Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2929/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części oraz wymierzono grzywnę i przyznano sumę pieniężną, oddalono skargę kasacyjną w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1, 6, 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 397/20 w sprawie ze skargi [...] Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 635/14 1. uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1 i 3; 2. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz [...] Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w L. sumę pieniężną w wysokości 2500 (dwa tysiące pięćset) złotych; 4. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Łodzi kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 397/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] z siedzibą w L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 635/14: 1) wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3 000 zł; 2) stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) w pozostałej części skargę oddalił; 4) zasądził od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

[...] z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 635/14, mocą którego sąd uwzględnił skargę [...] S.A. z siedzibą w L. (poprzednika prawnego skarżącej) na bezczynność Prezydenta i zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] i ul. [...], ozn. hip. nr [...], w terminie pięciu miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanych do organu wezwań do wykonania wyroku oraz wymierzenia już raz przez sąd grzywny w związku z jego niewykonaniem, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny; przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), "p.p.s.a.", zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że pismem z [...] grudnia 2019 r. poinformował pełnomocnika skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy, tj. [...]lipca 2020 r. Termin ten, w chwili złożenia skargi, jeszcze nie upłynął. Ponadto dopiero [...] grudnia 2019 r. do urzędu wpłynęła informacja o przekształceniach spółki [...] S.A., w wyniku których w jej miejsce, jako strona postępowania, wstąpiła skarżąca spółka. Bezzasadne jest zatem karanie organu grzywną za niewykonanie wyroku w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącej nie poinformował wcześniej o zmianie podmiotu będącego stroną przedmiotowego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę w części, stwierdził m.in., że zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie sądu wojewódzkiego, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z 26 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 635/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość, w terminie pięciu miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku.

Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 26 marca 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] lipca 2015 r. Termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął więc [...] grudnia 2015 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez sąd wojewódzki niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do [...] maja 2020 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.

Spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z 29 listopada 2019 r., którym wezwano Prezydenta do wykonania wyroku z 26 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 635/14. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny.

Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 26 marca 2015 r., okoliczność że jest to już druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1402/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 2 000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, sąd wojewódzki uznał, że grzywna w wysokości 3 000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku. Sąd wskazał, że wymierzając grzywnę uwzględnił okoliczność, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Rozpoznając sprawę, sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu wojewódzkiego, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, nawet biorąc pod uwagę okoliczność, że termin rozpoznania sprawy uległ zawieszeniu od [...] marca 2020 r. i stan ten trwał do dnia wydania zaskarżonego wyroku. Sąd wojewódzki podkreślił, że po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku z 26 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 635/14, organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Jedynie dwukrotnie poinformował strony postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Co istotne, do gromadzenia materiału dowodowego organu nie zmobilizowało również wymierzenie przez sąd grzywny w związku z niewykonaniem ww. wyroku.

Sąd wojewódzki za niezasadny uznał natomiast wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej stosownie do art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 154 § 7 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Sąd wojewódzki podkreślił, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Suma ta ma niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Sąd wojewódzki stwierdził, że w skardze w żaden sposób nie wykazano, że skarżąca poniosła szkodę w związku z bezczynnością organu, a więc złożony wniosek uznał za bezzasadny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] z siedzibą w L., zaskarżając go w części, tj. w zakresie pkt 1, w jakim wymierzono Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3 000 zł, w zakresie pkt 3, w jakim oddalono skargę w pozostałym zakresie oraz w zakresie pkt 4, rozstrzygającego o kosztach postępowania.

Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości "3000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych)" w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r. (sygn. akt I SAB/Wa 635/14), podczas gdy, mając na uwadze stopień zawinienia organu, długotrwałość postępowania oraz okres bezczynności w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r. (sygn. akt I SAB/Wa 635/14), powinna być wymierzona kwota w wysokości, tj. 10 000,00 zł, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2. art. 154 § 7 p.p.s.a. przez oddalenie wniosku o przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kasacyjnie sumy pieniężnej, podczas gdy, mając na uwadze stopień zawinienia organu, długotrwałość postępowania, oraz okres bezczynności w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r. (sygn. akt I SAB/Wa 635/14) oraz poniesioną przez skarżącą kasacyjnie szkodę oraz krzywdę związaną z wieloletnim oczekiwaniem na rozstrzygnięcie sprawy skarżącej kasacyjnie powinna być przyznana od Prezydenta [...] suma pieniężna w wysokości nie mniejszej niż 5 000 zł, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie istniały przyczyny, dla których mogło dojść do oddalenia tego wniosku.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1. uchylenie w części w zakresie pkt 1, 3, 4 zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2020 r. (I SA/Wa 397/20):

a. wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 10 000 zł,

b. przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kasacyjnie sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł,

c. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów sądowych przed sądami administracyjnymi oraz w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 203 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie wniosła o:

I. uchylenie w części, w zakresie pkt 1, 3 i 4, zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2020 r. (I SA/Wa 397/20) i rozpoznanie w tym zakresie skargi przez:

a. wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 10 000 zł,

b. przyznanie od Prezydenta [...] na skarżącej kasacyjnie sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł,

II. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów sądowych przed sądami administracyjnymi oraz w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym,

ewentualnie

III. uchylenie zaskarżonego wyroku w części, w zakresie pkt 1, 3 i 4, zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2020 r. (I SA/Wa 397/20) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu,

IV. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów sądowych w postępowania.

Skarżąca kasacyjnie oświadczyła ponadto, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Na wstępie w odniesieniu do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy zauważyć, że przepisy art. 154 § 1, 6 i 7 p.p.s.a., mimo że zostały zamieszczone w ustawie procesowej są przepisami prawa materialnego, a nie procesowego, jak wskazano w skardze kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 28 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 1278/19; wyrok NSA z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2290/20 i powołane w nim orzecznictwo, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Biorąc jednak pod uwagę, że zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. możliwe jest zgłoszenie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a tę właśnie formę naruszenia zarzucono w skardze kasacyjnej w odniesieniu do art. 154 § 1 i 6 i art. 154 § 7 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powyższa wadliwość nie może stanowić przeszkody do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej.

Wyjaśnić trzeba, że istotą skargi na niewykonanie wyroku stwierdzającego bezczynność lub przewlekłość postępowania jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Niewykonanie wyroku może polegać na pozostawaniu w bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego. Stan bezczynności lub stan przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia.

Należy również wskazać, że funkcją grzywny oraz sumy pieniężnej jest reakcja na niewykonanie prawomocnego wyroku, środki te mają charakter dyscyplinujący, w przypadku grzywny towarzyszy mu element represyjności, zaś w przypadku sumy pieniężnej również element kompensacyjności. Ponieważ oba środki mają w pierwszym rzędzie na celu wymuszenie wykonania prawomocnego wyroku, przy ich nakładaniu i określaniu ich wysokości należy mieć wzgląd na przewidywaną efektywność. Dla miarkowania wysokości znaczenie mogą mieć nadto: stopień naruszenia prawa przez organ, okoliczności towarzyszące naruszeniu i zwłoce w wykonaniu prawomocnego wyroku oraz zasadność wynagrodzenia skarżącemu bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku uwzględniającego jego skargę.

Ustawodawca w przepisach art. 154 § 1 i 6 oraz § 7 p.p.s.a. nie zawarł przesłanek miarkowania ich wysokości, wskazując jedynie ich maksymalną dopuszczalną wysokość. Dlatego ustalenie wysokości zarówno grzywny, jak i sumy pieniężnej zostało pozostawione do uznania sądu i uzależnione jest od okoliczności rozpoznawanej sprawy (zob. wyrok NSA z 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17; wyrok NSA z 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2065/16 – CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że takimi okolicznościami są m.in. okres zwłoki organu związanej z niewykonaniem wyroku, charakter sprawy, trudności z wykonaniem wyroku, a także to, czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i co jest bezsporne wynika, że wyrokiem z 26 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 635/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę [...] S.A. w L. (poprzednika prawnego skarżącej kasacyjnie) na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie pięciu miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Odpis prawomocnego wyroku z 26 marca 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...][...] lipca 2015 r. Termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął więc [...] grudnia 2015 r. Do dnia wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji, tj. do [...] maja 2020 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z ww. wyrokiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już dwa razy rozpoznawał skargi na niewykonanie wyroku z 26 marca 2015 r.

Wyrokiem z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 567/16, oddalił skargę.

Wyrokiem 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1402/17, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2 000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku doręczono organowi [...] kwietnia 2018 r.

Z akt administracyjnych nie wynika aby organ do [...] grudnia 2019 r. podejmował w sprawie jakiekolwiek czynności. Jedynie pismem z 7 grudnia 2019 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o nowym terminie załatwienia sprawy, tj. [...] lipca 2020 r. Takie działanie organu narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a także ogólne zasady uregulowane w art. 7 i art. 8 k.p.a., zobowiązujące organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na wyżej wskazane okoliczności, a także z uwagi na niewykonanie wyroku przez okres 54 miesięcy, wysokość orzeczonej grzywny przez Sąd pierwszej instancji niweczy jej skuteczność jako instrumentu dyscyplinująco-represyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wymierzona przez Sąd pierwszej instancji grzywna narusza art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., ponieważ jest zbyt niska, aby przymusić organ do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 635/14. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego grzywna w kwocie 6 000 zł spełni swój cel i doprowadzi do wykonania wyroku z 26 marca 2015 r.

Zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a., uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przewidziana w tym przepisie suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Suma ta pełni również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 p.p.s.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie ma ona przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji (por. np. wyroki NSA z: 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2156/17; 22 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1905/16; 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1216/18; 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 532/19; 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1360/19 – CBOSA).

Jakkolwiek przyznanie sumy pieniężnej skarżącemu jest pozostawione uznaniu sądu, jej przyznanie należy rozważyć zwłaszcza w przypadkach jednoczesnego stwierdzenia przez sąd w wyroku, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (zob. wyrok NSA z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1913/20, CBOSA). Tak stało się w niniejszej sprawie.

W realiach rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2 500 zł będzie odpowiadało jej funkcji kompensacyjnej.

Z wyżej wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 1 i 3. Na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku.

W pozostałym zakresie, tj. w odniesieniu do żądania uchylenia zaskarżonego wyroku w pkt 4 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Zauważyć trzeba, że skarżąca kasacyjne nie wskazała jakiegokolwiek przepisu, który miałby naruszyć Sąd pierwszej instancji orzekając o kosztach ani też, w żaden sposób tego wniosku skargi kasacyjnej nie uzasadniła.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.