Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2007/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art .16 par. 1, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2, art. 3, art. 5 ust. 1, 2 i 4, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania A. W., decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] o umorzeniu postępowania z wniosku A. W. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez R. R. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2008 r. A. W. wystąpił o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez R. R..

Jak wynika z uwierzytelnionej kopii postanowienia Sądu Rejonowego [...], Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 1991 r. spadek po R. R. zmarłej dnia [...] czerwca 1990 r. na podstawie ustawy nabyli siostrzenica M. W. w 1/2 części i siostrzeńcy T. W. i A. W. po 1/4 części każdy z nich. Z kolei postanowieniem Sądu Rejonowego [...] Wydział II Cywilny z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...] zmieniono postanowienie z dnia [...] września 2007 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po R. R. urodzonej dnia [...] grudnia 1889 r. w [...] w sprawie o sygn. [...] w ten sposób, iż spadek po R. R. (c. F. i R.) zmarłej dnia [...] lipca 1951 r. na podstawie ustawy nabyły córki F. M. (c. H. i R.), A. W. (c. H. i R.) oraz R. R. (c. H. i R.) po 1/3 części spadku każda z nich.

Przy piśmie z dnia 14 maja 2012 r. A. W. dołączył do akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego [...] Wydział I Cywilny, sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., którym uchylono postanowienie Sądu Rejonowego [...] Wydział I Cywilny, sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2007 r. o nabyciu spadku po R. R..

Przy piśmie z dnia 25 stycznia 2013 r. strona dołączyła do akt sprawy uwierzytelnioną kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział II Cywilny, sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2012 r. z którego wynika, że spadek po A. W. (z d. R., c. H. i R.) zmarłej dnia [...] kwietnia 1974 r. w [...] nabyli na podstawie ustawy mąż T. W., s. A. oraz synowie A. W. oraz T. W., s. T. po 1/3 spadku każdy z nich. Z kolei spadek po zmarłym dnia [...] października 2004 r. T. W., s. A. na podstawie ustawy nabyli jego żona A. J. oraz synowie A. W. i T. W., s. T. po 1/3 części każde z nich.

Decyzją z dnia [...] kwietna 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie prowadzone z wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez R. R. w miejscowości [...], woj. [...]. W oparciu o akta nr [...] ustalono, iż Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania na wniosek strony w sprawie wszczętej z wniosku M. W. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wojewódzki w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że A. W. powziął wiadomość w przedmiocie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w terminie wcześniejszym, niż wskazany w art. 148 § 1 i 2 Kpa i w związku z tym nie spełnił przesłanki stanowiącej podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Strona nie skorzystała z prawa złożenia zażalenia od tego postanowienia w związku, z czym stało się ono ostateczne. Jednocześnie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] o potwierdzeniu na rzecz M. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez R. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Strony nie wystąpiły o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ wyższej instancji w związku z czym decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] stała się ona ostateczna.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. A. W. wniósł do Ministra Skarbu Państwa za pośrednictwem Wojewody [...] odwołanie od decyzji organu l instancji z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...].

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność uzasadniająca umorzenie postępowania, a mianowicie brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli zostaną spełnione łącznie następujące warunki: a) w sprawie działa organ administracji publicznej (art. 1 pkt 1 Kpa) w znaczeniu przyjętym przez art. 5 § 2 pkt 3 Kpa (znaczenie funkcjonalne); b) organ ten jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie; c) sprawa ma charakter indywidualny; d) rozstrzyganie o sprawie następuje w formie decyzji administracyjnej; e) w przepisach materialnego prawa administracyjnego zawarta jest norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, tj. nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata); g) zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną; h) istnieje podmiot mogący być stroną postępowania (posiadający zdolność administracyjnoprawną); i) podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa; j) podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. (G. Łaszczyca, Komentarz do art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX).

Minister podkreślił, że w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez R. R. (c. F.) w miejscowości [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej prowadzone było postępowanie administracyjne i wydana została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] o potwierdzeniu prawa do rekompensaty na rzecz M. W.. Decyzja ta jest decyzją ostateczną. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2008 r. A. W. wystąpił o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez R. R.. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] nie została usunięta z obrotu prawnego, wobec czego w przedmiotowym postępowaniu zachodzi powaga rzeczy osądzonej i nie może zostać wydane drugie rozstrzygnięcie w tej samej sprawie.

Minister Skarbu Państwa przychylił się do stanowiska organu I instancji, że zgodnie z orzeczeniem NSA z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt l SA/Ka 2247/98 dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt ll SA/Bd 102/12 z dnia 20 marca 2012 r.). Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że zakończenie postępowania administracyjnego poprzez umorzenie postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej może nastąpić, gdy bezsporne jest, że sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, tzn. tego samego żądania, które było już przedmiotem innego postępowania zakończonego ostateczną decyzją, choćby decyzja ta nie rozstrzygała sprawy merytorycznie (wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt ll SA/Lu 393/10 z dnia 12 października 2012 r.).

Minister zauważył, że strona podjęła czynności mające na celu usunięcie z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania oraz wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Jednak organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie. Organ wojewódzki w uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że A. W. powziął wiadomość w przedmiocie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008 r. w terminie wcześniejszym, niż wskazany w art. 148 § 1 i 2 Kpa i w związku z tym nie spełnił przesłanki stanowiącej podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Strona nie skorzystała z prawa złożenia zażalenia od tego postanowienia w związku z czym stało się ono ostateczne. Z kolei decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] o potwierdzeniu na rzecz M. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawania przez R. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wyższego stopnia stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa zmiana prawomocnego orzeczenia sądu będącego podstawą wydania decyzji stanowi jedną z przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jednocześnie Minister Skarbu Państwa zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/\Na 1637/11 zgodnie, z którym przesłanka wznowieniowa nie może jednocześnie stanowić przesłanki rażącego naruszenia prawa w związku, z czym w omawianej kwestii nie mógł mieć zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Strony nie wystąpiły o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ wyższej instancji, a zatem decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] stała się ostateczna.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami skarżącego, że w chwili składania wniosku przez A. W. przed Wojewodą [...] toczyło się postępowanie wszczęte z wniosku M. W.. A. W. złożył swój wniosek w dniu 31 grudnia 2008 r., natomiast decyzja skierowana do M. W. stała się ostateczna z dniem [...] listopada 2008 r. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że Wojewoda [...] odmawia wznowienia postępowania administracyjnego, pomimo istnienia podstawy prawnej. Składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, w ocenie organu I instancji, strona uchybiła terminowi określonemu w art. 148 § 1 i 2 Kpa. Zarówno A. W. nie kwestionował tego rozstrzygnięcia. Jeśli chodzi o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., to Minister Skarbu Państwa wyraźnie wskazał, iż nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji, z uwagi na wystąpienie przesłanki wznowieniowej. Również to rozstrzygnięcie nie było kwestionowane przez stronę. W ocenie Ministra Skarbu Państwa, organ I instancji nie miał innego wyjścia jak tylko umorzyć postępowanie. Wojewoda [...] nie mógł na podstawie art. 7 ust 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" wydać decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż oznaczałoby to wydanie drugiej, merytorycznej decyzji w sprawie pozostawienia nieruchomości przez R. R. na byłych terenach państwa polskiego.

Minister podkreślił, że sprawy prowadzone pod nr [...] (zakończona decyzją z dnia [...] października 2008 r.) oraz pod nr [...] są tożsame. Analiza akt obu spraw nie wskazuje, że wnioski wszczynające te postępowania dotyczyły różnych nieruchomości albo odnosiły się do różnych osób legitymujących się prawem własności względem nieruchomości pozostawionej.

Od decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] A. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej w całości decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 105 § 1 Kpa poprzez umorzenie postępowania, w sytuacji gdy brak jest podstaw do jego umorzenia, a sprawa powinna się zakończyć wydaniem decyzji potwierdzającej prawo odwołującego do otrzymania rekompensaty za pozostawione przez R. R. - babkę odwołującego mienie poza obecnymi granicami naszego Państwa; 2) naruszenie, w szczególności art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 2 i 4, art. 6, art. 7 ust. 3a, art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 19 ust. 1 ustawy poprzez uznanie, iż odwołującemu nie przysługuje prawo do przedmiotowej rekompensaty, w sytuacji gdy spełnia on przesłanki do jej otrzymania i wykazał zarówno swoje następstwo prawne po R. R., jak i wykazał, że R. R. pozostawiła poza granicami kraju mienie o określonej wartości. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]; 2) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów z tytułu zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący złożył w dniu 31 grudnia 2008 r. wniosek o przyznanie mu, ale także innym spadkobiercom, prawa do rekompensaty za pozostawione przez jego babkę R. R. mienie zabużańskie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. przyznał prawo do rekompensaty za to samo mienie zabużańskie pozostawione przez R. R. na rzecz M. W., która uzyskała to prawo, ponieważ zataiła przed Wojewodą [...], iż oprócz niej po R. R. pozostają jeszcze inni spadkobiercy, w tym skarżący A. W.. M. W. dopuściła się czynów rażąco naruszających prawo, które wyczerpują nawet znamiona przestępstwa i co w świetle dołączonych przez skarżącego dowodów w postaci postanowień sądów o nabyciu spadku nie budzi żadnych wątpliwości. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy wojewodowie prowadzą rejestr osób, których to dotyczy i stanu realizacji tych praw, a także są zobowiązani zawiadamiać wszystkie osoby współuprawnione - w myśl art. 5 ust. 4 ustawy - o wpłynięciu wniosku o przyznanie rekompensaty. Jednakże, a co jest poza sporem, Wojewoda [...] nie poinformował skarżącego o swojej decyzji z [...] października 2008 r. o przyznaniu rekompensaty M. W., ani nie wszczął jakichkolwiek czynności zmierzających do uchylenia z urzędu już wówczas wadliwej decyzji, a co miało zasadniczy wpływ na wynik niniejszej sprawy. W ocenie skarżącego już po wpłynięciu jego wniosku z dnia 31 grudnia 2008 r. Wojewoda [...] miał obowiązek niezwłocznego zawiadomienia go o swojej decyzji z dnia [...] października 2008 r. i ewentualnie zażądania dodatkowych wyjaśnień w tym zakresie tak od skarżącego, jak i M. W., a następnie podjęcia z urzędu czynności zmierzających do uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października 2008 r. w sprawie ma miejsce rażące nadużycie prawa przez osobę, która to prawo już otrzymała, ale Wojewoda [...] odmawia tak wznowienia postępowania, jak i stwierdzenia nieważności decyzji, aczkolwiek istniały i istnieją do tego podstawy prawne i faktyczne, a Wojewoda [...] po powzięciu informacji o bezprawnych działaniach M. W. w tej sprawie miał obowiązek podjęcia z urzędu odpowiednich czynności zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej w wyniku nieprawdziwych, fałszywych przesłanek, co więcej opartej na dokumentach wydanych po wprowadzeniu w błąd tak orzekających Sądów, jak i w konsekwencji samego Wojewody [...], a które wyczerpują znamiona przestępstwa.

Zdaniem skarżącego, jeśli Wojewoda [...] nie chce wyeliminować z urzędu z obrotu tej wadliwej decyzji, to powinien merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącego, a nie umarzać postępowanie w tej sprawie, z tej tylko przyczyny, iż już w odniesieniu do tego mienia taka rekompensata została przyznana. Żaden przepis ustawy nie pozbawia skarżącego prawa do otrzymania należnej mu rekompensaty, nawet jeśli w tej sprawie taka rekompensata została już przyznana. Skarżący spełnia wszystkie przesłanki do otrzymania przedmiotowej rekompensaty, swój wniosek złożył w wymaganym terminie i brak jest podstaw do odmowy przyznania mu stosownej rekompensaty z tej tylko przyczyny, że w wyniku bezprawnych działań M. W. Wojewoda [...] został wprowadzony w błąd. Skarżący nie był przecież uczestnikiem postępowania w wyniku, którego M. W. otrzymała rekompensatę za mienie pozostawione przez R. R. tj. babkę jej i skarżącego, nie wiedział o tym postępowaniu, a kiedy się dowiedział to rekompensata była wypłacona na jej rzecz już kilka lat temu. Konstrukcja ustawy miała oczywiście wykluczać takie sytuacje, właśnie poprzez tworzenie i monitorowanie rejestrów, ale jak pokazuje sprawa niniejsza nie zapobiegła temu w sposób całkowicie skuteczny. Niemniej nie może to obciążać obywatela, w tym wypadku skarżącego. Organy państwa nie mogą przerzucać tej odpowiedzialności na niego, ponieważ skarżący w tej sprawie nie zawinił.

Skarżący uważa, że art. 3 ust. 2 ustawy wprost stanowi, że prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom i brak jest podstaw do odmowy jej przyznania, jeśli tylko osoba o nią się ubiegająca spełni przesłanki do jej przyznania jakie wynikają z art. 6 ustawy. Art. 6 ustawy nic nie stanowi o tym, że jeśli jeden ze spadkobierców wcześniej złoży wniosek, to pozostali spadkobiercy tego prawa są już pozbawieni. Postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa do przedmiotowej rekompensaty wbrew stanowisku Ministra Skarbu Państwa i Wojewody [...] nie stało się bezprzedmiotowe wobec jej wypłacenia na rzecz innej osoby, bo żaden przepis ustawy, ani żaden inny przepis prawa nie pozbawia skarżącego prawa do otrzymania tej rekompensaty. Brak jest zatem podstaw do umorzenia niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że A. W. w dniu 31 grudnia 2008 r. złożył Wojewodzie [...] wniosek o wydanie decyzji w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez R. R. w miejscowości [...], woj. [...] (obecna [...]). Nie budzi wątpliwości Sądu także to, że w momencie złożenia przez A. W. powyższego wniosku, sprawa o przyznanie prawa do rekompensaty za to samo mienie pozostawione przez R. R. w miejscowości [...] była już załatwiona ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...]. Na mocy tej decyzji rekompensatę w pełnej wysokości (20 % wartości pozostawionego mienia) otrzymała M. W., natomiast w postępowaniu zakończonym tą decyzją skarżący nie brał udziału.

Rację ma Minister Skarbu Państwa twierdząc, że pomimo składanych przez A. W. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] (pismo z dnia 12 marca 2012 r.) oraz wniosku o stwierdzenie nieważności tejże decyzji (pismo z dnia 27 września 2012 r.) decyzja z dnia [...] października 2008 r., nr [...] nie została wycofana z obrotu prawnego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania na wniosek strony, natomiast decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.

Trafnie wskazał zatem Minister Skarbu Państwa, że skoro sprawa o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez R. R. w miejscowości [...] została ostatecznie zakończona poprzez wydanie decyzji administracyjnej, uwzględniającej wniosek M. W., to postępowanie wywołane późniejszym wnioskiem A. W. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za pozostawienie przez tego samego przodka tego samego mienia poza obecnymi granicami RP należało umorzyć jako bezprzedmiotowe w oparciu o przepis art. 105 § 1 Kpa. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94 (ONSA 1996/2/80), z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że nie powinno mieć merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w niniejszej sprawie organ powinien merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącego, a nie umarzać postępowania jako bezprzedmiotowego, skoro prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom, a przepisy ustawy nie wskazują, że jeśli jeden ze spadkobierców wcześniej złoży wniosek, to pozostali spadkobiercy są tego prawa pozbawieni. Trzeba wskazać, że właściwy wojewoda jest obowiązany wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty, tylko w sytuacji gdy wnioskodawca nie spełnił wymogów ustawowych, o których mowa w art. 2, art. 3, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, co wynika z przepisu art. 7 ust. 2 ustawy. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] nie miał obowiązku oceny, czy A. W. spełnia merytoryczne przesłanki do uzyskania prawa do rekompensaty bowiem sprawa przyznania prawa do rekompensaty za mienie R. R. położone w miejscowości [...] została już wcześniej ostatecznie rozstrzygnięta.

Przyznanie A. W. prawa do rekompensaty w formie świadczenia pieniężnego (taką formę realizacji prawa do rekompensaty wskazał skarżący – wniosek o ujawnienie w rejestrze z dnia 31 grudnia 2008 r. ), w sytuacji gdy to prawo uzyskała wcześniej także w formie pieniężnej w pełnej wysokości M. W. doprowadziłoby do wydania niezgodnej z prawem decyzji. Uszło uwadze skarżącego, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy wysokość świadczenia pieniężnego przyznawana w ramach prawa do rekompensaty nie może przekraczać 20% wartości pozostawionego mienia. Wydanie na rzecz skarżącego decyzji uwzględniającej wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty, w sytuacji istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji przyznającej prawo do rekompensaty na rzecz M. W., doprowadziłoby do sytuacji przyznania wnioskodawcom prawa do rekompensaty w wysokości równej 40 % wartości pozostawionego mienia, a więc w warunkach ewidentnie sprzecznych z treścią przepisu art. 13 ust. 2 ustawy.

Sąd zwraca uwagę, że wskazywany w skardze przepis art. 5 ust. 4 ustawy nie kreuje obowiązku zawiadamiania przez danego wojewodę innych spadkobierców o toczącym się przed nim postępowaniu z wniosku jednego z nich. Przepis ten obliguje właściwego wojewodę, do którego wpłynął wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty do zawiadomienia o tym fakcie innych właściwych wojewodów (organów), a nie pozostałych spadkobierców (stron).

Z powyższych wywodów wynika, że zrealizowanie prawa do rekompensaty przez A. W. nie jest możliwe bez uprzedniego doprowadzenia, w ramach istniejących środków prawnych, do eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...].

W ocenie Sądu, poza przedmiot niniejszej sprawy wychodziły takie zarzuty jak nie zawiadomienie skarżącego o toczącym się przed Wojewodą [...] postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez R. R. w miejscowości [...] z wniosku M. W., czy też brak podjęcia przez Wojewodę [...] z urzędu czynności zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] października 2008 r., nr [...] – zdaniem skarżącego - opartej na fałszywych przesłankach, spowodowanych wprowadzeniem przez M. W. w błąd organu administracji w zakresie rzeczywistego kręgu spadkobierców po R. R., co wyczerpuje znamiona przestępstwa i nie zażądanie od obu wnioskodawców złożenia stosownych wyjaśnień w tym zakresie. Tego rodzaju argumenty mogłyby mieć znaczenie (czego w niniejszej sprawie Sąd nie przesądza), ale w sprawie prowadzonej w jednym z trybów nadzwyczajnych, o których mowa w art. 16 § 1 Kpa, zwłaszcza w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...].

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.