Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1227/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia ... czerwca 2018 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (dalej: "organ", "KRRiT"), decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymała w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2017 r. nr [...] skierowaną do J. P., wydaną po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 lutego 2015 r. sygn. akt: V SA/Wa 2855/14 decyzji z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2014 r. nr [...], w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, co następuje:

W dniu 30 grudnia 2013 r. do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wpłynęło pismo J. P. z prośbą o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres wskazany w wezwaniu Poczty Polskiej S.A. W uzasadnieniu wniosku Abonent poinformował, iż zarówno on, ani też żadna inna upoważniona przez Niego osoba nie podpisywała umowy z Telewizją Polską, KRRiT czy Pocztą Polską na dostarczanie sygnału telewizyjnego. Wnioskodawca zwrócił uwagę na fakt wyłączenia sygnału analogowego telewizji w dniu 20 maja 2013 r., tym samym jak stwierdził, od tego dnia pobieranie opłaty abonamentowej nie było zgodne z ustawą z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. J. P. powołał się na okoliczność, iż na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 7 ww. ustawy w okresie wykazywanych zaległości posiadał uprawnienie do zwolnienia z opłat w związku z tym, iż pozostawał jedynym żywicielem

pięcioosobowej rodziny, w której dochód na jednego członka wynosił 468 zł. Do wniosku

załączono stosowne dokumenty, następnie uzupełnione w dniu 8 kwietnia 2014 r.

W dniu [...] maja 2014 r. KRRiT wydała decyzję nr [...] umarzającą zaległości w płatności opłat abonamentowych rtv wykazane przez Pocztę Polską S.A. tj. za okres: od 1 października 2013 r. do 31 marca 2014 r.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, KRRiT utrzymała w mocy decyzję [...] z [...] maja 2014 r.

Od powyższej decyzji Abonent wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 6 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa

2855/14 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z [...] sierpnia 2014 r. i poprzedzającą ją

decyzję z [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż inicjujący postępowanie

wniosek Skarżącego z 30 grudnia 2013 r. odnosił się do doręczonego mu wezwania

Poczty Polskiej S.A. z 12 grudnia 2013 r., do zapłaty zaległości abonamentowych, ale

nie wskazywał ani ich wysokości, ani okresu jakiego dotyczyły. Co wskazało w ocenie

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na zaniechanie organu i nie

skorzystanie z unormowania art. 64 § 1 kpa w zw. z art. 63 § 2 kpa poprzez wezwanie

Skarżącego do usunięcia braków formalnych podania poprzez sprecyzowanie żądania.

Zdaniem Sądu zabrakło także uzasadnienia kontrolowanej decyzji i wykazania dlaczego

organ stoi na stanowisku, że wyegzekwowanie należności publicznoprawnej przesądza

o bezprzedmiotowości postępowania dotyczącego wniosku o jej umorzenie.

Zgodnie ze wskazaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

przy ponownym rozpatrzeniu sprawy KRRiT winna wezwać Skarżącego do

sprecyzowania żądania, a następnie wydać zgodną z prawem decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK

1220/15, oddalił skargę kasacyjną.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na

podstawie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 kpa, w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 21

kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, w dniu 16 marca 2017 r. organ wezwał

Stronę do sprecyzowania żądania określonego w podaniu z 30 grudnia 2013 r. poprzez

wskazanie kwoty oraz okresu zaległości, których dotyczy żądanie umorzenia zaległości

w płatności opłat abonamentowych, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania.

W odpowiedzi Strona złożyła wniosek o umorzenie zaległości abonamentowych za

okres: od 1 stycznia 2008 r. do 30 września 2013 r. w kwocie 1.791,88 zł.

Pismem z 13 kwietnia 2017 r. Strona została wezwana do uzupełnienia materiału

dowodowego tj.: zaświadczenia o dochodach brutto abonenta, zaświadczenia z urzędu

skarbowego o osiąganych dochodach lub kserokopii zeznania podatkowego PIT za

ostatni rok, zaświadczenia o dochodach lub bezrobociu osób prowadzących z

abonentem wspólne gospodarstwo domowe (żona, pełnoletnie dzieci), zaświadczenia o

liczbie osób pozostających z abonentem we wspólnym gospodarstwie domowym,

ewentualnie zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu z pomocy

finansowej lub rzeczowej.

Biorąc pod uwagę, iż materiał dowodowy nie został uzupełniony w wyznaczonym

terminie, w dniu [...] czerwca 2017 r. na podstawie zebranego materiału dowodowego,

KRRiT wydała decyzję nr [...] umarzającą w całości postępowanie

administracyjne prowadzone z wniosku J. P. w sprawie umorzenia

zaległości w płatności opłat abonamentowych rtv za okres: od 1 stycznia 2008 r. do 30

września 2013 r. Organ wyjaśnił, że zaległości, o których umorzenie wnioskowała

Strona za okres od 1 stycznia 2008 r. do 30 września 2013 r. zostały wyegzekwowane

przez Urząd Skarbowy na podstawie tytułu wykonawczego z 7 października 2013 r. i

tym samym brak jest zaległości, o której mowa w art. 10 ustawy o opłatach

abonamentowych.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, KRRiT decyzją z [...]

czerwca 2018 r. nr [...] utrzymała w mocy własną decyzję z [...] czerwca

2017 r. Organ odwoławczy wskazał, że pozostaje związany treścią żądania Strony, tj.

wnioskiem o umorzenie zaległości za okres 1 stycznia 2008 r. do 30 września 2013 r.

wraz z odsetkami za zwłokę, które zostały wyegzekwowane przez Urząd Skarbowy na

podstawie tytułu wykonawczego z 7 października 2013 r., nr [...], w

dniu 21 marca 2014 r.

Zdaniem KRRiT zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych wygasło w

zakresie, w którym należność została wyegzekwowana, brak jest podstaw do

merytorycznego rozpatrzenia wniosku J. P. o umorzenie ww. zaległości.

J. P. skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej

decyzji, zarzucając naruszenie:

- art. 7 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepraworządny tj.

rozpoznanie sprawy w innym zakresie niż o to wnosił uczestnik;

- art. 12 kpa i art. 35 kpa poprzez rozpatrywanie sprawy z przewlekłością co

spowodowało ściągnięcie należności;

- art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 kpa poprzez niewezwanie Skarżącego do

sprecyzowania żądania;

- art. 77 kpa poprzez nieuwzględnienie wysokości zadłużenia w dniu wniesienia

wniosku tj. 30 grudnia 2013 r.;

- art. 107 § 1 kpa poprzez niewytłumaczenie w treści decyzji przyczyn, dla których

po wyegzekwowaniu świadczenia od Skarżącego nie było podstaw do badania

zasadności i umorzenia tego, ściągniętego już zadłużenia;

- art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez nie orzeczenie o zmianie decyzji z [...] czerwca

2017 r., pomimo wydania jej z naruszeniem przepisów postepowania oraz

- art. 10 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych poprzez jego

błędną wykładnię tj. przyjęcie, że możliwe jest umorzenie tylko opłaty, która w dniu

wydania decyzji administracyjnej nie została jeszcze ściągnięta.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych dalej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2261 ze zm.) oraz art. 3 i art.

145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny

sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z

prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest

zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, które to

naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa

materialnego), lub mogło mieć istotny wpływ na ten wynik (w przypadku naruszenia

przepisów postępowania).

Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego

postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ,

którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może

także dotyczyć poprawności skorzystania przez organ administracji z uznania

administracyjnego.

W świetle art. 153 p.p.s.a. przez ocenę prawną rozumie się powszechnie

wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w

rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System prawa procesowego cywilnego,

t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318).

Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w

zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez

organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Ocena prawna o

charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu

czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia

podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z

treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny

Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r. sygn. akt: II OSK 1261/10, ONSA WSA

2013, nr 1, poz. 7, stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co

oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny

odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia

orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w

sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania

skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z

zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też

oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w

uzasadnieniu orzeczenia rozważań - Andrzej Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy -

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX, 2013.

Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły

konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego

rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie

kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości

w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por.

S. Hanausek, tamże, s. 319).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie istotą zaleceń zawartych w

wydanym w sprawie prawomocnym wyroku z 6 lutego 2015 r. było to, aby organ

podejmując rozstrzygnięcie ustalił zakres (ramy) prowadzonego postępowania.

Inicjujący postępowanie wniosek Skarżącego z 27 grudnia 2013 r. (data wpływu do

organu 30 grudnia 2013 r.) nie wskazywał ani wysokości składek, ani okresu, w jakim

one powstały. W tej sytuacji powinnością organu było skorzystanie z unormowania art.

64 § 1 kpa w zw. z art. 63 § 2 kpa i wezwanie skarżącego do usunięcia braków

formalnych podania (wniosku) poprzez sprecyzowanie żądania. Sąd wykazał, że KRRiT

nie ustaliła ram żądania objętego wnioskiem, czym zaniechała rozpatrzenia istoty

sprawy. Nadto podkreślono, że organ przekraczając 30 - dniowy termin do zakończenia

postępowania, doprowadził do sytuacji, w której w dacie wydania zaskarżonej decyzji,

należność o umorzenie, której skarżący wnosił została już wyegzekwowana. Sąd uznał,

że KRRiT nie wykazała w uzasadnieniu decyzji, dlaczego stoi na stanowisku, że

wyegzekwowanie należności publicznoprawnej przesądza o bezprzedmiotowości

postępowania dotyczącego wniosku o jej umorzenie.

W wyroku z 6 lutego 2015 r. sygn. akt: V SA/Wa 2855/14, Sąd wskazał, że przy

ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali w pierwszej kolejności - czy to wzywając

skarżącego do sprecyzowania żądania, czy to zwracając się na podstawie art. 7 kpa o

stosowne informację do Poczty Polskiej S.A. – zakres istoty niniejszej sprawy.

Następnie po przeprowadzeniu postępowania spełniającego wymogi k.p.a. wyda

zgodną z prawem decyzję.

Zalecenia te zostały zrealizowane.

Pismem z 16 marca 2017 r. KRRiT zwróciła się do Skarżącego o sprecyzowanie

żądania określonego we wniosku z 30 grudnia 2013 r. W wyniku udzielonej przez

Stronę odpowiedzi, ustalono ponad wszelką wątpliwość, że wniosek o umorzenie

zaległości abonamentowych dotyczy okresu od 1 stycznia 2008 r. do 30 września

2013 r. w kwocie 1.791,88 zł.

KRRiT wykazała w treści decyzji – opierając się na dorobku doktryny i

orzecznictwie sądów administracyjnych - że wyegzekwowanie należności

publicznoprawnej przesądza o bezprzedmiotowości postępowania dotyczącego

wniosku o jej umorzenie. Wyjaśniła w sposób zwięzły, że nie jest możliwe orzekanie w

sprawie ulgi w spłacie zobowiązania publicznoprawnego, które przestało istnieć.

Przyjęte powyżej ustalenia i podjętą ich ocenę organ wyczerpująco przedstawił w

uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie dopuścił się tym samym do naruszenia

przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w

szczególności art. 7, art. 77, art. 107 § 3 kpa, a tym bardziej do wskazanego w skardze

przez pełnomocnika skarżącej przepisu prawa materialnego, tj. art. 10 ustawy z 21

kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. W sprawie zaistniały bowiem przesłanki

do umorzenia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych,

w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne

lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć

na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich

uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej

uiszczeniu.

Jednocześnie decyzję oparto na art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym gdy

postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w

części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania

odpowiednio w całości albo w części.

Jak prawidłowo wskazano, Skarżący w chwili wydawania decyzji nie posiadał

zaległości w opłatach abonamentowych w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 30 września

2013 r., z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych za

wskazany okres. Należy zatem zgodzić się z oceną dokonaną przez organ

administracji, iż sprawa, z uwagi na brak zaległości w opłacie abonamentowej po

stronie Skarżącego, stała się bezprzedmiotowa, co pociągnęło za sobą konieczność

umorzenia postępowania.

Należy zauważyć, iż zgodnie z ustawą o opłatach abonamentowych w sprawach

indywidualnych abonentów, KRRiT właściwa jest jedynie w zakresie przyznawania ulg w

spłacie zaległości tych należności. KRRiT nie posiada kompetencji w zakresie

prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Opłaty abonamentowe są pobierane przez

Pocztę Polską. Operator ten kontroluje także wykonywanie obowiązku uiszczania opłaty

abonamentowej, a kierownicy jednostek pocztowych są uprawnieni do żądania

wykonania w drodze egzekucji administracyjnej ww. obowiązku.

Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę.