Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 441/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2016r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 marca 2015 r. M. U. (skarżący) wystąpił

o umorzenie zaległych należności z tytułu składek za okres od kwietnia 2009 do lutego 2015 roku. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na trudną sytuacją finansową

i rodzinną.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia 2009 r. do maja 2011 r., od października 2012 r. do lutego 2015 r. w łącznej kwocie 29.782,96 zł; ubezpieczenie zdrowotne za okres od maj 2009 r. do maja 2011 r., od października 2012 r. do lutego 2015 r.

w łącznej kwocie 17.603,74 zł; oraz Fundusz Pracy za okres od listopada 2010 r. do maja 2011 r., od października 2012 r. do lutego 2015 r. w łącznej kwocie 2.196,04 zł.

Rozstrzygnięcie Zakładu z dnia 13 sierpnia 2015 r. o utrzymaniu w mocy ww. decyzji w przedmiocie złożonego wniosku zostało wskutek wniesionej skargi uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. W wyroku z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 921/15 tut. Sąd, uchylając decyzję o odmowie stronie zastosowania ulgi stwierdził, że ZUS naruszył art. 28 ust. 3a ustawy z dnia

13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141, poz. 1365), pomijając ocenę dotyczącą wskazywanej przez skarżącego konieczności opieki nad poważnie chorą matką, co implikowałoby zastosowanie wskazanych przepisów.

Ponownie rozpoznając sprawę zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2015r.

W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wskazał, że wynika z niego, iż w okresie od

24 października 2008 r. do 3 kwietnia 2015 r. wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą, obecnie działalność jest zawieszona. Z tego tytułu miał obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Ponieważ nie wywiązał się z tego obowiązku w sposób prawidłowy, na koncie powstało zadłużenie.

Organ podał, że w oświadczeniu z dnia 30 marca 2015 r. skarżący poinformował, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką J. U., która pobiera świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości 2.265,22 zł (w tym dodatek pielęgnacyjny w wysokości 208,17 zł). Średniomiesięczny dochód przypadający na 1 członka rodziny wynosi około 1.135 zł netto. Zgodnie z przedłożonymi zeznaniami o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości 1.360 zł (ok. 453 zł/m-c), w 2013 r. uzyskał dochód w wysokości 1.200 zł (ok. 100 zł/m-c), a w 2014 r. uzyskał dochód w wysokości 500 zł (ok. 42 zł/m-c). W roku 2015 wnioskodawca nie uzyskał dochodu.

Organ podał, że w oświadczeniu z dnia 30 marca 2015r. wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja zdrowotna jest stabilna, a dolegliwości na które cierpi są drugorzędne. Jednocześnie skarżący oświadczył, że zmuszony jest do ciągłej prawie ciągłej obecności i opieki nad swoją matką z uwagi na jej wiek oraz choroby.

Odnosząc się do ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów organ podał,

że zobowiązany wskazał na ponoszenie miesięcznych wydatków w kwocie około

1.200 zł, w tym: z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, energia, gaz, itp.) 94 zł – energia, 34 zł - woda, 644 zł – gaz i ogrzewanie domu, koszty związane z leczeniem

(np. wykup leków, badania, wizyty) - 40 zł, inne: 97 zł - telefon oraz internet, 23 zł - śmieci, 20 zł – podatek od nieruchomości, 73 zł - PZU, ubezpieczenie na życie, wyżywienie – 800 zł. Skarżący wskazał też na posiadanie zobowiązań w kwocie 300 zł.

Organ wskazał, że strona nie posiada żadnych udziałów w firmach

i przedsiębiorstwach, nie posiada ruchomości o znacznej wartości. Skarżący nie posiada nieruchomości, lecz jak zauważył organ na rzecz skarżącego sporządzony jest zapis w testamencie dotyczący części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy [...], jednak na chwilę obecną nie przeprowadzono postępowania spadkowego.

Ponadto organ zauważył, że w stosunku do wnioskowanych zaległości nie jest prowadzona egzekucja. Działalność gospodarcza prowadzona jest samodzielnie, przez co brak jest osób, na które istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności w myśl przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Rozpatrując sprawę pod kątem konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie, tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle przepisów art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") organ stwierdził, iż

w przedmiotowej sprawie taki stan nie zachodzi. W tym zakresie organ wskazał, że działalność jest zawieszona. Zadłużenie będące przedmiotem niniejszego postępowania dotychczas nie było objęte żadną formą egzekucji i tym samym żaden organ egzekucyjny nie miał możliwości wypowiedzenia się co do ściągalności lub braku ściągalności zadłużenia. Skarżący wskazał na istnienie składnika majątkowego - nieruchomość (brak uregulowania własności), zatem na obecnym etapie nie można przesądzić braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne - nie konkretyzuje się w tym przypadku przesłanka umorzenia zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6. Nie toczyło się też postępowanie upadłościowe, ani też likwidacyjne, tak więc nie zostały spełnione przesłanki ustawowe wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2 i 4 u.s.u.s. Ponadto, wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym. Stąd też brak jest również konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej w pkt 4a. W związku z tym, brak jest podstaw zarówno formalnych, jak i merytorycznych dla podjęcia decyzji o umorzeniu ww. należności.

Odnosząc się do przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. organ wskazał, że w przypadku skarżącego nie stwierdzono żadnej z tych przesłanek, ponieważ powyższe przepisy nie podają jednoznacznie, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. W tym zakresie organ stwierdził, że dokonana analiza sytuacji finansowej strony daje podstawy do przyjęcia, że miesięczny dochód w gospodarstwie domowym powoduje, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna. Wskazywałoby to na konkretyzację w przedmiotowej sprawie przesłanki umorzenia zawartej w § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Niemniej jednak, w świetle złożonej dokumentacji na temat środków z jakich strona się utrzymuje, wydatków jakie ponosi, sytuacja ta nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu

w ratach ustalonych zgodnie z wnioskiem i w takiej wysokości, aby stanowiło to jak najmniejsze obciążenie budżetu domowego. Tym bardziej, iż zdaniem organu wnioskodawca posiada potencjalne możliwości podejmowania zajęć zarobkowych, nie przedłożył bowiem nadal żadnych dokumentów, które by temu przeczyły

(np. orzeczenia o niezdolności do pracy).

W ocenie Zakładu umorzenie należności z uwagi na indywidualną trudną sytuację strony możliwe jest w sytuacji zaistnienia przesłanki ważnego interesu osoby zobowiązanej przy jednoczesnym kryterium dotyczącym braku majątku, z którego można egzekwować należności z tytułu składek. Organ przypomniał, że obecnie należności nie są dochodzone w trybie egzekucyjnym i że istnieje jednak zapis testamentu, w którym wskazano skarżącego jako właściciela nieruchomości - części budynku mieszkalnego.

Odnosząc się do kolejnej przesłanki (pkt 2) organ stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż poniósł jakieś straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

W ocenie organu w sprawie nie zaistniała też przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., tj. wystąpienie przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wskazano, że skarżący twierdzi, że ma problemy natury zdrowotnej, na które składa się kilka dolegliwości ograniczających, lecz nie uniemożliwiających mu zarobkowanie. Organ dodał, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentów

o niezdolności do podjęcia pracy.

Odnosząc się do konieczności opieki nad matką, z którą skarżący mieszka, organ wskazał na złożoną przez stronę dokumentację medyczną i zaświadczenie

z przychodni lekarskiej , że wymaga ona stałej opieki. W tym kontekście Zakład podniósł, że wnioskodawca jako adres głównego miejsca wykonywania działalności

w zakresie architektury w C. wskazano T., ul. [...] (miejsce zamieszkania skarżącego i jego matki), domniemywać zatem należy, iż w pewnym stopniu skarżący ma ograniczoną możliwość wpływu na swoją sytuację finansową.

Organ wskazał ponadto wyjątkowy charakter tych należności. Zdaniem Zakładu niewątpliwie za słuszny interes skarżącego uznać należy zobiektywizowaną sytuację ekonomiczną, aktualny brak uzyskiwanych dochodów. Niemniej jednak ma on możliwość wpływu na swoją sytuację materialną - brak bowiem dokumentacji potwierdzającej, iż ma problemy natury zdrowotnej uniemożliwiające zarobkowanie. Ponadto w sprawie nie zostało wykazane, że ratalna forma spłaty pociąga za sobą skutki niemożliwe do akceptacji dla skarżącego.

W skardze strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności

z tytułu składek. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., poprzez niewłaściwą wykładnię powyższych przepisów i ich niezastosowanie

w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy wnioskodawca spełnia łącznie 3 z 4 przesłanek, określonych w rozporządzeniu, tj. opłacenie należności pozbawiłoby wnioskodawcę i jego najbliższą rodzinę zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zobowiązany cierpi na przewlekłą, nieuleczalną chorobę, a nadto opiekuje się poważnie chorą matką (najbliższym członkiem rodziny), która wymaga stałej opieki osób drugich. Zdaniem skarżącego, w powyższej sytuacji zakres uznania administracyjnego jest bardzo wąski, gdyż ustawodawca szczegółowo określił przesłanki umorzenia. Spełnienie jednej z przesłanek powoduje spełnienie kryterium umorzenia zaległych składek, a w przedmiotowej sprawie, wnioskodawca spełnia, aż 3 przesłanki łącznie. Zdaniem strony, zaskarżona decyzja narusza art. 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i stosowanie dowolności, w miejsce uznania administracyjnego, podczas, gdy przepisy prawa szczegółowo określają przesłanki umorzenia, co powoduje, że organ administracji publicznej działa w tej sprawie niezgodnie

z przepisami prawa. W ocenie skarżącego, wydana decyzja narusza również art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a zwłaszcza niedołożenie przez organ administracji publicznej należytej staranności do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie, pomimo posiadania w aktach sprawy zarówno dokumentacji medycznej obrazującej poważne schorzenia wnioskodawcy, jak i matki wnioskodawcy, która wymaga stałej opieki osób drugich, co w konsekwencji powoduje nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, jak również interesu społecznego, którym jest zasada możliwości umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne w wyjątkowych wypadkach, co w konsekwencji jest sprzeczne z zasadą, że organy administracji publicznej mają tak dalece realizować dobra jednostki, jak dalece nie stoi to w sprzeczności z dobrem ogółu oraz z zasadą budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Ponadto, skarżący zarzucił błędy

w ustaleniach faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 618), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy umorzenia nieuiszczonych przez skarżącego składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

W myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z przepisu tego wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny,

w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Oznacza to, że prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi spłacie należności składkowych, jaką jest ich umorzenie.

Przyznana organom swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza jednak dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, rozpatrzył wszystkie okoliczności faktyczne sprawy oraz czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania.

W zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ skorzystał z uznania administracyjnego.

Sprawa ta była już rozpatrywana przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r., I SA/Bd 921/15 uchylił decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych. Swoje wywody Sąd skoncentrował na kwestii wystąpienia przesłanek umorzenia należności składkowych wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Sąd stwierdził, że organ naruszył art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 wskazanego rozporządzenia, pomijając ocenę dotyczącą podnoszonej przez skarżącego konieczności sprawowania opieki nad poważnie chorą matką, co implikowałoby zastosowanie wskazanego przepisu. Tym samym, zdaniem Sądu, naruszono art. 77 § 1 k.p.a, zgodnie z którym organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący nie tylko zbadać, ale i rozpatrzeć cały materiał dowodowy.

Należy zauważyć, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W świetle tego przepisu ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Sąd nie może zatem formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu oraz reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Ponownie rozpoznając sprawę ZUS w odniesieniu do przesłanki wymienionej

w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 31 lipca 2003 r. - konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, wymienił przedłożone przez skarżącego dokumenty oraz stwierdził, że jako adres miejsca wykonywania działalności przez stronę w zakresie architektury wskazano miejsce zamieszkania, z czego - według organu - należy domniemywać, iż w pewnym stopniu zobowiązany ma ograniczoną możliwość wpływu na swoją sytuację finansową (str. 22-23 zaskarżonej decyzji). Zdaniem Sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w powyższym zakresie nie dokonał zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w wymienionym wyroku oceny występowania wskazanej przesłanki. Trudno za taką uznać zestawienie zgromadzonych w tym przedmiocie dowodów oraz wysnute przez organ domniemanie, iż w pewnym stopniu zobowiązany ma ograniczoną możliwość wpływu na swoją sytuację finansową. Odmowa umorzenia należności składkowych nie może opierać się na domniemaniu organu. Należy podkreślić, że skarżący przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia

26 stycznia 2016 r. (k. 173), z którego wynika, że jego matka – J. U. (86 lat) jest przewlekle chora i wymaga stałej opieki drugiej osoby. Inne zgromadzone

w sprawie dowody także potwierdzają fakt choroby J. U.. Jeżeli zdaniem organu analizowana przesłanka w sprawie nie zachodzi, to powinien w sposób przekonujący wyjaśnić swoje stanowisko, ustosunkowując się do przedłożonych dowodów. Organ nie może tych dowodów w swojej ocenie pomijać i opierać rozstrzygnięcia na domniemaniach. Tym samym należy uznać, że w powyższym zakresie ZUS naruszył art. 153 p.p.s.a.

W odniesieniu do sytuacji zdrowotnej skarżącego w kontekście przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. – przewlekłej choroby zobowiązanego pozbawiającej go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, Sąd

w wyroku z dnia 9 grudnia 2015 r., I SA/Bd 921/15 stwierdził, że skarżący nie wykazał przed organem, by cierpiał na taką chorobę. Jednocześnie Sąd wskazał, że chcąc wykazać swą przewlekłą chorobę powinien przedłożyć stosowne dokumenty. Wprawdzie w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym skarżący przedłożył dodatkowe dowody (k. 106 i nast.) jednakże, co trafnie zauważył organ, nie wykazał, że cierpi na taką przewlekłą chorobę, która pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący szczególnie mocno akcentuje fakt zarażenia się gronkowcem złocistym. Z chorobą tą zmaga się jednak od wielu lat (na rozprawie stwierdził, że choruje od 2000 r.) i choroba ta nie stanowiła podstawy do uznania przez Sąd w wyroku z dnia 9 grudnia 2015 r., I SA/Bd 921/15 zaistnienie przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Zauważyć też należy, że mimo tej choroby w oświadczeniu z dnia 30 marca 2015 r. zobowiązany oświadczył

(k. 61), że jego sytuacja zdrowotna jest stabilna. Nie przedstawił również dokumentów potwierdzających niezdolność do podjęcia pracy. Z akt sprawy wynika też, że mimo tej choroby zobowiązany wykonywał działalność gospodarczą pod firmą PHU I. .

W odniesieniu do występowania przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., tj. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, Sąd w wyroku z dnia

9 grudnia 2015 r., I SA/Bd 921/15 się nie wypowiedział. Przytoczył jedynie w tym zakresie stanowisko zajmowane przez ZUS. Za przedmiot związania, na podstawie

art. 153 p.p.s.a., można uznać jedynie te elementy odnoszące się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w wydanym orzeczeniu. Jeżeli dana kwestia nie była przedmiotem rozważań sądu i nie znalazła wyrazu w pisemnym uzasadnieniu zapadłego orzeczenia, nie można uznać, że mogłaby w jakikolwiek sposób wiązać zarówno organ administracji publicznej, jak i sąd administracyjny (por. R. Hauser,

W. Piątek, Glosa do wyroku NSA z dnia 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2013, nr 3, s. 237).

W skardze strona podkreśliła, że powyższa przesłanka występuje w analizowanej sprawie. W załączonych do skargi dokumentach zobowiązany wskazał na wysokość ponoszonych wydatków i stwierdził, że po opłaceniu rachunków pozostaje kwota 800 zł, która z ledwością wystarcza na zakup żywności dla niego i jego matki.

W zaskarżonej decyzji organ, nawiązując do sytuacji materialnej skarżącego, uznał, że sytuacja ta jest trudna, co wskazywałoby na konkretyzację przesłanki umorzenia zawartej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Niemniej organ stwierdził, że sytuacja materialna zobowiązanego nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu w ratach, w takiej wysokości by stanowiło to jak najmniejsze obciążenie dla budżetu domowego. Z jednej zatem strony organ uznaje, że wymieniona przesłanka występuje, bo sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna i opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jednak z drugiej strony organ uważa, że sytuacja ta umożliwia spłatę należności składkowych w formie układu ratalnego. Zdaniem Sądu, albo sytuacja skarżącego jest taka, że jest on w stanie uiszczać zaległe składki i dysponuje w tym względzie wystarczającymi środkami finansowymi albo nie. Stanowisko ZUS w zakresie oceny występowania przesłanki umorzenia określonej

w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 31 lipca 2003 r., jest sprzeczne. Wnioski jakie jest obowiązany wyciągnąć organ z zebranego materiału dowodowego nie mogą być ze sobą sprzeczne. W tym zakresu organ naruszył art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Dodatkowo na rozprawie skarżący oświadczył, że ZUS ustalił mu ratę w wysokości ok. 700 zł, gdy na życie z matką pozostaje mu kwota 800 zł miesięcznie.

Ponownie rozpatrując sprawę ZUS ustali aktualną sytuację materialną i rodzinną skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt a) oraz c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

L. Kleczkowski T. Liwacz E. Kruppik – Świetlicka