Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2826/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66, art. 3 ust. 1 pkt 13
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par 1, art. 80, art. 101, art. 138 par 1 pkt 1, art. 138 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skarg P. K., M. Z. i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi


UZASADNIENIE

P.K., M.Z. i Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa drogi ekspresowej S-7 na odcinku [...] ([...] /I[...]).

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z [...] stycznia 2015 r.: I. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-7 na odcinku [...] ([...] /I[...]) w wariancie III, z przejściem obiektem inżynierskim nad schronem amunicyjnym przy ul. [...] w [...] oraz rozwiązaniem kolizji z al. [...] w [...] według wariantu 1 i jednocześnie:

1. Określił:

1.1. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:

planowane przedsięwzięcie polega na budowie drogi ekspresowej S7 na odcinku [...] ([...] /[...]) od km [...]do km [...] (wg wariantu III). Przedsięwzięcie zlokalizowane jest w województwie [...] i przebiega przez tereny gmin: [...] i [...], należących do powiatu [...] oraz gmin: [...],[...],[...],[...] - [...] w powiecie [...] [...] i na terenie miasta [...] - dzielnica [...]. Przewidywane jest etapowanie inwestycji - budowa w podziale na krótsze odcinki realizacyjne. Usytuowanie i przebieg przedmiotowego odcinka drogi ekspresowej określono graficznie w "Załączniku nr 2" stanowiącym integralną część decyzji;

1.2. warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;

1.3. wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o udostępnianiu informacji;

1.4. wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych; 1.5. wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko.

II. określił obowiązki dotyczące zapobiegania, minimalizacji skutków przyrodniczych oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

III. nałożył obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o udostępnianiu informacji. IV. ustalił, że przedsięwzięcie należy do rodzaju przedsięwzięć, dla których może być utworzony obszar ograniczonego użytkowania. Ewentualny obszar ograniczonego użytkowania wyznacza się na podstawie analizy porealizacyjnej. V. ustalił, że przedsięwzięcie wymaga nałożenia w decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej obowiązku sporządzenia analizy porealizacyjnej, w zakresie oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań mających na celu zapewnienie ochrony budynków i terenów wymagających ochrony przed hałasem, po upływie jednego roku od daty uzyskania ostatniej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie drogi (jeżeli taka decyzja będzie posiadała warunki, to od terminu wypełnienia warunków wynikających z tej decyzji) i jej przedstawienia w terminie 18 miesięcy od daty uzyskania ww. decyzji (lub od terminu wypełnienia warunków wynikających z tej decyzji) do organu ochrony środowiska właściwego do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, a także organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Należy wykonać pomiary hałasu w punktach recepcyjnych wyznaczonych w ramach analizy porealizacyjnej, a także na terenach ogródków działkowych w [...] (Ogr 1 - lewa strona drogi - km [...], Ogr 2 prawa strona drogi - km [...]). W przypadku stwierdzenia przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu winny zostać zastosowane odpowiednie środki ochrony. W sytuacji, w której pomimo zastosowanych środków technicznych nie będą mogły być dotrzymane standardy oddziaływania akustycznego, należy podjąć działania mające na celu utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania. VI. zawarł charakterystykę planowanego przedsięwzięcia wskazując, że stanowi ją "Załącznik nr 1" do decyzji. Od powyższej decyzji strony legitymujące się interesem prawnym wniosły odwołania. Po rozpatrzeniu odwołań, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] lipca 2015 r. wydał decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi – uchylił decyzję organu odwoławczego z [...] lipca 2015 r. W motywach orzeczenia podał, że powodem uwzględnienia skargi było uznanie, że organ rozpoznający sprawę przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Stwierdzona przez Sąd wadliwość kontrolowanej w sprawie decyzji dotyczy uchylenia się przez organ odwoławczy od analizy stanu faktycznego oraz oceny materiału dowodowego, w tym raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący, w toku postępowania administracyjnego podnosili, że w raporcie powołuje się nieobowiązujące przepisy. Zatem obowiązkiem organu w przypadku błędnego przywołania przepisów w raporcie oddziaływania na środowisko jest dokonanie analizy prawidłowości raportu, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących na dzień jego sporządzenia. Tylko wówczas raport może stanowić adekwatny do stanu prawego środek dowodowy. Analiza w tym zakresie powinna być dokonana w uzupełnieniu raportu. Co do charakteru raportu i wymogów dotyczących jego treści Sąd stwierdził, że raport nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 K.p.a. Raport, jako dokument prywatny, stanowi dowód, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 K.p.c.). Jak twierdzi T. Wiśniewski, dokument prywatny, obok domniemania autentyczności, korzysta także z domniemania, że zawarte w nim oświadczenie złożyła osoba, która go podpisała (T. Wiśniewski, Przebieg procesu cywilnego, LEX 2013, nr 173319.). Raport nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym, co oznacza, że zawarte w nim stwierdzenia odnośnie faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie, jak każdy dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a., por. W. Radecki, Charakter prawny raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na tle decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, OŚPiP 2001, nr 2, s. 36). To właśnie organ, oceniając w szczególności spójność jego zapisów z pozostałym materiałem dowodowym, decyduje o przydatności raportu dla rozstrzygnięcia. Sporządzenie raportu nie zwalnia organu od czynienia własnych ustaleń w zakresie ochrony środowiska, zmierzających do zweryfikowania przedstawionych w raporcie danych (wyrok NSA z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1877/08, LEX nr 1091448), bowiem raport jest jednym z dowodów w sprawie, będącym wyłącznie dokumentem prywatnym, bo pochodzącym od inwestora (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13, LEX nr 1369033). Tym samym weryfikacja raportu jest elementem postępowania i przebiega w toku czynności dowodowych, składających się na proces ustalenia stanu faktycznego sprawy. W literaturze podkreśla się (por. Krzysztof Gruszecki, Komentarz do art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Lex), że nie można wykluczyć sytuacji, w której organ administracji będzie wzywał podmiot przedkładający raport do jego uzupełnienia lub sięgał do innych środków dowodowych, umożliwiających wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., IV SA/Wa 15/07, LEX nr 362515). Za dalece niewystarczające należy zatem uznać twierdzenie organu II instancji, że raport jest dokumentem prywatnym, co oznacza, że to wnioskodawca odpowiada w pełnym zakresie za jego treść, poprawność i aktualność danych w nim zawartych (str. 22 zaskarżonej decyzji). Rozstrzygając ponownie organ powinien przeprowadzić analizę w powyższym w zakresie, w tym ewentualnie wezwać do uzupełnienia raportu i zawierając ocenę w uzasadnieniu decyzji. Błędy procesowe dotyczą również opisów powodu wyboru wariantu przebiegu planowanej drogi ekspresowej (wariant III zamiast IIIa). Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Należy zauważyć, że przepisy prawa zasadniczo nie określają wymagań, jakie winien spełniać wariant alternatywny, poza tym, że ma to być, jak głosi art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy, wariant "racjonalny", a więc "rozumny, rozsądny, przemyślany" (zob. hasło "racjonalny" [w:] Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2006). Oznacza to zatem, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie można poprzestać na wskazaniu wariantu. Opis wariantów musi być jednocześnie opisem dokładnym i wyjaśniającym wszystkie istotne aspekty przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko, co służy zarówno jego ocenie przez organ, jak i realizacji celu, jakiemu służy ocena oddziaływania na środowisko, tj. wyborowi rozwiązania najbardziej optymalnego z punktu widzenia interesu inwestora oraz zasad ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 293/11, wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 548/11). Zarówno wybór konkretnego wariantu przez inwestora, jak również ocena dokonywana przez organ muszą uwzględniać wszystkie elementy podlegające analizie, zgodnie z art. 66 ustawy. Oznacza to, że nie jest wystarczające wyjaśnienie przez inwestora, iż np. realizacja określonego wariantu jest uzasadniona pozytywnymi skutkami ekonomicznymi. Z powinności zakreślonej art. 66 ust. 5 ustawy nie zwalniają ani zapisy planu, ani faktyczne uwarunkowania realizacji inwestycji, ani też przepisy szczególne. Za niewystarczające uważa się także sprowadzenie uzasadnienia odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie do powołania się na negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko naturalne (taki pogląd, podzielany przez skład orzekający wyraził NSA w wyroku z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 433/08, CBOSA). W kontekście twierdzeń organu, że z racji związania organu I instancji wnioskiem inwestora, wariant IIIa nie mógł być poddany ocenie oddziaływania na środowisko należy wskazać, że organ ma możliwość żądania uzupełnienia raportu o dodatkowe warianty, co zresztą miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wariant III powstał bowiem z inicjatywy przedstawicieli samorządu gminy [...]i [...]. Trasę tego wariantu wytyczono całkowicie po nowym śladzie, przewidując obejście tych miejscowości (str. 15 raportu, pkt 2.3.4.). Wzięto zatem pod uwagę stanowisko mieszkańców. Tymczasem w odniesieniu do wariantu IIIa nie przedstawiono w sposób nie budzący wątpliwości przyczyn, dla których GDOŚ uznał, że organ I instancji dostatecznie uzasadnił swoje stanowisko, iż sporny wariant przebiegu drogi stanowi optymalne rozwiązanie komunikacyjne. Taki stan rzeczy nie odpowiada normom prawnym. Przepis art. 5 ust. 3 tiret 4 dyrektywy Rady (EWG) nr 337/1985 z dnia 25 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. EE 15/t.1. s. 248 ze zm.), zobowiązuje inwestora do wskazania innego racjonalnego wariantu alternatywnego. Należy zwrócić uwagę, że w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku określono jedynie minimalną liczbę wariantów, dlatego nie jest wykluczone podanie w raporcie większej liczby niż ta wymagana (por. A. Kosieradzka-Federczyk, Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2012, nr 1, s. 50; A. Wilk-Ilewicz, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia według wymogów prawa Unii Europejskiej, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2015 r., nr 4, s. 52). Obowiązek dostatecznego uzasadnienia wybory wariantów jest tym bardziej znaczący, że w orzecznictwa uznaje się, iż opis wariantu alternatywnego nie odpowiada normie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji, gdy wariant lokalizacyjny połączenia istniejących dróg odpowiada stricte żądaniu inwestora, a nie uwzględnia interesów innych stron postępowania (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z 11 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 792/13, CBOSA). Obowiązek opisania w raporcie racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy zmierza w istocie do tego aby organ rozważył przy projektowaniu przedsięwzięcia nie tylko interes wnioskodawcy, ale także osób, na których prawa wykonanie drogi będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach organy rozstrzygające winny znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym (tamże). Prawidłowe wykonanie takiej analizy umożliwia dysponowanie przez organ prawidłowymi danymi. W aktach sprawy znajduje się zestawienie uwag, załączone do pisma GDDKiA, skierowanego do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 19 listopada 2014 r. W omówieniu uwagi 29 mowa jest jedynie o tym, że "wariant III przebiegu trasy S7 został zatwierdzony przez GDDKiA przy udziale jednostek samorządowych, jako najbardziej korzystny ze względów uwarunkowań środowiskowych i technicznych. Ponadto przyjęcie innego wariantu przebiegu inwestycji (analizowanego wcześniej przez GDDKiA) będzie wiązało się również z koniecznością wyburzeń budynków w miejscowościach [...],[...],[...], a tym samym unikniecie konfliktów społecznych i protestów na inne tereny". W zaskarżonej decyzji brak jest podejścia porównawczego obrazującego podstawy wnioskowania w zakresie konfliktów społecznych. Ponadto brak jest wypowiedzi organu w kontekście skutków niezaktualizowania map na datę wydania zaskarżonej decyzji. Z pisma GDDKiA skierowanego do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 20 maja 2015 r. wynika, że na potrzeby projektu przedmiotowej drogi wykonane zostały zdjęcia lotnicze w 2012 r. Należy jednak zauważyć, że zaskarżona decyzja została wydana [...] lipca 2015 r., zatem bez uwzględnienia aktualnej na dzień wydania informacji dotyczącej umiejscowienia i rodzaju zabudowy, a jej uzasadnienie nie przywołuje wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co realizowałaby wymóg z art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że organ prowadzący sprawę powinien dysponować takimi danymi, by mógł ocenić, czy w sprawie występuje zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż uznany za optymalny przez wnioskodawcę. W literaturze wyrażono pogląd, według którego w przypadku ciężaru dowodu, niezależnie od tego, o jaką gałąź czy też dział prawa chodzi, występują dwa istotne elementy. Zdaniem L. Morawskiego, "ciężar dowodu określa dwie kwestie: kto powinien przedstawić dowody (ciężar dowodu w sensie subiektywnym, formalnym) oraz kto poniesie ryzyko nieudowodnienia (non liquet) określonych twierdzeń (ciężar dowodu w sensie obiektywnym, materialnym)" (zob. L. Morawski, Wstęp do prawoznawstwa, wyd. 11, Toruń 2008, s. 172). Według B. Rakoczego, "Jeżeli chodzi o skutki prawne braku skutecznego dowodu, to zależą one przede wszystkim od rodzaju postępowania - administracyjne, czy cywilne. Choć w prawie ochrony środowiska nie można przyjąć a priori jednego tylko sposobu dowodzenia, to jednak w zależności od tego, o jaki rodzaj postępowania chodzi, można przyjmować co do zasady skutki braku dowodu" (zob. B. Rakoczy, Rozdział 1 Zagadnienia wprowadzające, [w:] Ciężar dowodu w polskim prawie ochrony środowiska, Oficyna, 2010). W prawie ochrony środowiska, które jest częścią prawa administracyjnego obowiązek udowodnienia obciąża obok organu administracji również stronę postępowania. W orzecznictwie NSA wyrażono bowiem pogląd, według którego "Z art. 7 K.p.a. wynika, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy nie zaś wszelkie możliwe do przeprowadzenia czynności. Nie można wymagać od organów administracji, by przeprowadzały dowody w celu weryfikacji twierdzeń skarżącego kasacyjnie, które nie zostały należycie uprawdopodobnione" (zob. wyroki NSA z 12 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1446/14, LEX nr 2037364, z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2749/14, CBOSA). W zakresie przywołanego twierdzenia organu w orzecznictwie sądów administracyjnych istotnie wyrażono pogląd, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne, powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 383/08, LEX nr 526577). Uznania, że ze względu na kompleksowy charakter raportu podważenie ustaleń raportu mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autor raportu, których wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (tak NSA w wyroku z 17 listopada 2015 r, sygn. akt II OSK 602/14, CBOSA). Szczególny charakter raportu wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Jednak wykazanie przez odwołujących się braków w tych elementach powoduje podważenie tego domniemania. Argumentacja, że skoro w niniejszej sprawie takiego kontrraportu nie przedłożono, mogłaby być przyjęta jedynie wówczas, gdyby organ dokonał analizy przedłożonego przez inwestora raportu, i uznał, że spełnia zarówno wymogi formalne (ustawowe) oraz, iż sporządzony został w sposób rzetelny, zaś jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport ten musiał zostać przyjęty, jako podstawowy dowód w postępowaniu, w sprawie o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Taka analiza została dokonana w przedmiotowej sprawie (brak jej w uzasadnieniu decyzji). Z ustalonego orzecznictwa wynika, że sądy administracyjne nie mogą samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (tak NSA w wyroku z 28.08.2014 r., sygn. akt II OSK 495/13, LEX nr 1572744).

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – po ponownym rozpoznaniu odwołań – uchylił decyzję organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2015 r. w części, tj. pkt I.1.2.2, I.1.2.18, I.1.2.19, I.1.2.20, I.1.2.21, I.1.2.23, I.1.2.25, I.1.3.1, I.1.3.3, I.1.3.9., I.1.3.10, I.1.3.16, I.1.3.22, I.1.3.23, I.1.3.38, I.1.3.39, I.1.3.40, I.1.3.46, I.1.3.49, I.1.3.51, I.1.3.56, I.1.3.59, I.1.3.61, zdanie pierwsze w załączniku nr 1 "Charakterystyka przedsięwzięcia" (pkt 1-24 ww. decyzji) i w tym zakresie orzekł co do istoty; w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji (pkt 25 ww. decyzji). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, tj. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2016 r., pismem z 14 grudnia 2016 r., zmienionym pismem z 24 marca 2017 r., wnioskodawca (inwestor) wycofał w części wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji ww. przedsięwzięcia, tj. na odcinku inwestycji od km [...]do km [...]. Na skutek powyższego, Generalny Dyrektor decyzją z [...] maja 2017 r., uchylił w części decyzję Regionalnego Dyrektora z [...] stycznia 2015 r., tj. od km [...]do km [...]i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne. Aktualne postępowanie dotyczy przedsięwzięcia realizowanego w kilometrażu [...]-[...]oraz [...][...]W odwołaniu P.K. wniósł o korektę przebiegu planowanej drogi S-7 na wysokości nieruchomości stanowiącej jego własność. Odwołujący nie zgodził się na wyburzenie budynków i wywłaszczenie terenu pod projektowaną trasę szybkiego ruchu. Wskazał też, że planowana droga będzie bardzo znacząco ingerować w walory przyrodnicze okolicy (Obszar Chronionego Krajobrazu [...]), a emisja zanieczyszczeń powietrza i hałasu będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Stronami postępowania odwoławczego byli też M.Z. i Stowarzyszenie [...]. Strony te wskazały, że zgodnie z raportem na odcinku od km [...]przed miejscowością [...]do km [...]w miejscowości [...], zaprojektowano przebieg planowanej drogi tylko w jednym wariancie. Raport dla przedmiotowej inwestycji nie spełnia w tym zakresie wymogów art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji, ponieważ poza wariantem zaproponowanym przez wnioskodawcę nie uwzględniono wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz wariantu alternatywnego. Wskazano także na brak wariantowania lokalizacji przedsięwzięcia w obrębie terenów zielonych, tj. ROD [...] oraz ROD [...] oraz możliwości wypracowania bardziej racjonalnego przebiegu trasy pod względem celowościowym terenów, w obrębie których planowana jest realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Generalny Dyrektor, kierując się wytycznymi zawartymi we wskazanym powyżej orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwaniem z 20 marca 2017 r. zwrócił się do wnioskodawcy o przedłożenie: 1) uaktualnionego raportu o oddziaływaniu na środowisko przygotowanego w oparciu o obowiązujące akty prawne wraz z aktualnymi załącznikami graficznymi; 2) uaktualnionych i czytelnych map ewidencyjnych dla aktualnego zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia, z wytyczonym na nowo zakresem przedsięwzięcia i zasięgiem jego oddziaływania; wskazanie, które z dziełek ewidencyjnych wymienionych w wykazach z ewidencji gruntów, przedłożonych z pierwotnym wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej, nie znajdą się już w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia lub przedłożenia nowego kompletu wypisów z ewidencji gruntów, obejmującego działki, na których będzie realizowane zmodyfikowane przedsięwzięcie i które znajdują się w zasięgu jego oddziaływania; 3) wyników dodatkowej wielokryterialnej analizy wariantowej, bowiem jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: "Błędy procesowe dotyczą również opisów powodu wyboru wariantu przebiegu planowanej drogi ekspresowej (wariant III zamiast wariantu IIIa) (...) Oznaczą to, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie można poprzestać na wskazaniu wariantów. Opis wariantów musi być jednocześnie opisem dokładnym i wyjaśniającym wszystkie istotne aspekty przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko, co służy zarówno jego ocenie przez organ, jak i realizacji celu, jakiemu służy ocena oddziaływania na środowisko, tj. wyborowi rozwiązania najbardziej optymalnego z punktu widzenia interesu inwestora oraz zasad ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju. (...) Zarówno wybór konkretnego wariantu przez inwestora, jak również ocena dokonywana przez organ muszą uwzględniać wszystkie elementy podlegające analizie. Oznaczą to, że nie jest wystarczające wyjaśnienie przez inwestora, iż np. realizacja określonego wariantu jest uzasadniona pozytywnymi skutkami ekonomicznymi. Za niewystarczające uważa się także sprowadzenie uzasadnienia odmowy wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach jedynie do powołania się na negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko naturalne"; 4) analizy porównawczej wariantów "obrazującej podstawy wnioskowania w zakresie konfliktów społecznych"; 5) analizy aktualnego stanu istniejącej zabudowy, w tym liczby wyburzeń, sporządzonej w oparciu o aktualne podkłady mapowe terenu realizacji przedsięwzięcia; 6) informacji w zakresie przebudowywanej w ramach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia infrastruktury technicznej; 7) szczegółowych rozwiązań w zakresie systemu odwodnieniowego dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego; 8) szczegółowych informacji o parametrach technicznych planowanych w ramach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia obiektów, tj. przejść dla zwierząt, mostów, estakad, wiaduktów, dróg serwisowych, wraz z ich usytuowaniem na załącznikach graficznych; 9) aktualnych informacji w zakresie inwentaryzacji przyrodniczej w kontekście zaplanowanych przejść i przepustów dla zwierząt. Pismem z 12 czerwca 2017 r., do organu zostały przekazane materiały uzupełniające do przedmiotowej dokumentacji, jak również uaktualniony o ww. informacje raport o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia wraz z załącznikami graficznymi. Z uwagi na obszerność informacji uszczegóławiających realizację planowanego przedsięwzięcia, Generalny Dyrektor obwieszczeniem z [...] czerwca 2017 r. poinformował zainteresowaną społeczność o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i złożenia uwag w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa. W trakcie udziału społeczeństwa nie zostały złożone żadne uwagi i wnioski. Zawiadomieniem z 12 lipca 2017 r. Generalny Dyrektor poinformował strony postępowania - na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. - o zgromadzeniu całości materiału dowodowego oraz możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy. Organ odwoławczy, rozpatrując ponownie sprawę, oparł się na materiałach dołączonych przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz stosownych opiniach organów, wnioskach i informacjach przedstawionych przez strony postępowania, materiałach zebranych w wyniku procedury udziału społeczeństwa oraz wyjaśnieniach inwestora przedłożonych w trakcie postępowania odwoławczego przy pismach z 20 maja 2015 r. i 12 czerwca 2017 r. Dokumentacja została zgromadzona w stopniu wystarczającym do pełnego i prawidłowego rozpoznania sprawy. Kierując się wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w wyroku z 17 października 2016 r., Generalny Dyrektor zweryfikował poprawność uzupełnionego raportu o oddziaływaniu na środowisko (czerwiec 2017 r.) oraz załączników graficznych pod względem podniesionych w ww. orzeczeniu kwestii. Przedmiotowa dokumentacja została dostosowana pod względem aktualnego zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia, co znajduje odzwierciedlenie w uaktualnionych załącznikach graficznych z wytyczonym na nowo przebiegiem przedsięwzięcia dla wariantu III, tj. z wyłączeniem [...]i zasięgiem jego oddziaływania. Uaktualnieniu podlegały również wypisy z ewidencji gruntów pod kątem weryfikacji aktualnych stron postępowania, obejmujące działki, na których będzie realizowane zmodyfikowane przedsięwzięcie i które znajdują się obecnie w zasięgu jego oddziaływania. Ponadto raport o oddziaływaniu na środowisko uzupełniono w zakresie informacji dotyczących: - analizy aktualnego stanu istniejącej zabudowy, w tym liczby wyburzeń, sporządzonej w oparciu o aktualne podkłady mapowe terenu realizacji przedsięwzięcia, - przebudowywanej w ramach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia infrastruktury technicznej, - szczegółowych rozwiązań w zakresie systemu odwodnieniowego dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, - parametrów technicznych planowanych w ramach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia obiektów, - inwentaryzacji przyrodniczej w kontekście zaplanowanych przejść i przepustów dla zwierząt. W związku z faktem, że dla wycofanego odcinka inwestor rozpoczął konsultacje społeczne mające na celu wystąpienie z odrębnym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, brak było merytorycznych podstaw do przedstawienia w uaktualnionym w niniejszej sprawie raporcie o oddziaływaniu na środowisko wyników dodatkowej wielokryterialnej analizy wariantowej w tym obszarze, tj. dla wariantu IIIA. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ drugiej instancji dokonał analizy i oceny w zakresie wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi. Po wnikliwym zbadaniu poprawności postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji oraz mając na uwadze, iż kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz do całościowej analizy akt sprawy oraz kontroli merytorycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, Generalny Dyrektor uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, natomiast w pozostałej części, po stwierdzeniu braku uchybień i naruszenia prawa, utrzymał ww. decyzję w mocy. W dalszej części przedmiotowej decyzji organ odwoławczy szczegółowo rozpatrzył i ustosunkował się do zarzutów stron. W punkcie 24 niniejszego rozstrzygnięcia uszczegółowiono załącznik Nr 1 do decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] - Charakterystykę przedsięwzięcia, przez wskazanie aktualnego zakresu przedmiotowego planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołujących, tutejszy organ przedstawił następujące wyjaśnienia. Organ ochrony środowiska nie posiada kompetencji uprawniających go do wprowadzania zmian koncepcyjnych w przedsięwzięciu stanowiącym przedmiot oceny oddziaływania na środowisko, o co niewątpliwie wnioskowali odwołujący się, domagając się korekty przebiegu planowanej drogi S-7. Powyższe wynika z faktu, że ustalenie zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia, w tym wariantów jego realizacji należy do podmiotu występującego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji planowanego przedsięwzięcia. Z kolei rolą organu właściwego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest weryfikacja pod względem prawnym oraz faktycznym możliwości realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego zasadniczo wyłącznie w zakresie zaproponowanym przez wnioskodawcę. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2011 r. (sygn. akt II OSK 2516/10), w którym wskazano, że "(...) rolą organu rozstrzygającego w sprawie uwarunkowań środowiskowych jest ocena dopuszczalności objętej wnioskiem inwestycji pod względem wymagań środowiskowych. Organ ten określa warunki korzystania z zasobów środowiskowych dla inwestycji sprecyzowanej we wniosku, o którego zakresie decyduje wnioskodawca. (...) Organ, nie posiada kompetencji do rozstrzygania w zakresie zaproponowanych rozwiązań technicznych, komunikacyjnych, objętej wnioskiem inwestycji drogowej czy też jej przebiegu. Poddaje własnej ocenie z zakresu ochrony środowiska skonkretyzowaną we wniosku inwestycję, której dotyczy dołączona do wniosku dokumentacja, opierając się na wynikach raportu oceny oddziaływania na środowisko opracowanego dla inwestycji o określonych parametrach technicznych." W przedmiotowej sprawie organ ochrony środowiska dokonując oceny przedmiotowego przedsięwzięcia i wskazując wariant do realizacji, wziął pod uwagę nie tylko jego oddziaływanie na środowisko przyrodnicze, ale w myśl zasady zrównoważonego rozwoju, wyrażonej w art. 3 pkt 50 ustawy Prawo ochrony środowiska, w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 przywołanego aktu prawnego, uwzględnił wszystkie aspekty jego oddziaływania w tym społeczne, ekonomiczne i techniczne. W efekcie przeprowadzonych ustaleń, Regionalny Dyrektor wyraził zgodę na realizację wariantu III przebiegu planowanej trasy S-7 oraz rozwiązanie kolizji z Al. [...] w [...] według wariantu 1. W kontekście ingerencji przedmiotowej inwestycji w walory przyrodnicze obszaru, w tym w wyznaczony uchwałą Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...], Obszar Chronionego Krajobrazu [...], organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa droga ekspresowa jest inwestycją celu publicznego. W konsekwencji jej realizacja jest zwolniona, na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, z zakazów określonych w § 3 ww. uchwały. Niemniej jednak z racji ingerencji projektowanej trasy ekspresowej w ten obszar oraz mając na uwadze jego przyrodnicze cele ochrony, jak również walory krajobrazowe, w rozstrzygnięciu decyzji z [...] stycznia 2015 r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestora szereg obowiązków mających za zadanie zminimalizować negatywne oddziaływanie projektowanej inwestycji na te elementy. W celu zminimalizowania negatywnego oddziaływania wizualnego drogi na krajobraz, Regionalny Dyrektor zawarł w pkt I.1.3.14, I.1.3.19-I.1.3.21 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, postanowienia dotyczące łagodzenia nachyleń górnych części skarp głębokich wykopów, unikania wysokich nasypów o znacznych długościach, przesłaniania dominujących, sztucznych elementów drogi zielenią maskującą, odpowiedniego doboru kolorystyki tych elementów (np. ekranów akustycznych), jak i odpowiedniej formy architektonicznej obiektów budowlanych związanych z tą drogą. Zaplanowane w obrębie pasa drogowego zadrzewienia i zakrzewienia, wszędzie tam gdzie pozwolą na to rezerwy terenu, spowodują zmniejszenie kontrastu pomiędzy nowym obiektem drogowym, a terenami niezabudowanymi. Poza tym przyczynią się one do urozmaicenia krajobrazu, w którym przeważa zagospodarowanie rolnicze. Ponadto w celu zapewnienia trwałości ekosystemu Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], zgodnie z zapisami ww. uchwały z dnia [...] lutego 2012 r., organ pierwszej instancji zobligował inwestora do budowy przejść dla zwierząt o określonych parametrach (pkt I.1.3.22 - I.1.3.23. decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. zmienione w pkt 13 i 14 niniejszej decyzji) w miejscach stwierdzonej migracji. Działania te przyczynią się do wypełnienia ustalenia zawartego w ww. uchwale, a związanego z koniecznością utrzymywania i tworzenia leśnych korytarzy ekologicznych. Dodatkowo w celu zweryfikowania działań mających na celu minimalizację wpływu projektowanej trasy S-7 na krajobraz Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], organ pierwszej instancji nałożył obowiązek ponownej oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach której konieczne będzie powtórne przeanalizowanie tej kwestii (pkt III decyzji z [...] stycznia 2015 r.). Odnosząc się z kolei do metodyki oraz wyników prowadzenia badań na potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko organ odwoławczy wskazuje, iż w uaktualnionym raporcie przeprowadzono dodatkowe prace inwentaryzacyjne gatunków roślin i zwierząt, dzięki czemu możliwa była weryfikacja wyników badań przeprowadzonych w latach poprzednich. Na podstawie danych przyrodniczych, uzyskanych w wyniku prowadzonej w latach 2007, 2008, 2011, 2012 oraz 2017 inwentaryzacji, zidentyfikowano wyróżniające się pod względem przyrodniczym tereny na trasie projektowanej inwestycji i w jej sąsiedztwie (obszar badań obejmował bufor 550 m od osi drogi). Przedstawiony w raporcie o oddziaływaniu na środowisko opis środowiska przyrodniczego, w tym zaprezentowane wyniki inwentaryzacji, pozwalają na ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska przyrodniczego oraz na sformułowanie konkretnych warunków minimalizujących, bądź kompensujących zidentyfikowany wpływ. Należało więc uznać, że w niniejszej sprawie wymóg określony w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji został wypełniony. W kontekście podnoszonego przez odwołujących zarzutu w zakresie wadliwości przedstawionych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko analiz emisji hałasu, wskazania wymaga, iż organ odwoławczy przeanalizował przedstawioną w uaktualnionym raporcie o oddziaływaniu na środowisko analizę akustyczną dla projektowanej trasy S-7 i nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie. Jak wynika z dokumentacji sprawy na potrzeby wykonania prognoz dotyczących oddziaływania hałasu na środowisko przedmiotowej inwestycji przeprowadzono analizy dla dwóch horyzontów czasowych. Analizy zostały wykonane dla czterech wariantów inwestycyjnych oraz dwóch wariantów skrzyżowania drogi S-7 z Al. [...] w [...]. Prognozę równoważonego poziomu hałasu przedstawioną w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wykonano w oparciu o program SoundPLAN (wersja 7.2, SoundPlan International LLC, USA). W przypadku oddziaływań akustycznych zostały wzięte pod uwagę takie rodzaje hałasu jak: hałas drogowy w oparciu o francuską metodę obliczeniową NMPB Routes-96 (Guide du Bruit) i hałas pochodzący od pojazdów szynowych w oparciu o RMR(2002) 'Reken-en Meetvoorschrift ailverkeerslawaai 1996. Przeprowadzone analizy uwzględniały następujące rodzaje dróg, kolei oraz linii tramwajowych: 1) drogę S-7, Al. [...] wszystkie łącznice na węzłach drogowych, wszystkie drogi poprzeczne w przypadku budowy węzła w miejscu przecięcia z projektowaną drogą S-7; 2) linie kolejowe nr [...] i [...] w miejscach przecięcia z projektowaną S-7 oraz w przypadku równoległego przebiegu do S-7, jak ma to miejsce w [...]; 3) linie tramwajowe przebiegające wzdłuż Al. [...] oraz na kierunku [...]w rejonie węzła [...] Wykonanie prognoz hałasu programem SoundPlan wymagało wprowadzenia szeregu danych ruchowych, takich jak: natężenie ruchu, udział pojazdów lekkich i ciężkich oraz prędkość tych pojazdów, rodzaj nawierzchni drogowej. W prognozach uwzględniono także przestrzenne ukształtowanie terenu istniejącego, jak i projektowanego w otoczeniu analizowanego odcinka drogi S-7, na podstawie Numerycznego Modelu Terenu. W programie symulacyjnym na podstawie wykonanych osi 3D inwestycji wykonano projekt przestrzenny korpusu drogi uwzględniający nowy przebieg wysokościowy inwestycji S-7. Dokładne określenie położenia zabudowy w stosunku do źródeł hałasu odczytano z uaktualnionych w niniejszym postępowaniu map topograficznych. Dane te zostały zweryfikowane przy pomocy ortofotomap oraz wizji w terenie. W celu pełnego odzwierciedlenia środowiska w otoczeniu analizowanego odcinka drogi, w modelu akustycznym uwzględniono również lasy oraz zbiorniki wodne. Prognozy równoważnego poziomu dźwięku A wykonano na wysokości 4,0 m nad poziomem terenu. Przedstawione w raporcie o oddziaływaniu na środowisko prognozy rozprzestrzeniania się hałasu na etapie eksploatacji projektowanej trasy S-7 wskazują na polepszenie klimatu akustycznego w miejscach, gdzie przebiega ona po starym śladzie drogi krajowej nr 7 po wykonaniu zabezpieczeń akustycznych, jak również na dotrzymanie standardów jakości środowiska w zakresie hałasu na terenach położonych w sąsiedztwie jej przebiegu po nowym śladzie. W miejscach lokalizacji zabudowy podlegającej ochronie akustycznej, w których poziom dźwięku przekraczał poziomy dopuszczalne określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112), zarówno w porze dziennej, jak i nocnej, zaproponowano zabezpieczenia akustyczne w postaci nawierzchni bitumicznej, tzw. cichej nawierzchni oraz ekranów akustycznych w lokalizacjach i o parametrach wskazanych w pkt 11 niniejszej decyzji. Jak wskazano powyżej, forma i skala projektowanego przedsięwzięcia nie spowoduje ponadnormatywnego oddziaływania w zakresie emisji hałasu w miejscach występowania zabudowy mieszkaniowej, po zastosowaniu zabezpieczeń akustycznych. W celu weryfikacji skuteczności zaproponowanych w decyzjach organów środków minimalizujących, zobligowano inwestora do wykonania analizy porealizacyjnej, której wyniki pozwolą na porównanie ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia. Analiza ta, powinna zostać sporządzona po upływie 1 roku od dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawiona organowi w terminie 18 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania. W przypadku niedotrzymania standardów jakości środowiska inwestor będzie musiał zastosować odpowiednie dodatkowe zabezpieczenia, bądź w sytuacji, gdy standardy w środowisku nie będą mogły być dotrzymane, konieczne będzie podjęcie działań mających na celu utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania. Zasadność nałożenia na inwestora ww. obowiązku została powtórnie przeanalizowana na etapie postępowania odwoławczego. W efekcie przeprowadzonej analizy organ drugiej instancji uznał za konieczne utrzymanie w mocy tego zapisu, co znalazło odzwierciedlenie w sentencji niniejszej decyzji. Z kolei analiza wpływu planowanego przedsięwzięcia na jakość powietrza atmosferycznego została przedstawiona na str. 126-144 raportu o oddziaływaniu na środowisko. Prognozy w zakresie zanieczyszczeń powietrza zostały przeprowadzone dla dwóch horyzontów czasowych, tj. roku 2015 i 2025. Analizy zostały wykonane dla czterech wariantów inwestycyjnych oraz dwóch wariantów krzyżowania się drogi S-7 z Al. [...] w [...]. Z przeprowadzonych badań wynika, iż eksploatacja planowanej trasy ekspresowej nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń powietrza poza pasem drogowym, do którego inwestor zapewni sobie tytuł prawny. Organ pierwszej instancji mając na uwadze, iż etap budowy przedmiotowej inwestycji będzie wiązał się z czasową i lokalną emisją zanieczyszczeń pyłowo- gazowych, nałożył na inwestora szereg obowiązków, mających na celu zminimalizowanie czasowego negatywnego oddziaływania projektowanej trasy ekspresowej. W rozstrzygnięciu decyzji Regionalny Dyrektor zawarł zapisy dotyczące m. in. wyposażenia samochodów przewożących materiały pylące lub emitujące gazy w zabezpieczenia mające na celu ograniczenie emisji niezorganizowanej (pkt I.1.2.13), zraszania dróg dojazdowych i technologicznych podczas prowadzenia robót ziemnych i montażowo-budowlanych powodujących wzmożone pylenie (zwłaszcza w okresie bezdeszczowym) (pkt I.1.2.14), jak również utrzymywania dróg dojazdowych w stanie ograniczającym pylenie (pkt I.1.2.15). Zastosowane środki minimalizujące przyczynią się do obniżenia uciążliwości związanych z emisją zanieczyszczeń pyłowo-gazowych do powietrza na etapie budowy przedmiotowej inwestycji. W świetle podnoszonych przez odwołujących się zarzutów, dotyczących wadliwości merytorycznej raportu o oddziaływaniu na środowisko, organ uznał za stosowne przywołanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2014r. (sygn. akt II OSK 2564/12), w którym stwierdzono, że "Zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia." W przedmiotowej sprawie odwołujący ograniczyli się jedynie do wskazania, iż inwestycja spowoduje niekorzystny wpływ na stan aerosanitarny powietrza atmosferycznego oraz klimat akustyczny, brak jest jednak rzetelnego odniesienia do informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko sporządzonym dla przedmiotowej inwestycji. Skarżący nie wysunęli na poparcie swoich twierdzeń żadnych argumentów o charakterze merytorycznym, które mogłyby podważać ustalenia przedstawione w przedmiotowym dokumencie. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, organ odwoławczy uznał, iż zarzuty odwołujących się dotyczące negatywnego wpływu przedmiotowej inwestycji na walory przyrodnicze okolicy projektowanej trasy S-7, głównie na Obszar Chronionego Krajobrazu [...], jak również na klimat akustyczny oraz stan jakości powietrza, są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się z kolei do twierdzeń M.Z. i Stowarzyszenia [...] - Generalny Dyrektor wyjaśnił, iż nadrzędnym celem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia oraz wskazanie wymagań w zakresie ochrony środowiska, koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Organ właściwy w sprawie, tj. Regionalny Dyrektor, określając środowiskowe uwarunkowania, przeprowadził rzetelną analizę wpływu inwestycji na środowisko, w celu ustalenia czy przedsięwzięcie, w kształcie określonym we wniosku o wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia, oddziałuje na środowisko w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy określone stosownymi przepisami prawa, szczególnie w strefach stałego przebywania ludzi. Faktem jest, iż zaproponowane przez inwestora warianty realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na niektórych odcinkach posiadają ten sam przebieg. Należy również wyjaśnić, że każdy z wariantów alternatywnych planowanego przedsięwzięcia musiał się wiązać z ustaleniem trasy według nowego przebiegu, jednak podkreślenia wymaga, że warianty te były projektowane w oparciu o sugestie i uwagi lokalnych społeczności, a także w sposób zapewniający najmniejszy wpływ na środowisko. Analizując rzeczywisty wpływ planowanej inwestycji na środowisko, nie można odnosić się wyłącznie do fragmentu zamierzenia budowlanego, ale do jego całości, z uwzględnieniem wszystkich kryteriów poddawanych ocenie, a nie tylko do wybranych odcinków. Powyższe oznacza, iż w przypadku przedsięwzięć liniowych zróżnicowanie wariantów lokalizacyjnych pod względem wpływu na środowisko rozpatruje się kontekście całokształtu inwestycji, a nie jego wybranych fragmentów. Dopuszczalne są zatem sytuacje, w których proponowane przez inwestora warianty realizacji inwestycji posiadają częściowo jednakowy przebieg. Należy przy tym zauważyć, iż wariantowanie lokalizacyjne przedsięwzięć liniowych ma na celu wypracowanie zróżnicowanych rozwiązań dla ochrony określonych dóbr istotnych ze środowiskowego punktu widzenia. Powyższe nie oznacza, że inwestor jest zobowiązany do automatycznego różnicowania wariantów przebiegu inwestycji drogowej w każdym punkcie usytuowania inwestycji. Wskazywany przez pełnomocnika ww. stron odcinek przedmiotowego przedsięwzięcia od km [...]do km [...]przebiega przez tereny całkowicie rolnicze, pozbawione form ochrony przyrody, o niskim stopniu zalesienia oraz w sposób zapewniający minimalizację wyburzeń istniejących budynków mieszkalnych, tj. w miejscach ich najmniejszej koncentracji. Z powyższego względu, w ocenie Generalnego Dyrektora, brak jest merytorycznego uzasadnienia, aby na ww. odcinku drogi - konieczne było poszerzanie wielokryterialnej analizy wariantowej dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Odnosząc się z kolei do zarzutów sformułowanych przez reprezentującego Stowarzyszenie pełnomocnika, a dotyczących braku wariantowania lokalizacji przedsięwzięcia w obrębie terenów zielonych, tj. ROD [...] oraz ROD [...] oraz możliwości wypracowania bardziej racjonalnego przebiegu trasy, organ wyjaśnił, że usytuowanie przedmiotowej trasy w rejonie ogrodów działkowych "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]" podyktowane było w znacznej mierze koniecznością budowy węzła drogowego [...]— [...], stanowiącego połączenie komunikacyjne planowanej inwestycji oraz Północnej Obwodnicy [...], oraz ochroną kompleksu istniejących ogrodów działkowych. Analiza załączników graficznych do raportu o oddziaływaniu na środowisko pozwala stwierdzić, iż nie istnieje możliwość poprowadzenia przedmiotowej inwestycji w sposób niepowodujący przecięcia ogrodów działkowych "[...]". Powyższe wynika z faktu, iż przesunięcie przedmiotowej drogi nr 7 w kierunku północnym powodowałoby kolizję ze zbiornikiem [...], w kierunku zachodnim powodowałoby konieczność likwidacji ogrodów działkowych "[...]" oraz "[...]" oraz narażenia zabudowy przy ul. [...] na ponadnormatywne oddziaływania, natomiast odsunięcie inwestycji w kierunku wschodnim spowodowałoby usytuowanie inwestycji w bliskiej odległości od istniejącego osiedla mieszkaniowego. Mając zatem na względzie konieczność wypracowania najbardziej optymalnego rozwiązania lokalizacyjnego, wszystkie warianty lokalizacyjne planowanej inwestycji wymagają przecięcia ogrodów działkowych [...]. Niemniej przeprowadzenie przedmiotowego przedsięwzięcia następuje w najwęższym miejscu ogrodów działkowych oraz po ich skrajnej wschodniej granicy, co ma na celu zminimalizowanie powstałych strat. Mając na względzie, że wyniki analizy wariantowej w ramach oceny oddziaływania na środowisko rozpatrywane są w pełnym zakresie przedmiotowym każdego z rozpatrywanych rozwiązań lokalizacyjnych, należy zwrócić uwagę na sposób jej przeprowadzenia. W kontekście wielokryterialnej analizy wariantowej wskazania wymaga, iż w przedmiotowej sprawie projektowana trasa S-7 była analizowana w czterech wariantach lokalizacyjnych (I, IA, II i III). Ponadto wariantowane były rozwiązania w rejonie Alei [...] w [...] (warianty 1, 2, 3 i 4). Przeprowadzona analiza wykazała, iż wariantem najkorzystniejszym, z uwzględnieniem oceny wpływu planowanej inwestycji na poszczególne komponenty środowiska, w tym także na warunki życia lokalnej społeczności, jest wariant III z rozwiązaniem kolizji z Al. [...] w [...] wg wariantu 1. W celu wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, uwzględniającego zarówno kwestie przyrodnicze, społeczne i ekonomiczne została wykonana w raporcie o oddziaływaniu na środowisko analiza wielokryterialna, w której wykorzystano informacje i ustalenia dotyczące oddziaływania poszczególnych wariantów planowanej trasy S-7 na środowisko. Do porównania poszczególnych wariantów drogi ekspresowej na odcinku [...] — [...] wykorzystano metodę AHP (ang. Analytical Hierarchy Processs). W przeprowadzonej analizie, jako kryteria wpływu na poszczególne komponenty środowiska zostały uwzględnione następujące aspekty: - oddziaływanie na krajowy system ochrony przyrody - w kryterium tym odniesiono się do powierzchni zajęcia pod realizację inwestycji obszarowych form ochrony przyrody, - kolizje z chronionymi siedliskami przyrodniczymi - w kryterium tym odniesiono się do powierzchni zajęcia pod realizację inwestycji siedlisk przyrodniczych ujętych w Dyrektywie Siedliskowej, - kolizje z chronionymi gatunkami roślin - w kryterium tym odniesiono się do ilości stanowisk roślin chronionych, znajdujących się w liniach zajętości, - oddziaływanie na chronione gatunki zwierząt - w kryterium tym odniesiono się do ilości stanowisk zwierząt chronionych, znajdujących się w liniach zajętości, - oddziaływanie na chronione gatunki ptaków w buforze 100 m - w kryterium tym odniesiono się do liczby stanowisk ptaków znajdujących się w buforze do 100 m od drogi, - oddziaływanie na chronione gatunki płazów w buforze 100 m - w kryterium tym odniesiono się do liczby stanowisk płazów znajdujących się w buforze do 100 m od drogi, - uciążliwość robót budowlanych - kryterium to określono na podstawie kosztów przewidywanych do poniesienia w związku z wykonywaniem nasypów i wykopów oraz ich wzmocnieniem, - powierzchnie ekosystemów leśnych przecinanych przez drogę - w kryterium tym odniesiono się do powierzchni terenów leśnych zajmowanych pod realizacje inwestycji, - oddziaływanie na wody podziemne - w kryterium tym odniesiono się do powierzchni GZWP, zajmowanych pod realizację inwestycji, - oddziaływanie na gleby - w kryterium tym odniesiono się do powierzchni gleb chronionych, zajmowanych pod realizację inwestycji, - oddziaływanie w zakresie ponadnormatywnego hałasu - w kryterium tym odniesiono się do liczby budynków chronionych akustycznie, znajdujących się w zasięgu ponadnormatywnego hałasu przed zastosowaniem ekranów akustycznych, - oddziaływanie na dobra materialne - w kryterium tym odniesiono się do liczby wyburzeń w związku z realizacją inwestycji. Z przeprowadzonej analizy jednoznacznie wynika, iż najkorzystniejszym dla środowiska jest wariant III planowanego przedsięwzięcia, który po zastosowaniu działań minimalizujących, w najmniejszym stopniu będzie oddziaływał na poszczególne komponenty środowiska. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego Regionalny Dyrektor dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na jej podstawie uznał zasadność realizacji wariantu zaproponowanego przez inwestora, tj. wariantu III, biorąc pod uwagę jego oddziaływanie zarówno na środowisko, jak i na warunki życia lokalnej społeczności. Na podstawie analiz przeprowadzonych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, organ pierwszej instancji określił oddziaływania i zagrożenia związane z realizacją i eksploatacją przedmiotowego przedsięwzięcia i na tej podstawie zobligował inwestora do zastosowania określonych środków zapobiegawczych i minimalizujących potencjalne negatywne oddziaływania na etapie realizacji i eksploatacji przedmiotowej trasy ekspresowej, co znalazło odzwierciedlenie na stronach 2-15 sentencji zaskarżonej decyzji. Z kolei na etapie ponownego rozpatrywania sprawy, organ odwoławczy raz jeszcze przeanalizował działania Regionalnego Dyrektora w przedmiocie oceny wariantowej przedmiotowego przedsięwzięcia i nie dopatrzył się uchybień w tym zakresie. W ocenie Generalnego Dyrektora organ pierwszej instancji we właściwy sposób dokonał analizy w zakresie, który wariant przedsięwzięcia jest optymalny z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska, w tym racjonalnego korzystania z jego zasobów, gdzie granice wyznacza zasada zrównoważonego rozwoju, a więc integrowanie działań politycznych, gospodarczych i społecznych z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności i na tej podstawie zatwierdził do realizacji wariant III planowanej trasy S-7. W tym miejscu na uwagę zasługuje fakt, iż w ramach ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego oraz konieczności uaktualnienia raportu o oddziaływaniu na środowiska inwestor przeprowadził częściowo nowe analizy, w szczególności w zakresie oddziaływania akustycznego oraz prac inwentaryzacyjnych fauny i flory, które potwierdzają zasadność wyboru ww. wariantu dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Generalny Dyrektor również wskazał, że organy pierwszej i drugiej instancji nie posiadają kompetencji, aby przy pozytywnej ocenie spełnienia dla przedmiotowej inwestycji wymagań środowiskowych, określonych w ustawie o udostępnianiu informacji, odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub też zmieniać zakres przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Z uwagi na fakt, iż pełnomocnik stron nie wskazał wiarygodnych dowodów mogących podważyć ustalenia poczynione w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności w zakresie wielokryterialnej analizy wariantowej należy stwierdzić, że zarzuty dotyczące pozorności wariantowania są bezpodstawne. Mając na uwadze powyższe, jak również fakt, iż kompetencje organu odwoławczego nie sprowadzają się tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz do całościowej analizy akt sprawy oraz kontroli merytorycznej rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, rozstrzygnięto zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

P.K., M.Z. i Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w skargach na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2017 r. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...]stycznia 2015 r. Skarżący zarzucili wydanie decyzji przez organ odwoławczy z naruszeniami, które miały wpływ na wynik sprawy: 1) przepisów postępowania, tj.: - art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 19 ustawy o udostępnianiu informacji przez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko nieopatrzonego podpisem autora lub osoby kierującej zespołem autorów, co stanowi naruszenie zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej, - art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 i art. 43 ww. ustawy przez niezachowanie przewidzianych prawem warunków udziału społeczeństwa w opracowywaniu raportu oraz innych procedur przewidzianych art. 54 i nast. ww. ustawy, - art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. m. in. z art. 3 pkt. 13 i art. 59 ww. ustawy przez zastosowanie zasady tzw. "salami slicing", tj. podzielenia zamierzenia na części i niewydanie decyzji w stosunku do całości przedsięwzięcia (zamierzenia budowlanego); 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 5, 6, 6a, 7 i 15 ww. ustawy stanowiące naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez zaniechanie przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego, a tym samym niemożności określenia przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko oraz uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, z uwzględnieniem wymaganych prawem informacji, a także analizy potencjalnych konfliktów społecznych. W motywach skarg, pełnomocnik skarżących wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw [(Dz. U. z 2015r., poz. 1936) – zwanej dalej: "ustawą zmieniającą"] do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405) – zwanej dalej: "ustawą o udostępnianiu informacji"], dla których przed dniem 1 stycznia 2017r. przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ w sprawie niniejszej raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia przedłożono przed tą datą, zastosowanie znajdują co do zasady przepisy ustawy o udostępnianiu informacji obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2017 r. W sprawie doszło jednak do zdarzenia powodującego konieczność zastosowania przepisów tejże ustawy obowiązujących po tej dacie. Jak bowiem wskazano na str. 21-22 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Generalny Dyrektor kierując się wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku z 20 marca 2017 r., 20 marca 2017 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia m. in. uaktualnionego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wnioskodawca, w ślad za pismem z 12 czerwca 2017 r., przedłożył nowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co dla niniejszej sprawy ma szczególnie doniosłe znaczenie. O tym, że nie mamy w sprawie niniejszej do czynienia z uzupełnieniem raportu, a z całkowicie nowym raportem, przesądzają przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych [(t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 880) – zwanej dalej: "ustawą o prawie autorskim]. Wątpliwości nie budzi, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest dokumentem prywatnym. Jako taki dokument, nie jest wyłączony spod działania przepisów ustawy o prawie autorskim. Wyłączenie takie mogłoby bowiem mieć miejsce w stosunku do dokumentu urzędowego (art. 4), jakim raport nie jest. Oznacza to, że do raportu znajdują zastosowanie wszystkie przepisy ustawy o prawie autorskim, na co wskazuje pośrednio także art. 66 ust. 1 pkt 19 ustawy o udostępnianiu informacji. Raport przedłożony w niniejszej sprawie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji został stworzony przez inne osoby (autorów), niż raport przedłożony w czerwcu 2017 r. Zatem raport przedłożony w czerwcu 2017 r. jest innym utworem, niż raport przedłożony przed wydaniem ww. decyzji, co wprost prowadzić musi do wniosku, że w sensie formalnym jest innym raportem. Nie jest natomiast z pewnością uzupełnieniem raportu z 2014 r. Każda bowiem ingerencja w utwór innego autora wymagałaby jego zgody (art. 16 pkt 3 ustawy o prawie autorskim). Skoro tak, złożenie nowego raportu w miejsce jego uzupełnienia uznać należy za okoliczność przewidzianą w art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, powodującą konieczność zastosowania przepisów ustawy z o udostępnianiu informacji w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2017 r. Konstatacja ta prowadzi do wniosku, że raport w sensie formalnym powinien spełniać wszelkie aktualnie obowiązujące wymogi zawarte w przepisach tej ostatniej ustawy. Powinien więc m. in. zawierać podpis autora lub osoby kierującej zespołem autorów (art. 66 ust. 1 pkt. 19 ustawy). Raport przedłożony w czerwcu 2017 r. wymogu tego nie spełnia. Skoro tak, zgodnie z art. 6 K.p.a. wydanie decyzji w oparciu o niego jest naruszeniem zasady praworządności, zaś zgodnie z art. 7 K.p.a. jest również naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. Jednocześnie przedłożenie nowego raportu prowadzi również do wniosku, że przy jego sporządzaniu powinny zostać zachowane wszystkie przewidziane przepisami ustawy o udostępnianiu informacji wymogi proceduralne niezbędne do przyjęcia go. Należy do nich przede wszystkim dochowanie przez organ przygotowujący raport wszelkich procedur wymaganych przez art. 39 tej ustawy, a także opinii wskazanych w art. 54 i nast. ustawy. Dla dochowania wszelkich niezbędnych w ww. zakresie wymogów nie jest wystarczające poinformowanie o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, co organ drugiej instancji uczynił 26 czerwca 2017 r., zakreślając miesięczny termin na składanie uwag i wniosków. Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 1 pkt. 1 powołanej ustawy, należało powiadomić całą zainteresowaną społeczność o przystąpieniu do sporządzania nowego raportu. Tego wymogu w sprawie niniejszej nie spełniono. Następnie należało powiadomić o przyjęciu dokumentu (art. 43), którego to wymogu również nie dochowano. Nowego dokumentu nie poddano również opiniowaniu w myśl art. 54 i nast. powołanej ustawy. Sporządzenie nowego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma w myśl przepisów powołanej ustawy sformalizowany charakter. Sporządzenie takiego raportu w trybie przewidzianym do jego uzupełnienia należy uznać za obejście prawa procesowego naruszające art. 6 i 7 K.p.a. Organ administracji powinien bowiem działać na podstawie przepisów prawa. Obowiązują go w tym zakresie wymogi dochowania najwyższej staranności. Inną kwestią jest, czy takie działanie organu nie stanowi rażącego naruszenia prawa w myśl art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. (zob.: wyrok NSA z 26.05.2017 r., sygn. II OSK 2454/15). Nie ulega bowiem wątpliwości, że jego skutki są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności, wobec oczywistego niezachowania wymaganych prawem procedur (zob.: t. II wyroku SN z 18.11.1993 r., III ARN 49/93, OSNC 1994, nr 9, poz. 181; wyrok NSA z 29.11.2000 r., I SA/Gd 410/99, LEX nr 47130). Jednocześnie organ powinien podjąć dalsze czynności w celu wyjaśnienia charakteru nowego raportu o oddziaływaniu na środowisko stosując zasadę prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 K.p.a., czego zaniechał. Według skarżących, w sprawie istotna jest również okoliczność, która pozostaje istotna niezależnie od tego, czy za podstawę rozstrzygnięcia przyjąć stan prawny sprzed 1 stycznia 2017 r., czy też istniejący po tej dacie. Otóż wydaną [...] maja 2017 r. decyzją Generalny Dyrektor uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora z [...] stycznia 2015 r. w części dotyczącej odcinka od km [...]do km [...]i w tym zakresie umorzył postępowanie. Uprawomocnienie się tej decyzji oznacza, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem i raportem, tj. zamierzenie budowlane polegające na budowie drogi ekspresowej S-7 na odcinku [...] - [...] - [...]-[...]-[...] (P[...]/I[...]) zostało podzielone na trzy części: od granicy województwa [...] do km [...], od km [...]do [...] ([...]/[...]) oraz mające zostać zrealizowane w przyszłości przedsięwzięcie na odcinku od km [...]do km [...]. Takie działanie stoi w sprzeczności z definicją przedsięwzięcia podlegającego ocenie w myśl art. 3 pkt. 13 ustawy o udostępnianiu informacji, rozumianego jako zamierzenie budowlane, gdzie przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Zgodnie zaś z art. 59 tejże ustawy, oceny oddziaływania na środowisko dokonuje się dla całego przedsięwzięcia. Stanowisko takie było już wyrażane w orzecznictwie (zob.: wyrok WSA w Poznaniu z 20.04.2017 r., sygn. IV SA/Po 928/16 i powołane tam orzecznictwo). Jak z niego wynika "zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. [...], przez "przedsięwzięcie" należy rozumieć "zamierzenie, budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne, podmioty". Już z powyższej definicji, odczytywanej w kontekście dalszych przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (zwłaszcza art. 59 i nast.), wynika., że zamiarem ustawodawcy był wyeliminowanie możliwości dzielenia przez inwestorów zamierzonych przedsięwzięć inwestycyjnych na mniejsze części (elementy etapy) i objęcie jedną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (oraz przeprowadzaną ewentualnie w jej ramach OOS) danego przedsięwzięcia jako całości (całego zamierzenia), wszystkich jego elementów. Inna wykładnia prowadziłaby, jak trafnie skonstatowano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 stycznia 2017 r. (sygn. akt II SA/Gl 1034/16 - CBOSA) do zakazanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zjawiska tzw. salami slicing (por. np. wyroki ETS w sprawach o sygn.: C-142/07, C-205/08, C-275/09 i C-227/01)". Ostatnią istotną okolicznością, niezależnie od tego, czy rozpatrywać ją w świetle przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2017 r., czy też po tej dacie, według skarżących, jest analiza wariantowa zawarta w raportach o oddziaływaniu na środowisko złożonych w niniejszej sprawie. W obu raportach znajdujących się w aktach, odcinki trasy na znacznej jej długości mają identyczny przebieg. W raporcie z 2014 r. od km [...]do km [...]i od km [...]do końca. W raporcie z 2017 r. od km [...]do km [...]i od km [...]do końca. Takie zaprojektowanie trasy stoi w jawnej sprzeczności z dyspozycją art. 5 ustawy o udostępnianiu informacji, zgodnie z którym raport powinien uwzględniać opis wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, a także racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Z przepisu tego niezbicie wynika, że wariantów powinno być co najmniej trzy. Tymczasem na ww. odcinkach przedłożone raporty przewidują identyczny przebieg trasy we wszystkich wariantach. Dorobek orzecznictwa sądów administracyjnych w tego typu sprawach jest jednoznaczny (zob.np.: wyrok WSA w Gdańsku z 15.02.2017 r., sygn. II SA/Gd 728/16 (LEX nr 2241828), wyrok WSA w Rzeszowie z 10.01.2017 r., sygn. II SA/Rz 609/16 (LEX nr 2203449). Wynika z niego jasno, że jedynie w sytuacji, gdy wariant alternatywny miałby być poszukiwany "na siłę" wnioskodawca zwolniony jest z jego poszukiwania (wyrok NSA z 14.06.2017 r., sygn. II OSK 1729/16). Przy tym powołany wyrok nie dotyczył inwestycji liniowej, a budynkowej. Trudno zatem przyjąć, że w sprawie niniejszej tak właśnie jest, bowiem na wyżej wskazanych odcinkach trasa biegnie w znacznej części przez słabo zurbanizowane obszary, co przyznano także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdzie na str. 38 wskazano, iż inwestycja przebiega przez tereny całkowicie rolnicze, pozbawione form ochrony przyrody, słabo zalesione i zabudowane. Wzięcie pod uwagę wariantu alternatywnego nie wiąże się zatem z poszukiwaniem go "na siłę". Skoro tak, nic nie stoi na przeszkodzie zaprojektowaniu racjonalnego wariantu alternatywnego tym bardziej, że sporządzono w postępowaniu kolejny raport, który przy niewielkim nakładzie dodatkowej pracy zapewne mógłby spełnić wszystkie przewidziane ustawą wymogi. "Na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji, o ile wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem, najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym." (wyrok WSA w Rzeszowie z 10.01.2017 r., sygn. II SA/Rz 609/16, LEX nr 2203449). Przy tym wariantowanie nie może być pozorne. "Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien zawierać, trzy warianty: proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Przepisy określają jedynie minimalną liczbę wariantów, dlatego nie jest wykluczone podanie w raporcie większej liczby niż ta wymagana. Jeżeli wariant przedstawiony do realizacji przez wnioskodawcę nie jest wariantem najkorzystniejszym, to w zasadzie w raporcie powinny być omówione co najmniej trzy różne warianty planowanego przedsięwzięcia. Wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego, a sytuacja taka mogłaby wystąpić przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację dokładnie w tym samym, miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie." (wyrok WSA w Kielcach z dn. 01.12.2016 r. sygn. II SA/Ke 663/16, LEX nr 2189865). "Brak przedstawienia innego możliwego do realizacji rozwiązania funkcjonowania danego przedsięwzięcia, które stanowiłoby racjonalny wariant alkrnatyumy musi oznaczać, że raport nie może być uznany za spełniający wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i z tego powodu nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach." (wyrok WSA w Warszawie z dn. 16.04.2016 r. sygn. IV SA/ Wa 110/16, t. 3, LEX nr 2113637). Uprawniony jest więc wniosek, że w sprawie niniejszej wnioskodawca zaproponował taki, a nie inny przebieg wszystkich wariantów na niektórych odcinkach, aby uwolnić się od konieczności analizowania konfliktów społecznych w myśl art. 66 ust. 1 pkt. 15 ustawy. Wskazuje na to treść uzasadnienia decyzji II instancji (str. 38-39). Takie działanie organu stoi w jawnej sprzeczności z celem uregulowań powołanej ustawy. "Obowiązek opisania w raporcie, o oddziaływaniu przedsięwzięcia, na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy zmierza w istocie do tego aby organ rozważył przy projektowaniu przedsięwzięcia nie tylko interes wnioskodawcy, ale także osób, na których prawa wykonanie drogi będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach organy rozstrzygające winny znaleźć właściwe proporcje, pomiędzy interesem wnioskodawcy interesem, innych osób oraz interesem publicznym.." (wyrok WSA w Rzeszowie z dn. 11.03.2014 r. sygn. II SA/Rz 792/13, t. 2, LEX nr 1447520). Poglądy wyrażone w ww. wyrokach są podzielane przez przedstawicieli doktryny, zgodnie z zapatrywaniami których "w raporcie powinny być omówione co najmniej trzy różne warianty planowanego przedsięwzięcia. .Należy więc wyraźnie podkreślić, że wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego (sytuacja taka mogłaby wystąpić przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację dokładnie w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie" (zob.: K. Gruszecki - Udostępnianie, informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. II, komentarz do art. 66, t. 5, LEX/el. 2013). Skoro zatem na wskazanych wyżej odcinkach nie przedstawiono innego wariantu przebiegu drogi, niż ten opisany w raportach i dołączonym do nich załącznikach graficznych, uznać należy, że wariantowanie wymagane przez powołaną ustawę było w omawianym zakresie pozorne. Potwierdza to także uznawanie przez wnioskodawcę za warianty proponowanie różnych rozwiązań węzłów komunikacyjnych, gdzie każda z propozycji jest położona niemal w tym samym miejscu i nie ma wpływu na przebieg trasy. Pozorność wariantowania potwierdza również i ta okoliczność, że wszystkie warianty badane przez inwestora wiodą, przez tereny zielone. Z załączników do raportu wynika też, że projektowana trasa będzie oddziaływać na ROD [...] i ROD [...]. Natomiast nie wariantowano wcale przebiegu drogi przez tereny wykorzystywane na cele związane z infrastrukturą techniczną. W szczególności jako racjonalny wariant alternatywny, być może najkorzystniejszy dla środowiska, powinien być rozpatrywany wariant prowadzący północną i zachodnią stroną Zbiornika [...], na południowy-wschód od miejscowości [...], w sąsiedztwie istniejących tam linii kolejowych. Być może poprowadzenie drogi w tym rejonie pozwoliłoby jeszcze lepiej wpleść ją w infrastrukturę o charakterze lokalnym. Pełnomocnik skarżących zwrócił też uwagę, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Nr [...]Rady Miasta [...] z dnia [...].02.2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" w [...], ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]Nr [...], poz. [...] z dnia [...].02. 2009 r. tereny sąsiadujące bezpośrednio z projektowaną trasą przeznaczone są na cele budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego i tereny publicznej zieleni urządzonej. Natomiast obszar, przez który proponuję się w niniejszej skardze poprowadzenie trasy nie jest objęty planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast istnieje na nim infrastruktura komunikacyjna. Oznacza to, że przy racjonalnym wariantowaniu obszar ten mógłby być wykorzystany także na cele związane z budową infrastruktury drogowej, co pozwoliłoby bardziej racjonalnie wykorzystywać walory środowiska naturalnego w rejonie Zbiornika [...]. Niestety wskutek braków przedłożonych w niniejszej sprawie raportów, przeanalizowanie tej propozycji jest niemożliwe mimo, że można byłoby uznać ją za racjonalny wariant alternatywny.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – w odpowiedziach na skargi – wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zauważył, że skargi ograniczają się w zasadzie do powtórzenia ogólnych i nieprecyzyjnych zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania odwoławczego. Zasadnicza część skarg została oparta na zarzucie zaniechania przez Generalnego Dyrektora wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji braku uchylenia decyzji Regionalnego Dyrektora w [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz nieprzekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik skarżących wskazał na wielokrotne naruszenie zasad ogólnych postępowania wynikających z art. 6 i art. 7 K.p.a. Według Generalnego Dyrektora, Regionalny Dyrektor określając środowiskowe uwarunkowania, przeprowadził rzetelną analizę wpływu rozważanych dla planowanej inwestycji wariantów na środowisko, w celu ustalenia czy przedsięwzięcie, w kształcie określonym we wniosku o wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, oddziałuje na środowisko w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy określone stosownymi przepisami prawa, w szczególności w strefach stałego przebywania ludzi. Biorąc pod uwagę całość poczynionych wyżej wywodów organ odwoławczy uznał, że skargi są bezzasadne.

Skarżące Stowarzyszenie [...] w piśmie procesowym z 5 lutego 2018 r. (akta sprawy IV SA/Wa 2827/17), w związku z treścią odpowiedzi na skargę, wskazało że zawarte na str. 7-9 odpowiedzi na skargę twierdzenia, jakoby przedłożony przez wnioskodawcę nowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko był uzupełnieniem czy aktualizacją raportu złożonego przy wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji (raportu pierwotnego) nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Przede wszystkim raport ten, mający innych autorów niż raport pierwotny, jest sporządzonym przez inny podmiot (zleceniobiorcę) kompleksowym opracowaniem spełniającym wymogi formalne zawarte w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji. Skoro tak, jest więc po pierwsze innym utworem niż raport pierwotny, a nie jego uzupełnieniem, pod drugie zaś, jako nowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien podlegać kompleksowej ocenie w myśl przepisów powołanej ustawy. Argument, jakoby inwestor był pracodawcą autora raportu skutkiem czego nabył prawa autorskie do utworu pracowniczego nie znajduje w tym miejscu zastosowania, bowiem z treści raportu wynika, że tak nie jest. Ewentualne nabycie przez inwestora praw autorskich do raportu nie sprawia, że służy mu prawo naruszania integralności utworu, jakim ten raport niewątpliwie jest. Posiadanie przez inwestora takiego uprawnienia, tj. prawa do dokonywania zmian raportu, całkowicie niweczyłoby jego charakter wymagany przez art. 5 ust. 3 lit. a dyrektywy 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE L.2012.26.1 z 2012.01.28). Wymóg posiadania przez autorów odpowiednich kwalifikacji i kompetencji byłby jedynie iluzoryczny, skoro po nabyciu praw inwestor mógłby dowolnie taki raport zmienić. Zatem przepisy dotyczące praw autorskich są w niniejszej sprawie przydatne jedynie w zakresie ustalenia, czy chodzi o inny utwór, czy też zmianę lub opracowanie już istniejącego utworu (raportu pierwotnego). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 8 powołanej ustawy ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Kwestie te regulowane są w art. 29-43 ustawy, która nie przewiduje odmiennych uregulowań dla raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast do strategicznej oceny oddziaływania na środowisko stosuje się przepisy art 46 i nast. ustawy. Art. 54 ustawy powołano jedynie omyłkowo. Chodziło bowiem w istocie o art. 77 ustawy, przewidujący zasięganie opinii i dokonywanie uzgodnień w przypadku raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Skarżące Stowarzyszenie nie stoi na aktualnym etapie postępowania na stanowisku, prezentowanym przez niektórych przedstawicieli doktryny, że każda zmiana raportu powinna być poddawana pełnej procedurze konsultacyjnej przewidzianej przepisami ustawy. W sytuacji jednak, gdy powstaje całkowicie nowy raport, przeprowadzenie tego rodzaju procedur jest niezbędne. Światło na ten problem rzuca wyrok WSA w Gdańsku z 30 czerwca 2011 r. (II SA/Gd 312/11, LEX nr 898190), zgodnie z którym "o zmianach, uzupełnieniach i wyjaśnieniach składanych do raportu należy zawiadamiać każdorazowo uczestników postępowania i szeroką opinię publiczną oraz organy uzgadniające i wyrażające opinię w przedmiocie planowanego przedsięwzięcia zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 1 tej ustawy". Skoro tak, tu uznać także należy, że całkowicie nowy raport, liczący kilkaset stron, powinien zostać poddany nieco bardziej wnikliwej analizie. Poinformowanie stron o jego sporządzeniu nie spełnia tego wymogu, bowiem strona nie ma szans wnikliwie zapoznać się z tak obszernym dokumentem w terminie zakreślonym przez organ prowadzący postępowanie w celu zapoznania się ze zgromadzonymi w nim materiałami i dowodami. Właśnie dlatego procedury konsultacyjne przewidziane odpowiednimi przepisami, przewidują dla zapoznania społeczeństwa z raportem znacznie dłuższe ramy czasowe. Co do twierdzeń organu zawartych na str. 10-11 odpowiedzi na skargę, a dotyczących braku negatywnych konsekwencji dla środowiska, wynikających z podziału inwestycji na trzy odcinki wskutek wniosków inwestora należy wskazać, że brak aktualnie możliwości oceny wpływu tej decyzji inwestora na postępowanie w kwestii oddziaływania inwestycji na środowisko. Nie toczy się bowiem obecnie postępowanie w przedmiocie oddziaływania na środowisko w zakresie wyłączonego z inwestycji odcinka, natomiast raport będący podstawą rozstrzygnięcia (raport pierwotny) dotknięty jest brakami uniemożliwiającymi ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Kolejny raport, mylnie uważany za uzupełnienie raportu pierwotnego, nie został poddany procedurze z udziałem społeczeństwa przewidzianej w przepisach powołanej ustawy, nie może więc stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Wskutek tego twierdzenia o braku efektu tzw. "salami slicing" uznać należy za gołosłowne. Co do braku niezbędnej analizy wariantowej podniesiono, że zgodnie z wyrokiem NSA z 17 października 2017 r. (sygn. II OSK 257/16, LEX nr 2395777) "warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dlatego też inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza, wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy udostępnianiu informacji, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany." Wyrok powyższy, zdaniem skarżącego, zamyka spór w orzecznictwie i doktrynie co do tego, czy istotnie należy prezentować i analizować w raporcie warianty przewidziane przepisami powołanej ustawy precyzując jednoznacznie, że jest to wymóg niezbędny. Zgodnie z załączoną kopią pisma z 19 października 2017 r. podpisanego przez zastępcę Prezydenta Miasta [...] Urzędowi Miasta [...] nie przedstawiono alternatywnych wariantów przebiegu trasy S7 na terenie Miasta [...]. W posiadanie pisma strona skarżąca weszła już po złożeniu skargi. Wobec powyższego staje się jednoznaczne, że raport nie spełnia podstawowego wymogu formalnego w postaci analizy wariantowej.

Uczestnik postępowania Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w piśmie procesowym z 9 marca 2018 r. wniósł o oddalenie skarg, stwierdzając bezzasadność ich zarzutów, a podzielając stanowisko organu wyrażone w odpowiedziach na skargi. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w skargach, uczestnik wskazał dodatkowo: 1) co do naruszenia art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 19 ustawy o udostępnianiu informacji przez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko nieopatrzonego podpisem autora lub osoby kierującej zespołem autorów i, że przedłożony raport stanowi nowy raport nie zaś uzupełnienie dotychczasowego. Przedłożony przez uczestnika, będącego wnioskodawcą w sprawie dotyczącej wydania kwestionowanej decyzji środowiskowej, raport zgodnie z wezwaniem organu z 2017 r. został zaktualizowany w zakresie określonym przez organ, co obejmowało w szczególności aktualizację powołanej w raporcie podstawy prawnej. Raport w wersji pierwotnej, jak i uzupełnionej został sporządzony przez pracowników uczestnika, będących jego długoletnimi pracownikami, dysponujących kwalifikacjami i niezbędnym doświadczeniem przydatnymi przy sporządzaniu dokumentacji środowiskowej. Wszystkie egzemplarze w wersji papierowej raportu przekazanego do organu zostały podpisane przez osobę kierującą zespołem specjalistów, dlatego zdziwienie budzi zarzut braku podpisu pod raportem. Raport sporządzony przez pracowników uczestnika stanowi jego własność. Zarzut jakoby aktualizacja raportu miała zostać dokonana w sposób naruszający przepisy ustawy o prawie autorskim jest całkowicie niezrozumiały i nieuprawniony. Na marginesie pokreślono, że kwestie ochrony raportu na gruncie prawa autorskiego są w niniejszej sprawie prawnie irrelewantne. Nawet gdyby przyjąć jakiekolwiek naruszenie praw autorskich do projektu, czemu uczestnik stanowczo zaprzecza, to okoliczność taka nie ma żadnego wpływu na ważność i charakter raportu, a już w szczególności nie stanowi o tym czy mamy do czynienia z aktualizacją raportu czy też nowym dokumentem raportu. O tym, że przedłożony przez uczestnika w czerwcu 2017 r. raport stanowi jedynie aktualizację raportu pierwotnego stanowi zakres zmian jaki został wprowadzony w pierwotnym dokumencie, ale także wytyczne zawarte w wyroku z 17 października 2016 r. W konsekwencji wobec niezasadności forsowanej przez skarżących teorii o rzekomym nowym dokumencie raportu bezpodstawne należy uznać dalsze zarzuty dotyczące niespełnienia przez raport aktualnie obowiązujących wymogów określonych ustawą, skoro w niniejszej sprawie na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji, dla których przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stosuje się przepisy dotychczasowe; 2) co do naruszenia art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 i art.. 43 ustawy o udostępnianiu informacji przez niezachowanie przewidzianych prawem warunków udziału społeczeństwa w opracowywaniu raportu oraz innych procedur przewidzianych art. 54 i nast. ww. ustawy. Skarżący zarzucają organowi naruszenie przepisów mających na celu zagwarantowanie społeczeństwu udział w ochronie środowiska. Uczestnik podkreślił, że udział ten ustawa gwarantuje zarówno w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, jak i w procesie opracowywania projektów dokumentów - w przypadkach kiedy przepisy ustawy lub innych aktów prawnych gwarantują możliwość udziału społeczeństwa. Z uwagi na dychotomiczny podział spraw, w których uczestniczyć ma prawo społeczeństwo ustawa przewiduje odmienne dla każdego z rodzaju rozwiązania prawne. W art. 33-38 ww. ustawy wprowadzono rozwiązania, na mocy których zagwarantowany jest udział społeczeństwa w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, natomiast art. 39-42 ww. ustawy zawierają rozwiązania zapewniające udział społeczeństwu w procesie opracowywania dokumentów, w których jest on obligatoryjny, ale jednocześnie akty te nie są decyzjami administracyjnymi. Przepisy te odnoszą się więc do aktów generalnych i ogólnych. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z decyzją określającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegające na budowie drogi ekspresowej S-7. Wydanie takiej decyzji wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która została uregulowana w dziale V ustawy (obejmującym przepisy art. 33 - 38). Tymczasem przepisy ustawy, których naruszenie zarzucają skarżący znajdują się w dziale IV ustawy i regulują sposób procedowania przy przeprowadzaniu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, która poprzedza wydanie dokumentów określonych w art. 46 ustawy, do których w szczególności nie zalicza się raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym zarzut powyższy jest całkowicie bezzasadny; 3) co do naruszenia art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z m. in. art. 3 pkt 13 i art. 59 ww. ustawy przez stosowanie zasady "salami slicing", tj. podzielenie zamierzenia na części i niewydanie decyzji w stosunku do całości przedsięwzięcia. Zjawisko określone jako "salami slicing" polega na umyślnym dzieleniu planowanej inwestycji, w celu obniżenia parametrów przedsięwzięcia i/lub kwalifikacji oraz ominięcia rygorów związanych z koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z 16 września 2004 r. w sprawie C-227/01 - Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii, podział przedsięwzięcia na fragmenty jest dopuszczalny, jeżeli przedsięwzięcie realizowane jest w etapach i nie prowadzi do uniknięcia procedury oddziaływania na środowisko lub zmiany właściwości organu, a całość zamierzenia jest odpowiednio przewariantowana. Obowiązujące akty prawne w zakresie procedury oceny oddziaływania na środowisko zapobiegają praktyce salami slicing. Wskazano w szczególności na zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 13 ww. ustawy definicję "przedsięwzięcia", które stanowi przedmiot oceny oraz regulację art. 63 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Definicja przedsięwzięcia wskazuje, że: przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "powiązania technologicznego", ale takie występuje w sytuacji, gdy z technicznego punktu widzenia całość zamierzenia (obejmującego kilka inwestycji) można traktować jako jedno przedsięwzięcie (K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2008, s. 161.). Natomiast art. 63 ust. 1 p.o.ś. określa szereg uwarunkowań, na podstawie których organ dokonuje oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a które powinny zostać uwzględnione łącznie. Jednym z nich jest rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, a także emisji i występowania innych uciążliwości oraz rodzaj i skala możliwego oddziaływania wynikające z zasięgu, wielkości, złożoności i prawdopodobieństwa oddziaływania. Konieczność brania pod uwagę powyższych powiązań zapobiega praktyce salami slicing. Należy wskazać dodatkowo na okoliczności stanowiące o tym, że przedmiotowej sprawie nie ma mowy o zjawisku "salami slicing", gdyż zgodnie z dyspozycją zawartą w wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3026/15, ponownie rozpoczęto analizowanie odcinka projektowanej drogi S7 w rejonie [...]. Odcinek ten został wyłączony do odrębnego postępowania. Działania te nie prowadzą ani do uniknięcia procedury oddziaływania na środowisko (gdyż przygotowywany jest wniosek o wydanie decyzji oraz opracowywany raport), ani do zmiany właściwości organu - gdyż w dalszym ciągu organem wydającym decyzję jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]; wyłoniony w przetargu wykonawca dokumentacji przygotował wariantowanie drogi w rejonie [...], a w styczniu 2018 r. odbyły się konsultacje społeczne dla mieszkańców terenów przyległych do odcinka w km [...] do [...]. Cała procedura oceny oddziaływania inwestycji na środowisko zostanie przeprowadzona przed tym samym organem; ograniczenie wniosku uczestnika w zakresie odcinka Inwestycji w km [...]do km [...] nie powodują przerwania ciągłości funkcjonalnej całego przedsięwzięcia, ponieważ założono, że po wybudowaniu odcinka [...] - [...], a następnie odcinka od granicy województwa do węzła [...] ruch samochodowy na odcinku od węzła [...] do węzła [...] zostanie skierowany najpierw na drogę wojewódzką nr [...] (ok. 2,6 km), a następnie na odcinek obecnie istniejącej S7 (ok 4,8 km). Skierowanie tego ruchu na ww odcinek drogi wojewódzkiej i istniejącej S7 jest działaniem krótkoterminowym, a po wybudowaniu odcinka pomiędzy węzłem [...], a węzłem [...]nastąpi zespolenie wszystkich odcinków przedmiotowej trasy. W treści raportu wskazano natężenia i potoki ruchu z uwzględnieniem wykorzystania zarówno drogi wojewódzkiej nr [...], jak i obecnie istniejącej drogi S7. Dodatkowo wyłączony odcinek w km [...]do [...] jest odcinkiem bez węzłów - gdyż są one budowane w ramach budowy sąsiednich odcinków. Skutkuje to możliwością wariantowania odcinka międzywęzłowego, a równocześnie możliwością rozprowadzania ruchu na węzłach zgodnie z założeniami projektowymi; odcinek projektowanej drogi S7 ze względu na jego długość z założenia miał podlegać podzieleniu na mniejsze części, gdyż niemożliwe jest zlecenie jednemu wykonawcy realizacji tak długiego frontu robót. Na odcinki [...] - [...] i [...] - [...] zostały już ogłoszone przetargi i do każdego z nich przystąpili różni wykonawcy. Na odcinku [...] - [...] został wybrany wykonawca, natomiast na odcinku [...]-[...] trwa procedura przetargowa. Automatycznie spowoduje to różny termin wykonywania dokumentacji projektowej i różny termin rozpoczęcia prac budowlanych. Nigdy więc nie zajdzie przypadek równoczesnego rozpoczęcia robót - dlatego wymienione wyżej działania krótkoterminowe nie mają większego znaczenia w realizacji całej inwestycji drogowej; dzielenie procesu budowlanego w przypadku długich odcinków dróg jest zjawiskiem typowym i praktycznym w realizacji. Wykonawca robót budowlanych, posiadając front robót na długości od ok. 15 do ok. 20 km jest w stanie (przy zakresie posiadanych maszyn oraz zespołu pracowników) prawidłowo zorganizować front robót. Jako przykład takiego działania można podać zrealizowaną w 2014 r przez GDDKIA O/[...] budowę odcinka autostrady A4 [...] - [...] (obecnie węzeł [...] - węzeł [...]), który również został podzielony na trzy odcinki w budowie ([...] - [...],[...] - [...],[...] - [...]). Odcinek środkowy, tj. [...] – [...]. został zrealizowany z opóźnieniem, co nie miało wpływu na drożność i przepustowość pozostałych odcinków. Obecnie realizowany jest odcinek drogi S7 [...] - [...], który również został podzielony na trzy etapy realizacyjne - a zakończenie każdego z nich realizowane jest w innym terminie. W miarę realizacji kolejnych odcinków ruch przenoszony jest najpierw na drogi lokalne - a po finalizacji danego odcinka na realizowaną drogę. Przyjęta procedura dla odcinka projektowanej drogi S7 jest możliwa do realizacji, a działania krótkoterminowe nie mają wpływu na całość przedsięwzięcia; postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej jest postępowaniem wnioskowym, dlatego GDDKIA O/[...]miał prawo do wycofania wniosku w części, w której założono prace budowlane w późniejszym terminie. Generalny Dyrektor prawidłowo umorzył postępowanie w tym zakresie i procedował wniosek w pozostałej części gdyż inwestycja w dalszym ciągu stanowi funkcjonalną całość; organ w toku postępowania ocenia słuszność wyboru dokonanego przez inwestora, akceptuje z uwagi na ochronę środowiska wskazany przez niego wariant i określa środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, formułując w sentencji decyzji szereg warunków i wymagań wiążących inwestora w dalszym procesie inwestycyjnym. Za wyjątkiem sytuacji wskazanych w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie jest rolą organów analiza zasadności realizacji planowanego przedsięwzięcia. Dlatego aktualność koncepcji realizowanej przez inwestora, zasadność podjęcia inwestycji, funkcjonalności i prawidłowości przyjętych przez inwestora założeń projektowych itd. należy wyłącznie do inwestora - do czego miał prawo GDDKIA O/[...]; w kontekście drogi nie należy mówić o powiązaniu tylko technologicznym, ponieważ teoretycznie każdy jej odcinek mógłby funkcjonować samodzielnie. Tak więc połączenie ze sobą dróg w jednolitą sieć transportową należy definiować również w kategoriach powiązania funkcyjnego. Z drugiej strony, nie można uznać z zasady, że zadania inwestycyjne realizowane w celu rozwoju układu drogowego, nawet funkcjonalnie ściśle ze sobą powiązane, a nie powiązane technologicznie wymagają uzyskania jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z reguły bowiem każda planowana droga jest powiązana funkcjonalnie z istniejącą siecią drogową lub siecią planowaną do realizacji w dalszej perspektywie czasu. Stąd każdy taki przypadek powinien być indywidualnie badany. W analizie tej, nawet w przypadku uprawdopodobnienia, iż nastąpiło dzielenie przedsięwzięcia należy wziąć pod uwagę fakt, iż proces inwestycyjny dotyczący rozwoju sieci drogowej z wielorakich przyczyn jest wieloletni i stąd dopuszczalnym jest uzyskiwanie dłuższym okresie czasu kilku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć, które w przyszłości utworzą powiązany funkcjonalnie układ drogowy; 4) co do naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5, 6, 6a, 7 i 15 ustawy o udostępnianiu informacji przez zaniechanie przedstawienia wariantu alternatywnego, a tym samym niemożności określenia przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko oraz uzasadnienia proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, z uwzględnieniem wymaganych prawem informacji, a także analizy konfliktów społecznych. Uczestnik w raporcie przedstawił zgodnie z wymogami art. 66 ust. 1 pkt 5 opis wariantów, uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania. Zaprezentowane zostały 3 warianty, z których pewne z nich dodatkowo zawierały podwarianty. Przedstawione warianty stanowiły efekt wieloletnich prac uczestnika nad przebiegiem projektowanej trasy S-7. W toku tych prac rozważane były wszelkie możliwe warianty przebiegu poszczególnych odcinków drogi, których ostateczne trasy stanowiły wyraz kompromisu w szczególności pomiędzy uczestnikiem - inwestorem a jednostkami samorządu terytorialnego. W opracowanej na zlecenie uczestnika dokumentacji STEŚ (Studium Techniczno- Ekonomiczno-Środowiskowe) przez Wojewódzkie Biuro Projektów w [...] Sp. z o.o. została zawarta wielokryterialna analiza porównawcza zaproponowanych wariantów przebiegu trasy S-7. Przedmiotową inwestycję oprócz wariantu O, polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, przedstawiono ostatecznie w 3 różnych względem siebie wariantach inwestycyjnych: Wariant I (z modyfikacją IA w okolicach miejscowości [...]), wariant II (z modyfikacja IIA w okolicach miejscowości [...]) oraz wariant III - powstał na skutek wniesionego wniosku przez Wójta Gminy [...], Burmistrza Miasta i Gminy [...] i Starosty Powiatu [...]. We wszystkich wariantach inwestycja obejmuje budowę pełnego zakresu dwujezdniowej drogi ekspresowej na odcinku [...]-[...], wraz z węzłami, drogami poprzecznymi w obszarze inwestycji i drogami serwisowymi zapewniającymi obsługę terenów przyległych. W ramach inwestycji zostaną wykonane obiekty inżynierskie (wiadukty, mosty, przepusty, przejazdy gospodarcze, przejścia bezkolizyjne dla ludzi i zwierząt), obiekty ochrony środowiska (ekrany akustyczne, siatki uniemożliwiające wtargnięcie zwierząt na drogę). Droga będzie posiadała odwodnienie na całej długości oraz oświetlenie na węzłach drogowych. Trzeba podkreślić, że oprócz procedur wymaganych przepisami ustawy, gwarantującymi udział społeczeństwa w kwestii lokalizacji inwestycji, które zostały przeprowadzone przez organ zgodnie z wymogami, uczestnik w ramach wewnętrznej procedury poprzez biuro projektów WBP [...] sp. z o.o. przeprowadzał "nieformalne konsultacje społeczne" na etapie opracowywania STEŚ II. Każdorazowo uczestniczyli w nich przedstawiciele GDDKiA O/[...]. We wstępnej fazie projektowania zorganizowane były spotkania z przedstawicielami władz samorządowych, których celem było zapoznanie przedstawicieli poszczególnych gmin z proponowanym przebiegiem trasy drogi S-7 według poszczególnych wariantów. W wyniku narady odbytej 29 maja 2007 r. z inicjatywy przedstawicieli samorządu gmin [...]i [...] - powstał III wariant trasy, projektowany po całkiem nowym śladzie. Przewiduje on obejście [...]i [...] po stronie wschodniej a [...] po stronie zachodniej. Prezentacje społeczne z udziałem mieszkańców zostały przeprowadzone przez: ogłoszenie w prasie lokalnej o planowanej inwestycji i terminach prezentacji; ogłoszenie w internecie, ogłoszenie w siedzibach urzędów miast i gmin przez które będzie przebiegać planowana droga ekspresowa ([...],[...],[...],[...],[...],[...]-[...],[...] z wyłożeniem materiałów informacyjnych zawierających rozwiązania projektowe w zakresie przebiegu trasy przez dana gminę, rozwiązania projektowe na tle mapy środowiskowej, wizualizacje na bazie zdjęć lotniczych). Materiały informacyjne z etapu projektowego STEŚ II zostały udostępnione do wglądu zainteresowanym stronom w dniach 30.10.2007 - 30.11.2007, przez wywieszenie lub wyłożenie w odpowiednim pomieszczeniu siedziby poszczególnych gmin. We wskazanym terminie oczekiwane były wnioski mieszkańców. Materiały informacyjne były również dostępne w formie elektronicznej pod adresem strony internetowej biura projektów http://www.wbp.zabrze.pl/konsultacje/ jak również GDDKiA Oddział w [...] http://www.krakow.gdddkia.gov.pl/. Oprócz materiałów informacyjnych poszczególnym gminom zostały przekazane wzory wniosków, wg. których zainteresowani mogli wyrażać swoje opinie, składać uwagi i zastrzeżenia dotyczące przedsięwzięcia. Wnioski można było przesyłać pocztą składać osobiście lub faksem. Ponadto zorganizowane zostały również bezpośrednie spotkania z mieszkańcami i przedstawicielami władz samorządowych w miejscowościach, w których inwestycja wzbudziła największe zainteresowanie. Wynikiem przeprowadzonych nieformalnych prezentacji społecznych dla zadania pn. "Budowa drogi ekspresowej S-7 na odcinku [...]-[...]-[...]-[...]-[...] (do węzła "[...]") były pisemne ankiety i wnioski, których łącznie wpłynęło 446. Dotyczyły one głównie sprzeciwu, ale także akceptacji do lokalizacji poszczególnych wariantów trasy, spraw związanych z zabezpieczeniem obsługi komunikacyjnej działek, przebudowy i modernizacji dróg gminnych itp. Z przeprowadzonej przez biuro projektów analizy wynika, że wszystkie przedstawione warianty planowanej inwestycji (I i IA, II i IIA oraz III) miały zarówno swoich zwolenników jak i przeciwników. Żaden wariant nie został przez mieszkańców poszczególnych gmin i [...] odrzucony lub też przyjęty bez zastrzeżeń. Na część wniosków i złożonych pism zostały zainteresowanym udzielone przez GDDKiA O/[...] lub biuro WBP [...] Sp. z o.o. pisemne odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze formułowanie zarzutu o rzekomym pozornym wariantowaniu jest całkowicie nieuzasadnione. Zdaniem skarżących bezwzględnym wymogiem jest aby każdy z przedstawionych wariantów miał odmienny przebieg, z wyłączeniem możliwości jego pokrywania się w jakimkolwiek punkcie. Tymczasem ustawa takiego obowiązku nie narzuca. Zarzut przedstawiony przez skarżących nie znajduje zatem uzasadnienia zarówno prawnego jak i racjonalnego, a wręcz sprzeniewierza się niejako rozwiązaniom prawnym przewidzianym przez ustawę, które mają na celu poszukiwanie optymalnego dla środowiska przebiegu trasy. Wymaganie aby każdy z wariantów miał całkowicie odmienny przebieg, eliminuję niejako możliwość przyjęcia faktycznie wariantu najbardziej optymalnego. Biorąc pod uwagę przedmiot zaskarżonej decyzji, który stanowi inwestycja drogowa, a zatem mająca charakter liniowy, zróżnicowanie wariantów lokalizacyjnych należy rozpatrywać w kontekście całej inwestycji, nie zaś jej fragmentów, jak to słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę. Ponadto decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzyga jedynie kwestie odnoszące się do oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zatem przedmiot orzekania jest zawężony i nie obejmuje kwestii technicznych rozwiązań budowlanych, które później są przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Nawet skonkretyzowanie w decyzji środowiskowej warunków, pod którymi dopuszczalna jest realizacja zamierzonej inwestycji, nie przesądza o jej faktycznej realizacji. Wspomniana decyzja wskazuje tylko kształt inwestycji w aspekcie wymogów ochrony środowiska, dopuszczając jej realizację w wariancie dla środowiska najkorzystniejszym. Dopiero na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego (np. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i udzielenie pozwolenia na budowę) następuje materializacja warunków określonych w decyzji środowiskowej. Z uwagi na powyższe skargi z uwagi na ich bezzasadność winny zostać oddalone.

Na rozprawie, która odbyła się 13 marca 2018 r. Sąd postanowił zarządzić połączenie spraw o sygnaturach akt: IV SA/Wa 2826/17, IV SA/Wa 2827/17 i IV SA/Wa 2828/17 do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygnaturą akt IV SA/Wa 2826/17; pełnomocnik skarżących w całej rozciągłości poparł skargę i zarzuty w niej zawarte, dodatkowo wskazał na sprostowanie uczynione pismem z 5 lutego 2018 r. w sprawie o sygnaturze IV SA/Wa 2828/17 oraz, że zarzut dotyczący wariantowości jest zarzutem formalnym, skarżący nie przedstawiali w toku postępowania proponowanych alternatywnych wariantów. Skarżący P.K. i M.Z. sprzeciwiali się przebiegowi inwestycji przez należne do nich nieruchomości; pełnomocnik uczestnika postępowania GDDKiA wskazał, że do wariantowania nie można podchodzić czysto formalnie, w przypadku dróg, np. A7, możliwość ich przebiegu, jest niejednokrotnie ograniczona kwestią możliwości poprowadzenia pasa drogi, możliwości terenowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 2188) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej w skrócie: "P.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skarg. W konsekwencji uznał, że decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2017 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja jest wynikiem ponownego rozpatrzenia przez organ drugiej instancji środków zaskarżenia w postępowaniu odwoławczym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2016 r. (sygn. akt IV SA/Wa 3026/15). Wyrokiem tym uchylono decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2015 r. uchylającą w części decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z[...]stycznia 2015 r. i w tym zakresie orzekającą co do istoty, a w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Okoliczność ta oznacza, że organ administracji, rozpoznając sprawę kolejny raz - stosownie do art. 153 P.p.s.a. – był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże orzeczeniu Sądu Administracyjnego. Związanie to odnosi się także do Sądu orzekającego obecnie w sprawie. Sąd Administracyjny ówcześnie orzekający w sprawie, w wyroku z 17 października 2016 r., w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, uznał że rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym nastąpiło z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Stwierdzona przez Sąd wadliwość kontrolowanej decyzji dotyczyła uchylenia się przez organ odwoławczy od analizy stanu faktycznego oraz oceny materiału dowodowego, w tym raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Według Sądu, skoro skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosili, że w raporcie powołuje się nieobowiązujące przepisy, to obowiązkiem organu było dokonanie analizy prawidłowości raportu, który powinien uwzględniać przepisy obowiązujące na dzień jego sporządzenia. Tylko wówczas raport może stanowić adekwatny do stanu prawnego środek dowodowy w sprawie. Analiza w tym zakresie powinna być dokonana w uzupełnieniu raportu. Raport podlega ocenie organu, jak każdy dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.). Nie można wykluczyć sytuacji, w której organ administracji będzie wzywał podmiot przedkładający raport do jego uzupełnienia lub sięgał do innych środków dowodowych, umożliwiających wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości (wyrok WSA w Warszawie z 9 lipca 2007r., IV SA/Wa 15/07, LEX nr 362515). Rozstrzygając ponownie organ powinien przeprowadzić analizę raportu w powyższym w zakresie i w zależności od jej wyniku wezwać do uzupełnienia raportu, a jego ocenę zawrzeć w uzasadnieniu decyzji. Dalej Sąd wskazał, że błędy procesowe dotyczą również opisów powodu wyboru wariantu przebiegu planowanej drogi ekspresowej (wariant III zamiast III a). Powołując się na art. 66 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, wskazał że przepisy prawa zasadniczo nie określają wymagań, jakie winien spełniać wariant alternatywny, poza tym, że ma to być, jak głosi art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy, wariant "racjonalny", a więc "rozumny, rozsądny, przemyślany". Oznacza to zatem, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie można poprzestać na wskazaniu wariantu. Opis wariantów musi być jednocześnie opisem dokładnym i wyjaśniającym wszystkie istotne aspekty przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko, co służy zarówno jego ocenie przez organ, jak i realizacji celu, jakiemu służy ocena oddziaływania na środowisko, tj. wyborowi rozwiązania najbardziej optymalnego z punktu widzenia interesu inwestora oraz zasad ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju (wyrok WSA w Poznaniu z 5 maja 2011 r., IV SA/Po 293/11, wyrok NSA z 11 maja 2011 r., II OSK 548/11). Tymczasem w odniesieniu do wariantu III a nie przedstawiono w sposób niebudzący wątpliwości przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji dostatecznie uzasadnił swoje stanowisko, iż sporny wariant przebiegu drogi stanowi optymalne rozwiązanie komunikacyjne. Obowiązek opisania w raporcie racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy zmierza w istocie do tego, aby organ rozważył przy projektowaniu przedsięwzięcia nie tylko interes wnioskodawcy, ale także osób, na których prawa wykonanie drogi będzie bezpośrednio wpływało. W decyzji brak jest wypowiedzi organu w kontekście skutków niezaktualizowania map na datę wydania zaskarżonej decyzji, brak uwzględnienia aktualnej na dzień wydania informacji dotyczącej umiejscowienia i rodzaju zabudowy. Organ prowadzący sprawę powinien dysponować takimi danymi, by mógł ocenić, czy w sprawie występuje zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż uznany za optymalny przez wnioskodawcę. Sąd też podkreślił, że w prawie ochrony środowiska, które jest częścią prawa administracyjnego, obowiązek udowodnienia obciąża obok organu administracji również stronę postępowania. Organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy nie zaś wszelkie możliwe do przeprowadzenia czynności. Nie można wymagać od organów administracji, by przeprowadzały dowody w celu weryfikacji twierdzeń skarżącego [...], które nie zostały należycie uprawdopodobnione" (zob. wyroki NSA z 12 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1446/14, LEX nr 2037364, z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2749/14, CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne, powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 383/08, LEX nr 526577). Uznania, że ze względu na kompleksowy charakter raportu podważenie ustaleń raportu mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autor raportu, których wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (tak NSA w wyroku z 17 listopada 2015 r, sygn. akt II OSK 602/14, CBOSA). Szczególny charakter raportu wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Jednak wykazanie przez odwołujących się braków w tych elementach powoduje podważenie tego domniemania. Z ustalonego orzecznictwa wynika, że sądy administracyjne nie mogą samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (tak NSA w wyroku z 28.08.2014 r., sygn. akt II OSK 495/13, LEX nr 1572744). Zaskarżona decyzja jest aktem administracyjnym kończącym postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko opisanego w stanie sprawy przedsięwzięcia. Ustala środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-7, która ma przebiegać w granicach województwa małopolskiego, na terenach powiatu [...] i [...]oraz miasta [...]. Zasięg przedsięwzięcia obejmuje odcinek drogi od granicy województwa [...]i [...] (miejscowość [...]) do [...], z wyłączeniem przebiegu przez teren miejscowości [...]od km [...]do km [...]. Długość odcinak analizowanej drogi z pominięciem [...] to ok. 52,3 km. Droga ma na celu poprawę warunków ruchu odbywającego się z północnej części kraju na południe. Oddanie drogi do użytku planuje się na ok. 2020 r. Sąd - po analizie akt sprawy, czyli zgromadzonego materiału dowodowego zebranego przez organy rozpoznające wniosek inwestora i wydające decyzje w sprawie, w skład którego wchodził przede wszystkim raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a nadto inna dokumentacja uzupełniająca – uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w skargach i w piśmie procesowym złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego (uzupełniającym skargę) naruszeń przepisów prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a i Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, w tym art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., a nadto art. 153 P.p.s.a., albowiem organ drugiej instancji zastosował się w pełni do oceny wyrażonej w wyroku z 17 października 2016 r. Z zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że organ odwoławczy, kierując się ściśle wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w wyroku z 17 października 2016 r., zweryfikował poprawność raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz załączników graficznych pod względem podniesionych w ww. orzeczeniu kwestii. Przedmiotowa dokumentacja została dostosowana pod względem aktualnego zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia, co znajduje odzwierciedlenie w uaktualnionych załącznikach graficznych z wytyczonym na nowo przebiegiem przedsięwzięcia dla wariantu III, tj. z wyłączeniem Poradowa i zasięgiem jego oddziaływania. Uaktualnieniu podlegały również wypisy z ewidencji gruntów pod kątem weryfikacji aktualnych stron postępowania, obejmujące działki, na których będzie realizowane zmodyfikowane przedsięwzięcie i które znajdują się obecnie w zasięgu jego oddziaływania. W punkcie 24 rozstrzygnięcia decyzji uszczegółowiono załącznik Nr 1 do decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]- Charakterystykę przedsięwzięcia, przez wskazanie aktualnego zakresu przedmiotowego planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Podstawę materialnoprawną decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353) – zwanej dalej: ustawą o udostępnianiu informacji. W postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia organy właściwe zobowiązane są do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określenia warunków umożliwiających likwidację lub minimalizację zagrożeń. Oznacza to, że przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bada się możliwość realizacji planowanej inwestycji w zakresie odnoszącym się do zasad ochrony środowiska przed nadmiernym i negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko. Na uwadze ma się również uwarunkowania wynikające z rozwoju społeczno – gospodarczego. Rolą organów powołanych do ochrony środowiska naturalnego jest zrównoważenie zysków i strat związanych z realizacją zamierzonej inwestycji. Oceny tej dokonują w oparciu o specjalistyczną wiedzę i dokumentację zgromadzoną w trakcie tego rodzaju postępowania administracyjnego. Kluczowym dowodem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko jest dokument w postaci raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko, którego celem jest identyfikacja zagrożeń związanych z realizacją inwestycji. Znaczenie jakie dla postępowania, którego efektem jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, ma raport omówił już Wojewódzki Sąd Administracyjny w uprzednio wydanym w sprawie prawomocnym wyroku z 17 października 2016 r. i ze względu na związanie tą oceną, Sąd obecnie rozpoznający sprawę nie będzie jej powtarzał. Ustawodawca w art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji wskazał, jakie niezbędne elementy powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Skoro Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. jest zgodna przytoczonymi regulacjami prawa materialnego z zakresu procedury środowiskowej, jak i zasad ogólnych i dowodowych postępowania administracyjnego, to w dalszych rozważaniach Sąd, przez odniesienie się do zarzutów skarg i ich uzupełnienia (pismo z 5 lutego 2018r.), rozwinie argumentację dowodzącą legalności zaskarżonej decyzji.

Po pierwsze w ramach wyżej zakreślonej oceny Sąd zauważa, że 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936), która m. in. mocą art. 1 pkt. 30 wprowadziła zmiany do art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. udostępnianiu informacji. Ponadto art. 6 ust. 2 tejże ustawy stanowi, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy z 3 października 2008 r.), dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko [...], stosuje się przepisy dotychczasowe. Przytoczony przepis w kontrolowanej sprawie znalazł zastosowanie, albowiem raport (w pierwotnej wersji) przedłożono w 2014 r., zaś w 2017 r. nastąpiła jedynie jego weryfikacja i aktualizacja. W tej kwestii Sąd podzielił bowiem stanowisko wyrażone przez Generalnego Dyrektora, wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżących w środkach odwoławczych (o czym będzie mowa w kolejnym punkcie rozważań). Po drugie Sąd odniesie się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady praworządności wyrażonej w art. 6 K.p.a. i zasady prawdy obiektywnej unormowanej w art. 7 K.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 19 oraz art. 39 ust. 1 i art. 43, a nadto art. 77 ustawy o udostępnieniu informacji. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405) (zgodnie ze sprostowaniem zawartym w piśmie z 5 lutego 2018 r.) przez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko nieopatrzonego podpisem autora lub osoby kierującej zespołem autorów i przez nieuznanie, że przedłożony raport stanowi "nowy raport", nie zaś uzupełnienie dotychczasowego raportu. Odpierając przedstawiony zarzut należy wskazać, że działanie Generalnego Dyrektora sprowadzające się do wezwania uczestnika postępowania Dyrektora GDDKiA (wnioskodawcy, inwestora) o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy przez przedłożenie: 1) uaktualnionego raportu przygotowanego w oparciu o obowiązujące akty prawne wraz z aktualnymi załącznikami graficznymi; 2) uaktualnionych i czytelnych map ewidencyjnych dla aktualnego zakresu przedsięwzięcia i jego oddziaływania wraz ze wskazaniem działek ewidencyjnych, na których będzie realizowane zmodyfikowane przedsięwzięcie i znajdujących się w zasięgu jego oddziaływania; 3) wyników dodatkowej wielokryterialnej analizy wariantowej; 4) oraz wielu innych analiz i informacji dokładnie wyszczególnionych w treści zaskarżonej decyzji (na str. 21-23),

było przede wszystkim wynikiem zastosowanie się przez organ do jasno brzmiących wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sformułowanych w wyroku z 17 października 2016 r., a dodatkowo zmiana sytuacji faktycznej w sprawie zaistniała na skutek wycofania przez ww. uczestnika postępowania w części wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia dotyczącego odcinka inwestycyjnego od km [...] do km [...] i umorzenia postępowania w tym zakresie. Z akt sprawy i treści decyzji z [...]sierpnia 2017 r. wynika, że: - wykonanie wezwania wystosowanego przez organ do inwestora nastąpiło 12 czerwca 2017 r., - z uwagi na obszerność przedstawionych informacji uszczegóławiających realizację planowanego przedsięwzięcia, Generalny Dyrektor - w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa - obwieszczeniem z 26 czerwca 2017 r. - poinformował zainteresowaną społeczność o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, w tym z raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a nadto złożenia uwag i wniosków w terminie od 3 lipca do 1 sierpnia 2017 r., - obwieszczenie upubliczniono we wskazanym wyżej okresie, niemniej nie zostały złożone żadne uwagi i wnioski, - zawiadomieniem z 12 lipca 2017 r. Generalny Dyrektor poinformował strony postępowania o zgromadzeniu całości materiału dowodowego w sprawie i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, - zawiadomienie upubliczniono w wymaganym prawem terminie i doręczono uprawnionym stronom. Według Sądu z powyższego wynika, że organ odwoławczy zadośćuczynił wymogom procedury toczącej się z udziałem społeczeństwa w ochronie środowiska i przed wydaniem decyzji środowiskowej, w szczególności wymogom z art. 29, art. 30, czy art. 33 ustawy o udostępnianiu informacji. Tymczasem wymogi art. 39 ust. 1 i art. 43 ustawy o udostępnianiu informacji, czyli przepisów objętych zarzutami skarg, dotyczą udziału społeczeństwa w opracowywaniu przez organ dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa i obowiązkowi podania do publicznej wiadomości informacji o przyjęciu dokumentu, a powtarzania procedury uzgodnień określonej art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji, uzupełnienie raportu nie wymagało. Wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegające na budowie drogi ekspresowej S-7 na odcinku [...]-[...]-[...]-[...]-[...] ([...]/[...]) wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uregulowanej w istocie w dziale III ww. ustawy, rozdziale 2 obejmującym przepisy art. 33 - 38).

Z kolei za uznaniem, że przedłożony przez uczestnika postępowania w czerwcu 2017 r. raport to dokument sporządzony w wyniku weryfikacji pierwotnej wersji raportu i stanowiący aktualizację dotychczasowego raportu, nie zaś zupełnie nowy raport, przemawiają zakres dokonanych w nim zmian, będący wynikiem ograniczenia wniosku przez inwestora i treść wytycznej ówcześnie orzekającego w sprawie Sądu, który w uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ rozstrzygając ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym powinien przeprowadzić analizę zakwestionowanej treści raportu i w zależności od rezultatu wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia raportu. Weryfikacja raportu i innego materiału w zakresie wyartykułowanym przez Sąd w wyroku z 17 października 2016 r. oraz modyfikacja zakresu przedsięwzięcia w formie aktualizacji raportu o oddziaływaniu na środowisko nie wpłynęła na ocenę formalną przedmiotowego raportu. Zasadniczo w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia - jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę - składany jest jeden raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który następnie może być wielokrotnie modyfikowany oraz uzupełniany i do czasu prawomocnego zakończenia postępowania raport ten stanowi ten sam dokument w sprawie. Bez względu na to, czy uzupełnienie jego informacji nastąpiłoby w formie odrębnego dokumentu, np. aneksu do raportu, czy też uaktualnionego dokumentu bazowego - faktem jest, że przedmiotowa dokumentacja winna być zgodna ze stanem przypadającym na moment jego sporządzenia.

Dalej podkreślić należy, że zarówno raport o oddziaływaniu na środowisko z 2014 r. (raport w wersji pierwotnej), w oparciu o który Regionalny Dyrektor wydał decyzję z [...]stycznia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również raport o oddziaływaniu na środowisko z 2017 r. (raport w wersji uaktualnionej), w oparciu o który Generalny Dyrektor wydał decyzję z [...]sierpnia 2017 r., zostały sporządzone przez pracowników uczestnika postępowania. Według wyjaśnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zawartego w piśmie procesowym z 9 marca 2018 r. autorzy raportu to pracownicy z długoletnim stażem, odpowiednimi kwalifikacjami i niezbędnym doświadczeniem, czyli pracownicy legitymujący się cechami przydatnym przy sporządzaniu dokumentacji środowiskowej; wszystkie egzemplarze w wersji papierowej raportu przekazanego Generalnemu Dyrektorowi zostały podpisane przez osobę kierującą zespołem specjalistów, dlatego zdziwienie budzi zarzut braku podpisu pod raportem. Zaś zarzut skarżących jakoby aktualizacja raportu miała zostać dokonana w sposób naruszający przepisy ustawy o Prawie autorskim i prawach pokrewnych jest całkowicie niezrozumiały i nietrafny w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto nawet, gdyby iść za tokiem rozumowania autora skarg i założyć jakiekolwiek naruszenie ww. ustawy, to z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy, nie miałoby ono i tak żadnego znaczenia, w tym wpływu na ważność, kompletność, merytoryczność, charakter raportu, a w szczególności czy mamy do czynienia z aktualizacją raportu czy też nowym raportem - w konsekwencji ocenę raportu w kontekście spełniania wymogów określonych w art. 66, w tym wymogu z pkt. 19 ustawy o udostępnieniu informacji mówiącego, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać nazwisko osoby lub osób sporządzających raport.

Wobec wykazanej niezasadności twierdzenia skarżących jakoby aktualizacja raportu dokonana w czerwcu 2017 r. przemawiała za uznaniem, że mamy do czynienia w sprawie z nowym raportem, za bezpodstawne uznano dalsze ich twierdzenie, a dotyczące niespełniania przez raport aktualnie obowiązujących wymogów określonych ustawą o udostępnianiu informacji w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., skoro w niniejszej sprawie - na zasadzie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. (ustawy zmieniającej), jak już na wstępie zauważono - stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponadto za całkowicie trafną Sąd uznaje argumentację organu zaprezentowaną w tym przedmiocie w odpowiedzi na skargi (stan sprawy).

Po drugie odparcia wymaga kolejny zarzut skarg wskazujący na naruszenie ww. zasad ogólnych postępowania administracyjnego w związku z art. 3 pkt 13 i art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji przez zastosowanie tak zwanej zasady "salami slicing" i niewydanie decyzji w stosunku do całości przedsięwzięcia. Należy wskazać, że zjawisko określone jako "salami slicing" polega na umyślnym dzieleniu planowanej inwestycji na części, w celu obniżenia parametrów przedsięwzięcia i/lub kwalifikacji oraz ominięcia rygorów związanych z koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Niemniej, w ocenie Sądu, działania znamionującego takimi cechami – wbrew twierdzeniu skarżących – nie można zarzucić Generalnemu Dyrektorowi.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji, przez przedsięwzięcie należy rozumieć zamierzenie budowlane, gdzie przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Zatem dzielenie danego przedsięwzięcia na mniejsze projekty w istocie jest uznawane za negatywną praktykę, dlatego optymalnym rozwiązaniem dla jednostkowego przedsięwzięcia jest objęcie go jednym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdarzają się jednak sytuacje braku możliwości dostosowania do tak optymalnego rozwiązania, czego nie wyklucza kształtujące się w tej materii orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości. W wyroku z 16 września 2004 r. w sprawie Komisji Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii (C-227/01) Trybunał Sprawiedliwości uznał, że podział przedsięwzięcia na fragmenty jest dopuszczalny, jeżeli przedsięwzięcie realizowane jest w etapach i nie prowadzi do uniknięcia procedury oddziaływania na środowisko lub zmiany właściwości organu, a całość zamierzenia jest odpowiednio przewariantowana.

Żądanie uchylenia kwestionowanej decyzji Regionalnego Dyrektora na odcinku od km [...]do km [...]wyrazili w znacznej mierze mieszkańcy [...]. Inwestor, przychylając się do stanowiska stron postępowania, potwierdzonego także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zrezygnował tymczasowo z realizacji inwestycji w tym zakresie. Powyższe działanie miało na celu przeprowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla drogi ekspresowej S-7 w miejscowości [...]. Aktualnie inwestor zorganizował dla lokalnej społeczności konsultacje społeczne, których wyniki posłużą do zaprojektowania nowych rozwiązań lokalizacyjnych przedmiotowej trasy, w sposób zapewniający pogodzenie interesów stron postępowania oraz aktualnych uwarunkowań środowiskowych. Tymczasowe wyłączenie z realizacji ww. odcinka przedmiotowej inwestycji nie spowoduje przerwania ciągłości funkcjonalnej całego zamierzenia inwestycyjnego. Należy mieć bowiem na względzie charakter omawianego zamierzenia inwestycyjnego, którym jest droga. Organ wyjaśnił, że w związku z wyłączeniem ww. odcinka planowanej trasy, w raporcie o oddziaływaniu na środowisko została opracowana prognoza ruchu na odcinku od węzła [...]do węzła [...]. Ze względu na wyłączenie odcinka drogi ekspresowej S-7 od km [...]do km [...]z pierwszego etapu realizacji inwestycji, założono, że po wybudowaniu odcinka [...]-[...], ruch samochodowy w kierunku od województwa [...]w kierunku [...]zostanie skierowany na węźle [...]na drogę wojewódzką nr [...] (na odcinku ok. 2,6 km), a następnie odcinkiem drogi krajowej nr 7 (ok. 4,8 km) do węzła [...]. Skierowanie ruchu na odcinek drogi krajowej nr 7 oraz drogi wojewódzkiej nr [...]jest działaniem krótkoterminowym (ok. 2 lat), ponieważ po wybudowaniu odcinka przedmiotowej trasy ekspresowej od węzła [...]do węzła [...]nastąpi zespolenie odcinka przedmiotowej trasy ekspresowej i planowany ruch będzie wówczas przebiegał bez zakłóceń funkcjonalnych. Z powyższych wyjaśnień organu jednoznacznie wynika, że odsunięcie w czasie realizacji fragmentu przedmiotowej inwestycji nie spowoduje przerwania ciągłości funkcjonalnej planowanego zamierzenia drogowego. Ponadto, jak dalej wyjaśnił organ, dla odcinka międzywęzłowego ([...]-[...]) inwestor jest zobowiązany do uzyskania odrębnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która będzie mogła być wydana po spełnieniu wymogów prawnych wynikających z przepisów dotyczących oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Omawiając powyższą kwestię, należy powtórzyć za organem, że postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej jest postępowaniem wnioskowym. Organ nie może więc upierać się przy prowadzeniu postępowania w części, z której inwestor zrezygnował, ma natomiast prawo i obowiązek procedować w pozostałej części, jeśli stanowi ona funkcjonalną całość, jak w sprawie. Reasumując, odrębne procedowanie przedmiotowego przedsięwzięcia, które stanowi część znacznie większego zamierzenia inwestycyjnego, było dopuszczalne na gruncie niniejszej sprawy i regulacji ustawy o udostępnianiu informacji, w sytuacji rozdzielenia przedsięwzięć w czasie i przygotowywania stosownej procedury oddziaływania na środowisko. W efekcie braku zagrożenia uniknięcia oceny oddziaływania na środowisko czy też zmiany właściwości organu za nią odpowiedzialnego i odpowiedniego przewariantowania zamierzenia inwestycyjnego. Dodatkowo zasadności rozwiązania przyjętego w sprawie i braku zamierzenia obejść, o których mowa wyżej, dowodzi również argumentacja uczestnika postępowania przedstawiona w piśmie procesowym z 9 marca 2018 r. (stan sprawy).

Po trzecie zasadności trzeba odmówić ostatniemu zarzutowi skarg, a związanego z naruszeniem art. 7 K.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5, pkt 6, pkt 6a, pkt 7 i pkt 15 ustawy o udostępnieniu informacji, w którym skarżący kwestionują prawidłowość wariantowania przedsięwzięcia objętego zaskarżoną decyzją środowiskową łącznie z analizą potencjalnych konfliktów społecznych. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, Sąd musi zauważyć, że organ w postępowaniu stosował ustawę o udostępnianiu informacji według brzmienia obowiązującego przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a w tym brzmieniu art. 66 w ust. 1 nie zawierał zarzucanego przez skarżących pkt 6a, a pkt. 5, 6, 7 obowiązywały w niżej przytoczonym brzmieniu. Stosownie zatem do art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji (Dz. U. z 2016 r., poz. 353), raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać:

- pkt 5 – opis analizowanych wariantów, w tym:

a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,

b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru;

- pkt 6 – określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej określenie także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego; - pkt 7 – uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na:

a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze,

b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, c) dobra materialne,

d) zabytki i krajobraz, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków,

da) krajobraz,

e) wzajemne oddziaływanie miedzy elementami, o których mowa w lit. a, da,

f) bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej;

- pkt 15 – analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Odnosząc powyższe uregulowania do treści raportu o oddziaływaniu na środowisko stanowiącego podstawowy dowód w sprawie wskazać należy, że w rozdziale 3 raportu zawarto opis analizowanych wariantów inwestycyjnych, tj. wariantu I, wariantu IA, wariantu II i wariantu III. Analizy zostały wykonane dla czterech wariantów inwestycyjnych i dwóch wariantów skrzyżowania drogi S-7 z Al. [...]w [...]. Z kolei w dalszych rozdziałach raportu dokonano analizy każdego z wymienionych wariantów w zakresie: 1) prognozy natężenia ruchu; 2) oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia (hałas, powietrze i klimat, wody powierzchniowe i podziemne, budowa geologiczna i pokrywa glebowa, odpady, krajobraz, działania minimalizujące negatywne oddziaływanie, zabytki i stanowiska archeologiczne, obszary chronione na podstawie ustawy o ochronie przyrody, flora, fauna, ryzyko wystąpienia poważnej awarii, oddziaływanie przebudowy wysokiego napięcia, oddziaływanie na zdrowie i życie ludzi, opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, oddziaływania - bezpośrednie, pośrednie, wtórne, krótkoterminowe, średnioterminowe, chwilowe, długoterminowe i stałe, oddziaływanie skumulowane, oddziaływanie transgraniczne); 3) analizy możliwych konfliktów społecznych; 4) wpływ inwestycji na dobra materialne. Raport uwzględnia też oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania oraz likwidacji. Natomiast wybór wariantu najkorzystniejszego dla środowiska zanalizowano w rozdziale 7. Z analizy tej wywiedziono, że najkorzystniejszym dla środowiska jest wariant III planowanego przedsięwzięcia, który po zastosowaniu działań minimalizujących w najmniejszy sposób będzie oddziaływał na środowisko (46,80 %). Drugi w kolejności to wariant II (21,62 %)¸ będący niewiele korzystniejszy od wariantu I (20,89 %), a na czwartej pozycji wariant Ia (10,69 %). Ostatecznie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wariantem proponowanym przez wnioskodawcę okazał się wariant III (z możliwym przeniesieniem schronu amunicyjnego, znajdującego się przy ul. Łowińskiej oraz rozwiązaniem kolizji z Al. [...]według Koncepcji programowej), a racjonalnymi wariantami alternatywnymi warianty pozostałe.

Nadto, z zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że organ odwoławczy, kierując się ściśle wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w wyroku z 17 października 2016 r., zweryfikował poprawność raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz załącznikami graficznymi i uzupełnił pod względem podniesionych w ww. orzeczeniu kwestii i aktualnego zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia, z wytyczonym na nowo przebiegiem przedsięwzięcia dla wariantu III, tj. z wyłączeniem [...]i zasięgiem jego oddziaływania. Zakres informacji o jakie uzupełniono raport szczegółowo wymieniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazano, że w związku z faktem, że dla wycofanego odcinka inwestor rozpoczął konsultacje społeczne mające na celu wystąpienie z odrębnym wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, brak było merytorycznych podstaw do przedstawienia w uaktualnionym raporcie, stosownie do wskazań wynikających z ww. wyroku, analizy dla wariantu IIIA. Dokonując oceny przedmiotowego przedsięwzięcia i wskazując wariant do realizacji, organ wziął pod uwagę nie tylko jego oddziaływanie na środowisko przyrodnicze, ale w myśl zasady zrównoważonego rozwoju - wyrażonej w art. 3 pkt 50 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 przywołanego aktu prawnego, uwzględnił wszystkie aspekty jego oddziaływania, w tym społeczne, ekonomiczne i techniczne. W efekcie przeprowadzonych ustaleń, Regionalny Dyrektor wyraził zgodę na realizację wariantu III przebiegu planowanej trasy S-7 i rozwiązanie kolizji z Al. [...]w [...]według wariantu 1. Ponadto, w kontekście ingerencji przedmiotowej inwestycji w walory przyrodnicze obszaru, w tym Obszaru Chronionego Krajobrazu Wyżyny [...], w rozstrzygnięciu decyzji z [...]stycznia 2015 r. organ nałożył na inwestora szereg obowiązków mających za zadanie zminimalizować negatywne oddziaływanie projektowanej inwestycji na te elementy. Organ podkreślił, że z przeprowadzonych badań wynika, iż eksploatacja planowanej trasy ekspresowej nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń powietrza poza pasem drogowym, do którego wnioskodawca - inwestor zapewni sobie tytuł prawny. W rezultacie Generalny Dyrektor uznał, że zarzuty odwołujących się dotyczące negatywnego wpływu przedmiotowej inwestycji na walory przyrodnicze okolicy projektowanej trasy S-7, klimat akustyczny i stan jakości powietrza, są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie. Z dokumentacji sprawy wynika, że organy rozstrzygające w sprawie przeprowadziły rzetelną analizę wpływu inwestycji na środowisko, w celu ustalenia czy przedsięwzięcie, w kształcie określonym we wniosku o wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia oddziałuje na środowisko w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy określone stosownymi przepisami prawa, szczególnie w strefach stałego przebywania ludzi. Pokreśliły też, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter ocenny i ustala, czy planowane przedsięwzięcie, w zaproponowanych przez podmiot wnioskujący wariantach jest zgodne z przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska, nie powoduje jednak po stronie organu możliwości dowolnego określania lokalizacji, kształtu i zakresu planowanej do realizacji inwestycji W zakresie analizowanych wariantów organ drugiej instancji przyznał, że zaproponowane przez uczestnika postępowania - inwestora warianty realizacji przedsięwzięcia drogowego na niektórych odcinkach posiadają ten sam przebieg. Wyjaśnił też, że każdy z wariantów alternatywnych planowanego przedsięwzięcia musiał się wiązać z ustaleniem trasy według nowego przebiegu, jednak warianty te były projektowane w oparciu o sugestie i uwagi lokalnych władz i społeczności, a także w sposób zapewniający najmniejszy wpływ na środowisko. Dodatkowo, należy zgodzić się z organem, że analizując rzeczywisty wpływ planowanej inwestycji na środowisko, nie można odnosić się wyłącznie do fragmentu zamierzenia budowlanego, ale do jego całości, z uwzględnieniem wszystkich kryteriów poddawanych ocenie, a nie tylko do wybranych odcinków. Powyższe oznacza, że w przypadku przedsięwzięć liniowych zróżnicowanie wariantów lokalizacyjnych pod względem wpływu na środowisko rozpatruje się w kontekście całokształtu inwestycji, a nie jego wybranych fragmentów. Jak trafnie wskazał organ, dopuszczalne są sytuacje, w których proponowane przez inwestora warianty realizacji inwestycji posiadają częściowo jednakowy przebieg. Wariantowanie lokalizacyjne przedsięwzięć liniowych ma bowiem na celu wypracowanie zróżnicowanych rozwiązań dla ochrony określonych dóbr istotnych ze środowiskowego punktu widzenia. Nie oznacza to jednak, że inwestor jest zobowiązany do automatycznego różnicowania wariantów przebiegu inwestycji drogowej w każdym punkcie jej usytuowania. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z załączników graficznych, wskazywany przez skarżących sporny odcinek planowanego przedsięwzięcia od km [...]do km [...]przebiega przez tereny o przeznaczeniu rolniczym, pozbawione form ochrony przyrody, o niskim stopniu zalesienia oraz w sposób zapewniający minimalizację wyburzeń istniejących budynków mieszkalnych, tj. w miejscach ich najmniejszej koncentracji. Zaprojektowany w ten sposób przebieg planowanej drogi ekspresowej na ww. odcinku jest jednocześnie najkrótszy, a co za tym idzie racjonalny pod względem minimalizacji negatywnych strat środowiskowych wynikających z realizacji inwestycji oraz uzasadniony ekonomicznie. Skoro pokrywający się odcinek tożsamego przebiegu inwestycji liniowej od km [...]do km [...]przebiega przez tereny całkowicie rolnicze, pozbawione form ochrony przyrody, o niskim stopniu zalesienia oraz w sposób zapewniający minimalizację wyburzeń istniejących budynków mieszkalnych, bo w miejscach ich najmniejszej koncentracji, to trafne jest stanowisko Generalnego Dyrektora, choć sprzeczne ze stanowiskiem skarżących, co do braku merytorycznego uzasadnienia, aby na ww. odcinku planowanej drogi, konieczne było poszerzanie wielokryterialnej analizy wariantowej dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Należy też przyjąć za przekonywujące tłumaczenie organu, że każda inna próba zaprojektowania przedmiotowej drogi ekspresowej w tym obszarze wiązałyby się z koniecznością wydłużenia trasy przebiegu inwestycji liniowej, zwiększeniem zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia oraz, co jest z tym związane, zwiększeniem skali oddziaływań na poszczególne komponenty środowiska. Oczywistym zatem jest, że skoro droga o krótszym przebiegu pozwala osiągnąć założony cel, oddziałując jednocześnie w mniejszym stopniu niż droga o dłuższym przebiegu, to winna być ona oceniona jako korzystniejsza w ocenie wpływu na środowisko, co uzasadnia brak konieczności poszukiwania dodatkowych rozwiązań. Organ uzasadnił również zarzut odwołujących się dotyczący braku wariantowania lokalizacji przedsięwzięcia w obrębie terenów zielonych, tj. ROD [...]i ROD [...]oraz możliwości wypracowania bardziej racjonalnego przebiegu trasy, wskazując że usytuowanie trasy w rejonie ogrodów działkowych "Budowlanka", "[...]", "[...]" oraz "[...]" podyktowane było w znacznej mierze koniecznością budowy węzła drogowego [...]—[...], stanowiącego połączenie komunikacyjne planowanej inwestycji i Północnej Obwodnicy [...]oraz ochroną kompleksu istniejących ogrodów działkowych. Racjonalność uzasadnienia organu jest także przekonywująca. Organ wskazał bowiem, że analiza załączników graficznych do raportu o oddziaływaniu na środowisko pozwala stwierdzić nie ma możliwości poprowadzenia przedmiotowej inwestycji w sposób niepowodujący przecięcia ogrodów działkowych "[...]". Powyższe wynika z faktu, że przesunięcie drogi w kierunku północnym powodowałoby kolizję ze zbiornikiem [...], w kierunku zachodnim powodowałoby konieczność likwidacji ogrodów działkowych "[...]" i "[...]" oraz narażenia zabudowy przy ul. [...]na ponadnormatywne oddziaływania, natomiast odsunięcie inwestycji w kierunku wschodnim spowodowałoby usytuowanie inwestycji w bliskiej odległości od istniejącego osiedla mieszkaniowego. Mając zatem na względzie konieczność wypracowania najbardziej optymalnego rozwiązania lokalizacyjnego, wszystkie warianty lokalizacyjne planowanej inwestycji wymagają przecięcia ogrodów działkowych [...]. Dla zminimalizowania powstałych strat przeprowadzenie przedsięwzięcia następuje w najwęższym miejscu ogrodów działkowych oraz po ich skrajnej wschodniej granicy. Wyniki analizy wariantowej w ramach oceny oddziaływania na środowisko rozpatrywane były w pełnym zakresie przedmiotowym każdego z rozpatrywanych rozwiązań lokalizacyjnych. W celu wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, uwzględniającego zarówno kwestie przyrodnicze, społeczne i ekonomiczne została wykonana w raporcie o oddziaływaniu na środowisko analiza wielokryterialna, w której wykorzystano informacje i ustalenia dotyczące oddziaływania poszczególnych wariantów planowanej trasy S-7 na środowisko. W ramach ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego oraz konieczności uaktualnienia raportu o oddziaływaniu na środowiska inwestor przeprowadził częściowo nowe analizy, w szczególności w zakresie oddziaływania akustycznego oraz prac inwentaryzacyjnych fauny i flory, które potwierdziły zasadność wyboru ww. wariantu dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W przeprowadzonej analizie uwzględniono szereg kryteriów mających wpływ na poszczególne komponenty środowiska, co znalazło przełożenie na uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W świetle podnoszonych przez skarżących wadliwości raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosowne jest za ówcześnie orzekającym w sprawie Sądem przywołanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2014 r. (II OSK 2564/12), w którym stwierdzono, że "Zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia." Tymczasem, z powyższego, w tym i z opisanego stanu sprawy (skarg), a nadto z oświadczenia pełnomocnika skarżących złożonego na rozprawie, wynika że zarzut dotyczący wadliwości raportu jest w istocie zarzutem formalnym. W zarzucie tym skarżący nie podważają konkretnych zapisów raportu czy ich braku, nie wysuwają na jego poparcie swoich twierdzeń argumentów o charakterze merytorycznym, które mogłyby podważać ustalenia przedstawione w przedmiotowym dokumencie. Zaś argumentację mającą na celu zakwestionowanie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ prowadzący postępowanie w sposób przekonywujący i wyraźny musi dostarczyć sam zainteresowany. Skarżący kwestionując zaprezentowane w raporcie o oddziaływaniu na środowisko warianty realizacji przedsięwzięcia, nie przedstawili dowodów mogących podważać prawidłowość zaprojektowanych rozwiązań lokalizacyjnych w kontekście wymogów ustawy o udostępnianiu informacji, jak również nie wskazali merytorycznych przesłanek dla rozwiązań, które w ich ocenie byłyby uznawane za lepsze. Wobec braku wiarygodnych dowodów mogących podważyć ustalenia poczynione w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności w zakresie wielokryterialnej analizy wariantowej należy stwierdzić, że zarzuty dotyczące pozorności wariantowania są bezpodstawne. Postulowana przez skarżących konieczność poddawania analizie wielokryterialnej wyłącznie wariantów odmiennie usytuowanych w tym samym obszarze, stanowiłaby niczym nieuzasadnione ograniczenie procedury oceny oddziaływania na środowisko. Poszukiwanie rozwiązań alternatywnych i wariantów przedsięwzięć z zakresu inwestycji liniowych nie musi polegać wyłącznie na szukaniu nowych lokalizacji, ale może dotyczyć także proponowanych rozwiązań technicznych, technologicznych, czy organizacyjnych. Istotą wariantowania nie jest bowiem wyszukiwanie dodatkowych, często nierealnych lokalizacji dróg, ale znalezienie rozwiązania zapewniającego najwyższy stopień ochrony zdrowia i życia ludzi, środowiska i dóbr kultury, czyli wariantowanie rozwiązań technicznych, w tym parametrów technicznych oraz technologicznych. W przypadku przedsięwzięć liniowych należy zauważyć, iż wariantowanie lokalizacyjne ma na celu wypracowanie zróżnicowanych rozwiązań dla ochrony ściśle określonych dóbr istotnych ze środowiskowego punktu widzenia, takich jak m. in.: prawne formy ochrony przyrody, strefy zamieszkania ludzi, wody powierzchniowe i podziemne. Jak słusznie zauważył Generalny Dyrektor w odpowiedzi na skargę, projektowanie wariantów alternatywnych jest każdorazowo procesem uzależnionym od indywidualnych uwarunkowań danego przedsięwzięcia, wobec czego jeżeli osiągnięcie standardów jakości środowiska może zostać uzyskane wyłącznie w jednej lokalizacji, to nie jest konieczne dodatkowe różnicowanie wariantów pod względem ich usytuowania. Wszystkie brane pod uwagę warianty rozwiązań minimalizujących i łagodzących oddziaływania na środowisko muszą przede wszystkim zapewnić dotrzymanie standardów jakości środowiska poza terenem, do którego inwestor dysponuje prawem własności. Intencją ustawodawcy nie było egzekwowanie od inwestorów każdorazowego opracowania wariantów zróżnicowanych przedsięwzięcie wyłącznie pod względem lokalizacyjnym oraz w taki sposób, aby projektowane rozwiązania alternatywne nie pokrywały się ze sobą w żadnym punkcie, jak chcieliby normę art. 66 ust. 1 pkt 5 ww. o udostępnieniu informacji interpretować skarżący. Dopuszczalne są zatem sytuacje, w których proponowane przez inwestora warianty realizacji inwestycji posiadają częściowo jednakowy przebieg.

W świetle przedstawionych rozważań, wbrew twierdzeniom skarżących, w zaskarżonej decyzji po pierwsze organ przekonywująco uzasadnił, dlaczego odcinki trasy w zaktualizowanym raporcie od km [...] do km [...]i od km [...] mają identyczny przebieg; po drugie nie stwierdzono, aby ustalenia środowiskowe planowanej inwestycji, w tym dokument w postaci raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, pozostawały w sprzeczności z art. 66 ust. 1 ustawy o udostepnieniu informacji w zakresie naruszenia zarzucanym punktów tej normy i, aby wariantowanie nosiło cechy pozorności; po czwarte w raporcie została zawarta wielokryterialna analiza porównawcza zaproponowanych wariantów przebiegu trasy S-7; po piąte w przeprowadzonej procedurze dokonano też analizy konfliktów społecznych w myśl art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy o udostępnieniu informacji. Oznacza to, że i ten zarzut skarżących nie znajduje uzasadnienia zarówno prawnego, jak i faktycznego (racjonalnego), a wręcz neguje rozwiązania, które miały na celu poszukiwanie optymalnego dla środowiska przebiegu trasy i doprowadziły do zaakceptowania takiego rozwiązania przez organy. Zaś wymaganie, jakie propagują skarżący, aby każdy z wariantów miał całkowicie odmienny przebieg, eliminuje niejako możliwość przyjęcia faktycznie wariantu najbardziej optymalnego. Wobec wykazanej zgodności zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...]sierpnia 2017 r. z prawem, Sąd uznał skargi za bezzasadne. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skarg.