Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1298/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 44 ust. 1 pkt 3 lit. c
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi R.O. i H.O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. R. O. wniósł "o interwencję" w związku

z wykonanymi w kwietniu i maju 2007 r. na działce sąsiedniej nr 4551/2 przy ul. [...] w S. robotami polegającymi na zrealizowaniu kolejnej bramy wjazdowej na ulicę z parkingu wykonanego wzdłuż jego działki oraz wykonaniu skarpy uniemożliwiającej mu swobodny dojazd do jego budynku.

Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej również jako PINB) decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia i przywrócenia do stanu poprzedniego terenu na posesji przy ul. [...] w S.. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że ulica [...] na odcinku do którego przylegają posesje nr [...] nie jest drogą publiczną, dlatego też roboty budowlane wykonane przez W. K., związane

z przebudową ogrodzenia o wysokości nie większej niż [...] m, nie wymagały zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu i ewentualny spór sąsiedzki związany z tymi robotami strony mogą rozstrzygać przed sądami powszechnymi.

Po rozpoznaniu wniesionego od tej decyzji przez R. O. odwołania została ona uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy m. in. stwierdził, że jak wynika z pisma Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. cała ulica [...] wraz z placem manewrowym stanowi drogę gminną.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB dla Powiatu [...] decyzją

z dnia [...] r. Nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zbadania zgodności z przepisami wykonania robót budowlanych przy budowie i przebudowie ogrodzenia na posesji przy ul. [...] w S., w tym "budowy zjazdu z drogi". W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że R. O. ogrodzenie swojej działki od strony ulicy [...] wykonał na początku lat 80-tych (przed [...] r.), kiedy ulica ta nie była drogą publiczną. Skoro jednocześnie ogrodzenie to nie było ogrodzeniem pełnym "z cementu" ani

z "kształtowników metalowych i z blach lub stali budowlanej", to nie wymagało pozwolenia na budowę. W.K. ogrodzenie posesji nr [...] wykonał

z końcem lat 80-tych lub w latach 90-tych, kiedy ulica [...] była ulicą publiczną jedynie na odcinku 70 m. Kończąca tę ulicę zatoka manewrowa, przy której znajdują się posesje stron, nie miała uregulowanego statusu prawnego. Obowiązujące

w czasie budowy tych ogrodzeń plany zagospodarowania przestrzennego nie określały linii rozgraniczających drogi, zaś właściciel terenu - Skarb Państwa - nie wnosił sprzeciwu do sposobu użytkowania "zajętego terenu". W konsekwencji uznał organ orzekający, że brak jest podstaw do uznania budowy tych ogrodzeń za samowolę budowlaną.

Odnośnie robót budowlanych przy ogrodzeniu wykonanym przez W. K. w [...] r. PINB stwierdził, że nie stanowiły one budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż ogrodzenie jako urządzenie budowlane o jakim mowa w art. 3 pkt 9 tego Prawa, nie stanowi obiektu budowlanego. W czasie tych prac nie doszło nadto do zmiany przebiegu ogrodzenia, a zmieniono jedynie jego parametry (zamontowano otwierane przęsło mogące spełniać funkcję bramy). Zdaniem organu roboty takie nie wymagały w dacie ich realizacji ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, gdyż ogrodzenie nie było w tym czasie usytuowane od strony drogi publicznej. Dalej organ pierwszej instancji wyraził wątpliwość co do istnienia w odniesieniu do R. O. przymiotu strony postępowania w sprawie związanej z prowadzeniem na działce sąsiedniej robót budowlanych, w przypadku gdyby ich realizacja była objęta obowiązkiem zgłoszenia. Stwierdził też PINB, że częściowa zmiana ukształtowania terenu zatoki manewrowej, nie ogranicza możliwości wjazdu na posesję R. O. (ogranicza jedynie możliwość zaparkowania samochodu przed jego bramą - równolegle do niej). Zdaniem organu brak jest też podstaw do uznania części wykonanych robót za budowę zjazdu drogi publicznej, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę, a to w sytuacji gdy w czasie realizacji tych robót zatoka manewrowa nie stanowiła drogi publicznej. Również przebudowa wewnętrznego ogrodzenia, w tym rozbiórka murku oporowego, którego wzniesienie nie wymagało pozwolenia na budowę, nie podlega zdaniem PINB regulacjom prawa budowlanego.

Nadto organ orzekający stwierdził, że roboty budowlane przy utwardzeniu gruntu, w tym na działce "drogowej" jako wymagające zgłoszenia będą stanowić przedmiot oddzielnego postępowania prowadzonego z urzędu. Podał także, że za "wydzielenie miejsca postojowego" nie można uznać sporadycznego stawiania samochodu kampingowego na utwardzonym terenie.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji PINB przez R. O. została ona uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia

[...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania stwierdził, że według treści pisma Burmistrza Miasta S. z dnia

[...] r. znak: [...] ulica [...] w S. na całym jej odcinku łącznie z zatoką manewrową, stanowi drogę publiczną. Wykonanie ogrodzeń od strony tej ulicy wymagało zatem zgłoszenia, a to zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, dokonanie zgłoszenia wymagało też wykonanie przez W. K. w [...] r. utwardzenia gruntu o pow. 10-12 m2 na działce budowlanej nr [...] w S.. W.K. zgłoszenia tego utwardzenia co prawda dokonał w dniu [...] r. ale Starosta B. decyzją z dnia [...] r., [...] wniósł co do tego zgłoszenia sprzeciw.

Dalej WINB stwierdził, że w sprawie nie została też wyjaśniona w należyty sposób legalność wykonania muru w granicy między działkami stron,

a w szczególności charakteru - funkcji, którą mur ten spełnia. Zdaniem organu odwoławczego, mur ten z uwagi na jego konstrukcję pełni faktycznie rolę muru oporowego i należy go zaliczyć do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W konsekwencji jego realizacja wymagała zdaniem tego organu pozwolenia na budowę zgodnie z treścią art. 28 Prawa budowlanego. Brak takiego pozwolenia uzasadniał zaś wdrożenie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 tego aktu prawnego.

Zdaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym

z naruszeniem treści art. 28 kpa, nie zapewniono czynnego udziału H. O. jako współwłaścicielce działki nr [...] , co również uzasadniało wydanie przez ten organ decyzji opartej na treści art. 138 § 2 Kpa (w zw. z art. 15 Kpa).

Skargę na decyzję ostateczną wniósł W. K.. Skarga ta została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gliwicach z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 323/11, który nie został pisemnie uzasadniony. Następnie skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego powyższym prawomocnym wyrokiem, wniosła D.

P.-K.. Jednakże prawomocnym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 954/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę

o wznowienie oddalił. Po uznaniu wznowienia postępowania sądowego za dopuszczalne i po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że skarga

o wznowienie nie zasługuje na uwzględnienie, a to z tego względu, że objęta skargą decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. odpowiada co do zasady obowiązującemu prawu. Oddalenie objętym postępowaniem wznowieniomym wyrokiem z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 323/11 skargi W. K. na tę decyzję Sąd uznał zatem za zasadne. Podzielono bowiem co do zasady stanowisko organu odwoławczego, że sprawa nie została wyjaśniona należycie do końcowego jej rozstrzygnięcia, przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na to rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 138 § 2 Kpa. Jednak Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się w swoim uzasadnieniu do wszystkich ustaleń organu pierwszej instancji i ich oceny prawnej. Mianowicie, stwierdzając, że ulica [...] w S., łącznie z jej częścią, stanowiącą zatokę manewrową jest drogą publiczną w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie ocenił stanowiska organu pierwszej instancji, że nie miała ona takiego charakteru na odcinku, na którym swoje ogrodzenia wybudowali zarówno skarżący małżonkowie K., jak i małżonkowie O. - w dacie realizacji tych ogrodzeń, które to stanowisko zasługuje zdaniem Sądu na akceptację. Ani organ odwoławczy ani też strony postępowania nie zakwestionowali ustalenia organu pierwszej instancji, że małżonkowie O. wybudowali swoje ogrodzenie od strony ulicy [...] początkiem lat 80-tych (przed [...] r.), zaś małżonkowie K. w końcu lat

80-tych lub na początku lat 90- tych XX wieku, a więc w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia

20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozostaje też poza sporem, że ogrodzenia te zostały wybudowane na terenie działki nr [...] stanowiącej wówczas własność Skarbu Państwa. Skoro jednocześnie zgodnie

z załącznikiem nr 15 do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w B.

Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich w miastach województwa [...] (Dz. Urzędowy Woj. [...] Nr 2 z 28 lutego 1987 r.) ulica [...] została zaliczona do dróg gminnych w S. jedynie na odcinku [...] m, a przedmiotowe ogrodzenia zostały usytuowane poza tym odcinkiem, to należało stanąć na stanowisku, że nie były one realizowane od strony dróg lub innych miejsc publicznych w rozumieniu § 44 ust. 1 pkt 3 lit. c ww. rozporządzenia. W tym względzie brak jest podstaw do powoływania się zarówno na treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta S. z dnia 5 kwietnia 2006 r. (z uwagi na datę jego wejścia w życie), jak i na decyzję komunalizacyjną Wojewody [...] Nr [...] wydaną dopiero [...] r., gdy jednocześnie nie zostało wykazane aby w czasie budowy tych ogrodzeń sprzeciwiał się temu właściciel terenu - Skarb Państwa oraz aby teren, na którym ogrodzenia te zostały wzniesione był ogólnie dostępny

i wykorzystywany jako droga publiczna lub inne miejsce publiczne. Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że budowa tych ogrodzeń nie stanowiła samowoli budowlanej ani też z innych powodów nie podlegała reglamentacji prawa budowlanego.

Sąd wskazał też, że organ odwoławczy nie ustosunkował się również do stanowiska organu pierwszej instancji, gdy chodzi o kwalifikację (z punktu widzenia prawa budowlanego) robót przeprowadzonych przy ogrodzeniu przez W. K. na [...] r. W tym przedmiocie zdaniem Sądu sprawa nie została wyjaśniona należycie, gdy chodzi o kwalifikację terenu przylegającego wówczas do przedmiotowego ogrodzenia od strony zatoki manewrowej, a to w związku z treścią art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W sytuacji gdy zgodnie z planem zagospodarowania z 2006 r., przedmiotowa zatoka znajdowała się na terenie oznaczonym w tym planie jako droga gminna, a zgodnie z decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] r. działka nr [...] obejmująca również tę zatokę stała się własnością gminy S. z dniem [...] r., to istotne znaczenie miało zdaniem Sądu ustalenie, czy ulica [...] była na odcinku przylegającym do przedmiotowego ogrodzenia ogólnie dostępna. Wówczas bowiem należałoby zdaniem Sądu przyjąć, że ogrodzenie to było wówczas usytuowane od strony drogi publicznej lub też od strony innego miejsca publicznego w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. W tym przedmiocie istotne znaczenie może mieć też dopuszczenie dowodu z postanowienia [...] Sądu Rejonowego w B. w przedmiocie zasiedzenia części działki nr [...] przez małżonków K., gdy chodzi zarówno o datę tego zasiedzenia jak

i położenie terenu nim objętego w odniesieniu do terenu, na którym usytuowane jest ogrodzenie objęte robotami budowlanymi wykonanymi wiosną [...] r. Może się bowiem okazać, że w związku z zasiedzeniem ogrodzenie to nie przylega do drogi publicznej. Wtedy jego przebudowa na odcinku jednego przęsła, bo tak należy zakwalifikować zdaniem Sądu w świetle treści art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego wykonanie przęsła umożliwiającego jego otwieranie, nie podlegałaby w ogóle reglamentacji prawa budowlanego, co skutkowałoby umorzeniem postępowania administracyjnego w przedmiocie tych robót.

Gdyby zaś zostało ustalone, że ogrodzenie to w czasie jego przebudowy należało do ogrodzeń o jakich mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, Sąd nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, że roboty te nie podlegały

w ogóle reglamentacji prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, ogrodzenie stanowi obiekt budowlany czy to jako samodzielny obiekt tj. budowlę o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego czy też jako część obiektu budowlanego (w niniejszej sprawie w postaci budynku), a mianowicie jako związane z nim urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 tego aktu prawnego. Zdaniem Sądu, brak jest dostatecznych jurydycznych i celowościowych oraz logicznych przesłanek do odmiennego traktowania z punktu widzenia art. 30 ust. 1 pkt 3 ogrodzenia

w zależności od tego, czy dotyczy ono działki niezabudowanej, czy działki zabudowanej obiektem budowlanym w stosunku do którego pełni ono jednocześnie funkcję urządzenia technicznego - urządzenia budowlanego. Zdaniem Sądu, na przebudowę ogrodzenia, o jakim mowa w analizowanym przepisie, nie jest jednak wymagane pozwolenie na budowę, a tylko zgłoszenie. Trudno bowiem przyjąć, że przebudowa ogrodzenia byłaby poddana większym rygorom niż jego budowa. Nie może ulegać wątpliwości, że takiego zgłoszenia małżonkowie K. nie dokonali. Za takie nie może być bowiem uznane zgłoszenie z dnia [...] r., dokonane w dniu [...] r., a więc po upływie około roku po wykonaniu przebudowy ogrodzenia.

W konsekwencji należało przyjąć, że legalizacja robót związanych

z przebudową przedmiotowego ogrodzenia (gdyby zostało wcześniej ustalone, że

w chwili jego przebudowy stanowiło ono ogrodzenie o jakim mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) powinna nastąpić w trybie art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 tego aktu prawnego. Sąd wskazał, że nie wyklucza to wydania w odniesieniu do tych robót ponownie decyzji o umorzeniu postępowania, gdyby organ stwierdził, że

z uwagi na stan przebudowanego ogrodzenia, nie wymaga ono żadnych przeróbek celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem (na co zdaje się wskazywać zgromadzony w sprawie materiał dowodowy).

W pełni Sąd podzielił natomiast stanowisko organu odwoławczego, że

w sprawie nie została dotychczas należycie wyjaśniona i oceniona kwestia realizacji robót przy, jak to określiły organy "murku oporowym". W tym zakresie decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera w zasadzie jakichkolwiek ustaleń faktycznych. Nie wiadomo zatem o jakie dokładnie roboty budowlane w tym przedmiocie chodzi.

Z tego też powodu trudno jest ocenić, czy roboty te podlegały reglamentacji prawa budowlanego, a jeżeli tak to pod jakim względem. W tym przedmiocie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wypowiedzi stron na rozprawie sądowej w dniu wydania wyroku, zdaje się wynikać, że W. K. nie wykonał żadnego murku, a jedynie odsłonił usytuowaną w istniejącej między działkami stron skarpie podmurówkę (fundament) istniejącego między tymi działkami, a zrealizowanego znacznie wcześniej przez R. O. ogrodzenia. Do podmurówki tej przylegał też na pewnym odcinku usytuowany na działce małżonków O. osadnik. Po odsłonięciu tej podmurówki (fundamentu) doszło następnie jedynie do jej obłożenia kamieniem. Roboty te były prawdopodobnie związane z faktem usunięcia istniejącej w tym miejscu na działce skarżących nierówności terenu, celem jego późniejszego utwardzenia. Organ pierwszej instancji miał zatem obowiązek zarówno opisać (ustalić), w możliwy do kontroli sposób, przeprowadzone przy tym "murku" roboty jak i ocenić ich charakter z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa budowlanego, celem ustalenia czy podlegały one jego regulacjom, a jeżeli tak, to czy wymagana jest ich legalizacja i pod jakimi warunkami.

Podobnie, z decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, na czym konkretnie polegały objęte postępowaniem roboty budowlane, które organ ten określił w swojej decyzji jako "częściowa zmiana ukształtowania terenu zatoki". W konsekwencji zasadnicze wątpliwości budzi stwierdzenie organu pierwszej instancji, że takie roboty nie stanowiły co najmniej przebudowy zjazdu z istniejącej zatoki manewrowej, co

w przypadku przyjęcia, że zatoka ta stanowiłaby część drogi publicznej dawałoby podstawę do stwierdzenia (w związku z treścią art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1987 r. o drogach publicznych — Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.), że roboty te wymagały co najmniej zgłoszenia. Zgłoszenie takie byłoby wymagane również

w przypadku gdyby roboty te polegały tylko na utwardzeniu terenu (w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 5 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) nie wchodzącego w skład drogi publicznej. Nadto, Sąd zwrócił uwagę na niekonsekwencję stanowiska organu pierwszej instancji zawartego w jego decyzji z dnia [...] r. Z jednej bowiem strony organ ten neguje przyznanie zatoce manewrowej statusu drogi publicznej, a jednocześnie wskazuje na możliwość wydania przez zarządcę drogi decyzji opartej na treści art. 36 ustawy o drogach publicznych, która może odnosić się jedynie do terenu drogi publicznej.

Wreszcie Sąd podzielił też stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji co do obowiązku zapewnienia należytego udziału w postępowaniu wszystkim jego stronom, tj. H. O. oraz D. P.-K..

Rozpoznając ponownie sprawę po jej rozdzieleniu PINB dla Powiatu [...] wydał w dniu [...] . trzy decyzje:

1) decyzję nr [...] , którą umorzył postępowanie w sprawie samowolnej przebudowy ogrodzenia wzdłuż granicy działek nr [...]

i utwardzenia terenu działki [...] przez W. K. na posesji przy ul. [...] w S.,

2) decyzję nr [...] , którą umorzył postępowanie w sprawie przebudowy przez W. K. ogrodzenia posesji przy ul. [...]

w S. od strony zatoki manewrowej oraz przebudowy zjazdu

i utwardzenia terenu działki nr [...] ,

3) decyzję nr [...] , którą umorzono postępowanie w sprawie zbadania legalności budowy ogrodzeń od strony zatoki manewrowej posesji przy

ul. [...] w S..

W uzasadnieniu decyzji nr [...] organ I instancji wskazał, iż rozpatrując ponownie sprawę po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2012 r., należy przyjąć, że budowa obu ogrodzeń (państwa O.ch oraz K.) usytuowanych od strony zatoki manewrowej na działce nr [...] , obecnie podzielonej na działki nr [...] nie wymagała pozwolenia na budowę ani nie podlegała zgłoszeniu. Zatem nie podlegała reglamentacji prawa budowlanego, jako że zatoka nie była drogą publiczną. Ogrodzenia powstały w dacie obowiązywania poprzedniej ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia

20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego. W dacie powstania ogrodzeń ulica [...] została zaliczona do dróg gminnych jedynie na odcinku 70 m, a przedmiotowe ogrodzenia powstały poza tym odcinkiem. Stąd też postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 Kpa.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli R. O. i H. O., którzy zarzucili, że ul. [...] była drogą publiczną na całej długości

i znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa. Stąd też ich zdaniem budowa ogrodzenia wymagała pozwolenia.

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując

w mocy decyzję organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania

i omówieniu instytucji umorzenia postępowania oraz zasady dwuinstancyjności, podał iż w sprawie zgodności z przepisami budowy ogrodzeń od strony zatoki manewrowej, co istotne, orzekł już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

(II SA/Gl 323/11 oraz II SA/Gl 954/11). Skutkiem powyższych postępowań przed sądem administracyjnym jest zakaz w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a organ zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (zob. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 17 marca 2009 r., I SA/Łd 1230/08).

[...] .WINB podkreślił, że zgodnie z zebranym materiałem dowodowym

w sprawie, jak i ze stanowiskiem WSA w Gliwicach, nie budzi wątpliwości, iż ul. [...] nie miała charakteru drogi publicznej na odcinku na którym swoje ogrodzenia wybudowali zarówno Państwo K. jak i odwołujący - w dacie realizacji tych ogrodzeń (tj. Państwo O. - przed [...] r., a Państwo K. w końcu lat 80-tych lub na początku 90-tych XX wieku). Strony postępowania nie zakwestionowały daty budowy ogrodzeń, które to roboty budowlane przypadły na okres obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 1975 r.

w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.

Poza sporem pozostaje również okoliczność, iż ogrodzenia te zostały wybudowane na terenie działki nr [...] stanowiącej wówczas własność Skarbu Państwa. Skoro jednocześnie zgodnie z załącznikiem nr 15 do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bielsku-Białej Nr XVII/125/86 z dnia 28 lutego

1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich w miastach województwa [...] (Dz. Urzędowy Woj. [...] Nr 2 z 28 lutego 1987 r.) ul. [...] została zaliczona do dróg gminnych w S. jedynie na odcinku 70 m, a przedmiotowe ogrodzenia zostały usytuowane poza tym odcinkiem to należało stanąć na stanowisku, że nie były one realizowane od strony dróg lub innych miejsc publicznych w rozumieniu § 44 ust. 1 pkt 3 lit. c ww. rozporządzenia. Wobec powyższego [...] .WINB podzielił stanowisko WSA w Gliwicach, a co za tym idzie - organu powiatowego, że budowa tych ogrodzeń nie stanowiła samowoli budowlanej ani też z innych powodów nie podlegała reglamentacji prawa budowlanego.

Na marginesie organ II instancji podkreślił też, że ani organy administracji publicznej, ani też sądy administracyjne nie są powołane do rozstrzygania sporów sąsiedzkich. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że między stronami trwa spór, który nie może jednak zostać rozstrzygnięty w trybie administracyjnym.

W ramach postępowania na gruncie prawa budowlanego ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, do których należy zaliczyć właścicieli nieruchomości sąsiednich, sprowadza się bowiem do zbadania wymogów prawa budowlanego. Ochrona przed skutkami innych uciążliwości możliwa jest jedynie na drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym.

W skardze na decyzję ostateczną H.O. i R. O. zanegowali ustalenia co do charakteru ul. [...] , podtrzymując stanowisko, że doszło do budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej bez wymaganego pozwolenia. Ich zdaniem jest to niewątpliwie miejsce publiczne, a przy tym nie wiadomo, od którego miejsca należało liczyć odcinek 70 m, na którym zaliczono

ul. [...] do kategorii dróg publicznych. Skarżący podnieśli, że nawet przy przyjęciu, że sporne ogrodzenie nie znajduje się od strony drogi publicznej, jego realizacja wymaga pozwolenia na budowę z mocy § 19 ust. 1 pkt 3a i b rozporządzenia MGT i OŚ z dnia 20 lutego 1975 r. – w brzmieniu wprowadzonym nowelizacją z dnia 15 stycznia 1976 r. (DZ. U. Nr 1, poz. 9), a to z uwagi na rodzaj konstrukcji. Ogrodzenie wykonano bowiem z cementu jako pełne oraz

z kształtowników metalowych i blach lub ze stali.

Z tych względów skarżący zarzucili naruszenie art. 105 Kpa, art. 107 § 1 i 3 Kpa, art. 7, 77 i 80 Kpa oraz naruszenie prawa materialnego. Na tej podstawie wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W dalszej części skargi skarżący podnieśli okoliczności, dotyczące przebudowy ogrodzenia w [...] r. i wykonania bramy celem poszerzenia wjazdu na teren działki sąsiedniej, zarzucając że ogrodzenie posadowiono w drodze publicznej (w odległości 3 m od granicy działki).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżących podniósł nadto, że z uwagi na konstytutywny charakter postanowienia o zasiedzeniu i datę jego wydania, nie ma ono znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy.

Uczestnik postępowania W. K. wniósł o oddalenie skargi. Podał, że sporne ogrodzenie zostało zrealizowane w 1975 r. Złożył także kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. sygn. akt [...] i okazał pismo Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. informujące, że zatoka manewrowa znajduje się w odległości ok. 80 m od zewnętrznej krawędzi ul. [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Prawidłowo wskazały bowiem organy obydwu instancji, że w świetle motywów zawartych w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 954/11, dla oceny legalności budowy ogrodzeń od strony zatoki manewrowej, miarodajny jest wyłącznie status prawny tego terenu

w dacie realizacji tych robót budowlanych. Skarżący pomijają przy tym fakt, że zaskarżona przez nich decyzja dotyczy nie tylko ogrodzenia działki małżonków K., lecz również ogrodzenia ich działki jako sąsiedniej. Ze względu na okres budowy ogrodzeń obydwu sąsiednich działek, wskazany w motywach zaskarżenia decyzji, rozstrzygnięcie sprawy winno nastąpić na podstawie regulacji Prawa budowlanego z 1974 r. oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, wyżej powołanego. W przywołanym wyroku jednoznacznie zaś stwierdzono, że przedmiotowe ogrodzenia zostały usytuowane poza odcinkiem, na którym ul. [...] stanowiła w dacie budowy drogę publiczną i nie zostało wykazane, aby teren wykorzystywany był jako droga publiczna lub inne miejsce publiczne, a zatem miał charakter ogólnie dostępny. Wobec tego Sąd podzielił stanowisko, że budowa tych ogrodzeń nie stanowiska samowoli budowlanej ani też z innych powodów nie podlegała reglamentacji prawa budowlanego. Co więcej ogrodzenia te zostały wybudowane na terenie działki nr [...] , stanowiącej wówczas własność Skarbu Państwa. Tymczasem na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego

w B. z dnia [...] r. sygn. akt [...] uczestnicy postępowania małżonkowie K. nabyli przez zasiedzenie część działki nr [...] , która obecnie oznaczona jest jako działka nr [...] zaś sporna zatoka stanowi działkę nr [...] . Wbrew zarzutom skarżących, nie powinno zatem budzić żadnej wątpliwości, iż gdy idzie o ogrodzenie działki sąsiedniej, zrealizowane od strony zatoki manewrowej, nie przylegało ono w dacie jego budowy do żadnego miejsca publicznego, gdyż stawianie takiej tezy nie tylko podważa stanowisko Sądu zawarte w wyroku w sprawie II SA/Gl 954/11, lecz również postanowienie Sądu powszechnego w sprawie zasiedzenia działki nr [...] . Gdyby bowiem teren ten był we władaniu Skarbu Państwa, jak podnoszą skarżący, wykluczone byłoby jego zasiedzenie, co wymaga wszak wykazania samoistnego posiadania. Bez znaczenia są zatem zarzuty skarżących, że organy nie wskazały sposobu liczenia odległości odcinka 70 cm, na którym ulica była zakończona do kategorii dróg publicznych. Wątpliwości takich nie miał Sąd w wyroku z dnia 22 czerwca 2012 r., a ponadto, kwestie te wynikają z pisma Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r., który wyjaśnił, że w wyniku pomiarów ustalono, że zatoka manewrowa znajduje się w odległości ok. 80 m od zewnętrznej krawędzi ul. [...] (k. 6 akt administracyjnych).

Gdy zaś idzie o zarzut naruszenia § 19 ust. 1 pkt 3a i b rozporządzenia

MGT i OŚ – w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nowelizującym z dnia

15 stycznia 1976 r., wyjaśnić przyjdzie, że wygląd spornego ogrodzenia, udokumentowany materiałem fotograficznym, podważa w sposób niewątpliwy zarzut skargi, że ogrodzenie wykonano jako pełne z cementu lub kształtowników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, gdyż ogrodzenie to wykonano z przęseł metalowych ażurowych (k. 5 akt administracyjnych). Kwestia ta, a mianowicie rodzaj materiałów, użytych do realizacji spornego ogrodzenia, została już jednoznacznie wyjaśniona na poprzednim etapie postępowania (vide: decyzja PINB z dnia [...] r. – k. 31 akt administracyjnych).

Nieistotne dla wyniku niniejszej sprawy są też pozostałe kwestie, dotyczące przebudowy ogrodzenia działki sąsiedniej i wykonania w nim bramy celem poszerzenia wjazdu. Roboty te wykonano w [...] r. i zostały one objęte inną decyzją PINB nr [...] która nie mogła podlegać kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu. Podział sprawy i wydanie odrębnych decyzji należy zaś uznać za trafny, a to w sytuacji, gdy roboty podlegają ocenie z punktu widzenia innej regulacji prawnej. O ile zaś doszło do pozbawienia skarżących udziału w postępowaniu, zakończonym decyzją organu I instancji nr [...] , przysługuje im odrębna ochrona prawna w drodze żądania wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego powyższą decyzją. Wreszcie, stanowisko zawarte w przywołanym wyżej wyroku Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Gl 954 /11, ma walor wiążący nie tylko dla organów administracji, lecz również dla składu orzekającego

w mniejszej sprawie (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Charakter i zakres tego związania prawidłowo i obszernie omówił organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi należy w tej sytuacji uznać za nieuprawnioną polemikę z oceną prawną, wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu Sądu jako że nie zostały po jego wydaniu ujawnione żadne nowe okoliczności faktyczne, które pozwalały na odstąpienie od stanowiska w nim wyrażonego, że budowa ogrodzeń od strony zatoki manewrowej nie podlegała reglamentacji Prawa budowlanego, co winno skutkować umorzeniem postępowania w tym zakresie

z mocy art. 105 § 1 Kpa. Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy zapewniono też udział wszystkim stronom.

W konsekwencji, zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też skład orzekający nie stwierdził naruszenia przez organy administracji reguł procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

bu