Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3227/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.18 ust.1e
journal: Dz.U. 2013 poz 687
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity
article: art.174 § 1, art.184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant: asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 349/15 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za grunty przejęte pod drogę oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

UZASDANIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 19 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 349/15, po rozpoznaniu skargi W.K., uchylił decyzję Wojewody P. z [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za grunty przejęte pod drogę i zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącej W.K. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z [...] listopada 2012 r. [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody P. z [...] lutego 2013 r. nr[...], Prezydent Miasta R. udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, polegającej na budowie ul. [...]– etap II na odcinku od ul. [...]– etap I do ul. [...]w R,, m.in. na działce nr [...] (przed podziałem nr[...]). Działka ta z dniem [...] lutego 2013 r. stała się własnością Gminy Miasto R., wobec czego zgodnie z art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa drogowa", organ wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Prezydent Miasta R. decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...] ustalił na rzecz W.K. odszkodowanie za wywłaszczoną działkę nr [...] o pow. [...] ha w wysokości [...] zł. Wysokość odszkodowania ustalono na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego.

W.K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Zarzuciła organowi nieprawidłową ocenę operatu szacunkowego, bowiem operat nie spełnia określonego w art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", wymogu ustalenia odszkodowania w oparciu o wartość rynkową wywłaszczanej nieruchomości. Wskazała, że jej uwagi na temat nieprawidłowości w przyjętej przez biegłego metodyce ustalenia średniej ceny transakcyjnej oraz zbioru transakcji nieruchomości podobnych do wywłaszczonej działki nr [...], nie zostały uwzględnione w toku postępowania.

Wojewoda P. decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że analiza operatu szacunkowego pod kątem jego wiarygodności, spójności oraz zgodności z przepisami prawa, połączona z wyjaśnieniami rzeczoznawcy, wykazała, że w wycenie uwzględniono wszystkie okoliczności istotne dla wartości nieruchomości. Zawarte w operacie wnioski logiczne wynikają z opisu stanu faktycznego, operat nie zawiera wewnętrznych sprzeczności, które mogłyby podważać zaufanie do jego rzetelności, natomiast twierdzenia uzasadnione są odpowiednimi analizami. Określając wartość nieruchomości rzeczoznawca, w oparciu o § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", przyjął do porównania transakcje gruntami o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową w obszarach rolniczo-osadniczych, gdyż w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia nie zwiększał wartości nieruchomości. Wycena została więc przeprowadzona zgodnie z art. 134 ust. 3 u.g.n., według aktualnego sposobu jej użytkowania. Ponadto, nieruchomości porównawcze spełniają wszelkie kryteria podobieństwa, o których mowa w art. 4 pkt 16 u.g.n. Brak było zatem podstaw do podważania ustaleń biegłej w zakresie oszacowanej wartości nieruchomości.

W.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Powtarzając argumentację sformułowaną w odwołaniu zarzuciła organom naruszenie art. 77 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz naruszenie art. 138 § 1 i 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy postępowanie dowodowe wymagało uzupełnienia. Zarzuciła także przyjęcie za podstawę ustalenia wysokości odszkodowania wartości nieruchomości zaniżonej przez rzeczoznawcę majątkowego, co stanowiło naruszenie art. 18 oraz art. 12 ust. 5 ustawy drogowej w związku z art. 134 ust. 4 u.g.n. i doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania zasady korzyści. Skarżąca podniosła, że wywłaszczona nieruchomość zlokalizowana jest w rejonie zintensyfikowanego wzrostu urbanizacji przejawiającego się znacznym wzrostem zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej, a zatem jednostkowe ceny za 1 m2 powierzchni działki są wyższe od zaproponowanych przez rzeczoznawcę w sporządzonym operacie szacunkowym. Ponadto rzeczoznawca majątkowy nie wskazał w uzasadnieniu szerszego wywodu na temat średniej ceny nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod drogi, którą mógł wziąć pod uwagę jako alternatywną wycenę celem zweryfikowania, czy przeznaczenie nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia nie powoduje zwiększenia jej wartości. Do skargi skarżąca dołączyła kserokopię aktu notarialnego dotyczącego zbycia sąsiedniej działki stanowiącej jej własność, o n r[...], pow. [...] ha za kwotę [...] zł.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 19 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 349/15 uchylił decyzję Wojewody P. z [...] stycznia 2015 r. nr [...]. Sąd, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo, choć z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego – art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. W postępowaniu administracyjnym nie rozważono bowiem okoliczności określonych w art. 18 ust. 1e ustawy drogowej pozwalających na podwyższenie wysokości odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości. Sąd zwrócił uwagę, że wydanie nieruchomości, o którym mowa w tym przepisie następuje nie tylko w drodze pisemnej, ale także wówczas, gdy były właściciel nieruchomości nie czyni przeszkód w faktycznym objęciu nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi. Powołując się na piśmiennictwo, Sąd podkreślił, że również bierne zachowanie, polegające na zaprzestaniu wykonywania uprawnień, jakie wynikają z prawa własności, oraz na nieczynieniu przeszkód w przejęciu nieruchomości przez nowego właściciela, powinno być uznane za przekazanie władztwa faktycznego nad nieruchomością, a w konsekwencji rodzić obowiązek zwiększenia należnego odszkodowania o 5% (zob. W. Sawczuk, glosa do wyroku WSA Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 768/11, Lex Nr 157491/1). Może to również nastąpić przed wydaniem decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości. Sąd ustalił, że w aktach administracyjnych sprawy, w tym również w treści uzasadnienia decyzji organu obu instancji, brak jest informacji czy i w jakim terminie nieruchomość została wydana, a tym samym, czy istnieją podstawy do zastosowania art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. W ocenie Sądu uzasadniony jest wniosek, że organy w toku prowadzonego postępowania nie uwzględniły przesłanek stosowania art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. Pominięcie okoliczności faktycznych dotyczących wydania nieruchomości świadczy o wadliwości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Sąd podkreślił przy tym, że samo wydanie nieruchomości w terminach wskazanych w art. 18 ust. 1e ustawy drogowej obliguje organ do naliczenia "premii" przewidzianej w tym przepisie polegającej na podwyższeniu wysokości odszkodowania. Zastosowanie tego przepisu nie jest natomiast zależne od wniosku inwestora. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości operatu szacunkowego Sąd uznał, że nie mogły one odnieść zamierzonego rezultatu w świetle prawidłowo dokonanej oceny tego operatu przez organ. Ocena ta wyrażona została szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania w sprawie § 36 ust. 4 rozporządzenia Sąd zwrócił uwagę, że punktem wyjścia przy ustalaniu wartości rynkowej nieruchomości przejętej pod drogę publiczną, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, jest porównanie transakcji dotyczących nieruchomości drogowych. Tylko brak wystarczających danych odnoszących się do tego typu transakcji umożliwia odstąpienie przez rzeczoznawcę od tego sposobu wyceny i dokonanie jej przy wykorzystaniu danych dotyczących transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych do szacowanej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż w dniu wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymana w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] lutego 2013 r.) omawiany teren nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a więc "przeznaczony pod inwestycję drogową". Okoliczność ta, jako że dotyczy specyfiki postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomości przejęte w trybie ustawy drogowej, winna być jednak rozważana przez organ w każdym przypadku wyceny takiej nieruchomości. Sąd odniósł się do operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie skarżącej. Sąd zauważył, że operat ten został dołączony dopiero w toku postępowania sądowego, stąd też nie mógł zaważyć na ocenie legalności zaskarżonej decyzji. W związku jednak z uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz faktem, że organ odwoławczy rozstrzyga sprawę w jej całokształcie, na organie spoczywa obowiązek dokonania oceny przedłożonych przez skarżącą dodatkowych dowodów. Sąd wyjaśnił, że dla wyjaśnienia okoliczności związanych ze stosowaniem art. 18 ust. 1e ustawy drogowej wystarczające będzie uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji, jako że rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sadu Administracyjnego od powyższego wyroku wniósł Wojewoda P., reprezentowany przez radcę prawnegoM.W. W skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 1e ustawy drogowej polegające na stwierdzeniu, że bierne zachowanie właściciela nieruchomości, polegające na zaprzestaniu wykonywania uprawnień, jakie wynikają z prawa własności oraz na nieczynieniu przeszkód w przejęciu nieruchomości przez nowego właściciela, powinno być uznane za przekazanie władztwa faktycznego nad nieruchomością, a w konsekwencji powinno rodzić obowiązek zwiększenia należnego odszkodowania o 5%. W ocenie autora skargi kasacyjnej przepis ten należy rozumieć literalnie, gdyż nie można przyjąć, że każda pasywna postawa właściciela nieruchomości wypełnia dyspozycję art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. Zarzucając powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że uprawnionym do powiększenia odszkodowania jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, który wykazał się aktywnością i uzewnętrznił wolę wydania nieruchomości inwestorowi. Odnosząc się do art. 348 Kodeksu cywilnego wskazano, że wydanie nieruchomości można rozumieć jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela i umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora drogowego o tym fakcie. Kolejno w skardze kasacyjnej zwrócono uwagę na problematykę sposobu dokumentowania przekazania nieruchomości. Wskazano również na linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, która określa co należy rozumieć pod pojęciem wydania nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. Podniesiono także, że z materiału dowodowego nie wynika, aby Waleria Kłos wydała nieruchomość w terminie wynikającym z art. 18 ust. 1e ustawy drogowej, ponadto na żadnym etapie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania nie podnosiła kwestii powiększenia odszkodowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1370), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 182 § 2 powołanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. W przypadku zarzutów opartych na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. niezbędne jest wskazanie formy naruszenia. Zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. są to błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu, natomiast niewłaściwe zastosowanie polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada (bądź nie odpowiada) hipotezie określonej normy prawnej. W skardze kasacyjnej nie wskazano, czy naruszenie prawa polega na błędnej wykładni czy niewłaściwym zastosowaniu. Uzasadniając ten zarzut autorka skargi kasacyjnej podała, że Sąd niewłaściwie wywodzi z art. 18 ust. 1e ustawy drogowej, że bierne zachowanie właściciela nieruchomości, polegające na zaprzestaniu wykonywania uprawnień, jakie wynikają z prawa własności oraz na nieczynieniu przeszkód w przejęciu nieruchomości przez nowego właściciela, powinno być uznane za przekazanie władztwa faktycznego nad nieruchomością, a w konsekwencji powinno rodzić obowiązek zwiększenia należnego odszkodowania o 5%. Można więc założyć, że zamiarem autorki skargi kasacyjnej było postawienie zarzutu błędnej wykładni art. 18 ust. 1e ustawy drogowej.

Zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy drogowej w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia:

1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17,

2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo

3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna

- wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanki uzyskania podwyższonego o 5 % odszkodowania są spełnione także wtedy, gdy bez czynienia przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi, zanim dotychczasowy właściciel zostanie zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości (wyroki NSA z 13 września 2013 r. sygn. akt I OSK 787/12 i 23 października 2014 r. I OSK 534/13, wyrok WSA w Białymstoku z 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 768/11, Lex nr 1143482 z aprobującą glosą W. Sawczuka, ZNSA 2012/5/145; podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w: Szczecinie z 2 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 812/11, Lex nr 1153341; Olsztynie z 13 października 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 757/09; Warszawie z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 850/11, Lex nr 1150890; 8 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 783/11, Lex nr 1094632; 18 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1664/10, Lex nr 1127348; w Gdańsku z 10 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 101/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanych wyrokach trafnie wskazuje się, że obowiązujące przepisy nie przewidują żadnej szczególnej formy wydania nieruchomości – w szczególności nie jest wymagane sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego ani złożenie jednostronnego oświadczenia woli o przekazaniu nieruchomości. Również bierne zachowanie polegające na zaprzestaniu wykonywania uprawnień właścicielskich oznaczać może przekazanie władztwa faktycznego (wyrok WSA w Olsztynie sygn. akt II SA/Ol 757/09). Postępowanie dowodowe w postępowaniu o ustalenie odszkodowania odbywa się na zasadach ogólnych. Na tle ustawodawstwa regulującego postępowania administracyjne utrwalony jest pogląd, że niedopuszczalne jest stosowanie formalnej (legalnej) teorii dowodów przez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi (odpowiednio – na tle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej; wyrok NSA z: 1 września 2008 r. sygn. akt II FSK 1541/06; uchwała 7 Sędziów NSA z 7 listopada 2010 r. sygn. akt I FPS 1/10, ONSAiWSA 2011/1/4; na tle K.p.a. – przykładowo – wyrok NSA z 6 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1401/09 i I OSK 1430/09). Zagadnienie dopuszczalności każdego dowodu, nie będącego sprzecznym z prawem, jako przejawu rzetelności proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, było już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktryny. W szczególności w polskim systemie prawa nie obowiązuje formalna teoria dowodów (wyrok NSA z 9 marca 1989 r. sygn. akt II SA 961/88, ONSA 1989/1/33, akceptowany przez zespół sędziów NSA pod red. R. Hausera, K.p.a. z orzecznictwem NSA, SN i TK, W.Pr.1995 s.165 t. 8; uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2010 r. sygn. akt I FPS 1/10; odpowiednio - K. Piasecki, Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, W.Pr.1989 t. 2 s. 412 uw.1).

W tej sytuacji nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia prawa materialnego, tj. 18 ust. 1e ustawy drogowej.

Podnoszony w skardze kasacyjnej argument dotyczący okoliczności wydania przez skarżącą nieruchomości w terminie wynikającym z art. 18 ust. 1e ustawy drogowej nie może mieć znaczenia w sprawie, gdyż kwestia podwyższenia odszkodowania w ogóle nie była przedmiotem rozpoznania organów administracyjnych obu instancji. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala na ustalenie okoliczności wskazujących, czy zachodziły przesłanki stosowania art. 18 ust. 1e ustawy drogowej. Poza tym argumenty związane z oceną materiału dowodowego w sprawie mogą być podnoszone w ramach zarzutu niewłaściwej oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego. Kwestie zaś dotyczące ustalenia stanu faktycznego podważać można za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego. Próba zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006, s. 373). Skarga kasacyjna zaś nie zarzucała naruszenia przepisów postępowania, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny przyjął za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o wadliwości postępowania wyjaśniającego z powodu braku ustalenia przez organy administracyjne okoliczności faktycznych dotyczących wydania nieruchomości. Poczynienie ustaleń istotnych z punktu widzenia przesłanek stosowania art. 18 ust. 1e ustawy drogowej pozwoli dopiero na dokonanie oceny, czy nieruchomość została wydana w terminach wskazanych w tych przepisach i czy skarżąca będzie uprawniona do powiększonej kwoty odszkodowania. Podobnie dla badania istnienia przesłanek stosowania art. 18 ust. 1e ustawy drogowej nie ma znaczenia okoliczność, że skarżąca nie podnosiła kwestii powiększenia odszkodowania w toku postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego skarga kasacyjna, na podstawie art. 184 P.p.s.a., podlegała oddaleniu.