Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 415/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 b par 1, art. 165a  w zw. z art. 14
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art.  88 ust 3 a pkt 4 lit a
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R.H. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Go 415/11

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając z upoważnienia Ministra Finansów utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku – zwolnienia od podatku VAT dostawy nieruchomości.

W uzasadnieniu postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał stan sprawy. Wynikało z niego, iż R.H. wystąpił z wnioskiem udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wskazując, iż wspólnie z pozostałymi uczestnikami postępowania przetargowego, tj. małżonką K.H., a także z M.M., M.M., D.S.-N. i R.N. przystąpili w dniu [...] września 2010r. do drugiego przetargu ustnego nieograniczonego ogłoszonego przez Zarząd Województwa na sprzedaż będącej własnością Województwa niezabudowanej nieruchomości położonej w [...]. Nieruchomość ta składa się z działki oznaczonej, zgodnie z ewidencją gruntów, numerem [...] i ma powierzchnię 2,45 ha. Dla działki tej prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...].

Przedmiotowa działka przylega bezpośrednio do linii brzegowej jeziora [...]. Przez działkę przechodzi rów, teren jest torfowy, podmokły, opasany z trzech stron rowami. Działka jest nieuzbrojona. Dla działki tej brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy działka przeznaczona jest jako teren usług z zielenią towarzyszącą. W ogłoszeniu o przetargu zawartym na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego, w Gazecie oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego jego organizator, tj. Zarząd Województwa poinformował potencjalnych nabywców, że zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów usług, do wylicytowanej ceny sprzedaży działki o numerze [...] zostanie doliczony podatek VAT w wysokości 22%, W trakcie przeprowadzonego w dniu [...] września 2010r. przetargu przewodniczący Komisji Przetargowej poinformował uczestników m.in. o tym, że do wylicytowanej ceny sprzedaży zostanie doliczony podatek VAT oraz o opłatach wynikających z wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Przetarg został wygrany przez Wnioskodawcę wspólnie z wymienionymi na wstępie osobami.

Na okoliczność dokonanej wpłaty wadium, które z chwilą wygrania przetargu stało się zaliczką wpłaconą na zakup przedmiotowej działki, Urząd Marszałkowski Województwa wystawił w dniu [...] października 2010r. fakturę VAT [...]. W trakcie przygotowania się do przetargu Wnioskodawca wraz z pozostałymi osobami wymienionymi na wstępie powziął wiadomość, że treść ogłoszenia o przetargu zawierającą informację o podleganiu sprzedaży działki nr [...]" podatkowi VAT w stawce 22% oparta została na interpretacji indywidualne Ministra Finansów Nr [...] z dnia [...] lutego 2010r. otrzymanej przez Urząd Marszałkowski Województwa. Analizując treść tej interpretacji oraz wniosku ją poprzedzającego (dostępnych na stronach Ministerstwa Finansów), a także dane zawarte w ewidencji gruntów Wnioskodawca ustalił, że sam wniosek nie zawiera istotnych, jego zdaniem danych, które miały znaczenie przy wydaniu powołanej interpretacji ogólnej. Dane te dotyczą w szczególności charakteru gruntów, W związku z tym, Wnioskodawca wystąpił w dniu [...] sierp_ma_2010r. do Wójta Gminy o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej działki. W dniu [...] października 2010r. Wójt Gminy wydał decyzję Nr [...], w której odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego - inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewidencyjnym [...] położonej w obrębie miejscowości [...].

Z obszernego uzasadnienia tej decyzji wynika, że działka nr [...] stanowi grunty oznaczone symbolami LIII (1,93 ha), W-ŁIII (0,10 ha) i Łz-ŁIII (0,42 ha), a bezpośrednią przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy było ustalenie, że nieruchomość objęta wnioskiem stanowi rolne stanowiące użytki klas III wchodzące w skład zwartego kompleksu przekraczającego powierzchnię 0,50 ha

Na tle tak przedstawionego zdarzenia przyszłego skarżący zadał pytanie:

"Czy w przedstawionym stanie faktycznym a w szczególności, gdy dla przedmiotowej

nieruchomości brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z uwagi na to, że nieruchomość ta stanowi w większości grunty rolne - użytki klasy III, w stosunku do których otrzymano odmowę ustalenia warunków zabudowy, transakcja nabycia przedmiotowej nieruchomości będzie podlegała zwolnieniu z podatku VAT w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT".

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, iż występując o wydanie interpretacji indywidualnej działał przy opisanej czynności prawnej jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, a nabyty grunt będzie służył mu wyłącznie do zaspokojenia jego potrzeb osobistych, a zatem z tytułu nabycia przedmiotowego gruntu nie przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego. W przedmiotowym uzupełnieniu Wnioskodawca wyjaśnił także, iż przedmiotowa działka zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy jest przeznaczona "jako teren usług z zielenią towarzyszącą".

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] skutecznie doręczonym w dniu 26 stycznia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku - zwolnienia od podatku VAT dostawy nieruchomości.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wykładnia przepisów podatkowych mających zastosowanie do przedstawionego przez Wnioskodawcę opisu sprawy nie dotyczy jego sytuacji prawnopodatkowej bowiem Stronę nie łączy stosunek podatkowy ze związkiem publicznoprawnym, którego przedmiotem jest opodatkowanie podatkiem od towarów i usług dostawy przedmiotowego gruntu. Zapytanie Wnioskodawcy odnosi się do sytuacji prawnopodatkowej dostawcy gruntu, zatem brak jest podstaw, aby skarżący nie prowadzący działalności gospodarczej nie występujący jako podmiot, któremu na podstawie obowiązujących przepisów przysługiwałoby prawo do doliczenia podatku VAT naliczonego.

Na powyższe postanowienie R.H. wniósł zażalenie zarzucając naruszenie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne uznanie, iż złożony wniosek nie dotyczy indywidualnej sprawy wnioskodawcy w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego i w związku z tym organ zobligowany był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji.

Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż wniosek zainteresowanego, będącego osobą fizyczną nabywającą nieruchomość rolną dla celów prywatnych (nie w ramach działalności gospodarczej) nie dotyczy sytuacji opisanej w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ, jej zdaniem, racjonalny, ustawodawca wprowadzając w roku 2007 do art. 14b § 1 O.p. określenie "zainteresowany" kierował się (o czym świadczy także analiza opinii przygotowanej przez Biuro Analiz Sejmowych, dotyczącej rządowego projektu nowelizacji O.p., z której wynika, że celem zmiany regulacji było maksymalnie szerokie sformułowanie katalogu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o urzędową interpretację) zamiarem umożliwienia uzyskania interpretacji prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Z przepisu art. 14b § 1 O.p. nie wynika, iż interpretacja prawa podatkowego miałaby się odnosić jedynie do stosowania tego prawa tylko i wyłącznie przez podatników danego podatku. Ponadto wskazał, że bezpośrednim interesem faktycznym Wnioskodawcy w sprawie jest konieczność (lub jej brak) uiszczenia należnej zbywającemu nieruchomość rolną ceny powiększonej o podatek VAT (lub też w przypadku dostawy zwolnionej na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 VATU - ceny bez tego podatku).

Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z [...] stycznia 2011r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Strona wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzuciła :

1. błędną interpretację art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) przez przyjęcie, że Skarżący nie należy do kręgu zainteresowanych uprawnionych do złożenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego,

2. naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przez naruszenie zasady załatwienia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w ten sposób, że uniemożliwiono Stronie uzyskanie informacji w sprawie podatkowej

W uzasadnieniu skargi przytoczyła argumentację zawartą w zażaleniu podkreślając, iż jest adresatem faktury sprzedażowej zawierającej w swej treści podatek VAT w wysokości 22 %, który jest zobowiązana zapłacić w cenie sprzedaży wynikającej z faktury.

W ocenie Strony z treści art. 14b par. 1 ordynacji podatkowej wynika, że zainteresowany nie musi mieć wyłącznie interesu prawno-podatkowego rozumianego jako powiązanie strony z deklaracją podatkową - obliczenie podatku należnego lub naliczonego, czy też dokonanie bezpośrednio zapłaty kwoty podatku na rzecz właściwego Urzędu. Gdyby przyjąć stanowisko strony przeciwnej, to w przepisie zamiast użycia słowa "zainteresowany" ustawodawca użyłby raczej pojęcia "strony", która to definicja zawarta jest w art. 133 Ordynacji podatkowej. Skoro w artykule 14b § 1 zrezygnowano z pojęcia "strony", a użyto sformułowania "zainteresowany" bez wskazania definicji tego pojęcia, to należy przez to rozumieć szerszy krąg uprawnionych do uzyskania informacji podatkowej niż tylko osoby posiadające interes prawny. Zdaniem skarżącego każda osoba, którą dotyka bezpośrednio czy pośrednio przepis podatkowy, powinna mieć możliwość uzyskania interpretacji, czy dany przepis został właściwie zastosowany.

Skarżący podkreślił, że jest adresatem faktury sprzedażowej zawierającej w swej treści określony podatek VAT od ceny w wysokości 22% i to on faktycznie, przez zapłacenie ceny sprzedaży zawartej w fakturze VAT dokonuje wpłaty podatku naliczonego, który następnie zostaje odprowadzony przez wystawcę faktury – sprzedającego - do Skarbu Państwa. Stanowisko reprezentowane przez organy oraz w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych prowadziłoby do uniemożliwienia podmiotowi sprawdzenia , czy rzeczywiście zawarty w cenie podatek VAT jest należny. Skarżący nie ma bowiem możliwości żądania od kontrahenta , aby to on wystąpił o uzyskanie interpretacji podatkowej w sprawie zastosowania przepisów do transakcji, w której stroną kupującą jest skarżący.

Zdaniem skarżącego ponieważ przepis art. 14b § 1 nie określa, jakiego rodzaju interes po stronie zainteresowanego powinien wystąpić, może to być interes faktyczny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie skargi. Przywołując treść art. 14 b § 1 Ordynacji podatkowej stwierdził, iż z przepisu tego wynika, że wniosek może być złożony tylko w indywidualnej sprawie zainteresowanego. Wobec tego z wnioskiem może wystąpić osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) pociągający za sobą określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego co oznacza, że pomiędzy sprawą w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a zainteresowanym musi istnieć związek wyrażający się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy. Żądanie uzyskania interpretacji indywidualnej prawa podatkowego odnosi się do stanów faktycznych (zdarzeń przyszłych) przedstawionych przez wnioskodawcę, co do których wykładnia znajdujących w nich zastosowanie przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe rozliczenie wnioskodawcy w ramach tego podatku.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej stanowisko organu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych – m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który w wyroku z dnia 24 listopada 2009r. wskazał: że " zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej jest podmiot, w odniesieniu do którego wykładnia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe określenie jego obowiązku podatkowego. Celem tej instytucji jest udzielenie rzetelnej i wiążącej informacji, w jaki sposób organ podatkowy zinterpretuje przepisy podatkowe w opisanym we wniosku stanie faktycznym, a w konsekwencji udzielenie informacji co do zasad obliczania podatku. Interpretację wydaje się więc w odniesieniu do indywidualnych warunków, konkretnego stanu faktycznego, tj. sprawy, w której istotą jest ukształtowanie praw i obowiązków wnioskodawcy na gruncie określonej regulacji podatkowej. Nie chodzi więc o każdy interes prawny, jak nietrafnie wywodzi skarżąca, lecz o interes prawnopodatkowy. W opisanej zaś przez skarżącą sytuacji, jej interes i zainteresowanie ma wyłącznie charakter faktyczny, tj. chodzi o wysokość faktycznie otrzymywanych darowizn a nie o o interes prawny, związany z obowiązkiem podatkowym. Wykazywany przez skarżącą interes jest wyłącznie pochodną interesu prawnopodatkowego występującego w opisanym stanie faktycznym wobec innego podmiotu".

Dalej organ przytoczył podobną wypowiedź zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 15 marca 2011r., sygn. akt I SA/Łd 153/11: "(...) Z cytowanego przepisu wynika, że zainteresowanym, tj. stroną postępowania o wydanie interpretacji, jest taki podmiot który zwraca się o jej wydanie w swojej indywidualnej sprawie. Wskazanie we wniosku owej indywidualnej sprawy stanowi niezbędny warunek do uznania konkretnego podmiotu za zainteresowanego, w znaczeniu przyjętym w przywołanym przepisie. Treść art. 14b § 2 o. p. wskazuje, że wniosek zainteresowanego może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Należy zatem przyjąć, że osoba zainteresowana, ta każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia swojej sytuacji w sferze prawa podatkowego.

Osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej jest wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej kwestia interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku (zwolnienia od podatku) obowiązującej przy sprzedaży nieruchomości przez jej zbywcę, u osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej, która nabywa nieruchomość wyłącznie dla zaspokojenia swoich potrzeb osobistych - pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na jej prawa i obowiązki dotyczące prawidłowości rozliczeń w ramach tego podatku, bowiem ona takich rozliczeń w ogóle nie dokonuje. Obowiązek podatkowy z tytułu objęcia tej transakcji podatkiem od towarów i usług, zastosowanie właściwej stawki podatku czy zwolnienia, ciąży na sprzedawcy, zaś ewentualne do odliczenia podatku naliczonego dotyczyć może tylko czynnego podatnika VAT, w związku z realizowanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi. Skarżący w przedmiotowej sprawie nie występuje w roli żadnego z ww. podmiotów.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że jest adresatem faktury sprzedażowej zawierającej w swej treści podatek VAT w wysokości 22%, który jest zobowiązany zapłacić w cenie sprzedaży wynikającej z tej faktury, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z mechanizmem funkcjonowania podatków pośrednich, jakim jest podatek od towarów i usług, to ostatni nabywca (konsument) ponosi ekonomiczny ciężar tego podatku. Zaznaczył też, że zastosowanie nieprawidłowej stawki podatku rodzi konsekwencje podatkowe wyłącznie po stronie zbywcy towaru czy wykonawcy usługi, czyli wystawcy faktury. Jeśli dokona on opodatkowania danej czynności niewłaściwą dla niej stawką podatku, konsekwencją tego będzie zawyżenie podatku należnego bądź jego zaniżenie. W dalszej kolejności nieprawidłowości te mogą doprowadzić do powstania po stronie wystawcy faktury prawa do wstąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, bądź konieczności zapłaty zaległego podatku. Tego rodzaju konsekwencje podatkowe nie występują u nabywcy towaru czy usługi. Może on przyjąć, o ile jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą, do własnych rozliczeń wyłącznie wartości wynikające z otrzymanej faktury.

Konkludując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że stawka podatku stanowi indywidualną sprawę podmiotu, który dokona sprzedaży nieruchomości i tylko ten podmiot jest zainteresowanym w rozumieniu art.14b § 1 Ordynacji podatkowej. I tylko on może wystąpić do organu podatkowego o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego. Zaznaczył nadto, że zgodnie z art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej, podmiot występujący o wydanie interpretacji indywidualnej składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty rozstrzygnięciem organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. W razie złożenia fałszywego oświadczenia wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych. Oświadczenia takiego nie może skutecznie złożyć Strona, wobec której z natury rzeczy w tym przedmiocie nie mogłoby być wszczęte i prowadzone postępowanie podatkowe lub kontrolne, ani też wydana decyzja bądź postanowienie.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że stosownie do przepisu art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej podmiot, który uzyskał interpretację i zastosował się do niej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną, chroniony jest przed skutkami jej wadliwości. Zyskuje więc gwarancję, że zastosowanie się do interpretacji indywidualnej nie może mu szkodzić. Strona korzysta również z uprawnień wynikających z art. 14o Ordynacji podatkowej, czyli tzw. milczącej interpretacji, tj. prawnego usankcjonowania prawidłowości stanowiska zawartego we wniosku, w przypadku, gdy organ podatkowy nie wyda interpretacji w ustawowym terminie - jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 541/09. W kontekście tego organ stwierdził, iż Skarżący w ogóle nie mógłby zastosować się do uzyskanej interpretacji ani skorzystać z milczącej interpretacji, gdyż nie byłby adresatem ww. norm prawnopodatkowych.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej jest podmiot, w odniesieniu do którego wykładnia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe określenie jego obowiązku podatkowego. Strony nie można uznać za zainteresowanego. Jej interes i zainteresowanie ma bowiem wyłącznie charakter faktyczny, tj. chodzi o wysokość faktycznie zapłaconej kwoty za zakupioną nieruchomość, a nie o interes prawny, związany z obowiązkiem podatkowym. Wykazywany przez Skarżącego interes jest wyłącznie pochodną interesu prawnopodatkowego zbywcy nieruchomości.

Na koniec Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych w których wyrażono pogląd, że udzielający interpretacji indywidualnej Minister Finansów powinien czuwać, czy z wnioskiem wystąpił uprawniony podmiot, tj. czy wnioskodawca wystąpił we własnej sprawie i czy ma stosowne umocowanie. Mieści się to w zakresie badania prawidłowości wniosku pod względem formalnym, a ustalenia poczynione w jego wyniku mają znaczenie z dwóch powodów:

1) z uwagi na skuteczność oświadczenia, o jakim mowa w art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej, tj. oświadczenia o toczącym się postępowaniu podatkowym, kontroli podatkowej, postępowaniu kontrolnym organu kontroli skarbowej lub rozstrzygnięciu sprawy decyzją albo postanowieniem organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej,

2) z uwagi na skutki zastosowania się do interpretacji indywidualnej, o jakich mowa w art. 14k § 1 i § 3 i art. 14m Ordynacji podatkowej, które to skutki w przypadku zmiany interpretacji indywidualnej lub jej uchylenia przez sąd administracyjny są złagodzone, ale tylko w odniesieniu do wnioskodawcy.

Organ podkreślił, sądy reprezentują zgodny pogląd, iż w sytuacji, gdy wniosek o interpretację pochodzi od podmiotu, który w myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, nie występuje we własnej sprawie i tym samym nie jest stroną postępowania, Minister Finansów winien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie na podstawie art. 165a w związku z art. 14h tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej tj. naruszenia zasady załatwienia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w ten sposób, że uniemożliwiono Skarżącemu uzyskanie informacji w sprawie podatkowej, organ uznał go za bezzasadny stwierdzając, że działał , zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej, na podstawie przepisów prawa, a zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji (postanowień) sprzecznych z obowiązującym prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 – 150 ustawy). Przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji (postanowienia) brany jest pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili wydawania tej decyzji

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów we wskazanym wyżej zakresie, należy stwierdzić że zarzuty skarżącego podniesione w skardze okazały się niezasadne.

Rozważania w niniejszej sprawie wymagają uprzedniego przytoczenia treści art. 14b § 1, 2, 3 i 4 oraz art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 626 ze zm.)- zwanej dalej Ordynacją podatkową.

Zgodnie z art. 14b § 1 Minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Stosownie zaś do § 2 wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (§ 3). Zgodnie z § 4 tego artykułu wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. W razie złożenia fałszywego oświadczenia wydana interpretacja indywidualne nie wywołuje skutków prawnych.

Art. 14k reguluje natomiast skutki zastosowania się do interpretacji i stanowi, że zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej (§ 1). Zastosowanie się do interpretacji ogólnej przed jej zmianą nie może szkodzić temu, kto się do niej zastosował, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej (§ 2). W zakresie związanym z zastosowaniem się do interpretacji, która uległa zmianie, lub interpretacji nieuwzględnionej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, a postępowanie wszczęte w tych sprawach umarza się oraz nie nalicza się odsetek za zwłokę (§ 3).

Z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że zainteresowanym czyli stroną podatkowego postępowania interpretacyjnego jest ten, kto zwraca się o wydanie wymienionej interpretacji w jego indywidualnej sprawie. Zatem wskazanie we wniosku indywidualnej sprawy stanowi warunek do uznania konkretnego podmiotu za zainteresowanego, w znaczeniu przyjętym w przywołanym przepisie. Ponieważ z art. 14b § 2 wynika, że wniosek zainteresowanego może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych osobą zainteresowaną może być każdy kto chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego w celu wyjaśnienia i/lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Jak stwierdził w Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 października 2010r. – sygn. II FSK 923/09 (Lex nr - 607812) "osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego. Wynika to z tej części przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, w której stanowi się, że interpretację wydaje się na pisemny wniosek zainteresowanego, "w jego indywidualnej sprawie". Wykładnia systemowa art. 14b Ordynacji podatkowej wskazuje, ze dotyczy on wyłącznie takich stanów faktycznych, które spowodowały lub mogą spowodować powstanie odpowiedzialności podatkowej. Wniosek taki wynika z zestawienia wzmiankowanego przepisu z przepisem art. 14p. Ordynacji podatkowej, który stanowi, że przepisy rozdziału 1a. tejże Ordynacji stosuje się odpowiednio do należności płatników lub inkasentów, zobowiązań osób trzecich oraz do należności, o których mowa w art. 52 § 1. Odstępstwo od zasady, że z wnioskiem o interpretację może wystąpić podmiot zainteresowany przewiduje art. 14n § 1 Ordynacji podatkowej. Wynika z niego, że z wnioskiem o interpretację, która będzie dotyczyła spółki, mogą wystąpić również osoby planujące jej utworzenie. Ponadto, z wnioskiem o interpretacje dotyczącą sytuacji, w której może się znaleźć oddział lub przedstawicielstwo, może wystąpić tworzący je przedsiębiorca. W obu tych przypadkach wniosek składany będzie przed powstaniem podmiotów, do których sytuacji odnosić się ma wnioskowana interpretacja".

Wskazany wyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego uzależniający prawo do wystąpienia z wnioskiem o interpretację indywidualną od wystąpienia (lub możliwości wystąpienia) określonego stanu faktycznego, mogącego powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego jest ugruntowany również w literaturze prawa (por.: Jacek Brolik: Urzędowe interpretacje prawa podatkowego).

Z poglądem zawartym w przytoczonym wyżej postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktrynie prawa Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się w całej rozciągłości. Podziela w związku z tym argumentację organu podatkowego będącą podstawą odmowy wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego R.H. o wydanie interpretacji indywidualnej, który zasadnie przyjął, iż skarżący nie jest podmiotem w odniesieniu do którego wykładnia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów podatkowych może rzutować na prawidłowe określenie jego obowiązku podatkowego. Dodać należy, że nie może też spowodować powstania odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Zasadnie też organ podatkowy uznał, iż skarżący może mieć co najwyżej interes faktyczny, który jest tylko pochodną interesu prawnopodatkowego zbywcy nieruchomości. W tej sytuacji bez znaczenia jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż jest on "adresatem" wystawionej przez zbywcę faktury i pośrednio ponosi ciężar podatku VAT. Jest to zgodne, co podkreślał Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia, z podstawową zasadą konstrukcji podatku VAT – jego neutralności - który to podatek z założenia ma obciążać konsumenta. Takim konsumentem jest skarżący skoro nie nabywa dostawy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie może podatku naliczonego odliczyć od podatku należnego bowiem, jak sam oświadczył, nieruchomość nabył do majątku osobistego. Skarżący nie jest czynnym podatnikiem VAT. Nie należy również do grona osób, co do których ustawodawca w art. 14n § 1 Ordynacji podatkowej przewidział odstępstwo od zasady, że z wnioskiem o interpretację może wystąpić podmiot zainteresowany. Nie złożył bowiem oświadczenia, że działa w charakterze w charakterze osoby planującej utworzenie spółki - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tej spółki lub jako przedsiębiorca zamierzający utworzyć oddział lub przedstawicielstwo - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tego oddziału lub przedstawicielstwa.

Dodać ponadto należy, iż we wskazanym wyżej postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny dokładnie sprecyzował, kto może i kto nie może być zainteresowanym w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej. Zgodnie z tym osobami zainteresowanymi, które mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego są:

- podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania podatników - niezależnie od tego, czy interpretacja dotyczy ich obecnej, czy też przyszłej sytuacji,

- osoby, u których wystąpiła lub może wystąpić zaległość podatkowa, o której mowa w art. 52 § 1 o.p.,

- osoby planujące utworzenie spółki - w sprawach związanych z przyszła sytuacją tej spółki,

- przedsiębiorcy zamierzający utworzyć oddział lub przedstawicielstwo - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tego oddziału lub przedstawicielstwa.

Natomiast z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie może wystąpić:

- we własnym imieniu adwokat, radca prawny czy też doradca podatkowy, jeśli chcieliby uzyskać wykładnię dotyczącą pewnego teoretycznego stanu faktycznego,

- osoba, która chciałaby tylko zaznajomić się z poglądem organu interpretacyjnego na możliwości stosowania oraz wykładnię określonego przepisu prawa podatkowego wyłącznie z przyczyn czysto poznawczych,

- osoba, na której sytuację ekonomiczną, czy faktyczną mogłaby oddziaływać sytuacja podatnika.

Nie sposób nie dostrzec, iż skarżącego nie można zaliczyć do żadnego z ww. podmiotów uprawnionych do wystąpienia w charakterze zainteresowanego z żądaniem interpretacji w opisanym przez niego stanie faktycznym. Natomiast mieści się on w kategorii osób, na której sytuację ekonomiczną lub faktyczną mogłaby oddziaływać sytuacja podatnika tj. w zbywcy nieruchomości, a która nie ma legitymacji do żądania interpretacji. Nie może on bowiem wykazać związku stanu faktycznego z jego możliwą odpowiedzialnością podatkową. Reasumując, powyższe uzasadniało ocenę, iż o interpretację nie wystąpił w rozumieniu prawa zainteresowany w świetle unormowania art. 14b § 1 o.p.

Zasadnie zatem organ podatkowy, który nie tylko że nie miał obowiązku udzielenia interpretacji, ale nie miał prawa jej wydania, na podstawie art. 165a w zw. z art. 14h. Ordynacji podatkowej wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2011r. o odmowie wszczęcia postępowania.

W związku z niestwierdzeniem aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę jako niezasadną oddalił w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/ S. Kowalczyk /-/ J. Wierchowicz /-/ A. Rzepecka