Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 911/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par.1 w zw. z art. 127 par.3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 w zw. z art. 2 oraz art. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Inne z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Inne (dalej jako: "organ") utrzymał w mocy decyzje własną z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] odmawiającą B. N. (dalej jako: "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny i prawny przedstawia się następująco:

B. N. wystąpiła do organu z wnioskiem o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Ubiegając się o potwierdzenie statusów określonych w ustawie B. N. podniosła, że za przynależność do NSZZ "Solidarność" była wielokrotnie zwalniana z pracy i zawieszana w czynnościach służbowych. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że w swoim domu w okresie wiosny 1982 r. ukrywała K. I., byłego kierownika [...] w L.. Na dowód doznanych represji i prowadzonej działalności przedstawiła legitymację potwierdzającą przyznanie Krzyża "Semper Fidelis" w uznaniu zasług dla realizacji zadań i celów Związku [...], orzeczenie Społecznej Komisji Pojednawczej z dnia [...] maja 1990 r., sygn. akt [...] nakazujące przywrócenie do pracy w [...] w L., dokumentacje pracowniczą 1980-1987, oświadczenia [...] I. i J. M., deklarację członkowską [...] P. P. przez [...] R. oraz korespondencję dotyczącą odmowy przyznania renty na zasadach szczególnych.

Strona do wniosku dołączyła decyzję Prezesa [...] N. -[...] z dnia [...] października 2017 r. w której stwierdzono, że wnioskodawczyni nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Organ, przywołując treść art. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, stwierdził, że materiał dowodowy znajdujący się aktach sprawy nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony lub doznania represji określonych w art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że kwerenda przeprowadzona w zasobach ewidencyjnym, kartotecznym i aktowym Instytutu Pamięci Narodowej dotycząca spełnienia warunków określonych w art. 2 i 3 ustawy przyniosła wynik negatywny, a dokumenty w postaci oświadczeń świadków nie potwierdzają, że strona prowadziła w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Ukrywanie w mieszkaniu z przerwami w okresie od przełomu 1982 r. do końca 1982 r. (a zatem w okresie krótszym niż 12 miesięcy) K. I. nie wypełnia dyspozycji art. 2 powołanej ustawy. B. N. nie wskazała na prowadzenie jakiejkolwiek innej działalności.

Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie uzyskano także dokumentów potwierdzających, że w związku z wzięciem przez stronę w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce została z nią rozwiązana umowa o pracę lub wnioskodawczyni została pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu.

W tym kontekście wyjaśniono, że z zaświadczenia [...] z dnia [...] września 1999 r. wynika jedynie, że doliczono wnioskodawczyni okres pracy w innych instytucjach, a od 13 maja 1986 r. do 4 maja 1987 r. i od 5 maja 1987 r. do 31 maja 1990 r. pozostawała ona bez pracy (świadczenie rehabilitacyjne i okres pobierania renty inwalidzkiej.). W aktach osobowych przesłanych przez [...] w L. znajduje się informacja [...] w L. z dnia [...].04.1994 r. sporządzona w oparciu o dokumenty zgromadzone w teczce osobowej B. N. z której wynika, że w okresie od [...] lutego 1980 r. do [...] maja 1982 r. była ona zatrudniona w b. [...] w L. na stanowisku młodszego inspektora. Następnie na mocy przeniesienia służbowego pełniła służbę w [...] [...] w L. od dnia [...].05.1982 r. do dnia [...].09.1983 r. na stanowisku inspektora, skąd na mocy porozumienia między zakładami pracy przeszła do pracy w [...] w L. zajmując stanowisko asystenta. Na zasadzie porozumienia stron między zakładami podjęła pracę z dniem [...] stycznia 1984 r. w [...] na stanowisku bibliotekarza i pracowała tam do dnia [...] maja 1986 r., a potem skorzystała ze świadczenia rehabilitacyjnego wypłacanego przez ostatni zakład pracy aż do jego wyczerpania (było ono przyznane na 12 miesięcy). Z dniem [...] maja 1987 r. B. N. przeszła na rentę inwalidzką II-grupy z ogólnego stanu zdrowia. Ponadto z pisma kierowanego przez [...] w L. do [...]. W. S. R. [...] z dnia [...].02.1980 r. wynika, że strona była zatrudniona na stanowisku bibliotekarza [...] w L. i zwróciła się o przyjęcie do pracy w [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 1980 r. wnioskodawczyni została zwolniona [...] z dniem [...] grudnia 1980 r., lecz w dniu [...] grudnia 1980 r. decyzja o zwolnieniu ze służby została uchylona w związku ze sprzeciwem wyrażonym przez NSZZ "Solidarność". Natomiast przeniesienie służbowe do [...] z dniem [...] maja 1982 r. nastąpiło na wniosek B. N. (raport z dnia [...].04.1982 r.) z podwyższeniem grupy uposażenia i zmianą stanowiska z młodszego na starszego inspektora, a zatem nie nosi ono znamion rozwiązania umowy o pracę w myśl art. 3 pkt 3 lit. d ustawy. Wprawdzie orzeczeniem Społecznej Komisji Pojednawczej z dnia [...] maja 1990 r. przywrócono stronę do pracy w [...] w L., jednak w orzeczeniu nie zostało wskazane kiedy dokładnie miał zostać z rozwiązany stosunek pracy. W orzeczeniu stwierdzono jedynie, że wnioskodawczyni została z dniem [...] czerwca 1990 r. ponownie zatrudniona w [...] w L. na stanowisku instruktora. Należy zauważyć, że stosunek pracy w [...] w L. został rozwiązany w dniu [...] maja 1982 r. Wnioskodawczyni na własną prośbę została przeniesiona z podwyższeniem uposażenia i stanowiska do służby w resorcie hutnictwa i przemysłu maszynowego (pismo Ministerstwa Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia [...].04.1982 r., pismo [...] z dnia [...] listopada 1989 r., pismo [...] w L. z dnia [...].05.1990 r.). Odpowiadając na wezwanie organu dotyczące wskazania daty rozwiązania umowy o pracę lub pozbawienia możliwości wykonywania zawodu w myśl art. 3 pkt 3 lit. c i d ustawy wnioskodawczyni sprecyzowała, że ostateczną datą zwolnienia jej ze służby w charakterze funkcjonariusza straży pożarnej jest data zawarcia umowy o pracę na etacie cywilnym, tj. [...] stycznia 1992 r. Należy zauważyć, że z pisma [...] w L. z dnia [...].01.1992 r. wynika, że zwolnienie strony z obowiązków o charakterze operacyjno-technicznym nastąpiło w konsekwencji przedłożenia przez nią w dniu [...] grudnia 1991 r. zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność do służby w charakterze [...].

Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawczyni, że wystąpienie wolnościowe w którym miała brać udział miało miejsce w listopadzie 1981 r. i polegało na poparciu strajku w [...] w W. poprzez przesłanie faktu organ stwierdził, że B. N. nie wskazała kiedy miało nastąpić rozwiązane umowy o pracę, które miałoby być konsekwencją przedmiotowego zdarzenia. Wnioskodawczyni stwierdziła natomiast, że w związku z przynależnością do NSZZ "Solidarność" została pozbawiona możliwości wykonywania zawodu jako [...]. Wprawdzie w sierpniu 1980 r. faktycznie wydano decyzję o zwolnieniu ze służby, jednak została ona wycofana przed jej realizacją, a zatem nie został spełniony zawarty w ustawie warunek rozwiązania umowy o pracę. B. N. wskazała także, że w konsekwencji mobbingu polegającego min. na otrzymywaniu najniższych poborów, zmian zakresu obowiązków służbowych wymuszono na niej rezygnację z pracy i służbowe przeniesienia w 1982 roku, 1983 roku i 1986 roku. Odnośnie tych twierdzeń organ podkreślił, że rozwiązania umowy o pracę następowały w tych okresach za porozumieniem między zakładami, na wniosek samej zainteresowanej.

B. N. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając wydanie decyzji:

1. z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 2 oraz art. 3 pkt 3 lit. "c" i "d" ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693, ze zm.)

2. z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Wskazując na takie zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji własnej organu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej wnioskodawcy.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.

Konstatacji takiej nie zmieniają w żaden sposób także dokumenty załączone przez skarżącą do pisma procesowego z dnia 18 marca 2019 r. albowiem dokumenty te nie odbiegają swą treścią od pozostałych dokumentów złożonych przez skarżącą w toku trwającego postępowania administracyjnego, a poddanych ocenie organu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

W kategoriach naruszenia przepisów postępowania potraktować należałoby jedynie nie rozpoznanie przez organ wniosku dowodowego skarżącej o przesłuchanie w charakterze świadka J. M.. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy i nie mogło uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji, co zostanie szerzej wyjaśnione w końcowej części uzasadnienia.

Organ nie naruszył także dyspozycji art. 107 § 1 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.

Brak jest również podstaw do uznania za trafne zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 690 - dalej jako: "ustawa o działaczach i osobach represjonowanych").

W myśl tych przepisów działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. 2. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy).

Natomiast osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 3 ustawy).

Organ prawidłowo zastosował powyższe przepisy albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nawet z uwzględnieniem dodatkowych dokumentów i oświadczeń M. R., P. D.-B. oraz A. S., nie daje wystarczających podstaw do uznania, że wnioskodawczyni swoją działalnością wypełniła przesłanki określone w art. 2 lub 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Wbrew odmiennym twierdzeniom i zarzutom skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że brak jest podstaw do tego, by skarżącą uznać za działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Z preambuły tego aktu wynika, że dotyczy on tych osób, które w latach 1956-1989 z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych angażowali się w działalność antykomunistyczną zmierzającą do odzyskania suwerenności i niepodległości Polski.

Art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych doprecyzowuje, że za działacza opozycji antykomunistycznej może być uznana wyłącznie osoba, która prowadziła zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi.

W przedmiotowej sprawie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia przyjęcia, że wnioskodawczyni w okresie wyznaczonym ustawą (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych) prowadziła zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, co trafnie stwierdził także organ.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z informacji udzielonych przez Instytut Pamięci Narodowej wynika, że w zasobach tego podmiotu brak jest informacji o działalności opozycyjnej wnioskodawczyni lub o doznanych przez nią represjach (k.85 akt administracyjnych).

Z pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że wskazywane przez skarżącą działanie polegało na tym, że wnioskodawczyni w swoim domu w 1982 r. ukrywała K. I., byłego kierownika [...] w L..

Istotnie ze złożonych w toku postępowania administracyjnego oświadczeń pochodzących od J. M. (k.36, 68, 76, 77 akt administracyjnych) i K. I. (k.69, 78 akt administracyjnych) wynika, że w mieszkaniu wnioskodawczyni począwszy od przełomu lutego/marca 1982 r., z przerwami, ukrywał się (mieszkał) K. I., były kierownik [...] w L., a który przestał tam zamieszkiwać z końcem 1982 r.

Z oświadczenia K. I., tj. osoby, którą według swych twierdzeń skarżąca miała ukrywać, wynika jedynie, że K. I. mieszkał tam, jak również i w innych miejscach na terenie L., ukrywając się przed ewentualnym aresztowaniem przez MO/ SB. Z oświadczenia tego nie wynika, czy rzeczywiście w czasie, gdy K. I. mieszkał u skarżącej, zostało wydane wobec niego postanowienie o tymczasowym aresztowaniu lub został on objęty akcją internowania, a więc, że istotnie ukrywanie go miało charakter czynu przestępczego.

Pomijając już nawet jednak to, czy powyższe zachowanie, tj. okresowe pomieszkiwanie przez K. I. w mieszkaniu wnioskodawczyni w 1982 r. mogło być w ogóle kwalifikowane jako działalność zagrożona odpowiedzialnością karną, stwierdzić należy, że z całą pewnością nie było zachowanie, które trwało przez okres 12 miesięcy, wymagany art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Konstatacji takiej w żaden sposób nie zmienia także podnoszony przez skarżąca fakt wyrażania przez nią gotowości do ukrywania w swoim mieszkaniu innych osób związanych z opozycją antykomunistyczną.

Istotnie z oświadczeń złożonych przez J. M. wynika, że wnioskodawczyni deklarowała również gotowość do ukrywania w swoim mieszkaniu osób poszukiwanych na podstawie przepisów stanu wojennego, innych niż K. I. (k.76, 77 akt administracyjnych).

Nie sposób jednak przyjąć, że złożenie takiego oświadczenia było tożsame z prowadzeniem działalności, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, tj. z prowadzeniem zagrożonej odpowiedzialnością karną działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Złożenie takiego oświadczenia miało bowiem wyłącznie charakter deklaracji, a nie czynnej i zagrożonej odpowiedzialnością karną działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Również zatem powyższa informacja nie dawała dostatecznej podstawy do uznania, że tego rodzaju zachowanie wnioskodawczyni miało charakter, podejmowanej z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych, zorganizowanej działalności konspiracyjnej, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Reasumując należy uznać, że ani dokumenty złożone przez skarżąca w postępowaniu administracyjnym, ani też dokumenty przedstawione już w toku trwającego postępowania sądowego, nie uzasadniają przyjęcia, że skarżąca prowadziła przez okres co najmniej 12 miesięcy zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, co trafnie stwierdził również organ odmawiając wnioskodawczyni potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej

Zdaniem Sądu w sprawie nie budzi także wątpliwości to, że skarżącej nie można uznać za osobę represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

W myśl przywołanego wyżej art. 3 tej ustawy za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Żaden z dowodów zgormadzonych w sprawie nie potwierdza, by wobec wnioskodawczyni stosowane były, z powodów politycznych, tego rodzaju środki represji, co oznacza, że skarżącej nie można było uznać za osobę represjonowaną z powodów politycznych.

Z twierdzeń skarżącej wynika, że w sprawie miałby mieć zastosowanie punkt 3 lit. d artykułu 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, który stanowi, że osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym została z nią rozwiązana umowa o pracę.

Z powyższego wynika, że dla uznania za osobą represjonowaną z powodów politycznych z powyższej przyczyny konieczne jest stwierdzenie, że osoba taka w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym została z nią rozwiązana umowa o pracę.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym także dokumenty załączone do pisma skarżącej z dnia 18 marca 2019 r., nie uzasadniają przyjęcia, że ze skarżącą została rozwiązana umowa o pracę w związku z wzięciem przez nią udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Zwrócić należy przede wszystkim uwagę na to, że w art. 3 punkt 3 lit. d) ustawy o działaczach i osobach represjonowanych mowa jest o skutku wzięcia udziału w wystąpieniu wolnościowym w postaci rozwiązania umowy o pracę.

Rozwiązanie umowy o pracę to ustanie stosunku pracy, przy czym tak obecnie, jak i w latach osiemdziesiątych poprzedniego wieku, do rozwiązania umowy o pracę mogło dojść na skutek porozumienia stron, rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem i rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym przede wszystkim z akt pracowniczych wnioskodawczyni, nie wynika, by ze skarżącą do czasu jej przejścia na rentę inwalidzką w ogóle został rozwiązany stosunek pracy, tj. by doszło do takiego zdarzenia, wskutek którego ustał stosunek pracy skarżącej. W szczególności zaś z materiału dowodowego nie wynika, by stosunek pracy skarżącej ustał na skutek wypowiedzenia jej umowy o pracę, by rozwiązania umowy o pracę dokonano bez wypowiedzenia lub w drodze porozumienia stron. Odnośnie tej ostatniej okoliczności należy podkreślić, że rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron to nic innego jak zawarcie przez strony umowy rozwiązującej stosunek pracy, do czego w przypadku skarżącej nie doszło.

Przeciwnie z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że do czasu przejścia na rentę inwalidzką stosunek pracy wnioskodawczyni nigdy nie ustał, lecz był jedynie przekształcany (zmieniany) w drodze porozumienia stron, w tym co oczywiste i samej wnioskodawczyni.

Jak trafnie zauważył to organ jedynym ujawnionym zdarzeniem, które mogło być potencjalnie kwalifikowane jako rozwiązanie ze skarżąca umowy o pracę z powodu udziału w wystąpieniu wolnościowym (która to przyczyna nie została przez skarżącą także wykazana) była decyzja z dnia [...] listopada 1980 r., którą wnioskodawczyni została zwolniona ze [...] z dniem 31 grudnia 1980 r. (k.179 akt administracyjnych).

Jednakże decyzja z dnia [...] listopada 1980 r. zwalniająca wnioskodawczynię ze służby w [...] została w dniu [...] grudnia 1980 r. uchylona w związku ze sprzeciwem wyrażonym w tej sprawie przez NSZZ "Solidarność" (k.178 akt administracyjnych).

Skoro decyzja o zwolnieniu ze służby została uchylona to tym samym została ona wyeliminowana z obrotu prawnego i nie wywołała skutku w postaci ustania stosunku pracy wnioskodawczyni.

Tym samym nie można przyjąć, że decyzja ta doprowadziła do rozwiązania umowy o pracę w rozumieniu art. 3 pkt 3 lit. d) ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Do skutku takiego, tj. do rozwiązania umowy o pracę nie doprowadziły także kolejne czynności podejmowane przez zakład pracy z udziałem wnioskodawczyni, albowiem żadna z tych czynności nie doprowadziła do ustania stosunku pracy wnioskodawczyni.

Do końca kwietnia 1982 r. wnioskodawczyni nadal była zatrudniona w [...] w L. na stanowisku młodszego inspektora, po czym z dniem [...] maja 1982 r. w drodze przeniesienia służbowego dokonanego na wniosek samej skarżącej została ona zatrudniona w [...] w L. na stanowisku inspektora.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym w szczególności z wniosku - raportu z dnia [...] kwietnia 1982 r. wynika wprost, że skarżąca na swoje własne żądanie została służbowo przeniesiona do [...]" w L. z wnioskiem o podwyższenie grupy uposażenia i zmianą stanowiska (mianowaniem) na inspektora w [...] (k.175, 176 i 177 akt administracyjnych).

W efekcie takich czynności nie doszło do ustania stosunku pracy skarżącej, lecz jedynie do jego zmiany. Zachowanie takie nie nosi znamion rozwiązania umowy o pracę, o którym mowa w art. 3 pkt 3 lit. d) ustawy o działaczach i osobach represjonowanych. Skarżąca nie tylko, że nie utraciła pracy, ale wręcz awansowała na wyższe stanowisko służbowe.

W identyczny sposób należy ocenić także kolejne przekształcenia stosunku pracy skarżącej. W 1983 r. wnioskodawczyni na mocy porozumienia między zakładami pracy przeszła do pracy w [...] w L. zajmując stanowisko asystenta, zaś w 1984 r. – również na zasadzie porozumienia stron między zakładami pracy - podjęła pracę w [...], gdzie pracowała do 1986 r., a potem skorzystała ze świadczenia rehabilitacyjnego wypłacanego przez ostatni zakład pracy aż do jego wyczerpania, zaś z dniem [...] maja 1987 r. przeszła na rentę inwalidzką II-grupy z ogólnego stanu zdrowia.

Żadna z tych dwóch zmian stosunku pracy nie może być kwalifikowana jako rozwiązanie umowy o pracę z art. 3 pkt 3 lit. d ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, albowiem w ich wyniku nie dochodziło do ustania stosunku pracy wnioskodawczyni.

Powyższe okoliczności wynikają wprost ze zgromadzonych w toku postępowania i przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów w postaci dokumentów. Brak jest tym samym jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wynikających z nich ustaleń organu.

Odmiennej oceny powyższych faktów nie uzasadniają także twierdzenia przedstawiane przez skarżącą, jak i przedstawiane przez nią dokumenty.

Przyznanie skarżącej Krzyża "Semper Fidelis" nie może prowadzić do uznania skarżącej za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu ustawy o działaczach i osobach represjonowanych albowiem fakt przyznania skarżącej takiego odznaczenia nie jest tożsamy ze spełnieniem przesłanek, o których mowa w art. 2 i 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych i nie przesądza w żaden sposób powyższej kwestii.

Jeżeli chodzi o orzeczenie Społecznej Komisji Pojednawczej z dnia [...] maja 1990 r., sygn. akt [...] nakazujące przywrócenie skarżącej do pracy w [...] w L. stwierdzić należy, że jest to z pewnością okoliczność istotna dla kwestii uznania strony za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych.

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych fakt wydania wobec strony orzeczenia Społecznej Komisji Pojednawczej nakazującego zatrudnienie go ponownie, sprawia, że należy wręcz domniemywać, iż to właśnie jego "udział w wystąpieniu wolnościowym" przyczynił się do "rozwiązania z nim umowy o pracę" (tak m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w wyroku z dnia 23 maja 2018 r., II SA/Po 1229/17, System Informacji Prawnej Lex).

Domniemanie takie ma jednak wyłącznie charakter faktyczny i może zostać obalone w konfrontacji z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.

Fakt wydania przez Społeczną Komisję Pojednawczą orzeczenia nakazującego ponowne zatrudnienie strony nie przesądza kwestii posiadania przez stronę statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych z dwóch podstawowych względów.

Po pierwsze przesłanki wydania takiego orzeczenia przez Społeczną Komisję Pojednawczą nie są tożsame z przesłankami uznania strony za osobę represjonowaną z powodów politycznych.

Przesłanki do wydania przez Społeczną Komisję Pojednawczą rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek o ponowne zatrudnienie zostały w ustawie dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania orzeczenia wobec wnioskodawczyni) określone szerzej niż czyni to art. 3 pkt 3 lit. d) ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, co sprawia, że przesłanki te nie w pełni są ze sobą tożsame.

Po drugie orzeczenie Społecznej Komisji Pojednawczej nie ma charakteru rozstrzygnięcia przesądzającego kwestię posiadania przez stronę statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Dla stwierdzenia takiego statusu jest to dowód istotny, lecz nie wyłączny. W tym zakresie organ administracji nie jest pozbawiony możliwości dokonywania własnych ustaleń faktycznych, w tym także ustaleń odmiennych od wynikających z orzeczenia Społecznej Komisji Pojednawczej.

Także zatem i oceny dowodu w postaci orzeczenia Społecznej Komisji Pojednawczej należy dokonać na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a więc w sposób dialektyczny, tj. między innymi przez przeciwstawienie sobie wzajemnie sprzecznych środków dowodowych i ocenę ich wiarygodności w kontekście wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie.

Ocena powyższego orzeczenia w konfrontacji z pozostałymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że w przypadku skarżącej nie doszło do rozwiązania umowy o pracę w rozumieniu art. 3 pkt 3 lit. d) ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Jak wyjaśniono bowiem już wyżej zgromadzone w sprawie dowody w postaci dokumentów dotyczących przebieg pracy wnioskodawczyni nie uzasadniają w żaden sposób twierdzenia o ustaniu stosunku pracy wnioskodawczyni.

Na marginesie już więc tylko należy zauważyć, że podobną ocenę przedmiotowych kwestii wyraziła także Komisja Zakładowa NSZZ "Solidarność" działająca w [...] w L., a więc w istocie związek zawodowy, którego członkiem była skarżąca, wskazując, że nie podziela stanowiska B. N. co do prawa ubiegania się o ponowne przyjęcie do służby. W piśmie tym podkreślono, że stanowisko takie jest wynikiem wszechstronnej analizy okoliczności odejścia B. N. ze służby w [...], zaś opinia ta została podjęta w oparciu o dokumenty, akta osobowe, jak również i to, że większość pracowników zakładu pamięta, iż przyczyną przeniesienia służbowego ww do [...]" w L. była jej własna prośba, w której trudno byłoby dopatrzeć się, iż zrodziła się z powodów wskazanych w wyżej powołanym akcie prawnym. W piśmie podzielono też stanowisko kierownictwa [...], iż zadecydowały względy osobiste czy finansowe (k.146 akt administracyjnych).

Odmiennej oceny powyższej kwestii nie uzasadniają także takie dokumenty jak deklaracja członkowska Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę oraz korespondencja dotycząca odmowy przyznania skarżącej renty na zasadach szczególnych.

Dokumenty te w żaden sposób bowiem nie potwierdzają spełnienia przez skarżąca przesłanek wymienionych w art. 2 i 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych. W szczególności wzgląd na sytuacją materialną skarżącej nie może zostać uznany za okoliczność uzasadniającą przyznanie wnioskodawczyni statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych nie jest także zwiększenia postawy, czy też wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych pobieranych przez stronę.

Także treść dodatkowo przedstawionych przez skarżącą oświadczeń M. R., P. D.-B. i A. S., nie daje wystarczających podstaw do uznania, że wnioskodawczyni swoją działalnością wypełniła przesłanki określone w art. 2 lub 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych. Treść tych oświadczeń nie zmienia bowiem w żaden sposób tej podstawowej konstatacji, że do czasu przejścia na rentę inwalidzką z uwagi na stan zdrowia, ze skarżącą nie została w ogóle rozwiązana umowa o pracę.

Reasumując należy stwierdzić, że prawidłowo ustalił organ, iż treść zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie uzasadnia przyjęcia, że skarżąca prowadziła przez okres co najmniej 12 miesięcy zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, jak też nie uzasadnia uznania skarżącej za osobę represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Jak wskazano już wyżej za naruszenie przepisów postępowania uznać należy jedynie nie rozpoznanie przez organ wniosku dowodowego skarżącej o przesłuchanie w charakterze świadka J. M..

Wniosek taki został zgłoszony przez skarżącą w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. (k.226 akt administracyjnych). W tej sytuacji obowiązkiem organu było rozpoznanie wniosku dowodowego i w zależności od jego oceny bądź nie uwzględnienie tego wniosku, bądź też w razie uwzględnienia wniosku przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka (art. 78 § 1 i 2 k.p.a.).

Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Zwrócić należy bowiem uwagę, że skarżąca dowód z zeznań świadka J. M. zgłosiła na ściśle oznaczoną okoliczność, a mianowicie na wynikającą z oświadczenia J. M. z dnia [...] grudnia 2017 r. okoliczność, że gotowość wnioskodawczyni ukrywania osób poszukiwanych nie ograniczała się do okresu, w którym ukrywała K. I. (k.226 akt administracyjnych).

Przedmiotowy dowód, w świetle zgłoszonego wniosku, miał zatem zostać przeprowadzany w celu wykazania okoliczności, która została już stwierdzona innym złożonym do akt sprawy dowodem - dokumentem w postaci oświadczenia J. M. z dnia [...] grudnia 2017 r. (k.76 akt administracyjnych). Powyższe oznacza, że zgłoszonym wnioskiem dowodowym skarżąca chciała wykazać okoliczność, która w sprawie została już udowodniona innymi przeprowadzonym dowodami. Okoliczność taka, z uwagi na dyspozycję art. 78 § 2 k.p.a., uzasadniała nie uwzględnienie wniosku dowodowego.

Nierozpoznanie wniosku dowodowego przez organ, choć nieprawidłowe, doprowadziło w istocie do nie uwzględnienia wniosku dowodowego, co uznać należy za słuszne albowiem skarżąca przy pomocy zgłoszonego dowodu, chciała udowadniać okoliczność, która została już wykazana w postępowaniu przy pomocy innych dowodów.

W takiej sytuacji nie rozpoznanie zgłoszonego wniosku dowodowego nie miało żadnego wpływu na treść ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, a tym samym nie miało też istotnego wpływu na wynik sprawy i nie mogło uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Końcowo podkreślić należy także, że czym innym pozostaje kwestia wykazania określonych okoliczności faktycznych, a czym innym ocena ich wpływu na wynik sprawy. Skarżąca przy pomocy dokumentów w postaci oświadczeń J. M. wykazała fakt wyrażania gotowości ukrywania w swoim mieszkaniu innych osób związanych z opozycją antykomunistyczną niż K. I., jednakże zachowanie takie nie może zostać uznana za działalność, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, do czego odniesiono się już wyżej.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.