Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 62/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
659
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 3, art. 149
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku celowego 1) stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych.


UZASADNIENIE

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu A. K. (dalej jako skarżący lub strona) zarzucił, miedzy innymi, Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu przewlekłość w prowadzonym postępowaniu z zakresu pomocy społecznej, dotyczącym rozpoznania odwołania w sprawie przyznania zasiłku celowego.

We wniesionej skardze skarżący zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 maja 2016 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie, działającego z upoważnienia Burmistrza Namysłowa, z dnia 4 marca 2015 r., nr [...], przyznającą stronie zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup opału w kwocie 200 zł. Jednocześnie w piśmie tym zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przewlekłe i biurokratyczne prowadzenie postępowania, polegające na uchylaniu się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i ponowne scedowanie wszystkich istotnych dla skarżącego kwestii na organ pierwszej instancji - czyli Ośrodek Pomocy Społecznej w Namysłowie. Zarzucił, że po otrzymaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w styczniu 2016 r., uchylającego kasacyjną decyzją SKO, organ ten do dnia 24 maja 2016 r., a właściwie do dnia 14 czerwca 2014 r., kiedy to otrzymał decyzję nr [...], działał z naruszeniem art. 237 K.p.a.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 17 sierpnia 2016 r., podjętego na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej przywoływanej jako P.p.s.a.) wyłączono ze sprawy II SA/Op 357/16, tj sprawy ze skargi A. K. na decyzję SKO z dnia 18 maja 2016 r. w przedmiocie zasiłku celowego, sprawę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku celowego na zakup opału. Sprawa dotycząca przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego przez SKO w Opolu została zarejestrowana w urządzeniach biurowych Sądu pod sygnaturą II SAB/Op 62/16.

A. K. wnioskiem z dnia 19 lutego 1015 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności i opału. Decyzją z dnia 4 marca 2015 r. Kierownik OPS w Namysłowie przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup opału w kwocie 200 zł, jednorazowo. Od powyższej decyzji A. K. wniósł odwołanie, w wyniku rozpatrzenia którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek w kierunku uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia - wydając, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., w dniu 21 maja 2015 r. decyzję kasacyjną nr [...].

Wskazana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2015 r. była przedmiotem zaskarżenia w sprawie o sygnaturze II SA/Op 356/15, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Doręczenie organowi prawomocnego orzeczenia wraz ze zwrotem akt administracyjnych nastąpiło 18 lutego 2016 r.

Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu pismem z dnia 21 marca 2016 r. zawiadomiło skarżącego, że w związku z wyrokiem WSA w Opolu z dnia 17 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Op 356/15) uchylającym decyzję organu odwoławczego z dnia 21 maja 2015 r., nr [...], uchylającą decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie z dnia 4 marca 2015 r., nr [...], w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału w kwocie 200 zł jednorazowo, oraz wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie sygn akt II SA/Op 357/15, uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2015 r., nr [...], uchylającą decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie z dnia 4 marca 2015 r. nr [...], w sprawie przyznania A. K. świadczenia pieniężnego na zakup żywności - zasiłek celowy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", że sprawa odwołań od ww. decyzji nie może zostać rozpatrzona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. Kolegium wskazało, że przyczyną niedotrzymania terminu są trudności organizacyjne wynikające ze zbyt dużego wpływu spraw w stosunku do obsady kadrowej, podając jednocześnie, że sprawy zostaną rozpatrzone w terminie do dnia 29 kwietnia 2016 r.

W następstwie powyższego, skarżący pismem z dnia 29 marca 2016 r. zaadresowanym do Prezesa SKO złożył skargę na opieszałość i bezczynność urzędników rozpatrujących jego sprawę. Podniósł, że zamiast konkretnej decyzji otrzymuje jedynie pisma, że sprawa będzie załatwiona w dniu 29 kwietnia 2016 r., czyli prawie po upływie trzech miesięcy od otrzymana przez SKO prawomocnych wyroków WSA w Opolu, a ponad rok od odwołania od kwestionowanych decyzji organu pierwszej instancji. Zawarł w swoim piśmie prośbę o przyśpieszenie załatwienia jego sprawy, ponieważ brak działań ze strony Kolegium pozbawia go należnych środków utrzymania.

W odpowiedzi, skarżący uzyskał informację z dnia 4 kwietnia 2016 r., podpisaną przez Prezesa SKO, iż sprawy zostaną rozpatrzone do dnia 29 kwietnia 2016 r., a uzasadnienie podjętych rozstrzygnięć zostanie sporządzone w ciągu 21 dni roboczych, licząc od daty rozstrzygnięcia wydanego na posiedzeniu składu orzekającego. Z kolei pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r., zawiadomiono stronę, że przedmiotowe sprawy zostaną rozpatrzone w terminie do dnia 30 maja 2016 r., po czym w protokole sporządzonym w dniu 18 maja 2016 r. wskazano, że zespół orzekający SKO postanowił utrzymać w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie przyznania stronie zasiłku celowego w kwocie 200 zł jednorazowo. Decyzja SKO z dnia 18 maja 2016 r., nr [...], została doręczona skarżącemu w dniu 14 czerwca 2016 r.

W odpowiedzi na skargę opiewającą przewlekłe prowadzenia postępowania przez SKO - organ ten wniósł o jej odrzucenie, wobec niespełnienia przez skarżącego wymogu formalnego, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a., w postaci braku wezwania organu do usunięcia prawa. W konsekwencji w ocenie organu, oznacza to, że skarga jest przedwczesna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania chroni stronę przed niepodejmowaniem przez organ w wymaganym terminie czynności procesowych albo podejmowaniem ich w zbyt długich odstępach czasu.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się m.in. do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., wedle którego sąd:

- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1);

- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2);

- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).

Po myśli art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W pierwszej kolejności rozważań podnieść należy, iż warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa; bądź gdy tryb określony w art. 37 K.p.a. nie znajduje zastosowania, stosownie do art. 52 § 3 i § 4 P.p.s.a. - skarżący przed wniesieniem skargi wezwie organ do usunięcia naruszenia prawa.

Z treści przywołanych wyżej regulacji wynika, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnosić w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia prawa.

Stwierdzić przyjdzie, że w niniejszej sprawie skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełnił wymogu wyczerpania środków zaskarżenia - kierując do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu pismo z dnia 29 marca 2016 r., zarzucając organowi bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania i podnosząc, że przez ponad rok nie zostało rozpoznane jego odwołanie od decyzji OPS w Namysłowie. Wprawdzie skarżący przed złożeniem skargi do Sądu wniósł do organu, zamiast wezwania do usunięcia naruszenia prawa, pismo nazwane "skargą na bezczynność urzędników SKO", to jednak uznać należy, że został wyczerpany tryb zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego. Skarżący działał bez zawodowego pełnomocnika, a z treści ww. pisma wyraźnie wynika, że strona kwestionuje przewlekłe załatwienie jego sprawy dotyczącej oczekiwanej pomocy w postaci zasiłku na zakup opału i żywności.

Wobec powyższego, w uznaniu Sądu, należy przyjąć, że skarga została wniesiona z zachowaniem środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a., co stanowi spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a.

W tych uwarunkowaniach Sąd przystąpił do oceny merytorycznej wniesionej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zaznaczyć w tym miejscu należy, iż dla tej oceny nie ma znaczenia sposób załatwienia odwołania strony skarżącej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi, podkreślić przyjdzie, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia wniesienia odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Jeśli chodzi o "przewlekłość postępowania", to przepisy prawa nie definiują wprost, na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. i art. 37 § 1 K.p.a. Należy jednak przyjąć, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 października 2012 r. sygn. II OSK 1956/12 - LEX nr 1233717, 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13 - LEX nr 1369030, 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2361/13 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 55/14 - LEX nr 1554147 i 18 marca 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 204/13 - LEX nr 1466033, Poznaniu z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1003/13, Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Go 56/14 - LEX nr 1520247, Gliwicach z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt II SAB/Gl 23/14 -LEX nr 1476619).

Reasumując, przewlekłość w prowadzeniu postępowania administracyjnego wystąpi wówczas gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także - co w ocenie składu orzekającego istotne - stopień zawiłości sprawy, jej charakter, wymagania proceduralne wynikające z K.p.a. oraz przepisów odrębnych.

Innymi słowy, przewlekłość postępowania zaistnieje wtedy, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne przy jednoczesnym uwzględnieniu stopnia skomplikowania sprawy i jej charakteru związanego z jej przedmiotem i postawą samej strony (stron).

Ocena, czy postępowanie przed organem administracji publicznej trwa dłużej niż to konieczne dokonywana musi być na podstawie zarówno charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy.

W związku z powyższym, sąd administracyjny rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania powinien ustalić przebieg postępowania i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone okoliczności wskazują na przewlekłość w działaniach organu, czy też działanie organu prowadzącego postępowanie jest wynikiem okoliczności od niego niezależnych. Sąd powinien również ustalić rodzaj i terminy podejmowanych przez organ czynności i dokonać oceny postępowania administracyjnego, mając na uwadze także charakter i stopień skomplikowania sprawy administracyjnej.

Materiał zawarty w aktach administracyjnych pozwalał ustalić następujący stan faktyczny.

Decyzją z dnia 4 marca 2015 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie przyznał skarżącemu m.in. zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału w kwocie 200 zł. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 maja 2015 r., nr [...], uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Op 356/15), po rozpoznaniu skargi A. K. na decyzję z dnia 21 maja 2015 r. nr [...], uchylił decyzję Kolegium, wskazując w uzasadnieniu wyroku, że wbrew ocenie organu odwoławczego, w postępowaniu przed organem pierwszej instancji wyjaśnione zostały wszystkie zasadnicze kwestie istotne dla rozpatrzenia sprawy o przyznanie stronie zasiłku celowego i podjęcia w tym przedmiocie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Ww. wyrok wraz z aktami administracyjnymi został przekazany do Kolegium w dniu 18 lutego 2016 r., po czym organ ten pismem z dnia 21 marca 2016 r., powołując się na art. 36 § 1 K.p.a., poinformował stronę, że sprawa nie może być rozpatrzona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. z powodu trudności organizacyjnych wynikających z dużego wpływu spraw oraz podał, że załatwienie sprawy nastąpi do dnia 29 kwietnia 2016 r. Kolejnym pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r. SKO zawiadomiło stronę, że sprawa zostanie rozpatrzona w terminie do dnia 30 maja 2016 r. Jednocześnie SKO pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r., zwróciło się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie o uzupełnienie materiału dowodowego w kwestii posiadanych przez Ośrodek środków finansowych z budżetu gminy na realizację zasiłków celowych w marcu 2015 r. Stosowna informacja, zawierająca szczegółową analitykę wydatkowanych środków w powyższym zakresie, została przedstawiona przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie za pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r. W konsekwencji, Kolegium decyzją z dnia 18 maja 2016 r. rozpatrzyło odwołanie skarżącego z dnia 10 marca 2015 r., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł jednorazowo na dofinansowanie do zakupu opału.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że pomiędzy kolejnymi czynnościami organu zachodziły przerwy, które w ocenie Sądu, uznać należy za wykonywane bez należytej dynamiki. Takie działanie organu, zdaniem Sądu, nie prowadziło do załatwienia sprawy w rozsądnych terminach przewidzianych prawem.

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej zaistniała przewlekłość w postępowaniu organu. W rozpoznawanej sprawie, organ nie dochował bowiem należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Załatwienie sprawy winno bowiem nastąpić bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 K.p.a.). Jak już wskazano na wstępie rozważań, w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Podkreślić przyjdzie, że w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji o informację, która została mu przekazana w ciągu siedmiu dni, co w żaden sposób nie może usprawiedliwić prowadzenia postępowania przez Kolegium przez kolejny miesiąc, tj. od 27 kwietnia 2016 r. do dnia 18 maja 2016 r. Nie można więc zaakceptować takiego działania organu odwoławczego, gdy się zważy, że sprawa niniejsza dotyczy niezmiernie istotnych dla strony, świadczeń z pomocy społecznej, które z natury swej winny być objęte szczególnym staraniem organów. Nadto należy zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie toczy się w istocie od 2015 r., zaś w postępowaniu odwoławczym nie były prowadzone, po myśli art. 136 K.p.a. czynności usprawiedliwiające przekroczenie terminu rozpoznania odwołania wynikającego z art. 35 § 3 K.p.a.

Reasumując, stwierdzić należało, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły, co uzasadnia orzeczenie zawarte w pkt 1 wyroku.

Oceniając z kolei charakter stwierdzonej przewlekłości w prowadzeniu postępowania, Sąd uznał, że miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym - stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł w punkcie 2 wyroku. W tym zakresie, uwzględniając poglądy prezentowane w orzecznictwie, Sąd przyjął, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie podnosi się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w K.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej poprzez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z 27 czerwca 2013 r., III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2014 r., II SAB/Łd 124/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy, od momentu wpływu odwołania do wydania decyzji w sprawie upłynął okres dłuższy niż ten, jaki został określony w art. 35 § 3 K.p.a. Czas załatwiania przez Kolegium odwołania wniesionego przez skarżącego, liczony od daty wpływu odwołania do organu wraz z aktami sprawy (11 marca 2015 r.), do daty wysłania decyzji stronie (14 czerwca 2016 r.), jak również liczony od dnia przekazania akt sprawy przez WSA w Opolu (18 lutego 2016 r.) do dnia doręczenia skarżącemu decyzji (14 czerwca 2016 r.), wynosił bowiem około czterech miesięcy. Zatem w ocenie Sądu, doszło do "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., w odniesieniu do stwierdzonej przewlekłości postępowania, bowiem działanie organu odwoławczego w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostawało w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do zakończenia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności nie zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki do przedłużenia postępowania, a mające uzasadnienie w stopniu skomplikowania sprawy, w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, czy w ilości wniosków procesowych składanych przez stronę.

Jednocześnie Sąd z urzędu wymierzył Kolegium grzywnę na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Orzekając w pkt 3 wyroku o wymierzeniu grzywny w kwocie 300 zł, Sąd wziął pod uwagę, iż stan bezczynności ustał, natomiast fakt przewlekłego prowadzenia postępowania potwierdziły okoliczności przedmiotowej sprawy. W ocenie Sądu, wymierzenie grzywny we wskazanej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji represyjnej, jak i prewencyjnej, zapobiegając popełnianiu przez organ w przyszłości podobnych naruszeń, narażających strony na negatywne skutki bezczynności i przewlekłego działania.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.