Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 226/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2,  art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez D. K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r. znak [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję własną z [...] października 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. znak [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w sprawie zainicjowanej przez P. G., reprezentowanego przez Z. G., który pismem z 9 czerwca 2010 r. zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] o nr jw. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Kwestionowana decyzja została wydana po rozpatrzeniu odwołania P. G. od decyzji Starosty [...] znak [...] z [...] maja 2010 r. umarzającej na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. postępowanie dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z wieży kratownicowej z zamontowanym systemem antenowym, kontenera teletechnicznego z aparaturą elektroniczną oraz zasilania wraz z instalacją elektryczną, a także zjazdem z drogi powiatowej, zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] w [...], których inwestorem jest [...]. Decyzją z [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...] uchylił ww. decyzję Starosty [...] w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł, że podstawę prawną decyzji stanowi art. 105 § 1 k.p.a., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, albowiem budowa przedmiotowej w sprawie inwestycji została zakończona, w związku z czym organ architektoniczno-budowlany rozpatrując ponownie wniosek o pozwolenie na budowę słusznie umorzył postępowanie administracyjne.

Żądając stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. P. G. zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż zrealizowanie w całości budowy na podstawie ostatecznych decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, które zostały następnie uchylone przez Sąd powoduje konieczność umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Zarzucił także naruszenie art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez uznanie, iż konieczność wykonania prawomocnego wyroku podlega uznaniowości organu, który nie ma obowiązku zastosowania się do niego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku P. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r., decyzją z [...] października 2010 r. znak [...] na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego aktu administracyjnego.

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym zrealizowanie inwestycji stanowi podstawę umorzenia postępowania prowadzonego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Powyższe wynika wprost z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: Prawo budowlane), w myśl którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. I dalej, organ wskazał, że po rozpoczęciu robót możliwość udzielenia pozwolenia na budowę już nie istnieje. Organ architektoniczno-budowlany nie może orzekać w sprawie udzielenia zgody na przystąpienie do robót budowlanych, jeżeli roboty te już rozpoczęto lub co więcej zrealizowano w całości. Decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć tylko przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. W tym miejscu organ przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Białymstoku i w Warszawie. Wyjaśnił następnie, iż przedmiotowa w sprawie inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2008 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2007 r. Nr [...]. Decyzją z [...] maja 2009 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji, tj. stacji bazowej telefonii komórkowej. Dostrzegając powyższe organ w konsekwencji uznał, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 105 § 1 k.p.a. i badana decyzja Wojewody [...] wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. rażąco nie narusza prawa. Organ wskazał też, iż nie stwierdził, aby decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. była dotknięta inną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Na koniec, organ podał, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia tylko wówczas, gdy w sprawie nie uległ zmianie stan faktyczny lub prawny. W niniejszej sprawie bez wątpienia nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego, gdyż inwestycja, o czym była mowa wyżej, została zrealizowana. Ponadto, inwestor uzyskał pozwolenie organu nadzoru budowlanego na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją GINB z [...] października 2010 r., P. G. zarzucił naruszenie art. 153 i art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez pominięcie skutku deklaratoryjnego, który zaistniał po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 736/08 w dniu 18 września 2009 r. W uzasadnieniu wniosku odwołujący się przytoczył m.in. pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 9 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 1680.08. W wyroku tym, jak wskazał P. G[...] (reprezentowany również i na tym etapie postępowania przez Z. G.), nie występuje bezprzedmiotowość postępowania w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, następnie uchylonego.

Zaskarżoną decyzją, wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu orzeczenia podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji z [...] października 2010 r., tj. wskazał, iż badana w tym postępowaniu decyzja jest prawidłowa, albowiem postępowanie dotyczące zakończonej inwestycji należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r. wniósł D. K. żądając jej uchylenia oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

-art. 153 i art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 oraz art. 156 § 1pkt 2 k.p.a. poprzez pominięcie skutku deklaratoryjnego, który zaistniał po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 736/08 w dniu 18 września 2009 r.;

-art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 I art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do stanowiska skarżącego I tym samym nie wyjaśnienie, jakie zdaniem organu wywiera skutki prawne wyrok;

-art. 28 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego poprzez brak jego zastosowania oraz dokonania wykładni prawnej znaczenia przepisu.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego wprost określono, kiedy nie można wydać pozwolenia na budowę i nie obejmuje to przypadku zaistniałego w niniejszej sprawie i tym samym decyzja nie może zapadać w oderwaniu od powyższego przepisu. Dalej, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1092/09 oraz z 5 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 681/08 skarżący podniósł, iż w wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny, nie powstaje nowa sprawa, a organ ma obowiązek rozpoznać sprawę według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po uchyleniu decyzji przez sąd sprawa wraca do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie może przekroczyć tego progu albowiem wówczas po wyroku powstałaby inna sprawa niż ta, której przedmiotem oceny było prawomocne orzeczenie. W konsekwencji skarżący wskazał, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organu. Teoretycznie i praktycznie żadne pozwolenie na budowę nie mogłoby być bowiem kontrolowane przez sąd, który uchylając decyzję musi sformułować dalsze wskazówki dla organu (obowiązek obligatoryjny), które to zdaniem GINB i tak nie mają żadnego znaczenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Badając zaskarżoną w sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r. w ramach wskazanego kryterium Sąd uznał, iż orzeczenie to jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy poprzedzić wskazaniem, że decyzja ta została wydana w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności.

Tego rodzaju postępowanie ma charakter nadzwyczajny i jest postępowaniem odrębnym od innych postępowań, albowiem ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy weryfikuje ten akt administracyjny. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 2095/06, Lex Nr 299851), w którym Sąd przyjął, iż "Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego".

W tym miejscu wymaga przypomnienia, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem P. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] wydanej w postępowaniu zwykłym w II instancji, tj. po rozpatrzeniu odwołania P. G. od decyzji Starosty [...] z [...] maja 2010 r. umarzającej postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Żądając stwierdzenia nieważności ww. decyzji, P. G. wskazał na przesłankę rażącego naruszenia prawa. Powołał wyraźnie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i podniósł, iż kwestionowana decyzja narusza art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

Zatem, niniejsza sprawa sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wskazanej we wniosku P. G. Tym samym postępowanie powadzone w sprawie, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a., a uzasadniającymi stwierdzenie nieważności ww. aktu administracyjnego. Przy czym, z uwagi na uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego, szczególną wagę w postępowaniu należało przypisać przesłance rażącego naruszenia prawa.

W tym miejscu Sąd zauważa, iż rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, co ma miejsce wówczas, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". I dalej: "Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. W przywołanym wyroku Sąd zaznaczył również, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Konkludując, za uprawnione należy uznać stwierdzenie, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a przy tym naruszenie to jest na tyle ciężkie, że musi skutkować nieważnością.

Kierując się powyższym wskazać należy, iż decyzją z [...] czerwca 2010 r. (której to dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności), Wojewoda [...] w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Starosty [...] z [...] maja 2010 r. w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł, że podstawę prawną decyzji stanowi art. 105 § 1 k.p.a. (a nie przywołany w jej sentencji art. 105 § 2 k.p.a.), w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda wydając kwestionowaną decyzję, orzekał w postępowaniu zwykłym jako organ odwoławczy i rozpatrywał odwołanie od decyzji wydanej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadłego tej sprawie w dniu 18 września 2009 r. ze skargi P. G. (sygn. akt II SA/Kr 736/08). Wyrokiem tym Sąd uchylił poprzednie decyzje organów obu instancji wydane w tej sprawie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Decyzją z [...] maja 2010 r. Starosta [...]umorzył postępowanie w sprawie uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na to, iż inwestycja, której sprawa dotyczy została zrealizowana. Wojewoda [...] z tą decyzją organu I instancji co do istoty się zgodził. Wskazał na to, że przedmiotowa w sprawie inwestycja została zrealizowana w oparciu o ostateczną decyzję, tj. decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Powołał się w tym zakresie na nadesłaną przez PINB w [...] informację z 14 maja 2010 r. oraz na kopię decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie z [...] maja 2009 r. dotyczącej przedmiotowej inwestycji. W konsekwencji stwierdził, iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej została zakończona, a to stanowi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego. Jednocześnie Wojewoda [...] nadmienił, że obie wymienione powyżej decyzje organów architektoniczno-budowlanych zostały następnie uchylone przez Sąd ww. wyrokiem z 18 września 2009 r. Wskazał również, że zostało też wszczęte postępowanie wznowieniowe dotyczące udzielonego inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Na koniec wyjaśnił, iż uchylenie decyzji w części było spowodowane błędnym przywołaniem w tej decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Badając decyzję z [...] czerwca 2010 r., Główny Inspektor nie stwierdził, aby była ona dotknięta wadą nieważności. Przy dokonywaniu oceny tej decyzji Główny Inspektor kierował się wszystkimi przesłankami uregulowanymi w art. 156 § 1 k.p.a. Do każdej z tych przesłanek odniósł się w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji, wyjaśniając swoje stanowisko. Miał przy tym także na względzie treść wniosku o stwierdzenie nieważności i argumenty w nim podane mające przemawiać za wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego. W konsekwencji uznał, iż badana decyzja nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad i należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. W szczególności GINB wywiódł, że badana decyzja nie narusza w sposób rażący prawa zaznaczając, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Sąd z tak dokonaną oceną sprawy w pełni się zgadza i nie znajduje żadnych podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Przy czym Sąd zaznacza, iż orzekając w sprawie GINB nie ustrzegł się błędów, tj. naruszenia prawa, a dokładnie art. 107 § 3 k.p.a. Dostrzeżona wadliwość w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadniała jednak -w ocenie Sądu- uwzględnienia skargi (z powodów, które Sąd przedstawi poniżej).

Kwestionowana decyzja z [...] czerwca 2010 r. została podjęta na skutek przeprowadzonego postępowania odwoławczego w trybie zwykłym przez właściwy organ. Zawiera wszelkie elementy aktu administracyjnego jakim jest decyzja, w tym prawidłową podstawę prawną oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, z którego jasno wynika, co zadecydowało o wydaniu takiego rozstrzygnięcia (w oparciu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wojewoda [...] w świetle okoliczności faktycznych sprawy uznał, iż nie ma podstaw do merytorycznego jej załatwienia, a więc wydania orzeczenia w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Miał przy tym na względzie zarówno fakt zakończenia przedmiotowej w sprawie inwestycji, jak również fakt jej realizowania (i zrealizowania) w oparciu o ostateczne rozstrzygnięcie, a także uchylenie tego rozstrzygnięcia wyrokiem Sądu z 18 września 2009 r. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, iż wskazując na konieczność zastosowania w sprawie art. 105 § 1 k.p.a. Wojewoda nie przywołał żadnego przepisu prawa materialnego, który regulowałby sytuację występującą w sprawie, tj. dotyczyłby zrealizowania inwestycji na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, następnie uchylonego wyrokiem sądu.

Badając tę decyzję (w części spornej w tej sprawie) GINB wskazał na orzecznictwo sądowo-administracyjne, z którego ma wynikać, iż zrealizowanie inwestycji stanowi o umorzeniu postępowania prowadzonego w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Na tej też podstawie (tj. w oparciu m.in. o orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego) uznał, iż art. 105 § 1 k.p.a. został zastosowany prawidłowo i nie można mówić o jego rażącym naruszeniu.

GINB, badając decyzję Wojewody oparł się więc na stanowisku m.in. NSA co do zastosowania w okolicznościach analogicznych do sprawy niniejszej art. 105 § 1 k.p.a. Przywołał m.in. wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 286/05, w którym Sąd kasacyjny wskazał, że po zrealizowaniu określonej inwestycji, zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie winno ulec umorzeniu z mocy art. 105 § 1 k.p.a. GINB nie dostrzegł jednak, iż Naczelny Sąd Administracyjny w innym orzeczeniu (przywołanym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), wyraził pogląd niezgodny z powyżej zaprezentowanym. W wyroku z 9 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 1680/10 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął bowiem, iż postępowanie nie jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, następnie uchylonego. Organowi umknęło również to, iż badał ważność decyzji Wojewody [...], a jego zadaniem było więc dokonanie m.in. ustalenia, czy ww. przepis, tj. art. 105 § 1 k.p.a., został w sposób rażący w okolicznościach niniejszej sprawy naruszony. Dokonując oceny w tym zakresie należało bezspornie zaś wziąć pod uwagę w szczególności to, że zastosowanie ww. przepisu do niniejszego stanu faktycznego nie wynikało wprost z jego treści, lecz z orzecznictwa sądowo-administracyjnego, które nie jest w tej kwestii jednolite. Pomimo niedoskonałości uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z przedstawionych powyżej względów, Sąd uznał, iż decyzja ta odpowiada prawu. Stwierdzić bowiem należy, iż konkluzja w niej wyrażona jest prawidłowa. GINB prawidłowo uznał, że badana decyzja Wojewody [...] nie narusza rażąco prawa, w tym spornego w sprawie art. 105 § 1 k.p.a.

Rozwijając powyższe zauważyć trzeba, iż przyjęcie przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. musi być w każdym przypadku poprzedzone nie budzącym wątpliwości ustaleniem oczywistości naruszenia prawa, które nie może być wynikiem jego błędnej interpretacji wynikającej z niejasnego brzmienia przepisu. Rażące, kwalifikowane naruszenie prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przepis prawa nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, tak w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, jak i w doktrynie. Przy stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa nie chodzi bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (na co raz jeszcze w tym miejscu warto zwrócić uwagę).

Jednocześnie wskazać należy, iż zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy doszło do zrealizowania inwestycji na podstawie ostatecznego orzeczenia, następnie uchylonego wyrokiem sądu (tak jak w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją) wynika z orzecznictwa (v. np. wyrok WSA z 5 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1883/08), a nie przepisu prawa jasnego w swej treści i nie budzącego żadnych wątpliwości co do jego stosowania. Tym samym nie można w ocenie Sądu uznać, iż art. 105 § 1 k.p.a. został zastosowany przez Wojewodę [...] w decyzji z [...] czerwca 2010 r. w sposób rażąco wadliwy (i na tej podstawie należało stwierdzić nieważność tego orzeczenia). Można nie zgadzać się z poglądem wyrażonym w tym orzeczeniu, ale nie można przyjąć, iż Wojewoda w sposób rażący naruszył prawo, skoro organ ten rozstrzygnięcie oparł na wykładni prawa wyrażanym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym.

Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. nie wykazało, aby rozstrzygnięcie to obarczone było którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w pkt 2 w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. Dodatkowo, Sąd zaznacza, iż oceniając kwestionowaną decyzję w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Główny Inspektor nie musiał opowiadać się za jednym z poglądów wyrażonych w orzecznictwie (a dotyczących zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. w okolicznościach sprawy). Mógł jedynie wskazać na istniejącą w tym zakresie rozbieżność w wykładni prawa, która bezspornie wyklucza stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.

Tak dokonanej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty skargi, sprowadzające się do przedstawienia odmiennego poglądu wynikającego z orzecznictwa sądowo-administracyjnego, a dotyczącego ww. kwestii spornej, tj. związanej z zachowaniem się organu architektoniczno-budowlanego w sytuacji zrealizowania inwestycji na podstawie ostatecznej decyzji, następnie uchylonej wyrokiem sądu, którym to organ jest związany i ma obowiązek wykonać wytyczne w nim wskazane. Chociaż Sąd orzekając w sprawie dostrzega przedstawiony w skardze problem dotyczący stosowania się organów architektoniczno-budowlanych do art. 153 p.p.s.a. w ww. opisanej sytuacji, to jednak zauważa raz jeszcze, iż żaden przepis Prawa budowlanego (ani innej ustawy) takiego przypadku wprost nie reguluje, tj. nie odnosi się do zrealizowania inwestycji na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, wyeliminowanego następnie wyrokiem sądu. Tym samym stanowisko Wojewody [...] wyrażone w tej kwestii w kwestionowanej decyzji, a odmienne od prezentowanego przez skarżącego, nie może być oceniane jako rażące naruszenie prawa, na co Sąd zwrócił już uwagę powyżej. Dodatkowo Sąd zauważa, iż do stanu faktycznego, w którym orzekał w dniu [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...] nie ma zastosowania ani art. 28 ust. 1, ani art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, czy też art. 37 ust. 2 tej ustawy. Przepisy te regulują zupełnie odmienne sytuacje, od tej występującej w kwestionowanej sprawie.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 156, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.