Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 179/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 2 ust.2
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 27 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 400,- (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu /-/Sz. Widłak /-/W. Długaszewska /-/M. Górecka


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miast – działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 30 października 2007 r. w sprawie podatku od nieruchomości (Dz. Urzędowy Województwa Wielkopolskiego Nr 177, poz. 3891) – ustalił dla R. R. podatek od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 11.050,00 zł. Naliczając podatek przyjęto: jako rodzaj nieruchomości - grunty – działalność gospodarcza, jako podstawę opodatkowania - powierzchnię przedmiotowej nieruchomości – 18.115,00 m², jako stawkę podatku 0,61 zł./m².

W odwołaniu od powyższej decyzji R. R. wniósł o jej zmianę poprzez określenie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości przy uwzględnieniu, że grunt, od którego jest naliczane zobowiązanie stanowi nieruchomość rolną; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że opodatkowane grunty związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza i leśna, co spowodowało ustalenie zobowiązania podatkowego w znacznie zawyżonej wysokości.

Podatnik przyznał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w P., przy [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...].

W ocenie odwołującego błędne jest stanowisko Prezydenta Miast, że grunt powinien zostać zakwalifikowany do gruntów związanych z działalnością gospodarczą jedynie z uwagi na okoliczność, że odwołujący prowadzi działalność gospodarczą oraz że w akcie notarialnym oświadczył, iż nabywa przedmiotową nieruchomość na potrzeby prowadzonego przedsiębiorstwa. Strona zaznaczyła, że na niniejszej nieruchomości nie prowadzi żadnej działalności, w szczególności działalności gospodarczej. Stanowi ona puste, nieuprawiane pole. Na nieruchomości nie są posadowione żadne budynki, które mógłby użytkować na cele związane z działalnością gospodarczą, nie są też na niej składowane żadne materiały, odpady czy śmieci, a zatem nie jest ona i nie będzie użytkowana w sposób wskazany w zaskarżonej decyzji. Odwołujący oświadczył, że sporny grunt zakupił jedynie w celu dalszej odsprzedaży z zyskiem.

Strona zwróciła uwagę na wpis w ewidencji gruntów i budynków, gdzie przedmiotowa nieruchomość jest sklasyfikowana jako grunty orne klasy V (R V), pastwiska PS III i drogi (dr). Powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne podniosła, iż skoro sporny grunt jest sklasyfikowany jako grunt rolny, to brak jest prawnej możliwości obciążenia jej podatkiem od nieruchomości, przyjmując stawkę dla gruntów związanych z prowadzoną działalności gospodarczą. W celu wykazania słuszności swojego stanowiska przedsiębiorca powołał pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 536/2006, wskazał na stanowisko Ministerstwa Finansów wyrażony w piśmie z dnia 16 sierpnia 2007r. (sygn. MB-P-408/2007) oraz przytoczył treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2129/08. Podkreślił ponadto, że w uzasadnieniu powołanego orzeczenia Sądu w Warszawie stwierdzono, iż w sytuacji, gdy z ewidencji gruntów i budynków wynika w sposób niezbity, że grunt został sklasyfikowany jako użytki rolne, to aby opodatkować takie grunty podatkiem od nieruchomości należy udowodnić, że są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia 27 listopada 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium wskazało, że organ I instancji w postępowaniu podatkowym ustalił, iż przedmiotowy grunt będący podstawą opodatkowania podatnik nabył aktem notarialnym z dnia [...]r., Rep. [...] – kancelaria notarialna A. S. – K. w P. oświadczając, że nabycia dokonuje na potrzeby prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa pod firmą R. R. AG z siedzibą w K. (§ 4 aktu notarialnego), którą prowadzi nadal. Ponadto z zaświadczenia o wpisie do Ewidencji Działalności Gospodarczej z 1994 r. prowadzonej przez Prezydenta Miasta i zaświadczeniach o dokonanych zmianach w tym wpisie (ostatni z dnia 26.02.2008r.) wynika, że przedmiotem działalności gospodarczej jest m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Organ odwoławczy przyznał, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż sporne grunty oznaczone są jako grunty orne, pastwiska trwałe i drogi.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium powołało treść przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisu art. 1 ustawy o podatku rolnym. Organ II instancji stwierdził, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, iż odwołujący zakupił przedmiotową nieruchomość na potrzeby prowadzonego przedsiębiorstwa, którego przedmiotem jest m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Ponadto zaznaczył, że na nieruchomości nie jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o podatku rolnym. Wskazał, że podatnik nie zaprzecza tym ustaleniom. Sam bowiem potwierdził w odwołaniu, że nie prowadzi tam działalności rolniczej, a nieruchomość zakupił w celu odsprzedaży jej z zyskiem, czyli zgodnie z przedmiotem swojej działalności.

W ocenie Kolegium przeprowadzone postępowanie dowodowe i zebrane materiały w sprawie w sposób wystarczający wykazało, że nieruchomość objęta opodatkowaniem jest nieruchomością zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej i zastosowana klasyfikacja gruntów w decyzji jest zgodna z prawem.

W skardze do Sądu R. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący przytoczył argumenty tożsame z powołanymi w odwołaniu. Dodatkowo podkreślił, że w świetle art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych decydujący jest stan istniejący bezpośrednio na gruncie. Sam zaś fakt kupienia nieruchomości do dalszej odsprzedaży nie przesądza, wbrew twierdzeniom Kolegium, o zajęciu gruntu na potrzeby działalności gospodarczej. Żadna bowiem czynność stanowiąca obrót nieruchomościami nie może spowodować zmiany ich przeznaczenia ani też świadczyć o tym, że na nieruchomości prowadzona jest faktycznie działalność gospodarcza.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

W przedmiotowym postępowaniu podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowił grunt, będący własnością R. R., o powierzchni 1.8115 ha, położony w P. przy [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta o nr KW [...].

Poza sporem pozostawały następujące okoliczności ustalone w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe zasadnie, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, przyjęły, iż R. R. jest przedsiębiorcą wpisanym do Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta, zaś z zaświadczeń o wpisie wynika, że przedmiotem jego działalności gospodarczej jest m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Bezsporne jest ponadto, iż podatnik nabył przedmiotową nieruchomość na potrzeby prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa pod firmą R. R. AG z siedzibą w K. – o czym, jak wskazały organy, świadczy treść § 4 aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. [...]. Skarżący nie kwestionował również ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż na przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). Ponadto poza sporem pozostawał fakt, iż niniejszy grunt jest zakwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków jako grunty orne (RV), pastwiska trwałe (PsIII) oraz drogi.

Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy stanowiący podstawę opodatkowania grunt będący własnością przedsiębiorcy i zakwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny można uznać za zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i w konsekwencji opodatkować podatkiem od nieruchomości.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowił art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – zwanej w dalszej części u.p.o.l. - zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym, w myśl ustawowej definicji, zawartej w art. 1 ust. 3 pkt 1 u.p.o.l, przez użyte w ustawie określenie użytki rolne, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Powyższe oznacza, że klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego, powoduje jego opodatkowanie podatkiem rolnym oraz wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości - z wyjątkiem sytuacji, gdy grunt taki jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej innej, niż działalność rolnicza.

Zatem, jeżeli podatnik posiada użytki rolne, to należy stwierdzić, czy są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Jak zauważa L. Etel w komentarzu: Podatki i opłaty samorządowe (Dom Wydawniczy ABC 2003, s. 48) grunty "zajęte" to grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż jednoznaczną podstawą do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej, na przykład zmiana przeznaczenia gruntów w planie przestrzennym, rozpoczęcie prac melioracyjnych, wytyczanie dróg, etc. Chodzi zatem o działania faktyczne na gruncie polegające na ingerencji w grunt w taki sposób, aby powodowały one zmiany w gruncie uniemożliwiające jego wykorzystanie jako grunt rolny.

Zdaniem Sądu, nie może budzić wątpliwości, iż z samego faktu nabycia i posiadania przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą z zakresu obrotu nieruchomościami gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, nie wynika obowiązek opodatkowania tych gruntów podatkiem od nieruchomości. Wynika to bowiem z samej treści przepisów u.p.o.l., iż pojęcie "grunty (...) związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" nie jest tożsame z pojęciem gruntów "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Grunty takie powinny być zatem opodatkowane podatkiem rolnym do momentu, jak wskazano wyżej, kiedy zostaną zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, co spowoduje, że będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W świetle powyższego, Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenia o dokonaniu zmiany we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, umowy sprzedaży z dnia [...], jak również stwierdzenia R. R. zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż nabyty grunt stanowi puste, nieuprawiane pole, nie daje podstaw do przyjęcia, iż w istocie w rozpatrywanej sprawie nastąpiło zajęcie gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec powyższego zatem, brak było podstaw do ustalenia dla ww. nieruchomości podatku od nieruchomości.

Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają z wyżej przedstawionych rozważań.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji

/-/ Sz. Widłak /-/ W. Długaszewska /-/ M. Górecka