Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 14/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A S.A. z siedzibą w K. J. od decyzji Wojewody z dnia 25 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu użytkowania nieruchomości oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

A. (dalej jako "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Wojewody (dalej jako "Wojewoda") z 25 listopada 2021 r., którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej (dalej jako "Prezydent"), wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 26 września 2019 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 17 grudnia 1974 r. Wiceprezydent Miasta zezwolił Zakładowi Energetycznemu na czasowe zajęcie wymienionych w tej decyzji działek, w tym parceli nr [..], położonej przy ul. P. w G., stanowiącej własność małżonków B. Zezwolenie to miało związek z budową linii energetycznej napowietrznej 400 kV relacji [..]. Aktualnie parcela nr [..] stanowi działki nr [..]-[..].

Z wnioskiem o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stosownie do przysługującego udziału w prawie własności, w dniu 13 marca 2019 r. wystąpiła była właścicielka – R. B.

Decyzją z dnia 26 września 2019 r. Prezydent odmówił ustalenia ww. odszkodowania wskazując, że skoro o ustalenie i wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości nie wystąpiono bezpośrednio po wybudowaniu linii, pod rządami uprzednio obowiązujących przepisów, to brak jest aktualnie podstaw prawnych do zgłoszenia takiego żądania.

Na skutek rozpoznania odwołania Wojewoda decyzją z dnia 8 kwietnia 2021 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał Prezydentowi sprawę do ponownego rozpoznania. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną uchylenia decyzji Prezydenta i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania było przeprowadzenie niewystarczającego postępowania dowodowego w kwestii tego, czy odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z działek nr [..]-[..], stanowiących uprzednio parcelę nr [..], zostało już wcześniej ustalone i wypłacone, tj. pod kątem odnalezienia decyzji ustalającej takie odszkodowanie. W konsekwencji wskazał Wojewoda, że ewentualny dowód w postaci operatu szacunkowego, konieczny do ustalenia przez organ odszkodowania, nie może być przeprowadzony przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 327/21 WSA w Gdańsku uchylił decyzję kasacyjną Wojewody podnosząc, że czynności zwrócenia się do Archiwum Państwowego, czy też odebranie od wnioskodawczyni stosowanego oświadczenia co do ewentualnego wcześniejszego ustalenia na jej rzecz lub jej małżonka odszkodowania nie mogą być uznane za prowadzenie postępowania od początku, w całości za organ pierwszej instancji, jak też charakter tych dowodów nie wymaga, aby były one przedmiotem rozważań organów obu instancji. Sąd podkreślił, że Prezydent nie pozyskał dowodów pozwalających na rozstrzygnięcie istnienia przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy w postaci uzyskania już przez wnioskodawczynię odszkodowania. Natomiast uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w ramach art. 136 k.p.a. w omawianym zakresie może stanowić podstawę do ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji ze względu na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego, który to dowód – z czym należy się zgodzić – przeprowadzany od początku może być tylko przez organ pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda pozyskał: oświadczenie R. B., iż nigdy nie zostało jej oraz jej mężowi M. B. przyznane odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości wskutek decyzji Wiceprezydenta Miasta z 17 grudnia 1974 r., zezwalającej Zakładowi Energetycznemu na budowę linii energetycznej napowietrznej 400 kV oraz pismo z Archiwum Państwowego z 22 września 2021 r., zgodnie z którym w zasobach archiwum nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr: [..]-[.]. wskutek decyzji o ograniczeniu z dnia 17 grudnia 1974 r.

Przyjął organ odwoławczy, że w sprawie ziściły się przesłanki warunkujące uzyskanie odszkodowania przez wnioskodawczynię, którego wysokość, zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n., ustalana jest w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego, określającą wartość nieruchomości.

Sporządzenie operatu szacunkowego powinno się odbyć na etapie postępowania pierwszej instancji. Niedopuszczalne jest bowiem wykonanie go na etapie postępowania odwoławczego. Naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, sformułowaną w art. 15 k.p.a.

Powyższe prowadzi do konieczności uchylenia decyzji Prezydenta z uwagi na fakt, że organ I instancji będzie zobowiązany, w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy do pozyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej zmniejszenie wartości działek nr: [..]-[..], wskutek wydania decyzji o ograniczeniu. Podkreślić należy, że ponieważ niedopuszczalne jest wykonanie operatu szacunkowego na etapie postępowania odwoławczego, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, sformułowaną w art. 15 k.p.a., zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł przepis art. 138 § 2 k.p.a.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 5 grudnia 2018 r. (sygn. akt I OSK 4132/18) "Potrzeba sporządzenia nowego operatu szacunkowego w sprawie oznacza konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 KPA. ".

We wniesionym sprzeciwie Spółka zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż decyzja Prezydenta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie, gdy tymczasem w sprawie nie istnieje konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. W związku z tym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem wnoszącej sprzeciw Wojewoda ustalił, że ograniczenie powstało w związku z wybudowaniem linii energetycznej 400 kV [..]. Przedmiotowa inwestycja została określona w decyzji Wiceprezydenta Miasta z 17 grudnia 1974 r. zezwalająca Zakładowi Energetycznemu na czasowe zajęcie nieruchomości w niej wymienionych.

Decyzja ta została wydana w oparciu o treść art. 35 i art. 36 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. 1958 nr 17 poz. 70 z późn. zm.; dalej: "u.z.t.w.n.").Z treści art. 35 i 36 u.z.t.w.n. wynika, iż udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oraz udzielenie odszkodowania następowało w dwóch odrębnie wszczynanych i prowadzonych postępowaniach. Postępowanie odszkodowawcze mogło być prowadzone dopiero po zakończeniu działań podejmowanych na nieruchomości w ramach udzielonego zezwolenia. Warunkiem do wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania było złożenie wniosku przez podmiot uprawniony. Dopiero wskutek zainicjowania postępowania przez właściciela zajętej nieruchomości, możliwe było wydanie przez właściwy Organ odrębnej decyzji ustalającej odszkodowanie.

W niniejszej sprawie wnioskodawczyni jako właściciel nieruchomości w dniu wydania decyzji zezwalającej na czasowe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..], położona w G. przy ul. P., nie skorzystała z uprawnienia do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości.

Wobec powyższego obecnie obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie może znaleźć zastosowania, gdyż nigdy nie został złożony wniosek przez uprawnionego do otrzymania odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości przedmiotowych działek na dzień wydania decyzji Wiceprezydenta Miasta z 17 grudnia 1974 r.

Wnioskodawczyni złożyła wniosek o ustalenie w drodze decyzji administracyjnej odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Wedle wskazanego przepisu, Starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a które było przewidziane przez obowiązujące ówczesne normy prawne. W sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, doszło do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskutek jej czasowego zajęcia przed wejściem w życie u.g.n., dlatego konieczne byłoby zastosowanie przepisów ówczesnych. W opinii Spółki przyznanie odszkodowania wnioskodawczyni nie znajduje podstaw w obecnie obowiązujących przepisach, tym samym nie ma konieczności powoływania biegłego celem sporządzenia operatu szacunkowego, na podstawie którego miałoby dojść do ustalenia odszkodowania. Wobec czego Spółka uznała decyzję Wojewody za całkowicie bezzasadną.

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sprzeciw podlegał oddaleniu.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody wydana na podstawie 138 § 2 k.p.a.

Wyjaśnić należy, że z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), zwana dalej ustawą nowelizującą, która wprowadziła zmiany między innymi do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej, w dziale III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., po rozdziale 3 dodano rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji".

W myśl nowego art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Odwołując się do uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 1183, dostępny na stronie http://www.sejm.gov.pl), przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w sprawie zainicjowanej sprzeciwem jest ocena, czy organ orzekający kasacyjnie miał podstawy do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a zatem czy właściwie ocenił zakres okoliczności, co do których konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a także faktyczną i prawną możliwość dokonania tego przez organ odwoławczy, z uwzględnieniem art. 136 k.p.a.

Sprzeciw służy skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu II instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Rozpatrując sprzeciw w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Decyzja, oparta o podstawę wynikającą z art. 138 § 2 k.p.a., wydana została w postępowaniu odwoławczym dotyczącym ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących działki: [..]-[..], położonej w obrębie ewidencyjnym [..] w G., dla których to nieruchomości Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi odpowiednio księgę wieczystą nr [..] i nr [..], na podstawie decyzji Wiceprezydenta Miasta z 17 grudnia 1974 r., nr [..], zezwalającej Zakładowi Energetycznemu na czasowe zajęcie nieruchomości tj. parceli oznaczonej dawniej nr [..], położonej w G.

Wskazaną przez organ II instancji przyczyną rozstrzygnięcia kasacyjnego był brak możliwości rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji bez naruszenia zasady dwuinstancyjności w sytuacji, gdy organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, z 26 września 2019 r., nr [..], orzekającej o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości opisanych powyżej i wobec uznania, że właścicielce wnioskowane przez nią odszkodowanie należy przyznać, a podstawą jego ustalenia może być wyłącznie operat szacunkowy, którego w sprawie nie sporządzono.

Realizując wytyczne wyroku Sądu z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 327/21, uznał organ odwoławczy, że nie jest władny zlecić wykonania dowodu w postaci operatu szacunkowego, bowiem operat stanowi zasadniczy dowód w sprawie i z tego powodu całe postępowanie winno zostać powtórzone przed organami obu instancji celem zrealizowania zasady dwuinstancyjności.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu II instancji jest prawidłowe, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, oddaje istotę motywacji przesądzającej o prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ uwzględnił bowiem zasadniczą zmianę okoliczności faktycznych sprawy, która spowodowała potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie, czego organ odwoławczy, działając w ramach kompetencji z art. 136 § 1 k.p.a., we własnym zakresie legalnie uczynić nie mógł.

Wyznaczone w art. 138 § 2 k.p.a. przesłanki dopuszczalności uchylenia się przez organ odwoławczy od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy odnoszone do naruszenia przepisów postępowania oraz sytuacji, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, muszą być spełnione kumulatywnie.

W orzecznictwie wskazuje się, że wprawdzie zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" jest zwrotem ocennym, jednak przyjąć należy, że jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części tj. w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Aby naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe.

Wstąpienie przesłanek uprawniających do wydania decyzji kasacyjnej należy zatem łączyć z brakiem ustalenia w sprawie stanu faktycznego sprawy, którego hipotetyczny stan wyznacza norma prawa materialnego na podstawie której organ I instancji rozstrzygnął sprawę. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może więc zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Natomiast konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16) - taka sytuacja wyłącza więc dopuszczalność kasacji decyzji organu pierwszej instancji (zob. też B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016, str. 622). Omawiany rodzaj decyzji organu odwoławczego jest bowiem dopuszczony tylko wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki NSA z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2653/14; z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12 oraz z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2958/14; dostępne na stronie http://cbois.nsa.gov.pl). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 997/13, LEX nr 1384918; zob. też wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 400/81, ONSA z 1981 r., nr 2, poz. 88).

Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza zatem konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15). Zasadniczo Sąd nie dokonuje zatem bezpośrednio wykładni i kontroli zastosowania przez organ innych niż art. 138 § 2 k.p.a. przepisów materialnoprawnych, gdyż fakt wydania decyzji kasatoryjnej oznacza, że nie doszło jeszcze do zastosowania tego rodzaju przepisów przez organ odwoławczy w celu określenia uprawnień lub obowiązków adresata decyzji. Niemniej, skoro zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny zupełnie zignorowane (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2017 r., I OSK 1299/17; wyroki NSA z dnia 28 lipca 2016 r., I OSK 2465/14 i I OSK 2411/14; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., I OSK 2386/13). Tym samym przepisy materialnoprawne mają w sprawie ze sprzeciwu znaczenie w związku z przepisami określającymi jego aspekt wyjaśniający (por. NSA w wyroku z dnia 8 sierpnia 2018 r. II OSK 2045/18).

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji należało także uwzględnić okoliczność, że została ona wydana w następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Gdańsku wcześniejszej decyzji Wojewody z 8 kwietnia 2021 r.

Dokonując kontroli decyzji w wyniku sprzeciwu, Sąd bada jedynie istnienie przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., oceniając wskazane w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przyczyny uchylenia decyzji Prezydenta Miasta.

Jedyną przyczyną jest brak operatu szacunkowego i konieczność zagwarantowania stronom prawa do pełnego dwuinstancyjnego postępowania. Operat ten stanowi istotny element dowodowy przy orzekaniu o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości ze względu na konieczność zawarcia w decyzji zwrotowej rozstrzygnięcia w przedmiocie rozliczenia (zwrotu) odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Brak sporządzenia operatu szacunkowego powoduje, że organ odwoławczy nie mógł podejmować żadnych rozstrzygnięć merytorycznych.

Sąd w niniejszym składzie podziela ogląd orzecznictwa (przyjęty także w zaskarżonej decyzji), że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości operat szacunkowy stanowi jeden z kluczowych dowodów, bez którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie. Operaty szacunkowe mają istotne znaczenie, bowiem mogą wpływać bezpośrednio na treść decyzji, kształtując zakres praw i obowiązków stron postępowania m.in. poprzez stworzenie podstawy do określenia górnej granicy zwracanej kwoty odszkodowania, albo jej zwiększenia lub zmniejszenia. Dowód w postaci operatu szacunkowego, od którego zależy wysokość zwracanego odszkodowania za odjęcie prawa własności, ma zatem istotne znaczenie dla organów orzekających i dla podmiotów występujących o zwrot nieruchomości wywłaszczonej. Strony muszą mieć więc możliwość pełnego i wyczerpującego ustosunkowania się do takiego dowodu i gwarancję, że operat oceniany będzie przez organy obu instancji. Brak operatu szacunkowego jest brakiem dowodowym tego rodzaju, który nie może być usunięty w postępowaniu odwoławczym w ramach postępowania uzupełniającego, co uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej.

W kontekście poczynionych wyżej uwag Sąd nie podziela zarzutów sprzeciwu wskazujących na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., ze względu na niewykazanie przez organ przesłanek uprawniających do wydania decyzji kasacyjnej. Natomiast nie mogą odnieść skutku próby kwestionowania twierdzenia o obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż kwestia ta nie mieści się w granicach kontroli do której sąd jest uprawniony rozpoznając wniesiony sprzeciw.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając zgodnie z art. 151a § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.