Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 183/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, - zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego E. T. kwotę 440,00 (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...], przyznano skarżącemu E. T. pozwolenie na broń palną myśliwską.

Następnie Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu wskazał, że wymieniony został oskarżony o to, że w dniu [...] lipca 2004 r. w P., woj. [...], działając w celu osiągnięcia korzyści materialnej wspólnie i w porozumieniu, wprowadził w błąd pracownika kasy hipermarketu "[...]" w ten sposób, że przekleił kody paskowe na towarach, zaniżając ich cenę i w ten sposób doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 460 zł na szkodę "[...]", tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. i za powyższe, wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. sygn. akt [...], mając za podstawę art. 66 § 1 i 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k., warunkowo umorzono wobec niego postępowanie karne na okres próby 2 lat. Takie zaś rozstrzygnięcie Sądu możliwe jest wówczas, kiedy m.in. okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości i wina sprawcy została uznana, stąd też bezspornym w sprawie jest, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu. Zatem skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, bowiem już samo podejrzenie popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu uzasadnia obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w konsekwencji stanowi bezwzględną przesłankę wykluczającą posiadanie broni przez sprawcę tego rodzaju przestępstwa. W dalszej części uzasadnienia podał, że prawo do broni jest uprawnieniem wyjątkowym i osoby posiadające pozwolenie na jej posiadanie muszą w sposób szczególny przestrzegać przepisów prawa i porządku publicznego oraz charakteryzować się nieskazitelną postawą, zaś w wyniku opisanego już wyżej stanu faktycznego, skarżący utracił wiarygodność w tym zakresie i nie daje rękojmi, iż nie posłuży się bronią w celu sprzecznym z owymi zasadami i to tym bardziej, że mimo dotychczasowej niekaralności za przestępstwa oraz dobrej opinii z miejsca zamieszkania i z Koła Łowieckiego "[...]", był on już karany za popełnienie wykroczenia w ruchu drogowym, tj. w dniu [...] maja 2007 r. za naruszenie zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniu otrzymał mandat w wysokości 300 zł oraz 5 punktów karnych.

W odwołaniu z dnia [...] października 2009 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji, bądź o jej zmianę w ten sposób, że decyzja stwierdzi brak podstaw do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. W uzasadnieniu natomiast stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem podstawowym kryterium z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest istnienie uzasadnionej obawy, że posiadająca takie zezwolenie osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, zaś takiego wniosku organu z faktu popełnienia przez niego przestępstwa nie można wysnuć z ustawy. Nie każde bowiem przestępstwo skutkuje cofnięciem pozwolenia na broń, a skutek taki może mieć miejsce tylko wówczas, kiedy z faktu i okoliczności popełnienia przestępstwa można wyciągnąć logiczny wniosek, iż posiadanie broni w rękach danego jej posiadacza stanowi zagrożenie dla innych osób lub jakiegokolwiek innego mienia i w tej mierze powołał się na orzecznictwo. W dalszej części stwierdził, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie jest wyrokiem skazującym, zaś taka instytucja prawa karnego stosowana jest wobec osób, które dają gwarancję przestrzegania w przyszłości porządku prawnego. Ponadto nałożenie na niego mandatu za wykroczenie drogowe nie może mieć żadnego znaczenia w sprawie, bowiem nie wiadomo nawet, w jakich okolicznościach doszło do tego zdarzenia. Niezależnie od powyższego postępowanie administracyjne nie wykazało w żaden sposób ogólnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, ponieważ nie zebrano jakichkolwiek dowodów pozwalających na przyjęcie obawy, co do użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na powyższy stan faktyczny i argumenty podane przez organ pierwszej instancji – wskazał, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. Natomiast – jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych – każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 08.12.2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1781/05, LEX nr 190907). Organy Policji przyjęły więc, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, iż od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenia należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, których to dóbr ochrona została powierzona, m.in. Policji (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji - Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.). W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Prawomocne, potwierdzające fakt popełnienia czynów zabronionych prawem, orzeczenia sądu są więc dla organów Policji wiążące w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń, bowiem pozwalają zbadać, czy w konkretnym przypadku zaistniał związek między dotychczasowym postępowaniem danej osoby a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Należy przy tym podkreślić, iż materialnoprawne przesłanki (społeczna szkodliwość czynu, właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniający przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania dana osoba będzie przestrzegała porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa) które, m.in. stanowią podstawę do zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego, nie wiążą organów Policji w sprawach dotyczących pozwoleń na broń. Niezależnie bowiem od sposobu zakończenia postępowania karnego, organ Policji może we własnym zakresie dokonać oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście przesłanek określonych w ustawie o broni i amunicji, stanowiących podstawę do odmowy lub cofnięcia pozwolenia na broń. Wyjątek stanowią tu prawomocne skazujące wyroki sądów, które są dla organów Policji wiążące, zaś waloru takiego nie mają jednak wyroki uniewinniające bądź umarzające postępowanie sądowe (vide: wyrok WSA w Warszawie z dn. 04.04.2006 r., VI SA/Wa 188/06, niepublikowany, wyrok NSA w Warszawie z dn. 18.09.2007 r., II OSK 1200/06, niepublikowany). Oceniając zatem niniejszą sprawę, organ Policji nie był związany treścią prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego W. co do zastosowanej instytucji warunkowego umorzenia wyżej wymienionego postępowania karnego. Mógł natomiast, co uczynił, ocenić to orzeczenie w kontekście dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dla rozstrzygania sprawy dotyczącej broni istotny jest bowiem nie tyle fakt skazania czy rodzaj i wymiar zastosowanej kary, a rodzaj czynu i okoliczności jego popełnienia. Jak wynika z dyspozycji powyższego przepisu, ustawodawca istnienie obawy użycia broni sprzecznie z prawem związał wprost z popełnieniem przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa przeciwko, m. in. mieniu. Niewątpliwie skarżący popełnił przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. art. 286 § 3 k.k., o czym bezsprzecznie świadczy wspomniany wyżej prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w W. i w tym stanie rzeczy organ I instancji miał obowiązek cofnąć stronie pozwolenie na broń palną myśliwską. Popełnienie zabronionego czynu, a przede wszystkim jego okoliczności, są poddane ocenie sądu, który na tej podstawie orzeka o ewentualnej winie oskarżonego. W przedmiotowej sprawie karnej wina skarżącego nie budziła wątpliwości, o czym świadczy prawomocny wyrok sądu. Stwierdzenie zaś, że czyn popełniony przez, stronę (stwierdzony przez sąd w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie karne) przemawia za przyjęciem, iż należy ona do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 k.p.a. Ocena ta nie jest dowolna i ma potwierdzenie w materiale dowodowym. Jak już wyżej wspomniano, materialnoprawne przesłanki (społeczna szkodliwość czynu, właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniający przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania dana osoba będzie przestrzegała porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa), które m. in. stanowią podstawę do zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego, nie wiążą organów Policji w sprawach dotyczących pozwoleń na broń. Prawnokarna ocena strony, iż nie popełni w przyszłości przestępstwa nie jest bowiem równoznaczna z brakiem obaw użycia broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zakres tych ocen jest różny, bowiem możliwość stworzenia zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego nie jest zawsze tożsama z ewentualnym popełnieniem przestępstwa. W dalszej części podkreślono, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co w związku z treścią wyroku sądu nie mogło skutkować innym – niż zapadło – rozstrzygnięciem. Niewątpliwie skarżący popełnił przestępstwo godzące w mienie, a więc w dobro wprost wskazane przez ustawodawcę, jako przesłankę uzasadnionej obawy użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Fakt ten daje podstawę do sformułowania poglądu, iż nie jest on wiarygodny co do posiadania i używania broni zgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego, a tym samym wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Należy przy tym zaznaczyć, że zarówno od posiadaczy pozwoleń na broń, jak i od osób ubiegających się o takie uprawnienie (bez względu na rodzaj broni), oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego, z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też dostęp do niego podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji i uzyskać je można za zgodą właściwego organu, wyrażonej w decyzji administracyjnej. Nie jest więc kwestią obojętną dla interesu społecznego, że takie osoby dopuszczają się naruszeń porządku prawnego. Strona, co wynika z materiału dowodowego, popełniła przestępstwo przeciwko mieniu. Niewątpliwie zatem należy ją zaliczyć do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dalej, odnosząc się do stanowiska skarżacego, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29.02.2008 r. (sygn. akt II OSK 84/07) uznał, iż nie każde popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, stwierdzono, iż wyrok ten stoi w sprzeczności z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych i nie ma potwierdzenia w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, iż sam fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu przez posiadacza pozwolenia na broń nakazuje uznać go z mocy samej ustawy za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (vide: np. wyrok NSA z dnia 13.03.2009 r., sygn. akt II OSK 740/08, niepubl. oraz wyrok NSA z dnia 29.04.2009 r., sygn. akt II OSK 650/08, niepubl.). W ocenie tej utwierdza fakt że, jak słusznie podniósł organ I instancji w swojej decyzji, strona naruszyła też porządek prawny w inny sposób, tj. w maju 2007 r. popełniła wykroczenie w ruchu drogowym, za co ukarano ja mandatem. Jakkolwiek ukaranie za to wykroczenie zgodnie z dyspozycją art. 46 § 1 k.w. należy uznać już za niebyłe, ponieważ upłynęły 2 lata od jego wykonania, mając na względzie orzecznictwo sądów administracyjnych należy wskazać, że zatarcie skazania (i odpowiednio uznanie ukarania za wykroczenie za niebyłe) nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 5 k.p.a., że osoba posiadająca pozwolenie na broń (lub ubiegająca się o takie uprawnienie) popełniła czyny, które same w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzą obawę, że osoba ta może użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania (lub uznanie ukarania za wykroczenie za niebyłe) pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości posiadacza broni (lub osoby ubiegającej o pozwolenie na broń) ważny jest nie tyle fakt skazania/ukarania bądź niekarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby (vide: np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 13.05.2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, LEX nr 168056 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 06.09.2002 r. sygn. akt III SA 377/01, LEX nr 126796). Zatem biorąc powyższe pod uwagę oraz uwzględniając obligatoryjny charakter zastosowanych przepisów prawa materialnego zauważyć należy, że w sytuacji istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy (a więc nie pewności, którą należy udowodnić) możliwości użycia broni sprzecznie z prawem w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w sprawie niniejszej nie mogło zapaść inne rozstrzygnięcie, niż cofnięcie pozwolenia na broń. Stwierdzono przy tym, że cofnięcie stronie przedmiotowego uprawnienia nie jest karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a administracyjnoprawnym skutkiem naruszenia przez nią przepisów prawa, tj. przestępstwa przeciwko mieniu i wykroczenia. W konsekwencji powstaje uzasadniona obawa użycia posiadanej przez stronę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i w tej sytuacji argumenty zawarte w odwołaniu nie mogą więc mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zauważono również, iż ustawodawca nie związał faktu dopuszczenia się przestępstwa z warunkiem użycia do jego popełnienia broni palnej. Zatem brak takiej okoliczności także nie ma istotnego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto organy Policji zdecydowanie stoją na stanowisku, iż osoby, wobec których orzeczono warunkowe umorzenie postępowania, a wyznaczony dla nich przez sąd okres próby nie minął, nie powinny posiadać pozwolenia na broń, przynajmniej do końca okresu próby. Broń nie jest bowiem zwykłą rzeczą i jej posiadanie ma ścisły związek z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. W interesie społecznym dla ochrony tych dóbr należy więc cofnąć pozwolenie na broń osobie, która łamie zasady porządku prawnego. W przypadku skarżącego termin, o którym mowa w art. 67 § 1 k.k. jeszcze nie upłynął, a on sam z tego powodu nadal figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym. Na ocenę organów Policji nie mogą mieć też wpływu opinie środowiskowe o stronie, z tego powodu, że nie eliminują one powyższych faktów, które rodzą uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Norma prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji natomiast nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobie, którą należy uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, a zatem w tym stanie faktycznym i prawnym nie można było przyjąć nadrzędności interesu indywidualnego strony nad interesem społecznym (publicznym) i zachować stronie przedmiotowe pozwolenie. Ocenie tej w żaden sposób nie można zarzucić naruszenia art. 7 k.p.a., ponieważ prymat interesowi społecznemu przyznał sam ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i wiążąc w ten sposób organy Policji co do rodzaju decyzji kończącej sprawę administracyjną co do jej istoty. Organ odwoławczy zbadał także zamieszczony w odwołaniu wniosek pełnomocnika strony o umorzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanek określonych w art. 105 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją § 2 tego przepisu organ może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby instytucja umorzenia postępowania mogła być w danej sprawie zastosowana, gdy tymczasem w przedmiotowej sprawie postępowanie toczy się z urzędu (zostało wszczęte przez organ administracji publicznej) i brak jest zatem podstaw do zastosowania tego przepisu prawa. Ponadto organ zbadał, czy w prowadzonym postępowaniu nie zaistniała przesłanka wymieniona w § 1 art. 105 k.p.a., nakazująca umorzenie z urzędu postępowania administracyjnego ze względu na jego ewentualną bezprzedmiotowość i przeprowadzona analiza zebranych materiałów pozwala stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie ta przesłanka nie zachodzi, ponieważ istnieje bezpośredni związek między ustalonym stanem faktycznym a normą prawa materialnego, która nakazuje zastosować określone w niej konsekwencje administracyjne, a zatem w drodze decyzji administracyjnej rozstrzygnąć sprawę co do meritum. Przepisy ustawy o broni i amunicji oraz k.p.a. nie ustanawiają instytucji odmowy umorzenia postępowania, a tym bardziej jej prawnej formy. Dlatego też zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, do wniosku pełnomocnika strony o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, wobec braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy odniósł się w niniejszym uzasadnieniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący E. T. zarzucił zaskarżonej decyzji błędną wykładnię przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolne pominięcie dowodów wskazujących na brak obaw co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu natomiast – powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu – podał, że błędne jest powoływanie się przez organ na moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu w zakresie ustalania faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Ponadto nie do przyjęcia jest teza o związaniu przez ustawodawcę istnienia obawy użycia broni sprzecznie z prawem z popełnieniem przez posiadającego broń przestępstwa przeciwko mieniu, bowiem chodzi tu o prawomocne skazanie, zaś w żadnej mierze nie wykazano logicznego związku między tym przestępstwem a faktem posiadania broni. Niezależnie od powyższego wskazano, że organ nie dokonał oceny zagrożenia ze strony skarżącego, co do użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, zaś takie zagrożenie – zdaniem skarżącego nie istnieje, a przytoczone wyroki nie potwierdzają tez zawartych w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r., Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy, zaś według art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń następuje w drodze decyzji. Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wobec skarżącego E. T. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. sygn. akt [...], na mocy art. 66 § 1 i 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k., warunkowo umorzono postępowanie karne na okres próby wynoszący 2 lata o czyn z art. 286 § 1 k.k., polegający na tym że w dniu [...] lipca 2004 r. w P., woj. [...], działając w celu osiągnięcia korzyści materialnej wspólnie i w porozumieniu, wprowadził w błąd pracownika kasy hipermarketu "[...]" w ten sposób, że przekleił kody paskowe na towarach, zaniżając ich cenę i w ten sposób doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 460 zł na szkodę "[...]".

Stąd z jednej strony nie budzi wątpliwości fakt, że powyższe przestępstwo jest skierowane przeciwko mieniu, zaś z drugiej strony, że nie została spełniona przesłanka ani toczącego się wobec skarżącego postępowania karnego o popełnienie tego przestępstwa, ani też skazania go prawomocnym orzeczeniem sądu za to przestępstwo. Z tego mianowicie powodu, że – co prawda – wyrok ten stwierdza zarówno fakt popełnienia czynu, jak i winę sprawcy, lecz nie jest to tożsame ze skazaniem. Takie stanowisko jest jednoznacznie wyrażone zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, a mianowicie warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest formą ani odmianą warunkowego skazania (vide: uchwała połączonych Izb Karnej i Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1971 r., sygn. akt VI KZP 26/69, OSNKW 1971, z. 3, poz. 33). Z kolei B. Kunicka – Michalska stwierdziła, że warunkowe umorzenie jest stosowane "nie tylko zamiast kary, lecz zamiast wyroku skazującego" (vide: E. Bieńkowska, B. Kunicka – Michalska, G. Rejman, J. Wojciechowska, Kodeks karny, Część ogólna, Warszawa 1999 r., s.107). Podobne stanowisko zawarł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt I KZP 34/93 (OSNKW 1994, z. 1 – 2, poz. 9). Reasumując, wyrok sądu warunkowo umarzający postępowanie karne, nie jest wyrokiem skazującym (vide: A. Marek, Warunkowe umorzenie postępowania karnego, Warszawa 1973, s. 56 i nast.).

Zatem organ mógł jedynie powołać się na przesłankę uzasadnionej obawy użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co czyni niezrozumiałym i nie do zaakceptowania stwierdzenie, że skoro skarżący popełnił przestępstwo przeciwko mieniu, to tym samym "niewątpliwie" należy go zaliczyć do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Jednak ustalenie jej istnienia musi nastąpić w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy mówiąc, organ podejmując decyzję administracyjną w oparciu o powyższą przesłankę, jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on przestrzegać m.in. zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Jest również zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie, zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, dopuściły się naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć – zdaniem Sądu – istotny wpływ na jej wynik. Z tego mianowicie powodu, że po pierwsze nie podjęto niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a po drugie nie przedstawiono w uzasadnieniu decyzji – poza ogólnikowymi i gołosłownymi stwierdzeniami – przekonywujących motywów rozstrzygnięcia.

Owa gołosłowność przejawia się chociażby tezą sprowadzającą się do stwierdzenia, że skoro skarżący niewątpliwie popełnił przestępstwo godzące w mienie, a więc w dobro wprost wskazane przez ustawodawcę, to jest to przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Gołosłowne i nieuzasadnione jest również powoływanie się na popełnione w przeszłości wykroczenie drogowe, skoro uległo ono zatarciu. A nawet gdyby hipotetycznie uznać, że na ów fakt można się powoływać, to w żaden sposób nie da się wywieść z zaskarżonej decyzji, dlaczego z tego powodu istnieje uzasadniona obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym. Wszak nie można – w ślad za organem – uznać za taki powód lakonicznego stwierdzenia sprowadzającego się do "osobowości" skarżącego, świadczącego o jego "dotychczasowym życiu i sposobie postępowania". Innymi słowy mówiąc, nie przedstawiono tutaj żadnego związku pomiędzy "osobowością" skarżącego a wskazaną już wyżej przesłanką z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Ponadto za dowolność w ocenie materiału dowodowego w sprawie uznać należy powoływanie się przez organ jedynie na samą sentencję prawomocnego wyroku i wyroku sądu drugiej instancji, zaś brak w aktach administracyjnych sprawy uzasadnień owych wyroków świadczy o niekompletności materiału dowodowego. Zatem gołosłownym jest stwierdzenie organu, że prawomocne, potwierdzające fakt popełnienia czynów zabronionych prawem, orzeczenia sądu, są dla organu Policji wiążące w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń, bowiem pozwalają zbadać, czy w konkretnym przypadku zaistniał związek między dotychczasowym postępowaniem danej osoby a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Nie da się wszak – w ocenie Sądu – ustalić tego związku, bez zapoznania się i bez analizy uzasadnień wyroków. Tym bardziej, iż treść art. 66 § 1 k.k. wskazuje na przesłanki zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego, do których w szczególności zalicza się nieznaczną winę i społeczną szkodliwość czynu, a nade wszystko okoliczność, że postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy tryb życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego i nie popełni przestępstwa.

Ponadto nie sposób się zgodzić – zdaniem Sądu – ze stanowiskiem organu, iż na jego ocenę nie mogą mieć wpływu opinie środowiskowe – dodać należy – pozytywne. Z tego mianowicie powodu, że po pierwsze to właśnie one są również jednym z dowodów i to nieobojętnych, do wykazania związku wynikającego z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W konsekwencji zatem nie można w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie pomijać tych dowodów poprzez stwierdzenie, że nie mają one wpływu na wydaną decyzję. Po drugie zaś, o ile nawet nie zostaną one uwzględnione przy uzasadnianiu obaw co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, to fakt ów winien być poprzedzony rzetelną analizą dowodową i wyciągnięciem logicznych wniosków, a nie jedynie lakonicznym stwierdzeniem, że nie eliminują one powyższych obaw.

Dodać również należy, że całkowitym nieporozumieniem, chociaż z drugiej strony potwierdzeniem przedstawionych już powyżej wadliwości, jest konkluzja organu, jakoby "uzasadnionej obawy" nie należało udowadniać, bowiem nie inaczej – a contrario – można odczytać stwierdzenie organu : "(...) zauważyć należy, że w sytuacji istnienia wobec skarżącego uzasadnionej obawy (a więc nie pewności, którą należy udowodnić) możliwość użycia broni sprzecznie(...)". Stąd też wskazać należy organowi, że przesłanka "uzasadnionej obawy" podlega takim samym regułom dowodowym, jak każda inna.

W konsekwencji organy obu instancji, nie podejmując w rozpatrywanej sprawie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oceny prawnej, dopuściły się naruszenia wskazanych powyżej reguł procesowych.

Rozpoznając zatem ponownie sprawę, winny one przede wszystkim wyjaśnić powyższe wątpliwości, a nie bezkrytycznie formułować swoją tezę, po czym przeanalizować je w zestawieniu z poczynionymi wyżej uwagami, a dopiero potem na nowo ocenić – zgodnie z powyższymi rozważaniami i wątpliwościami Sądu – czy spełniona została przesłanka uzasadnionej obawy, co do użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Reasumując, zobowiązanie organu winno sprowadzić się do dokonania subsumcji stanu faktycznego sprawy pod prawidłowo zinterpretowany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, z uwzględnieniem poczynionych powyżej rozważań.

Tytułem uzupełnienia godzi się dodać, że decyzja wydana na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest decyzją związaną. Oznacza to, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego w ustawie, a w rozpoznawanej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Zatem co do tego należy zgodzić się z motywami zaskarżonej decyzji. Jednakże w rozpoznawanej sprawie – i wbrew temu, co twierdzi organ – nie oznacza to bezwzględnego związania, bowiem w zestawieniu ze stanem faktycznym sprawy i z przytoczoną już wyżej przesłanką wynikającą ze wspomnianego art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, owa przesłanka nie jest jednoznaczna, lecz stwarzająca organowi w dużej mierze pole do oceny, czy przesłanka, od której spełnienia zależy zastosowanie normy prawa (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy) istnieje, bądź też nie istnieje.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 152 i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.