Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2072/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 120, art. 122, art.124
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant Urszula Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu opłaty skarbowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz I. Z. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący I. Z. wnioskiem z 30 sierpnia 2013 r. wystąpił do Prezydenta [...]W. (dalej jako "Prezydent") "o wydanie zgodnego ze stanem faktycznym wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów oraz informacji w odniesieniu do danych ewidencji gruntów i budynków". Wniosek został zmodyfikowany w piśmie z dnia 16 października 2013 r.

Prezydent, pismem z dnia 2 stycznia 2014 r. nr wezwał wnioskodawcę I.Z. do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji, w kwocie 10,00 zł.

Skarżący, w piśmie z dnia 22 stycznia 2014 r., zakwestionował zasadność uiszczenia opłaty skarbowej i w konkluzji wniósł ojej zwrot. Do pisma dołączył dowód uiszczenia opłaty w dniu 22 stycznia 2014 r.

Prezydent, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], odmówił dokonania zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej w kwocie 10,00 zł.

Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako "SKO"), decyzją z [...] października 2014 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Prezydentowi.

Prezydent, decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...];[...] ponownie odmówił I. Z. zwrotu opłaty skarbowej.

Decyzja została doręczono Stronie w dniu [...] lutego 2015 r.

Odwołaniem nadanym 19 lutego 2015 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta w całości i nakazanie zwrotu kwoty 10,00 zł wraz z odsetkami.

SKO, zaskarżoną decyzją z [...] maja 2015 r., na podstawie art. 220 § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 740 z późn. zm., dalej jako "O.p."), utrzymało decyzję Prezydenta w całości w mocy. SKO powołało się na art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1628 z późn. zm., dalej jako "u.o.s."), z którego wynika, że opłacie skarbowej podlega, w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek. Sprawy oraz czynności które nie podlegają opłacie skarbowej zostały wskazane w art. 2, art. 3, art. 3a ustawy o opłacie skarbowej. Wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia określa załącznik do ustawy (art. 4) . W części I pkt. 53 załącznika do powyższej ustawy wskazano, że opłacie skarbowej w kwocie 10,00 zł, podlegają decyzje inne, niż wymienione w załączniku, do której mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W pkt. 53 części I ww. załącznika wskazano, jakie czynności opłacie skarbowej nie podlegają.

W ocenie SKO, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 (§ 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz. U. Nr 38, poz. 454, dalej jako "rozporządzenie"). Aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić poprzez czynność materialno-techniczną tj. poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 Rozporządzenia). W takim przypadku proces aktualizacji kończy się zawiadomieniem przekazywanym podmiotom, o których mowa w § 49 ust. 1 rozporządzenia. W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., dalej jako "p.g.k."). Postępowanie w tej sprawie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.

SKO wskazało, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej nie podlega opłacie skarbowej. Natomiast wydanie decyzji o aktualizacji lub o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, skutkuje koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 10,00 zł. Od opłaty tej zwolnienie są jedynie decyzje o umorzeniu postępowania (część I pkt 53 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej).

Zdaniem SKO, z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, zostało wszczęte w związku z wnioskiem Skarżącego z dnia 30 sierpnia 2013 r. (zmodyfikowany w dniu 16 października 2013 r.). Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], Prezydent [...] W. odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Dlatego, w ocenie SKO, zasadnie wezwano Skarżącego do uiszczenia opłaty skarbowej, a wniesiona opłata nie podlega zwrotowi.

W ocenie SKO, uzasadnienie decyzji Prezydenta wypełnia standardy z art. 210 § 4 O.p.

W skardze do Sądu Strona zakwestionowała decyzje SKO i Prezydenta, zarzucając im rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie wymiaru i zwrotu opłaty skarbowej poprzez:

1/ błędne zastosowanie w sprawie niniejszej art. 9 u.o.s. wyrażające się w przyjęciu (str. 2 decyzji): "W myśl art. 9 ustawy o opłacie skarbowej opłata podlega zwrotowi, jeżeli mimo zapłacenia opłaty skarbowej nie dokonano czynności urzędowej, albo nie wydano zaświadczenia lub zezwolenia, przy czym zwrot opłaty skarbowej następuje na wniosek" czyli, że sprawa dotyczy opłaty należnej w chwili jej wniesienia, a podlegającej zwrotowi zgodnie z tym przepisem. Tymczasem przedmiotem sprawy niniejszej i przedmiotem wniosku o zwrot była opłata nienależna od samego początku. do której stosuje się wskazane we wniosku przepisy art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 w zw. z art. 2 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (zwanej dalej O.p.), a nie art. 9 op.sk.

2/ rozszerzenie oddziaływania art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 5 ust. 1 u.o.s. wyrażające się w przyjęciu, że opłata skarbowa była należna ponieważ (str. 3 decyzji): "postępowanie w' sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, zostało wszczęte w związku z wnioskiem I. Z. z dnia 30 sierpnia 2013 r. (zmodyfikowany przez Wnioskodawcę w dniu 16 października 2013 r.) ". Wskazany wniosek jednak dotyczył tylko wydania aktualnego wypisu i wyrysu z ewidencji, natomiast nie dotyczył postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, jak również w tym (ostatnio wymienionym) zakresie nie został złożony inny wniosek lub zgłoszenie. Tym samym organy przyjęły, że obowiązek poniesienia opłaty publicznoprawnej, jaką jest opłata skarbowa, nie dotyczy tylko spraw (postępowań) o "dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek", jak stanowi art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) op.sk., ale podlega rozszerzeniu również na sprawy (postępowania), które organ w sposób dowolny wszczął bez wniosku strony, czyli z urzędu, o ile pozostają one w jakimś - bliżej zresztą niedookreślonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - związku ze złożonym przez stronę wnioskiem w innej sprawie. Ze względu na brak w uzasadnieniu decyzji szerszego wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia w tym zakresie, trudno jest jednoznacznie określić, czy mamy do czynienia z błędną wykładnią, czy może niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego.

3/ niezastosowanie (de facto: odmowę zastosowania) w przedmiotowej sprawie art. 3 u.o.s.. w zw. z art. 40 ust. 3c Prawa geodezyjnego i kartograficznego (wg stanu prawnego na dzień 30 sierpnia 2013 r.) w sytuacji, gdy strona wnosiła jedynie o wydanie wypisu i wyrysu aktualnego w dniu złożenia wniosku oraz poniosła wymaganą przepisami prawa opłatę. Następnie, na skutek zwłoki w załatwieniu sprawy i zaistniałej w międzyczasie zmiany okoliczności, wniosek został doprecyzowany, iż nadal chodzi o stan aktualny - a nie na dany moment z przeszłości, np. na dzień, gdy ewidencja była zgodna ze stanem faktycznym (8 czerwca 2013 r.) lub na dzień złożenia wniosku (30 sierpnia 2013 r.) - skoro wydanie wypisu i wyrysu musiało nastąpić już po 16 października 2013 r.

Nadto Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.

1/ art. 23 p.g.k. (wg stanu sprzed 12 lipca 2014 r.) w zw. z § 46 ust. 2 pkt 1 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz w zw. z art. 35 § 1 i 2 k.p.a. jeżeli wyrażone na str. 3 zaskarżonej decyzji stanowisko:

"Jak słusznie zauważył organ I instancji, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 (§46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz. U. Nr 39, poz. 454). Aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić poprzez czynność materialno-techniczną tj. poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 Rozporządzenia). W takim przypadku proces aktualizacji kończy się zawiadomieniem przekazywanym podmiotom, o których mowa w § 49 ust. 1 Rozporządzenia. W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.). Postępowanie w tej sprawie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej"

- ma oznaczać, że w sprawie niniejszej była konieczność przeprowadzenia odrębnego postępowania- gdyż brak jest co do tego jednoznacznego stanowiska organu.

W ocenie Skarżącego, wobec dokonanego przez notariusza zawiadomienia w trybie art. 23 p.g.k. (w brzmieniu sprzed 12 lipca 2014 r.), organ geodezyjny już od dnia 16 sierpnia 2013 r. dysponował danymi i przewidzianymi przez ustawę stosownymi dowodami (aktami notarialnymi) dotyczącymi zmian stanu na gruncie. W tym stanie rzeczy, będąc zobligowanym do niezwłocznego działania, organ powinien był - jeszcze przed 30 sierpnia 2013 r., czyli przed złożeniem wniosku o wydanie wypisu i wyrysu - dokonać stosownej aktualizacji, co zupełnie zostało pominięte przez Kolegium Odwoławcze, a zatem i to, że doszło do ewidentnej zwłoki organu geodezyjnego i braku powiadomienia w trybie art. 36 ust. 1 k.p.a.

5/ art. 210 § 4 O.p. poprzez:

a) brak jednoznacznego własnego ustalenia, czy w sprawie niniejszej mamy do czynienia z postępowaniem aktualizacyjnym czy czynnością materialno-techniczną - samo omówienie kwestii związanych z każdą z tych instytucji nie stanowi jednoznacznego wskazania, którą z nich, zdaniem organu, należało zastosować w sprawie, a przede wszystkim dlaczego;

b) jeżeli zdaniem organu postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntu toczyło się na wniosek lub z powodu zawiadomienia, ale oddzielnie od wniosku o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, to w ramach ustaleń faktycznych brak jest wskazania tego wniosku lub zawiadomienia, a w szczególności kiedy i przez kogo zostały złożone oraz na jakich dowodach organ przy tym ustaleniu się oparł, a jakim dowodom i z jakich przyczyn odmówił wiarygodności;

c) jeżeli zdaniem organu postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntu toczyło się oddzielnie z urzędu - a jedynie "w związku" ze złożonym wnioskiem o wydanie aktualnego wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów - to brak jest wyjaśnienia podstawy prawnej żądania opłaty skarbowej na podstawie art. 1 pkt 1) lit. a) u.o.s.., skoro nie dotyczy ona postępowań wszczętych z urzędu;

d) jeżeli zdaniem organu postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntu toczyło się na wniosek o wydanie aktualnego wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, jako element konieczny uczynienia zadość temu wnioskowi, to brak jest wskazania i wyjaśnienia (w szczególności w kontekście art. 3 u.o.s.) podstawy prawnej pobierania dwóch opłat od jednego wniosku;

e) brak wyjaśnienia w kontekście zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 210 § 4 O.p., w jaki sposób organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż przytoczone przez niego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 3) ogólne wymogi stawiane decyzjom administracyjnym i ich uzasadnieniom powodują, że tym samym zaskarżona decyzja organu I instancji sama w sobie już zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej:

- zupełnego zaniechania zastosowania Ordynacji podatkowej przy rozpoznawaniu wniosku złożonego na podstawie jej przepisów;

- odmowy zastosowania art. 3 op.sk., pomimo wyraźnego powołania się na ten przepis już w samym wniosku;

- pobrania dwóch opłat od jednego wniosku o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów;

- pobrania od strony opłaty skarbowej w związku ze złożonym przez notariusza (a nie stronę) zawiadomieniem (art. 5 ust. 1 op.sk. a contrario);

a także wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a na których podstawie organ I instancji przyjął, że strona dokonała zgłoszenia lub wniosła o działanie organu podlegające opłacie skarbowej, niezależnie od już wniesionej opłaty dotyczącej wydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów.

6/ art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 125 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 § 1 O.p. poprzez pominięcie:

a) stanowiska zajmowanego przez stronę w toku postępowania i wnoszonych przez nią środkach odwoławczych, a w to miejsce powołanie się na ogólnikowe - w oderwaniu od stanu faktycznego w sprawie niniejszej i opartego na nim stanowiska strony - swobodne omówienie np. instytucji aktualizacji ewidencji gruntów, opłaty w sprawach wszczynanych na wniosek strony lub wskutek złożonych przez nią zawiadomień, czy też kwestii wymogów, jakim powinny odpowiadać uzasadnienia decyzji administracyjnych;

b) tego, że decyzja Nr [...]o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów z dnia [...] stycznia 2014 r. została zaskarżona, a odwołanie z dnia 4 lutego 2014 r. do chwili obecnej nie zostało rozpatrzone, więc decyzja ta nie podlega wykonaniu i w związku z tym nie może wiązać w innych postępowaniach - art. 130 § 2 k.p.a.;

c) pomimo wydania ww. decyzji Nr [...]i nie uchylenia jej, ani nie rozpoznania odwołania, organ geodezyjny jednak dokonał z urzędu - i bez wydawania jakiejkolwiek innej decyzji - aktualizacji ewidencji gruntów i sporządził w dniu 2 lutego 2015 r. aktualny na ten dzień wypis i wyrys z rejestru gruntów, który doręczył stronie 25 lutego 2015 r.. co na podstawie akt musiało być znane Kolegium Odwoławczemu przed wydaniem zaskarżonej decyzji w dniu [...] maja 2015 r., a więc musiało być mu wiadome, że aktualizacja powinna była być dokonana z urzędu jako czynność materialno-techniczna, czyli bez opłat.

Skarżący, jako uzasadnienie niniejszej skargi wskazał pominięte przez organy obu instancji stanowisko zajęte w sprawie niniejszej w:

- wniosku z 30 sierpnia 2013 r.;

- skardze oraz zażaleniu z dnia 16 października 2013 r.

- modyfikacji z dnia 16 października 2013 r. ww. wniosku z dnia 30 sierpnia 2013 r.;

- piśmie procesowym z dnia 22 stycznia 2014 r.;

- odwołaniu z dnia 4 lutego 2014 r. od decyzji Nr [...];

- odwołaniu z dnia 12 marca 2014 r. od decyzji bez numeru z dnia [...] lutego 2014 r.;

- piśmie z dnia 24 lipca 2014 r.;

- odwołaniu z dnia 12 lutego 2015 r. od decyzji bez numeru z dnia [...] stycznia 2015 r.;

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji wraz z zasądzeniem kosztów postępowania według norm przepisanych.

SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jako podstawę skargi Skarżący oznaczył naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 9 u.o.s., art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 u.o.s., art. 3 u.o.s. w zw z art. 40 ust. 3c p.g.k.) oraz naruszenie procedury (art. 23 p.g.k. w zw. z § 46 ust. 2 pkt 1 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca, art. 210 § 4 O.p.) i zasad postępowania podatkowego (art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 125 § 1, art. 187 § 1, art. 191 § 1 O.p.).

W ocenie Sądu, zważywszy, że zarzuty naruszenia procedury dotyczą, w przeważającej mierze, prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, od zbadania tych zarzutów należy rozpocząć analizę sprawy. Jeżeli organy podatkowe, niezależnie organ pierwszej instancji czy organ odwoławczy, przeprowadzały analizę sprawy na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego lub jeżeli ustalenia stanu faktycznego nie zostały odzwierciedlone w treści decyzji, nie sposób przeprowadzić rzetelnej oceny rozumienia i stosowania prawa materialnego oraz nie można przeprowadzić rzetelnej kontroli decyzji.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa (O.p.), organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a stosownie do art. 121 § 1 tej ustawy, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Ponadto, w myśl art. 122 tejże ustawy, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zgodnie natomiast z art. 124 O.p., organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Na mocy art. 125 § 1 O.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Zgodnie z art. 210 § 4 (w zw. z art. 210 § 1 pkt 6) O.p., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przepis art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. dotyczą sposobu prowadzenia postepowania dowodowego i kryteriów oceny materiału dowodowego. W szczególności Sąd wskazuje, że "organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.) oraz powinien (organ podatkowy) ocenić "(....) na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona".

Powyższe przepisy określają podstawowe zasady, którymi organy podatkowe powinny się kierować w postępowaniu podatkowym, jak też "fundamentalne" kryteria, których organy podatkowe powinny przestrzegać. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zasady te i kryteria postępowania zostały naruszone przez SKO.

Sąd zaznacza, że już w odwołaniu Skarżący sygnalizował wady postępowania organu pierwszej instancji, tj. "(...) poprzez przepisanie do uzasadnienia zaskarżonej decyzji motywów uzasadnienia innej decyzji (Nr [...]z dnia [...] stycznia 2014 r.) w sprawie z zakresu prawa geodezyjnego i kartograficznego, z jednoczesnym kompletnym pominięciem stanowiska strony zawartego we wniosku wszczynającym postępowanie podatkowe oraz wskazywanych przez nią art. 3 i art. 5 u.o.s.".

W ocenie Sądu Skarżący trafnie podnosi, iż jak wynika z treści wniosku z dnia 30 sierpnia 2013 r. wnosił o wydanie wypisu i wyrysu z rejestru gruntów i budynków a nie o aktualizację ewidencji geodezyjnej. Zgłoszenie wraz z wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2013 r. zaistniałej zmiany w stanie faktycznym, istoty wniosku nie zmienia, aczkolwiek jedno z póżniejszych pism Skarżącego może budzić wątpliwości. W treści wniosku z 30 sierpnia 2013 r. Strona wskazała również, że zawarta we wniosku informacja o wyburzeniu garażu została stwierdzona aktem notarialnym, który wpłynął do urzędu w dniu 16 sierpnia 2013 r., a więc zgodnie z § 46 ust.2 pkt 1 rozporządzenia zmiana podlega uwzględnieniu z urzędu . W kolejnym piśmie z dnia 16 pażdziernika 2013 r. zatytułowanym – modyfikacja wniosku Skarżący rozszerzył swoją argumentację. Z kolei w piśmie z dnia 16 pażdziernika 2013 r do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (skarga w trybie art.227 kpa) Skarżący wskazał, że wniosek o wydanie zaktualizowanego wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków zawiera w sobie żądanie stosownej aktualizacji przed jego wydaniem, ale w trakcie postępowania o zwrot opłaty skarbowej, a następnie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, tezy tej nie prezentował, a w skardze do Sądu wręcz jej zaprzecza. Organ pierwszej instancji powinien był wówczas wyjaśnić tę kwestię ze Skarżącym, a jeżeli tego nie uczynił to obowiązek ten obciążył organ drugiej instancji, który w żaden sposób kwestii tych nie rozstrzygnął w zaskarżonej decyzji. Organ nie wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania oraz mimo jednoznacznych zarzutów odwołania i pism skarżącego w tym zakresie, arbitralnie przyjął, iż wniosek dotyczy aktualizacji danych z ewidencji gruntów i budynków.

Ustalenie czy czynności aktualizacyjne zostały wywołane wnioskiem Strony czy z urzędu jest istotną okolicznością w sprawie. Jeżeli bowiem organ z urzędu wszczął postępowanie w przedmiocie ewentualnego wprowadzenia zmian, to w przypadku stwierdzenia braku podstaw do wprowadzenia zmian takie postępowanie winien umorzyć decyzją, a nie odmówić żądaniu, którego nie zgłoszono. Okoliczność ta ma istotny wpływ na obowiązek uiszczania opłaty skarbowej, której zgodnie z pkt 53 cz. I załącznika do u.o.s. nie podlega decyzja administracyjna umarzająca postępowanie co również zauważa organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji (s.2).

Koniecznym jest zatem jednoznaczne wyjaśnienie zakresu żądania strony do czego będzie zobowiązany organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Kolejnym zarzutem, który należy sformułować w stosunku do zaskarżonej decyzji, jest sam sposób przeprowadzenia postępowania, w kontekście podjętych przez organy działań w sprawie.

Przesłanką uzasadniającą przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji, w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia, jest konieczność uzyskania przez organ "wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów". A zatem, po wszczęciu postępowania z urzędu i zawiadomieniu stron postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.) organ winien podjąć określone czynności, takie jak np. przesłuchanie stron postępowania, dokonanie ustaleń uzupełniających na podstawie zgromadzonych w ewidencji materiałów, czy też przeprowadzenie dowodu z pomiaru kontrolnego.

Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że organy administracji geodezyjno-kartograficznej nie podjęły żadnych kroków do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a tym samym nie wykazały zasadności zastosowania przezeń § 47 ust. 3 rozporządzenia.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi wskazać należy, że Skarżący zwrócił również uwagę na braki w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji poprzez "brak jakiegokolwiek wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a na których podstawie organ przyjął, że strona dokonała zgłoszenia lub wniosła o działanie organu podlegające opłacie skarbowej, niezależnie już od wniesionej opłaty dotyczącej wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów" (lit. c i d odwołania z 2 lutego 2015 r., k..14 akt administracyjnych). Sąd wskazuje również, że Skarżący domagał się w treści odwołania udzielenia odpowiedzi na konkretnie oznaczone cztery pytania, mające związek z obowiązkiem uiszczenia spornej opłaty skarbowej (lit b odwołania, k. 15 akt administracyjnych).

Do wskazanych powyżej kwestii w żaden sposób nie odniósł się jednak organ odwoławczy, pomimo tego, że zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy w swych decyzjach posługują się niemal tożsamą argumentacją. Na żadnym etapie postępowania, nie wspominając już o treści zaskarżonej decyzji, organy administracji nie ustosunkowały się do twierdzeń Strony. Postępowanie takie jest niedopuszczalne, ponieważ pozostawia Stronę w niepewności, co do prawidłowości głoszonych przez nią poglądów.

Co więcej, organ odwoławczy nie podjął nawet próby ustosunkowania się do twierdzeń Strony, mimo iż w przytoczonym powyżej fragmencie odwołania Skarżący ponownie powołał się na argumentację leżącą u podstaw złożonego przez niego wniosku z 22 stycznia 2014 r., co jest wyrazem opacznego rozumienia treści art. 121 § 1 O.p.

Zarysowany powyżej sposób prowadzenia postępowania przez organy podatkowe obu instancji narusza przytoczone wyżej zasady postępowania podatkowego, w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 O.p., nie wspominając już o przepisach "szczegółowych", tj. art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p.

Zdaniem Sądu, aby w ramach swobodnej oceny z art. 191 O.p. nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy. Innymi słowy w razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Art. 191 można niewadliwie stosować, nawet w sposób niekorzystny dla Strony, jeżeli stan faktyczny został ustalony "niewadliwie", tj. z odniesieniem się wniosków składanych przez Skarżącego.

Z kolei art. 187 § 1 O.p. jest wyrazem konkretyzacji zasady prawdy obiektywnej z art. 122 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dyrektywa odnośnie właściwej oceny prawidłowo zebranego materiału dowodowego została z kolei zawarta w art. 191 O.p. Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena ta będzie jednak dopiero wówczas właściwie dokonana, jeżeli w postępowaniu podatkowym zostaną zgromadzone wszystkie dowody niezbędne do ustalenia prawdy obiektywnej. W przypadku zatem, gdy w postępowaniu podatkowym nie zostaną właściwie zgromadzone dowody, względnie jeżeli wnioski Strony pozostaną pominięte "milczeniem" niewłaściwa jest także swobodna ocena dowodów.

Konsekwencją nieprawidłowości wskazanych powyżej jest naruszenie art. 210 § 4 O.p., niezależnie od tego, że wyrazem naruszenia tego przepisu są opisane na wstępie braki w uzasadnieniu decyzji: nie zostały bowiem wskazane przez ustawodawcę wymogi jakie powinno spełniać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W szczególności, pominięte zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenia Skarżącego z pkt b, c i d uzasadnienia odwołania z 12 lutego 2015 r., co uniemożliwia pełną kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia.

Wskazane naruszenia przepisów postępowania uniemożliwiają więc Sądowi całościową ocenę zasadności stanowiska organów podatkowych, czyniąc ją przedwczesną. Należało więc uznać, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego niezbędne było uchylenie decyzji SKO.

W ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy sprawy odnosząc się przy tym do zarzutu Strony o nieuwzględnieniu stanowiska wyrażonego w odwołaniu a ponadto w uzasadnieniu decyzji wyjaśni jednoznacznie z jakich powodów nie zastosował art. 3 u.o.s. w zw z art. 40 p.g.k. przy badaniu wniosku strony z 30 sierpnia 2013 r. o wydanie wypisu i wyrysu aktualnego w dniu wydania wniosku.

Nie przesądzając zatem o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, uznając za zasadne na tym etapie postępowania w sprawie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.