Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3759/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat w O. pismem z dnia 15 września 2011 r., zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji o objęciu A. M. ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej od 21 lutego 2008 r.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po analizie przedstawionych dokumentów, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., stwierdził, że A. M. w okresie od 21 lutego 2008 r. do 31 stycznia 2012 r. została objęta ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej, prowadzonej na podstawie wpisu pod nr [...] w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O., przeniesionego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra Gospodarki.

Od tej decyzji A. M. złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Na ww. postanowienie A. M. wniosła w dniu 1 lutego 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2014r., sygn. akt VI SA/Wa 413/13 oddalił skargę Pani A. M. wniesioną na postanowienie Prezesa [...].

Jednocześnie w dniu 24 września 2013 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wpłynął wniosek z dnia 19 września 2013 r., w którym A. M. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: [...], wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra Gospodarki, na podstawie art. 10 ustawy o swobodzie działalności, zwróciła się o wydanie interpretacji, czy w okresie od dnia 21 lutego 2008 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. powinna podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O. A. M. poinformowała, iż jest wspólnikiem spółki cywilnej zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r., uznał, że nieprawidłowe jest stanowisko A.M., iż w okresie od dnia 21 lutego 2008 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. powinna ona podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej, prowadzonej na podstawie wpisu pod nr [...] w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O., przeniesionego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra Gospodarki.

W dniu 28 października 2013 r. A. M. złożyła od niej odwołanie, wyjaśniając że do osiągnięcia pełnoletności nie mogła prowadzić pozarolniczej działalności gospodarczej ze względu na nieposiadanie przez nią pełnej zdolności do czynności prawnych, a tym samym składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2008 r. do października 2010 r. zostały naliczone w sposób prawidłowy.

Ponadto Pani A. M. poinformowała, że po osiągnięciu pełnoletności również nie rozpoczęła prowadzenia działalności we własnym imieniu. Rozpoczęcie działalności miało miejsce dopiero w dniu 13 czerwca 2011 r. i dopiero od tej daty zaczęła opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne. Odwołująca zarzuciła, iż wykonywanie działalności przez jednego wspólnika w ramach spółki cywilnej jest możliwe z uwagi na odrębność wspólnika jako przedsiębiorcy, a że efekty gospodarcze tej działalności przypisywane są z uwagi na zawartą umowę cywilnoprawną dla wszystkich wspólników spółki cywilnej, nie oznacza możliwości prowadzenia działalności w ramach spółki tylko przez jednego wspólnika.

Decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności", po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. M. od decyzji nr [...] wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] października 2013 r., stwierdzającej, że nieprawidłowe jest stanowisko A. M., iż w okresie od dnia 21 lutego 2008 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. powinna ona podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej, prowadzonej na podstawie wpisu pod nr [...] w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O., przeniesionego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra Gospodarki, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując odwołanie Prezes NFZdrowia stwierdził, że zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1442, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie" obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r.: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r. "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Organ wskazał, że stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uchylonego z dniem 31 grudnia 2011 r., zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Organ zauważył, że z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie działalności, możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Zgodnie z obowiązującą treścią art. 14 a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 1a ww. ustawy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 876 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), zwanej dalej "k.c.", każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. W umowie spółki można inaczej ustalić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Można nawet zwolnić niektórych wspólników od udziału w stratach. Natomiast nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach. Ustalony w umowie stosunek udziału wspólnika w zyskach odnosi się w razie wątpliwości także do udziału w stratach.

Przez NFZ stwierdził, że w przedstawionym wniosku o wydanie interpretacji A. M. nie odniosła się do osiągania zysków czy ponoszenia strat w spółce. Jak wynika z ww. przepisu, wspólnik spółki cywilnej nie może zostać wyłączony od udziałów w zyskach spółki. Ponadto A. M. w ww. wniosku nie poinformowała o okoliczności, iż w okresie od 21 lutego 2008 r. do dnia 31 stycznia 2012 r., wspólnicy zawiesili prowadzenie działalności w spółce cywilnej. Jak wynika z wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zgłoszono zawieszenie działalności od 1 lutego 2012 r. do 31 grudnia 2013 r.

Zdaniem organu okoliczność, iż A. M. była wspólnikiem spółki cywilnej jako osoba małoletnia nie ma znaczenia, gdyż powinna była być reprezentowana przedstawiciela.

Pismem z dnia 6 października 2014 r. A. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu przez organ, że skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej z chwilą dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O., tj. w dacie [...] lutego 2008 roku i związku z tym od tej daty podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia zdrowotne, przy czym wpis do tejże ewidencji ma jedynie charakter deklaratoryjny (zgłoszeniowy) i nie oznacza faktycznego rozpoczęcia działalności gospodarczej, a jak wynika z akt sprawy skarżąca we wskazanej wyżej dacie nie rozpoczęła wykonywania działalności gospodarczej, a wskazane uchybienie ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Powołując na orzecznictwo skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wiąże początek prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego z datą wynikającą z wpisu do ewidencji gospodarczej, tj. z datą [...] lutego 2008 r., w sytuacji gdy wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, nie zaś dowodem, że działalność taka jest w istocie prowadzona. W konkluzji tego nie ma podstaw do powiązania początkowego okresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającej z wpisu z jej faktycznym rozpoczęciem. Wskazała ponadto na wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 22 kwietnia 2009 roku, w którym sąd stanął na stanowisku, iż prowadzenie działalności gospodarczej we własnym imieniu przez przedsiębiorcę wiąże się z dokonywaniem czynności prawnych przekraczających zakres wynikający z art. 14 § 2 k.c. i wymaga posiadania przez przedsiębiorcę, będącego osobą fizyczną pełnej zdolności do czynności prawnych.

Skarżąca podkreśliła ponadto, że również po osiągnięciu pełnoletności nie rozpoczął prowadzenia we własnym imieniu i na swoją rzecz działalności gospodarczej. Wskazała, że wykonywana wyłącznie przez jednego wspólnika w ramach spółki cywilnej, określona działalność gospodarcza jest nie tylko faktycznie możliwa, ale również z uwagi na fakt jego odrębności jako przedsiębiorcy, znajdująca oparcie w prawie publicznym. Okoliczność, iż efekty gospodarcze tej działalności przypisane są, z uwagi na zawartą umowę cywilnoprawną, dla wszystkich wspólników spółki cywilnej, nie oznacza możliwości przyjęcia domniemania realizowania każdej prowadzonej w ramach spółki działalności przez każdego ze wspólników (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2006 roku, VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125). Tym samym mamy do czynienia z odrębnym traktowaniem wspólników spółki cywilnej jako odrębnych przedsiębiorców. Mając powyższe na uwadze, nie sposób przyjąć, iż jeżeli pozostali wspólnicy spółki cywilnej prowadzili taką działalność, to prowadziła ją również skarżąca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia.

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającą, że nieprawidłowe jest stanowisko A. M., iż w okresie od dnia 21 lutego 2008 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. powinna ona podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej, prowadzonej na podstawie wpisu pod nr [...] w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O., przeniesionego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra Gospodarki.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672, ze zm.), przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji jest obowiązany przedstawić stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. Udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie. Interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia. Wniosek o wydanie interpretacji podlega opłacie w wysokości 40 zł, którą należy wpłacić w terminie 7. dni od dnia złożenia wniosku. W razie nieuiszczenia opłaty w terminie wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia.

Zgodnie z art. 10 a ustawy o swobodzie działalności, interpretację wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez organ administracji publicznej lub państwową jednostkę organizacyjną kompletnego i opłaconego wniosku. W razie niewydania interpretacji w terminie uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji. Interpretacja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, jednakże przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji. Interpretacja jest wiążąca dla organów administracji publicznej lub państwowych jednostek organizacyjnych właściwych dla przedsiębiorcy i może zostać zmieniona wyłącznie w drodze wznowienia postępowania. Nie zmienia się interpretacji, w wyniku której nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.

W niniejszej sprawie skarżąca A. M. wnosiła o wydanie interpretacji, czy w okresie od dnia 21 lutego 2008 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. powinna podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O. A. M. poinformowała, iż jest wspólnikiem spółki cywilnej zarejestrowanej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O.

Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą łub osobami z nimi współpracującymi oraz stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1442, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie" obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r.: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r. "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 ze zm,), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uchylonego z dniem 31 grudnia 2011 r., zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie działalności, możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Zgodnie z obowiązującą treścią art. 14 a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 1a ww. ustawy.

Skarżąca A. M. podnosiła, że do osiągnięcia pełnoletności nie mogła prowadzić pozarolniczej działalności gospodarczej ze względu na nieposiadanie przez nią pełnej zdolności do czynności prawnych, a tym samym składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2008 r. do października 2010 r. nie zostały naliczone w sposób prawidłowy. Wskazywała również, że po osiągnięciu pełnoletności również nie rozpoczęła prowadzenia działalności we własnym imieniu. Rozpoczęcie działalności miało miejsce dopiero w dniu 13 czerwca 2011 r. i dopiero od tej daty zaczęła opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne. Odwołująca zarzuciła, iż wykonywanie działalności przez jednego wspólnika w ramach spółki cywilnej jest możliwe z uwagi na odrębność wspólnika jako przedsiębiorcy, a że efekty gospodarcze tej działalności przypisywane są z uwagi na zawartą umowę cywilnoprawną dla wszystkich wspólników spółki cywilnej, nie oznacza możliwości prowadzenia działalności w ramach spółki tylko przez jednego wspólnika.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy dokonanie przez skarżącą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i brak zawieszenia tej działalności oznacza, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, a zatem podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Organy NFZ ustalając fakt podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej działały na podstawie domniemania faktycznego. Domniemanie to oparte było przede wszystkim na fakcie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zgodnie z którym skarżąca zgłosiła podjęcie działalności gospodarczej i jako datę jej rozpoczęcia podała - luty 2008 r. Działalność ta nie została wykreślona z ewidencji. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżąca w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej dokonywał jej zawieszenia, w tym również na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Zdaniem organów jednak sam fakt wpisania do rejestru przedsiębiorców powinien pociągać za sobą uznanie, iż skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, a zatem podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu organ dokonując interpretacji przepisów na wniosek skarżącej pominął ugruntowane orzecznictwo NSA, zgodnie z którym samo istnienie tego domniemania, przy przeciwnych twierdzeniach strony, nie zwalniało organów NFZ z obowiązku odniesienia się do kwestii faktycznego wykonywania przez skarżącą tej działalności. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny. Zatem dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji działalność gospodarcza w rzeczywistości nie była wykonywana. Przy czym, przy dokonywaniu oceny wykonywania (prowadzenia) działalności gospodarczej należy uwzględnić wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 191/06 wraz z powołanym tam orzecznictwem, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt I UK 80/05).

Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej, a nie jej faktyczne rozpoczęcie. Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I UK 221/09 uznał, że obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność - w tym działalność gospodarczą - wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności, a zatem o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, powodującej wyłączenie z tego ubezpieczenia, decyduje faktyczne zaprzestanie tej działalności, przy czym kwestie związane z formalnym zarejestrowaniem, wyrejestrowaniem, czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają ewentualnie znaczenie w sferze dowodowej, lecz nie przesądzają one same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I UK 221/09). Na konieczność takiego właśnie interpretowania powołanych na wstępie przepisów wskazuje literalne brzmienie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, który mówi o osobach "prowadzących działalność pozarolniczą", a nie o osobach, które uzyskały wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Jak słusznie podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt IV CSK 371/09, LEX nr 811872, stwierdzono, że: "Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności (...)". Wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być traktowany jako okoliczność o istotnym znaczeniu, lecz nie może być jedyną okolicznością decydującą o prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej. Czynność organu administracji publicznej, jaką stanowi wpis do ewidencji, tworzy prawną możliwość wykonywania działalności gospodarczej, stanowiąc przesłankę do jej podjęcia. Okoliczność wpisania danej osoby do ewidencji warunkuje, a przez to uprawdopodabnia następcze prowadzenie tej działalności, ale nie może być gwarantem takiej okoliczności. Istotna jest zatem ustalenie faktycznego prowadzenia lub nieprowadzenia działalności gospodarczej

Ponadto, konieczne wydaje się rozróżnienie pojęć: "prowadzenia (wykonywania) działalności gospodarczej" od formalnego zarejestrowania tej działalności. NSA słusznie zauważył w wyroku z 18 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GSK 22/10, iż na gruncie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324) powszechnie przyjmowane było, iż zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowiło jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej, a nie jej rozpoczęcie (por. także A. Wasilewski, ustawa o działalności gospodarczej z 1988 r. Wstępna charakterystyka rozwiązań prawnych PUG 1989, z. 3. s. 75 i n.). Stanowisko to pozostaje aktualne również w świetle przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto podkreślenia wymaga, że ustawodawca zarówno na gruncie ustawy Prawo działalności gospodarczej, jak i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wyraźnie rozróżnia pojęcia: "podjęcia działalności gospodarczej" od "wykonywania działalności gospodarczej". Odzwierciedleniem nadawania odmiennego znaczenia tym pojęciom jest choćby tytuł Rozdziału 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tj. "Zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej", który wyraźnie wskazuje na konieczność rozróżniania obu pojęć. Zatem dokonanie przez przedsiębiorcę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie może być utożsamiane z wykonywaniem (prowadzeniem) tej działalności przez przedsiębiorcę i niejako automatycznym łączeniem faktu samego wpisu do ewidencji z podleganiem obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Sam wpis do ewidencji jest zatem okolicznością o istotnym znaczeniu, ale w sytuacji, gdy skarżąca podnosi, iż pomimo wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej, działalności tej faktycznie nie prowadzi i przytacza argumentację na potwierdzenie swojego stanowiska, organ nie może pominąć tych kwestii dokonując interpretacji. W orzecznictwie podkreśla się, że nadawanie bezwzględnego znaczenia wykazanej w ewidencji dacie rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej i utożsamienie jej z faktycznym prowadzeniem działalności, bez możliwości skorygowania tej okoliczności na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu dowodowym, nie jest zasadne. Przede wszystkim należy wskazać, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt. II GSK 755/12).

Wobec powyższego wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach powinna być dokonywana w powiązaniu z treścią art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Zatem obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby, które faktycznie prowadzą działalność gospodarczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu na który wykonywanie działalności zostało zawieszone.

Sąd uwzględniając specyfikę postępowania dotyczącego interpretacji przepisów, jednocześnie zwraca uwagę że nie może ono pomijać ugruntowanego orzecznictwa i stanu faktycznego w konkretnej sprawie. Wobec powyższego organy NFZ mając na uwadze, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności, powinny wezwać stronę do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dokumentów na podnoszoną przez skarżącą okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej. Bez uzupełnienia powyższego wniosku nie było możliwe wydanie interpretacji, czy w okresie od dnia 21 lutego 2008 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. skarżąca powinna podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta O.

Ponownie rozpoznające sprawę organy uwzględnią poczynione powyżej wywody.

Mają na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.