Wyrok NSA, sygn. akt II SA 2867/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Teza: Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 16 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198 ze zm./.

TEZY

Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 16 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jacka B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia 1 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 8 lipca 2002 r. (...);


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawiał się następująco. W dniu 11 czerwca 2002 r. Jacek B. zwrócił się do Państwowej Inspekcji Pracy o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii protokołu kontroli PIP przeprowadzonej w 2001 r. na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Prawa i Administracji w związku ze skargą gazety Studentka na naruszenie czasu pracy nauczycieli akademickich w zakresie godzin ponadwymiarowych /art. 102 ustawy o szkolnictwie wyższym/, wystąpienia pokontrolnego jako konsekwencji stwierdzonych naruszeń prawa pracy, odpowiedzi pracodawcy na to wystąpienie pokontrolne, wszystko w formie bezimiennej.

W dniu 1 lipca 2002 r. wezwał zaś Okręgowego Inspektora Pracy do usunięcia bezprawnej bezczynności.

W dniu 8 lipca 2002 r. decyzją (...) Inspektor Pracy odmówił udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej przez skarżącego wskazując, że ustawa o dostępie do informacji publicznej weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. a czynności kontrolne zostały zakończone w 2001 r. a więc przed datą obowiązywania ustawy.

Jacek B. złożył od tego orzeczenia odwołanie, wskazując że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie również do dokumentów wcześniejszych.

Okręgowy Inspektor Pracy w W. w dniu 1 sierpnia 2002 r. decyzją (...) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wskazał, że na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczy ona spraw niezakończonych w dniu wejścia w życie ostatecznym albo prawomocnym rozstrzygnięciem. Dokumentacja w sprawie kontroli została zamknięta 19 maja 2001 r.

W dniu 23 sierpnia 2002 r. Jacek B. złożył skargę na to orzeczenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądając jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania 310 zł. Wskazał, że powoływany przepis ma charakter przejściowy i dotyczy wyłącznie trybu, nie dokonuje natomiast wyłączeń jakichkolwiek zasobów informacji z dostępu. Naruszono w ten sposób konstytucyjne prawo do informacji.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Skarga jest zasadna. Po pierwsze należy podkreślić, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/ do spraw z zakresu informacji publicznej, niezakończonych w dniu wejścia w życie ustawy ostatecznym albo prawomocnym rozstrzygnięciem, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Jak wskazuje treść tego przepisu, ma on charakter przechodni i dotyczy takich sytuacji, kiedy jeszcze przed wejściem w życie ustawy został złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej, nie zostało natomiast wydane rozstrzygnięcie w tej sprawie. Przepis ten nie dotyczy wiadomości, których podstawą były wcześniejsze decyzje, czy dokumentacje odnoszące się do innych kwestii, aczkolwiek będących przedmiotem późniejszego wniosku o udzielenie informacji. Informację publiczną stanowi bowiem każda istniejąca wiadomość, niezależnie od daty jej wytworzenia.

Podobnie art. 26, na który powoływał się przedstawiciel organu na rozprawie, nie dotyczy wyłączenia stosowania powoływanej ustawy, ale wyłączenie do wskazanych tam dat, obowiązku udostępniania danych informacji w Biuletynie Informacji Publicznej. Oznacza to jednak, że do tej pory powinny one być udostępniane na wniosek /por. T. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, W-wa 2002 r., str. 180/.

Niezależnie jednak od błędnej wykładni powołanych wyżej przepisów należy podkreślić, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej decyzja może być wydana wówczas, gdy wchodzi w grę zakres przedmiotowy i podmiotowy tej ustawy, następuje jednak odmowa udzielenia informacji i to tylko z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę zawodową, służbową państwową, skarbową statystyczną czy inną tajemnicę ustawowo chronioną bądź prawo do prywatności albo umorzenie postępowania /por. art. 1, art. 4, art. 6, art. 16, art. 22 ustawy/. Tymczasem w przedmiotowej sytuacji organ wydał decyzję odmowną w przypadku, w którym uznał, że nie znajduje zastosowania przedmiotowa ustawa. Oznacza to zaś, że jeśli nie znajduje zastosowania ustawa, to nie można zastosować również jej art. 16 dotyczącego formy decyzji w razie odmowy udzielenia informacji. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego forma taka musi wynikać bowiem z przepisów w sposób wyraźny lub dorozumiany.

Jeżeli w grę wchodzi dokonanie pewnej czynności technicznej, tj. udzielenia informacji, musi istnieć podstawa do decyzyjnego załatwienia sprawy. Pewną niekonsekwencją jest więc twierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej, a jednocześnie wykorzystywanie przewidzianej w tej ustawie formy działania. W takim przypadku organ winien posłużyć się formą pisma skierowanego do strony.

Wydanie decyzji bez podstawy prawnej stanowi podstawę stwierdzenia nieważności według art. 156 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./. Stwierdzenie natomiast, że w odniesieniu do przedmiotowej sytuacji stosowanie ustawy o dostępie do informacji wyłączone jest na podstawie art. 25 ust. 1 i art. 26 tej ustawy, stanowi rażące naruszenie prawa.

Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz art. 156 par. 1 pkt 1 i 2 Kpa i art. 26 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.