Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 878/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu w części
Powołane przepisy: article: art. 260, art. 199, art. 245 par. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 246 par. 1 pkt 1 i 2, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 45 ust. 1, art. 84
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PD o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego sprawy ze skargi PD na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w ½ części, 2. oddalić wniosek w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] skarżący PD wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2008r. Wraz ze skargą złożył także sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał m.in, że od [...] lat jego sytuacja majątkowo - osobista jest trudna.

W szczególności skarżący stwierdził, że lata [...] to ostatnie lata, kiedy prowadził jeszcze własną działalność gospodarczą, uzyskiwał spore dochody, posiadał rodzinę. Po tym jak kluczowy klient rozwiązał ze skarżącym umowę, skarżący wpadł w długi i musiał zawiesić działalność gospodarczą, którą zakończył w [...]. Skarżący podał także, że jego długi wynoszą ok. [...]. Wskazał, że po odejściu żony w [...] Sąd zasądził od niego alimenty na dziecko (syn ma [...] lat i studiuje) w wysokości [...] miesięcznie. Z powodu wieloletniej zaległości zasądzonych alimentów (ok.[...]) jego relacje z dziećmi się popsuły. Skarżący podał, że z uwagi na okoliczność, iż nie mógł znaleźć pracy w P wyjechał za granicę, żeby zarobić na spłatę wszystkich długów. Wnioskodawca wskazał, że również za granicą nie może znaleźć dobrze płatnej i stałej pracy, która pozwoliłaby na spłacanie długów oraz możliwość poniesienia kosztów sądowych. Skarżący podał, że posiada udział w kamienicy w P, z którego przychody wynoszą ok. [...], jednakże on nie dostaje tych pieniędzy ze względu na ich zajęcie przez komornika.

Skarżący podał, że mieszka sam, często zmienia miejsce zamieszkania w poszukiwaniu pracy. Wnioskodawca ocenił, że obecne prace dorywcze wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Podał, że nie ma żadnych oszczędności. Skarżący oświadczył także, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada udział w kamienicy, która znajduje się przy ul. B [...] w P – około [...] m2, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący oświadczył, że jego dochód z tytułu prac dorywczych w N wynosi średnio ok. [...], z tytułu najmu kamienicy ok. [...] (zajęte przez komornika), z tytułu zatrudnienia na [...] etatu (jedyny stały angaż jaki udało mu się pozyskać w ciągu ostatnich kilku lat) ok. [...]. Do wniosku załączył kserokopie: zawiadomień o wszczęciu egzekucji świadczeń i należności alimentacyjnych, zawiadomień o wszczęciu egzekucji, zawiadomień o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwania do zapłaty długu, obwieszczenia o opisie i oszacowaniu nieruchomości, zawiadomienia o oględzinach nieruchomości.

Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:

1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego,

2. złożenie odpisów z wszystkich kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie [...] miesiące należących do skarżącego,

3. podanie czy skarżący posiada pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, jeżeli tak należy podać jakie to pojazdy, jakiej marki, jaki jest ich rok produkcji i wartość rynkowa,

4. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego ponoszone przez niego w P i w N z rozbiciem na poszczególne wydatki (czynsz, ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, telewizja kablowa, środki czystości, koszty dojazdów do pracy i wyjazdów do N, raty kredytów – z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat, inne),

5. podanie czy skarżący poza deklarowanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy dochodami uzyskuje jakieś inne dodatkowe dochody (np. z tytułu udziału w spółkach, zbycia papierów wartościowych, pełnienia funkcji członka zarządu, inne), kiedy takie dochody uzyskał i w jakiej wysokości lub czy korzysta z pomocy opieki społecznej (odpis decyzji),

6. złożenie odpisu umowy, z której wynika, że skarżący jest zatrudniony na [...] etatu, wyjaśnienie w jakich dniach skarżący wykonuje te prace,

7. podanie na czym polegają wykonywane przez skarżącego prace dorywcze w N, kiedy skarżący takie prace wykonywał, w jakim wymiarze czasu i za jaką stawkę godzinową,

8. podanie do kogo należą mieszkania, w których mieszka skarżący w P i w N, jeżeli skarżący najmuje te mieszkania należy podać koszty najmu,

9. podanie czy skarżący posiada udziały w spółkach z o.o., jaka jest wartość nominalna tych udziałów,

10. podanie czy w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi zostały zajęte wierzytelności z tytułu wynajmu, rachunek bankowy, jeżeli tak należy przedłożyć odpisy dokumentów o zajęciu, należy również podać jaka kwota w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego została do chwili obecnej wyegzekwowana.

W odpowiedzi z dnia [...] skarżący oświadczył, że nie korzysta z rachunków bankowych, a te które posiada od dawna są zajęte przez komorników. Podał, że jest właścicielem pojazdu marki R z [...]. Samochód ten jest jednak przedmiotem zastawu sądowego i w tej chwili jest w posiadaniu zastawnika. Szacunkowa wartość rynkowa pojazdu wynosi ok. [...]. Skarżący podał, że jego szacunkowe, średnie miesięczne koszty utrzymania, które ponosi, wynoszą: energia elektryczna ok. [...], wynajem mieszkania w N ok. [...], koszty leczenia i lekarstw ok. [...], wyżywienie ok. [...], telefon komórkowy ok. [...], opłaty RTV ok. [...], środki czystości ok. [...], przejazdy P - N ok. [...]. Skarżący podał, że w większości powyższych wydatków pomaga mu rodzina lub znajomi, gdyż nie byłby w stanie ich ponieść. Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Podał, że posiada udziały w A Sp. z o.o., a także pełni w niej funkcję prezesa zarządu, jednakże podmiot ten nie prowadzi działalności, natomiast wcześniejsze działania przyniosły tylko straty. Oświadczył, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podał, że umowa o pracę formalnie została zawarta na czas określony, do dnia [...], jednakże w porozumieniu z pracodawcą czas jej obowiązywania został przedłużony co najmniej do końca [...]. Wyjaśnił, że w N pracuje dorywczo jako [...]. Średnia stawka godzinowa, jaką otrzymuje z tego tytułu, to kwoty rzędu [...] za godzinę. Zarobki są uzależnione od ilości klientów i czasu im poświęconego. Wskazał, że średnie dochody z tej działalności wynoszą nie więcej niż [...] miesięcznie. Wyjaśnił, że zdarzają się miesiące, w których pracuje więcej, ale też i takie, w których prawie wcale. Skarżący podał, że nie prowadzi rejestru uzyskanych kwot. Wskazał, że z uwagi na sytuację finansową, każdy grosz jest natychmiast przeznaczany na bieżące wydatki i utrzymanie. Skarżący wyjaśnił, że mieszkanie w P jest jego własnością i znajduje się w kamienicy, która została zajęta przez komornika na poczet długów. Na początku [...] wyznaczono datę pierwszej licytacji. W N mieszka w lokalach wynajmowanych od osób prywatnych. Do pisma skarżący załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] uzyskał dochody z tytułu najmu lub dzierżawy w wysokości [...], z innych źródeł w wysokości [...], w [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...], z działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...], z najmu lub dzierżawy w wysokości [...], z innych źródeł w wysokości [...]. Załączył także kserokopie: umowy o pracę z dnia [...], z której wynika, że w dniu [...] został zatrudniony na stanowisku pracownika biurowego w wymiarze [...] etatu na czas określony do [...] za wynagrodzeniem w wysokości [...], nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym, zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego, zawiadomień o wszczęciu egzekucji, zawiadomień o zajęciu wierzytelności z tytułu wynajmu lokali, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego za [...], podatku VAT, obwieszczenia o licytacji nieruchomości z dnia [...], wezwania do dokonywania potrąceń, pisma Komornika Sądowego z dnia [...] informującego w jakiej wysokości wpłynęły na rachunek bankowy komornika środki pieniężne w trakcie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw, zarzucając naruszenie przez referendarza przepisów postępowania, przez uznanie, iż nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej wpisu od skargi, który w badanej sprawie wynosi [...].

` Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu ponownie przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Odnosząc się do wniosku skarżącego i przedstawionej sytuacji majątkowej, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Ponadto instytucja ta, która ma gwarantować stronie możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi nie tylko odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony, ale także od zasady powszechnego i równego partycypowania w daninach publicznych, do których zalicza się wszelkie opłaty sadowej, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP. Skoro przyznanie takiej pomocy skutkuje wydatkami z budżetu państwa, to korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II GZ 324/13, LEX nr 1335108; wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089). Podkreślić też należy, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów. Wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II OZ 313/13, LEX nr 1320752).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 P. p.s.a.).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to winno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Wyjątkowy charakter tej instytucji prawnej pociągający za sobą konieczność obiektywizacji sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy sprawia, że uchylenie się strony od przedstawienia stosownej dokumentacji, bądź przedstawienie niepełnych lub sprzecznych ze sobą danych skutkuje brakiem wystarczających podstaw do jego przyznania. Strona winna więc podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II OZ 546/13, LEX nr 1347140). Ponadto z uwagi na wyjątkowość tej instytucji, przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy muszą być interpretowane ściśle (por. wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089).

Wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych strona powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II GZ 324/13, LEX nr 1335108).Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (wyrok NSA z 22 maja 2013 r., II OZ 383/13, LEX nr 1319081).

Sąd wydaje orzeczenie na podstawie oświadczenia strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w przedstawionych przez stronę dokumentach. Wymaga to przedstawienia przez stronę wszelkiej możliwej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej, a zwłaszcza, gdy została do tego zobowiązana przez sąd (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2013 r., II GZ 260/13, LEX nr 1320697). Przytoczone w oświadczeniu okoliczności i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie wnioskodawcy, a do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Oceniając sytuację materialną strony są bada nie tylko jej dochody, ale również czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080).

W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona dodatkowo jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (wyrok NSA z 29 listopada 2011 r., II FZ 718/11, LEX nr 1070173). Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, ze wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., II OZ 546/13, LEX nr 1347140).

Ponadto orzecznictwie przyjmuje się także, że jeżeli wnioskodawca nie przedstawi wszystkich możliwych dokumentów na poparcie twierdzeń co do wysokości ponoszonych wydatków, wskutek czego ocenianie stanu majątkowego mogłoby się odbyć tylko w zakresie częściowym, co - w obliczu braku możliwości kompleksowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy – nie upoważnia sądu do uwzględnienia wniosku (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080). Dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Bierność wnioskodawcy w zakresie dokładnego i wiarygodnego wyjaśnienia jego sytuacji majątkowej i rodzinnej nie stoi co prawda na przeszkodzie do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak uniemożliwia sądowi dokonanie jednoznacznej oceny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, co implikowałoby konieczność udzielenia pomocy z budżetu państwa (wyrok NSA z 4 kwietnia 2013 r., I FPP 8/13, LEX nr 1296441).

W świetle utrwalonego orzecznictwa i poglądów doktryny wskazać też należy, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwoty na finansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (wyrok NSA z 12 lipca 2013 r., II OZ 604/13, LEX nr 1345059 i powołane tam piśmiennictwo). Wskazuje się też, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można stosując prawa pomocy chronić czy wzbogacać majątku podmiotów prywatnych (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., II FZ 199/13, LEX nr 1310060). Strona będąca osoba fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem lub wolnym od obciążeń majątkiem, który może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie kredytu czy pożyczki (wyrok NSA z 29 maja 2013 r., II OZ 406/13, LEX nr 1319089). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczy podmiotów, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nawet w niewielkiej części (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080).

W kontekście przedstawionych przez skarżącego okoliczności zwrócić należy uwagę, że sąd oceniając sytuację materialną strony bada nie tylko jej dochody, ale również czy posiada ona obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Istotne jest także wykazanie podjęcia przez stronę starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów (wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II OZ 313/13, LEX nr 1320752).

Analiza oświadczenia skarżącego i przedłożonych dokumentów prowadzi do wniosku, że z jednej strony - sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest trudna, gdy weźmie się pod uwagę wysokość zadłużenia z tytułu zobowiązań na rzecz podmiotów prywatnych i zobowiązań publicznych oraz ilość wszczętych i prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Jakkolwiek skarżący jest podmiotem prawa majątkowego (współwłasność nieruchomości), to skierowanie do niego skutecznej egzekucji pozbawia skarżącego realnej możliwości korzystania z pożytków ([...] miesięcznie z tytułu najmu). Sąd ma tutaj na uwadze wyrażony w orzecznictwie pogląd, według którego posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II FZ 158/13, LEX nr 1310045).

Podkreślić jednak należy, ze egzekwowane kwoty przeznaczone są na pokrycie długów u podmiotów prywatnych. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że fakt spłaty kredytu nie może wpłynąć na przyznanie prawa pomocy, ponieważ kwestia spłacania zaciągniętych kredytów lub pożyczek jest indywidualną sprawą podatnika i nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego (wyrok NSA z 3 czerwca 2013 r., II FZ 281/13, LEX nr 1320634, wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., II FZ 158/13, LEX nr 1310045).

Z drugiej strony stwierdzić należy, w kontekście wymienionych wyżek kryteriów oceny oświadczenia strony, że podane przez skarżącego w oświadczeniu fakty, zdarzenia i okoliczności, czynią je w części niewiarygodnym. W szczególności razi istotna dysproporcja między ujawnionymi dochodami (poza najmem jest to [...] miesięcznie w N i [...] z tytułu wynagrodzenia za pracę w Po) w zestawieniu z wydatkami (ponad [...], w tym [...] na wynajem mieszkania w N u wielu osób ) z czego wynika, że skarżący uzyskuje inne przychody, których źródeł (poza darowiznami) nie ujawnia.

Ponadto w świetle ujawnionych przez skarżącego okoliczności, wątpliwości budzi to, czy skarżący w racjonalny i uzasadniony okolicznościami faktycznymi sposób wykorzystuje wszystkie dostępne mu możliwości w celu uzyskania dochodów, które mógłby przeznaczyć na wpis sądowy. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w uzasadnieniu skargi skarżący przedstawia się jako osoba, która ma braki formalne w wykształceniu, a nadto ograniczenia psychologiczne związane z przebytą chorobą, co powoduje też ograniczoną zdolność nawiązywania kontaktów, także ze względu na wewnętrzne blokady, ograniczenia i zahamowania (strona [...] skargi). Wobec powyższego uzasadnione wątpliwości budzi fakt podjęcia przez skarżącego pracy w charakterze [...] w N i to w rozmiarze ok. [...] godzin miesięcznie (co wynika z podanych miesięcznych dochodów w kwocie [...] przy stawce [...] za godzinę pracy). Z załączonej umowy o pracę (k. [...] akt) wynika natomiast, że skarżący wykonuje prace biurowe w dwóch miejscach w P, co pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami skarżącego, że "żyć od nowa" postanowił w N i tam zarobić na spłatę długów. Nie wiadomo też dlaczego skarżący nie wykorzystuje doświadczeń i umiejętności zawodowych zdobytych w okresie prowadzenia działalności gospodarczej.

Uzasadnione wątpliwości budzi ponadto okoliczność, dlaczego skarżący, który znajdując się bezspornie trudnej sytuacji finansowej i życiowej, godzi się na dalsze istnienie jego obowiązku alimentacyjnego w rozmiarze [...] miesięcznie wobec [...] letniego, uczącego się dziecka. Z przedłożonych dokumentów (zajęcia komornicze) nie wynika rodzaj tytułu wykonawczego wydanego w sprawie Sądu Rejonowego o sygn. akt [...] (wyrok czy ugoda sądowa), a zatem trudno stwierdzić, czy skarżący dobrowolnie zgodził się na tak relatywnie wysokie świadczenie alimentacyjne. Niewątpliwie skarżący ma jednak możliwość wystąpienia do sądu rodzinnego o obniżenie tych alimentów z powołaniem się na zmianę stosunków (art. 138 k.r.o.).

Podane przez skarżącego okoliczności pozwalają także uznać, że skarżący (mimo wskazanych w skardze ograniczeń, blokad i zahamowań) jest osobą życiowo zaradną, skoro potrafi egzystować przy pomocy innych osób (rodzina, znajomi, przyjaciele) u których pomieszkuje i korzysta z wszelkiej innej pomocy, w tym finansowej. W tym kontekście podnieść należy, że w przypadku badania przesłanek przyznania prawa pomocy uwzględnienia wymaga całokształt sytuacji wnioskodawcy, na którą wpływ mogą mieć także inne osoby (wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., II FZ 84/13, LEX nr 1296829). Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (wyrok NSA z 25 marca 2013 r., II FZ 104/13, LEX nr 1299412).

Podsumowując powyższe Sąd uznał, że skarżący ma realną możliwość na uzyskanie środków finansowych pozwalających mu na zapłacenie połowy wpisu od skargi.

Ocena oświadczenia skarżącego uzasadnia także twierdzenie o niezasadności wniosku o przyznanie doradcy podatkowego. Wskazać tu należy, że tylko sporządzenie skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 P.p.s.a., objęte jest szczególnym wymogiem dokonania tej czynności przez profesjonalnie działającego prawnika, pozostałych czynności strona może dokonywać samodzielnie, ponosząc jedynie koszty sądowe. Należy mieć na uwadze, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie może być skutkiem subiektywnego przekonania strony o tym, że bez niego nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu (wyrok NSA z 21 maja 2013 r., II OZ 382/13, LEX nr 1319080).

Analiza treści skargi i składanych przez skarżącego pism pozwala uznać, że na obecnym etapie sprawy taka pomoc nie jest mu niezbędna. Na marginesie zauważyć także należy, iż trudno uznać za racjonalnie uzasadnioną propozycję skarżącego, aby reprezentował go doradca podatkowy z O (k. [...] akt), skoro pomoc prawna na rzecz skarżącego świadczona byłaby w P, a jej koszty (w tym wydatki związane ze stawiennictwem w sądzie w P) miałby ponosić Skarb Państwa.

Wobec powyższego, Sąd postanowił jak w sentencji na podstawie art. 260,

art. 245 § 1, 2 i 3, art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.