zakresie innemu podmiotowi (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 maja 2012r. w sprawie II SA/Gd 120/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 września 2013r. w sprawie II SA/Łd 527/13; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 maja 2012r. w sprawie II SA/Bd 120/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Podsumowując stwierdzić należy, że zakres i waga naruszeń prawa o których mowa wyżej świadczą o istotnym naruszeniu prawa, skutkującym koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części.

Jednocześnie podkreślić należy, że uchylenie zapisów kwestionowanego aktu na mocy uchwały Rady Gminy Lubochnia z dnia 3 sierpnia 2015r. nr XVI/81/15, nie wyklucza możliwości stwierdzenia nieważności uchwały w uchylonej części. Skutki powyższej uchwały obejmują bowiem wyłącznie okres od momentu jej wejścia w życie (skutek ex nunc). Natomiast sprzeczna z prawem uchwała organu gminy stanowiąca akt prawa miejscowego jest nieważna (art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r., poz. 594 ze zm. w związku z art. 147 P.p.s.a.) Nieważność ta rozciąga się na cały okres obowiązywania tegoż aktu, poczynając od momentu jego uchwalenia. Tak więc nawet derogacja sprzecznego z prawem aktu prawa miejscowego nie czyni bezprzedmiotowym orzekania w przedmiocie jego nieważności. Stwierdzenie nieważności takiego aktu następuje bowiem ze skutkiem ex tunc, czyli od momentu jej uchwalenia. (vide: uchwała TK z dnia 14 września 1994r. w sprawie W 5/94, OTK 1994, cz. II, poz. 44; uchwała TK z dnia 14 lutego 1994r. w sprawie K 10/93, OTK 1994, cz. I, poz. 7; wyrok NSA z dnia 27 września 2007r. w sprawie II OSK 1046/07)

Wobec powyższego Sąd orzekł na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. jak w sentencji wyroku.

LS