Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1191/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2019 poz 1427
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - t.j.
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi D. Z na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w S. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko chor. D. Z. - starszemu oddziałowemu działu ochrony Aresztu Śledczego w S. i przedstawił mu zarzut, iż: "W dniu [...] sierpnia 2019 r. podczas sprawowania nadzoru nad osadzonym przebywającym pod konwojem w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] PUM w S., mieszczącym się przy al. [...], chor. D. Z. zatracił czujność poprzez zaśnięcie, co skutkowało dokonaniem ucieczki przez osadzonego z terenu szpitala." Organ wskazał, że swoim postępowaniem funkcjonariusz nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1427 – dalej "ustawa"), § 41 pkt 4, § 59 pkt 1, § 60 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2016 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (Dz. U. 2016 poz.1804) i § 7 Regulaminu nr 1/2010 z dnia 18 października 2010 r. Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, co stanowi naruszenie dyscypliny służbowej wynikającej z art. 230 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 i 4 ustawy polegające na zaniechaniu czynności służbowej albo wykonaniu jej w sposób nieprawidłowy oraz na niedopełnieniu obowiązków służbowych.

Tego samego dnia, wspomniany wyżej organ, działając na podstawie art. 218 ust. 1 pkt 4, art. 94 ust. 2, 3 i 4, art. 95 ust.1 ustawy, wydał decyzję nr [...], mocą której zawiesił D. Z. w czynnościach służbowych na okres od [...] sierpnia do [...] listopada 2019 r.

Odwołanie od tej decyzji do Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł D. Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie reguł proceduralnych określonych w art. 7, 75 § 1, 77 i 80 w zw. z art. 8 K.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 8 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 – dalej "K.p.a.") oraz art. 12 ust. 3, art. 94 ust. 2, ust. 3 ust. 4, art. 218 ustawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazał, że pomimo istnienia przesłanek przemawiających na korzyść funkcjonariusza, tj. długoletni staż służby, pozytywne opinie służbowe, wyróżniająca dyspozycyjność dotycząca realizacji zadań i czynności służbowych, to jednak należało uwzględnić charakter zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, który pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy oraz zasadami etyki zawodowej, bowiem funkcjonariusz w dniu [...] sierpnia 2019 r. spał podczas realizacji nałożonych na niego obowiązków dowódcy konwoju, czego skutkiem była ucieczka osadzonego spod konwoju. Organ podejmując decyzję o zawieszeniu chor. D.Z. w trybie art. 94 ust. 2 ustawy miał na uwadze obawę o realną możliwość właściwego, zgodnego z prawem, wywiązywania się przez funkcjonariusza z obowiązków służbowych, a tym samym jej dobro.

Rozpatrując odwołanie skarżącego, organ odwoławczy nie dopatrzył się przekroczenia przez organ I instancji, przy wydaniu decyzji o zawieszeniu, granic uznania administracyjnego. Motywy przytoczone przez organ w zaskarżonej decyzji w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję potwierdzając, że decyzja ta nie została podjęta pochopnie, bez uwzględnienia przyczyn, które doprowadziły do zaistnienia zdarzenia stanowiącego podstawę do jej wydania. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę okoliczność, iż waga zarzucanych odwołującemu czynów skutkuje uniemożliwieniem wykonywania w chwili obecnej zadań przypisanych służbie. U podstaw zaskarżonej decyzji legł niezaprzeczalny fakt ucieczki osadzonego, który przebywał poza ternem jednostki SW, i był w trakcie udzielania świadczeń medycznych. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że przyczyną ucieczki osadzonego było zaniechanie czynności służbowych, wykonanie ich w sposób nieprawidłowy oraz niedopełnienie obowiązków służbowych, polegające na zatraceniu czujności poprzez zaśnięcie obydwu konwojentów. Chor. D. Z. był konwojentem, a co więcej dowódcą tego konwoju, który zasnął w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, co było bezpośrednią przyczyną ucieczki osadzonego. Będąc funkcjonariuszem z ponad 13-letnim stażem w Służbie Więziennej powinien doskonale znać obowiązujące przepisy, a w szczególności istotnym stają się zapisy instrukcji nr 37 dla dowódcy grupy konwojowej - stanowisko nr 44. Funkcjonariusz swoim postępowaniem zaniechał podstawowych obowiązków dowódcy konwoju, gdyż nie podjął czynności ochronnych oraz nie zorganizował działań ochronnych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa realizowanego konwoju. Bezpośrednio naruszył § 59 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2016 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (Dz. U. 2016 r., poz.1804), gdyż nie zapewnił należytego bezpieczeństwa przy realizacji wyznaczonych zadań na stanowisku dowódcy konwoju. Ponadto powyższe stanowiło nieprzestrzeganie przepisów prawa określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2016 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, a w szczególności § 41 pkt 4 oraz § 60 pkt 1 i 3. Chor. D. Z. w powyższym zakresie zaprezentował naganną postawę, nie przestrzegając wyżej wymienionych przepisów. Ponadto funkcjonariusz ten składał ślubowanie zgodnie, z którym zobowiązał się do rzetelnego wykonywania powierzonych mu zadań i poleceń przełożonych, przestrzegając Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich przepisów prawa, jak również tajemnic związanych ze służbą, a także zasad etyki zawodowej, ze szczególnym uwzględnieniem poszanowania godności ludzkiej oraz z dbałością o dobre imię służby.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że o ile jakkolwiek postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem odrębnym, to jednak charakter zarzucanych odwołującemu czynów, podważa jego autorytet wobec podwładnych, zaufanie przełożonych, jak również godzi w dobre imię formacji. Powyższe zdarzenie i zachowanie funkcjonariusza stanowiło realne zagrożenie dla "dobra służby", na które składa się dobro Służby Więziennej, zaufanie społeczeństwa do Służby Więziennej, gwarancje praworządnego działania funkcjonariuszy Służby Więziennej, co rażąco pogarsza obraz tej służby, naraża ją na przeszkody, jakie wynikają z naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym, w tym nienagannej postawy. Służba Więzienna jest formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony społeczeństwa przed sprawcami przestępstw osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych. Szczególna rola tej służby oraz jej zhierarchizowania struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania prawa. Dodatkowo zdarzenie to może mieć deprawujący wpływ na innych funkcjonariuszy, powodując destabilizację jednostki podlegającej zhierarchizowanej strukturze. Zawieszenie w czynnościach do trzech miesięcy, w ocenie organu odwoławczego jest adekwatne do ciążących na funkcjonariuszu zarzutów dyscyplinarnych, a ponadto umożliwi służbie podjęcie działań zmierzających do zapobieżenia powtórzenia się sytuacji w przyszłości i powzięcie decyzji do kwestii dalszego stosunku służbowego wymienionego. Zawieszenie w czynnościach służbowych jest instytucją służącą szybkiemu odsunięciu funkcjonariusza od bieżącego wykonywania zadań służbowych, na wypadek gdyby okazało się, że przestał on spełniać wymogi stawiane funkcjonariuszowi Służby Więziennej i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie go z ram organizacyjnych służby publicznej. Natomiast kwestia dokonania ustaleń faktycznych dotyczących przebiegu zdarzenia jest przedmiotem odrębnego postępowania dyscyplinarnego, które ma na celu dokonanie wyczerpujących i dotyczących całokształtu sprawy ustaleń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie D. Z. wniósł o:

- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji personalnej nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w S., ewentualnie

- uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji personalnej nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w S., ewentualnie

- uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji personalnej nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w S. i zobowiązanie organu do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie Sąd pozostawi uznaniu organu,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w/g norm lub spisu kosztów.

Zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

- art. 7 K.p.a. na skutek braku dążności organu do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz oparcia rozstrzygnięcia o mechanicznie i sztywno pojmowaną zasadę nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym, przy braku wskazania o jaki interes ogólny chodzi oraz z jakich przyczyn jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga zastosowania tak surowego środka;

- art. 8 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 248 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 248 ust. 2 ustawy, na skutek prowadzenia postępowania w sposób nieprawidłowy, nadto przez organ, w stosunku do którego zachodzi uzasadniona wątpliwość, co do bezstronności, z uwagi na fakt, iż organ prowadzący postępowanie - Dyrektor Aresztu Śledczego w S. jest organem realizującym politykę kadrową, w ramach której doszło do obciążania funkcjonariusza obowiązkiem pełnienia służby w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami wynikającym z w/w ustawy o Służbie Więziennej zarówno w zakresie czasu służby jak i wynagrodzenia, jak również w związku z odmową udzielania obrońcy możliwości zapoznania się z dokumentacją zgromadzą w aktach sprawy oraz doręczenia kserokopii akt sprawy, co w konsekwencji skutkowało nie tylko naruszeniem prawa do obrony ale elementarnej zasady zaufania;

- art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 247 ust. 1 w zw. z art. 247 ust. 8 ustawy na skutek prowadzenia postępowania w sposób wybiórczy przy braku rozpoznania zgłoszonych wniosków dowodowych zgłoszonych w piśmie z dnia [...] października 2019 r.;

- art. 248 ust. 6 ustawy na skutek nie doręczania obrońcy decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r.

Ponadto wniósł o:

- przeprowadzenie dowodu z dokumentacji zgromadzonej w aktach Prokuratury Rejonowej S. Śródmieście w S. sygn. akt [...] i w tym celu wnoszę o zwrócenie się przez Sąd do Prokuratury Rejonowej S. Śródmieście w S. ul. [...], [...] o nadesłanie akt sprawy na okoliczność legalności i rzetelności jej decyzji personalnej nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w S., której podstawa prawna oparta została na dyspozycji przepisu art. 94 ust. 2 ustawy, pomimo braku w ramach uzasadnienia postanowienia, aby zostało wszczęte jakiekolwiek postępowanie przygotowawcze, który to argument pojawia się dopiero w uzasadnieniu decyzji skarżonej.

- umożliwienie pełnomocnikowi zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy oraz wykonania fotokopii, w związku z odmową udostępnienia dokumentacji celem zapoznania się przez ustanowionego obrońcę oraz odmową wykonania kserokopii dokumentacji.

W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący jest funkcjonariuszem z ponad 13 - letnim stażem pracy o licznych osiągnięciach, wzorowej opinii, w tym ostatniej z dnia [...] sierpnia 2019 r., z sumiennym wykonywaniem zadań służbowych, operatywności i dyspozycyjności. Wskazano, że skarżący wielokrotnie prosił o przeniesiecie do wykonywania służby w zakładzie karnym położonym bliżej miejsca zamieszkania, z powodu braku możliwości prawidłowego wypoczynku przed kolejną służbą, w szczególności wykonywaną w nieznanym ustawie systemie 12/12, osiągniętego wieku i skutkami zdrowotnymi, związanymi bezpośrednio z brakiem prawidłowego wypoczynku. Za każdym razem spotykał się z odmową organu prowadzącego postępowanie, przy uzasadnieniu złą sytuacją etatową w dziale ochrony Aresztu Śledczego. W dniu [...] sierpnia 2019 r. otrzymał kolejne ustne polecenie stawienia się do służby za 12 godzin. Znamiennym jest przy tym, iż system pełnienia służby w ponadwymiarowym czasie, przy braku poszanowania prawa funkcjonariuszy do wypoczynku, funkcjonuje w Areszcie Śledczym w S. od szeregu miesięcy. Skarżący posiada wypracowanych ponad 200 nadgodzin, z tytułu których pełnienia, do tej pory organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie wypłacił wynagrodzenia.

Okoliczność związana z zatraceniem czujności jest konsekwencją zaniedbań i nieprawidłowości organizacyjnych w Areszcie Śledczym w S., skutkujących obciążeniem funkcjonariuszy pracą ponad miarę, nadto bez należnego ustawowo wynagrodzenia za przepracowany czas prawy w nadgodzinach lub dni wolnych od pracy. Organ zarzucając chorążemu, iż charakter zarzucanego mu czynu pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy oraz zasadami etyki zawodowej nie rozważył podstawowych potrzeb organizmu, jaką jest wypoczynek. Skoro organizacja pracy w Areszcie Śledczym w S. opiera się na sprzecznym z ustawą obligowaniu funkcjonariuszy do służby ponad siły organizmu, w związku z tym, w żaden sposób nie można zgodzić się z twierdzeniem, aby doszło do rażącego naruszenia prawa. Czyn skarżącego nie był umyślny, nie można zarzucić nawet lekkomyślności, nie traktował osadzonych w sposób niehumanitarny, nie stawił się do pełnienia służby nietrzeźwy, nie utracił broni służbowej, nie nadużył zajmowanego stanowiska, nie oddalił się samowolnie - utrata czujności była konsekwencją przepracowania i nieuwzględniania przez organ odpowiedzialny za prawidłową politykę kadrową potrzeby wypoczynku funkcjonariusza w związku z koniecznością wykonywania służby ponad siły. Funkcjonariusz wykazał się prawidłową postawą, wysoka etyką zawodu i odwagą niezwłocznie podejmują wszelkie działania zmierzające do ujęcia osadzonego oraz powiadomienia przełożonych. Skarżący nie uciekł przed odpowiedzialnością, przyjął postawę godną funkcjonariusza o najwyższych standardach postępowania, nie skorzystał nawet z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Odnośnie zaś skali naruszenia, to organ pominął całkowicie fakt, iż skala konieczności pozostawania przez skarżącego w praktycznie ciągłej nieprzerwanej gotowości dotyczyła nie doby czy tygodnia czasu ale co najmniej szeregu miesięcy i zgłaszał organowi konieczność zmiany miejsca pracy.

Skarżący podniósł również, że poniósł już najcięższe z możliwych konsekwencje – zdrowotne, wynikające zarówno ze zdarzenia jak również przebiegu czynności, sposobu prowadzenia postępowania. Znamienny jest, iż fakt stanu zdrowia skarżącego, skutkujący stwierdzonym przez specjalistę - prowadzącego lekarza psychiatrę - brakiem zdolności do uczestniczenia w czynnościach przez organ traktowany jest jako "brak współpracy z rzecznika mi, celowy i świadome utrudnianie zakończenia postępowania i w ten sposób powodowanie jego przewlekłości" (str. 3 orzeczenie nr [...] z dnia [...] października 2019 r. akapit 4).

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa.

Przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie decyzja o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych, wydana na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy. Stosownie do treści tego przepisu, wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi Służby Więziennej postępowania dyscyplinarnego, stanowi okoliczność uzasadniającą zawieszenie go w czynnościach służbowych.

Wydane wobec skarżącego rozstrzygnięcie spowodowane zostało wszczęciem przeciwko niemu w dniu [...] sierpnia 2019 r. postępowania dyscyplinarnego w związku z przedstawieniem mu zarzutu o czyn określony w art. 230 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 i 4 ustawy, polegający na zaniechaniu czynności służbowej albo wykonaniu jej w sposób nieprawidłowy oraz niedopełnieniu obowiązków służbowych.

W tym miejscu należy podkreślić, że wszelkie podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszeń prawa, do których doszło jego zdaniem w postępowaniu dyscyplinarnym, a w szczególności odnoszące się do wniosku z dnia [...] października 2019 r. o wyłączenie Dyrektora Aresztu Śledczego w S. od prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz wniosku dowodowego z dnia [...] października 2019 r., nie mogły odnieść skutku. Argumenty tego rodzaju skarżący może skutecznie podnosić w postępowaniu dyscyplinarnym, jednak nie mogą one rzutować na ocenę legalności decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Z przywołanego art. 94 ust. 2 ustawy wynika bowiem jednoznacznie, że przesłanką uzasadniającą rozstrzygnięcie w tym zakresie jest samo zaistnienie obiektywnego faktu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w związku z postawionym zarzutem, nie zaś poczynione w jego toku ustalenia czy zasadność tego zarzutu.

Prawidłowość czynności przeprowadzonych w zakresie rzeczonego postępowania oraz trafność i zgodność z prawem dokonanych w jego toku ustaleń co do popełnienia przez funkcjonariusza zarzucanego mu czynu i co do jego winy nie stanowi kryterium decydującego o zasadności zawieszenia go w czynnościach służbowych. Także Sąd nie może badać tych zagadnień w zakresie niniejszej sprawy, gdyż przekroczyłby tym samym jej granicę w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Poza obiektywną przesłanką formalnoprawną polegającą - jak opisano powyżej - na samym fakcie wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania dyscyplinarnego, wpływ na rozstrzygnięcie o zawieszeniu w czynnościach służbowych ma nadto ocena potrzeby i celowości zastosowania wobec niego tego środka. W tym kontekście Sąd zauważa, że o ile w poprzednim stanie prawnym, ustawodawca określił jasno, że instytucję zawieszenia w czynnościach służbowych stosuje się jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby (ówczesne brzmienie art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej), to wspomniany wyżej - obecnie obowiązujący przepis art. 94 ust. 2 przywołanej regulacji już tego nie określa. Użyty w jego treści zwrot "może" wskazuje, iż zawieszenie w czynnościach służbowych ma tu charakter fakultatywny co oznacza, że organ Służby Więziennej orzeka w tej kwestii w granicach uznania administracyjnego dokonując oceny, czy zastosowanie przewidzianego w nim środka jest celowe. Trzeba przy tym zaznaczyć, że ustawodawca poza wskazaniem sytuacji w których organ może zawiesić funkcjonariusza, nie zdefiniował żadnych szczególnych przesłanek od których uzależnia zastosowanie takiej sankcji. Oznacza to, iż w każdym przypadku, w którym organ stosuje instytucje zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, powinien rozważyć potrzebę jej zastosowania. Uznaniowość w żadnym razie nie jest równoznaczna z dowolnością i dlatego wymaga od organu należytego umotywowania zasadności podjętego w tej kwestii rozstrzygnięcia. Mimo pewnej swobody, dalej jest on więc związany przepisami postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 K.p.a. Oznacza to, że podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego jest on obowiązany rozważyć wszelkie okoliczności sprawy przemawiające za zawieszeniem funkcjonariusza, lub też jego niezawieszaniem, a stosowną argumentację zawrzeć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 765/13 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA).

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji obowiązek ten zachował. Zaprezentował bowiem w swojej decyzji powody, dla których uznał zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych za celowe. Powołał się w tym zakresie na wagę czynu, który zarzuca się obwinionemu zaznaczając, iż skarżący był dowódcą konwoju, który zasnął w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, co było bezpośrednią przyczyną ucieczki osadzonego. W rezultacie swoim postępowaniem skarżący zaniechał podstawowych obowiązków dowódcy konwoju, gdyż nie podjął czynności ochronnych oraz nie zorganizował działań ochronnych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa realizowanego konwoju.

Organ wskazał na realne zagrożenie dla "dobra służby", na które składa się dobro Służby Więziennej, zaufanie społeczeństwa do Służby Więziennej, gwarancje praworządnego działania funkcjonariuszy Służby Więziennej. Zgodzić należy się z organem, że Służba Więzienna jest formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony społeczeństwa przed sprawcami przestępstw osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych. Szczególna rola tej służby oraz jej zhierarchizowania struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania prawa. Trafne jest również stanowisko organu, że w przypadku braku reakcji przełożonych zdarzenie, do którego doszło wskutek utraty czujności przez skarżącego, może mieć deprawujący wpływ na innych funkcjonariuszy, powodując destabilizację jednostki podlegającej zhierarchizowanej strukturze.

Okolicznością, którą organ również wziął pod uwagę podejmując decyzję o zawieszeniu skarżącego w trybie art. 94 ust. 2 ustawy była obawa o realną możliwość właściwego, zgodnego z prawem, wywiązywania się przez funkcjonariusza z obowiązków służbowych, a tym samym dobro służby. W tym zakresie stanowisko organu okazało się trafne, bowiem jak wskazał sam skarżący konsekwencją zdarzenia jak również przebieg czynności i sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, skutkowało stwierdzonym przez specjalistę - prowadzącego lekarza psychiatrę - brakiem zdolności do uczestniczenia w czynnościach tego postępowania. Skoro zatem stan psychiczny skarżącego pogorszył się w tak znacznym stopniu, że nie był w stanie uczestniczyć w postępowaniu dyscyplinarnym, to również nie możliwe było pełnienie służby w tym czasie.

Zdaniem Sądu, argumentacja ta jest dostatecznie przekonująca. Organ administracyjny miał bowiem na uwadze z jednej strony charakter i specyfikę służby oraz związane z tym prawa i obowiązki, zaś z drugiej, rodzaj zarzucanego skarżącemu czynu, który koliduje w sposób jaskrawy z tymi obowiązkami. Kwestionowane rozstrzygnięcie zawiera wskazanie przesłanek, którymi organ kierował się podejmując je, a tym samym nie można zarzucić organowi przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz podjęcia decyzji w sposób nie uwzględniający okoliczności sprawy. To natomiast, czy wspomniany zarzut jest zasadny, stanowić będzie przedmiot badania w postępowaniu dyscyplinarnym i nie podlega ocenie na etapie wydawania decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych. W przypadku uniewinnienia skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym od postawionych zarzutów, niewątpliwie odzyska on zarówno zaufanie przełożonych jak i należną część uposażenia (art. 95 ust. 2 cytowanej ustawy).

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. należy wyjaśnić, że nie każde naruszenie tego przepisu stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Sąd może bowiem uchylić decyzję administracyjną jedynie w sytuacji takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc, zarzut naruszenia tego przepisu mógłby odnieść skutek tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał, że powyższe uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych, mogących rzutować na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Innymi słowy, zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1142/11 oraz z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11 – orzeczenia dostępne w CBOSA).

Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do tego rodzaju naruszeń. Podkreślenia wymaga to, że w ramach przedmiotowego postępowania organ administracji nie przeprowadza żadnego postępowania dowodowego, a podstawą wydania decyzji jest uprzednie uruchomienie postępowania dyscyplinarnego. Skarżącemu nie umożliwiono wprawdzie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, jednak było to spowodowane charakterem tego postępowania. Nadto organ II instancji możliwość taką skarżącemu stworzył kierując stosowne zawiadomienie z dnia [...] września 2019 r. doręczone skarżącemu w dniu [...] września 2019 r.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jego wydania i dlatego orzekł o oddaleniu skargi działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.