Wyrok NSA, sygn. akt GSK 1140/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Waksmundzki, Sędziowie NSA Hanna Szafrańska-Falkiewicz, Halina Wojtachnio (spr.), Protokolant Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt SA/Sz 2147/02 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt SA/Sz 2147/02, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. G.– Sklep "[...]" w Gdańsku (importer) na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2001r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła – oddalił skargę.

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących okolicznościach sprawy.

Na podstawie sześciu zgłoszeń celnych dokonanych w okresie od 25 stycznia do 13 września 1999r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej, sprowadzonej z Niemiec przez importera, wobec którego dla wymiaru należności celnych przyjęto obniżoną stawkę celną przewidzianą dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonych do zgłoszenia deklaracji eksportera złożonych na fakturach zakupu. Faktury te wraz z deklaracją eksportera przekazane zostały przez polskie władze celne do weryfikacji władzom celnym państwa eksportera, które pismami z dnia 6 września 2000r. i z dnia 29 września 2000r. poinformowały, że przedmiotowe towary nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego.

W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w Szczecinie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie powyższych zgłoszeń celnych, a następnie sześcioma decyzjami z dnia 29 marca 2001 r. uznał te zgłoszenia celne za nieprawidłowe i wymierzył należności celne dla importowanych towarów z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej podwyższonej o 100%.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 28 sierpnia 2001r., po rozpatrzeniu odwołania strony, uchylił decyzje organu pierwszej instancji w części dotyczącej uznania za nieprawidłowe sześciu zgłoszeń celnych SAD o numerach: [...] i w tym zakresie zastosował stawkę celną w wysokości 60%.

Rozpoznając skargę na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał za bezsporne, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Sąd podkreślił, że dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu – na podstawie deklaracji eksportera na fakturze – pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Organy celne dokonały weryfikacji deklaracji eksportera w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, występując do władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tego Protokołu. Przeprowadzona w tym trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu wykazała, iż przedmiotowe towary nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu 4, a przewidziany w art. 32 Protokołu tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów jest jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia. Jego wyniki są wiążące dla polskich organów celnych. Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami i protokołami, zgodnie z art. 87 Konstytucji R.P. są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami tj. Kodeksem celnym i 0rdynacją podatkową (art. 91 Konstytucji R.P.) Brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników takiej weryfikacji.

W świetle przedstawionego wyżej unormowania dotyczącego realizacji przez importera obowiązku dokonania prawidłowego pod względem formalnym zgłoszenia celnego, którego przyjęcie przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną (w tej sprawie procedurą dopuszczenia do obrotu) oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego, tj. kwoty wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych przywozowych, za chybione uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ celny podstawowej zasady postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 121 § 1 0rdynacji podatkowej – prowadzenia postępowania celnego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (celnych). Wbrew sugestiom skargi przyjęcie zgłoszenia celnego od importera nie może być uznane za równoznaczne z wymiarem należności celnych, bowiem to zgłaszający sam określa dane, na podstawie których dochodzi do określenia kwoty wynikającej z długu celnego i nie jest obowiązkiem organu celnego każdorazowa, szczegółowa ich weryfikacja przed przyjęciem tego zgłoszenia celnego i to importer ponosi ryzyko prawidłowości dokonanego przez siebie zgłoszenia celnego, w szczególności prawidłowości i prawdziwości otrzymanych od eksportera dokumentów.

0dnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia prawa przez organy celne w części dotyczącej naliczenia i pobrania odsetek za zwłokę, pomimo uchybienia przez organy celne terminowi z art. 227 0rdynacji podatkowej o przekazaniu wniesionego odwołania organowi drugiej instancji Sąd wskazał, że będąc powołanym do kontroli legalności działań organów administracji publicznej orzeka nie tylko w granicach skargi, ale zakres jego kognicji wyznaczony jest przede wszystkim zakresem przedmiotowym zaskarżonego aktu. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia określającego wysokość kwoty odsetek za zwłokę, to podniesienie tego zarzutu w rozpatrywanej skardze wykracza poza przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia, powodując tym samym, iż jest on zarzutem bezskutecznym.

Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa sąd oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.

Od powyższego wyroku A. G. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego i zaskarżając wyrok w całości podniósł następujące zarzuty:

• nieważności postępowania wobec ustalenia, że skład Sądu orzekającego był sprzeczny z art. 46 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), w zw. z art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), co stanowi podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej w oparciu o art. 174 pkt 2 w zw. z art. 282 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

• na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:

- naruszenie zasady praworządności wynikającej z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz.483) i zasady równości wobec prawa wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP na skutek sprzeczności zaskarżonego wyroku z wyrokami wydanymi przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku w sprawach o takich samych okolicznościach faktycznych w takim samym stanie prawnym, dotyczących Skarżącego A. G.,

- naruszenie art. 106 § 3 i § 4 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodu uzupełniającego z oryginałów świadectw pochodzenia o numerach [...]

- naruszenie art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprawidłowe uzasadnienie skarżonego wyroku, w którym Sąd I instancji nie dokonał oceny dowodów z w/w świadectw pochodzenia

• na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:

- naruszenie art. 13 § 1, § 3 pkt 4 i § 4, art. 15 § 1, art. 19 § 1, art. 20 § 1 i § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), art. 2, art. 6, art. 13, art. 16, art. 18, art. 21, art. 22, art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, zmienionego Porozumieniem między RP a Wspólnotami Europejskimi z 24 czerwca 1997r. (załącznik do Dz. U. z 1997r. Nr 104, poz. 662) poprzez nieprawidłowe określenie przez Sąd I instancji pochodzenia towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi, na skutek nieuwzględnienia oryginałów w/w świadectw pochodzenia

- naruszenie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, ust. 2, 6 części A Postanowień wstępnych do Taryfy Celnej, stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia (Dz. U. z 1998r. Nr 158, poz. 1036) poprzez błędne zastosowanie autonomicznej stawki celnej 60% zamiast stawki konwencyjnej 21,4%, a w konsekwencji nieprawidłowe określenie kwoty długu celnego od towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi

Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania stawki konwencyjnej 21,4 % ponieważ przedłożył on organowi celnemu oryginały świadectw pochodzenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w rozpatrywanej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw, ale także ich uzasadnienie. Nieodzownym elementem uzasadnienia podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest – poza przytoczeniem naruszonego przepisu – wskazanie sposobu jego naruszenia i wyjaśnienie na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie i jak, zdaniem skarżącego, powinien on być rozumiany i stosowany. Również koniecznym elementem uzasadnienia drugiej podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest wskazanie, które przepisy – oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) ustawy – zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (§ 1 i 2 art. 183 p.p.s.a.). Oznacza to, że o zakresie kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji przesądza wola wnoszącego skargę kasacyjną. Z powyższych rozważań wynika, że kontrola kasacyjna dokonywana przez NSA obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego – przez wojewódzki sąd administracyjny.

W sprawie niniejszej skarga kasacyjna zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i prawa materialnego. W pierwszej kolejności odniesienia wymaga zarzut procesowy, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być badane na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Odnosząc się do zarzutów kasacji naruszenia prawa procesowego, należy stwierdzić, iż są one nieuzasadnione. Rozważając argumenty Skarżącego, NSA uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, z uwagi na to, iż skład Sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy reformujące sądownictwo administracyjne, a celem tej reformy było spełnienie konstytucyjnego wymogu dwuinstancyjności postępowania sądowego (art.176 ust. 1 Konstytucji) także w odniesieniu do sądownictwa administracyjnego. Reforma wprowadzana była w warunkach funkcjonującego do dnia 31 grudnia 2003 r. sądownictwa administracyjnego jako jednoinstancyjnego, zaś po tej dacie działalność orzeczniczą w I instancji podjęły wojewódzkie sądy administracyjne, a w II - kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny. Ta specyficzna sytuacja, gdy niejako "w biegu" następowała zmiana modelu sądownictwa administracyjnego wymagała, w pierwszym, przejściowym okresie, szczególnych regulacji związanych między innymi z zapewnieniem sprawnego funkcjonowania wojewódzkich sądów administracyjnych w warunkach, gdy nie została jeszcze powołana odpowiednia liczba sędziów tych sądów. Jednocześnie zmniejszyły się potrzeby w zakresie kadry sędziowskiej w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, bowiem nie w każdej sprawie strona niezadowolona z wyroku I instancji korzysta z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tego też względu niezbędne były stosowne regulacje ustrojowe.

Sprawy ustroju sądów administracyjnych zostały unormowane w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jednak nie wszystkie zagadnienia zostały uregulowane odrębnie. W myśl art. 29 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych, a do takich należą zagadnienia składów sędziowskich orzekających w wojewódzkich sądach administracyjnych, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Te ostatnie przewidują, że w składzie sądu może brać udział tylko jeden sędzia innego sądu. Jednakże ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z zm.), dalej: Przepisy wprowadzające, przewidziała, że osoby powołane na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych pozostają sędziami Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 93). Oznacza to jednak zachowanie przez tych sędziów tytułu i statusu oraz wszelkich uprawnień należnych sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale nie stanowiska sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przyczyn związanych z reformą , w początkowym okresie jej wdrażania niemalże wszyscy sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostali delegowani do orzekania w wojewódzkich sądach administracyjnych, w których nie było jeszcze wystarczającej ilości sędziów, a następnie większość sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (220) została przeniesiona na stanowiska sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego do wojewódzkich sądów administracyjnych z zachowaniem statusu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe działania, mające na celu sprawne funkcjonowanie sądownictwa administracyjnego w zreformowanym kształcie, miały oparcie w przepisach ustawy - Przepisy wprowadzające. Stosownie do art. 94 § 1 tej ustawy, w okresie trzech miesięcy od daty wejścia w życie ustawy ustrojowej, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu, mógł przenieść sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w miejscowości, w której dotychczas pełnił służbę z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W składzie orzekającym w niniejszej sprawie w I instancji zasiadało dwóch sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego i byli to sędziowie przeniesieni na stanowisko sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz jeden sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wykładnia art. 46 u. s. p., który z mocy art. 29 prawa o ustroju sądów administracyjnych stosuje się nie wprost, lecz odpowiednio, w zestawieniu z art. 94 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające skłania do przekonania, że użyte w pierwszym z tych przepisów określenie "sędzia innego sądu" nie obejmuje sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeniesionych na zasadach i w warunkach określonych w tym ostatnim przepisie na stanowiska sędziów WSA. Odpowiednie stosowanie przepisów u.s.p. polega bowiem w szczególności na uznaniu za prawidłowe składów orzekających Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, utworzonych zgodnie z wymaganiami stanowiącego lex specialis przepisu art. 94 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające. Zatem zarzut dotyczący naruszenia prawa w sposób określony w art. 183 § 2 pkt. 4 p. s. a., prowadzący do nieważności postępowania, uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Za bezzasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 4 p.p.s.a. Strona skarżąca zarzuca, że Sąd I instancji nie przeprowadził dowodu uzupełniającego z oryginałów świadectw pochodzenia. Świadectwa pochodzenia, których dotyczy zarzut objęte były wnioskiem strony skarżącej o wznowienie postępowania wniesionym w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego (data wniosku 21 lutego 2002r.), którego adresatem był Prezes Głównego Urzędu Ceł. Wpływ tego pisma odnotowano w Głównym Urzędzie Ceł w dniu 25 lutego 2002r.(vide: prezentata zamieszczona na tym piśmie). W związku z tym wniosek ten nie mógł być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Sąd orzekający art. 141 § 4 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż jest on nieuzasadniony. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji wyjaśnił z jakich przyczyn uznał zarzuty zawarte w skardze za bezzasadne. Wskazał bowiem na to, że ustawa – Kodeks celny w przepisie art. 83 § 1 i 2 określa prawo organu celnego do podejmowania wszelkich czynności dotyczących kontroli celnej w każdym miejscu i w każdym czasie. Szczegółowa regulacja w art. 83 dotyczy uprawnienia organu celnego do podjęcia czynności kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Kontrolą objęte mogą być dokumenty i dane handlowe, dotyczące przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym i celem badania jest upewnienie się co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. W świetle tego przepisu zasadnie Sąd I instancji przyjął w swoich ustaleniach, że czynności organu celnego były legalne, oparte na treści omawianego wyżej przepisu.

Jeśli zaś chodzi o nieuwzględnienie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny dowodów z przedmiotowych świadectw pochodzenia, wyjaśniono już uprzednio, że Skarżący nie przedstawił tych dokumentów w postępowaniu przed Sądem.

Nie zasługują również na uwzględnienie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów art. 7 i art. 32 Konstytucji RP bowiem argumenty powołane przez Stronę w skardze kasacyjnej nie uzasadniają odpowiednio tego zarzutu. Zostały one błędnie zamieszczone w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wyjaśnić również należy, iż powołanie się przez Skarżącego na wyroki wydane w podobnych sprawach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie mogły w żaden sposób przesądzić o zasadności rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, ponieważ zostały wydane w innych postępowaniach, przy innym stanie faktycznym, ustalonym w indywidualnych sprawach.

W związku z powyższym należało uznać, że zarzuty procesowe strony skarżącej w niczym nie podważyły ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie stanu faktycznego sprawy.

Co do zarzutu naruszenia prawa materialnego to stwierdzić należy, że według treści art. 174 może ono polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej – post. SN z dnia 15.10.2001 r., I CKN 102/99/ nie publ. [Komentarz – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Jan Paweł Tarno].

Zarzuty dotyczące naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego wymagają szerszego omówienia. Układ Europejski jest umową międzynarodową, ogłoszoną w Dzienniku Ustaw RP (Dz. U z 1994r. Nr 11, poz. 38). Odrębnej ratyfikacji i ogłoszeniu podlegał protokół Nr 4 w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, nadanym Porozumieniem podpisanym w Brukseli w dniu 24 czerwca 1997r. (Dz. U. z 1997r. Nr 104, poz. 662). Tego rodzaju umowy mają konstytucyjnie zagwarantowane pierwszeństwo na wypadek kolizji z ustawami krajowymi. Również art. 2 § 2 ustawy – Kodeks celny stanowi, iż obowiązek i uprawnienia przewidziane w prawie celnym, a związane z wprowadzeniem towarów na polski obszar celny bądź ich wyprowadzeniem z tego obszaru, powstają z mocy prawa jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

W sprawie niniejszej importer zabiegał o zastosowanie obniżonej stawki celnej do sprowadzonego z zagranicy towaru. Zgodnie z postanowieniami art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego oraz części A Postanowień Wstępnych Taryfy celnej, stawki celne obniżone określone są w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów i znajdują zastosowanie, do niektórych towarów pochodzących w szczególności z państw członkowskich Unii Europejskiej. Jedną z tych umów jest Układ Europejski. Obniżone stawki celne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. W myśl postanowień art. 20 § 1 i 2 Kodeksu celnego warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary, aby korzystać z obniżonych stawek celnych oraz sposoby dokumentowania tego pochodzenia określane są według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów, zawartych w umowach międzynarodowych. Oznacza to, że w odniesieniu do przywozu z zagranicy towarów "pochodzących", wnioskowanych do obniżonej stawki celnej, prawo krajowe stosuje się w ograniczonym zakresie, z wyłączeniem tej części postępowania, która dotyczy spełniania warunków uzyskiwania pochodzenia dla korzystania z omawianej preferencji celnej oraz sposobów dokumentowania tego pochodzenia. Regulacja prawna w omawianym, objętym umową międzynarodową zakresie, zawarta jest w Protokole Nr 4 U.E. dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Zgodnie z art. 16 Protokółu, pochodzenie towaru można dokumentować na dwa sposoby, bądź to przy pomocy świadectwa przewozowego EUR 1 wystawianego na wniosek eksportera przez władze celne jego kraju, bądź w zakresie ograniczonym do przypadków objętych art. 21 Protokółu, przy pomocy deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty w sposób wystarczający do jego identyfikacji. Protokół Nr 4 określa szczegółowe wymagania związane z wystawianiem dowodów pochodzenia i związane z tym procesowe uprawnienia władz celnych do żądania stosownych dowodów, ale dotyczą one władz celnych kraju eksportu (art. 17 ust 3 i 5, art. 18 ust. 3, art. 21 ust. 3 , art. 22 ). Niezależnie od tego, władze celne kraju eksportu są uprawnione w myśl postanowień art. 32 Protokołu do dodatkowej, wyrywkowej weryfikacji dowodów pochodzenia, w ramach której mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić każdą kontrolę i mogą to czynić zarówno z urzędu jak i na wniosek władz celnych kraju importu. Jeśli idzie o władze celne kraju importu, to ich rola w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodów pochodzenia jest ograniczona i wynika także z postanowień art. 32 Protokołu Nr 4 U.E. W razie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu, władze celne kraju importu zwracają się o weryfikację, której dokonują władze celne kraju eksportu, a następnie informują wnioskodawcę o wynikach weryfikacji. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub z Polski lub z innego kraju wymienionego w art. 4 Protokołu i czy spełniają inne wymogi Protokołu (art. 32 ust 1, 3, 5). Z powyższych unormowań wynika, że w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodu pochodzenia, organy celne kraju importu korzystają z wyników postępowania organów celnych kraju eksportu ("...będą informowane o wynikach weryfikacji...") i dokonują w tym zakresie jedynie oceny. Jeżeli służby celne kraju eksportera nie udzielą odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o sprawdzenie albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczającej informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (art. 32 ust 6). Potwierdza to dodatkowo, że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, a jeżeli wynik ten nie wystarcza, to zasadniczo odmawiają preferencji.

Jak wspomniano wyżej, przepis art. 83 ustawy – Kodeks celny umożliwia organom celnym przeprowadzenie weryfikacji niezależnie od czasu i miejsca. Uzasadnione wątpliwości zostały potwierdzone w sprawie niniejszej poprzez stwierdzenie władz celnych kraju eksportu, iż sprowadzona odzież nie pochodzi z Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów unijnych.

Należy zatem podzielić stanowisko Sądu I instancji o braku uzasadnionych podstaw do uznania w tej mierze zarzutu skargi za zasadny.

Na koniec należy odnieść się do zarzutu naruszenia § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, poprzez błędne zastosowanie autonomicznej stawki celnej 60% zamiast stawki konwencyjnej 21,4%. Zarzut ten również należy uznać za nieuzasadniony. Pochodzenie bowiem odzieży używanej, wymienionej w Wykazie nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), zgodnie z § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia, musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, aby można było zastosować stawkę celną konwencyjną. W niniejszej sprawie strona nie wykazała w sposób prawem przewidziany pochodzenia towaru z kraju eksportera.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 181 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę kasacyjną.