Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 172/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 10
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: par. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] (znak [...]) w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją wydaną w postępowaniu odwoławczym, z dnia [...] o numerze [...], Państwowy Wojewódzki D. Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z [...] nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem, ujętej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych (zał. do rozp. RM z 18 listopada 1983 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych; Dz. U. Nr 65,poz.294 ze zm.) u Z. W.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia na wstępie organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Jak wskazano - Z. W. pracował w Zakładach Urządzeń Górniczych A w W. od 20.06.1977 r. do 31.03.1999 r. jako spawacz-ślusarz (w czasie od 20.06.1077 r. do 16.01.1990 r. oddelegowany do B), w Przedsiębiorstwie Usługowo-Handlowym C Sp. z o.o. w likwidacji w W. w okresie od 01.04.1999 r. do 30.11.1999 r. w charakterze spawacza, od 1999 roku przebywał na rocznej rencie, zasiłku dla bezrobotnych, zaś od 01.12.2003 r. pracuje jako pracownik fizyczny - dozorca obiektu - wykonując pracę bez narażenia na hałas. Z charakterystyki stanowisk pracy wynika zdaniem organu, iż przez okres swojej pracy zawodowej Z. W. pracował w narażeniu na ponadnormatywny hałas przez okres 13 lat.

Ze względu na występujące dolegliwości - rozpatrywanie sprawy dotyczącej choroby zawodowej w tym przypadku rozpoczęte zostało w 1999 r. w W. Ośrodku Medycyny Pracy w W., gdzie po wykonaniu badań wydano dnia 15.12.1999 r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z opinią: " nie rozpoznano zawodowego uszkodzenia słuchu ze względu na charakter krzywej audiometrycznej (płaski). Średnie ubytki słuchu po uwzględnieniu poprawki na wiek (17dB) wynoszą: ucho prawe 57,6 dB i ucho lewe 61,0 dB. Szept obustronnie po jeden metr. Wskazana inwalidyzacja z ogólnego stanu zdrowia. Nie może pracować w hałasie ponad 85 dB(A)". Następnie zainteresowany został poddany badaniom w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który na podstawie wykonanych specjalistycznych badań wydał dnia [...] orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego urazu akustycznego uzasadniając swoje stanowisko tym, iż rozpoznano "Niedosłuch odbiorczy obustronny. W badaniach dodatkowych audiologicznych - nie stwierdzono cech charakterystycznych dla przewlekłego urazu akustycznego. Powyższe nie uzasadnia przyjęcia zawodowej etiologii rozpoznanego niedosłuchu. Średnie ubytki słuchu po odjęciu poprawki na wiek wynoszą UP- 48dB, UL- 39dB ".

Na podstawie powyższych opinii instancji orzeczniczych, Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. dnia [...] wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej słuchu - przewlekłego urazu akustycznego. W toku postępowania prowadzonego wskutek wniesionego przez stronę odwołania D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. - Oddział w W. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w celu wyjaśnienia wątpliwości, tj. wystąpił o szersze uzasadnienie orzeczenia o nierozpoznaniu choroby zawodowej - szczególnie w części dotyczącej dodatkowych badań audiologicznych. W odpowiedzi Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. podtrzymał wcześniejsze swoje opinie w sprawie i dnia [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego urazu akustycznego, przytaczając w uzasadnieniu, iż rozpoznano "Niedosłuch odbiorczy obustronny. W badaniach dodatkowych audiologicznych - nie stwierdzono cech charakterystycznych dla przewlekłego urazu akustycznego. Powyższe nie uzasadnia przyjęcia zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia. Średnie ubytki słuchu po odjęciu poprawki na wiek wynoszą UP- 48dB, UL- 39dB. Po przeprowadzonych ponownych badaniach w dniu [...] audiometrią tonalną, audiometrią impedancyjna na nie znajdujemy podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej". Następnie D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. - Oddział w W. biorąc pod uwagę wysokie ubytki słuchu i odbiorczy charakter niedosłuchu u Pana Z. W., zwrócił się do W. Ośrodka Medycyny Pracy (pismo z dnia [...]) o dokładne sprecyzowanie zasad dotyczących rozpoznawania choroby zawodowej narządu słuchu, w tym jakie wyniki badań słuchu audiometrią tonalną i impedancyjną wykluczają możliwość rozpoznania głuchoty zawodowej. W odpowiedzi uzyskano wyjaśnienie (pismo z dn. [...]), że w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. diagnostyka uszkodzeń słuchu jest prowadzona w szerszym zakresie i obejmuje dokładne różnicowanie odbiorczych uszkodzeń słuchu, które między innymi mogą być wywołane działaniem nie tylko hałasu, ale i innymi czynnikami. Należy przyjąć, że rozpoznany niedosłuch odbiorczy znacznego stopnia (tj. powyżej 30dB) u Pana Z. W. nawet po wieloletnim narażeniu na ponadnormatywny hałas może nie mieć cech charakterystycznych dla przewlekłego urazu akustycznego i stąd nierozpoznanie choroby zawodowej u zainteresowanego.

Na podstawie przytoczonych opinii lekarskich wydanych przez placówki medyczne uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych, D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. - Oddział w W. dnia [...]; znak [...] wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...]; znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego urazu akustycznego u Pana Z. W. Na powyższe rozstrzygnięcie zainteresowany dnia [...] złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 czerwca 2004r. sygn. akt 3 II SA/Wr 2531/2001 uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...]. W związku z tym wyrokiem, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. skierował ponownie zainteresowanego do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w W., który po przeprowadzeniu w dniach [...], [...] oraz [...] badań specjalistycznych sporządził dnia [...] orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z tytułu uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Wymieniona placówka medycyny pracy uzasadniła swoje stanowisko tym, iż cyt. "(...) Pan Z. W. był badany w tut. DWOMP w 1999 r. a następnie w Instytucie Medycyny Pracy w S. - w obydwu Ośrodkach nie rozpoznano choroby zawodowej narządu słuchu ze względu na brak cech charakterystycznych w badaniach dodatkowych dla przewlekłego urazu akustycznego (pomimo znacznych ubytków słuchu), co nie pozwoliło na przyjęcie zawodowej etiologii niedosłuchu. Sąd nie zgodził się z powyższym i uchylił decyzję organów I i II instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu. W dniach [...], [...], [...] przeprowadzono ponownie badania audiologiczne w tut. DWOMP w wyniku których stwierdzono audiometrycznie ubytki słuchu: ucho prawe od 31 do 53,3dB; ucho lewe 41 do 57,6dB obliczone dla częstotliwości 1, 2 i 4 kHz z poprawką na wiek-27dB. Charakter krzywej typ pozaślimakowy (zapis płaski, rezerwa słuchu do l0 dB, próba SiSi 0,5%). Potwierdzone to zostało badaniem tympanometrycznym. Aby rozpoznać chorobę zawodową narządu słuchu spowodowaną hałasem muszą być spełnione następujące warunki:

1. na stanowisku pracy natężenie hałasu powinno wynosić ponad 85dB (obliczone dla 8 godzinnego dnia pracy) przy wieloletnim narażeniu (to jest ponad 10 lat);

2. audiometryczne ubytki słuchu obliczone dla częstotliwości 1,2 i 4 kHz po obliczeniu poprawki na wiek (w przypadku Pana Z. W. - 27dB) powinny wynosić w lepszym uchu co najmniej 30dB;

3. charakter krzywej audiometrycznej powinien być odbiorczy - charakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego czyli ŚLIMAKOWY. W czasie narażenia na ponadnormatywny hałas uszkodzeniu u legaj ą komórki zmysłowe w narządzie Cortiego mieszczącego się w ślimaku ucha wewnętrznego;

4. audiometryczne ubytki słuchu pomiędzy kolejnymi badaniami nie powinny różnić się więcej niż 5- 10 dB.

U Pana Z. W. spełnione są dwa pierwsze warunki - jest dostateczny hałas na stanowisku pracy (ponad 85 dB) trwający ponad 10 lat oraz ubytki słuchu ponad 30 dB w obu uszach. Jednak dodatkowe badania audiologiczne wykazały, że niedosłuch nie jest spowodowany hałasem ponieważ komórki zmysłowe w ślimaku nie uległy uszkodzeniu. Świadczy o tym krzywa audiometryczna (płaska) i prawidłowa próba nadprogowa SiSi (0,5%). Również audiometryczne różnice ubytków słuchu pomiędzy poszczególnymi badaniami przekraczają 10 dB i wynoszą 22dB (dla ucha prawego) i 16 dB (dla ucha lewego)co świadczy o pozaślimakowym uszkodzeniu słuchu. W przypadku przewlekłego urazu akustycznego jeżeli dochodzi do uszkodzenia krzywa audiometryczna jest zawsze opadająca, próba SiSi wykazuje ponad 60% odebranych zwyżek natężenia, a ubytki słuchu pomiędzy badaniami nie różnią się w sposób zasadniczy. Wobec powyższego znaczny ubytek słuchu u Pana Z. W. nie został spowodowany ponadnormatywnym hałasem, a czynnikami pozazawodowymi i dlatego nie można rozpoznać choroby zawodowej narządu słuchu".

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II instancji podał, że wobec złożenia przez stronę wniosku o skierowanie na badania w jednostce medycyny pracy wyższego stopnia - po przeprowadzeniu takich badań dnia [...] Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. J. N. w Ł. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] (skorygowane później dnia [...]) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - wskazując, że: "Przeprowadzone aktualnie kompleksowe badania audiologiczne zweryfikowane audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR) uzupełnione badaniem układu równowagi (ENG) wykazały odbiorczy ubytek słuchu z płaską krzywą progową na poziomie 50-70dB UP i 50-65dB w uchu lewym. Test SISI 0% obuusznie. Audiometrii słownej nie wykonano z powodu wady wymowy badanego. Tympanometria - wykazała obecność odruchów strzemiączkowych dla pojedynczych częstotliwości UP-1kHz-80dB; UL-90dB dla 2kHz. Wykonane badanie układu równowagi (ENG) wykazało cechy dysfunkcji lewego błędnika. Ustalenie rzeczywistego progu słuchu u ww. nastręczyło duże trudności. Wyniki badania ABR (potencjały słuchowe wywołane z pnia mózgu) wskazują, że próg słuchu u ww. jest lepszy niż prezentowany w audiogramie tonalnym (badanie subiektywne zależne od współpracy badanego). Średni ubytek słuchu obliczony z audiogramu tonalnego UP-62,6dB, UL-51dB. Po rekonstrukcji audiogramu badaniem ABR średni ubytek słuchu UP-41dB, UL-37,6dB (po uwzględnieniu poprawki dla wieku wynoszącej 27dB). Niezależnie od wielkości stwierdzonego ubytku słuchu jego charakter oraz współistnienie dysfunkcji błędnika wskazuje na uszkodzenie ucha wewnętrznego o etiologii pozazawodowej. Hałas powoduje uszkodzenie komórek słuchowych narządu Cortiego w ślimaku i w konsekwencji obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego. Wykonane testy audiologiczne nie potwierdziły uszkodzenia ślimaka u ww. typowego dla skutków ekspozycji na hałas. Odbiorczy ubytek słuchu towarzyszy głuchocie starczej, schorzeniom ogólnoustrojowym, chorobie Meniera, schorzeniom nerwu słuchowego itp. i nie jest przypisane wyłącznie urazom akustycznym spowodowanym hałasem. Hałas powoduje uszkodzenie słuchu przede wszystkim w zakresie wysokich częstotliwości powyżej 3kHz tj. 4-6-8kHz. Konfiguracja audiogramu jest charakterystyczna. W przypadku ww. ubytek słuchu w równym stopniu dotyczy niskich, średnich i wysokich częstotliwości (audiogram płaski) co nie jest typowe dla uszkodzeń słuchu spowodowanych hałasem i wskazuje na etiologię pozazawodową. Hałas nigdy nie uszkadza błędnika. Uszkodzenie słuchu u ww. wraz z dysfunkcją błędnika może wskazywać na zmiany naczyniowe w uchu wewnętrznym jako przyczynę uszkodzenia narządu słuchu. Reasumując całość wyników badań audiologicznych wyklucza aby u ww. uszkodzenie słuchu spowodowane było hałasem. Analiza przebiegu pracy zawodowej i narażenia zawodowego wskazuje, że ww. w latach 1977-1990 pracując w B narażony był na hałas o poziomie ekwiwalentnym 87dB(A), są to umiarkowane poziomy hałasu przekraczające tylko o 2dB obowiązujący normatyw higieniczny. W dalszych latach zatrudnienia od 1990-1999 (9 lat) w oddziale remontowym w warsztacie utrzymania ruchu (ok. 6 godzin na zmianę roboczą) nie był narażony na hałas przekraczający NDN. Pozostałe 2 godziny pracował na terenie zakładu w narażeniu na hałas 82-86dB(A). Przy ekspozycji 2 godz./na zmianę roboczą hałas ten nie stwarza istotnego ryzyka uszkodzenia słuchu. Uważamy, że zarówno wielkość jak i czasokres narażenia na hałas nie jest proporcjonalny do wielkości i stwierdzonego ubytku słuchu. Uszkodzenie ślimaka spowodowane przez hałas powoduje odbiorczy ubytek słuchu, którego wielkość w zakresie pasma mowy tj. od 125Hz do 2kHz nigdy nie przekracza 50dB. Dużego uszkodzenia słuchu należy oczekiwać po 15-20 latach ekspozycji na hałas ponadnormatywny (odniesiony do 8 godzin pracy). Brak wyników badań profilaktycznych udokumentowanych audiogramem w okresie aktywności zawodowej ww. uniemożliwia oszacowanie ewentualnych skutków ekspozycji na hałas, prześledzenie dynamiki rozwoju ubytku słuchu oraz ustalenia dokładnie jego etiologii. Reasumując zgadzamy się ze stanowiskiem DWOMP w W. oraz IMP i Zdrowia Środowiskowego w S., iż w przypadku ww. z punktu widzenia lekarskiego brak jest merytorycznych podstaw do uznania związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym uszkodzeniem słuchu a narażeniem na hałas i rozpoznania uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem (poz. 15 wykazu)".

Na podstawie powyższych opinii medycznych, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. dnia [...] wydał decyzję NR [...] znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem.

Rozpatrując wniesione przez stronę odwołanie, po przeanalizowaniu całości akt sprawy w aspekcie choroby zawodowej, organ orzekający w II instancji dokonał w swym rozstrzygnięciu odwoławczym oceny mocy dowodowej orzeczeń lekarskich, które stanowią podstawę decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. W powyższej sprawie - jak zauważył - opinie orzecznicze jednostek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych spełniają cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa, są wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniają swe stanowisko w sposób przekonujący i dostępny dla stron oraz organu prowadzącego postępowanie. Ustosunkowując się do obowiązującego stanu prawnego w sprawie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., zważył następnie, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § l ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

W ocenie organu odwoławczego, należy stwierdzić, iż Z. W. był wielokrotnie poddawany specjalistycznym badaniom lekarskim w kierunku zawodowego uszkodzenia słuchu i żadna z placówek służby zdrowia upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych tj. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W., jak i Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie rozpoznała choroby zawodowej - przewlekłego urazu akustycznego. Orzeczenia wydane przez wymienione jednostki orzecznicze były zgodne co do faktu, iż brak jest podstaw merytorycznych do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonym ubytkiem słuchu, a narażeniem na hałas środowiska pracy u Z. W. Stanowisko przedstawione w orzeczeniach lekarskich uzasadnione jest wynikami przeprowadzonych dotychczas badań i obserwacją kliniczną. Instytut wykazał, że testy audiologiczne nie potwierdziły uszkodzenia komórek słuchowych narządu Cortiego, uszkodzenie ślimaka jest bowiem typowym objawem dla skutków ekspozycji na hałas. W badaniach otolaryngologicznych Instytut oprócz obustronnego odbiorczego ubytku słuchu z cechami uszkodzenia ucha wewnętrznego rozpoznał dysfunkcję lewego błędnika, co może wskazywać na zmiany naczyniowe w uchu wewnętrznym jako przyczynę uszkodzenia narządu słuchu. Reasumując, wyniki badań wskazują na etiologię pozazawodową rozwoju uszkodzenia słuchu w przypadku Z. W. i tylko jeden z przywołanych warunków stwierdzenia choroby zawodowej został spełniony, tzn. - w oparciu o dostarczoną dokumentację potwierdzono wieloletnie narażenie zawodowe (13 lat) na działanie ponadnormatywnego hałasu w środowisku pracy (pkt 2), natomiast nie zostało spełnione kryterium medyczne określające stopień i charakter upośledzenia słuchu (pkt 1).

Z. W. nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem sprawy złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję, zarzucając, że jest ona krzywdząca, cały czas odczuwa silne bóle i szumy, które uniemożliwiają mu normalne funkcjonowanie.

Strona przeciwna w odpowiedzi wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").Godzi się dodatkowo podkreślić, iż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Z drugiej strony - zważywszy, iż sprawa była już raz rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny - istotnego znaczenia nabiera postanowienie art. 153 p.p.s.a, w myśl którego "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia."

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem żadne naruszenia prawa , o jakich mowa wyżej, nie występują w niniejszej sprawie, a organy administracji orzekające w sprawie wykonały wszystkie zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawarte w motywach wyroku z dnia 8 czerwca 2004 r.

Materialno-prawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi stanowią unormowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294 z późn. zmianami) - w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.115). Stosownie do § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia dnia 18 listopada 1983 r., chorobą zawodową jest jedna z chorób określonych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Stwierdzenie zatem choroby zawodowej uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie od rozpoznania rodzaju choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do powołanego rozporządzenia oraz ustalenia, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

Jak wynika z akt sprawy postępowanie administracyjne przed organami Inspekcji Sanitarnej prowadzono w kierunku ewentualnego rozpoznania schorzenia wymienionego w pozycji 15 wykazu tj. "uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu". Na tle przywołanych regulacji prawnych bezsprzecznie stwierdzić należy, iż nie każde uszkodzenie słuchu jest uznawane przez normodawcę za schorzenie zawodowe, warunkiem bowiem uznania choroby zawodowej z tego tytułu jest ustalenie, że uszkodzenie słuchu jest następstwem oddziaływania hałasu mającego swe źródło w środowisku pracy. Jakkolwiek wskazać przy tym wypada, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się istnienie domniemania związku przyczynowo - skutkowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie ( por. np. wyrok NSA z 7 IV 1982r. IISA 372/ 82 , publ. ONSA z 1982, Nr 1, poz. 33) uznając, że wystarczy tylko stwierdzenie istnienia warunków w środowisku pracy narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały, jednakże nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę - jej powstanie w konkretnym wypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Na tę właśnie okoliczność wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 8 czerwca 2004r. podając w motywach wyroku, że w wypadku bezspornego jak w niniejszej sprawie, wieloletniego narażenia skarżącego na hałas ponadnormatywny, organy odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej z omawianego tytułu nie wykluczyły wówczas związku przyczynowego między czynnikiem szkodliwym (hałasem), na oddziaływanie którego narażony był skarżący a stwierdzonym schorzeniem wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Sąd dopatrzył się naruszenia norm proceduralnych art. 7, 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego albowiem wydane wtedy orzeczenia lekarskie, na których - jako dowodach w sprawie - organy Inspekcji Sanitarnej oparły swe rozstrzygnięcia - były lakoniczne, pozbawione przekonującego uzasadnienia, przez to nie można było uznać, że obalone zostało domniemanie istnienia związku przyczynowo-skutkowego, o którym mowa.

Oceniając jednak ponownie prowadzone postępowanie należy z całą mocą podkreślić, iż w jego toku usunięto dostrzeżone nieprawidłowości. Podnieść bowiem wypada, że badania w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy - Oddział w W. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. - przeprowadzone zostały w zakresie szerszym niż uprzednio, a wydanym orzeczeniom trzeba przypisać charakter pełnych, przejrzystych, jasnych i wnikliwych opinii lekarskich. Bezsprzecznie wykazały one, iż charakter niedosłuchu występujący u skarżącego (tzn. obustronny odbiorczy, pozaślimakowy, z cechami uszkodzenia ucha wewnętrznego i dysfunkcją lewego błędnika) nie jest typowy dla uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasu z powodu jego cech klinicznych i przemawia za pozazawodowymi czynnikami uszkodzenia u skarżącego narządu słuchu. Tym samym przyjąć należy, iż domniemanie istnienia związku przyczynowo-skutkowego między występującym u skarżącego schorzeniem a narażeniem na wieloletni hałas w środowisku pracy skarżącego - zostało ewidentnie wykluczone.

Godzi się również podnieść, iż zgodnie z przyjętą w rozporządzeniu regułą obowiązuje dwustopniowy tryb orzekania w przedmiocie rozpoznawania chorób zawodowych , który został w niniejszej sprawie zachowany. W myśl bowiem § 7 ust. 1 jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. Wymienione jednostki wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej ( § 7 ust. 4). Stosownie do § 9 ust. 1 pracownik, który się nie zgadza z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej. Skarżący skorzystał z tej sposobności i został ponownie przebadany - w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który w zakresie oceny stanu zdrowia zajął takie samo stanowisko jak orzekający w pierwszej instancji Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. Nie zaistniały w sprawie żadne rozbieżności odnośnie dokonanych ustaleń medycznych opartych, co zaznaczono wyżej, na szerszej diagnostyce audiologicznej. Podkreślić także trzeba, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych - do ustalenia przesłanek faktycznych istnienia choroby zawodowej - w kontekście pkt 15 wykazu chorób zawodowych w związku z § 1 omawianego rozporządzenia - uprawnione są jedynie placówki służby zdrowia wymienione w § 7 ust. 1 rozporządzenia. W niniejszej sprawie zachodzi brak zatem jakichkolwiek miarodajnych podstaw do ewentualnego zaprzeczenia prawidłowości dokonanej przez nie oceny charakteru schorzenia skarżącego, tym bardziej jeśli zważyć, iż generalnie pozaślimakowe pochodzenie odbiorczego ubytku słuchu nie może być uznane za następstwo narażenia na hałas zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej (por. "Choroby zawodowe" pod red. Kazimierza Marka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, 2003, str. 449). Na tę właśnie między innymi przesłankę odmowy stwierdzenia omawianej choroby zawodowej w pierwszej kolejności wskazano w orzeczeniach.

W przedstawionym wyżej świetle wydane orzeczenia lekarskie mają walor opinii biegłego, o których mowa w treści art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego - nie budzą zastrzeżeń odnośnie rozpoznania, ich moc dowodowa nie została obalona i prawidłowo wobec tego stały się w myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w administracyjnym toku instancji przed organami Inspekcji Sanitarnej. Organy orzekające w niniejszej sprawie dochowały w pełni obowiązującej procedury i należycie wyjaśniły stan faktyczny, pozostając w zgodzie z wymogami art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, iż skutecznie obaliły domniemanie istnienia związku przyczynowego między warunkami pracy, a stwierdzonym niedosłuchem. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że prawidłowo sporządzone orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów Inspekcji Sanitarnej, prowadząc ostatecznie do odmowy stwierdzenia takiej choroby.

W tym stanie rzeczy, wskutek braku naruszenia norm prawa procesowego oraz przepisów o charakterze materialnoprawnym - wniesiona skarga podlegała oddaleniu.