Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 60/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K., zwany dalej zamiennie "stroną", "wierzycielem" lub "skarżącym", reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zwanego dalej "organem odwoławczym" lub "Kolegium", Nr [...] z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B., zwanego dalej "organem egzekucyjnym", Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zwrotu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. wystawionego przez Prezydenta Miasta K. na A. K., zwanego dalej "dłużnikiem". Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pk 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", art. 17 § 1, art. 18, art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a" lub "ustawą egzekucyjną" oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.).

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wierzyciel - w związku z brakiem realizacji przez dłużnika należności z tytułu zaległej opłaty skarbowej - wystawił w dniu 1 sierpnia 2013 r. tytuł wykonawczy i przesłał go organowi egzekucyjnemu celem realizacji.

W dniu 22 sierpnia 2013 r. organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 19 k.p.a. oraz art. 17 u.p.e.a., postanowił zwrócić wierzycielowi ww. tytuł wykonawczy. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że nie jest organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo do prowadzenia egzekucji obowiązku wskazanego w tym tytule wykonawczym, ponieważ na podstawie art. 19 § 2 u.p.e.a. organy jednostek samorządu terytorialnego wymienione w przepisach szczególnych mogą prowadzić egzekucję należności pieniężnych, dla których równocześnie same są wierzycielami. Wskazał, że w jego ocenie zasadne jest, aby tytuł wykonawczy został ponownie wystawiony i skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., ponieważ tylko ten organ będzie posiadał zarówno właściwość rzeczową jak i miejscową do prowadzenia egzekucji.

W zażaleniu wierzyciel – wnosząc o uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego – nie zgodził się z dokonaną przez ten organ interpretacją art. 19 § 2 u.p.e.a. i wywiódł, że ten przepis ma szerszy zakres zastosowania niż przyjął organ egzekucyjny. Zdaniem wierzyciela przepis ma charakter uniwersalny i z tego względu organ jednostki samorządu terytorialnego uprawniony do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, może prowadzić egzekucję obowiązków, których wierzycielami są inne organy jednostek samorządu terytorialnego.

Zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w pierwszej kolejności jest obowiązany do zbadania dopuszczalności wniesionego środka zaskarżenia. W tym zakresie wskazał, że postanowienie organu egzekucyjnego należy traktować jako zaskarżalne postanowienie wydane w trybie art. 29 § 2 u.p.e.a. Argumentując co do takiej kwalifikacji stwierdził, że organ egzekucyjny wydał postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi wskazując brak właściwości organu egzekucyjnego, co stanowi o niedopuszczalności egzekucji w zakresie podmiotowym i przedmiotowym wytyczonym treścią tytułu wykonawczego.

Rozpatrując zażalenie Kolegium odwołało się do regulacji zawartej w art. 19 § 1 i § 2 u.p.e.a. oraz w art. 22 u.p.e.a. Odnosząc treść tych przepisów do okoliczności sprawy zgodziło się z organem egzekucyjnym, że organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., a nie Prezydent Miasta B., ponieważ Prezydent Miasta B. jest właściwy miejscowo, ale nie posiada właściwości rzeczowej. Organ odwoławczy podkreślił, iż już samo sformułowanie art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej przesądza o tym, że organ jednostki samorządu terytorialnego, wymieniony w przepisach szczególnych, jest organem egzekucyjnym uprawnionym do wyegzekwowania obowiązku wyłącznie w sytuacji, gdy jest jednocześnie wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania tego obowiązku. Na poparcie tych twierdzeń Kolegium przywołało poglądy prezentowane w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2008 r., I SA/Bd 138/08 i w postanowieniu NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., II GW 3/11.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wierzyciel reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] r. i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu Kolegium zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 19 § 1 i 2 i art. 22 u.p.e.a., przez przyjęcie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. jest organem właściwym do prowadzenia egzekucji w stosunku do należności, co do których wierzycielem jest Gmina Miejska K., tj. gmina o statusie miasta, wymieniona w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego (zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a.) w sytuacji, gdy dłużnik zamieszkuje w B. tj. gminie o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach i zgodnie z art. 19 p 2 u.p.e.a. gminie, której organ jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ,

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 29 § 2 u.p.e.a. ( w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz niezastosowanie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zwrot tytułu wykonawczego w sytuacji gdy, w przypadku uznania się za organ niewłaściwy, zasadne jest przekazanie tytułu wykonawczego do organu właściwego.

Argumentując w zakresie zarzutu nr 1 skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w zażaleniu, a na poparcie swoich twierdzeń przywołał poglądy prezentowane w wyroku NSA z dnia 18 maja 2012 r., II FSK 2309/10. Zauważył równocześnie, że zagadnienie jest skomplikowane i w orzecznictwie są prezentowane również odmienne poglądy. Do uznania Sądu pozostawił kwestię zwrócenia się do NSA o podjęcie uchwały w składzie siedmiu sędziów.

Natomiast uzasadniając zarzut nr 2 skarżący stwierdził, że skoro Kolegium uznało, że organ egzekucyjny wydał postanowienie o którym mowa w art. 29 u.p.e.a., to należało je uchylić i wskazać jako prawidłowe załatwienie sprawy, przekazanie do organu właściwego, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Nie podzieliło poglądu prezentowanego przez skarżącego w zakresie zarzutu nr 2 wywodząc, że art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. nie ma zastosowania, ponieważ tytuł wykonawczy nie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., lecz dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2014 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", mając na uwadze fakt, iż Prezes NSA wnioskiem z dnia 23 czerwca 2014 r. przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne wynikłe na gruncie stosowania art. 19 § 2 u.p.e.a., co w okolicznościach sprawy stanowi prejudykat.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Sporna w niniejszej sprawie była w pierwszej kolejności kwestia właściwości Prezydenta Miasta B. do prowadzenia żądanej przez wierzyciela egzekucji. Zarówno organ egzekucyjny jak i Kolegium twierdziły, że organ egzekucyjny nie jest właściwy rzeczowo, gdyż zgodnie z art. 19 § 2 u.p.e.a. organ jednostki samorządu terytorialnego, wymieniony w przepisach szczególnych, jest organem egzekucyjnym uprawnionym do wyegzekwowania obowiązku wyłącznie w sytuacji, gdy jest jednocześnie wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania tego obowiązku. Natomiast skarżący wywodził, że organ jednostki samorządu terytorialnego uprawniony do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, może prowadzić również egzekucję obowiązków, których wierzycielami są inne organy jednostek samorządu terytorialnego.

Ten spór rozstrzygnąć trzeba na korzyść Kolegium. Wskazać trzeba, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszono, gdyż Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił z wnioskiem o podjęcie uchwały w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniającej:

"1. Czy w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, art. 19 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.) w sposób wyłączny określa właściwość organu egzekucyjnego, będącego właściwym organem gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego?

2. W przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej na pytanie 1, czy na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.) do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych właściwym organem egzekucyjnym jest właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego, czy też naczelnik urzędu skarbowego, miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, bądź w obszarze działania których znajduje się miejsce położenia składników majątku zobowiązanego?"

W uchwale z dnia 8 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 5/14 (dostępna w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraził pogląd, zgodnie z którym:

"1. W egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, art. 19 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) nie określa w sposób wyłączny właściwości organu egzekucyjnego, będącego właściwym organem gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego.

2. Na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych określonych w art. 19 § 2 powyższej ustawy właściwym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego o ile zobowiązany zamieszkuje lub ma siedzibę, bądź też znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część, znajduje się na terenie działania innej gminy niż ta jednostka samorządu terytorialnego, która ustaliła lub określiła dochodzoną należność".

W uzasadnieniu tej uchwały – podjętej w tożsamym stanie faktycznym i prawnym – wskazano, że w przypadku, gdy miejsce zamieszkania lub siedziba zobowiązanego albo położenie składników majątku zobowiązanego znajduje się poza obszarem właściwości miejscowej organu gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego do przeprowadzania egzekucji administracyjnej na rzecz takiej gminy właściwy jest naczelnik urzędu skarbowego miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, bądź w obszarze działania, którego znajduje się miejsce położenia składników majątku zobowiązanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że analiza regulacji zawartych w art. 19 i 22 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że przepis art. 19 § 2 u.p.e.a. nie określa w wyłączny sposób właściwości organu egzekucyjnego, będącego właściwym organem gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz miasta stołecznego Warszawy. Powyższy przepis bowiem reguluje jedynie właściwość rzeczową organu egzekucyjnego o charakterze szczególnym. Z faktu, że sposób regulacji właściwości miejscowej tego organu egzekucyjnego, zawarty w art. 22 § 2-3a u.p.e.a., może wywoływać wątpliwości interpretacyjne, nie można wysnuwać wniosku, że art. 19 § 2 u.p.e.a. zawiera unormowania w zakresie właściwości rzeczowej i miejscowej. Ponadto wykładnia systemowa wewnętrzna przemawia za tezą, że przepis art. 19 u.p.e.a. odnosi się wyłącznie do właściwości rzeczowej zaś art. 22 u.p.e.a. do właściwości miejscowej. Skoro przepis art. 19 § 1 i § 2 u.p.e.a. reguluje wyłącznie kwestie związane z właściwością rzeczową, w żadnej mierze z tej normy prawnej nie można wyprowadzać wniosków w zakresie właściwości miejscowej. Rozumowanie takie było by bowiem wnioskowaniem contra legem.

W konsekwencji NSA skonkludował, że odpowiedzi w zakresie ustalenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego z art. 19 § 2 u.p.e.a. należy szukać w unormowaniach zawartych w art. 22 u.p.e.a. Przyjmując, że naczelnik urzędu skarbowego jest podstawowym organem egzekucyjnym oraz że posiada najszersze kompetencje w zakresie właściwości rzeczowej, w tym uprawnienie do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, NSA wywiódł, że z zestawienia treści art. 19 § 2 i art. 22 § 2 i 3 u.p.e.a. wynika, że organy wykonawcze gminy o statusie miasta oraz Prezydent miasta stołecznego Warszawy są organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo i miejscowo w zakresie egzekucji należności pieniężnych ustalonych lub stwierdzonych przez organ tej jednostki samorządu terytorialnego tylko w takich sytuacjach, gdy zobowiązany zamieszkuje lub ma siedzibę na terenie oddziaływania tej gminy bądź też na jej terenie położony jest majątek zobowiązanego w znacznej części. Przy czym organ gminy jest organem egzekucyjnym tylko w takiej sytuacji, gdy jest jednocześnie wierzycielem. Natomiast gdy zobowiązany zamieszkuje lub ma swą siedzibę na terenie innej gminy, w tym również takiej, która posiada status miasta, organem egzekucyjnym jest zawsze właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.

Sąd wskazuje, że uchwały posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych ogólną moc wiążącą, co wynika z art. 269 ustawy p.p.s.a. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (tak wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 155/10; dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Moc ogólnie wiążącą posiadają zarówno uchwały abstrakcyjne jak i tzw. uchwały konkretne, indywidualne. Stanowisko zajęte przez NSA w formie uchwały wiąże więc pośrednio wszystkie składy sądów administracyjnych do momentu zmiany wykładni określonego przepisu przez inną uchwałę (tak wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 254/07; dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Przedstawiona teza uchwały i jej uzasadnienie jednoznacznie wskazuje, że należy przyznać rację organom wywodzącym, że Prezydent Miasta B. nie jest organem właściwym do prowadzenia żądanej przez wierzyciela egzekucji.

Nie podzielając więc poglądu strony skarżącej w kwestii właściwości Prezydenta Miasta B. do prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, Sąd jednocześnie zgodził się ze skarżącym, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór bowiem toczył się również co do prawidłowego (zgodnego z prawem) sposobu załatwienia sprawy w przypadku stwierdzenia, że tytuł wykonawczy i żądanie wszczęcia egzekucji zostały skierowane do organu niewłaściwego. Skarżący wywodził, że w takiej sytuacji organ niewłaściwy winien był przekazać tytuł wykonawczy do organu właściwego. Natomiast Kolegium zaakceptowało postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi, kwalifikując to orzeczenie jako zaskarżalne postanowienie wydane w trybie art. 29 § 2 u.p.e.a. - ze względu na niedopuszczalność egzekucji, wywodzoną z niewłaściwości organu egzekucyjnego.

Sąd stwierdza, że stanowisko organów obydwu instancji jest błędne.

Zgodnie z art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. w stanie prawnym z daty wydania zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (§ 1). Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji. Na postanowienie organu egzekucyjnego o nieprzystąpieniu do egzekucji wierzycielowi, niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, przysługuje zażalenie (§ 2).

Jak wynika z brzmienia tego przepisu nie może on stanowić podstawy zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi w sytuacji, gdy konkretny organ nie jest właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego z powodu braku właściwości miejscowej, czy rzeczowej. Przepis przewiduje tylko i wyłącznie dwie przesłanki uzasadniające jego zastosowanie, a mianowicie: 1) gdy tytuł wykonawczy obejmuje obowiązek nie podlegający egzekucji administracyjnej; 2) gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Artykuł 18 u.p.e.a. stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. Powyższy przepis odsyła więc do uregulowania zawartego w k.p.a. nakazując jego odpowiednie stosowanie, a dotyczy to kwestii nieujętych wprost unormowaniem ustawy egzekucyjnej. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, ponieważ o obowiązku przestrzegania z urzędu przez organy administracyjne (w tym egzekucyjne) swojej właściwości miejscowej i rzeczowej mowa jest jedynie w art. 19 k.p.a. stosowanym odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r., II FSK 642/05; dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek badania właściwości przez organ wiąże się z etapem wszczęcia postępowania. Jeśli organ administracji, do którego podanie skierowano, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania (tak: Komentarz do art. 65 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 00.98.1071), (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I i II, Zakamycze, 2005).

Podobnie przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują w swej treści uregulowania na wypadek stwierdzenia przez organy egzekucyjne swojej niewłaściwości. W tym zakresie również winny mieć zastosowanie przepisy k.p.a., a konkretnie jego art. 65 § 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z powyższą regulacją, która realizuje zasadę załatwienia sprawy indywidualnej bez zbędnej zwłoki i w sposób sprawny - organ, do którego został niewłaściwie skierowany wniosek o prowadzenie egzekucji wraz z tytułem wykonawczym, ma obowiązek przekazania w drodze postanowienia tytułu wykonawczego właściwemu organowi egzekucyjnemu (por. też wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II FSK 735/12, wyrok NSA z dnia 24 listopada 1998 r., III SA 918/97, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2012 r., I SA/Gd 55/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 grudnia 2011 r., I SA/Kr 1573/11; dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podniesiony przez Kolegium w odpowiedzi na skargę argument, że art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. nie ma w sprawie zastosowania, ponieważ tytuł wykonawczy nie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., jest błędny bowiem art. 18 u.p.e.a. nie odsyła do stosowania wprost przepisów k.p.a., lecz do ich odpowiedniego stosowania. Powyższe pozwala na objęcie regulacją zawartą w art. 65 § 1 k.p.a. również tytułu wykonawczego.

W ocenie Sądu organy egzekucyjne dopuściły się naruszenia przepisów postępowania poprzez dokonanie w sposób nieuprawniony zwrotu wierzycielowi tytułu wykonawczego w trybie art. 29 § 2 u.p.e.a. zamiast przekazać go organowi właściwemu na zasadzie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium uwzględni ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy Sąd w punkcie 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.