Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 406/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 103
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 153 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 lutego 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia 6 lutego 2013 r. Nr [...], znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane ( tekst jednol. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 z późń. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pani L. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nr [...] z dnia 10 sierpnia 2011 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Uchyloną powyższym rozstrzygnięciem decyzją nr [...] z dnia 10 sierpnia 2011 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki, działając na podstawie art. 40 ust. Prawo Budowlane z 1974 r. :

- orzekł o nie nałożeniu na U. K. i H. K., D. P. i K. P. oraz A. P. - współwłaścicieli budynku przy ul. [...] i [...] w K. na działkach nr [...] i nr [...], obr. [...], obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, związanych z budową budynku mieszkalnego dwurodzinnego w zabudowie bliźniaczej z dwoma garażami w dobudowie, wraz z infrastrukturą techniczną, usytuowanego na działkach nr [...] i nr [...] obr. [...], przy ul. [...] i [...] w K., wybudowanego w latach 1989-1990 ( powierzchnia zabudowy segment A 102,4 m2 i segment B 106,2 m2(...), kubatura segment A 772,1 m3 i segment B 923,2 m3 (...), wyposażony w instalację elektryczną, wod-kan (podłączenie do kanalizacji miejskiej), co, gazową);

- orzekł, że ww. obiekt budowlany wykonany przed 1 stycznia 1995 r., w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 26 czerwca 1987 r., znak [...], wydanej przez Urząd Dzielnicowy K., zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego dwurodzinnego na działce nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w K., został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne toczy się od 1990 r., a jego przedmiotem jest legalizacja budynku mieszkalnego dwurodzinnego z dwoma garażami w dobudowie znajdującego się na działkach nr [...] i nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w K.. W sprawie legalności przedmiotowego budynku właściwe organy nadzoru budowlanego wydały wiele rozstrzygnięć, wyeliminowanych z obrotu prawnego w trybie odwoławczym i w trybie kontroli sądowoadministracyjnej.

W dalszych wywodach Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przedstawił uznany za istotny rys historyczny sprawy.

W tym zakresie wymienił zawarte w wyroku NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 1278/01, uchylającym decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 kwietnia 2001r., znak [...], oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 17 listopada 2000 r., znak [...], w przedmiocie nakazania zmian i przeróbek w budynku mieszkalnym dwurodzinnym z dwoma garażami w dobudowie wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obr. [...] przy ulicy [...] w K., a także wydanego wcześniej wyroku z dnia 26 czerwca 1998 r., sygn. akt II SA/Kr 321/98, w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 9 stycznia 1998 r., w przedmiocie doprowadzenia budynku przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem Jak wyjaśnił, badając decyzję WINB z dnia 2 kwietnia 2001 r., znak [...], oraz całość przeprowadzonego postępowania w sprawie przez organy nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji NSA - Ośrodek Zamiejscowy w K. w wyroku z dnia 13 lutego 2003r., sygn. akt II SA/Kr 1278/0, wskazał, iż w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. (art. 37 oraz § 12 ust.2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ), stwierdzając, iż ustalony stan faktyczny jest niewystarczający, wyliczając uchybienia organów nadzoru budowlanego powstałe w prowadzonych przez nich postępowaniach, zarzucając w szczególności: brak wyraźnego, szczegółowego szkicu obrazującego wykonaną zabudowę przedmiotowej działki z naniesionymi istotnymi odległościami od granic działki i obiektów budowlanych znajdujących się na działkach sąsiednich, niezbędnych do stwierdzenia czy nie został naruszony § 12 rozporządzenia MAGTiOŚ z 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki; brak ustalenia i porównania konfiguracji terenu z przed budowy, jak i po budowie, niezbędnych do stwierdzenia czy nie został naruszony § 79 tego rozporządzenia; niesprawdzenie czy przedmiotowa budowa była zgodna z § 175, 136,150 i 160 powyższych warunków technicznych oraz kwestii wybudowanych przez inwestorów pod spornym budynkiem piwnic i materiałów z jakich zostały wykonane.

Wobec powyższych zarzutów, organ pierwszej instancji dokonał trzykrotnych oględzin przedmiotu postępowania oraz zgromadził nowy materiał dowodowy. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego PINB w K. Powiat Grodzki wydał w dniu 8 czerwca 2004 r., na podstawie art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974 r. decyzję znak [...], nakazującą U. i H. K., D. i K. P. oraz A. P. - właścicielom budynku mieszkalnego dwurodzinnego z dwoma garażami w dobudowie wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] i nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w K., wykonanie czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych zrealizowanych w latach 1989-1990, związanych z budową budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K., tj. : prawidłowego odprowadzenia wód opadowych, z terenu działki nr [...] od strony działki nr [...] - posesja nr [...] przy ul. [...] poprzez wykonanie betonowego koryta usytuowanego na działce nr [...], wzdłuż ogrodzenia pomiędzy działką nr [...] i nr [...], ze spadkiem w kierunku ul. [...] oraz skierowaniem wody do studzienek zlokalizowanych przy garażach na posesji nr [...].

Decyzja ta została uchylona w całości decyzją WINB z dnia 1 października 2004 r., znak [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

PINB w K. Powiat Grodzki po ponownym uzupełnieniu materiału dowodowego wydał w dniu 15 czerwca 2005 r. decyzję znak [...], na podstawie art. 37 ustawy - Prawo budowlane, w której stwierdził, że przedmiotowy budynek nie podlega rozbiórce. Uchylając to rozstrzygnięcie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia decyzją z dnia 1 marca 2007r., znak [...], WINB wskazał na niezastosowanie się organu pierwszej instancji do wiążących wskazań i wyroku NSA z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 1278/01, w tym niezbadanie czy zachodzą przesłanki określone w art. 37, czy też w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. W aktach sprawy znajduje się Ekspertyza" sporządzona przez inż. E. Z. w 1994 r. ( k-842 akt PINB, kserokopia ), w której znajdują się rysunki opisane jako inwentaryzacja; "inwentaryzacji dokonano na rysunkach nr 1 do 14 projektu podstawowego, zatwierdzonego". Po wyżej wymienionym wyroku do akt sprawy nie dołączono żadnych nowych dokumentów w zakresie inwentaryzacji arch.-bud. lub zaktualizowanej inwentaryzacji geodezyjnej budynku.

PINB w K. Powiat Grodzki ponownie rozpatrując sprawę w dniu 5 lutego 2008 r. wydał postanowienie znak [...], którym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., zażądał od U. K., H. K., D. P., K. P. oraz A. P. przedłożenia stosownych dokumentów dotyczących budynku mieszkalnego dwurodzinnego z dwoma garażami w dobudowie wraz z infrastrukturą na działkach nr [...] i nr [...], obr. [...], przy ul. [...] i [...] w K., wybudowanego w latach 1989-1990. Z akt sprawy nie wynika, by zobowiązani zadośćuczynili nałożonemu na nich obowiązkowi (w dniu 9 lutego 2010 r. H. K. przedłożył do PINB jedynie kserokopię opracowania zatytułowanego "Projekt techniczny zamienny" z 1988r.). Organ pierwszej instancji nie zastosował dyspozycji art. 81c ust. 4 ustawy - Prawo budowlane z 1994r., tj. nie wykonał stosownej dokumentacji we własnym zakresie na koszt zobowiązanych. Po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania PINB pismem z dnia 22 czerwca 2011r. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań. Następnie, w dniu 10 sierpnia 2011 r. PINB wydał zaskarżoną decyzję.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyli: L. P. ( z dnia 22 sierpnia 2011r.), F. J. ( z dnia 30 sierpnia 2011r.), K. J. i W. J. (odwołanie z dnia 5 września 2011r.).

Organ pierwszej instancji przekazując odwołania stwierdził, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a.

W dalszych wywodach Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zawarł następujące stwierdzenia, ustalenia i rozważania prawne.

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a aktualny stan faktyczny w świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie nie uzasadnia wydanego rozstrzygnięcia.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania PINB w K. Powiat Grodzki uczynił legalność budynku mieszkalnego dwurodzinnego z dwoma garażami w dobudowie znajdującego się na działkach nr [...] i nr [...] obr. [...] w K. przy ul. [...]. Ponieważ w aktach sprawy nadal nie zgromadzono dokumentów niezbędnych do dokonania oceny czy przedmiotowe obiekty budowlane nie naruszają przepisów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych (tj. mapy z aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku na działkach nr [...] i nr [...] ), WINB w trybie art. 136 k.p.a. zlecił PINB w K. uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty określone w postanowieniu z dnia 29 lutego .2012r., a postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r., znak [...], orzekł o przeprowadzeniu dowodu pomiarów geodezyjnych dla budynku mieszkalnego dwurodzinnego w zabudowie bliźniaczej z dwoma garażami, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Postanowieniem z dnia 28 marca 2012r., znak [...], WINB orzekł o przeprowadzeniu dowodu z dodatkowych pomiarów geodezyjnych, wobec wykonania pomiarów z dnia 21 marca 2012 r. w sposób niewystarczający dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności. Opracowanie pomiarowe zostało przedłożone do WINB w dniu 23 kwietnia 2012 r. Co do zasady, opracowanie to potwierdziło ustalenia, że odległość pomiędzy budynkiem na działce nr [...] i budynkiem na działce nr [...] wynosi ponad 8m (8,48m), natomiast odległość pomiędzy budynkiem ( segmentem) na działce nr [...], a budynkiem na nieruchomości nr [...] wynosi mniej niż 8m (7,67m ). W dniach 4 lipca 2012 r., 10 lipca 2012 r. i 9 sierpnia 2012r. zostały złożone do WINB przez geodetę pisma mające na celu wyjaśnienie wątpliwości odnośnie wykonanych pomiarów geodezyjnych, wniesionych do protokołu przyjęcia strony i pismem z dnia 11 czerwca 2012 r. przez P. P.. Pismem z dnia 25 lipca 2012 r. Urząd Miasta K. Wydział Geodezji poinformował, że operat geodezyjny zarejestrowany pod nr [...], wykonany przez [...] s.c. P. M. – M. O., dotyczący aktualizacji mapy zasadniczej w zakresie usytuowania budynków na działkach nr nr [...], [...], [...], [...] - obr. [...], został przyjęty do powiatowego zasobu geodezyjnego. Z pomiarów aktualizacyjnych wynika, że budynek na działkach nr [...] i nr [...] znajduje się w odległości 3,81 do 3,85 m od granicy z działką nr [...]. W związku z uzupełnieniem materiału dowodowego, zawiadomieniem z dnia 9 maja 2012 r , znak [...], poinformowano strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy w trybie art. 10 k.p.a.

Z obszernych akt sprawy organu pierwszej instancji wynika, że początek przedmiotowej sprawie dała decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 31 stycznia 1994 r., znak [...], którą na podstawie art. 32 ustawy - Prawo budowlane z 1974r. orzeczono o utracie ważności decyzji pozwolenia na budowę budynku dwurodzinnego mieszkalnego na działce nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w K., w związku z ze stwierdzeniem dokonania przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Pozwolenie na budowę w myśl tej regulacji traci ważność, jeżeli budowa: 1 ) nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu, 2) została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata. Właściwy terenowy organ administracji państwowej może orzec o utracie ważności pozwolenia na budowę w wypadku samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia oraz w zależności od rodzaju i zakresu dokonanej samowoli - wydać decyzję na podstawie art. 37 lub 40 .Zatem zgodnie z tym przepisem, w związku z samowolnym odstąpieniem od istotnych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ winien do końca 1994 r. wydać decyzję w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.

Z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie nowa ustawa - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r, której stosowanie regulował przepis przejściowy - art. 103 . W tym miejscu należy zwrócić uwagę na znaczący fakt, że od czasu wydania wyroku przez NSA z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. 1278/01 upłynęło 9 lat, a ustawa - Prawo budowlane wraz z przepisami wykonawczymi oraz ustawa Kodeks postępowania administracyjnego uległy licznym i istotnym zmianom. Zmianie uległ również stan prawny nieruchomości, tj. działki nr [...] przy ul. [...], która podzieliła się na dwie działki - nr [...] ( [...] ) i nr [...] ([...]), stanowiące obecnie odrębną własność różnych osób fizycznych.

Z treści księgi wieczystej nr [...] (chwila zapisania księgi: 21 października 2009 r.) prowadzonej dla zabudowanej nieruchomości gruntowej oznaczonej nr ew. [...] wynika, że stanowi ona współwłasność D. P., K. P. i A. P., zatem U. K. i H. K. nie mają tytułu prawnego do tej nieruchomości, pomimo, iż byli pierwotnymi inwestorami obiektu, określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Podział działki nr [...], a następnie zbycie działki nr [...] na rzecz wyżej wymienionych osób spowodowało, iż utracili prawo do dysponowania nieruchomością. Nie jest zatem możliwe nałożenie na nich ewentualnego obowiązku wykonania określonych robót w budynku na nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...]. Przez analogię , nie jest możliwe nałożenie na Państwa P. ewentualnego obowiązku wykonania określonych robót w budynku na nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...].

W ustawie - Prawo budowlane i przepisach związanych brak definicji pojęcia "budynek dwurodzinny", zdefiniowano natomiast pojęcie budynku jednorodzinnego i budynku wielorodzinnego, zatem klasyfikacja obiektu budowlanego (lub obiektów) będącego przedmiotem postępowania winna być dokonana w odniesieniu do tych pojęć. Analiza dokumentacji technicznych znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowy budynek dwurodzinny (wybudowany na podstawie jednej decyzji o pozwoleniu na budowę), podzielony na segmenty usytuowane na odrębnych działkach, należy nadal traktować w świetle definicji ustawowych jako budynek mieszkalny jednorodzinny.

Przeprowadzone przez WINB dodatkowe postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. potwierdziło odmienny stan faktyczny dla nieruchomości przy ul. [...] i [...], a dokonana na jego podstawie analiza wskazuje, że oba budynki naruszają przepisy techniczno - budowlane, zarówno te, które obowiązywały w dacie jego budowy (§12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ), jak i obecnie obowiązujące. Odległość segmentu zabudowy na działce nr [...] od budynku na działce nr [...] wynosi 8,46m, natomiast odległość tego budynku ( ściany garażu z oknami) od granicy z działką nr [...] wynosi od 3,71 do 3,83m, co stanowi o naruszeniu obowiązujących przepisów, a co umknęło organowi pierwszej instancji.

WINB zauważa, że budowa budynku przy ul. [...] była zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 26 czerwca 1987r., znak [...], zgodnie więc z konstytucyjną zasadą praworządności i równości obywateli wobec prawa nie można orzekać o legalności tego budynku w oparciu o przesłanki z art. 37 ustawy Prawa budowlanego z 1974 r., tj. tak, jakby był wybudowany całkowicie bez pozwolenia na budowę. Ustawa - Prawo budowlane z 1974 r. nie definiowała "istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę". Budynek ten nie został wykonany w warunkach całkowitej samowoli ( tj. bez pozwolenia na budowę), nie wypełnia przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego i tym samym nie ma wobec niego zastosowania przepis przejściowy art. 103, odsyłający do stosowania przepisów ustawy dotychczasowej (z 1974r).

Nadto, budowa budynku stanowiącego własność Państwa K. była kontynuowana po 1995 r. - zabudowa tarasu nad garażem od strony zachodniej, w sprawie której PINB wszczął odrębne postępowanie legalizacyjne znak [...]. Postępowanie dotyczące likwidacji skutków samowoli budowlanej - wykonanej przez inwestorów U. i H. K. w 1999r - konstrukcji drewnianej łukowej, ażurowej, częściowo zadaszonej, ustawionej na tarasie nad przy budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K. - umorzono, w związku ze stwierdzeniem, iż sprawa legalności przedmiotowego zadaszenia winna być rozpatrywana łącznie z legalnością budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Około 2007 r. dokonano również ocieplenia budynku, a roboty takie stanowią w świetle aktualnie obowiązujących przepisów przebudowę budynku w rozumieniu art. 3 pkt 7a i 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ( zmiana parametrów technicznych). Zatem roboty budowlane przy realizacji obiektu były kontynuowane po 1995 r., tym samym stosowanie art. 103 i przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. jest niedopuszczalne. "Nie ma możliwości prawnych, aby część prac budowlanych przy rozbudowie obiektu oceniane byty na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r., a pozostałe na podstawie ustawy -Prawo budowlane z 1994 r. Skoro bowiem prace budowlane prowadzone były od 1992 roku do 1995 (włącznie) przy jednym obiekcie budowlanym, to uznanie, iż budowa nie została zakończona do dnia 1 stycznia 1995 r. powoduje, iż do całości zrealizowanych prac budowlanych mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r." (wyrok WSA w Warszawie z 2005.11.29, VII SA/Wa 85/04, LEX nr 198953)

Wyżej wymienione okoliczności mają istotny wpływ na zakres, treść rozstrzygnięcia oraz ustalenie adresatów - osób zobowiązanych ewentualną decyzją nakładającą określone obowiązki.

Zasadne byłoby również rozważenie przeprowadzenia odrębnych postępowań dla obu wskazanych segmentów budynku.

Podkreślić należy, że " Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Traci więc ona moc wiążącą tylko w razie zmiany stanu prawnego, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, wzruszenia orzeczenia w przewidzianym do teso trybie oraz z uwasi na późniejsze podiede przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawna odmienna od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sadu administracyjnego." (wyrok NSA W-wa z 2012-03-28,1OSK 670/11, LEX nr 1145122).

WINB mając na względzie istotną zmianę stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie, ważąc treść obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 6, 7 k.p.a. oraz art. 84 ust. 1 i art. 103 obowiązującej ustawy Prawo budowlane stwierdził, iż stanowiska Sądów wyrażone w dotychczasowych wyrokach nie mogą być w pełni wiążące dla organu orzekającego w odmiennym stanie faktycznym i prawnym. WINB zważył przy tym na wyrok NSA w składzie 7 sędziów z dnia 28 maja 2001 r., sygn. OSA 2/01, w którym zawarto stanowisko, kontynuowane do dziś jednorodną linią orzeczniczą. zgodnie z którym "W przepisach przejściowych i końcowych prawa budowlanego z 1994 r. (art. 103) przyjęto zasadę, że przepisy tego prawa stosuje się także do spraw będących w toku; (...)Wyjątek od tej zasady (art. 103 ust. 2) dotyczy wyłączenia stosowania przepisu art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne (prawo budowlane z 1994 r. weszło w życie z dniem l stycznia 1995 r.). Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest prawo budowlane z 1974 r.

Z przepisu art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. wynika, że wyjątek dotyczący wyłączenia stosowania prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. odnosi się tylko do przepisu art. 48 tego prawa, i to tylko wówczas, gdy przed 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona lub gdy w stosunku do obiektu wszczęto postępowanie administracyjne. To oznacza, że przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt budowlany był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, ten przepis ma zastosowanie, do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy , której dopuszczono się przed dniem 1 stycznia Dodatkowym warunkiem jest zakończenie budowy obiektu lub wszczęcie postępowania administracyjnego w stosunku do takiego obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. Chodzi tu o postępowanie administracyjne toczące się w stosunku do obiektu, którego budowa została podjęta przed dniem 1 stycznia 1995 r.

Przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r., który jest przepisem przejściowym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w tycie tej ustawy, które wypełniały hipotezę art. 48 tej ustawy. Oznacza to, że nie ma on zastosowania, gdy budowa została podjęta po dniu l stycznia 1995 r., także wówczas, gdy podstawą rozpoczęcia budowy była ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę wydana przed dniem l stycznia 1995 r., której nieważność stwierdzono w postępowaniu wszczętym po dniu l stycznia 1995 r. Rozstrzygające znaczenie ma stan rzeczy w dniu wejścia w życie prawa budowlanego z 1994 r. Za takim rozumieniem przepisu art. 103 ust. 2 tej ustawy przemawiają takie wywody zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K. 9/95 (OTK1996, nr l, póz. 2)."

Podkreślić należy, że dla przedmiotowego budynku przed 1995 r. wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę. W ocenie WINB, stosowanie wobec przedmiotowego budynku art. 103 ust. 2 odsyłającego do stosowania przepisów ustawy z 1974 r,. stanowiłoby rażące naruszenie wyżej wymienionych przepisu.

Mając na uwadze całokształt materiału dowodowego oraz dokonaną w trakcie trwania postępowania zmianę stanu faktycznego i prawnego, w związku z treścią art. 103 i utrwaloną już linią orzeczniczą, o legalności przedmiotowego budynku należałoby orzec w trybie art. 51 obowiązującej ustawy - Prawo budowlane, mimo iż uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło w trybie art. 32 ustawy Prawo budowlane z 1974r.

WINB stwierdza, że w związku z zastosowaniem obowiązujących przepisów prawa należy rozważyć zgodność budynku z przepisami, mając na uwadze treść § 2 ust. 2 oraz § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Może zatem okazać się, iż w świetle aktualnych uregulowań prawnych, stosowna ekspertyza techniczna właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodniona z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej dopuści możliwość użytkowania budynku, wykonanego z odstępstwem od przepisów techniczno-budowlanych. Stosowny materiał dowodowy (ekspertyza), z uwagi na jego znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia winien być sporządzony w toku ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji.

Sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji w przypadku złożenia odwołania podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Istota dwuinstancyjności określoną w art. 15 k.p.a. polega nie tylko na wydaniu dwóch decyzji w sprawie przez organy obu instancji (o ile strona wniesie odwołanie), ale przede wszystkim na przeprowadzeniu dwóch postępowań, w których dokonano oceny stanu faktycznego.

Powyższe implikuje wniosek, iż organ drugiej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy i zajmując inne stanowisko niż organ pierwszej instancji nie może orzec w decyzji ostatecznej o nałożeniu na stronę całkowicie nowych obowiązków w oparciu o odrębne przepisy prawa. W takiej sytuacji zasada dwuinstancyjnego postępowania doznałaby ograniczenia na rzecz rozstrzygnięcia sprawy tylko przez jedną instancję.

W związku z powyższym nawet znowelizowane brzmienie art. 138 k.p.a. nie uprawnia organu odwoławczego do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego kończącego postępowanie w niniejszej sprawie bez uszczerbku dla zasady dwuinstancyjności postępowania.

Niezależnie od tego, w oparciu o uzupełniony w trybie odwoławczym materiał dowodowy, uwzględniając zmieniony stan prawny i faktyczny, WINB dokonał również analizy przymiotu stron dotychczasowych uczestników postępowania. Usytuowanie budynku na działkach nr [...] i nr [...] w stosunku do działek nr [...] i [...] nie narusza przepisów techniczno-budowlanych ( odległość od granic wynosi od 414 do 423 cm.). Z tego powodu przedmiotowy budynek nie narusza praw osób trzecich i nie kreuje dla właścicieli sąsiednich działek uprawnień, skutkujących uznaniem ich za strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z wyrokiem W myśl NSA z 23 marca 1983, SA 1513/82 ( ONSA 1983/1/20) - "O naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, póz. 229 z późn. zm.) można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie".

Odnośnie sugerowanej przez skarżących zmiany ukształtowania terenu WINB stwierdził, że opracowaniu "Pomiary geodezyjne na działkach [...], [...], [...], [...]", sporządzonym przez [...] s.c. P. M., M. O., wykonanym przez geodetę uprawnionego M. W. stwierdzono "brak możliwości porównania stanu ukształtowania terenu sprzed budowy ze stanem obecnym" (vide: wnioski w opracowaniu). Analiza ukształtowania terenu wyżej wymienionych działek (tj. wszystkich przekrojów we wzajemnej łączności) wskazuje, że nawet jeśli nastąpiło podwyższenie poziomu działek nr [...] i nr [...] w stosunku do działek sąsiednich, to taka okoliczność nie stanowi wprost, iż nastąpiła zmiana kierunku odprowadzenia wód opadowych na działki sąsiednie oraz naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Przekroje ukształtowania terenu opracowane przez uprawnionego geodetę ( k-198, k. 199 k.200 akt WINB) wykazują , że pierwotny naturalny spadek terenu i spływ wód opadowych istniał w kierunku wschodnim (w stronę działek nr [...], nr [...] i nr [...]), co wyraźnie ilustruje przekrój A5-B5 działki ulicy nr [...]. Aktualne wyprofilowanie terenu działek nr [...] i nr [...] wskazuje jednoznacznie, że nie nastąpiła niekorzystna dla działek sąsiednich zmiana spływu kierunku wód opadowych, czy też zintensyfikowanie naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Z ustaleń dokonanych przez WINB w dniu 22 stycznia 2001r. ( opis w uzasadnieniu decyzji PINB) wynika wręcz, że na działce znajdują się studzienki odwadniające, do których odprowadzane są wody opadowe z dachów i rynien przedmiotowego budynku. Podkreślić należy, że teren sąsiednich działek jest odgrodzony betonową podmurówką ogrodzeń bez przepustów dla spływu wód , dlatego też wszelkie wniesione zarzuty odnośnie spływu wód na działki sąsiednie należy uznać za nietrafne i nie mające odzwierciedlenia w stanie faktycznym, obowiązujących przepisach ustawy - Prawo budowlane i przepisach wykonawczych do tej ustawy ( § 28 ust. 2 i § 29 czy poprzednio § 79 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 1980 r. ).

Podkreślić należy, że ustawa Prawo budowlane normuje kwestie związane z budową obiektów i odprowadzaniem wód opadowych z tych obiektów, a nie ukształtowaniem czy zagospodarowaniem terenu, które regulowane są przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ( art. 59 ust.2 i 3 ) lub ustawy o ochronie środowiska, a więc poza właściwością organów nadzoru budowlanego.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 8 maja 2012 r., sygn. II SA/Kr 282/12 ( CBOSA) - "Ustalając krąg stron organ administracyjny winien ustalić, czy dana osoba ma przymiot strony z uwagi na jej interes prawny lub obowiązek, którego dotyczy dane posterowanie. (...) stroną w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 48-51 Prawa budowlanego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy takie posterowanie. Niewątpliwie taką stroną będzie inwestor, właściciel terenu (użytkownik wieczysty) terenu, na którym wzniesiony został obiekt budowlany oraz zarządca. Zagospodarowanie bowiem danego obszaru obiektem budowlanym istotnie wkracza w zakres wykonywanych praw właścicielskich i już z tego powodu właściciel (użytkownik wieczysty) ma przymiot strony w takich postępowaniach. Nie każdy właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której zrealizowano dane prace budowlane będzie miał automatycznie status strony postępowania w sprawie tych prac. Przepisem, który może być podstawą do wykazania interesu prawnego w toczącym się postępowaniu przez właściciela sąsiedniej nieruchomości może być art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623 z późn. zm.), zgodnie z którym obiekt budowlany winien być projektowany i budowany w taki sposób, aby zapewnione było poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Właściciel sąsiedniej nieruchomości może mieć interes prawny w tym, by uczestniczyć w postępowaniach prowadzonych w trybie art. 48-51 Prawa budowlanego, jeśli inwestycja lub zakres wykonanych prac budowlanych może wpływać na możliwość zabudowy jego działki. Tym samym stroną jest również inna osoba będąca właścicielem sąsiedniej nieruchomości, w stosunku do której zostały

naruszone przepisy techniczne usytuowania bądź realizowania przedmiotowego obiektu budowlanego."

W nawiązaniu do podnoszonych przez strony skarżące twierdzeń dotyczących stanu technicznego ogrodzenia, którego inwestorem byli K. i W. J., WINB podkreśla, że nie jest ono przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie, podlega odrębnym przepisom prawa i jego stan nie wpływa na rozstrzygnięcie w sprawie legalności budynku przy ul. [...] i [...].

Skoro zatem stan faktyczny ukształtowania terenu działki nr [...] i nr [...] nie narusza interesu osób trzecich chronionego art. 5 ustawy Prawo budowlane i przepisami techniczno budowlanymi mającymi wpływ na kształtowanie praw i obowiązków właścicieli działek sąsiednich nr [...] i nr [...], to uznać należy, iż właściciele tych działek nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym legalności budynku przy ul. [...] i [...] w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Uwzględniając powyższe postanowieniami nr [...], [...] i [...], znak [...], z dnia 26 listopada 2012 r. WINB orzekł zatem o niedopuszczalności odwołań F. J., W. J. i K. J.. Zawarte w nich zarzuty zostały rozpatrzone z urzędu w toku postępowania. Tym samym organ odwoławczy zweryfikował krąg stron postępowania uznając, że niniejsza decyzja nie zostanie im doręczona.

Natomiast z uwagi na fakt, że garaż przy ul. [...] posiada okna w ścianie usytuowanej w odległości 3,71m od granicy z działką nr [...], właściciele tej działki posiadają interes prawny w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Odnośnie podnoszonej ponownie kwestii dwóch kondygnacji piwnic WINB wypowiadał się dwukrotnie, tj. w decyzji z dnia 1 października 2004 r., znak [...], oraz decyzji z 1 marca 2007 r., znak [...], i podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko. Brak wymaganej wysokości pomieszczeń piwnicznych skutkować może jedynie nie wliczeniem powierzchni tych pomieszczeń do powierzchni użytkowej budynku. Stan taki nie daje podstaw do wydania nakazu wykonania określonych robót, gdyż przepisy ustawy Prawo budowlane i przepisy szczególne nie ograniczają zamiarów inwestora w tym zakresie. Uwagi stron zawarte w odwołaniach są w tym zakresie nietrafne i nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie.

Pozostałe kwestie (np. prawidłowość rozwiązań i lokalizacja kotłowni) winny zostać zbadane w ponownym postępowaniu przed organem pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a PINB w K. pominął istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powyższe naruszenia przepisów mają charakter istotny i z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania i konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie nie mogą być eliminowane w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.

Dopiero na podstawie kompletnego materiału dowodowego, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości, organy nadzoru budowlanego będą mogły ustalić czy przedmiotowy obiekt spełnia wymagania przepisów prawa, a w szczególności, czy nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dnia 6 lutego 2013 r. Nr [...], znak [...], L. P. domagała się jej uchylenia, jako niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym.

W uzasadnieniu powyższego wskazywała, że niezgodne z prawdą jest, że postępowanie administracyjne toczące się od 1990 r. ( w przypadku P. — K.) ma na celu legalizację budynku zabudowie bliźniaczej z dworna garażami - faktycznie są 3 garaże - dwa w dobudowie, jeden wolnostojący w granicy z działką [...], albowiem dotyczy ono doprowadzenia do zgodności z prawem tych obiektów i oddania ich do użytkowania. Wyroki NSA i WSA odnoszą się do takich dwóch przedmiotów, nie zaś jak stwierdza WINB legalizacji spornych nieruchomości. (wyroki: sygn. akt SA/Kr 2485/94, sygn. akt II SA/ Kr 321/98, sygn. akt II SA/Kr 1278/01, sygn. akt II SA/Kr 2381/01, sygn. akt. II SA/Kr 2253/03 - niewykonane do dnia dzisiejszego).

Niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym zostały ujawnione odległości na działkach [...] i [...] od granicy z działką [...] i brak było podstaw do ujawnienia w/w pomiarów wykonanych przez firmę geodezyjną [...] s.c. Faktyczna odległość budynku na działce [...] do granicy z działką [...] wynosi 3,54 m, zaś budynku na działce [...] do granicy z działką [...] wynosi 4, 05 m. Odległość budynku na działce [...] do granicy z działką [...] wynosi 3,70. Odległość budynku na działce [...] do granicy z działką [...] wynosi 5 m. Wielkości te są uzyskane przy pełnym respektowaniu protokołu granicznego

sporządzonego przez p. Z. K.. Sytuacja w terenie, czyli faktyczna, dotycząca granic nie zmieniła się, budynki stoją w tym samym miejscu, więc i odległości od granicy pozostają bez zmian, a pomiary firmy [...] s.c. w tym względzie są wadliwe. Jeśli PliMB i WINB uważa, że jest inaczej, to powinni dostosować się do zaleceń UM Wydziału Geodezji zawartych w piśmie z dnia 25 lipca 2012 r., skierowanego do WINB w K., a nie posługiwać się danymi nieuprawnionymi.

Procedura mająca doprowadzić do zgodności z prawem obiekty na działkach nr [...] i nr [...] trwa nie kilkanaście lat ale 23 lata., a przewłoka taka występuje z przyczyn leżących po stronie urzędów administracji państwowej PINB i WINB, które wydają błędne decyzje, podlegające niekończącej się procedurze odwoławczej.

Odnośnie zmiany stanu prawnego nieruchomości położonej na działce nr [...], z uwagi na błędne stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji WINB, należy wskazać, że na działce nr [...] inwestorzy - U. i H. K., oraz Z. i K. K., jako współwłaściciele, wybudowali dwa domy jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej. Kolejno, K. i Z. K. poprzez kuratorów użytkowany przez siebie obiekt (obecna działka nr [...]) aktem darowizny przekazali swój udział nieletnim córkom M. i K. K., z całym inwentarzem korzyści i ciężarów wynikających z prawa własności.

Następnie, U. i H. K. oraz M. i K. K. znieśli współwłasność i nastąpił podział działki nr [...] na nr [...] i nr [...]. Zniesienie współwłasności i podział działki nastąpił poprzez stosowną procedurę mającą u podstawy protokół graniczny sporządzony w 1998 r., przez uprawnionego geodetę Mgr inż. Z. K. ( w aktach sprawy). Protokół ten zawiera szczegółowy opis przebiegu granic z sąsiednimi działkami w tym i z działką [...]. Wszystkie strony wezwane do protokołu i czynności w terenie protokół podpisały .i granica nie jest sporna. Dokument ten pozostaje w obiegu prawnym.

W 2009 r. M. i K. K. zbyły swoją nieruchomość na rzecz D. i K. P., oraz A. P.. Nowi właściciele nabywając nieruchomość obarczoną zobowiązaniami w stosunku do prawa budowlanego, przejęli poprzez akt notarialny od poprzednich właścicieli owe zobowiązania. Toteż trudno zrozumieć dylemat WINB w odnalezieniu osób zobowiązanych do doprowadzenie do zgodności z prawem poszczególne obiekty na działkach [...] i [...].

Odnośnie ocieplenia budynków na działkach [...] i [...] trzeba podkreślić, że ocieplenie to zostało wykonane na obiektach nie posiadających decyzji ostatecznej, zezwalającej na ich użytkowanie. Kwestię tę rozstrzygnął wyrok z dnia 19 lutego 2007 r. sygn. akt. II SA/Kr 2253/03 . Wywód dotyczący tego zagadnienia zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podważający wyrok Sądu jest nietrafiony.

Wymaga także podkreślenia, że budowa obiektów na działce nr [...] została zakończona w 1989 r. poprzez ich zasiedlenie i użytkowanie przez rodziny K. ( gabinet lekarski, biuro pośrednictwa w handlu nieruchomościami). Kolejne prace takie jak: konstrukcja drewniana zadaszona, samowolnie wybudowana na garażu na działce nr [...] o powierzchni ok. 50 rn2 w odległości 3, 54 m od granicy z działką [...], ocieplenie budynków na działkach nr [...] i nr [...], samowolna budowa ogrodzenia stałego działek nr [...] i nr [...] od ul. [...], budowa trzeciego garażu na działce nr [...] w granicy z działką nr [...] - były oddzielnymi epizodami nie pozostającymi w przestrzeni czasowej z budową domów.

W sprawie lokalizacji urządzeń grzewczych w budynkach na działce nr [...] i nr [...], należy mieć na uwadze, że urządzenia te miały znajdować się w pomieszczeniach techniczno-gospodarczych w l. kondygnacji ( dawne przyziemie). Pomieszczenia te zostały zamienione na mieszkalne, zaś urządzenia techniczne, w tym grzewcze - gazowe, zostały przeniesione do piwnic.

Odnośnie wywodu natury prawnej wydaje się, że autor przedmiotowej decyzji usiłuje o przypisać sobie rolę cenzora wyroków NSA i WSA dotyczących toczącej się sprawy. Sytuacja zaś prawna w tym względzie jednoznacznie określa rolę WINB, że to on również poprzez kontrolę i nadzór pracy PINB zobligowany jest do wykonania tychże wyroków, a nie do dywagacji nad ich zasadnością.

Proponowanie wykonania kolejnych ekspertyz z zakresu przepisów przeciwpożarowych itp. w aktualnym brzmieniu może dotyczyć procedury związanej z legalizacją samowoli budowlanej, ale nie procedury aktualnie prowadzonej, mającej na celu doprowadzenie spornych obiektów do zgodności z prawem, tym bardziej, że w zasobach akt sprawy znajdują się stosowne dokumenty Wojewódzkiej Straży Pożarnej, Powiatowej Komendy Straży Pożarnej.

W zasobach akt znajduje się również opracowanie wykazujące poziom terenu działek z przed budowy i po budowie, wykonany przez uprawnionego geodetę inż. A. P., biegłego sądowego z 1994 r. ( stanowisko NSA w wyroku z 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 1278/01 str. 22 i 23.).

Tak PINB, jak i WINB nie chcą skorzystać z tego materiału. Łatwiej dla WINB przyjąć oświadczenie firmy geodezyjnej [...] s.c., że wykonanie operatu wykazującego poziom terenu z przed budowy przekracza możliwości tej Firmy, niż skorzystać z operatu, który tę kwestię wyjaśnia już w 1994r. Tym sposobem PINB i WINB próbuje zakończyć jeden z istotnych wątków sprawy, korzystnie dla inwestorów, co od lat czynią.

W piśmie z dnia 20 kwietnia 2013 r. L. P. rozwijała zarzuty skargi, dołączając do niego dokumenty uznane za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Już po wniesieniu rozpoznawanej skargi L. P., postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 795/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o odrzuceniu skargi U. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dnia 6 lutego 2013 r. Nr [...], znak [...], jako złożonej z uchybieniem terminu.

Stanowisko w sprawie niniejszej uczestnicy U. K. i H. K. przedstawili w piśmie z dnia 6 czerwca 2013 r., w którym przedstawili zarzuty dotyczące naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa materialnego i procesowego, a także zaleceń wynikających z prawomocnych wyroków sądów administracyjnych.

Ponadto, prawomocnym wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 222/13, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi F. J., K. J. i W. J. na postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...], [...] i [...] z dnia 26 listopada 2012 r., znak [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwoty po 100 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nawiązał treści powyższych postanowień oraz wniosków i zarzutów skarg, podając w ocenie prawnej i wskazaniach co do dalszego toku postępowania, że :

" W kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przepisów postępowania (...), co prowadzi do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych postanowień. Przedmiotem kontroli Sądu są postanowienia stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu braku przymiotu strony. Materialnoprawną przesłankę zaskarżonych postanowień stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.(...)Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania może nastąpić z przyczyn przedmiotowych, bądź z przyczyn podmiotowych.(...) Wśród podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania wskazuje się natomiast przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. II OSK 1661/06). Zaznaczyć przy tym należy, iż z przyczynami podmiotowymi niedopuszczalności odwołania mamy do czynienia w przypadku oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej, tj. wtedy gdy ustalenie takiego braku nie wiąże się z oceną interesu prawnego składającego odwołanie.(...) W sytuacji, gdy w toku postępowania odwoławczego ustalone zostanie, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania, właściwym rozstrzygnięciem organu odwoławczego jest decyzja umarzająca postępowania odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a nie jak miało to miejsce w niniejszej sprawie postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2009 r., sygn. II SA/Gd 747/08, publ. LEX Nr 485352)."

Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny zacytował obszerny fragment uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98. Odnosząc się dalej do zasadności uznania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., że skarżący nie mają interesu prawnego (a zatem przymiotu strony) w kwestionowaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia 10 sierpnia 2011r. znak: [...], przedstawiając ocenę prawną w zakresie stosowania art. 28 k.p.a i własne ustalenia w tym zakresie, wywód zawarty w uzasadnieniu wyroku zakończył nastepująca konkluzją :

"(...) W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, skarżący, kwestionując ustalenia postępowania legalizacyjnego poprzez m.in. wskazanie na podniesienie poziomu ternu (związane z realizacją inwestycji), które w konsekwencji, jak podnoszą, powoduje zalewanie ich nieruchomości oraz dewastację ogrodzenia, wykazali swój interes prawny uprawniający ich do uczestnictwa w kontrolowanym postępowaniu. Podobnie należy odnieść się do podniesionej przez skarżących w odwołaniu jak i w skardze kwestii niezgodności spornego budynku w zakresie jego wysokości z ustaleniami obowiązującego wówczas Planu Szczegółowego Zagospodarowania osiedla " Prokocim Stary". Podniesienie przedmiotowych zarzutów relewantnych z punktu widzenie celu jaki ma za zadanie postępowanie legalizacyjne także nie jest także bez znaczenie w kontekście ustalenia indywidualnego interesu prawnego skarżących. Wskazując bowiem na swój interes prawny w tej sprawie skarżący podnieśli, iż wysokość budynków zlokalizowanych na działkach nr: [...] i nr: [...] jest niezgodna z zagospodarowaniem przestrzennym, jak też uniemożliwia dostęp światła do ich budynku, co tym samym narusza ich interes prawny.

Z uwagi na powyższe, Sąd stwierdzając, że zaskarżone postanowienia naruszają prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie l wyroku. O kosztach orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Na końcu zaznaczyć należy, iż uchylenie przez organ odwoławczy decyzją z dnia 6 lutego 2013 r. nr [...] decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat Grodzki z dnia 10 sierpnia 2011r. nr [...] znak: [...] w wyniku rozpoznania odwołania L. P. (uznanej przez organ za stronę postępowania) nie stanowiło przeszkody w rozpoznaniu przedmiotowej skargi. Wystąpienie tego rodzaju okoliczności uniemożliwi natomiast organowi odwoławczemu utrzymanie w mocy lub uchylenie (nieistniejącej) decyzji organu pierwszej instancji. W tym przypadku jedynym sposobem zakończenia postępowania odwoławczego będzie jego umorzenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze, gdy stało się ono bezprzedmiotowe."

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi ( tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, jak również z akt postępowań sądowych, w szczególności w sprawie w sprawie sygn. akt II SA/Kr 222/13,, należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów innych, niż będące podstawą zarzutów.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Powołane regulacja ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie, w szczególności z uwagi na fakt uprzedniego poddania kontroli sądowej aktów administracyjnych wydanych w granicach niniejszej sprawy, które stanowią wspomniane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydane w toku postępowania odwoławczego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...], [...] i [...], znak [...], z dnia 26 listopada 2012 r.

Powyższe postanowienie zostały bowiem uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 222/13, co w dacie orzekania w niniejszej sprawie rodzi konieczność uznania, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 lutego 2013 r. Nr [...], znak [...], została wydana w warunkach uzasadniających wznowienie postępowania przed organem drugiej instancji z przyczyn wskazanych w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Uchylenie prawomocnym wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 222/13, postanowień nr 1428/2012, 1429/2012 i 1430/2012, znak [...], z dnia 26 listopada 2012 r., przesądza w sprawie niniejszej, że zaskarżona decyzja jest dotknięta taką właśnie wadą kwalifikowaną, która występowała już w dacie wydania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 lutego 2013 r. Nr [...], znak [...], albowiem organ odwoławczy, z naruszeniem zasady z art. 10 §1 k.p.a., nie doręczył zaskarżonej decyzji podmiotom, którym błędnie odmówił przymiotu stron, zaś pozbawiając F. J., K. J. i W. J. takiego statusu już dwa miesiące wcześniej, uniemożliwił wyżej wymienionym czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie. Występującej wady kwalifikowanej nie sanuje zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że zarzuty stawiane przez te osoby organ odwoławczy. rozważał z urzędu. Nadto jak wynika z porównania uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz uzasadnienia z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 222/13, nie wszelkie zarzuty tych osób zostały wzięte pod uwagę z urzędu, co dotyczy np. kwestii niezgodności spornego budynku w zakresie jego wysokości z ustaleniami obowiązującego wówczas Planu Szczegółowego Zagospodarowania osiedla " Prokocim Stary" . Ze wskazanego wyroku wynika również wprost, że powodem uchylenia zaskarżonych postanowień były nie tylko wadliwy wybór formy orzekania, ale także bezzasadność odmowy skarżącym przymiotu stron postępowania. W opisanej sytuacji, tj. gdy zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 222/13, nie ma znaczenie regulacja z art. 147 k.p.a., który stanowi, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b, następuje tylko na żądanie strony. Skutek powyższego wyroku jest bowiem taki, że w niniejszym postępowaniu musi on zostać uwzględniony. Sprawa w której została wydana zaskarżona decyzja winna powrócić do jej ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy z udziałem wszystkich stron, a to rodzi konieczność uchylenia decyzji kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 lutego 2013 r. Nr [...], znak [...].

Wystąpienie wskazanej wady kwalifikowanej zaskarżonej decyzji stwarza zatem

podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego i postępowania, do czego zmierzają zarzuty skargi oraz uczestników U. K. i H. K.. Taka kontrola, następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu toczącym się z udziałem wszystkich stron ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r., SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ). W sprawie niniejszej z uwagi na uprzednio wskazane przyczyny taka kontrola jest niemożliwa, a wypowiadanie wiążących należy uznać przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a.

Podstawę orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.

Rzeczą Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu przed organem drugiej instancji, wywołanym wniesieniem odwołań od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nr [...] z dnia 10 sierpnia 2011 r., znak [...], będzie zaś wydanie stosownego rozstrzygnięcia z udziałem wszystkich stron.

W uzupełnieniu można dodać, że z wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 222/13, wynikają pośrednio zalecenia dotyczące bytu postępowania administracyjnego, prowadzonego po wydaniu zaskarżonej decyzji kasacyjnej, którą niniejszym wyrokiem uchylono.