Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SAB/Po 3/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 3 par. 2 pkt 1-4, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 124, art. 210 par. 4, art. 217 par. 2, art. 219
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1  art. 273
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp z. o.o. [...] na bezczynność [....] w Poznaniu w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

A Sp. z o.o. w [...] (dalej: Spółka) złożyła w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w [...] deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za czerwiec 2013r., z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł na rachunek bankowy w terminie 25 dni (termin zwrotu [....]sierpnia 2013 r.). Wraz z deklaracją został złożony wniosek wynikający z art. 87 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. poz. 1054 ze zm.) dalej jako ustawa o VAT.

Organ podatkowy uznając, iż zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, na podstawie upoważnienia z dnia [...].08.2013r. w dniu [....].08.2013r. wszczął w Spółce kontrolę podatkową w zakresie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2013r. przed terminem dokonania tego zwrotu, z uwzględnieniem art. 87 ust.6 ustawy o VAT. W upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli określono przewidywany termin zakończenia kontroli na dzień [...].09.2013 r. Z uwagi na konieczność weryfikacji zasadności zwrotu poprzez kontrolę, postanowieniem z dnia [....]sierpnia 2013 r. przedłużono termin zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Zawiadomieniem z dnia [....]sierpnia 2013 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] poinformował Spółkę, że kontrola podatkowa nie zostanie zakończona do dnia [....]września 2013 r., z uwagi na podjęte czynności kontrolne w stosunku do kontrahentów Spółki (dostawców i nabywców). Jednocześnie w zawiadomieniu wskazano, że kontrola podatkowa zostanie zakończona w ciągu 21 dni od dnia otrzymania ostatniej odpowiedzi na wnioski o kontrole u kontrahentów.

Z ustaleń kontroli za ww. miesiąc wynikało, że kwota zwrotu spowodowana była zakupem krajowym iPhone w stawce VAT 22% od firm B, C, D SP. Z O.O., F, E Sp. z o.o. [...] a następnie dostawami wewnątrzwspólnotowymi oraz eksportem.

W Spółce prowadzone jest również postępowanie kontrolne przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] w zakresie zasadności zwrotu za kolejne miesiące tj. lipiec, sierpień, wrzesień 2013, w których przedmiot transakcji jest taki sam i występuje część firm uczestniczących w tym samym "łańcuchu" dostaw co w miesiącu czerwcu 2013., a w deklaracjach wykazano również kwoty do zwrotu na rachunek bankowy. Ponadto kontrole w Spółce prowadzi także Pierwszy [...] Urząd Skarbowy (właściwy do rozliczeń Spółki od stycznia 2014 ) - transakcje iPadami wystąpiły także w roku 2014 i 2015.

W ramach prowadzonej kontroli podatkowej Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] skierował wnioski do zagranicznych organów podatkowych celem zweryfikowania kontrahentów, na rzecz których podatnik dokonał wewnątrzwspólnotowych dostaw i eksportu towarów co do prawidłowości i rzetelności dokumentów kontrahentów podatnika.

Upoważnieniem z dnia [....].05.2015r. organ podatkowy rozszerzył kontrolę podatkowa wobec Spółki o drugiego kontrolującego, wskazując termin zakończenia kontroli na [....].12.2015r.

W dniu [...].07.2015 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] wpłynęło pismo Spółki z żądaniem zwrotu podatku VAT. Na wezwanie do dokonania zwrotu organ podatkowy pismem z dnia [....]sierpnia 2015r. udzielił Spółce odpowiedzi.

Pismem z dnia [....]lipca 2015 r. A sp. z o.o. wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z żądaniem zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, ponieważ zdaniem spółki kontrola podatkowa zebrała materiał dowodowy pozwalający na ocenę zasadności zwrotu.

Pismem z dnia [....]sierpnia 2015 r. naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] w odpowiedzi wskazał, że nadal toczy się kontrola podatkowe w A sp. z o.o. w zakresie podatku VAT za miesiąc czerwiec 2013 r. Z uwagi na fakt, że postępowanie kontrolne nie zostało zakończone, na tym etapie nie ma podstaw do uznania zasadności wykazanego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc czerwiec 2013 r. jednocześnie organ wskazał, że stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, do usunięcia naruszenia prawa.

Dnia [....] sierpnia 2015 r. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i zwrot na rachunek bankowy Spółki należnej jej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za miesiąc czerwiec 2015 r.

Organ pismem z dnia [...] września 2015 r. uznał brak podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w tym zakresie.

Pismem z dnia [....]10.2015r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na działania Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...], polegające na:

1) wydaniu z naruszeniem prawa postanowienia z dnia [....] 08.2013 r. w przedmiocie przedłużenia terminu przekazania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 r., do czasu zakończenia jego weryfikacji,

2) braku zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 roku - stanowiącej czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień Spółki wynikających z przepisów ustawy o VAT- pomimo upływu terminu na zakończenie weryfikacji w ramach kontroli podatkowej prowadzonej na podstawie imiennego upoważnienia do kontroli z dnia [....]08.2013 r., zgodnie z terminem określonym w zawiadomieniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [....]08.2013 r. (tj. w terminie 21 dni od dnia otrzymania ostatniej odpowiedzi na wnioski o kontrole u kontrahentów) i nie przedłużeniu terminu tej weryfikacji w ramach procedury wskazanej w tym postanowieniu.

Jednocześnie z ostrożności procesowej - uwzględniając postanowienie z dnia [....]09.2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa – Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia stosownego wezwania, jeżeli taki wniosek w tym zakresie winien zostać złożony.

Zaskarżonemu postanowieniu oraz czynnościom Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 87 ust. 6 w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię przepisów i w konsekwencji uznanie, że wobec Spółki na moment wydania skarżonego postanowienia, zachodziły przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2013 r., pomimo braku wykazania w wydanym postanowieniu podejrzeń bądź wątpliwości w zakresie prawidłowości wykazanej kwoty zwrotu podatku bądź wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczenia się Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r., jako warunku zastosowania procedury wynikającej z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT;

2) art. 87 ust. 2 i ust. 7 ustawy o VAT w związku z art. 284b § 1 i 2 O.p. poprzez brak zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 roku, pomimo upływu terminu na weryfikację rozliczenia Spółki za ten okres, zgodnie z zawiadomieniem z dnia [....]08.2013 r.;

3) art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 12, art. 121 oraz 284b § 1 i 2 O.p. poprzez wyznaczenie terminu na przeprowadzenie weryfikacji w sposób dowolny, podczas gdy zgodnie z przepisami organy podatkowe winny wyznaczać terminy zakończenia kontroli podatkowej (a w konsekwencji termin zakończenia weryfikacji wynikającej z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT), poprzez określenie konkretnej daty (lub przez odwołanie się do konkretnego okresu). Ponadto, takie postępowanie należy uznać za niezgodne z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako TSUE/dawniej Europejski Trybunał Sprawiedliwości), bowiem nie wskazano okresu, w którym Spółka może się spodziewać takiego zwrotu.

4) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę, że w sprawie wystąpił wymóg dodatkowego zweryfikowania rozliczenia podatnika, pomimo iż:

- w trakcie kontroli podatkowej wszczętej przez pracownika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [....](tj. na moment wydania skarżonego postanowienia) nie pojawiły się okoliczności poddające w wątpliwość prawidłowość złożonej przez Spółkę deklaracji, wykazującej zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym,

- w toku kontroli potwierdzono (tj. na moment wydania skarżonego postanowienia), że Spółka posiada dokumenty potwierdzające wewnątrzwspólnotową dostawę bądź eksport towarów oraz kwota podatku naliczonego wykazanego w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 r. wynika z faktur dokumentujących kwoty należności, które w całości zostały zapłacone,

- powołane w postanowieniu okoliczności jedynie informują o podjęciu czynności kontrolnych w stosunku do kontrahentów podatnika (dostawców i nabywców), bez wskazania przesłanek uzasadniających dodatkowe zweryfikowane prawidłowości wykazanego prze Spółkę zwrotu podatku, co pozwoliłoby Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...]- jako organowi podatkowemu, zobowiązanemu do zwrotu ww. różnicy podatku - wyjaśnić Spółce przyczyny przedłużenia terminu zwrotu, zgodnie z przepisami podatkowymi;

5) art. 121 O.p. poprzez brak wskazania w wydanym postanowieniu przesłanek uzasadniających dodatkową weryfikację prawidłowości rozliczenia Spółki w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r., które zgodnie z właściwymi przepisami ustawy o VAT oraz przepisami Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (z uwzględnieniem orzecznictwa ETS), mogłyby stanowić podstawę wydłużenia terminu zwrotu podatku;

6) art. 124, art. 210 § 4 i art. 217 § 2 w związku z art. 219 O.p. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przesłanek postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu VAT za czerwiec 2013 r., pozorując jedynie jego uzasadnienie, powołując jako argument podjęcie czynności kontrolnych w stosunku do kontrahentów Spółki, bez podania przesłanek poddających w wątpliwość prawidłowość dokonanych rozliczeń.

Z powodu naruszenia powyższych przepisów Spółka wniosła o uchylenie wydanego postanowienia, zobowiązanie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [....] do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 roku, z uwagi na upływ terminu na weryfikację rozliczenia Spółki, zgodnie z okresem tej weryfikacji wyznaczonym zawiadomieniem z dnia [....]08.2013 r. oraz zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] podniósł, że niesłuszne są zarzuty skarżącej, iż postanowienie organu podatkowego w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2013r. oraz podejmowane przez organ czynności naruszały przepisy prawa procesowego i materialnego.

Wbrew zarzutom skargi, przedłużenie terminu przekazania zwrotu nadwyżki podatku VAT za czerwiec 2013r. do czasu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu było w pełni uzasadnione, gdyż w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające konieczność dodatkowej weryfikacji, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Wysoka kwota zwrotu podatku za czerwiec 2013r., przy wcześniejszych niskich obrotach, zawieranie transakcji zakupu i sprzedaży towaru (w ramach WDT lub eksportu) o dużej wartości w ciągu 2-3 dni, mogły stanowić wystarczającą podstawę do podjęcia działań, mających na celu zweryfikowanie zasadności zwrotu. Mając na uwadze podobne działania innych firm, które wykorzystały system VAT do bezprawnego zwrotu VAT, organ miał prawo powziąć wątpliwość co do zasadności zwrotu zadeklarowanego przez skarżącą. Organ przed upływem terminu do zwrotu podatku VAT wszczął kontrolę podatkową, w której zbierane są liczne dowody, wymagające szczegółowej analizy. Postępowania dowodowe w tej sprawie jest skomplikowane, ponieważ dotyczy transakcji na wcześniejszych etapach obrotu towarem, a jego celem jest ustalenie rzeczywistego łańcucha dostaw towarów, w którym jednym z ogniw była skarżąca spółka. Formalna poprawność dokumentów dotyczących fazy obrotu towarowego, w której brała udział skarżąca, w świetle okoliczności towarzyszących ww. transakcjom, nie wykluczała możliwości poszerzenia zakresu badania przez kontrolujących. Zasadność zwrotu podatku stronie skarżącej, uzależniona jest od weryfikacji nie tylko poprawności prowadzenia dokumentacji przez samego podatnika, ale dotyczy również podmiotów uczestniczących w całym łańcuchu transakcji. Czynności kontrolne u kolejnych kontrahentów (również "pośrednich") rzutują i mają istotne znaczenie dla oceny, czy bezpośredni dostawcy Spółki A w sposób rzetelny i prawidłowy rozliczyli i wykazali transakcje sprzedaży dla Spółki A. Takie ustalenia mają bezpośredni wpływ na deklarowane kwoty z transakcji wykazanych przez Spółkę A. Ograniczenie się w czynnościach kontrolnych jedynie do sprawdzenia pierwszego ogniwa dostawców naraziłoby organ na zarzut zaniechania wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących przedmiotowych transakcji.

Organ podatkowy podkreślił, że jego działanie podyktowane jest ustaleniami, z których wynika, że pomimo formalnej poprawności rozliczeń istnieje bardzo wysokie prawdopodobieństwo udziału Spółki w łańcuchu transakcji, których rzetelność budzi wątpliwości organu i rodzi uzasadnione podejrzenie, iż Spółka może uczestniczyć w oszustwie karuzelowym. Okoliczności sprawy i dokonywane kolejno ustalenia: obrót towarami o niewielkiej wadze i wysokiej wartości, skokowy wzrost obrotu spowodowany transakcjami telefonami, transfer towarów za granicę w ciągu jednego lub kilku dni od dnia zakupu, 2-3 osobowe zatrudnienie, zlecania prowadzenia kilkumilionowych transakcji firmom zewnętrznym (w tym obcokrajowcom), którzy prowadzą firmę na terytorium Polski, stanowiły dla organu podstawę uzasadniającą rozszerzenie zakresu weryfikacji na kolejne ogniwa w łańcuchu dostaw.

Organ wyjaśnił, że podjęte czynności zmierzające do zweryfikowania zasadności zwrotu, nie dały jeszcze jednoznacznego rezultatu. Dopiero zebranie całości materiału pozwoli na ustalenie źródła pochodzenia towaru i faktycznego przebiegu transakcji. Jednocześnie organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału wynika, że u trzech z czterech kontrahentów przeprowadzono kontrole podatkowe. W firmie F przeprowadzono czynności sprawdzające, a nie kontrolę podatkowa, o którą wnioskował organ. Czynności sprawdzające zostały zakończone w firmie w dniu [....].02.2015r. a dokumenty w tym zakresie wpłynęły do tut. Urzędu w dniu [....].03.2015r. W dniu [....]09.2015r. Urząd Skarbowy [....] rozpoczął u ww. podmiotu kontrolę podatkową.

Ponadto organ wskazał, że upoważnienie z dnia [....]05.2015 zostało doręczone Spółce poprzez umocowanego pełnomocnika, który potwierdził jego osobisty odbiór. W związku z tym twierdzenie Spółki że ww. upoważnienie nie zostało doręczone Spółce bądź jej pełnomocnikowi jest nieprawdziwe. Nie znajduje uzasadnienia również zarzut dotyczący dowolnego sposobu wyznaczenia terminu na przeprowadzenie weryfikacji. Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że wydanie przez organ postanowienia, bez wskazania w tym postanowieniu daty kalendarzowej przedłużenia zwrotu podatku VAT nie jest wadliwe. Przepis art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie przewiduje wskazania terminu określanego datą kalendarzową zakończenia weryfikacji, posługując się tylko określeniem, że nastąpi to do czasu zakończenia weryfikacji w ramach postępowań wymienionych w treści tego przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Mają na uwadze treść skargi oraz tok postępowania przed organem podatkowym, Sąd zakwalifikował ją jako skargę na bezczynność organu podatkowego w zakresie zwrotu podatku od towaru i usług.

Należy bowiem wskazać, że w dniu [....]lipca 2015 r. skarżąca spółka wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [....] z żądaniem natychmiastowego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za miesiąc czerwiec 2013 r. W odpowiedzi z dnia [....]sierpnia 2015 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [....]wskazuje, że pismo traktuje jako ponaglenie na niedokonanie zwrotu podatku, czyli jako bezczynność organu. Organ pouczył podatnika o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Pismo to zostało odebrane w dniu [....] sierpnia 2015 r. W dniu [....] sierpnia 2015 r. podatnik wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, do którego organ ustosunkował się pismem z dnia [....] września 2015 r.

Organ stwierdził, że nie uwzględnia przedmiotowego wezwania, wobec niestwierdzenia naruszenia prawa, wskazując jednocześnie w piśmie, jakie czynności są podejmowane w ramach kontroli podatkowej, jak również podstawę prawną przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z żądaniem zobowiązania Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należny wykazanej w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 r. , z uwagi na upływ terminu na weryfikację rozliczenia Spółki.

Skarga jest w ocenie Sądu niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) uprawniony jest do uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a oraz do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Podatek od towarów i usług ma charakter podatku od wartości dodanej. Tym samym istotnym elementem tegoż podatku jest odliczenie podatku naliczonego. Jeżeli podatek naliczony jest wyższy od podatku należnego, to co do zasady podlega zwrotowi na rzecz podatnika, w zakreślonym przepisami prawa terminie. Jednakże ustawodawca krajowy przewiduje możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed dokonaniem zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług. Przepis art. 87 ust. 2 u.p.t.u. daje organom podatkowym prawo do przedłużania zwrotu podatku naliczonego na rachunek bankowy podatnika do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Przewidziana w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. weryfikacja zasadności zwrotu ma na celu zapobieganie możliwości popełniania nadużyć w zakresie domagania się zwrotu nadwyżki, a nie jest środkiem, który ma podważać prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Możliwości kontroli przestrzegania prawidłowych zasad rozliczania podatku VAT znajdują pełne uzasadnienie w ustawodawstwie unijnym. Szczególne umocowanie wynika z art. 273 Dyrektywy Rady UE 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE.L 2006 Nr 347 s.1 ze zm.), który stanowi, że "państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, pod warunkiem równego traktowania transakcji krajowych i transakcji dokonywanych pomiędzy państwami członkowskimi przez podatników [...]". Przepis ten potwierdza tezę o zagrożeniu dokonywania nadużyć przy rozliczaniu podatku VAT i stanowi jednocześnie akceptację dla tworzenia w prawie krajowym skutecznych mechanizmów zapobiegających oszustwom podatkowym. Przykładem akceptowania potrzeby zapobiegania nadużyciom podatkowym i skutecznego ich eliminowania jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt U 6/06, w którym Trybunał, mając na względzie zasadę neutralności podatku VAT wynikającą z ww. Dyrektywy 2006/112/WE, ale równocześnie uwzględniając konieczność zapewnienia właściwej kontroli rozliczania przez podatników tego podatku, podkreślił, że orzecznictwo ETS wyraźnie chroni interes państw członkowskich w zapobieganiu próbom niewłaściwego wykorzystywania prawa do odliczania podatku należnego. Z tego powodu Trybunał uznał, że "przy kształtowaniu treści przepisów mających zapewnić kontrolę prawidłowości rozliczeń w podatku od towarów i usług, konieczne jest uwzględnienie z jednej strony wymogów płynących z zasady neutralności podatku VAT, z drugiej zaś – ochrony interesu finansowego Skarbu Państwa".

Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że państwa członkowskie mają nie tylko możliwość i prawo do weryfikacji rozliczenia podatku w deklaracji, ale i obowiązek sprawdzania prawidłowości obliczenia zadeklarowanych przez podatnika kwot podatku do zapłaty lub kwot podatku naliczonego, jak też kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, zważywszy, że system VAT jest często wykorzystywany dla wyłudzenia zwrotu podatku, m.in. w tzw. "transakcjach karuzelowych".

W związku z powyższym organ nie dokonał zwrotu podatku VAT w wysokości [....] zł za miesiąc czerwiec 2013 r. w terminie wskazanym przez podatnika, ponieważ uznał, że zachodzi konieczność weryfikacji zasadności wykazanego zwrotu w ramach prowadzonej kontroli podatkowej w A sp. z o.o.

Sąd podziela stanowisko organu, a tym samym nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że w sprawie nie pojawiły się okoliczności poddające w wątpliwość prawidłowość złożonej deklaracji wykazującej zwrot podatku. Biorąc pod uwagę nagły skokowy wzrost obrotów spółki, kilkumilionową kwotę zwrotu podatku VAT wykazaną w deklaracji, sprzedaż w ramach WDT lub eksport towarów oraz sygnały od innych organów podatkowych dotyczące pozorowanych dostaw wewnątrzwspólnotowych w celu wyłudzenia podatku od towarów i usług w tzw. transakcji karuzelowych, w szczególności, gdy przedmiotem obrotu wykazanego na fakturach są telefony komórkowe, iPody, prawidłowo organ wszczął kontrolę podatkową w celu dodatkowej weryfikacji rozliczeń podatnika i zasadności zwrotu. Skoro kontrola podatkowa w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2013 r. nie została zakończona, tym samym nie można uznać, że organ naruszył prawo, nie dokonując zwrotu podatku VAT za wskazany miesiąc i tym samym, że skarga na bezczynność organu jest zasadna.

Sąd nie podziela zarzutu zawartego w skardze, że organ naruszył art.124 O.p., art. 210 § 4 O.p., art. 217§ 2 w związku z art. 219 O.p. poprzez brak wskazana przesłanek przedłużenia terminu zakończenia postępowania i weryfikacji deklaracji podatkowej. Strona została zawiadomiona o wszczęciu kontroli podatkowej. Zakres i przedmiot kontrolni podatkowej był jej znany. Organ nie miał obowiązku szczegółowo przedstawiać planów postępowania i uzasadniać powodów przeprowadzenia określonych dowodów. Spółka miała pełny wgląd do akt kontroli. Nawet jeśli uznać, że treść uzasadnienia postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu VAT była zbyt lakoniczna, to jednak, wobec znanego stronie zakresu kontroli, prawa podatnika nie zostały naruszone.

Bez wątpienia weryfikacja rozliczenia podatnika w ramach kontroli w niniejszej sprawie trwa długa, jednakże Sąd wziął pod uwagę, że w sprawach, w których istnieje podejrzenie przeprowadzania tzw. transakcji karuzelowych, postępowanie dowodowe jest długotrwałe. Organ zobowiązany jest do ustalenia rzeczywistego przebiegu transakcji w zakresie krajowego obrotu telefonami sprzedawanymi następnie przez spółkę w ramach wewnątrzwspólnotowych dostaw, tym samym pozyskania informacji o podmiotach uczestniczących w łańcuchu dostaw.

Organ niezwłocznie po wszczęciu kontroli podatkowej podjął czynności istotne dla ustalenia stanu faktycznego, tj. wystąpił do Naczelników Urzędów Skarbowych w [....] i [...] o przeprowadzenie kontroli podatkowej w firmach D sp., E sp. z o.o., B s.c., F, które uczestniczyły na wcześniejszych etapach obrotu towarami, których wewnątrzwspólnotowych dostaw dokonywała skarżąca spółka. Ze zgromadzonego materiału wynika, że u trzech z czterech kontrahentów przeprowadzono kontrole podatkowe. W firmie F przeprowadzono czynności sprawdzające, a nie kontrolę podatkowa, o którą wnioskował organ. Kontrolę podatkową u ww. podmiotu Urząd Skarbowy [...] rozpoczął w dniu [...]09.2015r. Z uwagi na trwające kontrole lub postępowania podatkowe w tych podmiotach, organ prawidłowo oczekiwał na zakończenia tych postępowań. Z informacji uzyskanych od organów kontroli prowadzących postępowania w ww. firmach, które napływały przez cały 2014 r. i w 2015 r. wynika, że w toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, które mogą wskazywać, że A uczestniczyła w badanym roku w tzw. transakcjach karuzelowych. Bez wątpienia jest to kategoria spraw szczególnie skomplikowanych dowodowo, przy których dochowanie ustawowego terminu zakończenia postępowania podatkowego poprzez wydanie decyzji jest niemożliwe. W przedmiotowej sprawie organ w sierpniu i we wrześniu 2013r. skierował również zapytania do niemieckiej, estońskiej, łotewskiej, litewskiej, szwajcarskiej, rosyjskiej, czeskiej administracji podatkowej w celu pozyskania informacji dotyczących nabywców towarów od spółki. Należy podkreślić, że w przypadku podejrzenia tzw. transakcji karuzelowych dopiero ujawnienie wszystkich podmiotów uczestniczących w łańcuchach dostawców i ustalenie ich roli w tym systemie, pozwoli na dokonanie oceny rzeczywistego charakteru całego obrotu i poszczególnych transakcji. Dopiero zebranie całości materiału pozwoli na ustalenie źródła pochodzenia towaru i faktycznego przebiegu transakcji. Działania organów zmierzają do ustalenia, czy wykazany przez Spółkę A podatek do zwrotu wynika z faktur dokumentujących rzeczywiste transakcje dostaw, czy też Spółka uczestniczy w obrocie pustymi fakturami. Czynności organu prowadzone w ramach przedmiotowych kontroli nie mogły ograniczać się wyłącznie do analizy dokumentacji podatkowej będącej w posiadaniu jednostki kontrolowanej. Należy również podkreślić, że postanowieniem z dnia [....] listopada 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [....]uwzględniając ponaglenie skarżącej z dnia [....] września 2015 r. dotyczące przewlekłego prowadzenia kontroli podatkowej w zakresie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...], uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w [....] dodatkowy termin zakończenia kontroli podatkowej do dnia [....] grudnia 2015 r. Zatem w dniu wniesienia skargi nie upłynął termin zakończenia kontroli podatkowej.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.