Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 342/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i  par. 1a,  art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2016 r. 1. zobowiązuje Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku J. D. z dnia [...] marca 2016 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 1999 r. J. D. wystąpił do Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON o sprostowanie zaświadczenia finansowego dla celów emerytalnych, poprzez przyjęcie do podstawy emerytury kwoty dodatku specjalnego otrzymanego w miesiącu styczniu 1991 r., a nie jak przyjął wojskowy organ emerytalny - za miesiąc marzec 1991 r., tj. za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Dyrektor Departamentu Ekonomicznego MON decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. odmówił uwzględniania ww. wniosku, albowiem w toku postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że Dyrektor WBE w [...], ustalając podstawę wymiaru świadczenia emerytalnego, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, uwzględnił dodatek specjalny za ostatni miesiąc pełnienia służby wojskowej, tj. za marzec 1991 r.

Po rozpatrzeniu odwołania J. D. od ww. decyzji, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymał ją w mocy.

Pismem z dnia [...] marca 2016 r. J. D. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej - na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", o zmianę decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] Jednocześnie w ww. piśmie wniósł o dyscyplinarne zwolnienie wymienionych funkcjonariuszy MON.

W odpowiedzi na ww. wniosek Dyrektor Biura Skarg i Wniosków Ministerstwa Obrony Narodowej pismem z dnia [...] marca 2016 r. nr 1 [...] poinformował J. D., że jego uwagi zostały przyjęte do wiadomości organu, oraz że brak jest podstaw do zajmowania stanowiska w sprawie postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a swoje zastrzeżenia strona może zgłosić w toku postępowania bezpośrednio do ww. Sądu.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., zatytułowanym "odwołanie od niewydania decyzji" J. D. wniósł do Sądu [...] w [...] odwołanie od niewydania przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej decyzji w sprawie ww. wniosku z dnia [...] marca 2016r.

W odpowiedzi na ww. odwołanie Minister Obrony Narodowej pismem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], skierowanym do Sądu [...] w [...], podniósł, że skarga na bezczynność organu jest nieuzasadniona, bowiem strona otrzymała odpowiedź na wniosek z dnia [...] marca 2016 r. w piśmie Dyrektora Biura Skarg i Wniosków MON z dnia [...] marca 2016 r.

Sąd [...] w [...] po rozpoznaniu sprawy J. D. przeciwko Ministrowi Obrony Narodowej na skutek skargi na bezczynność organu, postanowieniem z dnia [...] października 2016r. sygn. akt [...] uznał się niewłaściwym rzeczowo i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do rozpoznania (orzeczenie prawomocne od dnia [...] lipca 2017 r.).

Sąd Okręgowy uznał, że "pismo odwołującego się nie stanowi odwołania od decyzji wydanej w sprawie ubezpieczeń społecznych, o których mowa w Tytule VII Dziale III Rozdział III Kodeksu postępowania cywilnego. Pismo to stanowi skargę na bezczynność organu wojskowego w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 3 marca 2016 r. w sprawie zmiany, w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wniosku z dnia [...] października 1999 r. o skorygowanie zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności do celów zaopatrzenia emerytalnego w części dodatku specjalnego (punkt 1 pisma) oraz o skorygowanie zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych dla celów zaopatrzenia emerytalnego".

Postanowieniem z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 362/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność nie wyczerpał środków zaskarżenia służących przed organem właściwym w sprawie (art. 37 § 1 k.p.a.), co powoduje, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Pismem z dnia [...] maja 2018 r. (data wpływu do organu - [...] maja 2018 r.) J. D. wniósł skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej polegającą na nierozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o zmianę decyzji MON nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wniosku z dnia [...] października 1999 r. o skorygowanie zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności do celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego.

Skarżący wniósł o: (1) zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie odpowiedniego aktu administracyjnego w związku ze złożeniem wniosku z dnia [...] marca 2016 r., (2) przyznanie od organu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 7 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem o sygn. akt II SAB/Wa 362/17 odrzucił skargę "na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o zmianę decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...]" uzasadniając, że przesłanką dopuszczalności postępowania przed sądem administracyjnym w odniesieniu do skargi na bezczynność organu jest dopełnienie obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia. W dniu [...] marca 2018 r. skarżący obowiązku tego dopełnił poprzez wniesienie do MON ponaglenia dotyczącego niezałatwienia sprawy z wniosku z dnia [...] marca 2016 r. Pomimo złożonego ponaglenia organ nie wydał odpowiedniego aktu administracyjnego, zatem skarga na bezczynność oraz zawarte w skardze wnioski są uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że sprawa z wniosku z dnia [...] marca 2016 r. została załatwiona poprzez skierowanie do skarżącego pisma z dnia [...] marca 2016 r.

W ocenie organu "skarga jest bezpodstawna również z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 312/17, którym Sąd oddalił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania z dnia [...] czerwca 2017 r., dotyczącą decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...], uznając, że organ załatwił sprawę skarżącego". W sprawie tej skarżący otrzymał odpowiedź na pismo z dnia [...] marca 2017r., odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a także postanowienie Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania uzasadnienia decyzji MON nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia [...] stycznia 2000 r.

Nadto organ stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania sprawdzającego w aktach sprawy nie ujawniono ponaglenia wymienionego w treści skargi.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżący złożył do akt sprawy kopię ponaglenia z dnia [...] marca 2018 r. skierowanego do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej S. C., złożonego do MON w tej samej dacie. W treści ponaglenia skarżący powołał postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 362/17. Wskazał nadto, że niniejsze ponaglenie dotyczy "niezałatwienia sprawy w określonym terminie, w odniesieniu do złożonego wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o zmianę decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia [...] stycznia 2000 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wniosku z dnia [...] października 1999 r. o spowodowanie skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego w części dotyczącej dodatku specjalnego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Ministra Obrony Narodowej w sprawie rozpoznania wniosku J. D. z dnia [...] marca 2016 r. o zmianę - na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. - decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...].

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie spełniona została ww. przesłanka formalnoprawna wniesienia skargi. Skarżący wyczerpał bowiem tryb przewidziany w art. 53 § 2b p.p.s.a., co potwierdza ponaglenie z dnia [...] marca 2018r. skierowane do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej zawierające wezwanie do podjęcia działań w celu realizacji ww. wniosku z dnia [...] marca 2018 r. we wskazanym zakresie.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przeszkodą do rozpoznania skargi z dnia [...] maja 2018 r. nie jest uprzednie wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 7 marca 2018 r. (sygn. akt II SAB/Wa 362/17) o odrzuceniu skargi J. D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2016r. o zmianę decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. Postanowienie o odrzuceniu skargi ma bowiem charakter procesowy, nie wprowadza stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), a zatem, samo w sobie, nie stoi na przeszkodzie późniejszemu, ponownemu wniesieniu środka zaskarżenia, o ile ustaną przyczyny niedopuszczalności (por. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. II OZ 589/09, publ. CBOSA). Powaga rzeczy osądzonej przysługuje jedynie wyrokom rozstrzygającym co do istoty sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym - co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 p.p.s.a.). Okoliczność taka z zasady nie może stanowić negatywnej przesłanki nawet ponownego zaskarżenia bezczynności przez tego samego skarżącego. Tak więc strona skarżąca, która nadal twierdzi, że organ administracji publicznej w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności, może zainicjować na nowo postępowanie prowadzące do ponownej kontroli przez Sąd ewentualnej bezczynności czy przewlekłości organu, bo przecież następuje zmiana stanu faktycznego, w wyniku choćby upływu czasu (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt I OZ 407/18, publ. j.w.).

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi wskazać należy, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

W niniejszej sprawie zarzut bezczynności Ministra Obrony Narodowej w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. o zmianę - na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. - decyzji MON z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] - jest uzasadniony.

Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek skarżącego do dnia wniesienia skargi na bezczynność, a także do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie, nie został rozpatrzony w trybie do tego przewidzianym. Organ bowiem nie załatwił ww. wniosku poprzez wydanie decyzji merytorycznej, ani też poprzez wydanie rozstrzygnięcia o charakterze procesowym w przypadku gdyby stwierdził, że zaistniały podstawy do takiego sposobu załatwienia sprawy. Wprawdzie pismem z dnia [...] marca 2016 r. organ poinformował skarżącego, że jego uwagi - zawarte we wniosku z dnia [...] marca 2016r. - zostały przyjęte do wiadomości organu, a swoje zastrzeżenia skarżący może zgłaszać bezpośrednio do WSA w Warszawie, przed którym toczy się postępowanie zainicjowane jego skargą (nie precyzując o jakie postępowanie chodzi), jednak nie jest to prawidłowy sposób załatwienia sprawy w sytuacji, gdy skarżący wnosił o wszczęcie w stosunku do ww. decyzji MON z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] postępowania w trybie nadzwyczajnym, tj. o zmianę ww. decyzji ostatecznej w oparciu o art. 154 § 1 k.p.a. Skierowanie do skarżącego pisma informacyjnego o powyższej treści w sprawie zainicjowanej ww. wnioskiem nie uwalnia organu od zarzutu bezczynności.

Zaznaczyć przy tym należy, że Sąd w składzie orzekającym posiada z urzędu wiedzę o tym, iż przedmiotem powołanego przez organ w odpowiedzi na skargę postępowania toczącego się przed WSA w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 312/17) była skarga J. D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2017 r. o wszczęcie postępowania w celu sprostowania uzasadnienia ostatecznej decyzji Ministra Obrony narodowej z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...]. Oddalając skargę wyrokiem z dnia 28 grudnia 2017 r. Sąd stwierdził, iż jest ona nieuzasadniona, bowiem w dniu [...] maja 2017 r. Minister Obrony Narodowej wydał postanowienie nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w tej sprawie. Skarga na bezczynność została złożona przez skarżącego w organie w dniu [...] czerwca 2017 r., a więc po załatwieniu przez organ przedmiotowej sprawy. Skoro zatem organ załatwił sprawę (poprzez wydanie postanowienia podlegającego zaskarżeniu) jeszcze przed wniesieniem skargi na bezczynność, to skarga taka powinna zostać oddalona jako nieusprawiedliwiona. Na dzień wniesienia skargi stan bezczynności organu nie istniał. Powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 8 marca 2018 r.

Z kolei wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 129/17, prawomocnym od dnia 29 lipca 2017 r., WSA w Warszawie oddalił skargę J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] odmawiającą skorygowania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów emerytalnych w części dotyczącej dodatku specjalnego. Sąd stwierdził, że strona uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., bowiem o okolicznościach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania wiedziała od kilkunastu lat.

Ponadto, wyrokiem z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1202/16 WSA w Warszawie oddalił skargę J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Szefa Departamentu Kadr i Szkolenia Wojskowego z dnia [...] stycznia 1991 r. nr [...] zwalniającego oficera z zawodowej służby wojskowej. Wyrok ten jest prawomocny od dnia [...] marca 2017 r.

Żadne z wymienionych wyżej postępowań nie dotyczyło zmiany, w trybie art. 154 § 1 k.p.a., ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2000r. nr [...].

Zauważyć należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).

Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazaniem nowego terminu jej załatwienia oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia.

W niniejszej sprawie ustawowy termin załatwienia wniosku skarżącego został niewątpliwie przez organ przekroczony, a do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd wniosek nie został rozpatrzony. Stanowiło to dla Sądu podstawę do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego - o zmianę decyzji MON z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] - w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd nie uznał, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

W orzecznictwie stwierdza się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).

W okolicznościach niniejszej sprawy bezczynność organu, jakkolwiek niewątpliwa, nie ma postaci kwalifikowanej. Zważyć bowiem należy, że organ pismem z dnia [...] marca 2016 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek, a więc podjął określone czynności w sprawie, jakkolwiek niewystarczające w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie nie można przyjąć, że zaniechanie w załatwieniu wniosku wynikało ze swoistej "złej woli" organu, a więc celowego i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy. Było raczej wynikiem "niedopatrzenia" organu wobec znacznej ilości spraw inicjowanych przez skarżącego, na co wskazano już powyżej.

Sąd nie stwierdził również podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego wnioskowanej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., i w tym zakresie skargę oddalił.

Zaznaczyć należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta poza funkcją represyjną i prewencyjną ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Skarżący nie przedstawił argumentacji na poparcie swego wniosku, w szczególności nie wykazał jaką to konkretną, wymierną szkodę poniósł na skutek zwłoki organu w załatwieniu przedmiotowej sprawy.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w punkcie 3 sentencji wyroku.