Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1024/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant Agnieszka Gugała – Szczerbicka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 519/09 w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Lubelskiego Kuratora Oświaty w Lublinie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie indywidualnego toku nauczania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G. K. na rzecz Lubelskiego Kuratora Oświaty w Lublinie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę G. K. na decyzję Lubelskiego Kuratora Oświaty w Lublinie z dnia [...] września 2009 r. (Nr [...]) w przedmiocie indywidualnego toku nauki.

W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z [...] czerwca 2009 r. G. K. wystąpił do Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w P. (dalej: ZSO nr [...]) z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na indywidualny tok nauki dla syna K. K. W toku postępowania Dyrektor uzyskał opinię wychowawcy klasy o uczniu oraz opinie w sprawie indywidualnego toku nauki Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w P. i Rady Pedagogicznej ZSO Nr [...]. Opinia Rady była negatywna.

W dniu [...] września 2009 r. Dyrektor wydał decyzję (znak: [...]), w której nie zezwolił na indywidualny tok nauki dla K. K. W uzasadnieniu powołał się m.in. na negatywną opinię Rady Pedagogicznej ZSO, a także stwierdził, że indywidualny tok nauki jest przeznaczony dla uczniów wybitnie zdolnych, zaś K. K. takich zdolności nie wykazuje.

W odwołaniu od tej decyzji G. K. zakwestionował stanowisko Dyrektora ZSO, iż indywidualny tok nauki jest przeznaczony dla uczniów wybitnie uzdolnionych, ponadto podniósł argument sprzeczności stanowiska organu z treścią pozytywnej opinii Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej.

Uzasadniając rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję wydaną w I instancji Lubelski Kurator Oświaty przytoczył szersze okoliczności sprawy, związane z kształceniem K. K. na etapie gimnazjum. Organ wskazał m.in., iż K.K. rozpoczął naukę w roku szkolnym 2007/08 dopiero z dniem [...] grudnia 2007 r. w związku z tym, że nie chciał uczęszczać do szkoły, do której był przypisany "obwodowo". Od dnia [...] grudnia 2007 roku uczeń zaprzestał uczęszczać do szkoły, gdyż nie spodobała mu się klasa do której został zapisany. Uczniowi przyznano indywidualny tok nauki, jednak wskutek przyczyn leżących po stronie rodziców i ucznia, rozpoczął on naukę ze znacznym opóźnieniem. W efekcie uczeń nie został sklasyfikowany na koniec roku z 6 przedmiotów, które zdał w trybie egzaminów kwalifikacyjnych.

W roku szkolnym 2008/09 uczeń nie realizował obowiązku szkolnego w pierwszym semestrze. Rodzice uzyskali orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w P. o potrzebie indywidualnego nauki. K. K. podjął naukę w tej formie [...] marca 2009 roku. Do tego momentu opuścił 645 godzin lekcyjnych, w tym 494 nieusprawiedliwionych. Kuratorium kilkakrotnie udzielało informacji rodzicom ucznia w sprawach sporów z organami szkoły i nauczycielami na tle realizacji materiału dydaktycznego, podjęta została również bezskuteczna próba kompromisowego rozwiązania organizacji procesu dydaktycznego.

Na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2009 roku Rada Pedagogiczna ZSO podjęła uchwałę o niedopuszczeniu ucznia do 10 egzaminów klasyfikacyjnych. W efekcie decyzją Rady Pedagogicznej K. K. w roku szkolnym nie uzyskał promocji do klasy trzeciej. W tej sytuacji rodzice ucznia złożyli do dyrektora gimnazjum wniosek o przyznanie synowi indywidualnego toku nauki, aby ten mógł ukończyć dwie klasy w ciągu jednego roku.

Kurator Oświaty stwierdził, iż w przedmiotowym przypadku nie zachodzą podstawy do zezwolenia na indywidualny tok nauki określone w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) [dalej: ustawa o systemie oświaty] oraz rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 19 grudnia 2001 roku w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (Dz. U. Nr 3, poz. 28) [dalej: rozporządzenie].

Zgodnie bowiem z § 7 ust. 1 rozporządzenia, dyrektor szkoły jest obowiązany zezwolić na indywidualny tok nauki w przypadku pozytywnej opinii rady pedagogicznej i poradni psychologiczno-pedagogicznej. Taki przypadek – jak wskazał organ II instancji – nie zachodził jednak w przedmiotowej sprawie. Opinia rady pedagogicznej była zdecydowanie negatywna, natomiast opinia poradni nie wskazywała jednoznacznie, że uczeń jest wybitnie zdolny ze wszystkich przedmiotów, co wskazywałoby na realizację indywidualnego toku nauki ze wszystkich przedmiotów. Jak podniósł organ, ustawodawca nie przewiduje również przypadku, żeby uczeń, który nie otrzymał promocji mógł realizować indywidualny tok nauki w celu ukończenia szkoły w normalnym terminie, co jest w tym przypadku intencją rodziców. Celem indywidualnego programu lub toku nauki jest umożliwienie uczniom szczególnie uzdolnionym przyspieszonego ukończenia poszczególnych etapów kształcenia. O tym, że indywidualny program lub tok nauki są przeznaczone dla uczniów szczególnie uzdolnionych świadczy regulacja art. 66 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. W ocenie organu samo wskazanie w opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej, że uczeń ma "wyższy niż przeciętny poziom rozwoju intelektualnego, umożliwiający dużą chłonność i efektywność nabywania wiedzy" oraz, że "uczeń jest zmotywowany do indywidualnej nauki" nie przesądza o tym, że uczeń jest szczególnie uzdolniony.

Z opinii wychowawcy klasy wynikało, że uczeń posiada duże możliwości intelektualne z przedmiotów humanistycznych, natomiast z przedmiotów matematyczno-przyrodniczych osiąga wyniki przeciętne i wymaga systematycznej pracy pod kierunkiem nauczyciela. Rada Pedagogiczna wyraziła stanowisko, że uczeń nie wykazuje wybitnych zdolności z żadnego przedmiotu. Podczas nauki w gimnazjum nie osiągnął znaczących sukcesów, nie brał udziału w żadnych konkursach szkolnych i międzyszkolnych. Ponadto, konieczność opanowania dużej ilości materiału dotyczącego dwóch klas w ciągu jednego roku istotnie podwyższy ryzyko pogłębienia się dotychczasowych kłopotów zdrowotnych i niechęci do uczęszczania do szkoły, które istotnie zakłócają funkcjonowanie K. K. w szkole. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w P. dopuściła natomiast przyznanie indywidualnego toku nauki, jednak stwierdziła, że uczeń cierpi na zaburzenia lękowo-depresyjne.

W skardze na decyzję Kuratora Oświaty G. K. wniósł o jej uchylenie oraz "rozstrzygnięcie co do meritum sprawy". W uzasadnieniu podniósł m.in., iż wbrew twierdzeniom organu indywidualny tok nauki może być przyznawany nie tylko wybitnie uzdolnionym uczniom. Nie ma też w przepisach zastrzeżenia, aby uczeń, który nie uzyskał promocji do następnej klasy kontynuował naukę w tym trybie, przerabiając materiał dwóch klas. Skarżący powołał się również na pozytywną opinię Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. W ocenie skarżącego, opinia jednoznacznie wskazywała na to, że aktualne możliwości psychofizyczne chłopca oraz prowadzona terapia zaburzeń natury psychologicznej rokują pozytywnie zaliczenie przez syna skarżącego materiału II i III klasy gimnazjum w jednym roku, w ramach indywidualnego toku nauki.

W odpowiedzi na skargę Lubelski Kurator Oświaty w Lublinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2010 roku oddalił skargę.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji, wskazał przede wszystkim, że zaistniały spór prawny sprowadza się do rozstrzygnięcia o zasadności udzielenia zgody synowi skarżącego na indywidualny tok nauki. W ocenie Sądu I instancji prawidłowa jest w tym względzie interpretacja przyjęta przez organy, zakładająca, iż indywidualny tryb nauki przeznaczony jest dla uczniów szczególnie uzdolnionych. Jak w związku z tym wskazał Sąd I instancji, choć art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, ani rozporządzenie wykonawcze w sprawie indywidualnego toku nauki nie zawierają takiego doprecyzowania, to wniosek o przeznaczeniu tego trybu dla uczniów szczególnie uzdolnionych wynika z odwołania do innych przepisów ustawy. Sąd wskazał w tym zakresie na art. 1 pkt 6 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym system oświaty ma zapewniać m.in. opiekę nad uczniami szczególnie uzdolnionymi poprzez umożliwianie realizowania indywidualnych programów nauki oraz ukończenia szkoły każdego typu w skróconym czasie oraz na delegację ustawową do wydania rozporządzenia wykonawczego w sprawie indywidualnego toku nauki, zawartą w art. 66 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania zezwoleń, o których mowa w ust. 1, oraz organizację indywidualnego programu lub toku nauki, uwzględniając umożliwienie uczniom szczególnie uzdolnionym rozwoju ich uzdolnień oraz ukończenie szkoły w skróconym czasie.

Zdaniem sądu meriti, brzmienie przytoczonych przepisów potwierdza tezę, że indywidualny tok nauki jest przeznaczony dla uczniów szczególnie uzdolnionych. Ratio legis tego instrumentu tkwi bowiem w umożliwieniu dziecku szczególnie uzdolnionemu stworzenia takich warunków nauki, które pozwolą w pełni rozwinąć się jego umiejętnościom, co mogłoby być utrudnione przy zastosowaniu normalnego toku kształcenia.

Dalej Sąd I instancji, opierając się na dokumentacji zgromadzonej w sprawie, stwierdził, że nie zostało w żaden sposób wykazane, aby syn skarżącego przejawiał jakieś szczególne uzdolnienia, w zakresie określonej dziedziny, czy dziedzin, które uzasadniałyby zastosowanie w stosunku do niego indywidualnego toku nauki.

W dalszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że treść art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty sugeruje uznaniowy charakter decyzji dyrektora. Należy jednak zwrócić uwagę, że zakres uznania ogranicza konieczność zasięgnięcia opinii rady pedagogicznej i publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Co więcej – jak wskazuje Sąd meriti – z przepisów rozporządzenia wykonawczego wynika, że negatywna opinia jednego z tych podmiotów wiąże dyrektora w ten sposób, że uniemożliwia mu udzielenie zezwolenia. W przedmiotowej sprawie natomiast opinia Rady Pedagogicznej była negatywna. W tej sytuacji Dyrektor szkoły nie mógł udzielić zezwolenia na indywidualny tok nauki.

Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, analiza udokumentowanego w aktach sprawy przebiegu procesu edukacyjnego K. K. wskazuje, że wbrew twierdzeniom jego ojca – skarżącego, organy szkoły starały się umożliwić dziecku realizację jego prawa do kształcenia, pomimo występujących trudności adaptacyjnych. Próby te nie przyniosły jednak należytych rezultatów, za co trudno obwiniać jedynie władze szkoły i grono pedagogiczne. Trudności adaptacyjne nie mogą natomiast stanowić podstawy do kwestionowania przez dziecko i jego rodziców podstawowych zasad, jakim podlega proces edukacyjny.

W skardze kasacyjnej, pełnomocnik G. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty oraz § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki, a także naruszenie zasady określonej w art. 4 ustawy o systemie oświaty, poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że decyzja dyrektora szkoły w przedmiocie indywidualnego toku nauki ma charakter decyzji uznaniowej, a opinie poradni psychologiczno-pedagogicznej i rady pedagogicznej nie mają dla dyrektora charakteru wiążącego. Zakwestionował w związku z tym zgodność z ustawą o systemie oświaty § 7 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie skarżącego kasacyjnie, w przypadku przyjęcia innego założenia, należałoby przyjąć, iż dyrektor jest zobowiązany zezwolić na indywidualny tok nauki w przypadku pozytywnej opinii obu ww. organów, a w innych przypadkach (negatywnej opinii jednego z organów) może zezwolić na indywidualny tok nauki lub wydać decyzję negatywną.

Kasator wskazał także na rozbieżne, jego zdaniem, treści uzasadnienia Kuratora Oświaty i Sądu I instancji. Odniósł się w tym względzie do stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu I instancji, że nauczyciele szkoły nie mogli stwierdzić wybitnych zdolności ucznia, ponieważ mieli zbyt mały z nim kontakt i zestawił to z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, który stwierdził, że w skład rady pedagogicznej wchodzą nauczyciele, którzy mają najlepszą wiedzę o jego umiejętnościach i możliwościach intelektualnych ucznia.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, iż uczeń samodzielnie przygotowując się do egzaminów klasyfikacyjnych, obejmujących swoim zakresem całe półrocze, egzaminy te zdał uzyskując bardzo wysoką średnią, co świadczy o jego szczególnych zdolnościach, a ponadto zignorowana została opinia poradni psychologiczno- pedagogicznej zalecająca przyznanie indywidualnego toku nauki. W ocenie skarżącego kasacyjnie, decyzja dyrektora szkoły była decyzją uznaniową, a dyrektor odmawiając zgody na indywidualny tok nauki ucznia nie kierował się dobrem ucznia oraz wszechstronną oceną jego możliwości i uzdolnień, do czego był zobowiązany.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Lubelski Kurator Oświaty wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, podtrzymując w całości argumentację podniesioną w swojej decyzji. Pełnomocnik G. K., w piśmie z dnia 12 lipca 2010 r., ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę kasacyjną również podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, zawarte w skardze kasacyjnej.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Lubelskiego Kuratora Oświaty wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 ustawy p.p.s.a. sprawa mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie dają w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, choć częściowo można podzielić zarzuty w niej podniesione. Skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego nie stawia natomiast zarzutów postępowania, nie podważa zatem poczynionych ustaleń faktycznych i ich oceny. Przyjąć zatem należało, że podstawa faktyczna rozstrzygnięcia jest niesporna, co pozwala przejść do oceny zarzutów prawa materialnego. Pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze kasacyjnej, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydany został z naruszeniem art. 66 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) [dalej ustawa o systemie oświaty] oraz § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 19 grudnia 2001 roku w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki (Dz. U. Nr 3, poz. 28) [dalej rozporządzenie] poprzez błędną wykładnię przepisów.

W tym zakresie nie można w pełni podzielić wykładni dokonanej przez Sąd I instancji, który uznał, że decyzja dyrektora szkoły w istocie nie jest decyzją uznaniową, jak wskazuje brzmienie przepisu art. 66 ust. 1 ustawy, lecz z uwagi na treść § 7 ust. 1 rozporządzenia dyrektor jest związany opiniami rady pedagogicznej i publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej w ten sposób, że brak pozytywnej opinii jednego z tych podmiotów uniemożliwia mu udzielenie zezwolenia na indywidualny tok nauki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretacja treści art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia, dokonana Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jest błędna, przede wszystkim dlatego, że rozporządzenie wydawane jest na podstawie ustawy i nie może zmieniać jej postanowień. Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Taki charakter rozporządzenia determinuje i ogranicza jego treść w tym znaczeniu, że rozporządzenie nie może bez wyraźnego upoważnienia ustawy wkraczać w sferę materii prawnych regulowanych innymi ustawami, nie może zawartych w nich treści przekształcać, modyfikować, a nawet nie powinno ich powtarzać. Naruszenie tych warunków mogłoby stwarzać podstawę do postawienia zarzutu niezgodności rozporządzenia z ustawą.

Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, "Na wniosek lub za zgodą rodziców albo pełnoletniego ucznia dyrektor szkoły po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, może zezwolić uczniowi na indywidualny program lub tok nauki oraz wyznaczyć nauczyciela-opiekuna. Odmowa udzielenia zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej". Delegacja do określenia warunków i trybu udzielania zezwoleń przekazana została ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, który w § 7 rozporządzenia przesądził, że w przypadku obu pozytywnych opinii, dyrektor jest obowiązany zezwolić na indywidualny program lub tok nauki ("Dyrektor szkoły zezwala"). Rozporządzenie nie zawiera natomiast uregulowań odnoszących się do sytuacji jaka wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, gdy jedna z opinii była negatywna. Można oczywiście wyrazić wątpliwość, czy uregulowanie zawarte w § 7 ust. 1 rozporządzenia jest zgodne z art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, skoro oznacza faktyczne związanie dyrektora szkoły w sytuacji, gdy obie opinie są pozytywne, ale rozwiązanie tego problemu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie i pozostaje poza głównym zakresem rozważań. Pogląd, że powyższa regulacja wykracza poza zakres delegacji prawodawczej i podważa konstytucyjną zasadę państwa prawnego oraz hierarchię źródeł prawa wyraził Mateusz Pilich, "Ustawa o systemie oświaty. Komentarz" ( ABC, 2008, wyd. II, komentarz do art. 66 ustawy)).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty przesądza, że decyzja dyrektora szkoły, dotycząca ustalenia indywidualnego toku nauki, ma charakter uznaniowy. Przepis posługuje się bowiem sformułowaniem "może zezwolić", tym samym pozostawiając swobodę decyzji organowi rozpatrującemu wniosek. Równocześnie ustawa wprowadza wymóg uprzedniego –– zasięgnięcia opinii rady pedagogicznej i publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej . Oznacza to, że dyrektor szkoły przed podjęciem decyzji w przedmiocie wniosku, ma obowiązek zasięgnięcia opinii wskazanych wyżej podmiotów. Ponieważ ustawa nie określa, czy i jak dalece są one wiążące, należy uznać, że stanowiskiem wyrażonym w opinii dyrektor szkoły nie jest związany. Nie można zatem podzielić poglądu, że w przypadku negatywnej opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej czy rady pedagogicznej, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, dyrektor nie mógł wrazić zgody na indywidualny program lub tok nauki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrującego skargę kasacyjną w niniejszej sprawie, mógł taką zgodę wyrazić, ale nie musiał skoro z regulacji art. 66 ust. 1 ustawy o systemie oświaty wynika jednoznacznie, że w tym przypadku mamy do czynienia z decyzją uznaniową. Dyrektor szkoły może, ale nie musi uwzględnić wniosku o indywidualny tok nauki, niezależnie od tego, czy któraś z opinii, czy to poradni psychologiczno-pedagogicznej, czy rady pedagogicznej jest negatywna.

Decyzja taka podejmowana jest w granicach uznania administracyjnego. Odmowa udzielenia zezwolenia następuje w formie decyzji administracyjnej, która powinna zostać w należyty sposób uzasadniona tak, aby nie można było postawić zarzutu dowolności. W rozpatrywanej sprawie, odmawiając zgody na indywidualny tok nauki dla K. K., Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr [...] w P. powołał się na negatywną opinię Rady Pedagogicznej i wskazał jakie czynniki zadecydowały o tym, że wniosek nie został uwzględniony. Argumenty powołane w uzasadnieniu decyzji obu instancji są racjonalne i znajdują oparcie w zebranym materiale.

Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia zasady wynikającej z art. 4 ustawy o systemie oświaty, stwierdzić należy, że w uzasadnieniu skargi nie wskazano na czym miałby polegać błąd w wykładni tego przepisu popełniony przez Sąd I instancji. Trudno zatem odnieść się do tak sformułowanego zarzutu.

Należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że rozpoznając wniosek o wyrażenie zgody na indywidualny tok nauki dyrektor szkoły winien zawsze kierować się dobrem ucznia, ale taka ocena wymaga uwzględnienia także jego możliwości i uzdolnień. Podkreślić należy, że indywidualny tok nauki jest formą realizacji obowiązku szkolnego lub nauki, którego celem jest umożliwienie uczniom szczególnie uzdolnionym przyspieszonego ukończenia poszczególnych etapów kształcenia. Trafnie w tym zakresie wskazywał Sąd I instancji, że indywidualny trybu nauki przeznaczony jest dla uczniów szczególnie uzdolnionych, o których mowa w art. 1 pkt 6 ustawy o systemie oświaty. Wynika to z brzmienia tego przepisu, który stanowi, że system oświaty zapewnia m.in. opiekę na uczniami szczególnie uzdolnionymi poprzez umożliwianie realizowania indywidualnych programów nauczania oraz ukończenia szkoły każdego typu w skróconym czasie. Tych uczniów dotyczy art. 66 ust. 1 ustawy, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja. Dla oceny, czy mamy do czynienia z takim właśnie uczniem, jako niezbędny element procesu wyrażania zgody na indywidualny tok nauki wprowadzono obowiązek zasięgania opinii rady pedagogicznej i poradni psychologiczno-pedagogicznej, podmiotów dających rękojmię, że ocena ta będzie wszechstronna i profesjonalna.

Odnosząc się do zanegowania przez kasatora wartości opinii rady pedagogicznej szkoły, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja podważająca tę opinię nie może znaleźć poparcia. Niemożność oceny zdolności ucznia przez grono pedagogiczne z uwagi na bardzo dużą absencję ucznia może bowiem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowić uzasadnienie dla negatywnej opinii rady pedagogicznej, co do możliwości zezwolenia na indywidualny tok nauki. Nie ma tu żadnej sprzeczności, wbrew temu, co podnosi autor skargi kasacyjnej. Wybitne uzdolnienia ucznia muszą bowiem zostać zauważone przez nauczycieli tego ucznia kształcących, co oznacza, że muszą oni mieć możliwość poznania ucznia i oceny jego zdolności. Wskazuje na to m.in. warunek sprecyzowany w § 4 ust. 1 rozporządzenia, który przewiduje możliwość udzielenia zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki po upływie co najmniej jednego roku nauki. Nie można także zgodzić się z twierdzeniami kasatora, że pozytywna opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej została w niniejszym przypadku całkowicie zignorowana. Niewątpliwie organ rozstrzygając o wyrażeniu zgody na indywidualny tok nauki brał pod uwagę i analizował tę opinię, jednakże – jak wskazano już uprzednio – opinie nie mają charakteru wiążącego, a dyrektor wydając decyzję uwzględniał całokształt okoliczności istniejących w niniejszej sprawie. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że dobro dziecka musi być właściwie pojmowane i nie zawsze zgodne z dobrem ucznia będzie udzielenie zgody na indywidualny tok nauki.

W świetle przeprowadzonych rozważań i przedstawionych argumentów uznać należy, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz Lubelskiego Kuratora Oświaty Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.