Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1416/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 6 lit. a; art. 25 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 163 poz 1361
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
article: art. 24 ust. 1 pkt 5; art. 6;
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 7; art. 8; art. 77 par 1; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 i art. 25 ust. 1 pkt 7 i ust. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 z późn. zm., dalej jako u.r.p.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej jako skarżąca), Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z [...] marca 2009 r., Nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z [...] listopada 2008 r. Nr [...] o odmowie wpisu skarżącej na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] października 2008 r. skarżąca wystąpiła do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych, uzasadniając go tym, iż spełnia wymogi określone w przepisie art. 24 w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. Po studiach prawniczych odbywała bowiem aplikację prokuratorską w okręgu Prokuratury Okręgowej w [...] i w dniach [...]-[...] oraz [...] października 2008 r. złożyła egzamin prokuratorski przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego w Prokuraturze Apelacyjnej w [...]. Skarżąca przedstawiła opinię służbową pracodawcy Prokuratora Okręgowego w [...], gdzie pracuje na stanowisku referenta prawnego i jest członkiem Komisji ds. Zamówień Publicznych Prokuratury Okręgowej w [...], a także opinie od patronów za okres odbywania aplikacji prokuratorskiej i opinię kwalifikującą do egzaminu prokuratorskiego. Przedłożyła również opinie radców prawnych z B. – J. G. oraz R. R.

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uznała, że faktycznie wykonywana praca zawodowa przedstawiona przez skarżącą nie może być oceniana jako świadectwo przygotowania do zawodu radcy prawnego i dlatego też wobec niespełnienia warunków rękojmi należytego wykonywania zawodu odmówiła wpisu skarżącej na listę radców prawnych.

W odwołaniu od powyższej uchwały skarżąca wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie uznania, że stanowi on podstawę do stwierdzenia, iż dotychczasowe zachowanie skarżącej nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p.

Skarżąca szczegółowo przedstawiła swoją dotychczasową praktykę prawniczą, uznając że okres jej praktyki zawodowej jest wystarczający do uzyskania wnioskowanego wpisu.

Uchwałą z [...] marca 2009 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że rozpoznając wniosek wpisowy w ramach tzw. przepływu międzyzawodowego należy m.in. zbadać czy osoba ubiegająca się o taki wpis posiada praktykę zawodową nabytą po złożonym innym egzaminie prawniczym. Powinna być ona oceniana przez pryzmat zakresu wykonywanych czynności zawodowych i czasu ich trwania. W ocenie organu skarżąca nie zdobyła odpowiedniej praktyki zawodowej po złożeniu innego egzaminu prawniczego, albowiem po złożeniu egzaminu prokuratorskiego jej praktyka zawodowa w zakresie świadczenia elementów pomocy prawej była znikoma. Organ wziął pod uwagę zbyt krótki okres jaki upłynął od złożonego egzaminu prokuratorskiego, zbyt krótki okres wykonywania praktyki, która mogłaby stanowić podstawę do uznania, że skarżąca nauczyła się już praktycznie wykonywać zawód radcy prawnego oraz ograniczony zakres świadczenia elementów pomocy prawnej na stanowisku zajmowanym w organach prokuratury.

W odwołaniu od powyższej uchwały skarżąca zarzuciła naruszenia prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. oraz nieprawidłową interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r. (sygn. K 30/06) poprzez stwierdzenie, iż przy badaniu należytej rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, o której mowa w tym przepisie - w zakresie niezbędnej praktyki i wiedzy prawniczej - uwzględnieniu podlegają tylko i wyłącznie okresy praktyk przypadające po pozytywnym złożeniu egzaminu prokuratorskiego, co skutkowało następnie nie rozpoznaniem istoty sprawy w wyniku nie uwzględnienia wszystkich okresów zatrudnienia skarżącej i odbytych praktyk oraz błędne uznanie, że nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego w rozumieniu powołanego przepisu.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca zaakcentowała, że osoby, które zdały tak jak ona egzamin prokuratorski w 2008 r. decyzją Rady Okręgowej Radców Prawnych, niezakwestionowaną następnie przez Ministra Sprawiedliwości, wykonują obecnie zawód radcy prawnego. Miesięczna praktyka tych osób została uznana za wystarczającą, w sytuacji gdy dłuższa praktyka skarżącej była niewystarczająca do uzyskania wpisu na listę radców prawnych. Skarżąca ponownie szczegółowo przedstawiła z czego wywodzi swoje przygotowanie zawodowe, w konkluzji uznając, iż jest ono wystarczające do uzyskania wnioskowanego wpisu. Zwróciła przy tym uwagę, że przy piśmie procesowym z [...] marca 2009 r. przedłożyła nowe dowody w sprawie, a odnoszące się do odbywania praktyk zawodowych, akcentując, że okres jej praktyki zwiększył się na dzień wydania decyzji przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych o kolejne 7 miesięcy.

Wskazaną na wstępie decyzją Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że rozstrzygnięcie Prezydium KRRP jest prawidłowe pod względem faktycznym i prawnym. Minister, rozważając zarzuty odwołania na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt K 30/06 z 8 listopada 2006 r. wskazał, że w toku postępowania o wpis na listę radców prawnych osoby wymienionej w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p., samorząd radcowski mógł badać czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Przesłankami oceny były dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego.

Powołując się również na orzecznictwo sądów administracyjnych Minister stwierdził, że przedmiotem oceny kandydata w zakresie wpisu, powinien być między innymi praktyczny kontakt osoby z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Przez pojęcie to rozumie się faktyczne wykonywanie czynności zawodowych.

Niezależnie od powyższego organ zauważył, że ustawa z 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy -Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286) - która weszła w życie 25 marca 2009 r., zmieniła dotychczasową treść art. 25 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten uregulował w odmienny sposób kryteria, na podstawie których oceniana będzie praktyka kandydata, niezbędna do uzyskania wpisu na listę radców prawnych. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 4 u.r.p. określił, że wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które po zdanym egzaminie sędziowskim w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce o których mowa w art. 8 ust. 1 u.r.p. Natomiast zgodnie z ust. 5 cytowanego artykułu do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca. Nowelizacja ta, w odniesieniu do omawianego zakresu spraw, nie zawiera przepisów przejściowych, zatem zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06, w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, to organy stosujące prawo powinny poprzez zastosowanie reguł wykładni rozważyć, które przepisy należałoby zastosować do konkretnej sprawy. Odnosząc się zatem do realiów niniejszego postępowania, Minister Sprawiedliwości dokonał oceny sytuacji prawnej skarżącej, przy uwzględnieniu treści przepisu art. 25 u.r.p., zarówno sprzed, jak i po wskazanej nowelizacji.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości okres praktyki zawodowej zdobytej przez skarżącą po zdanym egzaminie prokuratorskim jest niewystarczający dla uznania, że skarżąca wykazuje się umiejętnością w świadczeniu pomocy prawnej. Organ wskazał, że w ramach zatrudnienia skarżąca wykonuje czynności prawne w ograniczonym merytorycznie zakresie, przez co nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Jednocześnie organ uznał, że skarżąca nie spełnia również przesłanek wskazanych w art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 u.r.p., który wszedł w życie 25 marca 2009 r.

Skarżąca co prawda zdała egzamin prokuratorski po 1 stycznia 1991 r., jednakże w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, nie wykonywała wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.r.p. Skarżąca odbyła aplikację prokuratorską pozaetatową, co w myśl art. 25 ust. 1 pkt 4 a w zw. z ust. 5 u.r.p., pozwała na uznanie jedynie 9 miesięcy praktyki zawodowej.

W związku z powyższym, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, skarżąca nie spełnia zarówno przesłanki określonej w art. 25 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., będącej dotychczas podstawą do wpisu na listę radców prawnych, jak i wymagań objętych ustawowymi przesłankami wpisu na listę radców prawnych wynikających ze znowelizowanego art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 u.r.p.

W skardze na tę decyzję skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., oraz utrzymanych przez nią w mocy uchwał Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z [...] marca 2009 r. nr [...] i Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z [...] listopada 2008 r. nr [...] o odmowie wpisu na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej wykładni art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., jak również błędnej wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r. (sygn. K 30/06) wskazującej, iż przy ocenie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, o której mowa w ww. przepisie i wyroku - w zakresie niezbędnej praktyki i wiedzy prawniczej - uwzględnieniu podlegają tylko i wyłącznie okresy praktyk przypadające po zdaniu egzaminu prokuratorskiego, co spowodowało nie uwzględnienie całego posiadanego przez nią doświadczenia zawodowego jako przesłanki dawania należytej rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego, a jedynie okresu po złożeniu egzaminu prokuratorskiego, a tym samym doprowadziło do odmowy wpisania skarżącej na listę radców prawnych.

Skarżąca nie zgodziła się z interpretacją ww. przepisów dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości, gdyż w jej ocenie należy badać całą praktykę zawodową, a jedynie wniosek o wpis na listę radców prawnych można złożyć dopiero po złożeniu egzaminu zawodowego. W jej ocenie dowodzi tego wpisanie na listę radców prawnych w [...] osób, które tak jak skarżąca zdały egzamin prokuratorski w październiku 2008 r. i którym zaliczono praktykę zdobytą w toku aplikacji. Skarżąca ponownie przedstawiła swoją drogę zawodową, szczegółowo wskazując zakres jej obowiązków na stanowisku specjalisty ds. zamówień publicznych. Wskazała, że na dzień wydania uchwały przez organ I instancji przez okres 13 miesięcy współpracowała z Kancelariami Radców Prawnych, nabywając niezbędną praktykę do wykonywania zawodu radcy prawnego. Obecnie okres tej współpracy wynosi 23 miesiące. Dodając do tego nabyte podczas trwania aplikacji umiejętności teoretyczne i praktyczne skupione wokół prawa cywilnego i gospodarczego, pracę w Prokuraturze Okręgowej w [...] oraz nieskazitelność charakteru, skarżąca uznała, że spełnia obydwie przesłanki pozytywne, składające się na rozumienie pojęcia rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego i tym samym uprawniające do wpisania jej na listę radców prawnych.

Nadto skarżąca podniosła, że wbrew utrwalonemu orzecznictwu sądów administracyjnych jej wniosek nie został oceniony w sposób indywidualny i odrębny, w oparciu o wszystkie dowody przestawione w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Zwrócił przy tym uwagę, że każda sprawa podlega rozpoznaniu w ramach oceny indywidualnej sytuacji prawnej i faktycznej wnioskodawcy. W tej sytuacji odwoływanie się do decyzji zapadłych w sprawach innych osób ubiegających się o wpis na listę radców prawnych nie może rzutować na trafności rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Niewątpliwie punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06, w którym Trybunał orzekł, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 z późn. zm.), w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.

W ocenie Trybunału umożliwienie dostępu do zawodu radcy prawnego osobom bez praktycznego doświadczenia (po odbyciu innej niż radcowskiej aplikacji oraz złożeniu egzaminu) stwarza niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu.

W ocenie Sądu, omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego należy odczytywać jako przesądzenie, że niedopuszczalne, bo naruszające konstytucyjną zasadę sprawowania przez samorząd zawodowy pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego, jest wprowadzenie do tego zawodu osób, które wprawdzie zdały egzamin adwokacki, radcowski, sędziowski, prokuratorski lub notarialny ale nie wykonywały później realnie żadnego zawodu prawniczego (por. wyrok WSA z dnia 20 listopada 2006 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1601/06 (Lex nr 306525).)

Tytułem uzupełnienia argumentacji Ministra należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 552/08. W nawiązaniu do ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego NSA wyraził pogląd, iż "Niekonstytucyjność normy prawnej pomijającej w swej części praktyczne doświadczenie zawodowe kandydata po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2, w stanie prawnym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nakazywała dostosować ocenę rękojmi, należytego wykonywania zawodu przez kandydata w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. poprzez jej rozszerzenie o staż praktyczny w innym zawodzie po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2".

NSA w swoich dalszych rozważaniach wyraźnie zaakcentował, że okres praktyki może być liczony po zdaniu egzaminów określonych w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p.

W tych okolicznościach – w ocenie Sądu – uznać należy, że Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, którego stanowisko zaaprobował Minister Sprawiedliwości, zasadnie uznało, że koncepcja przepływu międzynarodowego opiera się przede wszystkim na tym, iż w pierwszej kolejności należy mieć status zawodowy w ramach danego zawodu, który następnie poprzez odpowiednią praktykę i doświadczenie zostanie sprofilowany (dostosowany) do zawodu radcy prawnego, w takim zakresie jaki wynika z art. 6 u.r.p. Stanowisko powyższe jest zgodne z poglądem wyrażonym w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który zwrócił uwagę, że przed dokonaniem wpisu na listę radców prawnych należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Logika powyższego stanowiska jest jasna i w ocenie Sądu przekonywująca. Najpierw należy nabyć odpowiednie kwalifikacje, które następnie mogą być dostosowywane do innego profilu powinności zawodowych.

Wobec braku stosownych przepisów prawnych, o tym jaką praktykę należy uznać za odpowiednią, powinny niewątpliwie decydować organy wpisowe prawniczych samorządów zawodowych. Dokonując tej oceny należy szczegółowo ustalić stan faktyczny, gdyż tylko wówczas dokonanie prawidłowej oceny będzie możliwe.

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie został ustalony w sposób wyczerpujący, którego to uchybienia nie zauważył Minister Sprawiedliwości przyjmując ustalenia dokonane przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych. Organy nie uwzględniły, iż skarżąca w okresie od [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2009 r. odbywała praktykę (współpracowała) z Kancelarią Radcy Prawnego J. G. Ten okres praktycznego kontaktu z zawodem radcy prawnego nie został w żadnym zakresie oceniony. Organy oprócz zatrudnienia skarżącej w organach prokuratury, uwzględniły jedynie miesięczny okres pracy w Kancelarii Radcy Prawnego R. O. Brak tej oceny jest istotny z dwóch powodów.

Po pierwsze, z zaskarżonej decyzji, ani też z uchwały z [...] marca 2009 r. nie wynika jaką praktykę, w tym jaki okres trwającą i o jakim zakresie, organy uznają za odpowiednią do uzyskania wpisu na listę radców prawnych. W tych okolicznościach nie można uznać, iż praktyka zawodowa trwająca ponad trzy miesiące, pozostaje bez wpływu na ocenę praktycznego przygotowania skarżącej do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Po drugie, w odwołaniu od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych skarżąca akcentowała, że Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] dokonała [...] listopada 2008 r. wpisu na listę radców prawnych osób, które w tych samych dniach co skarżąca zdały egzamin prokuratorski. Oznacza to, że w tych sprawach organy wpisowe uznały za wystarczający miesięczny okres praktyki jaki upłynął od egzaminu prokuratorskiego do podjęcia uchwały o wpisie na listę radców prawnych.

Tymczasem z uzasadnienia ani uchwał samorządu radcowskiego, ani też decyzji Ministra Sprawiedliwości, nie wynika dlaczego w przypadku skarżącej wymagana była dłuższa praktyka i ile ona powinna trwać. Nie wiadomo zatem, czy uwzględnienie pominiętego okresu praktyki zawodowej mogłoby wpłynąć na ocenę wniosku skarżącej. Zauważyć przy tym należy, że Minister Sprawiedliwości nie odniósł się do powyższych twierdzeń i zarzutów skarżącej, do czego był zobowiązany rozpoznając jej odwołanie.

Prezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko organu, iż każda sprawa podlega rozpoznaniu w ramach oceny indywidualnej sytuacji faktycznej i prawnej wnioskodawcy, jest co do zasadny słuszne. Nie oznacza to jednak, że Minister Sprawiedliwości był zwolniony od wyjaśnienia czy stanowisko zajęte przez organy samorządu radcowskiego wobec skarżącej nie dyskryminowało jej i czy nie naruszało jej prawa do równego traktowania przez władze publiczne (por. wyrok NSA z 20 listopada 2007 r., II GSK 224/07).

Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył przepisy art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien mieć na uwadze powyższe uwagi i ustalić prawidłowy stan faktyczny, który następnie poddał ocenie pod kątem możliwości wpisu skarżącej na listę radców prawnych, odnosząc się przy tym do twierdzeń skarżącej o wpisie osób z miesięczną praktyką na listę radców prawnych w OIRP w [...] we wskazanym powyżej kontekście.

Z tych wszystkich względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.