Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 759/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 243 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 255, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Z o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Z na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z dnia[...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za grudzień 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

A Z wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za grudzień 2012 r.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1 500 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w związku z wysokością wpisów i znaczną ilością spraw nie jest w stanie ich uiścić. Nie posiada majątku, który pozwoliłby mu na jednorazowe ich zapłacenie, albowiem zmuszony byłby zamknąć działalność gospodarczą i zwolnić pracowników.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i ojcem, jest właścicielem ½ części stacji paliw. Nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Utrzymuje rodziców. Dochód miesięczny brutto skarżącego z tytułu działalności gospodarczej wynosi 2 300 zł. Rodzice skarżącego uzyskują dochody miesięczne brutto: M Z z tytułu renty – 760 zł, R Z z tytułu umowy dzierżawy – 1 100 zł. Skarżącego obciążają kredyty obrotowe w banku [...] na kwotę 400 000,00 zł i banku [...] na kwotę 200 000,00 zł.

Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący podniósł, że referendarz sądowy nie wziął pod uwagę ilości spraw, w jakich skarżący zobowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych, nie uwzględnił rzeczywistego dochodu skarżącego (wynika to z rachunków bankowych załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy). Kwota, jaką łącznie miałby zapłacić skarżący tytułem wpisów od skarg na decyzje w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 2012 r. wynosi przeszło 15 000 zł. W zestawieniu z dochodem, jaki skarżący osiągnął za 2013 r. w wysokości 19 744,34 zł, kwota należna tytułem kosztów sądowych stanowi około 70 % tych dochodów. Uiszczenie tej kwoty wpłynęłoby znacząco na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sam fakt dużych obrotów w działalności gospodarczej skarżącego, tj. wysokich przychodów, przy równie wysokich kosztach ich uzyskania, nie wpływa w żaden sposób na możliwości płatnicze. Uiszczenie wszystkich kosztów sądowych naraziłoby skarżącego nie tylko na znaczne problemy finansowe, ale spowodowałoby konieczność zakończenia działalności gospodarczej, która stanowi jego źródło utrzymania. Wiązałoby się także ze zwolnieniem siedmiu pracowników zatrudnionych przez skarżącego. Zatrudnianie lub pozostawanie w innym stosunku prawnym z adwokatem jest przesłanką negatywną przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym jedynie na ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Zarządzeniem z dnia 3 listopada 2014 r. wezwano skarżącego do złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy: zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych w latach 2012 i 2013 dochodów, wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania, poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2012 i 2013, poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii deklaracji dla podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego za ostatnie 6 kolejnych okresów rozliczeniowych bezpośrednio poprzedzających doręczenie wezwania albo zaświadczenia z właściwych organów podatkowych potwierdzających nieskładanie takich deklaracji w tym okresie, wskazania i udokumentowania wydatków, jakie skarżący ponosi miesięcznie w związku ze swoim utrzymaniem, wskazania powierzchni nieruchomości, na których znajdują się stacja paliw, której jest właścicielem w ½ części, udokumentowania wysokości aktualnych dochodów rodziców skarżącego, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych w latach 2012 i 2013 dochodów, wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania rodziców skarżącego, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, na której zamieszkuje wspólnie z rodzicami i przedstawienia dokumentów potwierdzających przysługujący mu lub rodzicom tytuł prawny do jej zajmowania (np. akt notarialny potwierdzający nabycie prawa własności, umowa najmu, itp.), podania wartości ciągnika rolniczego, z którego pobrano próbki oleju, wskazania powierzchni nieruchomości będącej przedmiotem umowy dzierżawy z tytuł, której matka skarżącego uzyskuje, według oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, dochód w wysokości 1 100 zł miesięcznie, jak również wskazania jakie jest przeznaczenie tej nieruchomości i w jaki sposób jest ona wykorzystywana, wskazania, w jakich konkretnie sprawach skarżący jest aktualnie jeszcze zobowiązana uiścić opłaty sądowe poprzez wskazanie ich sygnatur oraz wysokości opłat sądowych, wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych skarżącego z okresu ostatnich, kolejnych 3 miesięcy poprzedzających bezpośrednio doręczenie wezwania, dokumentów potwierdzających ich zajęcie, likwidację we wskazanym okresie, innych dokumentów potwierdzających obciążenia i zobowiązania finansowe skarżącego, udzielenia niezbędnych wyjaśnień w powyższym zakresie.

W odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z dnia 14 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżącego obciążają opłaty sądowe w sprawach o sygn. akt III SA/Łd 628/14 – 632/14 i III SA/Łd 834/14 łącznie w kwocie 14 398 zł. Do pisma tego załączono oświadczenia skarżącego, kopię umowy darowizny z dnia 4 lutego 2004 r. (akt notarialny repertorium A nr[...], kopie wyciągów za rachunku bankowego w PKO [...]. Oddział 1 w K za okres 1 – 31 sierpnia, 1 – 30 września, 1 – 31 października 2014 r., kopie potwierdzeń poszczególnych operacji na rachunku bankowym w Banku [...], historię z rachunku bieżącego w [...] obejmującą okres 11 – 31 sierpnia 2014 r., kopie deklaracji dla podatku od towarów i usług obejmujące okres od kwietnia do września 2014 r., kopie zeznań skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT – 36, informacji o wysokości dochodu (straty) skarżącego z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku PIT/B za 2012 i 2013 r., zeznań R Z. o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych PIT – 28, informacji o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko oraz z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze R Z za 2012 i 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przesłanki przyznania pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określa art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny.

Instytucja prawa pomocy, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi wyjątek od sformułowanej w art. 199 p.p.s.a. zasady, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Przyznanie prawa pomocy bądź odmowa jego przyznania muszą się przy tym opierać wyłącznie na kryteriach ustawowych określonych w art. 246 p.p.s.a. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2010 r., II OZ 26/10). Korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, przede wszystkim bezrobotnym, samotnym bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, a więc znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy nie może chronić lub też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem lub wolnym od obciążeń majątkiem, który może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeżeli brak jest bieżących środków finansowych na ponoszenie określonych wydatków związanych z postępowaniem. Posiadanie wolnego od obciążeń prawami osób trzecich majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 23 lipca 2013 r., II FZ 565/13, z dnia 29 maja 2013 r., II OZ 406/13). Osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna wcześniej poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznego do swojego utrzymania. Dopiero gdyby okazało się, że zgromadzenie w ten sposób jakiejkolwiek kwoty nie jest możliwe albo oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, Lex nr 8623; postanowienie NSA z dnia 19 marca 2012 r., I FZ 10/12). Zawarty w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wnioskodawca winien zatem wykazać, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W związku z tym to w interesie wnioskodawcy leży przedstawienie stosownej argumentacji, która potwierdzałaby jego niezdolność do pokrycia jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania, tj. do podania wszystkich tych okoliczności, które wskazywać będą na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Wniosek powinien być rzetelnie sporządzony, a przedstawione w nim okoliczności powinny odpowiadać prawdzie (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., II OZ 1400/07). Niewykazanie przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. obliguje sąd do odmowy uwzględnienia takiego wniosku. Ostatecznie też do sądu należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się przy tym jedynie do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub też nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek, a także obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia niezbędnych środków finansowych. Sąd może kierować się w tym względzie wyłącznie przesłankami wynikającymi z art. 246 p.p.s.a. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów.

Wskazać także należy, że zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sąd nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. W razie jego skutecznego wniesienia zaskarżone zarządzenie lub postanowienie automatycznie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu musi zostać rozpoznana przez sąd (zob. H. Knysiak-Molczyk [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Tadeusz Woś (red.), Warszawa 2005, s. 654).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd uznał, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie uprawdopodobnił i nie udokumentował w sposób rzetelny swoich oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokumenty na poparcie swoich twierdzeń przedstawił w sposób wybiórczy i niepełny. Nie uczynił zadość skierowanemu do niego wezwaniu w należyty sposób. Zamiast zaświadczeń z właściwych organów podatkowych potwierdzających nieskładanie deklaracji podatkowej w podatku akcyzowym i o wysokości dochodów, wysokości przychodów oraz kosztów ich uzyskania rodziców za 2012 i 2013r., z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym (pkt c i g wezwania z dnia 4 listopada 2014 r. k. 48), skarżący złożył tylko kopie zeznań R Z o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych PIT – 28, informacji o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko oraz z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze R Z za 2012 i 2013 r. (k. 155 – 160) oraz oświadczenia, że nie jest i nie był nigdy podatnikiem podatku akcyzowego (k. 51), M Z nie składał w okresie 2012 r., 2013 r. deklaracji podatkowych (k. 54). Skarżący nie udokumentował ani dochodów M Z, które według oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy miały wynosić 760 zł brutto (z tytułu renty), ani ich braku. Nie wykonał w tym zakresie wezwania (pkt f k. 48). W sposób niepełny skarżący przedstawił też kwestię dochodów uzyskiwanych przez R Z. Zeznania R Z o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych PIT – 28, informacje o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko oraz z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze R Z za 2012 i 2013 r. potwierdzają wprawdzie fakt, że w latach 2012 i 2013 r. uzyskiwała ona przychody z tytułu najmu nieruchomości wysokości 11 902,44 zł rocznie, lecz nie można z całą pewnością stwierdzić, że jest to jedyny dochód, jaki uzyskuje matka skarżącego (brak zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego pkt g wezwania k. 48). Skarżący nie udokumentował też wydatków, jakie ponosi w związku ze swoim utrzymaniem (pkt d wezwania k. 48). Wskazał tylko, iż wynoszą one 1 400 zł miesięcznie (oświadczenie k. 52). Skarżący przedłożył wprawdzie wyciągi za trzy miesiące, ale tylko odnośnie jednego z posiadanych rachunków bankowych w Banku [...] Oddział w K, gdy tymczasem jest jeszcze posiadaczem rachunku bankowego w Banku [...], o czym świadczą złożone przez skarżącego "szczegóły" poszczególnych transakcji (k. 71 – 92, 102 – 127) oraz historia rachunku bieżącego obejmująca jedynie okres 11 – 31 sierpnia 2014 r. (k. 137 – 138). Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zajęcie, czy też likwidację rachunków bankowych. Nie złożył żadnych wyjaśnień w tym zakresie (pkt l wezwania k. 48 verte). Przedłożone szczegóły transakcji oraz wyciągi z rachunków bankowych świadczą natomiast o bardzo wysokich obrotach na nich dokonywanych, przekraczających 200 000 zł miesięcznie. Ujemne saldo na tych rachunkach jest z kolei skutkiem kredytów obrotowych, które według oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zostały zaciągnięte w Banku [...] na kwotę 400 000,00 zł, zaś w Banku [...]na kwotę 200 000,00 zł. Odnośnie posiadanych nieruchomości we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w oświadczeniu o posiadanym majątku swoim i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a więc także rodziców wskazał jedynie "½ części stacji paliw". Dopiero wykonując wezwanie do wskazania powierzchni nieruchomości, na których znajdują się stacja paliw, której jest właścicielem w ½ części (pkt e wezwania k. 48), tytułu prawnego do nieruchomości, na której zamieszkuje wspólnie z rodzicami i przedstawienia dokumentów potwierdzających przysługujący mu lub rodzicom tytuł prawny do jej zajmowania (pkt h wezwania k. 48) i powierzchni nieruchomości będącej przedmiotem umowy dzierżawy, z tytułu której matka skarżącego uzyskuje dochód, jak również wskazania jakie jest przeznaczenie tej nieruchomości i w jaki sposób jest ona wykorzystywana (pkt j wezwania k. 48), skarżący złożył oświadczenie, że powierzchnia całej nieruchomości, na której znajduje się stacja paliw wynosi 3 650 m2, powierzchnia całej nieruchomości wynajmowanej przez R Z wynosi 5,2 ha, z czego ½ stanowi jej własność, czyli 2,6 ha, wraz z R Z jest współwłaścicielem nieruchomości, na której zamieszkuje (k. 53, 57, 55). Z umowy darowizny z dnia 4 kwietnia 2004 r. jednakże wynika, że jej przedmiotem były: działka gruntu nr [...] o powierzchni 46 arów i 10 m2, zabudowana wiatą i halą murowaną, położona we wsi i gminie S, działki gruntu nr [...], [...], [...], [...] o powierzchni 5 ha 21 arów, stanowiące gospodarstwo rolne z zabudowaniami, położone w Ostrołęce, gmina Sulmierzyce, niezabudowane oraz działka nr [...] o powierzchni 15 arów w B, gmina S, zabudowana murowanym domem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 160 m2 i murowanym budynkiem gospodarczym. W rezultacie tej umowy skarżący stał się współwłaścicielem wymienionych wyżej nieruchomości w ½ części, zaś R Z nabyła ½ własności nieruchomości położonej we wsi i gminie . Z umowy tej nadto wynika, że R Z już wcześnie przysługiwało prawo własności w ½ części nieruchomości położonych w O i B, gmina S (§ 1 – 4 k. 59 – 60). Umowa ta potwierdza powyższe oświadczenia skarżącego, ale tylko w pewnym zakresie. Wynika z niej, że skarżący jest współwłaścicielem jeszcze jednej nieruchomości o powierzchni 46 arów i 10 m2, zabudowanej wiatą i halą produkcyjną. Nieruchomość ta znajduje się we wsi i gminie S. Stacja paliw, którą prowadzi skarżący znajduje się natomiast w miejscowości O, tak jak działki o nr [...], [...], [...], [...] o powierzchni 5 ha 21 arów. Powierzchnia nieruchomości, na której znajduje się ta stacja miała tymczasem według skarżącego wynosić jedynie 3 650 m2. Dowodzi to tylko tego, że oświadczenia skarżącego nie są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Odpowiadając na wezwanie w zakresie dotyczącym podania wartości ciągnika rolniczego, z którego, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (str. 1) pobrano, m.in. próbki oleju na obecność znacznika i barwnika stosowanych do znaczenia olejów opałowych i który miał należeć do skarżącego (pkt i wezwania k. 48), skarżący złożył jedynie oświadczenie, że nie jest jego właścicielem i nie jest mu znana jego wartość (k. 56). Nie wyjaśnił tej rozbieżności w żaden sposób. Z kopii zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 PIT – 36 oraz informacji o wysokości dochodu (straty z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2012 PIT/B z kolei wynika, że przychód skarżącego wyniósł 3 674 394,33 zł, koszty uzyskania przychodu 3 654 453,31 zł, zaś dochód 19 941,02 zł. Za rok 2013 dane te wyglądają następująco: przychód – 3 833 473,66 zł, koszty uzyskania przychodu – 3 813 729,32 zł, dochód – 19 744,34 zł (k. 147 – 154). Z załączonych deklaracji od podatku od towarów i usług wynika, że podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług w poszczególnych miesiącach od kwietnia do września 2014 r. wynosiła odpowiednio 344 274 zł, 339 775 zł, 330 927 zł, 433 098 zł, 405 373 zł i 375 413 zł. Dokumenty te nie potwierdzają, że skarżący znajduje się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie wniosku. Świadczą o tym, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą na dość znaczną skalę, z której uzyskuje wysokie przychody. Podejmowane przez skarżącego działania biznesowe skutkują obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług. Podkreślić w tym miejscu należy, że wykazane przez skarżącego wysokie koszty uzyskania przychodu, w wyniku czego wykazał on relatywnie niski dochód do opodatkowania, mogą mieć bardzo różne źródło, np. w czynionych przez niego inwestycjach, odpisach z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, różnicach kursowych i nie świadczą jeszcze o jego trudnej sytuacji finansowej. Sam fakt zaciągnięcia przez skarżącego wysokich kredytów obrotowych również wskazuje na korzystną sytuację finansowa przedsiębiorstwa skarżącego. Niewątpliwie w procedurze poprzedzającej udzielenie kredytu banki badały jego sytuację majątkową i uznały ją za stabilną. W związku z tym udzieliły mu wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy kredytów. Nawet ewentualny fakt zabezpieczenia kredytów środami trwałymi (np. na nieruchomościach) czy też w inny sposób nie zmienia faktu, że ewentualne te środki służące za zabezpieczenie mogłyby stać się podstawą do zabezpieczenia środków finansowych służących sfinansowaniu kosztów sądowych. Należy też mieć na względzie, że skarżący jest przedsiębiorcą. Samodzielna działalność gospodarcza, prowadzona na własny rachunek, wiąże się zaś – ze swej istoty – z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Brak jest podstaw do uznania, że istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez skarżącego postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2011 r., I FZ 344/11). Skarżący, składając skargę w niniejszej sprawie, powinien więc liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Skoro bowiem dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność zabezpieczenia środków na prowadzenie procesu sądowego tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż postępowanie przed organami administracji toczy się już od 2013 r. Spłata kredytów również nie może być okolicznością uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych. Podejmując bowiem decyzję o ich zaciągnięciu skarżący musiał też liczyć się z koniecznością ich spłaty. Konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych nie może mieć priorytetu zapłaty przed ponoszeniem kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., I OZ 1/14). Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej skarżącego jest też okoliczność, że jest właścicielem nieruchomości, w tym stacji benzynowej. Posiadanie zaś majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyłącza, jak przyjmuje orzecznictwo sądowe, możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.

W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego należało uznać za niezasadny. Skarżący nie tylko nie dopełnił obowiązku złożenia dodatkowych dokumentów oraz wyjaśnień w zakresie wskazanym przez sąd, ale również jego sytuacja wynikająca z dokumentów, które złożył, wykonując częściowo wezwanie, nie pozwala na jego uwzględnienie. Nie świadczy bowiem o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie pozbawi skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu, gdyż posiada on majątek wystarczający na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

k.p.