Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1333/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, 7, 77  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136  ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 152 i 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. sprawy ze skargi P. T., A. C., A. T., B. P., D. C., E. M., J. P., K. T., M. W., T. T. i Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących P. T., A. C., A. T., B. P., D. C., E. M., J. P., K. T., M. W., T. T. i Z. K. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu [...] nr [...] z dnia [...] maja 1981 r. położonej w W. w rejonie ulic [...] o pow. [...] m2 stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, iż decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] odmawiającą zwrotu ww. nieruchomości Prezydent W. wydał w wyniku rozpatrzenia wniosków: B. P. z dnia [...] września 2005 r. oraz Z. K., P. T., E. M., M. W., A. C., J. P., D. C., A. T., K. T., T. T. i M. W. z dnia [...] lutego 2007 r.

Ww. osoby od powyższej decyzji złożyły odwołanie zarzucając jej naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] ustalił, że nieruchomość o pow. [...] m2 położona przy ul. [...], uregulowana w księdze wieczystej [...], stanowiąca działki ewidencyjne z obr. [...], nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 oraz teren o pow. [...] m2 została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji Urzędu [...] nr [...] z dnia [...] maja 1981 r. poprzez odjęcie prawa własności spadkobiercom S. G.– K. M., B. G., A. T., B. P. Nieruchomość powyższa zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji nr [...] wydaną przez Urząd W. z dnia [...] września 1975 r. została wywłaszczona jako niezbędna pod budowę [...], a wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Wojewódzkiego Zarządu Dróg i Mostów w W. na podstawie wniosku z dnia [...] października 1975 r.

Według obecnej ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość stanowi część działki nr [...] obr. [...] o całkowitej pow. [...] m2 położonej przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia [...] września 2005 r. B. P. wystąpiła o zwrot przedmiotowej nieruchomości a następnie dnia [...] lutego 2007 r. wniosek został uzupełniony przez pozostałych spadkobierców. Strony niniejszego postępowania zostały ustalone na podstawie dostarczonych przez wnioskodawców odpisów postanowień spadkowych o nabyciu spadku.

Wojewoda podniósł, iż dokument z dnia [...] września 1975 r. "Uproszczone wytyczne urbanistyczne" będący załącznikiem do decyzji nr [...] o lokalizacji inwestycji przeznaczył przedmiotowy teren (przeznaczony pod zieleń) pod rezerwę na kierunek pod [...] w przedłużeniu ul. [...]. Ponadto na teren wg szkicu lokalizacyjnego nr [...] wydana została lokalizacja inwestycji dla Zarządu Dróg i Mostów Urzędu W. pod zagospodarowanie terenu w związku z budową ww. [...]. W związku z powyższym istniejące budynki [...] przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...] przy ul. [...] i przy ul. [...] przeznaczone zostały [...]. Teren po [...] należało [....], nie należało [...] ze względu na [...]. Należało natomiast zachować w maksymalnym stopniu istniejący [...].

W celu wykonania decyzji o lokalizacji inwestycji (lokalizacji [...] na terenie – [...] na pow. [...] ha) z dnia [...] września 1975 r. nr [...] Prezydent W. wydał dnia [...] lipca 1975 r. postanowienie Nr [...] w sprawie uporządkowania otoczenia [...] wraz z harmonogramem.

Zgodnie z zadaniem nr [...] harmonogramu prac wykonane zostało [...] w rejonie ul. [...] pomiędzy [...]. Zaplanowano budowy [...] w zakresie terenu udostępnionego przez [....], wykonanie [...].

Dnia [...] kwietnia 2008 r. odbyły się oględziny przedmiotowej nieruchomości podczas których stwierdzono, że działka jest [...]. Teren działki jest [...]. Teren [...].

Organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod lokalizację inwestycji – [...]. Powyższa decyzja została wydana w trybie art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1-3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).

Organ II instancji wskazał, iż z treści ww. decyzji wynika, że zgodnie z art. 10 § 1 kpa strony o wszczęciu postępowania zostały poinformowane w drodze obwieszczeń umieszczonych na tablicach informacyjnych organu i wydziału [...], w prasie lokalnej ([...]) i na stronie internetowej organu. Przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna tj. z dniem [...] stycznia 2006 r.

Zdaniem Wojewody skoro zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało podane do publicznej wiadomości, to zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela nie może nastąpić. Ponadto organ uznał, że cel wywłaszczenia jakim była lokalizacja zieleni na terenie przedmiotowej nieruchomości oraz nie inwestowanie zieleni wysokiej z uwagi na zaplanowaną obecnie realizowaną budowę [...] został na ww. działce zrealizowany.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: B. P., M. W., E. M., M. W., J. P., D. C., Z. K., A. C., P. T., A. T., K. T. i T. T. zarzucając jej naruszenie art. 136 ust. 1 i 2 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nieruchomość wywłaszczona była zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i powinna być zwrócona.

Skarżący podnieśli również, że nie otrzymali zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie budowy [...]. Skarżący zgadzają się, że przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, ale uważają, iż w związku z tym należy im się odszkodowanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarga M. W. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. została odrzucona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że w każdym postępowaniu administracyjnym, w tym także w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości obowiązkiem organu administracji publicznej jest ustalenie pełnego kręgu osób i podmiotów, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony rozumieniu art. 28 kpa. Przypomnieć więc należy, że stosowanie do treści art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) do podmiotów uprawnionych do zgłoszenia żądania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ustawodawca zaliczył poprzedniego właściciela oraz jego spadkobierców. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wniosek musi pochodzić od wszystkich poprzednich właścicieli (współwłaścicieli), bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Tym samym osoby te są stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

W sytuacji gdy brak jest wniosku pochodzącego od wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości organ powinien wezwać składającego wniosek do jego uzupełnienia. Uzupełnienie to będzie mogło polegać na podpisaniu wniosku przez wszystkich współwłaścicieli, bądź upoważnieniu jednego ze współwłaścicieli do występowania w imieniu pozostałych.

Z akt administracyjnych wynika, iż współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli S. G. i W. J. (zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w W. z dnia [...] listopada 1979 r. k.18 akt). Wbrew twierdzeniom skarżących z akt administracyjnych nie wynika, by współwłasność ta została zniesiona i by współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości stali się właścicielami wydzielonych fizycznie części.

Wniosek zaś o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pochodzi wyłącznie od spadkobierców byłego współwłaściciela S. G., brak jest natomiast wniosku pochodzącego od W. J. bądź jego spadkobierców. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji w powyższej kwestii w ogóle nie wypowiedziały, nieprawidłowo przyjmując, iż współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli w dacie wywłaszczenia wyłącznie spadkobiercy S. G. Należy podkreślić, iż sprawa o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest kontynuacją postępowania wywłaszczeniowego, a odrębną sprawą. Ocena zaś legalności decyzji wywłaszczeniowej nie jest przedmiotem niniejszej sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą organ I instancji ustali, czy wniosek pochodzi od wszystkich uprawnionych a jeżeli nie, wezwie wnioskodawców do jego uzupełnienia w sposób wyżej wskazany. W przypadku zaś braku wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pochodzącego od wszystkich współwłaścicieli lub ich spadkobierców podejmie rozstrzygnięcie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd uznał, że organy administracji publicznej wydając rozstrzygnięcie bez wyjaśnienia czy wniosek pochodzi od wszystkich uprawnionych naruszyły art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym ocena zbędności nieruchomości na podstawie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami byłaby przedwczesna.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.