Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 605/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6202 Zakłady opieki zdrowotnej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E C-C na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz skarżącej E C-C kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] (dalej również: "organ pierwszej instancji" lub "organ rejestrowy") decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., działając na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (dalej powoływana jako "uodl") w zw. z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej powoływany jako "K.p.a."), wykreślił z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą podmiot leczniczy: Spółka cywilna "[...]" E. C-C, J. C, E. K wpisany do rejestru pod numerem księgi rejestrowej [...], prowadzący przedsiębiorstwo Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" w [...], ul. [...].

Organ rejestrowy nie wskazał w decyzji miejsca przechowywania dokumentacji medycznej.

E K i E C-C w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r., powołując się na § 76 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, wystąpiły do organu rejestrowego o wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji medycznej pacjentów zlikwidowanego Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]". E K, reprezentowana przez radcę prawnego, ponawiała żądanie w pismach z dnia [...] sierpnia 2012 r. i z dnia [...] grudnia 2012 r.

W pismach z dnia [...] stycznia 2013 r., skierowanych do E K, E C-C i J C, Wojewoda [...]: 1) poinformował, że 1 stycznia 2013 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, które uprawnia organ rejestrowy do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej, w przypadku, gdy wykreślenie podmiotu leczniczego z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą następuje na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 1-4, 6 lub 7 uodl, a podmiot leczniczy w terminie wyznaczonym przez organ rejestrowy nie wskazał miejsca przechowywania dokumentacji; 2) na podstawie § 76 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wezwał do wskazania w terminie 7 dni miejsca przechowywania dokumentacji medycznej podmiotu leczniczego "[...]" s.c., który 19 czerwca 2012 r. został wykreślony z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 uodl.

Następnie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., działając na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 uodl, § 76 rozporządzenia oraz art. 104 K.p.a., wskazał spółkę występującą pod firmą [...] sp. z o.o. w [...], ul. [...], wpisaną do rejestru przechowawców akt osobowych i płacowych prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] pod nr [...], jako miejsce przechowywania dokumentacji medycznej podmiotu leczniczego o nazwie "[...]" spółka cywilna E. C-C, J. C, E. K.

W uzasadnieniu powołanej decyzji organ rejestrowy wywiódł m.in., że w decyzji o wykreśleniu podmiotu leczniczego z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą z dnia [...] czerwca 2012 r. nie wskazał miejsca przechowywania dokumentacji medycznej, ponieważ uznał, że § 76 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, uprawniający go do wskazania miejsca przechowywania tej dokumentacji, nie może zostać zastosowany z tego względu, iż odsyła wprost do sytuacji określonej w art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, która utraciła moc z dniem 30 czerwca 2011 r. Wykreślenie podmiotu leczniczego "[...]" spółka cywilna nastąpiło natomiast pod rządami uodl – w trybie art. 108 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.

Dalej Wojewoda [...] wskazał, że kwestę ujawniania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą podjęła dopiero nowelizacja uodl oraz innych ustaw, która weszła w życie 30 czerwca 2012 r., wprowadzając art. 106 ust. 3 pkt 10a, który przewiduje ujawnienie w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą danych dotyczących miejsca przechowywania dokumentacji medycznej w przypadku likwidacji podmiotu leczniczego.

Jak skonstatował organ rejestrowy, jego obowiązkiem było zastosowanie przepisów ściśle. Wydając więc w dniu [...] czerwca 2012 r. decyzję o wykreśleniu z rejestru podmiotu leczniczego "[...]" spółka cywilna, nie był uprawniony do zastosowania § 76 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Następnie Wojewoda [...] zauważył, że w toku postępowania – w dniu 1 stycznia 2013 r. - weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, które wprowadziło nowe brzmienie § 76 rozporządzenia. W przepisie tym określono sposób postępowania w przypadku, gdy wykreślenie podmiotu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą następuje z urzędu na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 1-4, 6 lub 7 uodl. W takim przypadku organ prowadzący rejestr wzywa podmiot do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej w wyznaczonym terminie, a w przypadku bezskutecznego upływu terminu sam wskazuje to miejsce.

Mając powyższe na uwadze, organ rejestrowy wywiódł dalej, że tylko J C udzieliła odpowiedzi na wezwanie - zawarte w pismach z dnia [...] stycznia 2013 r. – do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej. W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. oświadczyła bowiem, że 1/3 całości dokumentacji zlikwidowanego podmiotu leczniczego znajduje się w podmiocie leczniczym [...] "[...]" T M w [...], ul. [...], w którym obecnie wykonuje świadczenia zdrowotne.

Odnosząc się do rzeczonego pisma, Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z § 76 ust. 3 rozporządzenia, podmiot leczniczy przechowuje dokumentację zlikwidowanego podmiotu wówczas, gdy nastąpiło przejęcie jego zadań. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie, ponieważ podmiot leczniczy [...] "[...]" T M nie przejął zadań podmiotu leczniczego "[...]" spółka cywilna. Dlatego [...] "[...]" T M nie jest podmiotem leczniczym uprawnionym do przechowywania dokumentacji medycznej podmiotu leczniczego "[...]" spółka cywilna.

Stwierdziwszy, że dokumentacja medyczna stanowi jeden zbiór, który powinien być przechowywany w jednym miejscu u przechowawcy akt, organ rejestrowy ustalił, że [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. poinformowała, że od [...] czerwca 2012 r. w jej zasobach znajduje się 7060 kartotek pacjentów podmiotu leczniczego "[...]" spółka cywilna oraz akta osobowe i dokumentacja księgowa przekazane przez E C-C i E K. Jakkolwiek przekazana dokumentacja medyczna jest przechowywana w składnicy akt, to została zarchiwizowana i wykonano pełną ewidencję przechowywanych zasobów oraz udostępniana jest ona pacjentom i uprawnionym podmiotom.

Wojewoda [...] skonkludował, że wskazując [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. [...], jako miejsce przechowywania dokumentacji medycznej podmiotu "[...]" spółka cywilna, potwierdził wybór miejsca przechowywania dokumentacji dokonany przez przedsiębiorców – byłych wspólników spółki cywilnej "[...]".

E K oraz J C, reprezentowana przez radców prawnych, wniosły odwołania od opisanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. do Ministra Zdrowia (dalej również "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji").

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 K.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. i umorzył postępowanie w pierwszej instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Minister Zdrowia wskazał, że zgodnie z art. 106 ust. 3 pkt 10a uodl w przypadku podmiotu leczniczego do rejestru wpisuje się numer księgi rejestrowej oraz dane dotyczące miejsca przechowywania dokumentacji medycznej w przypadku likwidacji podmiotu leczniczego. Wedle natomiast art. 108 ust. 2 pkt 3 tej ustawy wpis do rejestru podlega wykreśleniu w przypadku rażącego naruszenia warunków wymaganych do wykonywania działalności objętej wpisem. Z kolei stosownie do treści § 76 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku gdy wykreślenie podmiotu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą następuje na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 1-4, 6 lub 7 uodl, organ prowadzący rejestr wzywa ten podmiot do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji w wyznaczonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wskazuje miejsce przechowywania dokumentacji.

Organ odwoławczy stwierdził dalej, że § 76 ust. 2 rozporządzenia określa działania, jakie organ rejestrowy zobowiązany jest podjąć przed wydaniem decyzji o wykreśleniu podmiotu z rejestru. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że wezwanie do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji kierowane jest do podmiotu wykonującego działalność leczniczą, to jest podmiotu figurującego w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Po ustaleniu miejsca przechowywania dokumentacji podmiotu leczniczego w trybie określonym w powołanym przepisie organ rejestrowy, stosowanie do treści art. 106 ust. 3 pkt 10a ustawy o działalności leczniczej, dokonuje odpowiedniego wpisu w rejestrze. Powyższy wpis może być dokonany w księdze rejestrowej dotyczącej wyłącznie istniejącego podmiotu leczniczego, tj. przed wykreśleniem podmiotu z rejestru.

Odnosząc powyższą konstatację do realiów rozpatrywanej sprawy, Minister Zdrowia zauważył następnie, że organ rejestrowy podjął działania określone w § 76 ust. 2 rozporządzenia po wykreśleniu podmiotu leczniczego z rejestru na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 uodl. Zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie istniał podmiot leczniczy, którego dotyczyła te decyzja. Przedsiębiorca utracił charakter podmiotu leczniczego w rozumieniu uodl z chwilą wykreślenia z rejestru.

W tych okolicznościach organ drugiej instancji uznał, że § 76 ust. 2 rozporządzenia nie może mieć zastosowania. Nie było zatem podstawy prawnej do wskazania przez organ rejestrowy miejsca przechowywania dokumentacji medycznej w drodze decyzji administracyjnej.

Podsumowując, Minister Zdrowia stwierdził, że w przypadku braku podstawy prawnej do wydania decyzji postepowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Dlatego należało umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

E C-C w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wniosła skargę na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Skarżąca zarzuciła:

1) błędne zastosowanie art. 106 ust. 3 pkt 10a uodl, wprowadzonego do tej ustawy ustawą z dnia 14 czerwca 2012 r. zmieniającą ustawę o działalności leczniczej oraz niektóre inne ustawy, która to zmiana weszła w życie w dniu 30 czerwca 2012 r., podczas gdy w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy uodl w brzmieniu, jaki obowiązywał na dzień wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów leczniczych wykonujących działalność leczniczą podmiotu leczniczego pod nazwą Spółka cywilna "[...]" E. C-C, J. C, E. K, która to decyzja wobec braku jej zaskarżenia uprawomocniła się w dniu [...] lipca 2012 r., co w konsekwencji skutkuje przyjęciem istnienia odmiennych obowiązków podmiotów leczniczych podlegających wykreśleniu z rejestru podmiotów prowadzących działalność leczniczą;

2) § 76 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, poprzez niezasadne przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym sprawy nie było możliwe wezwanie przez organ prowadzący rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej podmiotu leczniczego pod nazwą Spółka cywilna "[...]" E. C-C, J. C, E. K, gdyż podmiot ten nie istniał w chwili wydawania decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., przez co w stanie faktycznym sprawy nie było podstawy prawnej do wskazania przez organ rejestrowy miejsca przechowywania dokumentacji w drodze decyzji administracyjnej, co spowodowało niezasadne zwolnienie organu rejestrowego z obowiązków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

Podnosząc powyższe zarzuty, E C-C wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2) zasądzenie kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi od organu administracji publicznej według norm przepisanych;

Skarżąca zażądała też przeprowadzenia dowodu - na okoliczność wykreślenia z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą - z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów leczniczych wykonujących działalność lecznicza podmiotu leczniczego pod nazwą Spółka cywilna "[...]" E. C-C, J. C, E. K, która to decyzja wobec niezaskarżenia "uprawomocniła się" w dniu [...] lipca 2012 r.

Minister Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1422/13 zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o wykreśleniu podmiotu z rejestru.

Jak wynika z akt sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 453/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 453/14 uchylił decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie wykreślenia podmiotu leczniczego o nazwie "[...]" spółka cywilna E. C-C, J. C, E. K.

Przy piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. organ administracji złożył do akt sprawy potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2014 r., którą: 1) uchylił własną decyzję z dnia [...] października 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.; 2) stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.

Jak wynika z akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 2704/14 E C-C wniosła skargę na decyzje wskazaną decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1471/15 oddalił skargę kasacyjną Ministra Zdrowia od wyroku z dnia 26 lutego 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2694/14 podjął zawieszone postępowanie.

Pełnomocnik organu administracji na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, że podmiot leczniczy jest wykreślony z rejestru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana również jako K.p.a.) w zw. z § 76 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2010 r. Nr 252, poz. 1697 ze zm.

– stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływane również jako "rozporządzenie"), a stwierdzone naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Bezprzedmiotowość postępowania występuje w sytuacji, gdy "odpada" jeden z konstrukcyjnych elementów sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Jednym z tych elementów jest kompetencja organu administracji do władczego i jednostronnego ukształtowania stosunku administracyjno-prawnego, zwykle mocą decyzji administracyjnej. Kompetencja ta wynikać musi z przepisu powszechnie obowiązującego prawa.

W przedmiotowej sprawie, wbrew stanowisku Ministra Zdrowia, podstawę prawną do wskazania przez organ rejestrowy miejsca przechowywania dokumentacji medycznej podmiotu wykreślonego z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą stanowił § 76 ust. 2 rozporządzenia. Wywodzona przez organ odwoławczy dopuszczalność stosowania wskazanego przepisu tylko do czasu wykreślenia podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych z rejestru, nie znajduje uzasadnienia w jego treści. Co więcej, interpretacja § 76 rozporządzenia przyjęta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji godzi w cel ustawy, w której zawarto delegację do wydania rozporządzenia, tj. ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r., poz. 159 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana również jako "uopp").

Zgodnie z § 76 ust. 1 rozporządzenia w przypadku wykreślenia podmiotu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą miejsce przechowywania dokumentacji wskazuje ten podmiot, a w przypadku podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą - podmiot tworzący.

Stosownie natomiast do treści § 76 ust. 2 rozporządzenia w przypadku gdy wykreślenie podmiotu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą następuje na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 1-4, 6 lub 7 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, organ prowadzący rejestr wzywa ten podmiot do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji w wyznaczonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wskazuje miejsce przechowywania dokumentacji.

Wedle zaś § 76 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli zadania podmiotu wykreślonego z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą przejmuje inny podmiot, podmiot ten przejmuje również dokumentację.

Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 1-4, 6 i 7 uodl, do którego odwołuje się § 76 ust. 2 rozporządzania, wpis do rejestru podlega wykreśleniu w przypadku:

1) złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 100 ust. 2, niezgodnego ze stanem faktycznym;

2) wydania prawomocnego orzeczenia zakazującego podmiotowi wykonującemu działalność leczniczą wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru;

3) rażącego naruszenia warunków wymaganych do wykonywania działalności objętej wpisem;

4) niezastosowania się do zaleceń pokontrolnych, o których mowa w art. 112 ust. 7 pkt 2;

6) bezskutecznego upływu terminu podjęcia działalności wyznaczonego przez organ prowadzący rejestr, nie dłuższego niż 3 miesiące, jeżeli podmiot wykonujący działalność leczniczą w terminie 3 miesięcy od dnia wpisu do rejestru nie podjął działalności;

7) skreślenia lekarza z listy członków okręgowej izby lekarskiej z przyczyn określonych w art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 219, poz. 1708, z późn. zm.) albo wygaśnięcia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki z przyczyn określonych w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1435, 1491 i 1877) - w przypadku praktyk zawodowych.

Jak wynika z art. 110 ust. 1 uodl do decyzji w sprawie odmowy wpisu, odmowy jego zmiany i wykreślenia wpisu z rejestru stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące decyzji administracyjnych.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku wykreślenia wpisu z rejestru

– m.in. w oparciu o art. 108 ust. 2 pkt 1-4, 6 i 7 uodl - ustawodawca przewidział prawną formę działania organu rejestrowego w postaci decyzji administracyjnej.

Analiza przywołanych regulacji uodl i rozporządzenia, dokonana z zastosowaniem dyrektyw wykładni literalnej, a także systemowej i celowościowej, prowadzi do wniosku, że Minister Zdrowia myli się, twierdząc, że § 76 ust. 2 określa działania, jakie organ rejestrowy zobowiązany jest podjąć przed wydaniem decyzji o wykreśleniu podmiotu z rejestru. W ocenie Sądu, o ile podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych - pomimo wezwania - nie wskaże miejsca przechowywania dokumentacji medycznej, przepis ten daje podstawę do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji w decyzji o wykreśleniu podmiotu z rejestru. Jeżeli zaś w decyzji tej z jakichś względów nie zawarto rozstrzygnięcia wskazującego miejsce przechowywania dokumentacji, to stanowi on również podstawę do wydania odrębnej decyzji o wskazaniu takiego miejsca.

Po pierwsze, dosłowne brzmienie § 76 ust. 1 rozporządzenia ("w przypadku wykreślenia podmiotu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą") wskazuje, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której następuje wykreślenie podmiotu z rejestru, a nie do sytuacji, w której miejsce przechowywania dokumentacji ma być wskazane niejako na przyszłość – na wypadek wykreślenia podmiotu z rejestru. Zdaniem Sądu hipoteza normy prawnej o treści "w przypadku wykreślenia podmiotu z rejestru" będzie wypełniona zarówno w sytuacji, gdy wykreślenie właśnie następuje, jak i w sytuacji, gdy wykreślenie już nastąpiło.

Po drugie, § 76 ust. 1 rozporządzenia określa zasadę, że właściwy do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej w przypadku wykreślenia podmiotu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, jest ten podmiot (lub podmiot tworzący).

Po trzecie, § 76 ust. 2 rozporządzenia potwierdza i precyzuje powyższą zasadę, nakazując wezwanie podmiotu wykreślanego lub wykreślonego z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji leczniczej po wykreśleniu z rejestru. Jednocześnie jednak "zabezpiecza" przed skutkami niezastosowania się do obowiązku wskazania miejsca przechowywania dokumentacji, przyznając organowi rejestrowemu kompetencję do wskazania tego miejsca w przypadkach, w których wykreślenie następuje na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 1-4, 6 lub 7 uodl.

Procedura przewidziana w § 76 ust. 2 rozporządzenia nie odnosi się więc jedynie do sytuacji, gdy wykreślenie podmiotu prowadzącego działalność leczniczą następuje na skutek wniosku o wykreślenie z rejestru [(art. 108 ust. 2 pkt 5 uodl). W tym bowiem przypadku wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji medycznej następuje we wniosku o wykreślenie. Stanowi jego konieczny element – wymóg formalny (§ 11 ust. 6 w zw. z § 11 ust. 1 pkt 28a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych objętych wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach dokonywania wpisów, zmian w rejestrze oraz wykreśleń z tego rejestru (Dz. U. z [...] Nr [...], poz. [...] – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji)].

Po czwarte, jak już wskazano, analizowany przepis zawarty jest w akcie wykonawczym wydanym w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 30 ust. 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Powołana ustawa gwarantuje pacjentom m.in.: prawo do informacji (rozdział 3), prawo do tajemnicy informacji z nim związanych (rozdział 4), a także prawo do dokumentacji medycznej (rozdział 7). Zgodnie z art. 23 ust. 1 uopp pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Stosownie natomiast do treści art. 23 ust. 2 uop dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Wśród przepisów odrębnych należy wskazać przede wszystkim regulacje zawarte w ustawie z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji), która w art. 1 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych.

Po piąte zatem, gwarancyjny charakter przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nakazuje interpretować przepisy aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie ze szczególnym uwzględnieniem praw pacjenta, w tym wyżej wymienionych praw do informacji, do tajemnicy informacji i do dokumentacji medycznej, w tym ochrony tej dokumentacji przed nieuprawnionym ujawnieniem.

Po szóste więc, normę prawną zawartą w § 76 ust. 2 rozporządzenia należy odczytywać tak, aby jak najpełniej realizowała wyżej wymienione prawa pacjenta. Należy jej przypisać charakter gwarancji dla pacjenta, z jednej strony, że informacje o nim, zawarte w dokumentacji medycznej, nie zostaną udostępnione nieuprawnionym podmiotom, a z drugiej strony, że będzie miał on nieskrępowany dostęp do tych informacji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że nie tylko dosłowne brzmienie § 76 ust. 1 i 2 rozporządzenia, ale przede wszystkim cel tych przepisów, "odczytywany" z aktu hierarchicznie wyższego, w którym zawarto delegację do ich wydania, dyskwalifikuje stanowisko Ministra Zdrowia przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie nie było podstawy prawnej do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej podmiotu wykreślonego z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

Godzi się zauważyć, że z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wynika, że organ rejestrowy, wykreślając z rejestru (decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r.) podmiot leczniczy Spółka cywilna "[...]" E. C-C, J. C, E. K, nie wskazał miejsca przechowywania dokumentacji medycznej, ponieważ § 76 ust. 2 rozporządzenia w ówcześnie obowiązującym brzmieniu nie uwzględniał zmiany stanu prawnego, odnosząc się do art. 15 nieobowiązującej od 1 lipca 2011 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.). Ustawa ta została uchylona przez art. 220 pkt 1 udl, która weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Zmiana § 76 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia z dnia 21 grudnia 2010 r., uwzględniająca utratę mocy obowiązującej przez ustawę o zakładach opieki zdrowotnej, została natomiast dokonana dopiero z dniem 1 stycznia 2013 r., na podstawie § 1 pkt 27 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1531 ze zm.). Minister Zdrowia, występujący w realiach przedmiotowej sprawy nie tylko w roli organu administracji, ale także w roli organu prawodawczego, zwlekał więc półtora roku z dostosowaniem treści aktu wykonawczego do zmiany stanu prawnego wynikającej z wejścia w życie uodl.

Przywołane okoliczności stanowią dodatkową argumentację, przemawiającą za dopuszczeniem zastosowania w przedmiotowej sprawie § 76 ust. 2 rozporządzenia, jako podstawy prawnej wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej.

Dane o stanie zdrowia należą to tzw. danych sensytywnych. W demokratycznych państwach prawnych ich ochrona gwarantowana jest nie tylko w aktach rangi ustawowej, ale także w aktach hierarchicznie najwyższych, w ramach szeroko pojętego prawa do ochrony życia prywatnego (art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

– Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Nie można więc zaakceptować sytuacji, w której wykładnia przepisów prawa zawartych w aktach wykonawczych, prowadzić będzie do pozostawienia danych pacjentów bez należytej opieki, narażając je na ryzyko dostania się w posiadanie osób nieupoważnionych, czy też na ich utratę i związane z tym zagrożenie dla interesów pacjentów, dotyczące braku rzetelnej informacji o przebiegu ich leczenia.

Z powyżej przedstawionych względów egzegerowana przez Ministra Zdrowia okoliczność wykreślenia podmiotu leczniczego Spółka cywilna "[...]" E. C-C, J. C, E. K z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą - przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji

- pozostaje bez znaczenia dla dopuszczalności wydania przez organ rejestrowy władczego rozstrzygnięcia wskazującego miejsce przechowywania dokumentacji medycznej.

Niemniej należy przypomnieć, że wykreślenie podmiotu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą jest koniecznym warunkiem dopuszczalności wskazania miejsca przechowywania dokumentacji na podstawie § 76 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy E K, E C-C i J C prowadziły działalność leczniczą w formie spółki cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołanym w części sprawozdawczej uzasadnienia, wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2704/14 uchylił decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., wykreślającej z rejestru podmiot leczniczy Spółka cywilna "[...]" E. C-C, J. C, E. K. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd wywiódł m.in., że żaden przepis prawa nie przyznaje spółce cywilnej osobowości prawnej, ani zdolności prawnej. W konsekwencji, skoro nie jest ona podmiotem prawa, to nie przysługuje jej zdolność do czynności prawnych, zdolność sądowa ani procesowa, co oznacza, że podmiotami praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy, a nie spółka. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie podzielił stanowiska Ministra Zdrowia, że badana w postępowaniu "nieważnościowym" decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r., została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, jeżeli jako jej adresatów wymieniono poszczególnych wspólników rozwiązanej spółki cywilnej.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1471/15 oddalił skargę kasacyjną Ministra Zdrowia od wyroku z dnia 26 lutego 2015 r., podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji.

Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. pełnomocnik organu administracji oświadczył, że podmiot wskazany w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. jest wykreślony z rejestru podmiotów prowadzących działalność leczniczą.

Na dzień wydania niniejszego wyroku w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą (https: [...]) brak jest wpisów, tak dotyczących "[...]" E. C-C, J. C, E. K spółki cywilnej, jak i którejkolwiek ze wspólniczek tej spółki.

W kontekście powyższych spostrzeżeń, dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz konsekwencji dla tej decyzji (ich braku) okoliczności, że E K, E C-C i J C prowadziły działalność leczniczą w formie spółki cywilnej, która została rozwiązana orzeczeniem sądu, należy zwrócić uwagę, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji wezwania o wskazanie (w trybie § 76 ust. 2 rozporządzenia) miejsca przechowywania dokumentacji medycznej organ rejestrowy prawidłowo skierował do każdej ze wspólniczek.

Trzeba też zauważyć, że jakkolwiek rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania utraciło moc z dniem 23 grudnia 2015 r., to treść § 76 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2015 r., poz. 2069), jest taka sama, jak treść § 76 rozporządzenia obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Ponadto z dniem 11 maja 2017 r. zmianie uległo brzmienie art. 30a ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta [art. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2015 r., poz. 1163)]. Obecnie, zgodnie z art. 30a ust. 4 tej ustawy w przypadkach, o których mowa w art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, organ prowadzący rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą wzywa podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych podlegający wykreśleniu do wskazania, w wyznaczonym terminie, nazwy (firmy) i adresu podmiotu, z którym zawarł umowę o przechowywanie dokumentacji medycznej. Stosownie natomiast do treści 30a ust. 5 w razie bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 4, organ prowadzący rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą określa sposób postępowania z dokumentacją medyczną, na koszt podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych podlegającego wykreśleniu.

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że w obowiązującym stanie prawnym organ rejestrowy (Wojewoda [...]) posiada kompetencję do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji medycznej wykreślonego z rejestru podmiotu leczniczego Spółka cywilna "[...]" E. C-C, J. C, E. K. Mając na uwadze, że wykreślenie podmiotu z rejestru następuje w prawnej formie decyzji administracyjnej, a wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji może stanowić element rozstrzygnięcia takiej decyzji, Sąd nie znalazł przekonujących argumentów, które przemawiałyby za tym, aby działanie organu rejestrowego ograniczające się do wskazania miejsca przechowywania dokumentacji następowało w innej formie prawnej, niż decyzja.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z § 76 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.