Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1613/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2002 r. Pan J. B. (zwany dalej zgłaszający) dokonał zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP wzoru użytkowego pod tytułem "Wskaźnik akustyczny kierunkowskazów pod nazwą Wak". Zgłoszeniu temu został nadany numer [...].

Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Urząd Patentowy RP powiadomił zgłaszającego, że zgłoszenie [...] nie spełnia warunku pełnego ujawnienia przedmiotu zgłoszenia. Nie może więc być udzielone prawo ochronne ponieważ nie zostały ujawnione wszystkie cechy techniczne dotyczące kształtu i budowy przedmiotowego wskaźnika.

Zarówno w opisie, zastrzeżeniu ochronnym jak i na rysunku zgłaszający pokazał jedynie jak wygląda z zewnątrz przedmiotowe urządzenie oraz omówił jego działanie. Natomiast nie zostały opisane w sposób jednoznaczny, ani nie zostały pokazane na rysunku wszystkie elementy potrzebne do jego wykonania. Przez co nie wiadomo jak one wyglądają i tym samym nikt nie jest w stanie odtworzyć przedmiotowego wskaźnika, bez włożenia własnej inicjatywy twórczej, na podstawie tylko informacji zawartych w opisie, zastrzeżeniu i na rysunku.

Urząd wyznaczył zgłaszającemu termin jednego miesiąca na zajęcie stanowiska wobec powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na powyższe zgłaszający wystosował pismo wyjaśniające do Urzędu Patentowego.

Zawiadomieniem z dnia [...] września 2005 r. Urząd Patentowy poinformował zgłaszającego, że ponieważ nadesłane materiały nie mają formy nowej redakcji zgłoszenia – opisu i zastrzeżenia ochronnego, aktualne pozostają uwagi Urzędu z dnia [...] lipca 2005 r.

Ponadto Urząd Patentowy podkreślił, że zgodnie z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 100 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej w dokumentacji zgłoszenia nie można wprowadzić uzupełnień i poprawek wykraczających poza to co zostało ujawnione w dniu dokonania zgłoszenia. Natomiast nadesłane wyjaśnienia dotyczące kształtu obudowy oraz schematy generatorów właśnie ujawniają nowe cechy, które nie były pokazane w pierwotnej redakcji opisu.

W odpowiedzi na powyższe Pan J. B. nadesłał pismo, w którym stwierdził, że wniosek w pełni wypełnia warunki art. 94 ust. 1 p.w.p.

Wezwaniem z dnia [...] października 2005 r. Urząd Patentowy pod rygorem z art. 46 ust. 1 p.w.p. wezwał skarżącego do przeredagowania opisu wzoru użytkowego, zastrzeżenia patentowego i rysunku z uwzględnieniem wszystkich obowiązujących w tym zakresie przepisów i przyjętej praktyki w terminie 2 miesięcy.

Zgłaszający po odpowiedzi na powyższe nie przedłożył przeredagowanego zgłoszenia a jedynie wystosował krytyczne pismo.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Urząd Patentowy umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego o nr [...]. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

wezwaniem z dnia [...] października 2005 r. (poz. akt [...]) Urząd Patentowy RP - Departament Badań Patentowych wezwał zgłaszającego do wprowadzenia w dokumentacji zgłoszenia [...] określonych poprawek i uzupełnień oraz złożenia opisu wzoru użytkowego i zastrzeżenia ochronnego oraz rysunku, przeredagowanych z uwzględnieniem wskazanych w wezwaniu uwag.

W szczególności Urząd wskazał, że pierwotna wersja materiałów zgłoszeniowych z dnia [...] czerwca 2002 r. (w dokumentacji zgłoszenia [...] brak jakiejkolwiek innej wersji materiałów zgłoszeniowych), nie może stanowić podstawy do udzielenia prawa ochronnego, ponieważ w świetle przepisów powołanej ustawy p.w.p. oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r., Dz. U. z 2001 r., Nr 102, poz. 1119 - obowiązującego na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy p.w.p., zawiera istotne nieprawidłowości.

Urząd wskazał również, że rysunki (przedstawiające schematy elektryczne przedmiotowego wskaźnika) oraz dotyczące ich pisemne objaśnienia, załączone przy piśmie zgłaszającego z dnia [...] lipca 2005 r. poz. akt 3 (data wpływu do Urzędu [...] sierpnia 2005 r.) nie mogą być wzięte pod uwagę, gdyż nie były zawarte w pierwotnej wersji dokumentacji zgłoszeniowej (opisie wzoru użytkowego, zastrzeżeniu ochronnym i na rysunku z [...] czerwca 2002 r.) a zatem, w świetle art. 37 ust. 1 ustawy p.w.p. wprowadzenie ich do dokumentacji zgłoszeniowej jest niedopuszczalne.

Ponadto, Urząd podał szczegółowe informacje odnośnie wymogów dotyczących formułowania zastrzeżeń ochronnych (§ 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z § 16 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. - Dz. U. z 2001 r., Nr 102, poz. 1119 - mających zastosowanie na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy p.w.p.) określających zakres przedmiotowy żądanej ochrony w rozumieniu przepisów art. 94 ust. 1 i art. 96 ustawy p.w.p.

Niezależnie od powyższego Urząd podał szereg szczegółowych uwag dotyczących nieprawidłowości redakcyjnych opisu wzoru i formy rysunku w świetle przepisów: § 6 ust. 1, § 8 ust. 8, § 10 ust. 1 w związku z § 16 ust. 1 cytowanego rozporządzenia oraz zał. nr 1 do tego rozporządzenia.

W odpowiedzi natomiast zgłaszający nadesłał pismo z dnia [...] listopada 2005 r. (poz. akt [...]), w którym przedstawia swoje krytyczne uwagi odnośnie procedury postępowania w sprawie o udzielenie praw wyłącznych na przedmiot zgłoszenia [...] oraz własne poglądy dotyczące żądań Departamentu postawionych w wezwaniu.

W szczególności zgłaszający wyraża pogląd własny, iż ekspert "zarzuca niezaistniałą niezgodność ujawnienia szczegółów budowy z pierwotną, opublikowaną treścią".

Tak sformułowane stanowisko zgłaszającego, zdaniem Urzędu jest wynikiem niewłaściwego rozumienia treści komentarza podanego w wezwaniu z dnia [...] października 2005 r. (poz. akt [...], str. 1, wiersze 10-15 od dołu), dotyczącego wyjaśnień podanych w piśmie zgłaszającego z dnia [...] lipca 2005 r. (poz. akt 3) oraz załączonych przy tym piśmie schematów elektrycznych.

W powołanym fragmencie wezwania Urząd zawarł tylko informację, że nadesłane schematy oraz dotyczące ich objaśnienia nie mogą być wzięte pod uwagę przy dalszym rozpatrywaniu zgłoszenia, z tego tylko względu, że nie były zawarte w pierwotnej wersji zgłoszenia (z dnia [...] czerwca 2002 r.). Takie stanowisko Urzędu w tej kwestii wynika bezpośrednio z przepisu art. 37 ust. 1 ustawy p.w.p., o którym zgłaszający był poinformowany (str. 1 wezwania, wiersze 10-11 od dołu). Tylko tak, i tylko tak może być rozumiany wskazany fragment wezwania, i nie ma tu mowy o jakiejkolwiek "niezgodności" (?!) w stosunku do pierwotnej wersji zgłoszenia lecz tylko o tym, że informacje dotyczące przedmiotu zgłoszenia, które nie były objęte pierwotną treścią zgłoszenia, nie mogą być do tego zgłoszenia wprowadzone.

Kontynuując zgłaszający wyraża własną opinię, że orzeczenia Komisji Odwoławczej UPRP (powołane w treści wezwania) "faktycznie nie mają żadnego znaczenia", bowiem orzecznictwo ma znaczenie prawne tylko wtedy, gdy jest usankcjonowane prawomocnym wyrokiem Sądu.

Urząd wyjaśnia, że wskazane w wezwaniu orzeczenia Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP faktycznie nie stanowią podstawy prawnej dla żądań Urzędu, odnośnie wniesienia do materiałów zgłoszeniowych określonych poprawek. Podstawy prawne żądań określonych w wezwaniu stanowią bowiem, tylko i wyłącznie, przepisy powołanej ustawy p.w.p. oraz powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów (obowiązującego na mocy art. 101 ust. 2 ustawy p.w.p.), wskazane w stosownych fragmentach wezwania. Natomiast orzeczenia Komisji Odwoławczej, powołane w wezwaniu, zostały wskazane tylko pomocniczo dla udokumentowania stosowanej przez Urząd praktyki postępowania, mającej swój wyraz nie tylko w orzeczeniach Komisji Odwoławczej przy UP RP lecz również w dyrektywach interpretacyjnych i wytycznych Prezesa Urzędu Patentowego (art. 269 ust. 1 p.w.p.), mających odzwierciedlenie również w komentarzach do przepisów prawa patentowego oraz orzeczeniach Komisji Odwoławczej.

Krytyczna ocena proponowanej przez Urząd zmiany tytułu przedmiotu zgłoszenia, przedstawiona w piśmie zgłaszającego, nie ma oparcia w stanie faktycznym, bowiem rysunek (mający w przypadku wzoru użytkowego znaczenie zasadnicze) zawarty w pierwotnej wersji zgłoszenia (z [...] czerwca 2002 r.) ilustruje faktycznie tylko cechy dotyczące obudowy przedmiotowego wskaźnika akustycznego, a opis podaje jedynie zarys koncepcji funkcjonowania zgłoszonego przedmiotu wzoru. Tak więc twierdzenie, iż proponowana zmiana tytułu "całkowicie zmienia i ogranicza treść wniosku" jest bezpodstawne. Proponowana wersja tytułu konkretyzuje nazwę przedmiotu zgłoszenia w odniesieniu do cech technicznych rozwiązania ujawnionych w dokumentacji zgłoszeniowej. Taki właśnie wymóg odnośnie tytułu podaje przepis § 6 ust. 1 pkt 1 w związku § 16 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, o którym zgłaszający był również poinformowany.

Natomiast opinia zgłaszającego odnośnie uwagi podanej w ostatnim akapicie wezwania (poz. akt [...]) na str. 3 jest wyrazem daleko posuniętej nadinterpretacji, bowiem Departament nie wskazał żadnego z rzeczników patentowych personalnie, a ponadto poinformował o możliwości konsultacji w Urzędzie Patentowym.

Informacja taka była uzasadniona, bowiem stan dokumentacji zgłoszeniowej wskazuje na elementarne nieprawidłowości redakcyjne, zarówno w zakresie opisu wzoru, jak też zastrzeżenia ochronnego i rysunku.

W podsumowaniu swojego pisma zgłaszający wyraża żądanie "bezzwłocznego wydania stosownego świadectwa ochronnego".

Żądanie takie jest wyrazem niewłaściwego rozumienia przepisów ustawowych, stanowiących podstawę udzielania praw wyłącznych na wynalazki i wzory użytkowe (art. 52 ust. 1 w związku z art. 100 ust. 1 ustawy p.w.p.), z których wynika, że Urząd Patentowy RP wydaje decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy, jeżeli nie stwierdzi braku ustawowych warunków do uzyskania prawa ochronnego.

Natomiast w przypadku zgłoszenia [...] Urząd Patentowy stwierdził, że dokumentacja zgłoszeniowa nie spełnia warunków określonych w ustawie p.w.p. i cytowanym rozporządzeniu, o których zgłaszający był szczegółowo poinformowany wezwaniem z dnia [...] października 2005 r. i zobowiązany (pod rygorem umorzenia postępowania) do ich wprowadzenia w dokumentacji zgłoszeniowej.

Zgłaszający nie nadesłał przeredagowanej wersji materiałów zgłoszeniowych (opisu wzoru użytkowego, zastrzeżenia ochronnego i rysunku) z uwzględnieniem uwag wskazanych w wezwaniu, a zatem nie zastosował się w wyznaczonym terminie do wezwania Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2005 r.

Pan J. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z [...] lipca 2006 r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że:

w związku z wnioskiem zgłaszającego z dnia [...] maja 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, po analizie zastrzeżenia ochronnego, opisu i rysunku z dnia [...] czerwca 2002 r. (z daty zgłoszenia) oraz elektrycznych schematów ideowych, załączonych do pisma z dnia [...] lipca 2005 r., Urząd Patentowy uznał, że w dalszym ciągu zasadne są wszystkie argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2006 r. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy p.w.p. wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Ochronie (jako wzór użytkowy) nie podlegają więc rozwiązania niezdeterminowane co do ukształtowania przestrzennego, w szczególności takie jak układy elektryczne (blokowe i ideowe).

Ponadto, nowe rysunki, niezależnie od ich rodzaju (schematy elektryczne), nadesłane przy piśmie zgłaszającego z dnia [...] lipca 2005 r. nie mogą być uznane za kontynuacje dotychczasowego zgłoszenia, ponieważ w sposób niedopuszczalny rozszerzają dotychczasową istotę rozwiązania.

Zgłoszenie wzoru użytkowego może zawierać tylko rysunek mechaniczny przedmiotu a tytuł, opis i zastrzeżenie ochronne mogą dotyczyć tylko cech konstrukcyjnych. Cechą przedmiotu na wzór użytkowy nie mogą być układy elektryczne, ponieważ przedstawiane są w postaci umownych symboli graficznych (a nie rzeczywistego wyglądu przedmiotu) oraz elementy, które nie są widoczne na rysunku np. umieszczone wewnątrz obudowy a zwłaszcza zespoły według schematu ideowego (nadajnik dźwiękowy, przerywacz kierunkowskazów, głośnik lub dzwonek). W zastrzeżeniu ochronnym podaje się więc tylko rozmieszczenie i związek konstrukcyjny według rysunku mechanicznego. Nie podaje się w zastrzeżeniu spisu elementów, ich działania i skutków tego działania (włącza się i wyłącza dając sygnał dźwiękowy kierunku w lewo czy w prawo o odmiennych głosach tonu), warunków poprawnej pracy układu elektrycznego (zestrojony z przerywaczem kierunkowskazów), oraz informacji o alternatywności cechy konstrukcyjnej (głośnik lub dzwonek elektryczny).

Natomiast obudowa i pokrętło przymocowane do tej obudowy są elementami konstrukcji, która jednak nie uzasadnia by przyjęto dla niej nazwę "Wskaźnik akustyczny kierunkowskazów". Obudowa i pokrętło są bowiem niewystarczające do realizacji funkcji: "akustycznie informuje kierowcę o włączonych lub wyłączonych kierunkowskazach i ich kierunku działania, lewy-prawy".

Stanowisko zgłaszającego, że dokonane zgłoszenie spełnia wymogi art. 94 ust. 1 i 2 ustawy p.w.p. z dnia 30 czerwca 2000 r. i że "nie podlega dyskusji, że zgłoszenie zostało zgłoszone w sposób prawidłowy i opublikowane, potwierdzając prawa wnioskodawcy" jest więc całkowicie błędne.

Wezwanie z dnia [...] października 2005 r. (ustawowa forma przewidziana w postępowaniu przed Urzędem Patentowym), zmierzało zatem do usunięcia w zgłoszeniu wszystkich nieprawidłowości. Opis (tytuł, dziedzina techniki, stan techniki, istota wzoru, korzystne skutki zastosowania przedmiotu, objaśnienie rysunku, szczegółowy opis przedmiotu - p. § 6 Rozp. Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r.) nie zawiera bowiem żadnej prawidłowej części. Podobnie, zastrzeżenie ochronne nie spełniało podstawowych warunków wymaganych od wzoru użytkowego (§ 7 i 8 tego rozp.).

Z uwagi na podstawowe błędy w zgłoszeniu, zasadna była również informacja w wezwaniu o celowości porozumienia się zgłaszającego z dowolnym rzecznikiem patentowym.

Z kolei, zamieszczenie skrótu opisu w biuletynie UP, zwłaszcza gdy rysunek obudowy z pokrętłem mógł być uważany za przedmiot o trwałej postaci nie jest sprzeczny z późniejszym, merytorycznym postępowaniem mającym na celu sprawdzenie ustawowych warunków wymaganych od wzoru użytkowego i w przypadku nieprawidłowości w dokumentacji, wezwaniem do ich usunięcia.

Natomiast w związku ze stanowiskiem zgłaszającego: "w stosunku do złożonego wniosku nikt nie złożył protestu", właściwa jest uwaga, że ocena czy na zgłoszone rozwiązanie może być udzielone prawo ochronne należy tylko i wyłącznie do kompetencji Urzędu Patentowego, a nie do zgłaszających protest.

Urząd Patentowy jednakże informuje, że zwłaszcza nieliczne są protesty (uwagi) w sprawach, które nie spełniają podstawowych kryteriów (merytorycznych i formalnych), wymaganych od wzoru użytkowego np. warunku zupełności rozwiązania (brak pełnego ujawnienia) i które charakteryzuje sposób opracowania zdecydowanie odbiegający od zasad wymaganych przy sporządzaniu dokumentacji zgłaszanej do Urzędu Patentowego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan J. B. zwany dalej skarżącym.

W skardze domagał się uchylenia powyższej decyzji. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

w swojej decyzji pracownik Urzędu Patentowego zlekceważył prawo do ochrony zgłoszonego urządzenia twierdząc, że przedstawiony opis nie spełnia wymogów ustawy oraz w swoich pismach wykazał dążenie ograniczenia zakresu treści złożonego wniosku do postaci, która nie ma żadnego związku ze zgłoszonym urządzeniem technicznym.

Pracownik Urzędu Patentowego przywołał na poparcie swojego odmownego uzasadnienia szereg przepisów wynikających z ustaw wraz z własną ich interpretacją i odniesieniem do złożonego wniosku między innymi art. 94 i 33 p.w.p. i § 6.

Urzędnik Urzędu Patentowego RP nie podważył nowości urządzenia i nie przesłał żadnej dokumentacji podważającej tę tezę), nie podważył praktycznej użyteczności rozwiązania - zastosował metodę własnej nadinterpretacji przepisów ustawy w celu wyzucia z praw wnioskodawcy.

Twórca przedstawił więc opis ujawniający istotę urządzenia w sposób zrozumiały w stopniu potrzebnym do jego realizacji. Na wezwanie Urzędnika przesłał przykładowe rozwiązanie układu wewnętrznego realizującego budowę urządzenia - tym samym dopełnił warunków ustawy w zakresie jej treści w brzmieniu bezpośrednim.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] września 2006 r. Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi na znajdujące się w niej zarzuty, podniósł, iż organ umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego ponieważ w niniejszym zgłoszeniu brak było cech konstrukcyjnych, które uzasadniałyby przyjętą w przedmiotowym rozwiązaniu nazwę "Wskaźnik akustyczny kierunkowskazów pod nazwą Wak". W powyższym zgłoszeniu brak było tych cech konstrukcyjnych, które uzasadniałyby tą nazwę. Przy nieprawidłowościach występujących w zgłoszeniu (w zastrzeżeniu ochronnym, opisie), istotny do interpretacji przedmiotu na wzór użytkowy jest rysunek (z daty zgłoszenia) na którym widoczna jest tylko obudowa i pokrętło przymocowane do tej obudowy. Inne cechy takie jak: nadajnik dźwiękowy, przerywacz kierunkowskazów, wyłącznik i regulator głośności, bez wskazania ich mechanicznego (nie elektrycznego) usytuowania na rysunku, uwzględnienia w opisie oraz w zastrzeżeniu, nie są właściwe dla wzorów użytkowych. Ochronie jako wzór użytkowy nie podlegają więc rozwiązania niezdeterminowane co do ukształtowania przestrzennego. Ponadto organ podniósł, iż zgłoszenie wzoru użytkowego może zawierać tylko rysunek mechaniczny przedmiotu a tytuł, opis i zastrzeżenie ochronne mogą dotyczyć tylko cech konstrukcyjnych. Cechą przedmiotu na wzór użytkowy nie mogą być układy elektryczne, ponieważ przedstawiane są w postaci umownych symboli graficznych (a nie rzeczywistego wyglądu przedmiotu) oraz elementy, które nie są widoczne na rysunku. Zatem w zastrzeżeniu ochronnym podaje się więc tylko rozmieszczenie i związek konstrukcyjny według rysunku mechanicznego.

Na posiedzeniu Sądu w dniu 9 listopada 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo z dnia [...] listopada 2006 r., w którym zawarty był m. in. wniosek o zasądzenie od Urzędu Patentowego RP kwoty 5000 zł. z tytułu przewlekłości i naruszenia praw strony. Następnie Sąd postanowił wyłączyć rozpoznanie powyższego żądania cywilno-prawnego do odrębnego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2006 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego, pt.: "Wskaźnik akustyczny kierunkowskazów pod nazwą Wak".

Zgodnie z treścią art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (zwanej dalej p.w.p.), wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Ponadto zgodnie z treścią ust. 2 powyższego artykułu wzór użytkowy uważa się za rozwiązanie użyteczne, jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów.

Wzór użytkowy stanowi odrębny przedmiot ochrony własności przemysłowej, który dotyczy tylko przedmiotu materialnego o trwałej postaci, określonego poprzez cechy techniczne przedmiotu, przejawiające się w ukształtowaniu przestrzennym (kształcie) i/lub budowie (konstrukcji) danego przedmiotu jako całości bądź zestawienia elementów (niepołączonych ze sobą konstrukcyjnie), również określonych, co do ukształtowania przestrzennego. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż ochronie nie podlegają rozwiązania niezdeterminowane, co do ukształtowania przestrzennego, w szczególności, takie jak:

- sposoby (charakteryzowane przez postępowanie czynnościowe),

- układy elektryczne, hydrauliczne, pneumatyczne bądź algorytmy (charakteryzowane przez strukturę połączeń elementów lub bloków funkcjonalnych),

- wytwory bezpostaciowe, jak np. roztwór maść, środek spożywczy, lek, itp.

(Poradnik Wynalazczy, Zasady sporządzania dokumentacji zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych, Urząd Patentowy RP, Warszawa 2005, str. 39 - 40).

Przepis art. 95 ust. 1 p.w.p. stanowi, iż na wzór użytkowy może być udzielone prawo ochronne.

Zakres przedmiotowy ww. prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego (art. 96 p.w.p.).

W myśl art. 31 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 1 i 2 p.w.p. zgłoszenie wzoru użytkowego w celu uzyskania prawa ochronnego powinno obejmować:

1) podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie powyższego prawa ochronnego;

2) opis wynalazku ujawniający jego istotę;

3) zastrzeżenie lub zastrzeżenia ochronne (jedno zastrzeżenie ochronne niezależne);

4) skrót opisu;

5) rysunki.

Zgodnie z treścią art. 97 ust.1 p.w.p. do zgłoszenia wzoru użytkowego stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy art. 31 – 33 p.w.p. W związku z tym opis ochronny wzoru użytkowego powinien być zredagowany z uwzględnieniem zasad analogicznych jak dla wynalazków, z tą różnicą, że w zgłoszeniu wzoru użytkowego podaje się szczegółowy opis przedmiotu zgłoszenia w oparciu o rysunek, a nie opis przykładu realizacji, jak w przypadku zgłoszenia dotyczącego wynalazku. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając odpowiednie stosowanie art. 33 ust. 1 p.w.p. do wzorów użytkowych, należy stwierdzić, iż opis danego wzoru powinien go przedstawiać na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wzór urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wzoru, określać dziedzinę techniki, której dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania z objaśnieniem figur rysunku. Zgodnie z ust. 3 omawianego przepisu, zastrzeżenia ochronne, powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany wzór użytkowy oraz zakres żądanej ochrony. Ponadto ust. 3¹ wymaga aby każde zastrzeżenie było ujęte jasno, w jednym zdaniu lub równoważniku zdania.

Zgodnie z ust. 4 oprócz zastrzeżenia niezależnego, które powinno przedstawiać ogół cech zgłaszanego wzoru użytkowego, w zgłoszeniu może występować odpowiednia liczba zastrzeżeń zależnych dla sprecyzowania cech wymienionych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego. Ponadto ust. 4¹ omawianego artykułu stwierdza, iż wzajemne powiązanie w układzie zastrzeżenia niezależnego i zastrzeżeń zależnych powinno być wyraźnie przedstawione w zgłoszeniu. W myśl ust. 5 skrót opisu powinien zawierać zwięzłą i jasną informację określającą przedmiot i charakterystyczne cechy techniczne wzoru użytkowego oraz wskazanie jego przeznaczenia, jeżeli nie wynika to z określenia samego przedmiotu. Zgodnie z treścią ust. 6 rysunek powinien w sposób czytelny, w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami ochronnymi, odtwarzać przedmiot wynalazku w ujęciu schematycznym, bez tekstu, z wyjątkiem pojedynczych wyrazów, gdy są one konieczne.

Kwestia zakresu żądanej ochrony wskazana w zastrzeżeniach ochronnych dla zgłaszanego wzoru użytkowego w celu uzyskania dla niego prawa ochronnego została sprecyzowana w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. 2001, Nr 102, poz. 1119). Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 16 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, zastrzeżenie niezależne powinno zawierać część nieznamienną, rozpoczynającą się od tytułu określającego przedmiot wzoru użytkowego zastrzeganego danym zastrzeżeniem oraz podającą zespół cech technicznych niezbędnych do określenia przedmiotu niniejszego wzoru, w całości traktowaną jako stan techniki. Ponadto pkt 2 powyższego ustępu wskazuje, iż zastrzeżenie niezależne powinno również zawierać część znamienną, poprzedzoną wyrazami "znamienny tym, że", podając zwięźle te cechy techniczne (cechy znamienne) zastrzeganego wzoru użytkowego, które mają go wyróżniać spośród innych rozwiązań mających zespół cech określonych w części nieznamiennej.

Zgodnie z treścią § 16 ust. 4 ww. rozporządzenia, rysunki zawarte w zgłoszeniu wzoru użytkowego powinny, w razie potrzeby przedstawiać na figurze Nr 1 ogólny widok przedmiotu zgłoszenia.

W myśl § 10 ust. 1 niniejszego rozporządzenia rysunki wzoru użytkowego będące częścią zgłoszenia, powinny przedstawiać przedmiot tego wzoru w tylu ujęciach, ile stosownie do jego złożoności jest potrzebne do jego zrozumienia w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami ochronnymi.

W przypadku dokonania zgłoszenia wzoru użytkowego w celu uzyskania prawa ochronnego, Urząd Patentowy RP zgodnie z treścią art. 49 ust. 2 w zw. z art. 100 p.w.p. przed wydaniem decyzji w powyższym przedmiocie, wyznacza zgłaszającemu termin do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania prawa ochronnego.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż organ prawidłowo zastosował ww. przepisy w przedmiotowej sytuacji, gdyż w wyniku dokonanego przez skarżącego zgłoszenia nie mogło być udzielone prawo ochronne, ponieważ nie zostały w pełni ujawnione wszystkie cechy techniczne dotyczące kształtu i budowy przedmiotowego wskaźnika. Organ prawidłowo podniósł, iż zarówno w opisie, zastrzeżeniu ochronnym jak i na rysunku skarżący pokazał jedynie jak wygląda z zewnątrz przedmiotowe urządzenie oraz omówił jego działanie. Organ ponadto wskazał, że na rysunku nie zostały opisane w sposób jednoznaczny, ani nie zostały pokazane wszystkie elementy potrzebne do wykonania przedmiotowego urządzenia. Skutkiem takiego zredagowania zgłoszenia było to, iż nikt nie był w stanie odtworzyć przedmiotowego wskaźnika, bez włożenia własnej inwencji twórczej, na podstawie informacji zawartych w niniejszym opisie, zastrzeżeniu i na rysunku. Należy zauważyć, iż skarżący został prawidłowo pouczony w przedmiotowym zawiadomieniu o jednomiesięcznym terminie na zajęcie stanowiska odnośnie przedstawionych zarzutów od dnia otrzymania tego pisma.

Nadmienić należy, iż w niniejszej sprawie zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wzoru użytkowego w Urzędzie Patentowym RP, a zatem na podstawie przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r. W związku z tym, organ nieprawidłowo odniósł się w wezwaniu z dnia [...] lipca 2005 r. do przepisów ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. wskazując, iż zgłoszenie nie spełnia warunku pełnego ujawnienia przedmiotu zgłoszenia określonego w art. 77 ww. ustawy, co jednak nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia, gdyż dalej znalazły zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy – Prawo własności przemysłowej.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie z dnia [...] lipca 2005 r. skarżący złożył do organu wyjaśnienia i uzupełnienia zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. Urząd Patentowy RP rozpoznając niniejsze pismo ponownie zgodnie z prawem stwierdził, iż zebrane dowody i materiały dotyczące zgłoszenia świadczyły o istnieniu przeszkód do uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy. Sąd podziela poczynione w tej kwestii ustalenia organu, że nadesłane przez skarżącego materiały nie miały formy nowej redakcji opisu i zastrzeżenia ochronnego, a jedynie było to pismo wyjaśniające. W związku tym organ słusznie przyjął, iż ocena merytoryczna zgłoszenia odnosiła się do ich redakcji z dnia zgłoszenia. Powyższe stwierdzenia organ zawarł w kolejnym zawiadomieniu z dnia [...] września 2005 r. oraz w związku z tym, że nadesłane wyjaśnienia dotyczące kształtu obudowy oraz schematy generatorów ujawniały nowe cechy, które nie były pokazane w pierwotnej redakcji opisu, słusznie stanął na stanowisku powołując się na art. 37 ust. 1 w zw. z art. 100 p.w.p., iż nie można wprowadzać uzupełnień i poprawek wykraczających poza to co zostało ujawnione w opisie w dniu dokonania zgłoszenia. W związku z powyższym, Urząd Patentowy RP powołując ww. przesłanki prawidłowo poinformował o tym skarżącego zawiadamiając jednocześnie, że zgłoszenie nie spełnia warunku pełnego ujawnienia przedmiotu zgłoszenia wzoru użytkowego w rozumieniu art. 97 ust. 1 p.w.p. Skarżącego pouczono o miesięcznym terminie na zajęcie stanowiska odnośnie przedstawionych zarzutów liczonym od dnia otrzymania danego pisma.

W odpowiedzi na powyższe ponowne zawiadomienie z dnia [...] września 2005 r. skarżący złożył do organu pismo z dnia [...] września 2005 r. w którym błędnie przyjął, iż złożony wniosek w pełni wypełnia wymogi zawarte w art. 94 ust. 1 p.w.p. W związku z tym, Urząd Patentowy prawidłowo uznał, iż pierwotna wersja materiałów zgłoszeniowych nie może stanowić podstawy do udzielenia prawa ochronnego, gdyż zawiera istotne nieprawidłowości. Należy uznać, iż w tym przypadku skarżący naruszył dyspozycję art. 37 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p., który stanowi, że do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia prawa ochronnego zgłaszający może wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia, które nie mogą jednakże wykraczać poza to, co zostało ujawnione jako przedmiot rozwiązania w opisie wynalazku w dniu dokonania zgłoszenia. Ponadto skarżący nieprawidłowo zredagował opis wzoru użytkowego i formę rysunku naruszając § 6 ust. 1, § 8 ust. 8, § 10 ust. 1 w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia o którym była mowa powyżej oraz załącznik Nr 1 do tego rozporządzenia. W kwestii dotyczącej formułowania zastrzeżeń ochronnych skarżący naruszył również § 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ww. rozporządzenia.

W tym miejscu należy stwierdzić, iż w nazwie rozwiązania "Wskaźnik akustyczny kierunkowskazów pod nazwą Wak" brak było cech konstrukcyjnych, które uzasadniałyby tą nazwę. Przy nieprawidłowościach w zgłoszeniu istotny do interpretacji przedmiotu na wzór użytkowy jest rysunek na którym widoczna jest tylko obudowa i pokrętło przymocowane do tej obudowy. Natomiast inne cechy, takie jak: nadajnik dźwiękowy, przerywacz kierunkowskazów, wyłącznik i regulator głośności, bez wskazania ich mechanicznego usytuowania na rysunku oraz uwzględnienie w opisie i zastrzeżeniu ochronnym nie są właściwe dla przedmiotowego zgłoszenia wzoru użytkowego. Zgłoszenie niniejszego wzoru może zawierać tylko rysunek mechaniczny przedmiotu a tytuł, opis i zastrzeżenie ochronne mogą dotyczyć tylko cech konstrukcyjnych. Cechą przedmiotu na wzór użytkowy nie mogą być układy elektryczne, ponieważ przedstawiane są w postaci umownych symboli graficznych. Nie mogą również być cechą przedmiotu na wzór elementy, które nie są widoczne na rysunku. Zatem w zastrzeżeniu ochronnym podaje się więc tylko rozmieszczenie i związek konstrukcyjny według rysunku mechanicznego. Nie podaje się natomiast w zastrzeżeniu ochronnym spisu elementów, ich działania i jego skutków, warunków poprawnej pracy układu elektrycznego ani informacji o alternatywności cechy konstrukcyjnej.

Mając na uwadze stanowisko skarżącego mające na celu uzasadnienie prawidłowości dokonanego przez niego zgłoszenia, że w stosunku do jego wniosku o udzielenie prawa ochronnego nie wniesiono żadnego protestu, nadmienić należy, że ocena czy na zgłoszone rozwiązanie może być udzielone prawo ochronne należy tylko do kompetencji Urzędu Patentowego RP, a nie do zgłaszających protest. Ponadto zamieszczenie skrótu opisu w Biuletynie Urzędu Patentowego nie jest sprzeczne z późniejszym, merytorycznym postępowaniem mającym na celu sprawdzenie ustawowych warunków wymaganych od zgłoszenia wzoru użytkowego i w przypadku nieprawidłowości w dokumentacji, wezwaniem do ich usunięcia.

W związku z tym, iż na wezwanie organu z dnia [...] października 2005 r. skarżący nie nadesłał przeredagowanej wersji materiałów zgłoszeniowych (opisu wzoru użytkowego, zastrzeżenia ochronnego i rysunku) z uwzględnieniem uwag wskazanych w niniejszym wezwaniu, Urząd Patentowy RP zgodnie z prawem umorzył postępowanie w oparciu o art. 46 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. Należy ponadto nadmienić, że ww. wezwaniu skarżący był prawidłowo pouczony, iż przeredagowany opis wzoru użytkowego, zastrzeżenie ochronne i rysunek z uwzględnieniem wszystkich obowiązujących w tym zakresie przepisów oraz przyjętej praktyki należy złożyć w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wezwania.

Skarżący został również pouczony o konsekwencjach niezastosowania się do powyższego wezwania, że w razie jego niewykonania w wyznaczonym terminie postępowanie w sprawie zostanie umorzone zgodnie z art. 46 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż argumenty podniesione przez skarżącego w skardze z dnia [...] sierpnia 2006 r. mające wykazać niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji organu z dnia [...] lipca 2006 r. są niezasadne, a stanowisko strony skarżącej należy uznać w niniejszej sprawie za nietrafne.

Dlatego też Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.