Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 481/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. W., Z. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r.; 2. zasądza od Wojewody na rzecz Z. W. i Z. W. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], wydaną na rzecz [...] sp. z o. o. w I. (inwestora), Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z wbudowanym garażem podziemnym wraz z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan., c.o., went. mech. i inst. elektrycznymi oraz zewnętrznymi instalacjami doziemnymi wod.-kan., przy ul. [...] w B., na działce nr [...]/3 w obrębie [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. W. i Z. W. (skarżący) zarzucili organowi naruszenie art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę sprzecznej z obowiązującą decyzją Prezydenta Miasta B. o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy, obsługi komunikacyjnej oraz minimalnej pow. biologicznie czynnej i powierzchni zabudowy, a nadto naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego niespełniającego wymagań odnoszących się do ochrony archeologicznej. Zaskarżyli też wymienione postanowienia Prezydenta Miasta B., wydane w toku sprawy, wskazując, że o ile nie przysługiwały od nich środki zaskarżenia, to winny one zostać im doręczone jako stronom postępowania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ pominął, iż balkony oraz tarasy wykraczają poza nieprzekraczalną linię zabudowy, oraz że zjazd na teren inwestycji zaprojektowano z ul. [...] na działkę [...]/1 (wąską działkę drogową przylegającą do działki inwestycyjnej), a nie na działkę [...]/3, co sprzeczne jest z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, gdzie wskazano, iż zjazd z ul. [...] winien zostać zaprojektowany na działkę objętą tą decyzją, tj. działkę nr [...]. Zarzucili nieprawidłowe – sprzeczne z decyzją o warunkach – ustalenie powierzchni biologicznie czynnej oraz powierzchni zabudowy inwestycji. Wskazując, że nowy projekt budowlany został przedłożony organowi [...] października 2020 r., podnieśli, iż ponownie wymagane jest sprawdzenie spełnienia wymogów dotyczących ochrony archeologicznej dla nowego projektu.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego oraz treści art. 35 ust. 1, ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej "p.b."), stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę zgodna jest z decyzją o warunkach zabudowy dla przedmiotowego terenu. Organ odwoławczy zaprzeczył, jakoby inwestycja wykraczała poza nieprzekraczalną linię zabudowy określoną w decyzji o warunkach, wskazując, że nadwieszone elementy architektoniczne budynku wysunięte poza lico ściany (tarasy, balkony, schody zewnętrzne) nie są wliczane do linii zabudowy. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego skomunikowania inwestycji z drogą publiczną stwierdził, że działki nr [...]/1 i [...]/2 zostały przeznaczone na wewnętrzne drogi, zaś decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest tylko wtedy, gdy planuje się zmianę zagospodarowania lub użytkowania terenu, i w związku z tym nie było potrzeby objęcia ww. działek decyzją o warunkach zabudowy. Organ stwierdził, że Prezydent Miasta B. pismem z dnia [...] listopada 2019 r. zezwolił na lokalizację zjazdu z drogi gminnej (ul. [...]) na działkę nr [...]/1 na czas nieokreślony, zaś w decyzji o warunkach zabudowy nie zostało sprecyzowane, że zjazd z ul. [...] winien prowadzić na działkę [...]/3. Wyjaśnił, że kwestie ewentualnego ograniczenia dojazdu do działki skarżących winni oni rozstrzygać na gruncie prawa cywilnego. Organ odwoławczy wskazał, że pow. biologicznie czynna stanowi 44,55% pow. działki, co zgodne jest z założeniami decyzji o warunkach, przy czym biologicznie czynnym będzie zieleń na płycie garażu. Za nieistotne uznał posłużenie się pojęciem "powierzchni biologicznie czynnej" wobec użytego w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pojęcia "tereny biologicznie czynnego", albowiem bilans powierzchni biologicznie czynnej obliczono w projekcie z uwzględnieniem regulacji ww. rozporządzenia. W ocenie organu projekt został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Wskazał, że przepis § 40 rozporządzenia nie ma w sprawie zastosowania (inwestycja dotyczy jednego budynku wielorodzinnego), że ocenie podlega projekt przedłożony w październiku 2020 r., zaś wskazany w odwołaniu szyb windy i zdwojona ściana nie mają wpływu na pow. zabudowy, albowiem elementy te zostały w niej zawarte. W ocenie organu skarżący winni przedstawić specjalistyczną ekspertyzę, jeżeli kwestionują obliczenia dokonane przez projektantów. Za nieusprawiedliwiony uznał też zarzut dotyczący wymagań ochrony archeologicznej, wyjaśniając, że pismem z [...] lipca 2020 r., Delegatura Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w B. wskazała, iż przed rozpoczęciem robót ziemnych inwestor zobowiązany jest do złożenia odrębnego wniosku, co powoduje, że przedmiotowy wniosek nie stanowi uzgodnienia projektu budowlanego, zatem nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu.

W zakresie zarzutu błędnych wyliczeń poprawności wyliczeń powierzchni kondygnacji podziemnej załączonych do projektu, organ odwoławczy wskazał, że jeżeli strona kwestionuje wyliczenia zawarte w projekcie, które zostały sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, to należało przedłożyć opinię osoby posiadającą również takie uprawnienia, skoro projektant ponosi odpowiedzialność za wady zawarte w projekcie.

W ocenie organu odwoławczego nie jest również zasadny zarzut, że wysokość budynku jest niezgodna z warunkami zabudowy, albowiem zgodnie z opisem technicznym załączonym do projektu budowlanego, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej wynosi 11,98 m co jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy, która określa wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej max. 12 m.

Organ stwierdził, że obawy odwołującej o ewentualne skutki w postaci zagrożenia jej nieruchomości w postaci osunięcia, czy też popękania jej budynku nie są poparte żadnymi dowodami. Również ewentualne negatywne skutki jak zwiększony ruch pojazdów nie mogą stać się podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.

Organ odwoławczy uznał zarzuty w zakresie zacienienia nieruchomości skarżącej za niezasadne, albowiem z analizy rysunków nr [...] wynika, że warunki te są zgodne z obowiązującymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

W ocenie organu odwoławczego nie są również zasadne zarzuty odwołujących, że postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2020 r., i z dnia [...] października 2020 r., są wadliwe z uwagi na ich niedoręczenie wszystkim stronom postępowania, albowiem zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art. 61 § 4 kp.a. zawiadomił o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie, w tym również odwołujących się. Od tego czasu zawiadomionym osobom na postawie art. 73 § 1 kp.a., przysługiwało prawo wglądu w akta sprawy, z którego prawa skorzystali.

W skardze złożonej do Sądu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, jak też o nakazanie organowi w toku ponownego rozpoznawania sprawy powołania niezależnego biegłego z dziedziny budownictwa celem sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z warunkami zabudowy i przepisami prawa oraz nakazanie organowi, aby ten zwrócił się do inwestora w celu zmiany projektu budowlanego w taki sposób, aby projekt był zgodny z ustalonymi warunkami zabudowy.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili

I/ naruszenie przepisów postępowania:

1/ art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez:

a/ niezapewnienie skarżącym możliwości czynnego udziału w postępowaniu w związku z faktem wydania przez organ zaskarżonej decyzji w terminie 2 dni od dnia doręczenia skarżącym zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżących możliwości wglądu do akt sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a po zakończonym postępowaniu dowodowym;

b/ uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, żądań i oświadczeń w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji przed wskazanym w zawiadomieniu organu z dnia [...] stycznia 2021 r. terminem rozpatrzenia sprawy wyznaczonym na dzień [...] lutego 2021 r.;

c/ nienależyte poinformowanie (pouczenie) skarżących, w jakim terminie mogą zapoznać się z aktami postępowania i wypowiedzieć się co do zebranych materiałów, co skutkowało przyjęciem tego terminu na dzień [...] lutego 2021 r.,

które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik postępowania i łamały podstawowe prawa skarżących;

2/ art. 84 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego z dziedziny budownictwa, bowiem dokonanie analizy i sprawdzenie zgodności projektu architektury z przepisami prawa oraz ustalonymi warunkami zabudowy wymaga wiadomości specjalnych oraz sprawdzenia projektu przez osobę niezależną, natomiast jak wynika z decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. sygn. [...], projekt budowlany w zakresie architektury został opracowany przez mgr inż. arch. Z. R., a sprawdzony został przez mgr inż. arch. A. R., co budzi uzasadnione wątpliwości w zakresie istnienia obligatoryjnych podstaw do wyłączenia mgr inż. arch. A. R. od sprawdzenia ewentualnych wadliwości projektu budowlanego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania;

II/ naruszenie prawa materialnego:

1/ art. 34 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę, podczas gdy projekt budowlany jest sprzeczny z wymaganiami określonymi w decyzji Prezydenta Miasta B. o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] sygn. [...] poprzez:

a/ ustalenie w projekcie budowlanym planowanego zjazdu na działkę nr [...]/3 z działki nr [...]/1, podczas gdy zgodnie z warunkami zabudowy zjazd na działkę [...]/3 powinien zostać zaprojektowany bezpośrednio z ul. [...], a nie pośrednio przez działkę nr [...]/1, bowiem prowadzi to do rozszerzenia infrastruktury związanej z projektowanym budynkiem wielorodzinnym oraz znacznego zwiększenia natężenia ruchu na działce nr [...]/1,

b/ ustalenie w projekcie budowlanym linii zabudowy z naruszeniem nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej w warunkach zabudowy w związku z budową tarasów, które znajdują oparcie lub posadowione są na gruncie i których wyrys przekracza nieprzekraczalną linię zabudowy określoną w warunkach zabudowy,

c/ nieuwzględnienie w projekcie budowlanym powierzchni szybu windy, co skutkowało ustaleniem powierzchni zabudowy na poziomie 43,99%, podczas gdy powierzchnia szybu windy powinna zostać uwzględniona w powierzchni zabudowy, co skutkowałoby przekroczeniem maksymalnej powierzchni zabudowy wskazanej w warunkach zabudowy (44%),

d/ naruszenie wskazane powyższej, doprowadziło tym samym do zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni działki, która zgodnie z warunkami zabudowy winna wynosić co najmniej 45%;

2/ art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany sprzeczny z przepisami oraz udzielającej pozwolenia na budowę dla obiektu, który ma być położony w odległości mniejszej niż 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni, która to minimalna odległość wynika z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a w sprawie nie istnieją żadne szczególne przypadki uzasadniające usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż ustawowa;

3/ art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z wbudowanym garażem podziemnym, podczas gdy garaż podziemny może stanowić zagrożenie dla sąsiadujących budynków.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie Bydgoszczy będącego siedzibą tutejszego Sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 10 maja 2021 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie zarzuty podlegały uwzględnieniu.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na brak planu miejscowego, stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 1 p.b., inwestor składając wniosek o uzyskanie pozwolenia na budowę, musiał legitymować się ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną na jego rzecz.

W myśl art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1/ zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2/ zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3/ kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;

4/ wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Należało uznać za zasadny zarzut skargi wskazujący, że projekt budowlany jest sprzeczny z wymaganiami określonymi w decyzji Prezydenta Miasta B. o ustaleniu warunków zabudowy z [...] grudnia 2014 r., nr [...].

Skarżący podnosili bowiem, że zgodnie z warunkami zabudowy, zjazd na działkę inwestycyjną [...]/3 powinien zostać zaprojektowany bezpośrednio z ul. [...], a nie pośrednio - przez działkę nr [...]/1.

W odpowiedzi na powyższy zarzut, organ odwoławczy, po pierwsze wyjaśnił, że działka nr [...] przy ul. [...] w B. została decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., podzielona na działki nr [...]/1, nr [...]/2 i nr [...]/3. Działki nr [...]/1 i nr [...]/2, jak wynika z uzasadnienia decyzji o podziale geodezyjnym, zostały przeznaczone na wewnętrzne drogi dojazdowe. Działki te zostały zakwalifikowane w ewidencji gruntów jako działki drogowe i zostały oznaczone symbolem "dr". Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest tylko wtedy, kiedy planuje się zmianę zagospodarowania lub użytkowania terenu, w z związku z czym nie ma potrzeby obejmowania tych działek decyzją o warunkach zabudowy w celu -użytkowania ich jako drogi. Po drugie, decyzja ustalająca warunki zabudowy w pkt 2.3 lit. d) określiła obsługę komunikacyjną przez zjazd z ul. [...], lecz z literalnego brzmienia tego uregulowania nie wynika by ww. zjazd zlokalizowany był bezpośrednio na działkę nr [...]/3.

Analizując powyższy problem, należało podzielić zarzut skarżących o braku zgodności decyzji o warunkach zabudowy z projektem budowlanym, tak w zakresie określenia wjazdu na działkę inwestycyjną o nr [...]/3, jak i w zakresie określenia wejścia na nią.

Decyzja o warunkach zabudowy z [...] grudnia 2014 r., określała, że wjazd na działkę nr [...]/3 odbywać się będzie z ul. [...] (wschodnia strona działki), a wejście na nią odbywać się będzie z ulicy [...] (południowa strona działki) i to ostatnie uregulowanie określiło w jaki sposób ustalony został obszar analizowany, w którym przyjęto, jako front działki jej bok równoległy do ul. [...]. Tymczasem z projektu budowlanego wynika, że zarówno wejście na ww. działkę, jak i wjazd nie są zgodne z uregulowaniem zawartym w decyzji o warunkach zabudowy, albowiem w projekcie budowlanym, zarówno wejście, jak i wjazd przewidywane zostały z działki [...]/1 (północna strona działki), która ani nie została włączona w teren inwestycji, ani nie została objęta ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem zawartym w skardze, że prowadzi to do rozszerzenia infrastruktury związanej z projektowanym budynkiem wielorodzinnym, co wymagało objęcia tej działki ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Projektowanie bowiem zjazdu przez tę działkę wpływa na nieruchomości sąsiednie (działki nr: 35, 34, 67), choćby wskutek powstania znacznego stałego natężenia ruchu po zakończeniu inwestycji. Ta okoliczność z kolei rodzi określone skutki prawne odnośnie objęcia ww. nieruchomości sąsiednich oddziaływaniem inwestycji. Gdyby więc w decyzji o warunkach zabudowy przewidziano wjazd i wejście na działkę inwestycyjną z działki nr [...]/1, a więc zgodnie z obecnym projektem budowlanym, to tym samym właściciele nieruchomości sąsiednich uzyskaliby status strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia warunków zabudowy z ww. tytułu, co umożliwiłoby im podjęcie środków prawnych celem przeciwdziałania takiemu rozwiązaniu na etapie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Tymczasem właścicieli tych pozbawiono takiej możliwości, co w sposób ewidentny naruszyło ich prawo własności.

Argumentacja organu odwoławczego mająca na celu wykazanie zgodności omawianego uregulowania zawartego w decyzji udzielającej warunków zabudowy z projektem budowlanym jest całkowicie chybiona. Okoliczność na którą powołuje się organ, że działki nr [...]/1 i nr [...]/2, zostały wcześniej przeznaczone na wewnętrzne drogi dojazdowe nie stanowi żadnego usprawiedliwienia dla twierdzenia, że brak było podstaw by w decyzji o warunkach zabudowy określić wjazd na teren inwestycji z działki nr [...]1. Zupełnie bowiem inaczej przebiega wjazd na działkę [...]/3 od jej strony północnej, tj. z działki [...]/1 przy nieruchomościach sąsiednich (działki nr: 35, 34, 67), a zupełnie inaczej wygląda wjazd od strony wschodniej, tj. z ul. [...], z dala od ww. działek sąsiednich. Zupełnie też chybiona jest argumentacja organu, że cyt.: "decyzja ustalająca warunki zabudowy w pkt 2.3 lit. d) określiła obsługę komunikacyjną przez zjazd z ul. [...], lecz z literalnego brzmienia tego uregulowania nie wynika by ww. zjazd zlokalizowany był bezpośrednio na działkę nr [...]/3". Prawidłowa wykładnia decyzji o warunkach zabudowy nie może odbywać się w sposób abstrakcyjny w oderwaniu od analizy usytuowania działki nr [...]/3 wobec innych nieruchomości, kierunku geograficznego z którego przewidziano wjazd, jak i wreszcie konkretnego boku działki [...]/3, jego konkretnej długości, innej od strony działki nr [...]/1 i innej od strony ul. [...].

Z powyżej omówionych względów należało uznać brak wymaganej przepisem art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, co bezpośrednio skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

Sąd stwierdził również naruszenie prawa procesowego w postaci art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 1 pkt 7 k.p.a., co odnosi się do braku poczynienia ustaleń w zakresie szeroko kwestionowanym przez skarżących w odwołaniu, a mianowicie nieuwzględnienie w projekcie budowlanym powierzchni szybu windy, co skutkowałoby przekroczeniem maksymalnej powierzchni zabudowy wskazanej w warunkach zabudowy (44%). W decyzji o warunkach zabudowy wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, określono na max. 44 %.

Organ nie ustalił, czy powierzchnia szybu windy (dźwigu osobowego) została uwzględniona w wielkości powierzchni zabudowy.

Inwestor tymczasem w tym zakresie wypowiadał się w sposób niejasny i budzący wątpliwości. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2021 r., nie zajął merytorycznego stanowiska w tej sprawie odwołując się do swych twierdzeń zawartych w pismach z [...] listopada 2020 r. oraz [...] stycznia 2021 r., w których to jednak pismach nie stwierdzono jednoznacznie, czy powierzchnia szybu windy została wliczona do wielkości powierzchni zabudowy. Powoływanie się przez organ odwoławczy jedynie na okoliczność, że w projekcie budowlanym znajduje się wyliczenia powierzchni zabudowy i powierzchnie biologicznie czynne w formie graficznej, nie stanowi ustaleń faktycznych w tej istotnej i mogącej mieć wpływ na wynik sprawy kwestii, co do której ani organ I instancji ani też organ odwoławczy nie wypowiedział się merytorycznie.

Należy również zauważyć, że Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie, jest Polska Norma PN-ISO 9836 – Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych.

Norma ta zawiera zarówno definicję powierzchni zabudowy jako wyznaczonej przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu, jak i powierzchni całkowitej – która stanowi powierzchnię wszystkich kondygnacji budynku w obrysie zewnętrznym ścian oraz wszystkich elementów wykraczających poza kubaturę (objętość) danego obiektu, tj.: tarasów, schodów zewnętrznych, balkonów, podcieni, zjazdów do garaży itp.

Zgodnie z punktem 5.1.2.1 Polskiej Normy PN-ISO 9836 przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się: powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu; powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze np. szklarnie, altany, szopy (punkt 5.1.2.2 Polskiej Normy PN-ISO 9836). Odnośnie sposobu określania powierzchni zabudowy omawiana Polska Norma w punkcie 5.1.1.2 stanowi, że pole powierzchni podaje się w m˛ z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Z powyższego wynika, że brak jest przesłanek do odliczenia od powierzchni zabudowy - powierzchni szybu windy, znajdującego się wewnątrz projektowanego budynku, a więc mieszczącego się w jego obrysie zewnętrznym.

Co prawda Polskie Normy nie są przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych zawartych w art. 2 pkt 3, pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386 z późn. zm.) wynika, iż pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie. Zatem pojęciu "powierzchnia całkowita zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie (podobnie wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 623/15; z dnia 24 listopada 2016 r.: sygn. akt II OSK 933/15, sygn. akt II OSK 1293/15, sygn. akt II OSK 1062/15, sygn. akt II OSK 1334/15; z 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 675/13 oraz z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 785/07)."

Wadliwość obliczenia powierzchni zabudowy może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem może stanowić o przekroczeniu ustalonego w decyzji o warunkach zabudowy wskaźnika maksymalnej powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, wynoszącego 44 %. Dlatego kwestia ta winna zostać ustalona pomad wszelką wątpliwość.

W ustosunkowaniu się do wysuniętych przez stronę skarżącą pozostałych zarzutów względem zaskarżonej decyzji, należało stwierdzić, że nie są one zasadne.

Nie był trafny zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a.

Naruszenie przepisów postępowania może odnieść skutek w postaci uchylenia decyzji, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. ("organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań") mógłby stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (vide chociażby wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. II OSK 2046/18). Chodzi tu zatem o wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie dokonania konkretnych czynności procesowych, przy czym w takiej sytuacji to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Pomimo więc uzasadnionego wskazania na uchybienie ww. przepisowi, skarżący nie wykazali jaki miało to wpływ na wynik sprawy.

Przepis art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z ww. przepisu wynika, że norma postępowania w nim zawarta zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, a to wszystko w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa. Skarżący nie wykazali jednak jakich niezbędnych wyjaśnień i wskazówek nie otrzymali i jak przełożyło się to na wynik sprawy. Z kolei art. 73 § 1 k.p.a., stanowi, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Dla skuteczności zarzutu naruszenia ww. przepisu wymagane jest wskazanie przez stronę skarżącą w jaki sposób przepisowi temu organ uchybił i jaki miało to wpływ na wynik sprawy, czego nie przedstawiono.

Nie był również zasadny zarzut naruszenia art. 84 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia. Skarżący nie wykazali by sytuacja taka w sprawie zaszła. Zagadnienie, czy projekt budowlany sporządził architekt, który mógł być (okoliczność niewykazana) krewnym pracownika organu, nie wypełnia hipotezy ww. przepisu, skoro jest w nim mowa o stronie postępowania, a nie o autorze projektu budowlanego. Przedmiotowe zagadnienie natomiast może być istotne na gruncie etyki zawodowej pracownika organu, co jednak nie jest przedmiotem ustaleń w niniejszej sprawie. Co się zaś tyczy problemu niezastosowania przez organy art. 84 § 1 i 2 k.p.a., to na wstępie należy zauważyć, że warunkiem naruszenia art. 24 § 2 k.p.a. jest uprzednie powołanie biegłego, do czego w sprawie nie doszło. Co się zaś tyczy naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak powołania biegłego, to należy stwierdzić, że wskazana czynność procesowa była zbędna w przedmiotowej sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż z art. 35 ust. 1 p.b. wynika ograniczony zakres badania projektu budowlanego. Stosownie bowiem do treści art. 34 ust. 3 pkt 1 i 2 p.b. projekt budowlany składa się m.in. z projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz z projektu architektoniczno-budowlanego. Z kolei w wyniku nowelizacji art. 35 u.p.b., dokonanej na mocy art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do p.b. wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej, w następstwie czego uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego) zostały ograniczone w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego do kompetencji obejmującej sprawdzenie jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone - stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 u.p.b. - do projektu zagospodarowania działki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 940/07, LEX nr 491284 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 3007/13, LEX nr 2086973). Pamiętać przy tym należy, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli inwestor spełni określone prawem wymogi, w tym także w zakresie zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy, organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 p.b.).

Nie były również zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w innym zakresie niż wyżej wskazana niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy.

Niezasadnie skarżący zarzucali, że naruszono nieprzekraczalną linię zabudowy określoną w warunkach zabudowy w związku z budową tarasów, których wyrys ją przekracza. Jak słusznie wskazały organy, linia zabudowy nie dotyczy elementów drugorzędnych budynku, takich jak m.in. balkony i tarasy. Zasadnie więc powołały orzecznictwo, w tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że: "Pojęcie linii zabudowy jest pojęciem urbanistycznym, używanym w planistyce, w tym w decyzjach o ustaleniu warunków zabudowy. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia tezy, iż ład przestrzenny, którego funkcją są owe linie zabudowy, określać mają detale architektoniczne budynku, takie jak wykusze, balkony czy też inne elementy budynku jak okap, gzyms, a nie ich ściany. Wytyczenie tych linii nie wynika zatem z tego, że sąsiednie budynki posiadają ww. elementy architektoniczne. Nie ma zatem i podstaw, aby przyjmować, że takie elementy architektoniczne jak balkony naruszają nieprzekraczalną linię zabudowy" (vide: wyrok NSA z dnia 17.04.2018 r., sygn. akt II OSK 1411/16 oraz wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 2945/13).

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie albowiem planowany obiekt ma być położony w odległości mniejszej niż 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Jakkolwiek z art. 43 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych, wynika, że planowany obiekt budowlany winien być usytuowany w odległości 8 m od drogi wojewódzkiej i odległości tej nie dochowano, to jednak należy stwierdzić, że inwestor dysponuje uzgodnieniem wydanym przez Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w B. dnia [...] lipca 2020 r. (znak: [...]), udzielającym ww. odstępstwa z uwagi na istnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 43 ust. 2 ww. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., wytykający brak dokonania analizy zagrożenie dla sąsiadujących budynków planowanego garażu podziemnego. Ustosunkowując się do tego zarzutu należy zauważyć, że art. 34 ust. 3 pkt 4 p.b., wymaga, by projekt budowlany zawierał w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Jeżeli zatem wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych należy wykonać w zależności od potrzeb, to wymóg dołączenia do projektu wyników takich badań nie jest obligatoryjny. O tym, czy występuje potrzeba przeprowadzenia badań decyduje projektant konstrukcji obiektu budowlanego Jeżeli taka potrzeba istnieje, wyniki tych badań dołączane są do projektu budowlanego. Z powyższego przepisu nie wynika ponadto, że organ wydający pozwolenie na budowę może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia ww. badań (por. wyroki NSA z 5 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 2125/17, z 18 stycznia 2017 r., II OSK 1510/16, z 8 grudnia 2015 r. II OSK 910/14). Trzeba także zauważyć, że stosownie do art. art. 35 ust. 1 p.b. uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę są ograniczone. Tylko w zakresie określonym w tym przepisie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, organ administracji może podjąć działania korygujące. Organy administracji nie badają prawidłowości rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym, jeżeli nie dotyczą one zakresu wynikającego z ww. przepisu. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również za przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant, a jeżeli istnieje wymóg sprawdzenia projektu - również sprawdzający (art. 20 p.b.). Dotyczy to także oceny dołączenia do projektu budowlanego dokumentów stanowiących jego fakultatywną część oraz ocena poprawności wykonania tych dokumentów. Powyższe powoduje niezasadność omawianego zarzutu.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)i c) oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego (pkt 2 sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżących ustalone zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości 480 zł.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji zastosuje się do oceny i wskazań wynikających z powyższych rozważań.