Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 259/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2.
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Głubczyc z dnia [...], nr [...], orzekającą o odmowie wymeldowania M. W. wraz z synem J. W. oraz M. W. z miejsca pobytu stałego w miejscowości R. nr [...].

Postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie M. W. wraz z synem J. W. oraz M. W. wszczęte zostało z wniosku A. K., będącego właścicielem lokalu mieszkalnego w R. nr [...]. We wniosku A. K. podał, że od września 2009 r. M. W. wraz z dziećmi M. i J. nie przebywa we wskazanym lokalu, bowiem wyprowadziła się z niego dobrowolnie zabierając ze sobą wszystkie rzeczy osobiste oraz większość swoich mebli. Nie zna jej aktualnego miejsca pobytu, jednak prawdopodobne jest, że mieszka u rodziców w M. w woj. dolnośląskim.

Ustosunkowując się do powyższego wniosku, decyzją z dnia 12 lipca 2010 r. Burmistrz Głubczyc odmówił wymeldowania M. W. wraz z synem J. W. oraz M. W. z miejsca pobytu stałego w miejscowości R. nr [...]. Na skutek odwołania wniesionego przez A. K., Wojewoda Opolski uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, na mocy decyzji odwoławczej z dnia 2 września 2010 r.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Burmistrz Głubczyc decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), odmówił wymeldowania M. W. z synem J. W. oraz M. W. z miejsca pobytu stałego w miejscowości R. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał na dowody zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym. Powołując się na zeznania oraz oświadczenia stron, a także dowody z przesłuchania świadków w zakresie dokonanych ustaleń wskazał, że nieruchomość w R. nr [...] jest własnością A. K. od 2009 r., a M. W. wraz z dziećmi jest zameldowana pod wskazanym adresem od 1998 r. W odniesieniu do zeznań A. K. organ zaznaczył, iż podał on, że zamieszkiwał wspólnie z M. W. przez jakiś czas, jednakże dobrowolnie je opuściła, zabierając ze sobą rzeczy osobiste i część mebli. Wymienił zamki w drzwiach lokalu po opuszczeniu mieszkania przez wnioskowanych do wymeldowania. M. W. wg jego informacji najprawdopodobniej przebywa wraz z synem za granicą, a M. W. - u dziadków w M. Jak podał, nie utrzymuje on jednak kontaktu z rodziną W. Powołując z kolei zeznania M. W. organ wskazał, iż oświadczyła ona, że w mieszkaniu w R. nr [...], które wcześniej wynajmowała, mieszka od 12 lat, a A. K., który był jej konkubentem wprowadził się do niego około 3 lat temu. Co do okoliczności nabycia własności mieszania przez A. K. wyjaśniła, że stał się on jego właścicielem dlatego, że w chwili zakupu był zatrudniony i otrzymał kredyt z banku. Gdy został zwolniony z pracy to ona jednak wyjechała za granicę w celach zarobkowych i do listopada 2009 r. regulowała spłatę kredytu i wszelkie rachunki. Jak podała, przestała spłacać kredyt i opłacać rachunki bowiem nie chciała utrzymywać A. K. Następnie pod wpływem szantażu i z powodu dewastacji mieszkania przez A. K., w którym kapitalny remont przeprowadziła jeszcze przed jego wprowadzeniem się, zabrała z mieszkania swoje rzeczy i część mebli. W wyniku wymiany zamków w drzwiach przez A. K., nie mogła wraz z dziećmi wejść do mieszkania. Oświadczyła, że nie podejmowała dotychczas żadnych środków prawnych umożliwiających jej zamieszkanie w spornym lokalu, jednakże miejsca pobytu stałego nie opuściła trwale i zamierza do niego powrócić wraz z dziećmi. Dostarczyła też zaświadczenie potwierdzające, że jest zatrudniona w Danii. Wskazując na zeznania świadka T. R. (ojca M. W.) organ zaznaczył, iż podał on, że nie ma kontaktu z córką oraz wnukiem i jedynie wnuczka M. W., studiująca w J. zamieszkuje u niego. Jest mu jednak wiadomo, że M. W. wraz z dziećmi nie opuściła miejsca pobytu stałego, gdzie zostawiła swoje rzeczy. W mieszkaniu wymienione jednak zostały zamki, co uniemożliwiło dostanie się do niego M. W., kiedy przebywała w R. Brak dostępu do mieszkania potwierdziła również sama M. W., która oświadczyła, że nie opuściła trwale miejsca pobytu stałego, a swoje rzeczy osobiste oraz łóżko i biurko zabrała z mieszkania z tego powodu, ze studiuje w J. W toku dalszego postępowania M. W. poinformowała ponadto, że obecnie studiuje we W., na dowód czego przedłożyła zaświadczenie z Politechniki [...]. Wyjaśniła też, iż zależy jej na powrocie do mieszkania, jednakże nie może skontaktować się z A. K., nie podejmowała też środków prawnych umożliwiających jej powrót do mieszkania. Organ powołał się w uzasadnieniu decyzji także na zeznania świadków przesłuchanych w toku postępowania w osobach J. Z., I. Z., T. J. i S. C., którzy potwierdzili zeznania M. W. dotyczące jej zamieszkiwania w R. nr [...], a także przeprowadzenia remontu mieszkania. Wskazali też, że od lipca, bądź - jak oświadczył J. Z. - od lata 2009 r. nie mieszka ona pod wskazanym adresem. J. Z. wskazał ponadto, że w tym samym czasie z miejsca pobytu stałego wyjechała M. W., a następnie po jakimś czasie również J. W.. Od stycznia 2010 r. natomiast, w mieszkaniu nikt nie mieszka. Wprawdzie M. W. wraz z dziećmi próbowali wejść do mieszkania, jednakże nie dostali się tam prawdopodobnie z powodu wymiany zamków przez A. K. I. Z. potwierdziła, że M. i M. W. nie posiadają kluczy do mieszkania wskazując przy tym, że nie próbowały wejść do niego pod nieobecność A. K. W oparciu o zeznania świadków organ odnotował także fakt odbierania korespondencji przez M. W. od D. B., która podczas przesłuchania jej jako świadka potwierdziła, że jest upoważniona przez M. W. do odbioru korespondencji zwykłej, którą średnio raz na dwa miesiące odbiera od niej M. W., która choć deklaruje powrót do mieszkania, nie ma do niego dostępu. Organ wskazał także na dowód z zeznań świadka J. K., który w jego ocenie potwierdził zeznania M. W. co do warunków kupna mieszkania oraz dowód z oględzin lokalu mieszkalnego w dniu 25 maja 2010 r., co do którego wskazał, że podczas jego przeprowadzania brak było dostępu do lokalu, a żadna ze stron nie wzięła w nim udziału. W wyniku jego przeprowadzenia ustalono, że nieruchomość jest niezamieszkana, jednakże w oknach wiszą firany i można dostrzec, że w pokojach znajdują się meble, podczas gdy w kuchni zostały zdemontowane. Odnosząc ujawnione w toku postępowania okoliczności faktyczne do stanu prawnego organ uznał, powołując się na regulację art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez M. W. nastąpiło z powodu wykonywania pracy za granicą, natomiast przez M. W. w związku z podjęciem studiów we W. i zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku ma charakter tymczasowy. Wskazane osoby w ocenie organu podejmowały próby powrotu do niego, jednakże A. K. uniemożliwił im wejście do mieszkania wymieniając zamki. Ponadto, nie podjął on próby uregulowania pobytu tych osób w jego lokalu poprzez np. zawarcie umowy najmu. Jednocześnie też M. i M. W. nie skorzystały ze środków prawnych w stosunku do działań A. K. Według oceny organu dowody zgromadzone w sprawie świadczą o tym, że rodzina W. nie zamierza definitywnie opuścić miejsca pobytu stałego i wyraża wolę powrotu do niego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. K. podnosząc, że osoby wskazane do wymeldowania opuściły lokal mieszkalny dobrowolnie. M. W. wraz z rozpoczęciem studiów w 2009 r. a M. W. z synem J. W. w sierpniu 2009 r. Dodał, że była konkubina (M. W.) zabrała wszystkich swoje rzeczy osobiste oraz sprzęt AGD, meble i wyposażenie mieszkania. Wskazał, że pomiędzy nim, a M. W. doszło do podziału wspólnego majątku, a ponadto oświadczyła ona, że nie ma zamiaru mieszkać z nim "pod jednym dachem". Odnosząc się do zeznań świadków stwierdził, że są one niepełne. Zaznaczył, że nie jest możliwe powrócenie do "konkubinatu z M. W.", albowiem ożenił się, ma na utrzymaniu dwoje dzieci i oczekuje następnego. Informując, że na zakup spornego mieszkania wziął kredyt, który poręczył mu jego ojciec, wskazał, że po otrzymaniu emerytury przez rodziców zamieni się z nimi mieszkaniami i zamieszkają oni w R.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda Opolski utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Uzasadniając rozstrzygnięcie, w pierwszej kolejności organ odwoławczy powołał treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stanowiącego podstawę prawną wymeldowania oraz określoną w art. 6 ust. 1 tej ustawy definicję pojęcia pobytu stałego, a także wskazał na ewidencyjny charakter zameldowania i wymeldowania, które określił jako czynności materialno – techniczne. Organ wyjaśnił też, że ewidencja ludności gromadzi jedynie dane o miejscu faktycznego pobytu, a nie rozstrzyga spraw życiowych, bytowych i majątkowych. W oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych wywiódł, że badając zasadność wniosku o wymeldowanie należy ustalić, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu w sposób trwały i dobrowolny, a zatem czy nastąpiło fizyczne opuszczenie danego miejsca i jednocześnie zamiar stałego związania się z innym miejscem pobytu. Jak wyjaśnił, przy ustalaniu zamiaru poza uwzględnieniem oświadczenia strony należy przy tym mieć na względzie także to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę zainteresowanej osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Przechodząc do oceny charakteru opuszczenia mieszkania przez M. W. wraz z synem J. oraz M. W., organ powołał okoliczności ujawnione w toku postępowania wyjaśniającego w związku z przeprowadzeniem dowodów z zeznań stron i świadków oraz wskazane w oświadczeniach stron, które organ pierwszej instancji przywołał w swej decyzji i które stanowiły podstawę dokonanej oceny. Ponadto wskazał, że na podstawie zbioru meldunkowego ustalono, iż M. W. posiada zameldowanie na pobyt czasowy: w okresie od 20 kwietnia 2010 r. do 26 października 2010 r. w M. [...], a od 26 października 2010 r. do 30 czerwca 2011 r. we W. przy ul. [...]. M. W. wraz z małoletnim synem J. nie posiada natomiast zameldowania na pobyt czasowy i nie zgłosiła wyjazdu za granicę. W oparciu o ustalone okoliczności, dokonując oceny w zakresie zaistnienia przesłanek do wymeldowania M. W. wraz z synem organ przyjął, że niewykonanie obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę, ustalonego w art. 15 ust. 3 ustawy, nie ma żadnego wpływu na ustalenie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem wyjazd za granicę nie jest równoznaczny z opuszczeniem miejsca pobytu stałego. Ponadto, w odniesieniu do dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego uznał, że na skutek wymiany zamków przez A. K. i uniemożliwienia stronie powrotu do mieszkania, nie było ono dobrowolne. M. W., w ocenie organu, nie opuściła natomiast miejsca pobytu stałego w sposób trwały, albowiem jej nieobecność w lokalu związana jest z faktem studiowania w innej miejscowości. W oparciu o art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy organ wskazał, że pobyt związany z kształceniem się jest okolicznością uzasadniająca zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad dwa miesiące. W świetle tego należy z kolei przyjąć, że co do zasady w sytuacji, gdy dana osoba opuszcza miejsce stałego pobytu jedynie na okres kształcenia się, okoliczność ta winna wykluczać możliwość jej wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Jednocześnie też, dopełnienie obowiązku zameldowania na pobyt czasowy, który M. W. wykonała powoduje, że dopóki czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą, zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie do innego lokalu, nie może być kwestionowane. W odniesieniu do tego, przyjmując, że M. W. wyraża wolę powrotu do spornego mieszkania po ukończeniu studiów, organ uznał, że również w odniesieniu do niej nie ma podstaw do wymeldowania jej z miejsca pobytu stałego. Końcowo wyjaśnił, że wymeldowanie z pobytu stałego decyzją administracyjną ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie wówczas, gdy faktycznie nastąpi trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, która to sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała.

Decyzja odwoławcza zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. K., który wniósł w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i "rozstrzygnięcie sprawy, bądź przekazanie jej organowi do ponownego rozpoznania." Skarżący podniósł, że kwestionowana decyzja narusza:

- art. 6 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie, że adresem stałego pobytu M. W. wraz z małoletnim J. W. oraz M. W. jest R. nr [...];

- art. 15 ust. 2 ustawy poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zaszły przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu;

- art. 15 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ.

Skarżący wskazał, że wnioskowane do wymeldowania osoby nie przebywają od dłuższego czasu w jego lokalu. O trwałym ustaniu ich pobytu w mieszkaniu świadczy: zmiana miejsca zamieszkania w związku z pracą i studiami, zmiana centrum życiowego oraz zmiana stanu rodzinnego sprowadzająca się do tego, że M. i M. W. nie wyrażają woli wspólnego z nim zamieszkiwania, a on sam założył nową rodzinę. Podniósł też, że bezpodstawne są twierdzenia stron o zamiarze powrotu do mieszkania, albowiem jest ono jego wyłączną własnością, a strony nie pozostają z nim w jakimkolwiek, nawet nieformalnym związku, który mógłby stanowić podstawę do wspólnego zamieszkiwania, a wręcz pozostają w konflikcie. Twierdzenia ich w przedmiocie woli powrotu do mieszkania stoją w ewidentnej sprzeczności z obiektywnym stanem faktycznym. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy, powołując się na orzecznictwo sądów podniósł, że bezsporny jest fakt opuszczenia lokalu przez osoby wnioskowane do wymeldowania. Na dobrowolność tego opuszczenia nie ma przy tym wpływu fakt wymiany przez skarżącego zamków w drzwiach, albowiem nastąpiło to już po opuszczeniu mieszkania, a żadna ze stron nie poczyniła jakichkolwiek środków prawnych zmierzających do umożliwienia jej dostępu do lokalu, który od dłuższego czasu stoi pusty. Kwestionując ocenę organu, co do wiarygodności oświadczeń o chęci powrotu do mieszkania skarżący wskazał, że nie ma podstaw do tego powrotu. Ponadto strony, których dotyczy wniosek o wymeldowanie, nie posiadają żadnego tytułu do lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, przywołując wywody z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy postępowania w piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2011 r., nazwanym "Odpowiedź na skargę" wnieśli o oddalenie skargi. Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie M., J. i M. W., w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych wskazali, że dla ustalenia zamiaru opuszczenia lokalu mieszkalnego istotne znaczenie ma to, czy okoliczności istniejące w sprawie zamiar ten potwierdzają, przy czym do okoliczności takich zaliczyć należy m.in. sposób opuszczenia lokalu, koncentrację interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywne możliwości realizacji woli przebywania w nim. Stosownie do tego, wskazując na okoliczności faktyczne dotyczące opuszczenia mieszkania oraz poniesienia przez M. W. nakładów na jego remont podnieśli, że M. W. wyjechała czasowo do pracy za granicę, a M. W. jedynie czasowo mieszka i studiuje we W., co pozwala przyjąć, że osoby te nie opuściły na stałe miejsca pobytu i zamierzają do niego powrócić. Ponadto uczestnicy zaznaczyli, że od czerwca 2010 r. podejmowali próby powrotu do spornego mieszkania, które stanowi ich dom rodzinny, jednakże skarżący im to uniemożliwił, wymieniając zamki w drzwiach mieszkania. Obecnie wnieśli przeciwko niemu pozew o przywrócenie naruszonego posiadania spornego lokalu. Wywiedli, że czasowy wyjazd za granicę do pracy, a także wyjazd na studia i związane z tym zameldowanie się na pobyt czasowy w innej miejscowości, nie są równoznaczne z opuszczeniem miejsca pobytu. Odnosząc się do przesłanki dobrowolności opuszczenia mieszkania zaznaczyli przy tym, że A. K. wymienił w drzwiach zamki i uniemożliwienia im powrotu do lokalu.

W piśmie procesowym datowanym na dzień 18 kwietnia 2011 r., a wniesionym dnia 27 czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego potwierdzającego nadanie przesyłki listownej) oraz w piśmie z dnia 7 lipca 2011 r., skarżący podtrzymał dotychczasowe twierdzenia i wnioski zgłoszone w toku postępowania oraz wskazał, że zaprzecza "wszelkim wyraźnie nie przyznanym twierdzeniom Organu I instancji". Powołując się na orzecznictwo sądów podniósł, że ustalając, czy nastąpiło opuszczenie lokalu nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Stosownie do tego zarzucił organowi, że swoje ustalenia w przeważającej mierze oparł na zeznaniach uczestniczek postępowania. Wskazując na fakt, że jest właścicielem spornego lokalu, skarżący stwierdził, że nie można przyjąć, iż stanowi on dom rodzinny uczestniczek oraz, że mają one jakiekolwiek podstawy do zamieszkiwania w nim. Na marginesie zaznaczył również, że małoletni J. W. winien działać przez swojego przedstawiciela ustawowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Wojewody Opolskiego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie wymeldowania M. W. wraz z synem J. W. oraz M. W. z miejsca pobytu stałego. Co do zakresu podmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego z tej skargi, od razu zaznaczyć przyjdzie, że wbrew twierdzeniu skarżącego, wobec uzyskania pełnoletniości przed datą przekazania skargi do Sądu, J. W. jako uczestnik postępowania mógł w postępowaniu tym podejmować samodzielnie czynności procesowe.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. W ocenie Sądu, wydana została po wyczerpującym zebraniu i wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego stosownie do art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej K.p.a. W zakresie postępowania przeprowadzono obszerne postępowanie wyjaśniające, w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków. Jednocześnie też skarżący nie zgłaszał w postępowaniu administracyjnym wniosku o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. O ile natomiast obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa na organach, nie wyklucza to obowiązku strony przyczyniania się do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, poprzez wskazanie konkretnego środka dowodowego. W niniejszej sprawie ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który był wystarczający do wydania decyzji. Ponadto merytoryczne stanowisko organu, poparte stosowną argumentacją, znajduje uzasadnienie w przepisach prawa.

Przechodząc do rozważań, jakie doprowadziły Sąd do uznania, że prawidłowo zaskarżoną decyzją rozstrzygnięto o odmowie wymeldowania wskazać należy, że materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – zwana dalej ustawą, która normuje ewidencję ludności polegającą na rejestracji między innymi danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ustawy). Rejestracja ta wiąże się z ustalonym w ustawie obowiązkiem meldunkowym, który zgodnie z art. 4 ustawy polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i na wymeldowaniu się z tego pobytu. Zwrócić należy uwagę, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, służącym zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. W myśl art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Analogicznie zatem przyjąć należy, że wymeldowanie służy potwierdzeniu faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego. Dokonywane jest ono zazwyczaj w drodze czynności materialno – technicznej, która to nie ma cech aktu administracyjnego i nie kończy postępowania w konkretnej sprawie. Wydanie aktu administracyjnego w tym zakresie ustawodawca przewidział jedynie w przypadku wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Podstawę prawną wymeldowania osoby z pobytu stałego bez jej wyraźnego oświadczenia woli o dokonaniu wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy, w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do powołanej regulacji jedyną przesłanką wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca, w którym była zameldowana na pobyt stały. W orzecznictwie sądowym utrwalony został pogląd, że przesłanka ta zostaje spełniona jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Ustalając, czy doszło do opuszczenia pobytu stałego, należy mieć na uwadze znaczenie pojęcia "pobyt stały". W związku z tym dostrzec przyjdzie, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego, uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych.

Uwzględniając zarówno elementy przedmiotowe jak i podmiotowe określone w art. 6 ustawy, przyjąć tym samym należy, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123).

W rezultacie, opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy, rozumiane jest jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania z zamiarem trwałego związania się z tym miejscem. Dlatego też, postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga nie tylko ustalenia, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, ale także zbadania trwałości i dobrowolności zamiaru jego opuszczenia. Ustalenia w tym zakresie winny zostać dokonane w oparciu o obiektywne okolicznościach faktyczne. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu, cel i przyczynę opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz związek z dotychczasowym miejscem pobytu. Podkreślić należy, iż wymeldowanie nie będzie uzasadnione, jeżeli zostanie stwierdzone, że co prawda dana osoba opuściła lokal, lecz jedynie czasowo z zamiarem powrotu i stałego w nim zamieszkiwania. Ustalenie tego zamiaru winno być dokonane w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne związane z opuszczeniem miejsca pobytu stałego. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może bowiem nastąpić zarówno w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, jak i w drodze odpowiedniego zachowania się, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby.

Uwzględniając przedstawioną wyżej wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy, w kontekście realizacji określonej w nim przesłanki wymeldowania dostrzec przyjdzie, że o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego i tym samym zaistnieniu przesłanki do wymeldowania w trybie powołanego przepisu, w szczególności nie stanowi czasowe opuszczenie miejsca pobytu, nawet jeśli trwa ono ponad trzy miesiące, w tym czasowy wyjazd za granicę w celach zarobkowych i brak zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi. Wprawdzie w art. 15 ust. 3 ustawy nałożony został na osobę, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, obowiązek zgłoszenia wyjazdu oraz powrotu właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi wymienionemu w ust. 1, niemniej jednak zaniechanie jego wykonania nie ma wpływu na ustalenie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy i nie stwarza podstaw do wymeldowania. Wyjazd za granicę może bowiem zostać uznany za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i stanowić podstawę wymeldowania jedynie wtedy, gdy towarzyszą mu okoliczności wskazujące na dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały. Wprawdzie, jak podkreśla skarżący, w orzecznictwie sądów przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu stałego, w tym w związku z wyjazdem za granicę, może być uznane za dobrowolne i stanowić przesłankę wymeldowania, jeśli dana osoba, usunięta z lokalu wbrew jej woli, nie podejmuje czynności prawnych w celu przywrócenia posiadania mieszkania i możliwości przebywania w nim, niemniej jednak dostrzec należy, że sam fakt wyjazdu za granicę nie stwarza podstaw do wymeldowania, a brak wskazanych działań może, ale nie musi stanowić okoliczności przemawiającej za wymeldowaniem. W celu ustalenia zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy należy uwzględnić wszystkie okoliczności towarzyszące wyjazdowi i związane z opuszczeniem miejsca pobytu stałego, a nie tylko fakt niepodejmowania środków prawnych w zakresie przywrócenia dostępu do lokalu, zwłaszcza w sytuacji gdy dana osoba przez dłuższy czas przebywa za granicą w ściśle określonym celu niezwiązanym z zamiarem urządzenia tam swojego centrum życiowego. Jako szczególną wskazać przy tym należy okoliczność, kiedy czasowy wyjazd za granicę, nawet długotrwały, następuje w celach zarobkowych. Wyjazd taki sam w sobie nie uprawnia bowiem do wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w kraju. Należy podkreślić, że wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego ustawodawca uznaje za przesłankę uzasadniającą obowiązek zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiącem (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy). Dlatego też, nawet długotrwałe opuszczenie miejsca pobyty stałego, w związku z wyjazdem za granicę Polski w celach zarobkowych, nie stanowi przeszkody do utrzymania dotychczasowego zameldowania stałego, jeżeli okoliczności faktyczne związane z opuszczeniem miejsca pobytu stałego w sposób niebudzący wątpliwości nie potwierdzają, że wyjazdowi towarzyszył zamiar zmiany centrum życiowego. Zaakcentować trzeba, przepisy meldunkowe nie mogą służyć do usuwania z mieszkań osób, które wyjechały za granicę. Jednocześnie też nie można uznać, że do dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego dochodzi, gdy danej osobie uniemożliwia się dostęp do lokalu np. poprzez wymianę zamków w drzwiach (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 756/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/GL 128/11, zamieszczone na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego nie potwierdza natomiast sam fakt zabrania ze sobą rzeczy osobistych i przedmiotów urządzenia mieszkania, koniecznych do czasowego przebywania w innym miejscu.

Za wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego nie przemawia również okoliczność dokonania zameldowania się w innym miejscu na pobyt czasowy. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy, przez pojęcie zameldowania na pobyt czasowy, należy bowiem rozumieć przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Na tle relacji pomiędzy pobytem czasowym a pobytem stałym w rozumieniu ustawy, w orzecznictwie ukształtował się pogląd, który tut. Sąd w pełni podziela, w świetle którego zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Stosownie do powyższego, nie może być takiej sytuacji, że organ nie kwestionując prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy, w czasowym zameldowaniu i zamieszkiwaniu dostrzega fikcyjność zameldowania na pobyt stały, z uwagi na brak realizacji tzw. centrum życiowego. Jeśli organ uznał, że dana osoba spełnia warunki do czasowego zameldowania na wskazany okres, konsekwentnie nie można przyjąć, że bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania, w którym zameldowana jest na pobyt stały. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, czy dana osoba nadal korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowana, czy też nie. To organ meldujący stronę na ponad trzymiesięczny pobyt czasowy stwierdza, czy zachodzą warunki do dokonania takiego zameldowania. Meldunek ten bowiem potwierdza czasowy, a nie trwały pobyt w innym miejscu i dlatego dopóki nie zostanie uznany za niezgodny z ustawą, to tym samym uniemożliwia przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania na postawie art. 15 ust. 2 ustawy. W świetle powyższego uznać należy, że legitymowanie się zameldowaniem na pobyt czasowy znosi obowiązek wymeldowania się z miejsca pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy i wyłącza spełnienie przesłanek do dokonania wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 164/08, wyrok NSA z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1612/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 146/11, wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 944/10).

W świetle przedstawionych uwag, analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdaniem Sądu uznać w niniejszej sprawie należało, że prawidłowo zaskarżoną decyzją organ orzekł o odmowie wymeldowania M. W.wraz z synem J. W. oraz M. Wo.z pobytu stałego w miejscowości R.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że ze zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym materiału dowodowego wynika, iż wnioskowane do wymeldowania osoby nie opuściły miejsca pobytu stałego w sposób uzasadniający ich wymeldowanie. Jak ustalono, M. W. wraz ze swym synem J., nad którym z uwagi na jego niepełnoletność sprawowała opiekę, opuściła wprawdzie miejsce pobytu stałego, niemniej jednak nastąpiło to na skutek wyjazdu za granicę w celach zarobkowych. Ponadto, jak oświadczyła, wyjazd ten ma charakter jedynie tymczasowy i zamierza powrócić do miejsca pobytu stałego. Jako dowód potwierdzający jej pobyt za granicą w celach zarobkowych przedłożyła umowę o pracę. W toku postępowania, na podstawie zeznań świadków – T. J. oraz I. Z., a także zeznań strony potwierdzono, że sporny lokal stanowi miejsce pobytu M. W. od kilkunastu lat i w tym czasie już wcześniej opuszczała go w związku z wyjazdami do pracy. Ponadto jak oświadczyła, co potwierdzone zostało przez świadka T. J., poczyniła nakłady na remont spornego lokalu. Jak podała, przez długi okres czasu ponosiła też opłaty związane z eksploatacją mieszkanie oraz spłatą kredytu, jaki A. K. zaciągnął na jego zakup. Na czas nieobecności w miejscu pobytu stałego udzieliła również D. B. upoważnienia do odbioru adresowanej do niej korespondencji zwykłej. Ponadto, z ustaleń dokonanych przez organ wynika, że po opuszczeniu lokalu podejmowała próby wejścia do niego, jednak z uwagi na wymianę zamków w drzwiach nie miała takiej możliwości. Wszystkie te okoliczności, w ocenie Sądu potwierdzają, że M. W. związana jest z miejscem pobytu stałego. Jednocześnie też zgromadzony materiał dowodowy nie ujawnia okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczeń złożonych przez nią osobiście przed organem. Okoliczności, na które wskazała, nie kwestionował również skarżący. Nie wskazywał on przy tym także jakichkolwiek dowodów potwierdzających opuszczenie przez M. W. miejsca pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny. Fakt, że zabrała z mieszkania swoje rzeczy i jego wyposażenie, w świetle konieczności przebywania w innym miejscu z uwagi na pracę i z tego względu konieczności urządzenia tam sobie czasowo życia, nie stanowi samo w sobie wystarczającej ku temu przesłanki. W ocenie Sądu, samo przebywanie przez M. W. poza granicami kraju nie świadczy jeszcze o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Ponadto, z jej zeznań wynika, że nie zamierza osiedlić się za granicą na stałe i że cały czas wykazuje wolę powrotu do kraju i przedmiotowego lokalu. Z zeznań tych wynika również, że co prawda przebywa ona za granicą, ale nie ma zamiaru zerwania z dotychczasowym miejscem pobytu stałego wszelkich związków, ani interesów osobistych. Potwierdza to zatem, że nie doszło do opuszczenia przedmiotowego lokalu w sposób trwały. Brak tym samym podstaw do uznania, że M. W. opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy. Samo opuszczenie danej nieruchomości w związku z czasowym wyjazdem z kraju w celu zarobkowym nie uprawnia – wbrew twierdzeniom skarżącego – do wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu w kraju. Należy podkreślić, że wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego ustawodawca uznaje jedynie za przesłankę uzasadniającą uznanie pobytu za czasowy (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy). Dlatego też, nawet długotrwałe opuszczenie miejsca stałego zameldowania i wyjazd za granicę w celach zarobkowych nie stanowi przeszkody do utrzymania dotychczasowego zameldowania stałego, chyba że w toku postępowania wyjaśniającego wykazane zostało w sposób nie budzący wątpliwości, że nastąpiła zmiana centrum życiowego M. W., z którą nierozerwalnie wiąże się brak zamiaru uczynienia takim centrum miejsca pobytu stałego. Zdaniem Sądu, istnienia takich okoliczności w toku postępowania przed organami administracji publicznej nie wykazano. Nie wskazał na nie również sam skarżący. Z tego też powodu należało uznać, że prawidłowo zaskarżoną decyzją odmówiono wymeldowania M. W. wraz z pozostającym pod jej opieką niepełnoletnim synem J. z miejsca pobytu stałego.

Podzielić należało także ocenę organu, co do uznania, że przesłanka dokonania wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy nie zaistniała również w odniesieniu do M. W. Jak ustalono, niewątpliwym jest, że nieprzerwanie w okresie od 20 kwietnia 2010 r. do 30 czerwca 2011 r. była ona dwukrotnie zameldowana na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w innym miejscu niż miejsce jej pobytu stałego. Okolicznością uzasadniającą to zameldowanie był pobyt w innej miejscowości w związku z kształceniem. Na potwierdzenie okoliczności pobierania nauki w toku postępowania strona przedłożyła zaświadczenie z uczelni, na której studiuje. Stosownie do przedstawionych wcześniej uwag, posiadanie przez M. W. zameldowania na pobyt czasowy w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wyłączało zatem uznanie, iż zaistniały co do niej przesłanki dokonania wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. Skoro bowiem organ dokonujący zameldowania na pobyt czasowy uznał, że M. W. spełniła warunki do takiego zameldowania, to organ orzekający w niniejszej sprawie nie mógł podważać czasowego charakteru jej pobytu poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Jednocześnie też, z uwagi na jej czasowy pobyt w innym miejscu, brak było podstaw do uznania, że opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W świetle wskazanej okoliczności nieobecność M. W. w miejscu pobytu stałego była bowiem uzasadniona i nie nosiła znamion zamiaru stałego opuszczenia lokalu mieszkalnego. Jednocześnie też strona w sposób jednoznaczny oświadczyła, że wyraża wolę powrotu do niego po ukończeniu nauki.

Reasumując, podkreślić należy, iż w rozpoznawanej sprawie słusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że wobec osób wnioskowanych do wymeldowania nie zaistniała przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy, w postaci opuszczenia miejsca pobytu stałego. Zaakcentować też należy, że jej brak wynikał z czasowego opuszczenia miejsca zameldowania w związku z wykonywaniem pracy poza miejscem pobytu stałego i pobytem w innej miejscowości w związku z kształceniem się. Na marginesie zaznaczyć przy tym przyjdzie, że uznanie stałego charakteru pobytu nie ma wpływu na ustalenie uprawnień do lokalu mieszkalnego.

W świetle przedstawionych rozważań, uznając zarzuty skargi za bezzasadne, stwierdzono, że zaskarżona decyzja jako odpowiadająca przepisom prawa zasługuje na akceptację. Z tego też powodu, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalono skargę.