Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1309/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 i 2, art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 51, art. 81c ust. 2.
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 10 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. przeprowadził w dniu 13 października 2020 r. oględziny wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową klatki schodowej w budynku mieszkalnym położonym przy ul. N. w P. . W wyniku oględzin organ ustalił m.in., że lokal nr 3 należący do państwa K. został około 2005 r. powiększony przez ówczesnego właściciela o pomieszczenie pokoju wydzielone z korytarza klatki schodowej przez wykonanie przegrody ściennej o lekkiej konstrukcji. Dodatkowo wykonano otwór drzwiowy w ścianie wewnętrznej prowadzący z salonu do powstałego pomieszczenia. W wydzielonym pomieszczeniu zastosowano instalację elektryczną i część instalacji centralnego ogrzewania. Ww. roboty budowlane zostały wykonane ok. 2005 r. bez pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Postanowieniem z dnia 12 listopada 2020 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ww. ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J. i K. K. obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.

Po przedłożeniu przez zobowiązanych w dniu 16 marca 2021 r. oceny technicznej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wydał dnia [...] kwietnia 2021 r. decyzję nr [...] odmawiającą nałożenia na J. i K. K. obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych bez pozwolenia na budowę robót budowlanych polegających na zabudowie części klatki schodowej z wydzieleniem pomieszczenia o wymiarach 2 x 4 m w budynku mieszkalnym położonym na nieruchomości przy ul. N. w P. , na terenie działki oznaczonym nr ew. [...] stanowiącym współwłasność Gminy P. państwa J. i K. K. i pani M. J., bowiem z przedłożonej oceny wykonanych robót budowlanych opracowanej przez uprawnionego mgr inż. H. D. wynika, że roboty budowlane w budynku wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami, a budynek po ich wykonaniu nadaje się do użytkowania.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. J. podnosząc, że przedmiotowa zabudowa wykonana na części klatki schodowej stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców piętra. Przy budowie budynku mieszkalnego brano pod uwagę z góry narzucone przepisy sanitarne, które wyznaczają odpowiednie odległości na klatkach schodowych, stanowiących równocześnie drogę przeciwpożarową. Po dokonaniu spornej zabudowy odległości te uległy znacznemu zmniejszeniu, co stwarza realnie zagrożenie dla mieszkańców w razie ewentualnego zagrożenia. Następnie odwołująca się podała, że zabudowa została dokonana samowolnie, bez jakiegokolwiek projektu, zezwolenia, zgłoszenia do odpowiedniego organu. Ponadto, zabudowa została wykonana z materiałów wątpliwego pochodzenia i jakości. Ocena techniczna spornej zabudowy nie została przeprowadzona pod kątem prawidłowego umieszczenia szachtów instalacyjnych. Organ powiatowy nie uwzględnił również interesu społecznego, a tylko interes państwa K. . Nadto strona dodała, że klatka schodowa jest częścią wspólną, co do której również posiada ona udziału we własności.

W piśmie z dnia 22 maja 2021 r. odwołująca się zakwestionowała prawo do dysponowania przez państwa K. częścią nieruchomości wspólnej na cele budowlane.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wojewódzki wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, przytaczając ich treść. Następnie, powołując się na tezy z orzecznictwa sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że celem postępowania prowadzonego w tzw. trybie naprawczym jest doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale po uprzednim wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy co do zakresu robót, ich kwalifikacji oraz ich jakości i poprawności technicznej. Zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego jest uzasadnione bowiem tylko w przypadku, gdy spełniona jest przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W przeciwnym wypadku brak jest podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania naprawczego i wydawania decyzji w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązków na inwestora. Odstąpienie od nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest bowiem dopuszczalne wówczas, gdy zostanie ustalone, że pomimo zaistnienia okoliczności z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, wykonane roboty są zgodne z prawem.

Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji organ odwoławczy zauważył, że zarówno z inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, zawartej w przedłożonej ocenie technicznej, sporządzonej przez H. D. w grudniu 2020 r., jak i z dokumentacji zdjęciowej załączonej do protokołu z oględzin, wynika, że oś jednej z nowych ścian działowych, wykonanej z płyt gipsowo-kartonowych, z wypełnieniem z wełny mineralnej, wypada na istniejącym otworze okiennym w ścianie zewnętrznej klatki schodowej. Część tego otworu okiennego, która po wykonaniu ww. robót stałaby się otworem okiennym w nowopowstałym pomieszczeniu, została zamurowana, przy czym pozostawiono nienaruszoną stolarkę okienną, a tym samym nie zmieniono wyglądu elewacji. Wykonana zabudowa nie zmieniła szerokości biegu istniejącej klatki schodowej, która wynosi 97 cm. Ponadto, w części opisowej ww. opracowana, w pkt. 6, pt. "Wnioski", podano: "Roboty budowlane przy ulicy N. w P. polegające na częściowej zabudowie klatki schodowej na piętrze budynku i włączeniu części zabudowanej do mieszkania nr 3 wykonano w zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Obiekt można bezpiecznie użytkować. Uwaga: W budynku, mającym status obiektu wielorodzinnego, nie są spełnione inne warunki ewakuacji lub dotyczące ochrony cieplnej, izolacyjności akustycznej, ale roboty wykonane w ramach zabudowy części klatki schodowej nie pogorszyły parametrów tych warunków".

W ocenie organu odwoławczego, przedłożona ocena techniczna nie dostarczyła wyczerpujących wyjaśnień dotyczących bezpieczeństwa pożarowego wykonanej przegrody budowlanej z płyt gipsowo-kartonowych, z wypełnieniem z wełny mineralnej, dlatego zlecono organowi powiatowemu w G. przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w tym zakresie.

Zgodnie z dodatkowymi wyjaśnieniami złożonymi przez autora oceny technicznej, odporność ogniowa ściany wydzielającej pomieszczenie z klatki schodowej wynosi nie mniej niż El 60. Potwierdzają to materiały przedłożone przez H. D., z których wynika, że klasa odporności ogniowej ww. ściany w czasie jej realizacji charakteryzowała się dwukrotnie wyższą klasą odporności ogniowej niż zalecana przepisami prawa budowlanego. A zatem należy przyjąć, że obecnie jej klasa odporności ogniowej jest nie mniejsza niż EI30 i spełnia warunki odporności ogniowej przegrody wewnętrznej oddzielającej mieszkanie od drogi komunikacji ogólnej, zawarte w § 217 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Autor oceny technicznej - H. D. udzielił również odpowiedzi na pismo M. J. z dnia 14 września 2021 r., w sprawie usunięcia części elementów konstrukcyjnych więźby dachowej, jak i wykonania pozostałych robót budowlanych -stwierdzając, że "(...) w trakcie robót usunięto belki z konstrukcji więźby dachowej - dwa miecze, ale nie wpływa to na nośność konstrukcji dachu, albowiem nowa ścianka wprowadziła usztywnienie, które wcześniej zapewniały te miecze. (...) Oceniam, że schowek przy pokoju wykonano w sposób prawidłowy zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi".

Ponadto organ odwoławczy uznał, że następcy prawni sprawcy samowoli budowlanej, będący obecnymi właścicielami lokalu nr 3, do którego przyłączono zabudowaną część klatki schodowej, legitymują się prawem do dysponowania częściami wspólnymi ww. budynku, objętymi przedmiotowymi robotami budowlanymi, co wynika z pisma z dnia 2 lutego 2021 r., zatytułowanego "Uchwała nr [...]/2021 r. Wspólnoty Mieszkaniowej N. [...] w sprawie dysponowania zaadaptowaną z części wspólnej klatki schodowej na pokoik, który jest przynależny do lokalu nr [...]". Z treści tej uchwały wynika, że wszyscy współwłaściciele tego budynku - oprócz skarżącej - zgadzają się na sprzedanie zajętej części korytarza obecnym współwłaścicielom lokalu nr 3, jeżeli współwłaściciele lokalu nr 3 uregulują pozostałe sprawy prawne i techniczne. Tym samym ww. uchwała przyznaje prawo obecnym współwłaścicielom lokalu nr 3 do dysponowania częściami wspólnymi tego budynku objętymi zakresem robót budowlanych będących przedmiotem niniejszego postępowania.

Skoro roboty budowlane wykonane zostały w sposób nienaruszający obowiązujących przepisów prawa, brak jest podstaw do nałożenia obowiązków na następców prawnych przedmiotowej samowoli budowlanej, a tym samym decyzją organu I instancji jest zasadna.

M. J. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2021 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, a w szczególności brak weryfikacji opinii przedstawionej przez J. i K. K., która to opinia jest opinią prywatną i do tego nierzetelną i nie odpowiada stanowi faktycznemu spornej zabudowy. Skarżąca zarzuciła również organom uniemożliwienie jej czynnego udziału w sprawie.

Skarżąca zwróciła uwagę, że kwestionowane przez nią decyzje zostały wydane na podstawie opinii prywatnej dostarczonej przez J. i K. K.. W opinii tej H. D. orzekł, że wykonana ściana zabudowy posiada odporność ogniową / nawet dwukrotnie wyższą niż przewidują normy / albowiem została wykonana z płyt gipsowo - kartonowych z wypełnieniem z wełny mineralnej. W tym zakresie skarżąca podniosła, że nie jest prawdą jakoby sporna zabudowa została wykonana w całości z płyt gipsowo - kartonowych. Faktycznie jest wykonana w dużej części z płyty pilśniowej nieposiadającej żadnej odporności ogniowej. Na użytek sprawy strona wykonała jej szpachlowanie i malowanie. Czynność ta nie spowodowała zaistnienie odporności ogniowej zabudowy. Nadto, skarżąca podniosła, że na strychu, który jest częścią wspólną, nie wykonano żadnej trwałej przegrody, co zagraża bezpieczeństwu, zdrowiu i życiu mieszkańców tego budynku. Do skargi strona dołączyła zdjęcia:

- zdjęcie numer 1 mające przedstawiać ścianę spornej zabudowy i dowodzić, że materiał z którego wykonano zabudowę nie jest przyjętym przez biegłego, tj. płytą gipsowo-kartonową;

- zdjęcia numer 2 i 3 przedstawiające strych nad sporną zabudową, mające obrazować brak wykonania trwałej przegrody ognioodpornej.

Dodatkowo skarżąca zarzuciła, iż nie była informowana o oględzinach przeprowadzonych przez H. D. i tym samym została pozbawiona możliwości w nich uczestniczenia, wniesienia uwag i zastrzeżeń. Ponadto, organ I instancji zobowiązał tylko stronę zainteresowaną określonym rozstrzygnięciem do przedłożenia opinii i tym samym pozbawił skarżącą możliwości zlecenie wykonania opinii powołanej przez siebie osobie posiadającej wiedzę specjalną w omawianym zakresie. Zdaniem skarżącej, organy obu instancji nie dokonały jakiejkolwiek weryfikacji opinii H. D. mimo tego, że skarżąca tak w odwołaniu jak i w pismach kierowanych do organów wyraźnie wskazywała, że opinia ta nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. W takie postępowanie organu I Instancji wobec skarżącej wpisuje się niejako postanowienie z dnia 1 grudnia 2020 r., na mocy którego zmieniono termin nałożony na strony do przedstawienia oceny technicznej, bez jakiegokolwiek uzasadnienia.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2021 r. skarżąca odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę wskazała, że odmówiono jej wykonania kserokopii oceny technicznej, podczas gdy inni uczestnicy postępowania taką opinię otrzymali (Gmina P. ). Według skarżącej, nie została ona zapoznana z zeznaniami H. D., pomimo takiej możliwości i obowiązku organu, kwestionując tym samym prawo organu o decydowaniu, czy może on odstąpić od poinformowania stron o możliwości zapoznania się z ww. dokumentem.

W piśmie z dnia 20 grudnia 2021 r., które wpłynęło do Sądu 10 stycznia 2021 r., M. J. wskazała, że:

- nielegalna zabudowa powstała na zezwolenie Gminy P. około 2005 r.,

- uchwała właścicieli, którą przedstawili państwo Karpińscy nie została podjęta zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, bowiem jako zarząd skarżąca nie posiadała wiedzy o podjętej uchwale,

- korytarz od strony państwa K. jest zabudowany nie tylko o pow. 2x4 m, ale w całości, od ściany kominowej do ściany zewnętrznej budynku.

Skarżąca stwierdziła, że wykonane roboty budowlane są niezgodne z prawem budowlanym, bowiem zostały naruszone elementy konstrukcyjne więźby dachowej a ściana o lekkiej konstrukcji jest ścianką działową a nie ścianą konstrukcyjną, na której może opierać się dach, co powoduje obniżenie się ścian budynku, a budynek nie posiada fundamentów.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2022 r. skarżąca podtrzymała uwagi odnoszące się do braku dysponowania przez uczestników postępowania częścią korytarza, stanowiącą współwłasność, błędnym przyjęciem rodzaju materiałów budowlanych wykorzystanych przy realizacji robót budowlanych, naruszeniu konstrukcji budynku, braku uwzględnienia naruszenia balustrady oraz niedostrzeżenia wykonania okna dachowego oraz jedynie przysłonięcia a nie zamurowania okna od wewnętrznej strony korytarza. Do pisma strona dołączyła 4 zdjęcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2095) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Przedmiotem skargi jest decyzja kończąca postępowanie wszczęte i prowadzone w związku z samowolnym wykonaniem robót budowlanych polegających na wydzieleniu z korytarza klatki schodowej pomieszczenia i włączenie go do przylegającego lokalu nr [...] przy ul. N. w P. .

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. W myśl art. 50 ust. 3 ww. ustawy, w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.

Jak wynika z przepisów art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), w przypadku stwierdzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych, których realizacja winna być poprzedzona złożenia stosownego zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę, rolą organów nadzoru budowlanego jest podjęcie czynności, które zweryfikują prawidłowość wykonanych robót budowlanych w aspekcie techniczno-prawnym oraz możliwość i zasadność nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W ramach przeprowadzonego postępowania powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia 12 listopada 2020 r., na mocy art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nałożył na właścicieli lokalu nr [...] obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Po uzyskaniu ekspertyzy kolejnym etapem postępowania było dokonanie przez organ nadzoru budowlanego oceny, czy istnieją podstawy do nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Przytoczony przepis może mieć zastosowanie w toku postępowania administracyjnego jak również postanowienie takie może być wydane w celu sprawdzenia czy w ogóle zaistniała podstawa do wszczęcia takiego postępowania.

Przypomnieć należy, że ocena techniczna winna być sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i stanowi szczególny dowód, zbliżony do opinii biegłego. Oceny techniczne i ekspertyzy muszą być sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, co należy wyprowadzać z art. 12 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, stanowiących, że samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, czyli działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, mogą wykonywać osoby posiadające uprawnienia budowlane. (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 633/18).

Przy określaniu terminu wykonania obowiązku dostarczenia żądanej oceny technicznej lub ekspertyzy organ nie jest związany przepisami prawa lecz własną oceną stanu faktycznego i realną możliwością wykonania przez stronę zobowiązaną nałożonego obowiązku. Tym samym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. był również uprawniony do dokonania zmiany postanowienia z dnia 12 listopada 2020 r. w zakresie wyznaczającym termin do wykonania obowiązku przedłożenia oceny technicznej, co uczynił mocą postanowienia z dnia 11 grudnia 2020 r.

Wymaganą ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych zawierającą inwentaryzację budowlaną oraz obliczenia sprawdzające J. i K. K. przedłożyli organowi I instancji w dniu 16 marca 2021 r.

W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż nie była informowana o oględzinach przeprowadzonych przez autora oceny technicznej należy wyjaśnić, że wynikający z art. 79 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z biegłych nie oznacza obowiązku zawiadomienia o miejscu i terminie dokonywania oględzin koniecznych do sporządzenia oceny technicznej o której mowa w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W przepisach art. 79 k.p.a. chodzi wyłącznie o takie czynności, które przeprowadza bezpośrednio organ administracji, nie zaś osoba realizująca zlecenie powierzone przez zobowiązanych przez organ nadzoru budowlanego do przedłożenia stosownej oceny technicznej lub ekspertyzy.

Jak wynika ze sporządzonej oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w poddaszu w obrębie mieszkania nr 3 i klatki schodowej z grudnia 2020 r., częściowa zabudowa klatki schodowej na piętrze budynku i włączenie części zabudowanej do mieszkania nr 3 wykonano w zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dodatkowo, przesłuchany w charakterze świadka autor oceny technicznej H. D. w dniu 30 września 2021 r. zeznał m.in., że podczas czynności niezbędnych do wykonania oceny technicznej dokonywał odkrywek i zbadał odporność ogniową całej ściany. Dodał, że stwierdzone usunięcie belki z konstrukcji więźby dachowej - dwa miecze, nie wpływa na nośność konstrukcji dachu, albowiem nowa ścianka wprowadziła usztywnienie, które wcześniej zapewniały te miecze.

W kontekście ww. oceny technicznej oraz zeznań jej autora, za niezasadne należało uznać stanowisko skarżącej, wedle której, o niezgodności z Prawem budowlanym wykonanych robót świadczyć miałby fakt naruszenia elementów konstrukcyjnych więźby dachowej, których nie może zastąpić ścianka działowa o lekkiej konstrukcji. Nie każda bowiem ingerencja w konstrukcję więźby dachowej jest równoznaczna z utratą przez obiekt budowlany parametrów umożliwiających jego dalsze, bezpieczne użytkowanie. Również podnoszone przez skarżącą zarzuty odnoszące się do rzetelności wykonanej oceny technicznej, w tym m.in. zasadności przyjęcia przez jej autora spełnienia norm techniczno-budowlanych, nie zostały skutecznie podważone w trakcie postępowania administracyjnego. Przy tym, wbrew stanowisku skarżącej, akta sprawy nie potwierdzają zarzutu, jakoby organy nadzoru budowlanego pozbawiły skarżącą możliwości zlecenia wykonania opinii przez powołaną przez nią osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. W trakcie postępowania przed organem I instancji, jak i w trakcie postępowania odwoławczego, pomimo zapoznania się przez skarżącą w marcu 2020 r. z treścią oceny technicznej z grudnia 2020 r. i wnioskami w niej zawartymi skarżąca nie skorzystała z prawa przedłożenia dowodów (np. opinii technicznej), które podważałyby wartość dowodową oceny technicznej sporządzonej przez H. D..

Samo ogólne formułowanie przez skarżącą zarzutów co do prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod względem techniczno-budowlanym, w tym niespełniania norm przeciwpożarowych, w kontekście stanowiska autora oceny technicznej, legitymującego się stosownymi uprawnieniami, mogło zostać uznane przez organy za niewystarczające, do podważenia wniosków autora opracowania.

Odnosząc się w tym momencie do zarzutów skargi i uzupełniających ją pism procesowych wraz z dołączonymi doń zdjęciami, mającymi na celu podważenie wartości dowodowej oceny technicznej i tym samym wadliwego uznania jej jako przekonywającego dowodu w sprawie przez organy obu instancji, celowym jest wyjaśnienie uprawnień sądu administracyjnego do prowadzenia postępowania dowodowego.

Co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnymi, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej określanej jako "p.p.s.a."). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten nie jest instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08). Przy tym nie każdy dowód może być dopuszczony przez sąd w postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., stosuje się bowiem – zgodnie z § 5 tego przepisu – odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Powyższe odesłanie pozwala sądowi administracyjnemu na odpowiednie stosowanie art. 244–245 oraz art. 248–257 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 244 k.p.c., dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która podpisała dokument, złożyła oświadczenie w nim zawarte (H. Knysiak-Sudyka "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. VI z 2016 r., s. 678). Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów (tj. dowodu z zeznań świadka, przesłuchania stron, opinii biegłego czy też oględzin) jest niedopuszczalne.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że brak było podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z przedłożonych przez skarżącą zdjęć, bowiem nie posiadają one charakteru dokumentu.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii braku prawa właścicieli lokalu nr 3 przy ul. N. w P. do dysponowania obiektem na cele budowlane, Sąd stwierdził, że wobec treści znajdującej się w aktach administracyjnych Uchwały nr [...]/2021 z dnia 2 lutego 2021 r. Wspólnoty Mieszkaniowej N. [...] "w sprawie dysponowania nieruchomością zaadaptowaną z części wspólnej klatki schodowej na pokoik, który jest przynależny do lokalu mieszkalnego nr [...]", organy nadzoru budowlanego miały podstawy przyjąć, że następcy prawny pierwotnego inwestora - sprawcy wykonanych robót budowlanych, legitymują się prawem do dysponowania nieruchomością w tym zakresie. Pomimo dość specyficznego sposobu sformułowania treści poszczególnych zapisów ww. uchwały, intencja wyrażona przez większości współwłaścicieli nieruchomości jest zrozumiała. Nie została ona przyjęta jednogłośnie, jednakże mając na uwadze treść art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), warunek ten nie był konieczny do spełnienia. Stosownie do postanowień art. 23 ust. 1 i 2 ww. ustawy, uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd; uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania (ust. 1). Uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos (ust. 2).

Złożenie przez następców prawnych inwestora uchwały wspólnoty mieszkaniowej potwierdzającej ich prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było skuteczne, zaś organy administracji publicznej, ani sądy administracyjne nie są uprawnione do oceniania ważności podjętej uchwały. Jej ocena może być dokonana jedynie w postępowaniu przed sądem cywilnym. Podobnie, poza zakresem kognicji organów administracyjnych jak i sądów administracyjnych pozostaje zagadnienie ewentualnej zmiany wysokości udziałów w częściach wspólnych budynku i związanych z tym rozliczeń. Są to bowiem zagadnienia o charakterze cywilnoprawnym.

Skarżąca podniosła w piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2021 r. (winno być: 5 stycznia 2022 r.), iż odmówiono jej wykonania kserokopii oceny technicznej sporządzonej przez H. D.. Przedłożone przez organ jak i przez stronę skarżącą dokumenty nie potwierdzają jednak faktu złożenia przez stronę takowego żądania do organu.

Wśród zarzutów związanych z naruszeniem przez organ odwoławczy przepisów postępowania skarżąca wskazała na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., skutkujące pozbawieniem jej możliwości zapoznania się z zeznaniami H. D. uzyskanymi w trakcie postępowania odwoławczego, kwestionując prawo organu II instancji do swobodnego decydowania o celowości zastosowania postanowień wynikających z ww. przepisu prawa.

Przypomnieć należy, że przepis art. 10 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wskazuje się w orzecznictwie, art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 grudnia 2021 r. sygn. akt II GSK 636/21; z 6 maja 2016 r. sygn. II GSK 2905/14, z 18 maja 2006 r. sygn. II OSK 831/05, z 24 maja 2007 r. sygn. II GSK 4/07, z 23 listopada 2007 r. sygn. I OSK 1614/06 oraz uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. sygn. FPS 6/04 podjęta na gruncie analogicznej, do zawartej w art. 10 § 1 k.p.a., regulacji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Strona skarżąca, powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania, powinna więc wykazać, jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała, jakich argumentów nie podniosła i jak wpłynęło to na wynik sprawy. Istotne jest bowiem podkreślenie, że nie każde uchybienie przepisom postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi. Wynika to z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie przez Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowień przepisu art. 10 § 1 k.p.a. jest oczywiste, nieusprawiedliwione i należy ocenić krytycznie. W sprawie nie wystąpiły przesłanki uprawniające organ do odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., a wymienione w art. 10 § 2 k.p.a.

Tym niemniej, rozważając potencjalny wpływ na wynik sprawy ww. uchybienia Sąd takowego związku nie dostrzegł z urzędu, zaś strona w skardze również go nie wykazała. Strona nie wyjaśniła w skardze, jaki wpływ naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organ odwoławczy miało na podjęcie przez nią określonych czynności, argumentów i ostatecznie na wynik sprawy. Zakres wykonanych robót budowlanych mogących mieć potencjalny wpływ na zagadnienia techniczno-budowlane nie jest w sprawie sporny. Rozbieżna stała się jedynie ocena zgodności wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi pomiędzy przedstawioną w ocenie technicznej a przekonaniami skarżącej. W istocie, w złożonych do protokołu w dniu 30 września 2020 r. zeznaniach H. D. podtrzymał w pełni wnioski zaprezentowane w ocenie technicznej z grudnia 2020 r., stwierdzając, że posiada całkowitą pewność, że wszystkie roboty budowlane, które wykonano w związku z zabudową klatki schodowej w budynku mieszkalnym w P. przy ul. N. spełniają warunki bezpieczeństwa, w szczególności bezpieczeństwa pożarowego. Dodatkowo jedynie odniósł się do wpływu usunięcia dwóch mieczy z konstrukcji więźby dachowej, a więc do kwestii podniesionej przez skarżącą w piśmie kierowanym do organu odwoławczego z 14 września 2021 r.

Wobec uwzględnienia jako przekonujących i wartościowych dowodowo wniosków płynących z oceny technicznej oraz wyjaśnień uzupełniających do tej oceny złożonych przez jej autora - rzeczoznawcę budowlanego H. D., organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do wdrożenia kolejnych etapów procedury naprawczej, przewidzianych w przepisach art. 51 ustawy Prawo budowlane. W takim stanie rzeczy trafnie uznały o braku przesłanek do nałożenia na obecnych właścicieli lokalu nr 3 przy ul. N. w P. obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych bez pozwolenia na budowę robót budowlanych.

Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, pomimo dostrzeżenia opisanego wyżej uchybienia postanowieniom art. 10 § 1 k.p.a., stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz innych przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi, co skutkować musiało jej oddaleniem w oparciu o art. 151 p.p.s.a.