Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 952/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 9 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 101 poz 649
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1080 (jeden tysiąc osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 952/15

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 36.000 zł pobranego przez płatnika od zawartej w dniu 26 czerwca 2009 r. aktem notarialnym Repertorium A nr [...] umowy sprzedaży nieruchomości (działki nr 100/2, 100/3, 100/4, 101/2) o powierzchni 0,4395 ha położonej w K..

Wnioskiem z dnia 23 grudnia 2014 r. A Spółka z o.o. zwróciła się o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 36.000 zł pobranego przez notariusza od umowy sprzedaży nieruchomości położonej w K. przy ul. A 1, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 26 czerwca 2009 r. rep. A nr [...].

W uzasadnieniu spółka podniosła, iż nieruchomość nabyta w drodze ww. umowy, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, stosownie do treści art. 9 pkt. 2 lit. a) ustawy o tym podatku, gdyż nieruchomość ta wraz z gruntem posiadanym przez spółkę w miejscowości B. (gmina L.) weszła w skład gospodarstwa rolnego posiadanego już wcześniej przez spółkę.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. uznał, że nabyty ww. umową grunt w chwili sprzedaży nie wszedł w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, jak również nie utworzył gospodarstwa rolnego. Dlatego też decyzją z dnia [...] 2015 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 36.000 zł.

Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła od niego odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 9 pkt. 2 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym poprzez bezpodstawną odmowę zastosowania zwolnienia wynikającego ze wskazanych przepisów, w wyniku błędnej ich wykładni i przyjęcia, że nabycie przez spółkę nieruchomości położonej w K. przy ul. A 1 o powierzchni 0,4395 ha, nie doprowadziło do utworzenia gospodarstwa rolnego, w związku z zajęciem gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, co skutkowało odmową stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, pobranego przez notariusza w związku z tym nabyciem.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.

Po analizie akt sprawy oraz argumentów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i utrzymał ją w całości w mocy.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na obowiązujący stan prawny, to jest na art.1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), dalej "upcc", z którego wynika, że umowy sprzedaży podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Wskazał także na art. 3 ust. 1 pkt 1 upcc, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Wyjaśnił również, że obowiązek obliczenia i pobrania podatku, według stawki podatkowej określonej w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a), tj. 2% wartości rynkowej rzeczy, spoczywa na notariuszu, będącym płatnikiem tego podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego - zgodnie z art. 10 ust. 2 upcc.

Podniósł, że zgodnie z art. 9 pkt 2 lit. a) upcc, zwalnia się od podatku przeniesienie własności nieruchomości lub ich części, wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych, w drodze umowy sprzedaży pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy.

Odwołując się do poglądów prezentowanych w literaturze przedmiotu organ odwoławczy podkreślił, że celem ustanowienia omawianego zwolnienia jest wspieranie zakładania gospodarstw rolnych i prowadzenia w nich produkcji oraz poprawa struktury agrarnej, przede wszystkim przez powiększanie obszaru gospodarstw rolnych. Z tego też względu o możliwości zastosowania zwolnienia decyduje przeznaczenie zakupionego gruntu, wyrażające się w sposobie jego użytkowania po nabyciu.

Organ przywołał definicję gospodarstwa rolnego zawartą w art. 2 ust. 1 i art. 1 ustawy o podatku rolnym (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn.zm dalej "upr"), do której ustawodawca odwołał się w art. 9 pkt 2 lit. a) upcc. Z przepisów tych wynika, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów - sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności innej niż działalność rolnicza - o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Powyższa definicja ma jednak, w ocenie organu odwoławczego, charakter formalny, gdyż odnosi się do ujęcia określonego gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako gruntu rolnego oraz do określonej, minimalnej powierzchni nieruchomości stanowiącej własność lub znajdującej się w posiadaniu osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Organ ten wywodzi, odwołując się do poglądów prezentowanych w wyrokach NSA, że ze względu na szczególną cechę zwolnienia podatkowego, ustanowionego w art. 9 pkt 2 lit. a) upcc, a także ze względu na konieczność ścisłego interpretowania wyjątków, konieczne jest uwzględnienie celu społecznego tego zwolnienia, którym jest wspieranie działalności rolniczej i promowanie pożądanej struktury agrarnej. Oparcie się w tej sytuacji wyłącznie na kryterium formalnym, wynikającym z definicji zawartej w ustawie o podatku rolnym, jest niewystarczające. Spełnienie bowiem wyłącznie warunku normy obszarowej gruntów, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu jednego podmiotu, nie stanowi - w ocenie organu - czynnika decydującego o spełnieniu celu zwolnienia podatkowego. Organ podkreśla, że podmiotem formalnie spełniającym kryterium posiadania gospodarstwa rolnego jest spółka kapitałowa, której przedmiotem działalności jest ogólnie rzecz ujmując działalność handlowa, a nie działalność rolnicza.

Organ wskazał także, że w piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r. Wydział Geodezji i Katastru Urzędu Miasta K. poinformował, że nieruchomość objęta ww. aktem notarialnym na dzień 26 czerwca 2009 r., zgodnie z ewidencją gruntów prowadzoną dla miasta K. figurowała jako rolna, w części zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi. Z kolei Wójt Gminy L. wskazał na zapytanie organu podatkowego, że Spółka A figurowała w ewidencji podatkowej Gminy L. jako podatnik podatku od nieruchomości stosownie do art. 2 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz.849 z późn.zm.). Ponadto wskazano, że Spółka posiadała grunty sklasyfikowane jako użytki rolne lub grunty zadrzewione lub zakrzaczone na użytkach rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha fizyczny, które były opodatkowane podatkiem od nieruchomości. W toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że grunty te położone są w miejscowości B. i zajmują powierzchni 1,11 ha. Przedmiotowe grunty opodatkowane były podatkiem od nieruchomości, Spółka w deklaracji podatku od nieruchomości za 2009 r. wskazała te grunty jako związane z działalnością gospodarczą. Na dzień 26 czerwca 2009 r. Spółka nie była podatnikiem podatku rolnego.

Organ odwoławczy wskazał, że umowa sprzedaży nieruchomości położonej w K. o powierzchni 0,4395 ha, zawarta w dniu 26 czerwca 2009 r., jako niespełniająca kryterium obszarowego, nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 2 lit. a) upcc. Grunty nabyte w wyniku tej umowy nie weszły w skład gospodarstwa rolnego nabywcy i nie utworzyły takiego gospodarstwa. Jak wcześniej wskazano, inne grunty będące własnością spółki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza - nie mogły utworzyć gospodarstwa rolnego. Jednocześnie wskazano, że jeszcze przed zawarciem umowy przenoszącej własność przedmiotowych gruntów położonych w K., spółka podjęła przewidziane przepisami prawa czynności zmierzające do realizacji celu gospodarczego, jakim jest rozpoczęcie budowy i oddanie do użytkowania obiektu handlowo-usługowego. W dniu [...] maja 2009 r. uzyskała decyzję o pozwoleniu na budowę oraz decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi wydaną przez Starostę K. Nr [...].

W kontekście powyższego, wbrew zarzutowi odwołania Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji nie naruszył przepisu prawa materialnego określonego w art. 9 pkt 2 lit. a) upcc.

Ponieważ strona w dalszym ciągu nie zgadzała się ze stanowiskiem organu, wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której powieliła zarzuty i uzasadnienie z treści odwołania.

W skardze na powyższą decyzję spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (upcc) w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym poprzez bezpodstawną odmowę zastosowania zwolnienia wynikającego ze wskazanych przepisów, w wyniku błędnej wykładni i przyjęcia, że nabycie przez spółkę nieruchomości położonej w K., tj. działek 100/2, 100/3, 100/4, 101/2 o powierzchni 0,4395 ha, nie doprowadziło do utworzenia gospodarstwa rolnego, w związku z zajęciem gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, co skutkowało odmową stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, pobranego przez notariusza w związku z tym nabyciem.

Z uwagi na charakter i zakres wskazanych naruszeń spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem. Zatem sąd sprawując kontrolę zaskarżonego aktu bada jedynie jego legalność.

Kontrola zaskarżonego orzeczenia dokonywana jest poprzez ustalenie, czy nie narusza ono przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Przedmiotem kontroli jest wyłącznie orzeczenie organu administracyjnego, a więc stanowisko i argumentacja organu w nim wyrażona oraz w jego uzasadnieniu.

Spółka A we wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu dokonania opisanej czynności wskazała, że umowa sprzedaży gruntów rolnych o powierzchni 0,4395 ha położonych w K. korzysta ze zwolnienia określonego w art. 9 ust. 2 upcc, bowiem nabyte grunty wraz z posiadanym już wcześniej przez spółkę gruntem o powierzchni 1,11 ha, oznaczonym jako działka nr 192, położonym w miejscowości B. (gmina L., powiat t., województwo m.) utworzyły gospodarstwo rolne.

W złożonym wniosku spółka podniosła również, że na dzień 26 czerwca 2009 r. ww. nieruchomość położona w B. sklasyfikowana była w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny klasy RIVb w części 0,82ha oraz klasy RV w części 0,29 ha. Nie była ona także zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Dopiero w dniu 5 czerwca 2012 r. uprawomocniła się decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wybudowanego m.in. na działce 192.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jed. Dz.U. z 2010r. Nr 101, poz. 649 ze zm. – dalej jako "upcc") umowy sprzedaży podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 1 cytowanej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Obowiązek obliczenia i pobrania podatku, według stawki podatkowej określonej w art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a) niniejszej ustawy, tj. 2% wartości rynkowej rzeczy, spoczywa na notariuszu, będącym płatnikiem tego podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego (art. 10 ust. 2 upcc).

W rozpatrywanej sprawie notariusz, działając w oparciu o powołane powyżej przepisy, pobrał od umowy sprzedaży z dnia 26 czerwca 2009 r. podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 36.000 zł.

Należy zwrócić uwagę, iż ustawodawca przewidział wyjątek od ogólnej zasady. Mianowicie, stosownie do treści art. 9 pkt. 2 lit. a) upcc, zwalnia się od podatku przeniesienie własności nieruchomości lub ich części, wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych, w drodze umowy sprzedaży pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy. Przedmiotowe zwolnienie podatkowe dotyczy zatem przeniesienia własności nieruchomości lub ich części stanowiących gospodarstwo rolne bądź takich gruntów, które utworzą, bądź wejdą w skład gospodarstwa rolnego stanowiącego własność nabywcy. Zwolnienie to ma charakter przedmiotowy i dotyczy takich nieruchomości, które już w chwili przeniesienia własności stanowią gospodarstwo rolne lub do takiego gospodarstwa będą należeć.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie wyjaśnia pojęcia gospodarstwa rolnego, odsyłając w tym zakresie do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.).

W myśl art. 1 i 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów - sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności innej niż działalność rolnicza - o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej.

Zgodnie z powyższym, obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje wtedy, gdy dana czynność cywilnoprawna dotyczy przeniesienia własności nieruchomości lub ich części, które w chwili dokonywania transakcji nie stanowiły gospodarstwa rolnego oraz, gdy w wyniku przeniesienia własności nie weszły lub nie utworzyły gospodarstwa rolnego nabywcy.

Zgodnie natomiast z treścią art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnym lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

W myśl przepisu art. 72 § 1 pkt. 2 o.p., nadpłatę stanowi kwota podatku, pobrana przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

W ocenie organu, w omawianej sprawie podatek został pobrany przez płatnika należnie i w prawidłowej wysokości.

W toku prowadzonego postępowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., pismem z dnia 7 stycznia 2015 r., zwrócił się do Wójta Gminy L. o udzielenie informacji, czy na dzień 26 czerwca 2009 r. Spółka A była właścicielem gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi wójt poinformował, że Spółka A figurowała w ewidencji podatkowej Gminy L. jako podatnik podatku od nieruchomości stosownie do art. 2 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz.849 z późn.zm.). Ponadto wskazano, że spółka posiadała grunty sklasyfikowane jako użytki rolne lub grunty zadrzewione lub zakrzaczone na użytkach rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha fizyczny, które były opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Ponadto ustalono, że grunty te położone są w miejscowości B. i zajmują powierzchni 1,11 ha. Przedmiotowe grunty opodatkowane były podatkiem od nieruchomości, spółka w deklaracji podatku od nieruchomości za 2009 r. wskazała te grunty jako związane z działalnością gospodarczą. Na dzień 26 czerwca 2009 r. spółka nie była podatnikiem podatku rolnego.

Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej to grunt, na którym przedsiębiorca faktycznie wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ uznał zatem, przy tak ustalonym stanie faktycznym, iż skoro Spółka A zadeklarowała opłacanie podatku od nieruchomości za 2009 r. m.in. od działki nr 192, to znaczy, że grunt ten zajęty był na prowadzenie działalności gospodarczej.

W cytowanym przez strony postępowania wyroku z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FSK 1771/10, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości w najwyższej stawce wiąże się co do zasady już tylko z samym faktem posiadania gruntu przez przedsiębiorcę, o tyle w przypadku gruntów sklasyfikowanych jako grunty orne, do objęcia ich podatkiem od nieruchomości wymagane będzie spełnienie dodatkowej przesłanki, tj. zajęcie tych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zdaniem organu, grunty położone w B. na terenie gminy L., m.in. działka nr 192, nie stanowiły na dzień 26 czerwca 2009 r. gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Zatem umowa sprzedaży nieruchomości położonej w K., o powierzchni 0,4395 ha, zawarta w dniu 26 czerwca 2009 r., jako niespełniająca kryterium obszarowego, nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt. 2 lit. a) upcc. Grunty nabyte w wyniku tej umowy nie weszły w skład gospodarstwa rolnego nabywcy i nie utworzyły takiego gospodarstwa. Inne grunty, będące własnością spółki, zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza - nie mogły stworzyć gospodarstwa rolnego. Organ podniósł, że nie naruszył zarówno przepisów prawa materialnego określonego w art. 9 pkt. 2 lit. a) upcc, jak również zasad postępowania.

Zdaniem spółki natomiast, przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaży nieruchomości rolnych, tj. art. 9 pkt. 2 lit. a) upcc w związku z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym.

Z treści cytowanych przepisów wynika, że zwolnienie od podatku jest uwarunkowane wystąpieniem jednej z trzech wymienionych sytuacji, tj. w chwili dokonania czynności nabywane grunty stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, nabyte grunty utworzą gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym albo wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy.

Jak z powyższego wynika, oceny spełnienia warunków zwolnienia należy dokonać według stanu na dzień dokonania czynności, czyli w niniejszej sprawie jest to dzień podpisania umowy kupna-sprzedaży.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż na dzień nabycia działka nabyta była sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako rolna, w części zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi. Działka ta nie była na dzień zawarcia umowy sprzedaży zajęta na prowadzenie działalności innej niż rolnicza.

Ponadto w dniu zawarcia przedmiotowej, spółka była właścicielem działki nr 192 o pow. 1,1100 ha położonej w miejscowości B., gmina L., dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą i która była sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny (klasy RIVb w części 0,8200 ha oraz klasy RV w części 0,2900 ha) oraz nie była zajęta na prowadzenie działalności innej niż rolnicza. Pozwolenie na użytkowanie obiektu zlokalizowanego na tej działce zostało wydane dopiero dnia 5 czerwca 2012 r., jak wynika z wniosku spółki o stwierdzenie nadpłaty.

Zatem, jak słusznie wskazała strona, posiadana już wcześniej przez spółkę działka oraz nabyta na podstawie umowy sprzedaży działka, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, utworzyły gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha.

Ponieważ z tytułu zawarcia opisanej umowy sprzedaży, płatnik pobrał od spółki 2% (36.000 zł) od ceny wskazanej w umowie, to wniosek strony z dnia 23 grudnia 2014 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych uiszczonego od przedmiotu umowy sprzedaży w kwocie 36.000 zł jest w pełni uzasadniony.

W świetle definicji gospodarstwa rolnego zawartej w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy o podatku rolnym, powierzchnia i zaklasyfikowanie gruntów w stosownej ewidencji są jedynymi określonymi normatywnie, pozytywnymi przesłankami pozwalającymi uznać dany grunt (nieruchomość gruntową) za gospodarstwo rolne w rozumieniu tej ustawy (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1678/10).

Definicja gospodarstwa rolnego zawarta w przepisach ustawy o podatku rolnym, ma jedynie charakter formalny, związany wyłącznie z powierzchnią gruntów i ich zaklasyfikowaniem w stosownej ewidencji gruntów. W jej świetle natomiast, nie ma znaczenia faktyczne prowadzenie gospodarstwa rolnego w ujęciu funkcjonalnym, rozumianym jako prowadzenie na tych gruntach działalności rolniczej, uzyskiwanie z tego tytułu dochodów, posiadanie stosownych środków produkcji umożliwiających to, czy też, w przeciwieństwie do definicji tego pojęcia zawartej w Kodeksie cywilnym, traktowanie gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości gospodarczej ( NSA w wyroku z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2704/11).

Negatywną przesłanką uznania gruntów za gospodarstwo jest zajęcie go na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, to grunt, na którym przedsiębiorca faktycznie prowadzi działalność gospodarczą, na którym w rzeczywistości wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej (WSA w Lublinie w wyroku z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 327/07).

W rozpatrywanej sprawie, w chwili zawarcia opisanej umowy sprzedaży, obie działki (nabyta i już posiadana), w części oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny, weszły w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością spółki.

W ocenie Sądu, spełnione zostało kryterium formalne, co do uznania obu działek za gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym.

Jednocześnie, na dzień zawarcia przedmiotowej mowy, zarówno działka nabyta jak i posiadana, nie były zajęte na prowadzenie działalności innej niż rolnicza. Pozwolenie na użytkowanie obiektu na nabytej działce spółka otrzymała 5 czerwca 2012 r. Zatem dopiero od wskazanej daty spółka rozpoczęła prowadzenie na opisywanej działce działalności gospodarczej. W związku z tym, jak słusznie zauważyła strona skarżąca, nie została spełniona negatywna przesłanka, która wykluczałaby uznanie przedmiotowych działek za gospodarstwo rolne na gruncie ustawy o podatku rolnym.

Organ, wbrew brzmieniu przepisu art. 9 pkt. 2 lit. a) upcc, błędnie uznał, iż nabycie przez spółkę niniejszej działki nie spełniło przesłanek do zastosowania zwolnienia określonego w tym przepisie. Analizując prawo spółki do zwolnienia, organ wziął pod uwagę jedynie fakt, iż działka będąca jako pierwsza własnością spółki była zgłoszona do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Należy podkreślić, że grunt będący już własnością spółki wraz z gruntem nabytym na podstawie umowy sprzedaży spełniały warunki dla uznania ich za gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Łączna powierzchnia tych gruntów przekraczała bowiem 1 ha, a każdy z gruntów stanowił, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, użytki rolne, w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Grunty te nie były również zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Bezpodstawne, jak trafnie zauważyła strona, jest twierdzenie organu, że działka będąca już własność spółki nie mogła wejść w skład gospodarstwa rolnego, ze względu na zgłoszenie jej do opodatkowania podatkiem od nieruchomości zamiast podatkiem rolnym. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego Sądu z dnia 12 lipca 2011 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 567/11oraz z dnia 1.12.2014 r. wydanym w sprawie I SA/Łd 1131/14, w których wskazał, iż nie znajduje żadnego oparcia w przepisach pogląd, że w przypadku utworzenia z nabywanych nieruchomości gospodarstwa rolnego, warunkiem skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o regulacje zawarte w upcc miałoby być złożenie właściwemu organowi podatkowemu ze względu na położenie tych gruntów deklaracji na podatek rolny.

Złożenie przez spółkę, po dokonaniu transakcji nabycia gruntów, deklaracji w podatku od nieruchomości samo w sobie nie może świadczyć o tym, iż w chwili podejmowania czynności cywilnoprawnej nabyta nieruchomość została zajęta pod działalność gospodarczą inną niż działalność rolnicza, a tym samym nie weszła w skład (nie utworzyła wraz innymi nieruchomościami) gospodarstwa rolnego.

Twierdzenie, iż nie ma żadnego znaczenia fakt, że w momencie sprzedaży (zakupu) działka ta nie była zajęta (użytkowana) na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza jest wprost sprzeczne z treścią art. 9 pkt. 2 lit. a) upcc w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 1 upr.

Definicja gospodarstwa rolnego zawarta w przepisach upr, jak już wskazano powyżej, ma jedynie charakter formalny, związany wyłącznie z powierzchnią gruntów i ich zaklasyfikowaniem w stosownej ewidencji gruntów. Natomiast w świetle tej ustawy, nie ma znaczenia faktyczne prowadzenie gospodarstwa rolnego w ujęciu funkcjonalnym, rozumianym jako prowadzenie na tych gruntach działalności rolniczej, uzyskiwanie z tego tytułu dochodów, posiadanie stosownych środków produkcji to umożliwiających, czy też w przeciwieństwie do definicji tego pojęcia zawartej w art. 55³ Kodeksu cywilnego, traktowanie gospodarstwa rolnego jako zorganizowanej całości gospodarczej.

Mając na uwadze okoliczność wskazane powyżej, w ocenie Sądu, podatek od czynności cywilnoprawnych pobrany od spółki przez płatnika w łącznej kwocie 36.000 zł z tytułu zawarcia umowy sprzedaży został pobrany nienależnie, a stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji należy w całości uznać za nieprawidłowe i nieodpowiadające prawu.

Przy ponownym rozpoznawaniu niniejszej sprawy organ winien wziąć pod uwagę argumentację zawartą w niniejszym uzasadnieniu.

Z powyższych względów, z uwagi na naruszenie regulacji zawartej w art. 9 pkt. 2 lit a) upcc, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, natomiast o kosztach orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a.

A.Rz.