Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1083/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi M. Z. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] marca 2018 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania M. Z. utrzymało w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie skreślenia z listy aplikantów radcowskich.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że uchwałą Nr [...]Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] listopada 2014 r. M. Z.został wpisany na listę aplikantów radcowskich. W 2015 r., będąc na pierwszym roku aplikacji, nie zaliczył kolokwiów z postępowania cywilnego (przystąpił do kolokwium - dwukrotnie ocena niedostateczna) oraz z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych (nie przystąpił do kolokwium). W 2016 r., powtarzając pierwszy rok aplikacji ponownie nie przystąpił do kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, wskutek czego otrzyma! ocenę niedostateczną.

W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarza, że w dniu 8 listopada 2016 r. (termin kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych) aplikantowi została udzielona pomoc lekarska, a także zaświadczenie lekarza, że od 9 grudnia 2016 r. (termin kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych) był hospitalizowany w Klinice Kardiologii Inwazyjnej [...]

We wniosku z 13 grudnia 2016 r. M. Z. zwrócił się do dziekana z prośbą o usprawiedliwienie nieobecności na kolokwium ustnym z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w dniach 26 października, 8 listopada. 29 listopada oraz 9 grudnia 2016 r. Wyjaśnił, że jego nieobecność była spowodowana tylko i wyłącznie stanem zdrowia, bowiem pod koniec października przeszedł silną infekcję, na co przedłożył w izbie zwolnienie lekarskie, 8 listopada nie zjawił się na kolokwium, bo zasłabł, ale nie zgłosił tego faktu do izby (do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie), a do kolokwium miał przystąpić w następnym wyznaczonym terminie. Na kolokwium 29 listopada 2016 r. nie stawił się. gdyż ponownie zachorował i przedłożył zaświadczenie lekarskie. 8 grudnia (kolejny termin kolokwium) stracił przytomność i doznał mocnego urazu głowy - został przewieziony na szpitalny oddział ratunkowy, a potem na oddział intensywnej opieki kardiologicznej. 9 grudnia poinformował o tym telefonicznie izbę, a także mailowo poinformowała o tym izbę matka aplikanta. Przy piśmie z 19 grudnia 2016 r. uzupełnił ww. wniosek, załączając kopie zaświadczeń lekarskich na drukach ZUS ZLA obejmujące okresy 8-16 grudnia 2016 r. (pobyt w szpitalu) i 19-30 grudnia 2016 r. (zwolnienie od lekarza pierwszego kontaktu). Pismem z 20 grudnia 2016 r. został poinformowany, że zgodnie z § 29 ust. 1 Regulaminu kolokwia przeprowadza się w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 15 grudnia, zaś w przypadku usprawiedliwionej nieobecności aplikanta na kolokwium, dodatkowy termin może zostać wyznaczony nie wcześniej niż po upływie 10 dni od terminu kolokwium, do którego aplikant nie przystąpił, a obecnie brak jest formalnej możliwości wyznaczenia kolejnego terminu kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych zatem nie ma formalnej możliwości uwzględnienia prośby odwołującego.

Pismem z 14 lutego 2017 r. M. Z. został poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia go z listy aplikantów radcowskich, o prawie złożenia wniosków i wyjaśnień, terminie posiedzenia Rady, prawie do wzięcia w nim udziału, zabrania głos w trakcie posiedzenia oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Patron aplikanta przedstawił pozytywną opinię z 22 lutego 2017 r. Zwrócił uwagę m.in. na wiedzę merytoryczną aplikanta, chęć jej pogłębiania, sumienność i wysoki poziom kultury osobistej. Wskazał również, jakie zadania powierzał aplikantowi i według jego wiedzy przyczyną nieprzystąpienia do kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych był stan zdrowia. Zaznaczył wyjątkowość zaistniałej sytuacji i fakt, że wiedza M. Z. z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nigdy nie została zweryfikowana.

Organ podniósł, że w opinii członka Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. w ustalonym stanie faktycznym, ze względu na brzmienie § 28 ust. 4 i § 32 ab ust. 1 Regulaminu zasadne jest wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie skreślenia M. Z. z listy aplikantów radcowskich na podstawie art. 37 ust. 2 u.r.p. w zw. z § 32 ab ust. 1 i § 28 ust. 4 Regulaminu.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, będącego skutkiem uchylenia przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 roku uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] kwietnia 2017 roku, do sprawy przedłożono zaświadczenia lekarskie stwierdzające niezdolność M. Z. do pracy w dniach 26 - 28.10.2016 roku oraz 28 - 29.11.2016 roku, a także wydruki korespondencji e-mail z M. Z. oraz C. Z. dotyczącej usprawiedliwienia nieobecności M. Z. na kolokwiach 8 listopada 2017 r.

Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i podzielił ocenę organu I instancji, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do skreślenia z listy aplikantów radcowskich w trybie art. 37 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.

Następnie organ odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne. Stwierdził, że przedstawione zaświadczenie lekarskie informuje tylko o tym, że w dniu 8 listopada 2016 roku została udzielona aplikantowi doraźna pomoc lekarska. Nie mogło ono stanowić podstawy usprawiedliwienia bowiem zostało złożone po upływie terminu 7 dni od ustania przyczyny nieobecności oraz nie wskazuje na niezdolność aplikanta do pracy w dniu kolokwium lub niezdolność aplikanta do stawienia się na kolokwium z powodu choroby. Nieobecność nie została również usprawiedliwiona przez Dziekana w trybie § 32 ust. 1 Regulaminu, co skutkuje uzyskaniem oceny niedostatecznej. Aplikant nie przystąpił do kolokwium poprawkowego w dniu 29 listopada 2016 r., do czego miał prawo. przedkładając zaświadczenie lekarskie. Również w dodatkowym terminie kolokwium poprawkowego nie przystąpił do niego, przedkładając zaświadczenie lekarskie. Nieobecność na kolokwium wyznaczonym w dodatkowym terminie (w dniu 9 grudnia 2016 roku) może być usprawiedliwiona wyłącznie w szczególnych przypadkach przez Dziekana na wniosek aplikanta (§ 32 ust. 4 Regulaminu). Powołane oświadczenie woli Dziekana (ewentualne usprawiedliwienie nieobecności w trybie § 32 ust. 4 Regulaminu) nie stanowi decyzji administracyjnej co oznacza, że do ewentualnego usprawiedliwienia nieobecności o którym mowa w § 32 ust. 4 Regulaminu nie ma zastosowania k.p.a. Usprawiedliwienie stanowi wyłączną kompetencję Dziekana, który samodzielnie decyduje co stanowi szczególny przypadek a co nie. Prezydium jest decyzją Dziekana (niezależnie od tego czy jest ona pozytywna czy negatywna) związane i nie jest władne kontrolować powołanej kwestii w toku postępowania odwoławczego. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek oświadczenia woli Dziekana Rady OIRP w W., z którego wynikałoby usprawiedliwienie wydane w trybie § 32 ust. 4 Regulaminu, a zatem nieobecność na kolokwium w dniu 9 grudnia 2016 roku nie została usprawiedliwiona, co oznacza, że M. Z. otrzymał z powołanego kolokwium oceną niedostateczną. Zarówno Rada. jak i Prezydium nie ma możliwości oceny i zmiany decyzji Dziekana w sprawie nieusprawiedliwienia nieobecności z dnia 9 grudnia 2016 roku, w związku z tym nie może powołanej nieobecności usprawiedliwić. Ponadto Dziekan nie jest zobowiązany do uzasadnienia swojej decyzji.

W konsekwencji aplikant nie zaliczył roku szkoleniowego 2016 na skutek otrzymania dwóch ocen niedostatecznych z kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Organ wyjaśnił, że termin kolokwium poprawkowego (29 listopada 2016 roku) oraz kolokwium dodatkowego (9 grudnia 2016 roku) został wyznaczony w terminach wynikających z Regulaminu. Rada nie może z góry zakładać nieskończonej liczby terminów dodatkowych, bowiem wówczas nie byłoby możliwie realizowanie na aplikacji żadnych zajęć z przedmiotów objętych kolokwium, terminy kolokwiów z danego przedmiotu wyznacza się po zakończeniu zajęć z niego, a jednocześnie granicznym terminem dla przeprowadzonych kolokwiów jest końcówka roku szkoleniowego.

Organ nie podzielił także zarzutów naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania, bowiem organ I instancji prawidłowo przeprowadził wszelkie czynności, których efektem jest możliwość zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. Z. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia przez Sąd przedmiotowej skargi wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do wydania w określonym terminie uchwały, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia:

1) przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego oraz w sposób nie budzący zaufania strony postępowania do organu administracji publicznej, a w szczególności poprzez takie wartościowanie zebranych w sprawie dowodów, które odpowiadało z góry przyjętemu przez Krajowy Radę Radców Prawnych rozstrzygnięciu oraz poprzez wydanie uchwały o treści nieprzekonywującej pod względem prawnym i faktycznym;

2) przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, poprzez uznanie, że ani Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych ani Prezydium OIRP nie działa w ramach instytucji uznania administracyjnego oraz przyznanie wprost w treści zaskarżanej uchwały, że podejmowane przez te organy "decyzje" na podstawie postanowień Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały nr 90/VII/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 października 2009 r. w sprawie uchwalenia regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej nie podlegają jakiejkolwiek kontroli, w tym na podstawie wzorców określonych w kpa,

3) a w wyniku tak przyjętej wykładni przepisów jednocześnie naruszenie art. 7, art. 15 oraz art. 80 kpa poprzez uznanie przez organ II instancji oświadczenia woli Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 20 grudnia 2016 r., znak: [...] odnośnie braku prawnych możliwości usprawiedliwienia nieobecności skarżącego, co jest sprzeczne z ustaloną w Uchwale OIRP prawną możliwością usprawiedliwienia nieobecności na kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w dniu 9 grudnia 2016 r. i w konsekwencji zaaprobowanie wadliwego oświadczenia woli, zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym i naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz zasady swobodnej oceny dowodów;

4) przepisów postępowania, tj. art. 15 kpa poprzez odniesienie się przez organ II instancji jedynie do niektórych zarzutów zawartych w odwołaniu od Uchwały OIRP bez ponownego rozpatrzenia sprawy, w tym w szczególności nie odniesienie się merytoryczne przez organ II instancji do ustalonej w Uchwale OIRP prawnej możliwości przeprowadzenia kolokwium poprawkowego po dniu 15 grudnia z uwagi na to, że " § 29 ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej nie mógł stanowić przeszkody wyznaczenia terminu dodatkowego kolokwium poprawkowego. bowiem w przypadku kolokwium poprawkowego Regulamin w § 32a ust. 3 rozstrzyga, że kolokwia poprawkowe przeprowadza się przed końcem roku szkoleniowego (31 grudnia danego roku). Przepis $ 29 ust. 1 Regulaminu w zakresie w jakim określa datę graniczną dla kolokwiów nie odnosi sit do kolokwiów poprawkowych", co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;

5) przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie a tym samym utrzymanie w mocy Uchwały OIRP, która to uchwala naruszała:

- art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w zw. z § 32 ab ust. 1 i § 28 ust. 4 Regulaminu poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że nieprzystąpienie przez skarżącego z obiektywnych i usprawiedliwionych przyczyn do kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz uniemożliwienie przywrócenia mu terminu do dodatkowego terminu kolokwium poprawkowego z przyczyn formalnych, leżących po stronie Izby, stanowi przesłankę do stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego w sytuacji, gdy w toku odbytego szkolenia ani razu nie został zweryfikowany ani stan wiedzy skarżącego z zakresu kolokwium, ani jego predyspozycje do wykonywania zawodu radcy prawnego, które kolokwium ustne ma poddać obiektywnej ocenie, co nie może stanowić przesłanki, o której mowa w tym przepisie, a tym samym stanowić podstawy do skreślenia z listy aplikantów radcowskich zgodnie z przepisami Regulaminu;

- przepisów prawa materialnego - § 32 ust. 4 zd. drugie oraz § 32 ust. 2 w zw. z § 32a ust. 4 Regulaminu poprzez nieusprawiedliwienie nieobecności skarżącego na kolokwium w dniu 9 grudnia 2016 r. w sytuacji, gdy nieobecność na kolokwium w tym terminie wynikała z przyczyn obiektywnych oraz po spełnieniu przez skarżącego warunków formalnych dotyczących usprawiedliwiania nieobecności na kolokwium poprzez złożenie wniosku do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. o usprawiedliwienie nieobecności wraz z wymaganymi zaświadczeniami lekarskimi;

- przepisów prawa materialnego - § 32 ust. 4 zd. drugie w zw. z § 32a ust. 4 Regulaminu poprzez podjęcie uchwały przez Prezydium Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. o wyznaczeniu terminu kolokwium poprawkowego z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych na dzień 29 listopada 2016 r., co z uwagi na treść przepisów § 29 ust. 1 i § 32 ust. 4 zd. pierwsze Regulaminu, uczyniło niemożliwym przywrócenie terminu kolokwium poprawkowego z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych z dnia 9 grudnia 2016 r. w sytuacji usprawiedliwionej, potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim, nieobecności na tym terminie, a tym samym spowodowało nieusprawiedliwienie nieobecności z przyczyn formalnych, a więc przyczyn niewynikających z treści § 32 ust. 4 zd. drugie Regulaminu;

- przepisów prawa procesowego - art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 kpa poprzez nie dokonanie całościowej oceny materiału dowodowego i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do organu, który wydał Uchwałę OIRP, a w szczególności poprzez takie wartościowanie zebranych w sprawie dowodów, które odpowiadało z góry przyjętemu rozstrzygnięciu oraz poprzez wprowadzenie w błąd strony postępowania administracyjnego odnośnie braku możliwości przeprowadzenia ewentualnego kolokwium w przywróconym terminie po dniu 15 grudnia 2016 r.,

- przepisów prawa procesowego - art. 7 k.p.a. poprzez wykroczenie przez OIRP w W. poza granice uznania administracyjnego, a zwłaszcza poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego dokonanego rozstrzygnięcia i przyznanie wprost w treści Uchwały OIRP, że organ nie jest w stanie podać powodów i okoliczności natury faktycznej i prawnej nie usprawiedliwienia nieobecności skarżącego na kolokwium w dniu 9 grudnia 2016 r. przez Dziekana OIRP, w sytuacji gdy w piśmie z dnia 20 grudnia 2016 r. wskazano, że jedyną przeszkodą jest brak możliwości formalnych do jego przeprowadzenia z uwagi na treść § 29 Regulaminu;

6) przepisów art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. w zw. z § 32ab ust. 1 i § 28 ust. 4 Regulaminu poprzez ich błędną wykładnie i nieuzasadnione przyjęcie, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu radcy prawnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę, Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Bezspornym jest, iż stanowisko organów korporacji powoduje dla skarżącego daleko idące konsekwencje. Jednakże sąd administracyjny bada jedynie legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji w dacie jego wydania i tym samym względy celowościowe czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu.

Przedmiotem postępowania była ocena, czy zachodzą wystarczające przesłanki do stwierdzenia nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu radcy prawnego, co może być podstawą do skreślenia z listy aplikantów adwokackich.

Uchwała w tym zakresie ma charakter uznaniowy, przy czym uznanie administracyjne nie oznacza dowolności. Zgodnie z dotychczasowym dorobkiem orzecznictwa i doktryny kontrola sądowa decyzji uznaniowych ogranicza się do badania zachowania reguł proceduralnych przy ich podejmowaniu a zatem zakres tej kontroli jest ograniczony - Sąd bada, bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, a nie wnika w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można mu postawić zarzutu dowolności.

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych zarówno Okręgowe Izby Radców Prawnych, jak i Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych jako kolegialne organy samorządu zawodowego radców prawnych sprawują zróżnicowane zadania z zakresu administracji publicznej. W określonych sytuacjach są także powołane do orzekania w sprawach indywidualnych, w tym między innymi w przedmiocie skreślenia aplikanta z listy aplikantów radcowskich.

Zgodnie z art. 37 ustawy o radcach prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych skreśla aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich w przypadku wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie (skreślenie obligatoryjne), a ponadto może skreślić aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego (art. 37 ust. 2).

Do zakresu działania Krajowej Rady Radców Prawnych należy, stosownie do art. 60 pkt 8 lit. c omawianej ustawy, uchwalanie regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej. W wykonaniu delegacji ustawowej Rada uchwaliła Regulamin odbywania aplikacji radcowskiej stanowiący załącznik do uchwały Nr 90/VII/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 października 2009 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej.

Akty korporacji zawodowych, zgodnie z założeniami konstytucyjnego systemu źródeł prawa, nie mogą być źródłami prawa powszechnie obowiązującego. Akty prawne wydawane przez samorząd zawodowy, reprezentujący osoby wykonujące zawód zaufania publicznego (art. 17 ust. 1 Konstytucji), należą do aktów prawa wewnętrznego i obowiązują wyłącznie członków korporacji z aplikantami włącznie którzy pozostają z tego powodu w zasięgu organizacyjnej podległości samorządom zawodowym zrzeszającym - jak formułuje to expressis verbis art. 17 ust. 1 Konstytucji - "osoby wykonujące zawody". W trybie aktów prawa wewnętrznego mogą być regulowane zasady dotyczące osób będących członkami korporacji zawodowej radców prawnych i aplikantów radcowskich. Oznacza to, że określenie w drodze uchwały podjętej w trybie art. 60 pkt 8 lit c) u.r.p. zasad przeprowadzania aplikacji kształtuje prawa i obowiązki ich adresatów. Jak już wskazano, postanowienia zawarte w tzw. aktach prawa wewnętrznego stanowionych przez organy samorządu zawodowego nie mają mocy powszechnie obowiązującej, jaka cechuje przepisy zawarte w aktach normatywnych, o których mowa w art. 87 Konstytucji. Regulamin jest zatem swego rodzaju umową przyjętą w korporacji, przy czym zarzut jego naruszenia może być skutecznie formułowany w nawiązaniu do ustawowych uregulowań dotyczących czynności prawnych. Ustawa o radcach prawnych przewiduje bowiem zamknięty katalog rozstrzygnięć organów samorządu radcowskiego w sprawach aplikantów radcowskich, podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Tak więc organizacja szkolenia i jego przebieg nie są sprawą administracyjną.

Przepis § 19 ust. 2 Regulaminu, wskazuje, iż niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego lub negatywna ocena patrona stanowią podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu i skreślenia z listy aplikantów z tego powodu.

Zgodnie z § 28 pkt 2 pkt 2 Regulaminu, nie zalicza się roku szkoleniowego w przypadku gdy aplikant uzyskał ocenę niedostateczną z chociażby jednego kolokwium poprawkowego. Zgodnie z § 32ab ust. 1 Regulaminu, w jego obecnym brzmieniu, niezaliczenie więcej niż jeden raz roku szkoleniowego stanowi podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu i skreślenia z listy aplikantów radcowskich. Natomiast § 28 ust. 4 Regulaminu stanowi, iż w okresie trwania aplikacji aplikant może powtarzać tylko jeden rok szkoleniowy.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 aplikant obowiązany jest do przystępowania w terminach ustalonych w planie szkolenia do kolokwiów, złożenia ich z wynikiem pozytywnym oraz uzyskania zaliczenia zajęć, najpóźniej do dnia rozpoczęcia zajęć na kolejnym roku szkolenia.

Stosownie do § 29 ust. 1 zdanie pierwsze kolokwia przeprowadza się po zakończeniu zajęć z poszczególnych przedmiotów, w okresie od 1 czerwca do dnia 15 grudnia, z wyłączeniem przerwy wakacyjnej.

Zgodnie z § 32 ust. 1 Regulaminu nieobecność na kolokwium może być usprawiedliwiona wyłącznie zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym niezdolność aplikanta do pracy albo niezdolność do stawienia się na kolokwium z powodu choroby w dniu kolokwium. W szczególnie uzasadnionych przypadkach nieobecność na kolokwium może być ponadto usprawiedliwiona przez Dziekana na wniosek aplikanta także z innych powodów. Zgodnie z § 32 ust. 1 Regulaminu zaświadczenie lekarskie usprawiedliwiające nieobecność należy przedstawić niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni od ustania przyczyny nieobecności. Naruszenie terminu skutkuje nieusprawiedliwieniem nieobecności.

Zgodnie z § 32 ust. 4 Regulaminu, w przypadku usprawiedliwienia nieobecności na kolokwium Prezydium Rady wyznacza dodatkowy termin kolokwium, przypadający nie wcześniej niż po upływie 10 dni od terminu kolokwium, do którego aplikant nie przystąpił. Nieobecność na kolokwium wyznaczonym w dodatkowym terminie może być usprawiedliwiona wyłącznie w szczególnych przypadkach przez Dziekana na wniosek aplikanta.

§ 32 ust. 5 Regulaminu stanowi, że nieobecność na kolokwium bez usprawiedliwienia jest jednoznaczna z uzyskaniem oceny niedostatecznej.

Aplikant, który uzyskał ocenę niedostateczną, ma prawo przystąpić do kolokwium poprawkowego (§ 32a ust. 1, 3 - 4 Regulaminu). Termin kolokwium poprawkowego wyznacza Prezydium Rady na dzień przypadający nie wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników kolokwium z danego przedmiotu i ogłasza o tym w sposób przyjęty w danej izbie, nie później niż 3 dni przed wyznaczonym terminem. Kolokwia poprawkowe przeprowadza się przed końcem roku szkoleniowego.

§ 32a ust. 2 Regulaminu stanowi, że do kolokwiów poprawkowych stosuje się odpowiednio przepisy § 29 - 32 Regulaminu, w tym przytoczone wyżej zasady usprawiedliwiania nieobecności i zasadę, że nieobecność na kolokwium bez usprawiedliwienia jest jednoznaczna z uzyskaniem oceny niedostatecznej.

Regulamin w § 32a ust. 3 rozstrzyga, że kolokwia poprawkowe przeprowadza się przed końcem roku szkoleniowego (31 grudnia danego roku). Przepis § 29 ust. 1 Regulaminu w zakresie w jakim określa datę graniczną dla kolokwiów nie odnosi się do kolokwiów poprawkowych.

Jak ustalił organ i co w zasadzie nie jest sporne, skarżący nie zaliczył pierwszego roku aplikacji. Powtarzając rok szkoleniowy nie przystąpił do kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w I terminie (26 października 2016 r.) z powodu choroby, co usprawiedliwił, przedstawiając zaświadczenie lekarskie. W dodatkowym terminie (8 listopada 2016 r.) nie przystąpił do kolokwium z powodu złego stanu zdrowia. Przedstawione przez skarżącego zaświadczenie lekarskie informuje jedynie, że w dniu 8 listopada 2016 roku została mu udzielona doraźna pomoc lekarska i nie mogło stanowić podstawy usprawiedliwienia bowiem zostało złożone po upływie terminu 7 dni od ustania przyczyny nieobecności oraz nie wskazuje na niezdolność do pracy w dniu kolokwium lub niezdolność do stawienia się na kolokwium z powodu choroby. Nieobecność nie została również usprawiedliwiona przez Dziekana w trybie o którym mowa w §32 ust. 1 Regulaminu, co w konsekwencji skutkowało uzyskaniem przez skarżącego oceny niedostatecznej. Skarżący nie przystąpił do kolokwium poprawkowego w dniu 29 listopada 2016 r., przedkładając zaświadczenie lekarskie. Nie przystąpił również w dodatkowym terminie kolokwium poprawkowego przedkładając zaświadczenie lekarskie. Nieobecność na kolokwium wyznaczonym w dodatkowym terminie {w dniu 9 grudnia 2016 roku) może być usprawiedliwiona wyłącznie w szczególnych przypadkach przez Dziekana na wniosek aplikanta (§ 32 ust. 4 Regulaminu).

W niniejszej sprawie nieobecność skarżącego na kolokwium w dniu 9 grudnia 2016 roku nie została usprawiedliwiona, co oznacza, że otrzymał on z kolokwium oceną niedostateczną. Regulamin odbywania aplikacji nie przewiduje możliwości wyznaczenia drugiego terminu dodatkowego egzaminu poprawkowego w innych okolicznościach niż w przypadku pozytywnej decyzji Dziekana Rady w kwestii usprawiedliwienia nieobecności na pierwszym dodatkowy terminie kolokwium poprawkowego. Brak usprawiedliwienia takiej nieobecności uniemożliwił zatem wyznaczenie drugiego dodatkowego terminu poprawkowego.

Sąd zgadza się z organem, że oświadczenie woli Dziekana nie stanowi decyzji administracyjnej a jedynie jego autonomiczną kompetencję. Prezydium jest decyzją Dziekana związane i nie jest władne jej kontrolować w toku postępowania odwoławczego.

W konsekwencji skarżący nie zaliczył roku szkoleniowego 2016 na skutek otrzymania dwóch ocen niedostatecznych z kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Skoro zatem skarżący nie zaliczył roku szkoleniowego 2015 oraz 2016 na skutek otrzymania ocen dwóch niedostatecznych z kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz postępowania cywilnego (w 2015 roku) jak również z kolokwium z prawa pracy i ubezpieczeń społecznych {w 2016 roku) to spełniła się przesłanka niezaliczenia więcej niż jeden raz roku szkoleniowego co z kolei stanowi podstawę do stwierdzenia przez Radę nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu radcy prawnego i skreślenia z listy aplikantów radcowskich (§ 32ab ust. 1 Regulaminu).

Przy czym, jak słusznie stwierdził organ, wydana przez patrona pozytywna opinia nie neutralizuje negatywnej oceny uzyskanej z kolokwium, gdyż patron nie ocenia w sposób obiektywny wiedzy aplikanta, która jest niezbędna dla wykonywania zawodu radcy prawnego. Opinia patrona ma znaczenie dla oceny przebiegu aplikacji radcowskiej, ale nie jest to znaczenie decydujące.

Należy podkreślić, że wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu profesjonalnych usług prawnych wymagających posiadania bogatej i ugruntowanej wiedzy z zakresu różnych dziedzin prawa. Negatywne oceny z kolokwiów weryfikujących poziom tej wiedzy stanowią w ocenie Sądu przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu radcy prawnego. Przez zasady odbywania aplikacji należy rozumieć nabywanie przez aplikantów w czasie jej trwania, wiedzy niezbędnej do wykonywania zawodu radcy prawnego a także weryfikowanie tej wiedzy przez samorząd. Skarżący przystępując do korporacji jako aplikant zobowiązał się zarówno do przestrzegania przepisów ustawy o radcach prawnych jak również poddał się postanowieniom jej władz, w tym także regulaminowi aplikacji. Sąd stoi na stanowisku, iż to korporacja, sprawująca pieczę nad prawidłowym wykonywaniem zawodu zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony, odpowiada za właściwe wyszkolenie przyszłych radców prawnych a zatem przysługuje jej prawo do sukcesywnego sprawdzania nabywanej przez aplikantów wiedzy. Tym samym organ ma prawo dokonywania weryfikacji aplikantów, co do postępów w nauce.

W konsekwencji Sąd uznał, że organy samorządu radcowskiego obu instancji w sposób prawidłowy zbadały stan faktyczny sprawy. Skarżący nie zaliczył kolokwiów wymaganych regulaminem aplikacji, który to regulamin został uchwalony przez właściwe organy i nie został zakwestionowany w sposób przewidziany w przepisach prawa. W tej sytuacji słusznie przyjęto, że zachodzą przesłanki do skreślenia skarżącego z listy aplikantów radcowskich.

Według Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto organy samorządu radcowskiego, nie dopuściły się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, dokonując wszechstronnej oceny na podstawie jego całokształtu, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Należy uznać jednocześnie, iż swoje stanowisko uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu uchwały organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja w sposób wystarczający odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Podniesione zarzuty nie zmieniają faktu, iż skarżący nie zaliczył więcej niż jeden raz roku szkoleniowego aplikacji radcowskiej.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.