Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1162/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 4, art. 156
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Tomasz Wykowski Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. nr [....] Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 20132r. nr [...] stwierdzającą w części nieważność decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] października 1995r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wojewoda [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 79, poz. 464 ze zm.) decyzją z dnia [...] października 1995r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez P. w N. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w N., stanowiącego działki nr [...] z obr. [...] o pow. [...] ha, nr [...] z obr. [...] o pow. [...] ha, nr [...] z obr. [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] z br. [..] o pow. [...] ha oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2010r. T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A. wystąpili o stwierdzenie nieważności ww decyzji w części odnoszącej się do działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...] z uwagi na to, że działka ta w dniu 5 grudnia 1990r. w 1/3 części nie stanowiła własności Skarbu Państwa.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1995r. nr [...] w części odnoszącej się do działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili T. S., R. S., K. A., L.K. i J. A. oraz N. S.A.

T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A. zarzucili naruszenie przez organ art. 156 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia, że kwestionowana decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ po dacie jej wydania doszło do komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego - aktu przekształcenia w spółkę akcyjną, a następnie do zmiany właściciela ze Skarbu Państwa na podmiot trzeci.

N. S.A. podniósł, że organ pominął i pozbawił prawa strony następców prawnych H. K. J. H. oraz I. H. będących współwłaścicielami nieruchomości objętej decyzja uwłaszczeniową i nie zawiesił postępowania ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania spadkowego po tych osobach. Ponadto zarzucono, że dawni właściciele mieli interes prawny wyłącznie do części uwłaszczonej działki nr [..], a więc stwierdzenie nieważności winno dotyczyć, co najwyżej tego fragmentu, a nie całej działki nr [...] a także, że organ błędnie przyjął, iż decyzja uwłaszczeniowa nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych pomimo tego, że doszło do przekształcenia uwłaszczonego przedsiębiorstwa oraz wielokrotnych zmian akcjonariatu.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, że zasadnicze znaczenie dla dokonania oceny legalności kwestionowanej decyzji uwłaszczeniowej ma ustalenie, czy organ wojewódzki prawidłowo uznał zaistnienie w dniu 5 grudnia 1990r. ustawowych przesłanek uwłaszczenia, a jedną z takich przesłanek jest przesłanka własności w tym dniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Organ nadzoru ustalił, że Sąd Okręgowy w [..] w wyroku z dnia [...] kwietnia 2005r. sygn. akt [...] stwierdził, że nie istnieją przesłanki do przejęcia na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945r. nr 3, poz. 13 ze zm.), na rzecz Skarbu Państwa, majątku składającego się m.in. z [...] o pow. [...] ha objętej lwh [...]. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2005r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację od powyższego wyroku.

Minister ustalił, że według opinii biegłego sądowego J. P. sporządzonej w toku postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w [...]. w dniu 10 lutego 2004r. część dawnej pgr [...] o pow. [...] ha weszła w skład działki nr [...] powstałej z uwłaszczonej działki nr [...] o pow. [...] ha. Biegły ustalił, że w dniu wpisania własności tych nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, właścicielami nieruchomości ujawnionej w lwh [...] byli K. z H. A., H. K. J. H. oraz I. H., każde w 1/3 części.

Organ nadzoru wskazał, że ww wyroki dotyczyły tylko udziału wynoszącego 1/3 w prawie własności terenu odpowiadającego parcelom obejmującym m.in. lwh [...] którego właścicielką była K. z H. A., a zatem ich skutki prawne kreują interes prawny w niniejszej sprawie jedynie po stronie jej następców prawnych-wnioskodawców. Natomiast stronami postępowania dotyczącego oceny legalności decyzji uwłaszczeniowej nie są następcy prawni H. K. J. H. oraz I. H. z uwagi na fakt, że we właściwym postępowaniu nie zostało ustalone, że ich udziały w prawie własności przedmiotowej nieruchomości nie przeszły na własność Skarbu Państwa, jak również nie wykazano, aby ich następcom prawnym obecnie przysługiwały jakiekolwiek prawa do przedmiotowego gruntu.

Minister stwierdził, że wobec wydania przez sądy powszechne prawomocnych wyroków przesądzających, ze w dniu 5 grudnia 1990r. właścicielem części przedmiotowej działki w 1/3 udziału były osoby fizyczne, a nie Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek uwłaszczenia. W konsekwencji zaś decyzja uwłaszczeniowa w zaskarżonej części zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rażąco narusza prawo tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r.

Organ nadzoru stwierdził jednocześnie, że kwestionowana decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, ponieważ N. S.A. nie jest nowym podmiotem prawnym, lecz generalnym następcą przedsiębiorstwa uwłaszczonego. Komercjalizacja przedsiębiorstwa państwowego, a więc przekształcenie go w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa nie stanowi w ocenie Ministra nieodwracalnego skutku prawnego. Zdaniem Ministra dla oceny braku zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych bez znaczenia jest również zmiana struktury akcjonariatu, gdyż sprzedaży akcji nie można utożsamiać z bezpośrednim obrotem cywilnoprawnym prawami rzeczowymi do nieruchomości, a akcje inkorporują uprawnienia akcjonariusza w stosunku do spółki, nie zaś bezpośrednio prawa do nieruchomości.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła N. S.A. z siedzibą w N. zarzucając jej:

I. Wydanie decyzji bezwzględnie nieważnej ze względu na jej niewykonalność w dniu wydania, która to niewykonalność ma charakter trwały, polegającej na utrzymaniu w mocy decyzji, której treść rozstrzygnięcia jest nieprecyzyjna i niedookreślona zakresowo;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w części odnoszącej się do całej działki nr [...], podczas gdy z przeprowadzonych dowodów wynika, że w dniu 5 grudnia 1990r. jedynie nieznaczna część działki o pow. [...] ha nie stanowiła wyłącznej własności Skarbu Państwa, co potencjalnie mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia naruszenia art. 2 ust. 1, ale wyłącznie w stosunku do tej części działki nr [...], a nie całej o pow. [...] ha;

III. Naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj.:

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sprzeczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji z treścią rozstrzygnięcia, polegającą na wskazaniu w uzasadnieniu, ze Skarb Państwa nie był właścicielem w dniu 5 grudnia 1990r. jedynie części działki nr [...], podczas gdy rozstrzygnięcie dotyczy całej działki nr [...];

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez wydanie decyzji dotyczącej całej działki nr [...], podczas gdy wnioskodawcy posiadają interes prawny do występowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej jedynie w jej niewielkiej części tj. fragmentu stanowiącego uprzednio parcelę pgr [...] objętą lwh [...] o pow. [...] ha;

- naruszenie art. 10 § 1, art. 28 oraz art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim stronom, polegające na pominięciu następców prawnych H. K. J. H. i I. H.;

- naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania pomimo zaistnienia ku temu przesłanek, to jest niewątpliwej śmierci ww osób, będących poprzednimi współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające w szczególności na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego na okoliczność przysługiwania K.A. współwłasności parceli gruntowej pgr .[...] objętej lwh [...] o pow. [...] ha oraz późniejszych zmian oznaczeń ewidencyjnych tej nieruchomości, jak również zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia obecnego położenia pgr [...] w obrębie działki nr [...], pomimo składania przez skarżącą odpowiednich wniosków w tym zakresie oraz oparcie rozstrzygnięcia na niejednoznacznej i fragmentarycznej opinii wydanej w toku innego postępowania przed sądem powszechnym;

- naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że decyzja uwłaszczeniowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, pomimo że brak jest możliwości ustalenia położenia w ramach obecnie istniejącej działki [...] gruntu, którego dotyczą roszczenia wnioskodawców, a ponadto ze względu na przeznaczenie oraz zabudowę działki [...], nie jest obecnie możliwe fizyczne wyodrębnienie fragmentu nieruchomości, którego dotyczą roszczenia, a dodatkowo doszło do przekształcenia uwłaszczonego przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną, a następnie wielokrotnych zmian własnościowych skarżącej, w tym sprzedaży akcji w ramach oferty publicznej.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. O oddalenie skargi wnieśli również uczestnicy postępowania T. S., R. S., K. A., L. K. i J. A..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, ze sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawa prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nieważnościowym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym. Przedmiotem tego postępowania jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Celem tego postępowania jest zbadanie, czy decyzja, której nieważność zarzucono, dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzekający o nieważności nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty.

Zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2007 r. (II OSK 1032/06, LEX nr 368207) rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przepis ten ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z tego powodu, że naruszają one w sposób oczywisty regulacje w przepisie powołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć, lecz dlatego, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm. Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa (vide wyrok NSA z 29 czerwca 2001 r. ISA 2134/99 LEX 54120).

W wyroku z dnia 13 czerwca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie I OSK 996/06, LEX nr 354687, stwierdził, że przy ustaleniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględnić obowiązującą zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę zastosowania sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej, nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych. Zatem gdy norma prawna wymaga wykładni, a wynik tej wykładni może być różny, przyjęcie określonej wykładni nie może zostać zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa.

W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji uwłaszczeniowej stanowił przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 79, poz. 464 ze zm.), który przewiduje, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich.

Zasadniczą zatem przesłanką wynikającą z tego przepisu warunkującą możliwość uwłaszczenia było to, że grunty te musiały stanowić własność Skarbu Państwa, a uwłaszczenie nie mogło naruszać praw osób trzecich.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1995r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez P. w N. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w N., stanowiącego działki nr [...] z obr. [...] o pow. [...] ha, nr [...] z obr. [...] o pow. [...] ha, nr [...] z obr. [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] z obr. [...] o pow. [...] ha i nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z dnia [...] kwietnia 2005r. sygn. akt [...] stwierdził, że nie istnieją przesłanki do przejęcia na podstawie art. 1 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej na rzecz Skarbu Państwa, majątku składającego się m.in. z pgr [...] o pow. [...] ha objętej lwh [...]. Wyrok ten stał się prawomocny wskutek oddalenia od niego apelacji przez Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] grudnia 2005r. sygn. akt [...].

W toku postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w [...]. biegły sądowy sporządził w dniu 10 lutego 2004r. opinię, w której stwierdził, że pgr [...] objęta lwh [...] została podzielona na pgr [...] o pow. [...] ha oraz pgr [...] o pow. [...] ha. Zgodnie z tą opinią część dawnej pgr [...] o pow. [...] ha weszła w skład działki nr [...], powstałej z uwłaszczonej działki nr [...] o pow. [...] ha. Biegły ustalił również, że w dniu wpisania własności tych nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, współwłaścicielami nieruchomości ujawnionej w lwh [...] byli K. z H. A., H. K. J. H. oraz I. H. po 1/3 części każde z nich.

Prawomocny Wyrok Sądu Okręgowego w [...]. dotyczył udziału K. z H. A., a więc organ nadzoru prawidłowo stwierdził, że wobec wydania przez sąd powszechny prawomocnego wyroku przesądzającego, że w dniu 5 grudnia 1990r. właścicielem części przedmiotowej działki w 1/3 udziału, były osoby fizyczne, a nie Skarb Państwa, to nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek uwłaszczenia.

Skoro więc sporny grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa, to decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] w części odnoszącej się do działki nr [...] powstałej z podziału uwłaszczonej działki nr [...] zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rażąco narusza prawo tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Odnosząc się do zastrzeżeń strony skarżącej co do wykonalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że trudno mówić o niewykonalności decyzji stwierdzającej nieważność. Nie można też uznać, że stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] było niemożliwe z powodu nieodwracalności skutków prawnych decyzji. Skutki prawne wskazane w przepisie art. 156 § 2 k.p.a. oznaczają, to, czy organ administracyjny na podstawie przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, przy zastosowaniu indywidualnych aktów administracyjnych, nie może odwrócić, cofnąć lub znieść skutków prawnych wadliwej decyzji. Z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowy grunt, czy obciążające go prawo użytkowania wieczystego, były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Organ administracji mógł zatem poprzez wydanie decyzji nadzorczej w postępowaniu administracyjnym doprowadzić do wyeliminowania decyzji uwłaszczeniowej z obrotu prawnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSNCP 1992, nr 12, poz. 211). Sąd zwraca uwagę, że w postępowaniu nieważnościowym organ nie rozpatruje sprawy co do jej istoty (merytorycznie), lecz bada zgodność z prawem kwestionowanej decyzji z punktu widzenia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i przeszkód z art. 156 § 2 k.p.a.

Przekształcenie uwłaszczonego przedsiębiorstwa państwowego P. w N. w spółkę prawa handlowego, jak również sprzedaż akcji w tej spółce nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego decyzji o uwłaszczeniu. Zbycie akcji w spółce prawa handlowego nie dotyczy bowiem bezpośrednio przeniesienia na podmiot nabywający akcje tytułu prawnego do nieruchomości, której właścicielem nadal pozostaje Spółka.

Nie są także trafne zarzuty skargi, które wskazują na niewyjaśnienie przez organ kwestii właściwej identyfikacji gruntu objętego uwłaszczeniem. Tak, jak wyjaśniono powyżej, celem postępowania nadzorczego było jedynie zbadanie legalności samej decyzji uwłaszczeniowej, a nie badanie istoty sprawy, którą ona załatwia, w tym prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność ustalenia przedmiotu postępowania, możliwości podziału działki nr [...]. Zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, co do tego, że uwłaszczenie dotyczyło gruntu w N., który obejmował kilka działek ewidencyjnych, w tym m.in. działkę nr [...] o pow. [...] ha. Działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] i jest położona na obszarze objętym decyzją uwłaszczeniową, stanowiła zatem część tego obszaru, a część dawnej pgr [...] objętej wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. weszła w skład działki nr [...]. Dodać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a jednocześnie nie jest sprzeczne z prawem. Unormowanie to wskazuje na zasadę równej mocy środków dowodowych co oznacza, że w toku postępowania wyjaśniającego organ administracji zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy aby po jego rozpatrzeniu wydać decyzję administracyjną. W rozpoznawanej sprawie jednym z dowodów jest opinia biegłego sądowego J. P. sporządzona na zlecenie Sądu Okręgowego w [...] Dopuszczenie takiej opinii, jako dowodu w sprawie było prawidłowe, bowiem opinia biegłego sądowego niezależnie od tego czy sporządzona została na zlecenie organu, strony postępowania, czy też w innym postępowaniu (jak w niniejszej sprawie) ma wszystkie cechy opinii biegłego, o jakiej mowa w art. 84 § 1 k.p.a., skoro jej sporządzenie wymaga wiadomości specjalnych.

Jeśli chodzi o argument dotyczący poniesienia nakładów na nieruchomość (zabudowy budynkami), to podkreślić należy, że jednolite w tym względzie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje wyraźnie, że poniesienie nakładów na nieruchomość nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., decyzji o uwłaszczeniu przedsiębiorstwa państwowego, którego Spółka jest następcą prawnym (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r. sygn. akt IV SA 535/96, Lex 45976; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. sygn. akt I SA 1705/98 Lex 48524, wyrok NSA z dnia 6 września 1999 r. sygn. akt IV SA 2708/98 Lex 48632; wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 2498/98 Lex 48645).

Odnosząc się do zarzutu niezapewnienia udziału w niniejszym postępowaniu następcom prawnym H. K. J. H. i I. H. należy przyznać rację organowi nadzoru, że stronami postępowania dotyczącego oceny legalności decyzji uwłaszczeniowej nie są następcy prawni ww osób, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego w [...] dotyczył wyłącznie jednego ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości – K. z H. A., nie przesądził on jednakże, że udziały przysługujące H. K. J. H. i I. H. nie przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie dekretu o reformie rolnej. Dodać należy, że brak udziału następców prawnych w niniejszym postępowaniu może ewentualnie stanowić przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Reasumując, należy stwierdzić, że postępowanie nadzorcze w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i organowi administracyjnemu wbrew stanowisku strony skarżącej nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do prawidłowego rozstrzygnięcia, gdyż istnienie współwłasności działki nr [...] Skarbu Państwa z osobami fizycznymi, nawet w niewielkiej części ,wyłączało możliwość uwłaszczenia takiej działki w całości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.