Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 809/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie NSA Maciej Dybowski del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Kamila Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R., E. P. i W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 384/17 w sprawie ze skargi M. R., E. P. i W. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 października 2017 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. R. , E.P. i W. M. (Skarżące) na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...]roku w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Wyrok ten wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym :

Decyzją z [...]roku Prezydent Miasta K. (Prezydent) odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcele I kat [...] i I kat. [...], objęte wykazem hipotecznym Ł. , stanowiące poprzednio własność F. O. recte O. (Nieruchomość).

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Skarżące Wojewoda Małopolski (Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy wskazały art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 128 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 roku, poz. 2147 ze zm. dalej : "ustawa z 21 sierpnia 1997 roku").

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, że Nieruchomość została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...]roku, wydanym na podstawie art. 1, art. 10 i art. 21 dekretu z dnia [...] r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31, dalej: "dekret z [...] roku").

Dekret z [...] roku uchylony został ustawą z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm., dalej: "ustawa z 12 marca 1958 roku").

Postępowanie w sprawie wywłaszczenia wszczęte zostało na wniosek Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w K. z [...] roku. W konsekwencji, z mocy art. 47 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 roku sprawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należało rozpatrywać z uwzględnieniem art. 39 dekretu z [...] roku.

Przepis ten przewidywał, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji.

Organy ustaliły, że ostateczność orzeczenia Prezydium ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] została potwierdzona z dniem [...] roku na złożonej w zbiorze dokumentów decyzji.

W toku postępowania administracyjnego organom nie udało się odnaleźć dokumentów świadczących o złożeniu przez poprzedniego właściciela nieruchomości lub Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych w K. wniosku o ustalenie odszkodowania lub potwierdzających istnienie sporu, co do tytułu własności wywłaszczonych parcel, jak również dokumentów wskazujących na ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość lub też złożenie odszkodowania do depozytu sądowego.

W konsekwencji organy uznały, że roszczenie o odszkodowanie wynikające z art. 39 dekretu z [...] roku uległo przedawnieniu z dniem [...]roku. Wojewoda skorygował w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym przedawnienie roszczenia nastąpiło [...]roku.

Organy wyjaśniły również, że art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku stanowi podstawę do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania również za nieruchomości wywłaszczone przed wejściem w życie tej ustawy to jest przed 1 stycznia 1998 roku. Dotyczy to jednak wyłącznie tych roszczeń odszkodowawczych, które nie uległy przedawnieniu.

Wojewoda wyjaśnił również, że art. 39 dekretu z [...] roku w zakresie, w jakim odnosi się do stanów z daty jego obowiązywania, tj. do tych roszczeń odszkodowawczych które powstały z tytułu wywłaszczenia nieruchomości decyzjami kończącymi postępowania wywłaszczeniowe wszczęte przed 1 lipca 1956 roku i które stały się ostateczne, znajduje nadal zastosowanie. Organy administracji orzekając w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone przed wejściem w życie ustawy z 21 sierpnia 1998 roku o gospodarce nieruchomości na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 tej ustawy nie mogą pomijać powyższego przepisu.

Po rozpoznaniu skargi Skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę

Sąd wyjaśnił, że stan faktyczny sprawy nie był kwestionowany.

a) Nieruchomość została wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium z [...]roku na cele Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w K.; podstawę prawną wywłaszczenia stanowiły przepisy dekretu z [...] roku,

b) w treści orzeczenia wskazano, iż: "ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nastąpi na wniosek przynajmniej jednej ze stron w oddzielnym orzeczeniu",

c) orzeczenie to stało się ostateczne, co potwierdzono w adnotacji urzędowej z dnia [...] roku na egzemplarzu decyzji złożonym w zbiorze dokumentów księgi wieczystej nr [...],

d) następcy prawni byłego właściciela nieruchomości złożyli wniosek o odszkodowanie za wymienione nieruchomości w [...] roku; wcześniej nie składano żadnego wniosku w sprawie odszkodowania.

Sąd podzielił stanowisko organów, co do zastosowania w sprawie art. 39 dekretu z [...] roku, zgodnie z którym roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ulegało przedawnieniu po upływie trzech lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. Ponieważ w przedmiotowej sprawie decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna po uchyleniu dekretu, to jest w 1968 roku, sąd przywołał przepis art. 47 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 roku i wyjaśnił że zgodnie z tym przepisem, postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie ustawy jeszcze nie zakończone będzie prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów niniejszej ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostawały w mocy, a odszkodowanie ustalano według zasad odszkodowania przewidzianych w ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 roku, a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustalano według przepisów dotychczasowych.

Sąd wyjaśnił, że przedawnienie roszczenia odszkodowawczego w tej sprawie nastąpiło 3 lata po stwierdzeniu prawomocności decyzji wywłaszczeniowej tj. [...]roku. Skutek ten nastąpił z mocy prawa i musiał być brany pod uwagę z urzędu w postępowaniu administracyjnym. Skoro objęte wnioskiem roszczenie było przedawnione, prawidłowo organy orzekły o odmowie jego ustalenia.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku stanowi podstawę do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania również za nieruchomości wywłaszczone przed jej wejściem w życie to jest przed 1 stycznia 1998 roku, niemniej jednak dotyczy tylko roszczeń nieprzedawnionych. Przepis art. 39 dekretu z [...] roku miał charakter bezwzględnie wiążący i musi być brany pod uwagę z urzędu - zgodnie z art. 6 k.p.a. Sąd podkreślił, że ponieważ przedawnienie nastąpiło z mocy prawa tj. z mocy powołanego art. 39 ust. 1 dekretu, nie jest konieczne zamieszczanie w obecnie obowiązujących przepisach dotyczących odszkodowań, zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, przesłanki w postaci nieupłynięcia okresu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Skoro roszczenie jest przedawnione, to należy orzec o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania - bez konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego.

Sąd nie podzielił również stanowiska, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku) są samodzielną podstawą do ustalenia i wypłaty odszkodowania, zaś przepisy dekretu dotyczące przedawnienia jako nieobowiązujące nie mogą mieć obecnie zastosowania do tego roszczenia.

Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skarżące wniosły skargę kasacyjną podnosząc w niej zarzut naruszenia prawa materialnego to jest :

1) art. 128 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku, w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 tejże ustawy poprzez niezastosowanie tych przepisów i odmowę uchylenia decyzji organów odmawiających przyznania odszkodowania stronom z tytułu wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako parcela 1. kat. [...] i 1. kat. [...] objęte wykazem hipotecznym lwh [...] stanowiącą uprzednio własność F. O. , podczas gdy wszystkie przesłanki określone w tych przepisach do przyznania odszkodowania zostały spełnione;

2) art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy 21 sierpnia 1997 roku poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że okolicznością wyłączającą zastosowanie tego przepisu jest przedawnienie roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie nieobowiązującego art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku, podczas gdy art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy 21 sierpnia 1997 roku nie wskazuje na przyczynę nie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość;

3) art. 39 ust. 1 dekretu oraz art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 1 ustawy 21 sierpnia 1997 roku poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na uznaniu, że na podstawie art. 39 ust. 1 dekretu doszło do przedawnienia roszczenia o odszkodowanie określonego w art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 1 ustawy 21 sierpnia 1997 roku podczas gdy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nakładają na organy nowy obowiązek odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości i tym samym kreują po stronie wywłaszczanego nowe roszczenie o odszkodowanie, które nie może być uznane jako takie za przedawnione na podstawie przepisu wcześniejszego;

4) art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, tj. zastosowanie go w niniejszej sprawie podczas gdy przepis ten aktualnie nie obowiązuje.

W związku z tak postawionymi zarzutami, skarżące wniosły o zmianę wyroku poprzez jego uchylenie jak również uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości a także o zasądzenie od organu solidarnie na ich rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W skardze kasacyjnej zawarty został również wniosek o przedstawienie składowi powiększonemu zagadnienia, czy roszczenie oparte na art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1998 roku w związku z art. 128 ust. 1 tejże ustawy jest roszczeniem samodzielnym i niezależnym od roszczenia o odszkodowanie za to wywłaszczenie oparte na przepisach dekretu z [...] roku a także zagadnienia ustalenia zastosowania pierwszeństwa przepisów tego dekretu z art. 129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 128 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku w stosunku do wywłaszczeń dokonanych przed wejściem w życie ustawy z 12 marca 1958 roku.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Stan faktyczny przyjęty za podstawę orzekania przez organy a następnie przez sąd pierwszej instancji nie był kwestionowany w skardze kasacyjnej. Podniesiono w niej wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego. Oznacza to, że kontrola prawidłowości przedstawionej przez organy wykładni art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku oraz art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 1 ustawy 21 sierpnia 1997 roku dokonywana była przez Naczelny Sąd Administracyjny z uwzględnieniem stanu faktycznego przyjętego przez sąd pierwszej instancji.

Niesporne w sprawie jest zatem, że przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona została orzeczeniem Prezydium z [...]roku, a podstawę prawną wywłaszczenia stanowiły przepisy dekretu z [...] roku, przy czym wszczęcia postępowania nastąpiło na wniosek Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w K. z [...] roku. Niesporne jest również, że orzeczenie to stało się ostateczne [...] roku, jak również, że po wydaniu orzeczenia nie toczyło się postępowanie mające na celu ustalenie odszkodowania.

Okoliczności te mają podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości zastosowania w sprawie art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku.

Dekret ten uchylony został ustawą z 12 marca 1958 roku (art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z tej przyczyny skarżące wywodziły, że nie było możliwe zastosowanie art. 39 ust. 1 dekretu.

Stanowisko skarżących jest nieprawidłowe. Jak słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, dopuszczalność i konieczność zastosowania w sprawie art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku wynikała z art. 47 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 roku. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte po wyzwoleniu, a w dniu wejścia w życie ustawy jeszcze nie zakończone miało być prowadzone nadal według dotychczasowych przepisów z odpowiednim zastosowaniem przepisów ustawy dotyczących właściwości organów orzekających. Czynności dokonane w dotychczasowym postępowaniu pozostawały w mocy, a odszkodowanie ustalane było według zasad odszkodowania przewidzianych w ustawie, jeżeli wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło po dniu 1 lipca 1956 roku, a dotychczas nie ustalono odszkodowania; w pozostałych przypadkach odszkodowanie ustalano według przepisów dotychczasowych.

Jak już wcześniej wskazano, stan faktyczny przyjęty za podstawę orzekania przez organy a następnie przez sąd pierwszej instancji nie był kwestionowany. Z tych ustaleń faktycznych wynika, że postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte zostało [...] roku. Przepisy dekretu z [...] roku nie miałyby zastosowania do kwestii związanych z ustaleniem odszkodowania w razie łącznego spełnienia dwóch przesłanek : wszczęcia postępowania po dniu 1 lipca 1956 roku i nie ustalenia odszkodowania do dnia wejścia w życie ustawy z 12 marca 1958 roku. Skoro jeden z tych warunków nie został spełniony, bowiem postępowanie wszczęte zostało przed 1 lipca 1956 roku, odszkodowanie winno być ustalone na podstawie przepisów dekretu.

Przepisy dekretu z [...] roku przewidywały tymczasem, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji (art. 39 ust. 1 dekretu). Przedawnienie nie biegło w razie zaistnienia sporu co do tytułu własności nieruchomości, jeżeli pozew wniesiony został w terminie jednego roku od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne. Nawet jednak w razie zaistnienia sporu, przedawnienie następowało po upływie sześciu lat licząc od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne (art. 39 ust. 2 w związku z art. 26 ust. 3 dekretu).

Z ustalonego i niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika, że orzeczenie stało się ostateczne [...] roku. Pomimo poszukiwania dokumentów archiwalnych organy nie ustaliły, by toczyło się jakiekolwiek postępowanie dotyczące sporu o prawo własności. Nawet jednak w takim przypadku, roszczenie odszkodowawcze ulegałoby przedawnieniu nie później niż z upływem 6 lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne, a więc nie później niż z 28 lutego 1974 roku. Skoro nie toczyło się postępowanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3 dekretu z [...] roku, roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnieniu z dniem [...]roku.

Nie można stawiać organom a następnie sądowi pierwszej instancji zarzutu zastosowania nieobowiązującego obecnie art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku (zarzut objęty punktem 4 petitum skargi kasacyjnej).

Orzeczenie o wywłaszczeniu zapadło w okresie obowiązywania dekretu z [...] roku. Przepisy ustawy z 12 marca 1958 roku, uchylającej dekret, przewidywały, że do określonych stanów faktycznych dalej znajdują zastosowanie przepisy uchylonego dekretu. Taki stan faktyczny zaistniał, zatem musiał on być oceniany przez organy w świetle przepisów dekretu, które znajdowały do niego zastosowanie z uwagi na treść art. 47 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 roku.

Ustawa z 12 marca 1958 roku a zatem również jej przepis wprowadzający zasadę stosowania do określonych stanów faktycznych przepisów dekretu z [...] roku, uchylona została ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1991 roku Nr 30, poz. 127 z późn. zm.). Nie oznacza tym samym, że przepisy dekret nie pozostaje w systemie prawa jako podstawa prawna utrzymania wywołanych przez niego skutków prawnych. Badanie bowiem, czy określony przepis wywołał przewidziany w nim skutek prawny musi zawierać ocenę, czy znajdował on zastosowanie do określonej sytuacji, co stanowi proces stosowania przepisu. Orzekanie o sytuacjach z przeszłości pociąga za sobą konieczność stosowania nieobowiązującego już obecnie przepisu. Należy mieć na względzie, że zgodnie z obowiązującą w systemie prawnym ogólną zasadą tempus regit actum skutki prawne zdarzenia prawnego podlegają ocenie w świetle norm prawnych obowiązujących w chwili zajścia zdarzenia prawnego (por. stanowisko wyrażone w uchwale NSA z 10 stycznia 2011 roku, I OPS 3/10).

Zarzuty objęte punktami 1-3 petitum skargi kasacyjnej sprowadzą się stwierdzenia, że roszczenie odszkodowawcze, które wygasło na skutek przedawnienia, powstawało na nowo z chwilą wejścia w życie przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 roku. Innymi słowy, w ocenie Skarżących, art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 128 ust. 1 ustawy 21 sierpnia 1997 roku stanowi samodzielną podstawę do dochodzenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, w sytuacji w której odszkodowanie to nie zostało przyznane.

Co do zasady nie jest sporne w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza obowiązek uregulowania roszczeń sprzed 1 stycznia 1998 roku, to jest roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok NSA z 5 maja 2017 roku, I OSK 13/17).

Dekret z [...] roku wskazywał, że do wypłaty odszkodowania obowiązany jest podmiot na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie. Wniosek o ustalenie odszkodowania mogła złożyć każda ze stron postępowania, po zgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Wykonawca narodowych planów gospodarczych mógł zgłosić wniosek o ustalenie odszkodowania równocześnie z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego (art. 33 ust. 1 dekretu).

Jedocześnie ustawodawca wprost wskazał w art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku, że roszczenie odszkodowawcze ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od uzyskania przez orzeczenie o wywłaszczeniu przymiotu ostateczności.

Dekret wskazywał zatem zarówno podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, datę, od której można było żądać ustalenia odszkodowania jak również datę, od której rozpoczynał bieg termin przedawnienia.

Skoro żaden z podmiotów uprawnionych nie wystąpił z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania, roszczenie to uległo przedawnieniu. Jak już wcześniej wskazano, zgodnie z zasadą tempus regit actum do stanów faktycznych zaistniałych w okresie obowiązywania określonych przepisów należy stosować te przepisy, z wszystkimi konsekwencjami. W świetle art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku roszczenie uległo przedawnieniu. Przyjęcie tezy skarżących, że obecnie możliwe jest dochodzenie przez nie odszkodowania, przeczyłoby zasadzie stabilności stanu prawnego powstałego na skutek upływu czasu i zaniechania podjęcia określonych działań przez osobę uprawnioną, w tym przypadku również poprzednika prawnego skarżących.

Zatem również zarzuty objęte punktami 1-3 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadne.

Sąd zwraca uwagę w tym miejscu na wyrażany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z odszkodowanie o którym mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku jest odszkodowaniem należnym tylko podmiotowi wywłaszczonemu. Odszkodowanie to ma charakter publicznoprawnym nie przechodzi zatem na następców prawnych osoby wywłaszczonej ani na skutek sukcesji syngularnej ani na skutek sukcesji generalnej (por. wyrok NSA z 28 maja 2019 roku, I OSK 993/19 ). Skarżące tymczasem nie są podmiotem wywłaszczonym.

Sąd kasacyjny w toku rozprawy 27 listopada 2019 roku odmówił zawieszenia postępowania celem przedstawienia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienia, czy roszczenie oparte na art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1998 roku w związku z art. 128 ust. 1 tejże ustawy jest roszczeniem samodzielnym i niezależnym od roszczenia o odszkodowanie za to wywłaszczenie oparte na przepisach dekretu z [...] roku a także zagadnienia ustalenia zastosowania pierwszeństwa przepisów tego dekretu z art. 129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 128 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku w stosunku do wywłaszczeń dokonanych przed wejściem w życie ustawy z 12 marca 1958 roku.

Podstawą do przestawienia określonego zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest art. 187 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przesłanką do przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienia jest okoliczność polegająca na pojawieniu się w konkretnej sprawie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości obejmuje taką kwestię prawną, której wyjaśnienie nastręcza znaczne trudności głównie z powodu możliwości różnego rozumienia przepisów prawnych. Podstawą do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka określona w art. 187 § 1 p.p.s.a. będzie przede wszystkim pojawienie się w danej kwestii prawnej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Skarżące nie wskazały na występujące w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności dotyczące stosowania art. 39 ust. 1 dekretu z [...] roku w związku z art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 128 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1998 roku. Istnienia takich rozbieżności nie stwierdził również skład orzekający w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.