Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1485/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1 pkt 5,  art. 127 par. 3, art. 129 par. 4,  art. 132,  art. 133,  art. 136,  art. 64,  art. 138 par. 1,  art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 199 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Owsińska- Gwiazda Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi [...] Ośrodka [...] w G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia przez [...] Ośrodek [...] w G. prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] Ośrodka [...] w G., uzupełnionego pismem z dnia 15 lipca 2008 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [..] lutego 2007 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia przez [...] Ośrodek [...] w G. prawa użytkowania wieczystego gruntu - utrzymał w mocy własną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez [...] Ośrodek [...] w G. prawa użytkowania wieczystego gruntu, będącego własnością Skarbu Państwa położonego w G. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, obręb [...], zapisanego w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy G. Wydział Ksiąg Wieczystych.

Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2008 r. [....] Ośrodek [...] w G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nabycia przez [...] Ośrodek [...] w G. prawa użytkowania gruntu, zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieobowiązujacy stan prawny, zarzucając jednocześnie rażące naruszenie art. 20 ustawy o jednostkach doradztwa rolniczego oraz art. 6 i art. 8 kpa, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

[...] Ośrodek [...] w G. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że decyzja wydana została w oparciu o przepisy ustawy, która utraciła moc obowiązującą 10 lat przed wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, oraz, że umowa o administrację zleconą nieruchomości jest umową stanowiącą dowód znajdowania się nieruchomości w jej zarządzie i domagał się zmiany decyzji w ten sposób, że (1) stwierdza się nabycie z dniem 1 stycznia 2005 r. z mocy prawa przez [...] Ośrodek [...] w G. prawa użytkowania wieczystego gruntu, (2) określa się sposób korzystania z gruntów i budynków z nimi zawiązanych, (3) ustala się okres użytkowania wieczystego gruntu na 99 lat, (4) ustala się zwolnienie gruntu od opłat z tytułu użytkowania wieczystego.

Ponadto, strona przy piśmie z dnia 15 lipca 2008 r. przysłała dwa pisma Urzędu Rejonowego w G., które zdaniem strony wyraźnie stwierdzają, że został ustanowiony zarząd na jej rzecz.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa i ma na celu zbadanie, czy zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, a zatem wniosek strony w zakresie żądania zmiany zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezzasadny.

Zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we wniosku z dnia 2 czerwca 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2008 r. strona nie wskazała żadnych nowych argumentów i zarzutów, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku strony i stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, bowiem strona podniosła te same zarzuty w stosunku do zaskarżonej decyzji co we wniosku z dnia 1 kwietnia 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. do których to zarzutów organ odniósł się w sposób kompleksowy i wyczerpujący, wyjaśniając zajęte przez siebie stanowisko. Rozpatrując wniosek strony z dnia 1 kwietnia 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji jak i wniosek z dnia 2 czerwca 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ nie dopatrzył się przesłanek, które skutkowałyby stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji. Przesłane przy piśmie z dnia 15 lipca 2008 r. dwa pisma Urzędu Rejonowego w G., zdaniem organu, nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonych decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nie zawierają bowiem żadnych nowych informacji przesądzających o wydaniu zaskarżonych decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a skoro nie były znane organowi, który wydał decyzję, mogą być podstawą do ewentualnego wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] Ośrodek [...] w G.; zarzucając decyzji rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 20 ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego przez błędną wykładnię i nie zastosowanie tego przepisu, oraz rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. (1) art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z powodu, iż strona nie wskazała żadnych nowych argumentów i zarzutów, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, podczas gdy w świetle wskazanych przepisów nowe argumenty i zarzuty nie stanowią podstawy ani wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ani wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, (2) art. 6 kpa przez oparcie się na nie obowiązujących przepisach prawa, tj. art. 33 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, (3) art. 8 kpa poprzez przekreślenie zaufania do prawidłowego działania organów prawa – wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej decyzji a ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

2. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie podziela zarzutów skargi.

3. Zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nabycia przez [...] Ośrodek [...] w G. prawa użytkowania wieczystego gruntu.

4. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem szczególnym, jest formą nadzoru; celem tego postępowania jest ustalenie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Sąd, tak jak organ administracji rozpatrujący niniejszą sprawę nie dopatrzył się przesłanek, które skutkowałyby koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia przez [...] Ośrodek [...] w G. prawa użytkowania wieczystego gruntu.

5. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego (Dz. U. Nr 251, poz. 2507 z późn. zm.), z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 stycznia 2005 r., grunty stanowiące własność Skarbu Państwa będące w zarządzie lub w trwałym zarządzie dotychczasowych wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego oraz ośrodków doradztwa rolniczego, stają się nieodpłatnie z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego właściwych ze względu na położenie tych gruntów ośrodków doradztwa; stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego dokonuje właściwy wojewoda w drodze decyzji.

Dokumentem, z którego strona skarżąca wywodzi swoje prawo zarządu do nieruchomości objętej wnioskiem, jest umowa z dnia [...] września 1992 r. o administrację zleconą nieruchomości. W dniu [...] września 1992 r. obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), której art. 33 ust. 2 stanowił, że państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej uzyskują grunty stanowiące własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej lub na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej albo umowy, o której mowa w art. 9 ust. 2 tej ustawy - "nieruchomości nabyte w drodze umowy przez państwowe lub komunalne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej pozostają w ich zarządzie".

Obowiązująca od dnia 1 stycznia 1998 r. ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w art. 199 ust. 2 - przepisie przejściowym, stanowi, że zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie tej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości.

Aby zatem z dniem 1 stycznia 2005 r., czyli z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego, określony grunt mógł stać się przedmiotem użytkowania wieczystego ośrodka doradztwa rolniczego - grunt ten, w tym dniu, tj. 1 stycznia 2005 r., musiał być w zarządzie lub trwałym zarządzie tego ośrodka.

Jak zatem wynika z przytoczonych wyżej przepisów, wskazana przez wnioskodawcę umowa z dnia [...] września 1992 r. o administrację zleconą nieruchomości, zdaniem Sądu nie spełnia przesłanek wskazujących na istnienie zarządu czy trwałego zarządu nieruchomości, bowiem strona skarżąca nie otrzymała nieruchomości których dotyczy skarga w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej, nie nabyła ich na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu, i nie nabyła ich w drodze umowy, o której mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Jeśli zatem grunty, których dotyczy skarga, nie były w zarządzie ani w trwałym zarządzie ośrodka doradztwa rolniczego, to nie mogły stać się nieodpłatnie, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego właściwych ze względu na położenie tych gruntów ośrodków doradztwa rolniczego, o czym stanowi art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego.

6. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie jest również zasadny podniesiony na rozprawie przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa i art. 5 § 2 pkt 4 kpa, na którego uzasadnienie przytoczono orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2002 r.

Zgodnie bowiem z tym wyrokiem (V SA 2535/01, LEX nr 149513):

"1. Według przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., osoba, która brała udział w wydaniu decyzji organu administracji pierwszej instancji, podlega wyłączeniu od udziału w całości postępowania odwoławczego, począwszy od wpływu odwołania do organu odwoławczego aż do aktu wydania decyzji organu odwoławczego.

W szczególności, już na początku nie może być jej udziałem wstępne postępowanie organu odwoławczego obejmujące badanie odwołania pod względem jego wymagań formalnych (art. 63 kpa) oraz czynności przewidziane w art. 64 kpa.

2. Art. 16 § 1 kpa jest przepisem "dotyczącym" - w rozumieniu art. 127 § 3 zdanie 2 kpa - także odwołań i na zasadzie tego ostatniego przepisu stosuje się odpowiednio do środka prawnego w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, potwierdzając stanowisko, że tego rodzaju środek jest tak jak odwołanie zwykłym środkiem zaskarżenia i w sferze kształtowania decyzji o charakterze ostatecznym wywiera identyczne jak odwołania skutki prawne.

3. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa znajduje odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy."

Z pkt 3 tego wyroku wynika, że art. 24 § 1 pkt 5 kpa znajduje odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W niniejszej sprawie zaskarżona została do Sądu decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą to decyzją, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Minister utrzymał w mocy własną decyzję.

Sąd rozpatrując niniejszą sprawę miał na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 10 stycznia 2007 r. I OSK 235/06 LEX nr 235165, zgodnie z którym:

"1. Wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można zaliczyć wprost do środków odwoławczych, a to z tego względu, że nie spełnia podstawowego warunku - uruchomienia toku instancji. Istotną cechą wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest jego niedewolutyność. Wniesienie takiego środka nie powoduje przesunięcia kompetencji do rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy na organ wyższego stopnia, lecz ponownie powierza ją temu samemu organowi.

2. Brak cechy dewolutywności powoduje określone konsekwencje w zakresie odpowiedniego stosowania do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisów dotyczących odwołań od decyzji. Wymóg odpowiedniego ich stosowania oznacza, że do wniosku i wywołanego nim postępowania nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące odwołań i postępowania odwoławczego, które związane są z cechą dewolutowności odwołania. Należą do nich art. 129 § 1, art. 132, 133, 136, 138 § 2 k.p.a.

3. W przypadku podejmowania decyzji w trybie art. 127 § 3 k.p.a. nie ma również zastosowania nakaz wyłączenia pracownika przewidziany w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem mówić o "niższej" i "wyższej" instancji, gdyż obie decyzje zostają wydane przez ten sam organ. Kompetencja do ponownego rozpatrzenia sprawy jest powierzona temu samemu organowi."

Sąd podziela to stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w zupełności.

Należy również podkreślić, że Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2007 r. II GPS 2/06 jednoznacznie stwierdza, że "Artykuł 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu.", Lex235169, ONSAiWSA 2007/3/61, ZNSA 2007/3/87, Prok.i Pr.-wkł. 2007/7-8/62.

7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.