Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 374/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "Prezes UKE") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4,

art. 101 § 3, art. 141 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej "k.p.a."), w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm., dalej: "Pt"), po rozpatrzeniu wniosku D. S.A. z siedzibą w W. (nazywanych dalej "skarżącą, D.") z dnia [...] października 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa UKE z dnia [...] października 2011 r. nr [...] zawieszającym postępowanie w sprawie wydania decyzji zmieniającej Umowę o świadczenie usług w zakresie ruchu strefowego (bez wykorzystania numeru [...]) od i do Abonentów D., zawartą pomiędzy T. S.A. z siedzibą w W. (dalej "T.") a D. dnia [...] stycznia 2004 r. (zwaną dalej "Umową"), w zakresie wprowadzenia klauzuli doprecyzowującej procedurę rozwiązania Umowy za wypowiedzeniem w przypadku zalegania przez Stronę z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe (dwa miesiące kalendarzowe) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia Prezes UKE podał, że w dniu [...] stycznia 2004r. strony zawarły Umowę. W dniu [...] lipca 2007 r. Prezes UKE wydał decyzję nr [...] zmieniającą Umowę poprzez wprowadzenie do niej postanowień dotyczących usługi hurtowego dostępu do sieci telekomunikacyjnej T. Przepis § 14 ust. 4 Umowy stanowił, że z zastrzeżeniem ust. 4 każdej ze stron przysługuje prawo rozwiązania Umowy z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia dokonanego w formie pisemnej pod rygorem nieważności, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego, w przypadku gdy druga strona zalega z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe (dwa miesiące kalendarzowe).

Z § 14 ust. 7 i 8 Umowy wynikało, że przed rozwiązaniem Umowy strony zobowiązały się do uzgodnienia w formie Aneksu do Umowy warunki rozwiązania Umowy zapewniające ochronę interesów swoich Abonentów, w szczególności zachowanie ciągłości świadczenia usług powszechnych w rozumieniu Ustawy oraz uwzględniające potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. T. złożyła wobec skarżącej oświadczenie o rozwiązaniu Umowy z dniem [...] maja 2011 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżąca wystąpiła do Prezesa UKE o wydanie decyzji zmieniającej Umowę w zakresie wprowadzenia klauzuli doprecyzowującej procedurę rozwiązania Umowy za wypowiedzeniem w przypadku zalegania przez Stronę z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe (dwa miesiące kalendarzowe).

Prezes UKE, wypełniając dyspozycję art. 61 § 4 k.p.a., pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zawiadomił strony o wszczęciu w dniu [...] czerwca 2011 r. postępowania administracyjnego o wydanie decyzji zmieniającej Umowę w zakresie wprowadzenia klauzuli doprecyzowującej procedurę rozwiązania Umowy za wypowiedzeniem w przypadku zalegania przez stronę z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe (dwa miesiące kalendarzowe) oraz zwrócił się do T., na podstawie art. 27 ust. 4 Pt, o przedstawienie stanowiska w przedmiocie wniosku D. w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, T. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. oświadczyła, iż na skutek oświadczenia złożonego skarżącej w dniu [...] marca 2011 r., Umowa z dniem [...] maja 2011 r. uległa rozwiązaniu, wobec czego, w ocenie T., brak jest podstaw do wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym, zmieniającej Umowę.

Prezes UKE pismem z dnia [...] września 2011 r., zgodnie z art. 50 § 1 k.p.a., wezwał skarżącą do zajęcia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, aktualnego stanowiska w sprawie poprzez wskazanie, czy skarżąca w dalszym ciągu podtrzymuje swój wniosek o zmianę Umowy, oraz czy sprawa sądowa z powództwa skarżącej o sygn. akt [...], na którą powołała w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r., złożonym w postępowaniu nr [...], dotyczy istnienia bądź nieistnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia.

Skarżąca pismem z dnia [...] września 2011 r. wskazała, że sprawa sądowa z powództwa sygn. akt [...] dotyczy istnienia bądź nieistnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia oraz, że w dalszym ciągu popiera swój wniosek z dnia [...] czerwca 2011 r. o zmianę Umowy.

Prezes UKE postanowieniem z dnia [...] października 2011 r.,

nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie wprowadzenia do Umowy klauzuli doprecyzowującej procedurę rozwiązania Umowy za wypowiedzeniem w przypadku zalegania przez stronę z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe (dwa miesiące kalendarzowe).

Powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Prezes UKE uznał, że zagadnieniem wstępnym w sprawie jest sprawa sądowa z powództwa skarżącej dotycząca ustalenia bądź nie istnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia o sygn.

akt [...].

Prezes UKE stwierdził, że koniecznym dla rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2011 r. jest uprzednie ustalenie przez sąd powszechny kwestii skuteczności wypowiedzenia Umowy przez T., a co za tym idzie kwestii funkcjonowania lub też wyeliminowania z obrotu prawnego Umowy. Możliwość wydania decyzji zmieniającej umowę istnieje jedynie w momencie "istnienia" samej umowy.

Skarżąca pismem z dnia [...] października 2011 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając postanowieniu naruszenie szeregu przepisów procedury administracyjnej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia nie uwzględniającego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,

b) art. 8 k.p.a. poprzez podważenie zaufania obywateli do organów Państwa oraz ujemny wpływ na świadomość i kulturę prawną obywateli polegające na zawieszeniu niniejszego postępowania i wszczęcie postępowania konsultacyjnego dotyczącego projektu decyzji Prezesa UKE zmieniającej Umowę w zakresie zakańczania połączeń do Biura Numerów ([...]) w sprawie z wniosku T. z dnia [...] października 2009r.(znak: [...]) wobec identycznego stanu prawnego,

c) art. 12 k.p.a. poprzez brak szybkiego załatwienia sprawy polegający na przedłużaniu terminu rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącej i w konsekwencji zawieszenie go po czterech miesiącach od dnia złożenia wniosku skarżącej w sprawie,

d) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego polegający na nieuwzględnienie okoliczności, iż strony nie zawarły aneksów wskazanych w § 14 ust. 6 Umowy,

e) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego polegającego na przyjęciu, iż istnieją wątpliwości co do "istnienia" Umowy,

f) art. 97 k.p.a. poprzez jego przyjęcie, iż ustalenie przez sąd powszechny "istnienia" Umowy jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu i zawieszenie na tej podstawie niniejszego postępowania,

g) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez zawieszenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącej oraz kontynuację postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku T. z dnia [...] października 2009 r. (znak: [...]) o wydanie przez Prezesa UKE decyzji administracyjnej w przedmiocie zmiany Umowy w zakresie zakańczania połączeń do Biura Numerów ([...]) przy identycznych stanach faktycznych i prawnych.

Zdaniem skarżącej, Umowa w dalszym ciągu wiąże strony. T. nie dokonała bowiem jej skutecznego wypowiedzenia. W ocenie skarżącej, złożone przez T. oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy nie wywarło żadnych skutków prawnych, ponieważ strony nie uzgodniły w formie aneksu warunków jej rozwiązania zapewniających ochronę interesów swoich abonentów, w szczególności zachowania ciągłości świadczenia usług powszechnych w rozumieniu Pt i potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. Zdaniem skarżącej, zawarcie przedmiotowego aneksu jest warunkiem sine qua non dla wypowiedzenia Umowy. Skarżąca stanęła na stanowisku, iż Prezes UKE, rozpatrując wniosek z dnia [...] czerwca 2011 r. winien wziąć pod uwagę zapisy Umowy i fakt braku uzgodnienia przedmiotowego aneksu. Zdaniem skarżącej, uzasadnia to twierdzenie, iż w niniejszej sprawie nie dokonano wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Natomiast brak uwzględnienia przez Prezesa UKE faktu niezawarcia przez Strony przedmiotowego aneksu oraz braku odniesienia się w tym zakresie w uzasadnieniu do postanowienia świadczy o dokonaniu przez Prezesa UKE dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego.

Kolejnym uchybieniem, w ocenie skarżącej, było przyjęcie, iż w sprawie istnieje tzw. zagadnienie wstępne, które winno zostać rozstrzygnięte przez sąd powszechny przed merytorycznym rozpoznaniem przez Prezesa UKE wniosku T.

Skarżąca wskazała, iż powództwo w tej sprawie zostało wniesione jedynie w celu ochrony praw skarżącej przed bezprawnymi działaniami T. Natomiast Umowa, zdaniem skarżącej, w dalszym ciągu obowiązuje i wiąże strony. W związku z tym nie było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez sąd powszechny sprawy o ustalenie istnienia Umowy.

W ocenie skarżącej, wobec obiektywnego istnienia przesłanek świadczących o bezskuteczności oświadczeń T. o rozwiązaniu Umowy, nie można obciążać skarżącej negatywnymi skutkami jego wniesienia, przejawiającymi się w odwlekaniu terminu wydania przez Prezesa UKE merytorycznej decyzji co do zasadności wniosku skarżącej. Z uwagi na powyższe, w ocenie D., Postanowienie narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skarżąca wskazała również, że w postępowaniu nr [...] Prezes UKE nie znalazł podstaw do zakwestionowania istnienia i obowiązywania Umowy oraz przeprowadził w tej sprawie postępowanie konsultacyjne. Natomiast w niniejszym postępowaniu Prezes UKE powziął wątpliwość co do tego, czy Umowa została skutecznie wypowiedziana przez T., czy też nie. W ocenie skarżącej, stan faktyczny obu spraw jest co do zasady identyczny i nie zmienił się w tym czasie w żaden sposób, dlatego odmienne postanowienia w tym przedmiocie świadczą o dowolnej, a nie swobodnej ocenie przez Prezesa UKE materiału dowodowego. Powyższe, zdaniem skarżącej, podważa zaufanie obywateli do organów państwa oraz wpływa ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli, organ zaś dopuszcza się naruszenia art. 8 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP.

Ponadto, w ocenie skarżącej, przy wydawaniu postanowienia Prezes UKE nie uwzględnił interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Skarżąca stanęła na stanowisku, iż brak uzgodnienia pomiędzy stronami warunków rozwiązania Umowy oraz brak prawomocnego orzeczenia stwierdzającego zaleganie przez skarżącą z płatnościami na rzecz T. przez dwa kolejne okresy rozliczeniowe ma taki skutek, że Umowa nie została rozwiązana. Natomiast bezpodstawne zawieszenie postępowania wprowadza dla aktualnych i potencjalnych klientów i abonentów skarżącej stan niepewności, co do dalszego świadczenia usług na ich rzecz oraz umacnia pozycję monopolistyczną T. na rynku telekomunikacyjnym poprzez pogwałcenie zasad uczciwej konkurencji.

Skarżąca podniosła również zarzut przewlekłości postępowania. Zdaniem strony, nie było podstaw ku temu, aby tak długo zwlekać z rozpoznaniem jej wniosku, stąd uzasadniony, w ocenie skarżącej, był zarzut naruszenia art. 12 k.p.a.

Prezes UKE, pismem z dnia [...] października 2011 r., zawiadomił strony o złożeniu przez skarżąca wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem.

Jednocześnie Prezes UKE poinformował strony o przysługującym im, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., prawie do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie, a także do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie siedmiu dni od otrzymania pisma.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie T. pismem z dnia [...] października 2011 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. T. wskazała, iż wykładnia Umowy przedstawiona przez skarżącą jest sprzeczna z jej treścią. Stanowi ona bowiem, że strony powinny uzgodnić treść aneksu już po złożeniu oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy, jednakże przed jej rozwiązaniem.

W ocenie T., z żadnego postanowienia Umowy nie wynika, żeby skutek w postaci rozwiązania Umowy w związku z upływem terminu wypowiedzenia został zniweczony z powodu niezawarcia aneksu. T. wskazała, iż konstrukcja przyjęta przez strony w Umowie jest oczywista, gdyż w przeciwnym wypadku, mimo zalegania przez stronę z płatnościami, druga strona pozbawiona byłaby możliwości zaprzestania świadczenia usług, a w konsekwencji byłaby narażona na niekończące się powiększanie niespłaconych wierzytelności. Strony w dobrej wierze przyjęły zatem, że dołożą starań, aby został zawarty odpowiedni aneks w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w Umowie uprawniających do jej wypowiedzenia. T. stanęła na stanowisku, iż w takiej sytuacji nieprzystąpienie do negocjacji lub prowadzenie negocjacji w złej wierze nie wiąże się z uchyleniem skutków złożonego oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy. Strona dopuszczająca się takiego naruszenia może natomiast narazić się na ryzyko odpowiedzialności odszkodowawczej. T. podniosła, iż pomimo wystąpienia przez T. z wnioskiem o rozpoczęcie negocjacji w sprawie zawarcia aneksu i jednoczesnego przedstawienia propozycji odpowiednich kompleksowych rozwiązań, skarżąca odmówiła ich prowadzenia. W ocenie T., oznacza to, że T. zastosowała się do postanowień Umowy i bez wątpienia w tym zakresie skarżąca nie może czynić T. zarzutu jej naruszenia. T. wskazała również, iż kwestia zachowania ciągłości usług powszechnych oraz wykonywania obowiązków na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa w zaistniałym stanie faktycznym nie wymagały uregulowania w aneksie. Ponadto, w ocenie T., w polskim porządku prawnym obowiązuje zasada, zgodnie z którą istnieje możliwość wypowiedzenia każdego zobowiązania bezterminowego o charakterze ciągłym, a do takich zobowiązań należy niewątpliwie świadczenie usług w ramach połączenia sieci telekomunikacyjnych.

T., w odniesieniu do stwierdzenia skarżącej, że dopóki nie zostanie wydany prawomocny wyrok nie można z całą pewnością powiedzieć czy jest ona dłużnikiem T. czy też nie, wskazała, iż wyrok sądu w sprawie o zapłatę ma charakter deklaratoryjny. W związku z tym obowiązek zapłaty nie wynika z wyroku, lecz ze stosunku zobowiązaniowego wiążącego strony. T. stanęła na stanowisku, iż postanowienia Umowy uprawniające stronę do jej wypowiedzenia na wypadek zalegania przez drugą stronę z płatnościami nie uzależniały możliwości złożenia oświadczenia o rozwiązaniu Umowy od wcześniejszego uzyskania wyroku. Samo zaleganie z płatnościami stanowiło, w ocenie T., niewątpliwie wystarczającą przesłankę do złożenia oświadczenia o jej wypowiedzeniu. Powyższą okoliczność, zdaniem T., potwierdza złożony przez skarżącą wniosek o zmianę Umowy w wyniku którego toczy się niniejsze postępowanie. Z uwagi na powyższe, T. stanęła na stanowisku, iż w/w wniosek skarżącej potwierdza, iż miała ona pełną wiedzę dotyczącą skutków wynikających z postanowień Umowy.

T. wskazała również, iż zgadza się co do zasady ze skarżącą, iż ten sam organ administracji publicznej powinien stosować jednolite reguły we wszystkich prowadzonych przez siebie postępowaniach administracyjnych. W ocenie T., przypuszczać należy, że kontynuowanie postępowania w sprawie

[...] stanowiło zwykłe przeoczenie organu, związane z liczbą prowadzonych spraw. W świetle powyższego T. wskazała, iż cofnęła wniosek o wydanie decyzji w postępowaniu w sprawie [...], co jest oczywiście uzasadnione, z uwagi na nieobowiązywanie Umowy, która miałaby zostać zmieniona decyzją, co skutkuje, niezależnie od cofnięcia wniosku, bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego.

Prezes UKE w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] października 2011 r.

W uzasadnieniu postanowienia Prezes UKE podał, że zgodnie z art. 206 ust. 1 Pt, postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie k.p.a. ze zmianami wynikającymi z Pt oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 106, poz. 675). Stąd odpowiednie zastosowanie w sprawie znalazły przepisy art. 101 § 3 k.p.a. i art. 141 § 2 k.p.a. oraz art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.

Prezes UKE, rozpatrując ponownie sprawę, podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2011.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE wskazał, że nie jest uprawniony do dokonywania wiążącej wykładni przepisów Umowy. W związku z tym nie jest również uprawiony do rozstrzygnięcia kwestii, czy zawarcie aneksu do Umowy jest warunkiem sine qua non jej rozwiązania, jak stwierdziła skarżąca, czy też treść aneksu powinna zostać uzgodniona w okresie od złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy do jej rozwiązania, zaś nieuzgodnienie aneksu nie niweczy skutku w postaci rozwiązania Umowy. Prezes UKE wskazał, że rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej istnienia bądź nieistnienia Umowy jest niezbędne do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, tj. w sprawie o wydanie decyzji zmieniającej Umowę w zakresie wprowadzenia klauzuli doprecyzowującej procedurę rozwiązania Umowy za wypowiedzeniem w przypadku zalegania przez stronę z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe (dwa miesiące kalendarzowe).

Prezes UKE podkreślił, że z uwagi na zakres wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2011 r. konieczne jest ustalenie, czy w obrocie prawnym funkcjonuje nadal Umowa, która mogłaby zostać zmieniona przez Prezesa UKE, dopiero bowiem po ustaleniu przez sąd powszechny, czy Umowa została skutecznie wypowiedziana pomimo niezawarcia przez strony aneksu do Umowy, możliwe będzie merytoryczne rozpatrzenie w/w wniosku skarżącej przez Prezesa UKE.

Ponadto, Prezes UKE zauważył, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wszczętej z wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2011 r., Prezes UKE zobowiązany był jedynie do zbadania, czy występuje przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. czy wydanie decyzji w postępowaniu jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, którym w sprawie jest istnienie bądź nieistnienie Umowy. W związku z powyższym, Prezes UKE nie zgodził się z zarzutem skarżącej, iż Prezes UKE dokonał dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów. Prezes UKE wskazał, że zawieszenie postępowania nastąpiło z uwagi na informację zawartą w piśmie skarżącej z dnia [...] czerwca 2011 r., złożonym w postępowaniu nr [...], o toczącej się sprawie sądowej w przedmiocie istnienia bądź nieistnienia Umowy i skuteczności jej wypowiedzenia. Zdaniem Prezesa UKE już sam fakt prowadzenia sprawy sądowej w tym przedmiocie (tym bardziej, że sprawa ta została wszczęta z powództwa skarżącej), przesądza o istnieniu wątpliwości co do bytu prawnego Umowy.

Prezes UKE nie zgodził się również z twierdzeniem skarżącej, iż rozpatrując wniosek strony z dnia [...] czerwca 2011 r. nie dokonał wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu prawnym postanowienia do § 14 ust. 7 i 8 Umowy, których treść przytoczona została w uzasadnieniu faktycznym postanowienia.

Prezes UKE wskazał, że wniosek skarżącej z dnia [...] czerwca 2011 r. nie został jeszcze rozpatrzony przez Prezesa UKE, a postępowanie wpadkowe miało na celu ustalenie, czy istnieje jedna z przesłanek określonych w art. 97 § 1 k.p.a., obligująca Prezesa UKE do zawieszenia prowadzonego postępowania. Treść powyższych paragrafów Umowy została natomiast wskazana w uzasadnieniu faktycznym postanowienia w celu podkreślenia, iż Prezes UKE ustalił, że w Umowie istnieją zapisy umożliwiające jej rozwiązanie w przypadku zalegania przez stronę Umowy z płatnościami.

Odnosząc się do powyższego Prezes UKE wskazał, iż nie zgadza się z zarzutem naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie swobodnej oceny materiału dowodowego polegającego na nieuwzględnieniu okoliczności, iż strony nie zawarły aneksów wskazanych w § 14 ust. 7 i 8 Umowy. Powyższa kwestia jest bowiem ściśle związana z zagadnieniem wstępnym, do którego rozwiązania właściwy jest sąd powszechny. Prezes UKE wskazał również, iż postanowienia Umowy zobowiązujące strony do uzgodnienia aneksu przed jej rozwiązaniem znajdują się w § 14 ust. 7 i 8 jednolitej wersji Umowy przekazanej przy piśmie skarżącej z dnia [...] czerwca 2011 r., a nie jak twierdzi skarżąca, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w § 14 ust. 6 Umowy.

Nawiązując do powyższego Prezes UKE wskazał, że nie zgadza się z zarzutem skarżącej, zgodnie z którym bezpodstawne zawieszenie postępowania wprowadza dla aktualnych i potencjalnych klientów stan niepewności, co do dalszego świadczenia usług na ich rzecz co jest niezgodne z art. 7 k.p.a. oraz umacnia pozycję T. poprzez pogwałcenie zasady uczciwej konkurencji. Prezes UKE wskazał, iż z uwagi na występowanie w sprawie zagadnienia wstępnego był zobowiązany do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Działanie Prezesa UKE w tym przedmiocie jako narzucone przez obowiązujące przepisy prawa, nie może równocześnie zostać uznane za naruszające przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i zasady uczciwej konkurencji. Z uwagi na powyższe zarzut skarżącej został uznany za niezasadny.

Prezes UKE za chybiony uznał zarzut strony o błędnym przyjęciu przez organ istnienia w sprawie zagadnienia wstępnego, które wymagało uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. W odpowiedzi, Prezes UKE wyjaśnił, że bez rozstrzygnięcia kwestii istnienia bądź nieistnienia Umowy nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Możliwość wydania decyzji zmieniającej umowę istnieje bowiem jedynie w momencie "istnienia" samej umowy. Prezes UKE zgodził się natomiast ze stwierdzeniem skarżącej, iż do momentu wydania prawomocnego wyroku nie można z całą pewnością powiedzieć, że skarżąca jest dłużnikiem T., a co za tym idzie stwierdzić, czy nastąpiły umowne przesłanki do złożenia przez T. oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy, oraz czy po jego złożeniu nastąpiło jej skuteczne rozwiązanie. Prezes UKE zaznaczył, że nie ma kompetencji do rozstrzygnięcia takiego sporu, który bez wątpienia ma charakter sporu cywilnego. Z uwagi na powyższe uznał, iż powyższa kwestia stanowi zagadnienie wstępne do którego rozpatrzenia właściwy jest sąd powszechny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz ujemny wpływ na świadomość i kulturę prawną obywateli polegający na zawieszeniu niniejszego postępowania i wszczęciu postępowania konsultacyjnego w sprawie nr [...] dotyczącego projektu decyzji Prezesa UKE zmieniającej Umowę w zakresie zakańczania połączeń do Biura Numerów ([...]), Prezes UKE podniósł, że nieprawdą jest, iż na tle identycznego stanu faktycznego wyraził dwie odmienne opinie co do istnienia Umowy. Postępowanie w przedmiocie zmiany Umowy w zakresie zakańczania połączeń do Biura Numerów ([...]) zostało również zawieszone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. W obu sprawach uznał, że kwestia istnienia i nieistnienia stanowi "zagadnienie wstępne", które powinno zostać rozstrzygnięte przez sąd powszechny.

Z uwagi na powyższe za niezasadny uznał również zarzut podważenia zaufania obywateli do organów Państwa oraz ujemny wpływ postanowienia na świadomość i kulturę prawną obywateli poprzez podejmowanie różnych rozstrzygnięć w analogicznym stanie faktycznym. Zdaniem Prezesa UKE, bez znaczenia pozostaje fakt przeprowadzenia postępowania konsultacyjnego w sprawie o zmianę Umowy w zakresie zakańczania połączeń do Biura Numerów ([...]), gdyż Prezes UKE w obu w/w sprawach wyraził analogiczne stanowisko, zgodnie z którym istnieje potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci istnienia bądź nieistnienia Umowy przez sąd powszechny.

Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania Prezes UKE wskazał, że w postępowaniu kierował się m.in. zasadą określoną w art. 7 k.p.a. Podjęcie decyzji o zawieszeniu postępowania zostało poprzedzone wnikliwą analizą i wyjaśnieniem stanu faktycznego. Sprawa ma charakter zawiły, w szczególności ze względu na przeciwstawne stanowiska stron w przedmiocie istnienia bądź nieistnienia Umowy i możliwości jej rozwiązania. Przedłożenie zasady szybkości postępowania w rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy, określonej w art. 12 k.p.a., nad zasadę wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 k.p.a.) uniemożliwiłoby pełne wyjaśnienie stanu faktycznego, co w rezultacie mogłoby doprowadzić do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (tj. do rażącego naruszenia prawa).

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2012 r., wnosząc o jego uchylenie w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła:

1). naruszenie art. 97 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż do rozstrzygnięcia sprawy przed Prezesem UKE konieczne jest rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny w postaci stwierdzenia istnienia Umowy;

2). naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia nie uwzględniającego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

3). naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez brak szybkiego załatwienia sprawy polegający na rażącym przedłużaniu terminu rozpoznania wniosku D. SA;

4). naruszenie art. 77 § k.p.a. poprzez brak rozparzenia całego materiału dowodowego polegający na nieuwzględnieniu okoliczności, iż strony nie zawarły aneksów wskazanych w § 16 ust. 5 Umowy;

5). naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego polegającego na przyjęciu, iż istnieją wątpliwości co do istnienia Umowy.

Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pisma D. SA z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie bezprawnego rozwiązania umów o połączeniu sieci przez T. S.A. – na okoliczność ustalenia daty powzięcia przez Prezesa UKE informacji na temat wypowiedzenia Umowy przez T.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że zgodnie z § 14 ust. 4 oraz

§ 14 ust. 7,8 Umowy jej wypowiedzenie uzależnione jest od wystąpienia 3 umownych przesłanek tj. braku zapłaty wynagrodzenia za świadczone usługi za co najmniej dwa okresy płatności, a także po uprzednim zawarciu aneksów dotyczących zachowania ciągłości świadczenia usług telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym oraz uwzględniających potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. Żadna z powyższych przesłanek nie została zrealizowana dlatego wypowiedzenie Umowy należy uznać za bezprawne a co za tym idzie bezskuteczne.

Strona podkreśliła, iż T. nie ma uprawnień do rozwiązania ww. Umowy albowiem nie istnieje żadna zaległość skarżącej w stosunku do T., skarżąca skutecznie potrąciła zobowiązania wynikające z umów z naliczonymi zgodnie z decyzją UKE karami umownymi. Niezależnie od istnienia bądź nieistnienia zobowiązania oczywistym jest, iż w świetle umowy, T. nie miała prawa jej rozwiązać albowiem nie została spełniona przesłanka wskazana w § 14 ust. 4 Umowy, który stanowi, iż żadna ze stron nie może rozwiązać Umowy, dopóki nie zostaną uzgodnione w formie aneksu warunki jej rozwiązania zapewniające ochronę interesów swoich abonentów, w szczególności zachowanie ciągłości świadczenia usług telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym oraz uwzględniające potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. Aneksy takie nie zostały zawarte i jest to fakt obiektywny.

W przypadku aneksu zapewniającego ochronę interesów abonentów obsługiwanych przez skarżącą, w szczególności zachowanie ciągłości świadczenia usług telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym, strony rozpoczęły rozmowy, ale nie doszły do konsensusu, albowiem T. zerwała negocjacje, składając wypowiedzenie Umowy. Jeżeli chodzi o aneks uwzględniający potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, to strony nie przystąpiły nawet do rozmów na ten temat.

Strona stwierdziła, że na podstawie powyższych faktów Prezes UKE jest, bez dokonywania szczegółowych badań czy analiz, w stanie ocenić czy wypowiedzenie zostało złożone zgodnie z prawem, a co za tym idzie skutecznie czy też nie. Umowa bowiem wyraźnie wskazuje, iż może zostać wypowiedziana po spełnieniu określonych przesłanek, które muszą w dodatku zostać spełnione kumulatywnie. Skoro zaś pomimo istnienia sporu w zakresie istnienia zaległości za dwa okresy płatności, bezspornym jest, iż nie został zawarty żaden z dwóch wymaganych aneksów. W związku z powyższym Prezes UKE nie tylko może, ale wręcz powinien w świetle swoich obowiązków jako regulatora rynku telekomunikacyjnego ocenić, że Umowa bez najmniejszych wątpliwości nadal wiąże strony.

Skarżąca podała, że w świetle art. 199 ust. 1 Pt Prezes UKE jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów wydanej przez siebie decyzji oraz postanowień Umowy, które decyzja zmieniła. Prezesowi UKE przysługują w stosunku do przedsiębiorców działających na rynku telekomunikacyjnym uprawnienia kontrolne, a w szczególności wobec zasiedziałego monopolisty, jakim jest T.SA.

Przedmiotem kontroli jest przestrzeganie przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego "przepisów z zakresu telekomunikacji". Obowiązkiem przedsiębiorcy podejmującego działalność telekomunikacyjną jest przestrzeganie wszystkich powszechnie i bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących przedsiębiorcy telekomunikacyjnego. Należy podkreślić, iż przedmiotem obowiązku jest nie tylko przestrzeganie ustawy - Prawo telekomunikacyjne, ale również innych ustaw, które będą miały zastosowanie do rodzaju działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę na rynku telekomunikacyjnym. Do innych ustaw zalicza się również kodeks cywilny zwłaszcza w zakresie kształtowania umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Przedmiotem kontroli, na podstawie cytowanego przepisu, jest również przestrzeganie przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego decyzji i postanowień z zakresu telekomunikacji, co oznacza, że także decyzji wydanej w sprawie z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] zmieniającej umowę. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości Prezes UKE ma kompetencje nadzorcze i nie tylko może, ale powinien nakazać przedsiębiorcy usunięcie nieprawidłowości, a także nałożyć stosowną karę pieniężną.

Mając na względzie powyższe okoliczności skarżąca stwierdziła, że jeżeli Prezes UKE może stwierdzić naruszenie przepisów przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego w wyniku kontroli tzn. że mógł i powinien to stwierdzić także w toku niniejszego postępowania. Przede wszystkim jednak, Prezes UKE jest uprawniony do dokonania wiążącej wykładni przepisów umowy oraz wydanej przez siebie Decyzji i rozstrzygnięcia kwestii, czy zawarcie aneksu do Umowy jest warunkiem sine qua non jej rozwiązania.

Ponadto, na podstawie art. 192 ust. 1 pkt. 6 Pt do zakresu działania Prezesa UKE należy rozstrzyganie sporów między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w zakresie właściwości Prezesa UKE.

Ustawa-Prawo telekomunikacyjne przyznaje Prezesowi UKE niezbędne kompetencje do stwierdzenia naruszenia postanowień Umowy i w konsekwencji stwierdzenia bezskuteczności jej wypowiedzenia. Oznacza to, iż Prezes UKE w ramach kompetencji przyznanych prawem może/ mógł i powinien stwierdzić, że Umowa nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. A skoro prawo przyznaje Prezesowi UKE kompetencje do samodzielnego stwierdzenia czy Umowa obowiązuje czy też nie, to w związku z tym nie było jakiegokolwiek uzasadnienia dla zawieszenia postępowania w celu rozstrzygnięcia zagadnienia rzekomo istniejącego wstępnego przez sąd powszechny, bowiem takie zagadnienie wstępne nie istnieje. Skarżąca zaznaczyła, że powództwo o ustalenie istnienia Umowy zostało wniesione przez skarżącą jako jedna z możliwych i wykorzystanych dróg prawnych dochodzenia ochrony jej praw przed bezprawnym działaniem T. Stopień bezprawności działania T. wobec skarżącej ma charakter bezprecedensowy na rynku w Polsce, wobec czego skarżąca podejmuje wszelkie środki prawne, aby przeciwstawić się takiemu bezprawnemu działaniu monopolisty T.

Skarżąca podniosła, że Prezes UKE w uzasadnieniu postanowienia nie wskazał żadnej podstawy prawnej dla twierdzenia, iż nie jest on uprawniony do oceny czy Umowa nadal obowiązuje, ani dla twierdzenia, iż nie ma kompetencji do dokonywania wykładni Umowy wiążącej skarżącą i T. Strona wskazała, że na podstawie okoliczności sprawy można bezspornie stwierdzić, iż nie zostały spełnione przesłanki wypowiedzenia Umowy co najmniej w zakresie zawarcia opisanych wyżej aneksów. Ponadto, decyzja Prezesa UKE, zmieniająca Umowę, która określa wymóg zawarcia aneksów, jako warunek niezbędny przed dokonaniem jej wypowiedzenia, została wydana przez Prezesa UKE, który co powinno wydawać się oczywiste, musi posiadać uprawnienie do oceny czy narzucone przez niego normy są wykonywane czy też nie. Stwierdzić należy, iż Prezes UKE wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania nie wziął pod uwagę faktu nie zawarcia przez strony przedmiotowych aneksów ani nie wskazał żadnej podstawy tego zaniechania. Takie działanie Prezesa UKE świadczy o dokonaniu przez organ całkowicie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 80 k.p.a.

Skarżąca wskazała również na naruszenie przez organ art. 7 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przy wydaniu postanowienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, gdyż zawieszenie postępowania wprowadza dla aktualnych i potencjalnych klientów i abonentów skarżącej stan niepewności, co do dalszego świadczenia usług telekomunikacyjnych na ich rzecz. W konsekwencji, zaistniała sytuacja doprowadzi do utraty przez skarżącą klientów oraz umocnienia dominującej pozycji T. na rynku poprzez naruszenie zasad uczciwej konkurencji.

Skarżąca uzasadniając zarzut przewlekłości postępowania podała, że złożyła wniosek o wydanie decyzji zmieniającej umowę w dniu [...] kwietnia 2011 r., a następnie w dniu [...] czerwca 2011 r. Prezes UKE powziął informację o wypowiedzeniu Umowy przez T. w dniu [...] kwietnia 2011 r. i od tego czasu nie powziął żadnych działań, celem zablokowania bezprawnego działania T. Zatem, organ miał wszelkie informacje potrzebne do wydania decyzji już w dniu [...] kwietnia 2011 r. czyli jeszcze przed dniem złożenia pierwszego wniosku w sprawie przez stronę. Nie dość jednak, że decyzja nie została wydana, to organ jedynie zawiesił postępowanie administracyjne i to po pięciu miesiącach od jego wszczęcia. Co więcej, Prezes UKE po wniesieniu przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nadal bez jakiejkolwiek przyczyny przedłużał postępowanie zanim wydał kolejne postanowienie, w którym podtrzymał postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie. W wyniku złożenia przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżone postanowienie zapadło dopiero w dniu [...] stycznia 2012 r., czyli po upływie kolejnych niemal trzech miesięcy od złożenia środka zaskarżenia. Zatem, sprawa pomimo upływu ponad dziewięciu miesięcy od złożenia wniosku o wydanie decyzji nadal nie została zakończona, a postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane zostało z opóźnieniem przekraczającym prawie dwukrotnie terminy wskazane w kodeksie postępowania administracyjnego, natomiast postępowanie w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy trwało trzykrotnie dłużej.

W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ wniósł o oddalenie wniosku dowodowego, uznając, że dowód z dokumentu nie pozostaje w związku z oceną legalności skarżonego postanowienia. Zmierza natomiast do wykazania przewlekłości postępowania.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. T. S.A. wniosła o oddalenie skargi wraz z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pisma D. z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżąca cofnęła wniosek dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, dalej: "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia nie narusza prawa.

Sąd podzielił pogląd organu, że rozstrzygnięcie dotyczące istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o połączeniu sieci stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Jak stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ lub sąd.

Wprawdzie pojęcie zagadnienia wstępnego użyte w powołanym przepisie jest sporne, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie związane jest z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. W takiej sytuacji mamy do czynienia z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez organ lub sąd zagadnienia wstępnego.

Zdaniem Sądu najbardziej istotnym elementem konstrukcji zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej.

Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wyraźnie podstaw prawnych analizowanej zależności. Wprawdzie w ocenie judykatury i doktryny przesądza o tej zależności treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazują jej poszukiwać, to - zdaniem Sądu – nie można wykluczyć sytuacji, że także przepisy prawa procesowego będą wyznaczać wyłączną podstawę zależności, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (tak również: g. Łaszczyca, cz. Marzysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 809).

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowy jest pogląd organu, iż zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie jest sprawa sądowa tocząca się przed sądem powszechnym z powództwa skarżącej o sygn. akt [...] dotycząca ustalenia istnienia bądź nieistnienia umowy z dnia [...] stycznia 2004 r. i skuteczności jej wypowiedzenia, skoro sama skarżąca w swoich wyjaśnieniach tak właśnie określała przedmiot postępowania w sądzie powszechnym.

Zdaniem Sądu, nie ulega kwestii, że przepisami rozstrzygającymi czy w sprawie administracyjnej, której dotyczy skarga – a mianowicie o wydanie decyzji zmieniającej umowę o świadczenie usług w zakresie ruchu strefowego (bez wykorzystania numeru [...]) od i do Abonentów D. z dnia [...] stycznia 2004 r., wystąpiło zagadnienie wstępne, rozstrzygają przepisy ustawy - Prawo telekomunikacyjne. Stanowią one bowiem dla Prezesa UKE podstawę prawną do wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym, w tym decyzji zmieniającej umowę o dostępie telekomunikacyjnym uprzednio zawartą pomiędzy przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca złożyła do organu wniosek z dnia [...] czerwca 2011 r. o wydanie decyzji zmieniającej umowę o świadczenie usług w zakresie ruchu strefowego (bez wykorzystania numeru [...]) od i do Abonentów D. S.A. z dnia [...] stycznia 2004 r., zmienionej aneksami, w oparciu o przepis art. 27 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 6 w zw. z art. 30 Pt.

W postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek wniosku złożonego na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 30 Pt elementem stanu faktycznego jest ustalenie, czy zawarta między stronami umowa o świadczenie usług w zakresie ruchu strefowego (bez wykorzystania numeru [...]) od i do Abonentów D. S.A. z dnia [...] stycznia 2004 r. wraz z Aneksami nr od 1 do 10 nadal obowiązuje. Skoro bowiem przedmiotem postępowania administracyjnego ma być zmiana wyżej opisanej umowy, to wpierw należy ustalić, czy taka umowa nadal obowiązuje pomiędzy stronami, a następnie dopiero, w jakim zakresie strony nie doszły do porozumienia, co do zmiany umowy. Jednakże ta konstatacja nie może prowadzić do nieuprawnionego wniosku, że w sytuacji sporu pomiędzy stronami dotyczącego ustalenia istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o dostępie telekomunikacyjnym, do rozstrzygnięcia tego sporu uprawniony jest Prezes UKE.

Prezes UKE posiada szczególne uprawnienia do kreowania węzłów obligacyjnych w postaci wydawania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym na podstawie art. 27 Pt czy też na podstawie art. 30 w związku z art. 27 Pt poprzez wydawanie decyzji o zmianie umowy o świadczenie usług w zakresie ruchu strefowego (bez wykorzystania numeru [...]). Niewątpliwie część kompetencji dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Działanie organu w takich przypadkach jest wtórne, wkracza on bowiem ze swymi uprawnieniami dopiero w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. Kompetencji Prezesa UKE do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych nie można interpretować w sposób rozszerzający. Uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody umów.

Umowa o dostępie telekomunikacyjnym ma charakter cywilnoprawny. Spór dotyczący kwestii istnienia bądź nieistnienia Umowy oraz skuteczności jej wypowiedzenia jest sporem z zakresu prawa cywilnego. Sprawa, w której ma być rozstrzygnięty ww. spór jest sprawą cywilną (sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego w rozumieniu art. 1 k.p.c.). Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 2 § 1 in principio k.p.c., do rozpoznania takiej sprawy właściwa jest droga sądowa, chyba że należy ona do właściwości sądu szczególnego (art. 2 § 1 in fine), lub przepisem szczególnym przekazana została do właściwości innego organu (art. 2 § 3 k.p.c.).

Zdaniem Sądu, żaden z przepisów ustawy - Prawo telekomunikacyjne nie daje podstawy do rozstrzygania omawianego sporu cywilnoprawnego Prezesowi UKE.

Wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca, uprawnienie Prezesa UKE do rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu nie wynika z art. 199 ust. 1 i art. 192 ust. 1 pkt 6 Pt.

Pierwszy z przywołanych przepisów stanowi, że Prezes UKE jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów, decyzji oraz postanowień z zakresu telekomunikacji, gospodarki częstotliwościami lub spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej.

Zgodnie z drugim z w/w przepisów do zakresu działania Prezesa UKE należy w szczególności rozstrzyganie sporów między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w zakresie właściwości Prezesa UKE.

Skarżąca wywodzi, że w oparciu o wymienione przepisy, ustawa - Prawo telekomunikacyjne przyznaje Prezesowi UKE niezbędne kompetencje do stwierdzenia naruszenia postanowień umowy i w konsekwencji stwierdzenia bezskuteczności jej wypowiedzenia.

W ocenie Sądu wyprowadzony przez skarżącą wniosek jest chybiony.

Jak już wyżej wskazano, niewątpliwe w zakresie odnoszącym się do dostępu telekomunikacyjnego Prezes UKE został wyposażony w kompetencję do kształtowania za pomocą decyzji administracyjnej treści stosunków cywilnoprawnych między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi i decydowania o dopuszczalności istnienia tych stosunków w razie braku zgodnej woli stron w tym przedmiocie. Jednakże sama umowa o dostępie telekomunikacyjnym, jest nazwaną umową cywilnoprawną. Umowa będąca przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego należy do umów o dostępie telekomunikacyjnym, które to pojęcie definiuje art. 2 pkt 6 Pt.

Zatem spór związany z istnieniem bądź nie przedmiotowej umowy jest sporem z zakresu prawa cywilnego. Nie jest to w żadnym razie kwestia regulacyjna. Prawo do kontroli nie kreuje dla Prezesa UKE prawa do ingerencji w stosunki cywilno-prawne. Należy zatem wykluczyć kierunek wykładni w/w przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne zaprezentowany w skardze.

Przepisy dopuszczające ingerencję organów administracji publicznej w zakres wolności kontraktowej stron przez kształtowanie w sposób władczy treści stosunków umownych zawarte w ustawie - Prawo telekomunikacyjne szczegółowo określają ramy takiej ingerencji. Nie mogą być więc interpretowane rozszerzająco. Wobec powyższego brak jest możliwości domagania się rozstrzygnięcia wymienionego sporu przez organ administracji (tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 67/07). Orzeczenie to zachowuje aktualność i w niniejszej sprawie, gdyż dokonywane zmiany przepisów Prawa telekomunikacyjnego (zwłaszcza art. 27, 28, 30 przy braku zmiany art. 192 ust. 1 pkt 6 Pt) nie rozszerzyły uprawnień nadzorczych Prezesa UKE co do rozstrzygania sporów między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi, skoro może to być nadal dokonywane w zakresie właściwości Prezesa UKE.

Jak już wyżej wywiedziono, ocena czy umowa nadal funkcjonuje w obrocie prawnym należy do sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym przedmiocie jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej w niniejszym postępowaniu administracyjnym a więc stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Prezes UKE był zobligowany do wydania zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania, co czyni zarzut skarżącej naruszenia art. 97 k.p.a. niezasadnym.

Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej odnośnie naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w skardze.

Wbrew zarzutom D., organ uwzględnił i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia o charakterze wpadkowym.

Przeciwstawne stanowiska T. oraz D. wskazywały na istnienie wątpliwości, co do obowiązywania przedmiotowej umowy (jej funkcjonowania w obrocie prawnym), a prowadzone postępowanie w sprawie [...] spór między stronami w tym zakresie potwierdza.

Z kolei konieczność zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego powoduje, że zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 12 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie

Odnosząc się do argumentów strony zawartych na stronie 8 skargi (k. 9 akt sądowych) a mianowicie naruszenia przez organ art. 35 k.p.a. należy wskazać, że postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. wydanym na podstawie art. 36 k.p.a. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy (i przyczynach takiego stanu rzeczy) kolejno do dnia [...] listopada 2011 r. Przy czym postanowienie o zawieszeniu postępowania wydał [...] października 2011 r.

Na etapie postępowania odwoławczego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Prezes UKE wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy do [...] grudnia 2011 r. Natomiast zaskarżone postanowienie wydał [...] stycznia 2012 r. Z powyższego wynika, że organ dopełnił obowiązek przewidziany w art. 36 k.p.a.

Ponieważ początkiem biegów terminów załatwienia spraw jest data wszczęcia postępowania (natomiast w postępowaniu odwoławczym z dniem otrzymania odwołania) prawnie obojętna dla oceny naruszenia w/w przepisów jest okoliczność złożenia przez stronę pisma w dniu [...] kwietnia 2011 r. (a więc przed wszczęciem niniejszego postępowania administracyjnego z dniem [...] czerwca 2011 r.).

Przy tym należy zauważyć, że druga strona T. była aktywna w prowadzonym postępowaniu i składała pisma, co także miał wpływ na terminy podejmowania czynności przez organ.

Pomijając nawet, że skarżąca nie wykazała w żaden sposób wpływu ewentualnego naruszenia wzmiankowanych przepisów na wynik sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem.

Z uwagi na to, że zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.