Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 802/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2, art. 106 § 5 w zw. z art. 106 § 3, art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 227
journal: Dz.U. 2018 poz 155
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. S.K.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Po 666/17 w sprawie ze skarg W. G. i R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 września 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 666/17, po rozpoznaniu skarg W.G. i R.G., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] o odmowie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz zasądził od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 457 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powyższy wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługą w parterze, zlokalizowanego na działce nr [...] w S. przy ul. L.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Starosta, na wniosek P. sp. z o.o. S.K.A., zmienił decyzję z [...] września 2014 r. i zatwierdził projekt budowlany zamienny.

W dniu 29 kwietnia 2015 r. wpłynął wniosek W.G. i R.G. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z [...] lutego 2015 r. Wnioskodawcy podnieśli, że jako właściciele nieruchomości sąsiadujących z inwestycją nie brali udziału w postępowaniu, a o wspomnianej decyzji Starosty dowiedzieli się z tablicy informacyjnej budowy w dniu 7 kwietnia 2015 r. Ich zdaniem, pod pozorem budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego powstaje duży obiekt handlowy, produkcyjny lub usługowy, którego eksploatacja będzie w sposób negatywny oddziaływać na korzystanie z ich nieruchomości (działka nr [...]), jak i nieruchomości sąsiednich.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Starosta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 i 2, art. 23 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne.

Następnie, organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 146 § 2 k.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] lutego 2015 r. uznając, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej oraz orzekł o braku podstaw do uchylenia decyzji w myśl art. 151 § 1 k.p.a.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ stwierdził, że budynek mieszkalny jednorodzinny z usługą w parterze został zlokalizowany w odległości 5,3 m od granicy z działką nr [...] będącą własnością wnioskodawców, która w myśl art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 - dalej "P.b.") nie znajduje się w obszarze oddziaływania analizowanego obiektu. Wyjaśnił także, że kwestię statusu strony w sprawie reguluje art. 28 ust. 2 P.b., zaś pojęcie obszaru oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 P.b. Zdaniem organu w tej sprawie wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego ani obowiązku, który mógłby zostać naruszony, a wynikałby z prawa materialnego.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli R.G. oraz W.G., reprezentowana przez pełnomocnika A.U. W odwołaniu W.G. zarzucono naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 28 ust. 2 P.b. i art. 3 pkt 20 P.b., art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 2a P.b. oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 71 P.b.

W piśmie z dnia [...] września 2015 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania R.G. wyjaśnił, że powiadomił PINB o domniemanej samowoli budowlanej. Jego zdaniem inwestor zbudował budynek inny niż jednorodzinny mieszkalny, o głównym przeznaczeniu pod działalność handlową marketu "[...]". Jest to całkowicie sprzeczne z wydaną inwestorowi decyzją o warunkach zabudowy oraz zatwierdzonym projektem budowlanym, z którego wynika, że inwestor zamierza urządzić biura, która to działalność, jako nieuciążliwa przy dominującej funkcji mieszkalnej, ogranicza swoją emisję do tej nieruchomości. Według odwołującego realizowany budynek jest sprzeczny z warunkami zabudowy również w zakresie jego wysokości, powierzchni zabudowy, wyniesienia o 1 m skarpy otaczającej budynek, wykonania drogi wewnętrznej wyniesionej o 1 m w stosunku do poziomu gruntu na jego działce wzdłuż granicy, braku zachowania 50% powierzchni pokrytej roślinnością, itp.

Decyzją z [...] lipca 2015 r. Starosta, po rozpoznaniu odwołania R.G., na podstawie art. 132 k.p.a., uchylił własną decyzję z [...] czerwca 2015 r. i orzekł o uchyleniu decyzji z [...] lutego 2015 r. (zatwierdzającej projekt budowlany zamienny) oraz decyzji z [...] września 2014 r. (zatwierdzającej projekt budowlany), a także - o odmowie udzielenia P. sp. z o.o. S.K.A. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego z usługą w parterze, zlokalizowanego na działce [...] w S. przy ul. L.

Na skutek odwołania P. sp. z o.o. S.K.A., Wojewoda decyzją z [...] sierpnia 2015 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie Starosty i umorzył postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji dotyczące odwołania R.G.

Po rozpoznaniu odwołań R.G. i W.G., Wojewoda decyzją z [...] września 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Starosty z [...] czerwca 2015 r. w części podstawy prawnej, to jest art. 146 § 2 k.p.a., natomiast w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Organ II instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie niezbędne było ustalenie, czy dotyczy ona interesu prawnego jednostek, które wnosiły o wznowienie postępowania. W oparciu o przedłożony projekt budowlany i materiał dowodowy Starosta ustalił, iż obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 P.b. będzie obejmował nieruchomość oznaczoną nr [...] w S., czyli działkę należącą do inwestora. Odwołujący są właścicielami nieruchomości nr [...] w S. Odległość ściany projektowanego budynku na działce nr [...] od granicy działki nr [...] wynosi ok. 5,3 m., natomiast od istniejącego budynku na działce nr [...] wynosi ponad 9 m. Projekt budowlany – wbrew zarzutom odwołania - nie zakłada w granicy nieruchomości nr [...] "rampy wyładowczej" ani podwyższenia terenu. Obszar nieruchomości inwestora objęty jest ostateczną decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2014 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku jednorodzinnego przy ul. L. na działce nr [...] w S. W pkt 2f decyzji określono wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, to jest projektowane obiekty budowlane powinny spełniać wymogi określone w art. 5 ust. 1 P.b. Z oświadczeń projektantów wynika, że dokumentacja projektowa zamienna w zakresie architektury, jest wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a zatem spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 P.b.

Wojewoda wskazał dalej, że z analizy projektu budowlanego wynika, iż na parterze budynku znajdować się będzie lokal usługowy - biuro o powierzchni całkowitej części usługowej 129 m2, a nie lokal usługowo-handlowy typu market. Biorąc pod uwagę opis techniczny i załączone rysunki rzutów wszystkich kondygnacji, organ uznał, że powierzchnia całkowita lokalu mieszkalnego w budynku wyniesie łącznie 412,2 m2, a powierzchnia całkowita lokalu usługowego wyniesie łącznie 129 m2, co w efekcie nie przekroczy 30% powierzchni całkowitej budynku. Inwestycja nie narusza zatem definicji budynku mieszkalnego określonej w art. 3 pkt 2a P.b. i jest zgodna z rodzajem zabudowy określonym w pkt 1 decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast wykonanie lokalu usługowo-handlowego typu market w części usługowej przeznaczonej na biuro wiązałoby się bezpośrednio ze zmianą sposobu użytkowania części tego obiektu określoną w art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b., na którą inwestor musiałby uzyskać odrębną zgodę.

Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że analiza planu zagospodarowania oraz projektu budowlanego inwestycji prowadzi do wniosku, iż obiekt zlokalizowany został z zachowaniem odległości określonych przepisami § 12 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. - dalej "rozporządzenie") oraz nie narusza ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Inwestycja nie zalicza się także do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397). W związku z powyższym przedsięwzięcie nie może powodować negatywnych skutków dla właścicieli sąsiednich nieruchomości, np. poprzez ograniczenie możliwości zabudowy ich działek lub negatywne oddziaływanie na środowisko. Odwołujący nie wykazali, iż nastąpiło naruszenie ich interesów prawnych. Nie wskazali konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego, który ograniczałby w sposób realny i konkretny korzystanie z nieruchomości. Skoro zatem inwestycja nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi przepisami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.). W ocenie organu odwoławczego podnoszone przez odwołujących okoliczności nasilenia hałasu, zanieczyszczeń, zapachu spalin oraz obniżenia komfortu życia itp. nie mogą być uznane za naruszenie ich interesu prawnego, a jedynie interesu faktycznego.

Odrębne skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli W.G. oraz R.G., powtarzając zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji i wywiedzioną na ich poparcie argumentację. Skargi zarejestrowano pod sygnaturami akt II SA/Po 1039/15 i II SA/Po 1040/15, a następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. sprawy połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie.

Pismem procesowym z [...] lutego 2016 r. pełnomocnik P. sp. z o.o. S.K.A., wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1039/15 uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy spełnione zostały wymogi z § 29 rozporządzenia dotyczącego stosunków wodnych. O tym, iż mogło dojść do zmiany naturalnego spływu wód świadczą ustalenia poczynione w ramach postępowania prowadzonego przez PINB, zakończonego decyzją z [...] stycznia 2016 r., której kserokopię R.G. złożył do akt sprawy na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. Sąd zwrócił także uwagę na regulację § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia podnosząc, że ze względu na ten przepis może dojść do ograniczenia możliwości lokalizowania przez skarżących miejsc postojowych od strony granicy działki inwestora. Z dokumentacji projektowej wynika, że od strony działki skarżących sporny budynek na kondygnacji piętra ma okna.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1782/16, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. S.K.A., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA w zaskarżonym wyroku dokonano niewłaściwej oceny przesłanek przymiotu strony określonych w art. 28 ust. 2 P.b. w kontekście definicji obszaru oddziaływania obiektu sformułowanej w art. 3 pkt 20 P.b. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Obszar oddziaływania obiektu wymaga konkretyzacji oraz indywidualizacji na podstawie znajdujących zastosowanie w sprawie szczególnych przepisów prawa administracyjnego oraz ustaleń faktycznych. Przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania obiektu na potrzeby postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie można uwzględniać odstępstw od zaakceptowanego projektu budowlanego, modyfikując tym samym krąg stron postępowania ustalony pierwotnie. Kwestia odstępstw przy realizacji inwestycji powinna być badana w odrębnym trybie uregulowanym w art. 50- 51 P.b. Według NSA decyzja PINB, na którą powołał się WSA, nie mogła stanowić argumentu do uznania za stronę w analizowanym postępowaniu właścicieli działki sąsiedniej. Natomiast stwierdzone w zaskarżonym wyroku naruszenia § 29 i § 19 rozporządzenia powinny zostać odniesione do treści zaakceptowanego projektu budowlanego. Brak takiej analizy w zakresie poziomu posadowienia budynku uniemożliwia uznanie za wystarczające odwołanie się przez Sąd I instancji do wymogów określonych w § 29 rozporządzenia. Podobnie NSA ocenił argumentację dotyczącą § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Jego zdaniem brak precyzyjnego wskazania, które z konkretnych rozwiązań projektowych oddziałują na sytuację właścicieli nieruchomości sąsiednich aktualizując ich interes prawny do występowania w sprawie jako strona postępowania, uniemożliwia dokonanie oceny prawidłowości dostrzeżonej wadliwości kontrolowanej decyzji. W konkluzji NSA polecił, aby Sąd I instancji ponownie skontrolował zaskarżoną decyzję przy uwzględnieniu konkretnych parametrów inwestycji objętej prowadzonym postępowaniem zakończonym decyzją Starosty z dnia 4 lutego 2015 r., wynikających z dokumentacji projektowej.

Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 28 września 2017 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art 135 p.p.s.a., uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji oraz orzekł o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji, po całościowej analizie materiału dowodowego, w tym zatwierdzonej dokumentacji projektowej, przeprowadzonej z uwzględnieniem art. 190 p.p.s.a. stwierdził, że w toku sprawy administracyjnej nie wyjaśniono oraz nie oceniono znaczenia istotnych rozwiązań projektowych budynku na działce nr [...]. Rozwiązania te mogą natomiast przemawiać za stanowiskiem, że skarżący - właściciele działki sąsiedniej (nr [...]), powinni być uznani za strony postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] lutego 2015 r., co z kolei rzutuje na ocenę przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Sąd I instancji badając zatwierdzony decyzją Starosty z [...] lutego 2015 r. projekt budowlany w tym przede wszystkim projekt zagospodarowania terenu (rys. nr P1, strona 13) pod kątem oddziaływania projektowanego obiektu na działkę nr [...] w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., stwierdził, że istotne wątpliwości budzą stanowcze stwierdzenia organów obu instancji, iż "odległość ściany projektowanego budynku na działce nr [...] od granicy działki nr [...] wynosi ok. 5,3 m". Choć faktycznie wymiar taki na mapie podano, to jednak obejmuje on odległość pomiędzy główną bryłą budynku a granicą działki [...]. Tymczasem pomiędzy główną bryłą budynku a działką [...] znajduje się element oznaczony dwuznacznie jako "schody zewnętrzne". Według opisu technicznego projektu (str. 18) schody zewnętrzne budynku na działce [...] mają w całości żelbetową konstrukcję, łącznie z żelbetową balustradą o minimalnej wysokości 90 cm. Żelbetowa balustrada ograniczona jest dwoma rdzeniami R9 i posadowiona w większości swej długości na poziomie gruntu (parteru) (zob. rys. A2, strona 29). Z kolei z rysunku A3 projektu (na stronie 30) wynika, że balustrada pełna o konstrukcji żelbetowej ma w swej górnej części 3,75 m od poziomu ±0,00, a jak zaznaczył WSA poziom gruntu wynosi w jej okolicy -0,80 m poniżej poziomu ±0,00. Z rysunku A3 wynika też, że masywna żelbetowa obudowa schodów z betonową konstrukcją stanowi wprost przedłużenie tylnej ściany głównej bryły budynku i w istocie "otacza" go od strony zachodniej (działki nr [...]). Sąd zauważył także, że według danych rzutu piętra A3 zaprojektowano w części "schodów zewnętrznych" strop, który jest stropem masywnym na poziomie 2,85 m względem poziomu parteru, a pod nim znajduje się wnęka o charakterze loggii - przestrzeń otoczona ścianami ze wszystkich stron za wyjątkiem zachodniej, we wnętrzu której znajduje się otwór drzwiowy. Charakter omawianych schodów zewnętrznych i loggii doskonale obrazuje rysunek A8 projektu (strona 35), "elewacja boczna 2", z którego wynika wprost, iż mamy do czynienia z żelbetową ścianą o wysokości od 4,64 m (od poziomu -0,89 m do +3,75 m) do 4,05 (od poziomu -0,30 m do 3,75 m). Dla zobrazowania schodów można posłużyć się także pomocniczo fotografiami na kartach 41-43 akt sądowych, które obejmują postać zrealizowanego już obiektu.

Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że oceniając kwestię statusu W.G. i R.G. w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] lutego 2015 r. nie można a priori i bez dokładniejszych wyjaśnień przyjmować, że budynek projektowany na działce [...] znajduje się w odległości 5,30 od granicy i przez to twierdzić, że prawa skarżących nie mogą wynikać z § 12 rozporządzenia. Organy powinny rozważyć, czy masywna żelbetowa ściana o wysokości od 4,64 do 4,05 m od poziomu gruntu, otaczająca schody i zawierająca wnękę o charakterze loggii (z otworem drzwiowym) nie stanowi w istocie elementu budynku, który powinien być brany pod uwagę, gdy chodzi o wymogi jego odległości od granicy. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że na treść § 9 ust. 3 oraz § 12 ust. 4 rozporządzenia.

Kolejną kwestią wymagającą – zdaniem Sądu I instancji - zbadania z punktu widzenia objęcia nieruchomości [...] i [...] granicami obszaru oddziaływania obiektu inwestora, jest projektowane podniesienie poziomu terenu. Według punktów wysokościowych określonych według pierwotnych danych mapy do celów projektowych budynek zaprojektowano na gruncie opadającym w stronę od drogi o poziomie od 114,32 m n.p.m., przez 113,71 m n.p.m. i dalej 113,36 m n.p.m. (zob. dane mapy zasadniczej z wyrysowanym projektem zagospodarowania terenu - rys. P1, strona 13 projektu; mapa projektowa, bez naniesionego budynku, znajduje się także na stronie 9 pierwotnego projektu w teczce nr 2 akt administracyjnych). Tymczasem według rys. A2 projektu (strona 29, parter) w tych samych punktach poziom gruntu otaczającego budynek przewidziano odpowiednio na 114,28, 114,00, 113,50, oraz 113,41 m n.p.m. Parametry te oznaczają, że projekt z całą pewnością zakładał zmianę ukształtowania terenu działki nr [...]. Wprawdzie zmiany te nie są znaczące, jednakże nie można wykluczyć, że realizacja założeń projektowych może prowadzić do spływu wód powierzchniowych na teren działki sąsiadującej nr [...]. Sąd zwrócił też uwagę, że w projekcie nie podano danych o wysokości terenu po stronie wschodniej budynku inwestora, co tym bardziej nie pozwala ustalić kierunku spływu wód i zagrożeń z tym związanych. Dodał także, że według projektu zagospodarowania terenu cały obszar pomiędzy budynkiem P. sp. z o.o. S.K.A. a działką skarżących, a także znaczna część frontu budynku, przewidziane zostały do utwardzenia ("powierzchnia utwardzona - kostka betonowa"), co nie jest obojętne z punktu widzenia przemieszczania się wód opadowych. Wobec tego organy powinny zweryfikować, czy w świetle założeń projektu, nie doszło do "zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości", co jest zabronione w myśl § 29 rozporządzenia.

Reasumując Sąd I instancji podzielił zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w zakresie istotnym z punktu widzenia ustalenia statusu skarżących jako stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co nastąpiło decyzją Starosty z dnia 4 lutego 2015 r. Za trafne uznał także stanowisko skarżących o naruszeniu przez organy obu instancji art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła P. Sp. z o.o. S.K.A. reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników w osobach radcy prawnego i adwokata, wnosząc o uchylenie go w całości, zasądzenie kosztów procesowych według norm prawem przepisanych, oświadczyła także, że zrzeka się rozprawy. Orzeczeniu Sądu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 174 ust. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a w zw. z art. 227 k.p.c., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tj. w zakresie spływu wód pomiędzy działką [...] a działką [...] oraz w zakresie ustalenia odległości budynku projektowanego wobec działki [...] jako mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że Sąd I instancji pomimo obszernego uzasadnienia, w istocie w sposób niejednoznaczny przy użyciu pojęć nieostrych wywiódł, że w zakresie ewentualnej zmiany w przemieszczeniu się wód opadowych pomiędzy działkami nie można wykluczyć takiej zmiany w zakresie spływu wód pomiędzy działkami [...] i [...]. Natomiast w zakresie oceny odległości budynku od granicy działek [...] i [...] Sąd pozostawił rzeczową analizę organowi administracji wskazując jedynie na konieczność zbadania rzeczywistego znaczenia dla budynku projektowanego na działce [...] elementu oznaczonego jako "schody zewnętrzne". Niestety pomimo niewyjaśnienia tych okoliczności sprawy mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia Sąd I instancji dokonał subsumpcji wobec przepisu art. 28 ust. 2 P.b. w zw. z art. 3 pkt. 20 P.b. uznając, iż budynek projektowany oddziałuje na działkę [...], co w konsekwencji oznacza konieczność uznania W.G. i R.G. za stronę postępowania.

Odpowiadając na skargę kasacyjną R.G. wniósł o jej oddalenie, podzielając w całości stanowisko Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany sformułowanymi w niej zarzutami.

Przede wszystkim, wskazać trzeba, że uruchomienie postępowania wywołanego skargą kasacyjną przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ma celu przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego w granicach zarzutów ściśle sprecyzowanych w skardze kasacyjnej. Nie jest to postępowanie służące ponownemu rozpoznaniu sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem brak prawnej możliwości kontroli wyroku Sądu I instancji w całokształcie, nawet wówczas, gdy dotknięty jest on wadami, których nie dostrzegł i nie wypunktował autor skargi kasacyjnej. Rolą autora skargi kasacyjnej, którym z mocy prawa powinien być profesjonalny pełnomocnik, jest poprawne sformułowanie zarzutów kasacyjnych, poprzez wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które naruszył Sąd I instancji, a następnie rzetelne ich uzasadnienie, polegające na wyjaśnieniu na czym - jego zdaniem - polegało w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Nie jest rolą NSA konkretyzowanie zarzutów kasacyjnych, ich uściślanie, korygowanie, uzupełnianie, czy też poszukiwanie rzeczywistej intencji strony składającej skargę kasacyjną.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w zakresie spływu wód pomiędzy działką inwestora a działką małżonków G. oraz w kwestii odległości projektowanego budynku od granicy działki nr [...].

W myśl art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd, o czym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a., może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.).

Brzmienie przywołanych wyżej norm prawnych jest jasne i uzasadnia konkluzję, że naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy Sąd I instancji przeprowadzał samodzielnie dowody uzupełniające z dokumentów, a dokonując tego uchybił przepisom procedury cywilnej, w tym wypadku - jak uważa autor skargi kasacyjnej - art. 227 k.p.c. Innymi słowy, zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 106 § 5 p.p.s.a. może zostać skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej tylko wówczas, gdy wojewódzki sąd administracyjny prowadził postępowanie dowodowe w zakresie wynikającym z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c. nie może stanowić podstawy kwestionowania ustaleń i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1568/17 - Lex nr 2464417, 19 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2689/16 – Lex nr 2364849, 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2671/16 - Lex nr 2296371, 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 182/11 - Lex nr 1219075).

Sformułowany zarzut kasacyjny nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, orzekając na podstawie akt administracyjnych nadesłanych przez organ. Zauważyć w tym miejscu należy, że uzasadnienie zarzutu kasacyjnego jest także wadliwe i sprowadza się wyłącznie do niemalże wiernego przytoczenia części motywów wyroku Sądu I instancji. Stojąc na stanowisku, że Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej kontroli legalności decyzji Wojewody Małopolskiego i poprzedzającej ją decyzji Starosty Poznańskiego, bowiem nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w rezultacie skutkowało błędnym uchyleniem wspomnianych rozstrzygnięć, rzeczą autora skargi kasacyjnej, o czym była mowa na wstępie rozważań, było wypunktowanie konkretnych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w powiązaniu z przepisami procedury administracyjnej, którym uchybił Sąd I instancji, i wyjaśnienie na czym – według niego - polegał ów błąd, a następnie przedstawienie własnego stanowiska w tym zakresie ze wskazaniem, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały treść orzeczenia.

Z uwagi na to, że zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c. okazał się nieskuteczny, a skarżący kasacyjnie nie sformułował pod adresem wyroku Sądu I instancji żadnych innych zarzutów, skarga kasacyjna, na podstawie art. 184 p.p.s.a. została oddalona.