Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 203/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2, art. 92 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Zastosowanie sankcji kary pieniężnej a nie sankcji pozbawienia uprawnienia przez cofnięcie zezwolenia nie może być uznane za wadliwą wykładnię przepisów o nałożeniu kary pieniężnej w transporcie drogowym. Cofnięcie zezwolenia jest odrębnym rodzajem sankcji, która nie jest związana z sankcją kary pieniężnej.

TEZY

Zastosowanie sankcji kary pieniężnej a nie sankcji pozbawienia uprawnienia przez cofnięcie zezwolenia nie może być uznane za wadliwą wykładnię przepisów o nałożeniu kary pieniężnej w transporcie drogowym. Cofnięcie zezwolenia jest odrębnym rodzajem sankcji, która nie jest związana z sankcją kary pieniężnej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędziowie NSA Irena Kamińska, , Elżbieta Stebnicka, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2004 r. sygn. akt 6 II SA 294/03 w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Drogowego z [...] nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł, wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999). W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych w transporcie drogowym osób wymaga zezwolenia. W myśl art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy przy wykonywaniu transportu drogowego osób kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli odpowiednie zezwolenie. Art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób. Zgodnie z 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym kara za powyższe naruszenie wynosi 8000 zł.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, iż przedstawiony przez stronę materiał dowodowy (licencja, certyfikat) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokumentem, który mógłby uzasadniać uchylenie decyzji organu I instancji byłoby zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych, ale nie zostało ono załączone.

K. D. wniósł na decyzję skargę, w której zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 24 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7 i 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegających na dowolnym przyjęciu, że w dniu 15 października 2002 r. podczas przejazdu na drodze [...] nie posiadał zezwolenia na wykonywanie regularnego przejazdu. Do skargi dołączył: zezwolenie nr 000 0006 z 10 stycznia 2000 r. na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne na trasie [...], zaświadczenie z 21 stycznia 2003 r., decyzję Zarządu Województwa z 25 czerwca 1999 r., 3 skoordynowane rozkłady jazdy, licencję z 29 lipca 2002 r.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Drogowego z [...] nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł, wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999). W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych w transporcie drogowym osób wymaga zezwolenia. W myśl art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy przy wykonywaniu transportu drogowego osób kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli odpowiednie zezwolenie. Art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób. Zgodnie z 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym kara za powyższe naruszenie wynosi 8000 zł.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, iż przedstawiony przez stronę materiał dowodowy (licencja, certyfikat) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokumentem, który mógłby uzasadniać uchylenie decyzji organu I instancji byłoby zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych, ale nie zostało ono załączone.

K. D. wniósł na decyzję skargę, w której zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 24 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7 i 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych przez nieuzasadnione i dowolne przyjęcie, że w dniu 15 października 2002 r. podczas przejazdu na drodze krajowej nr 51 [...] nie posiadał zezwolenia na wykonywanie regularnego przejazdu. Do skargi dołączył: zezwolenie nr 000 0004 z 10 stycznia 2000 r. na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – w przewozach regularnych na trasie [...]; rozkład jazdy z 1 kwietnia 1999 r. data ważności oraz zaktualizowany rozkład jazdy ważny od dnia 2 grudnia 2000 r. do 14 czerwca 2003 r.; decyzję Zarządu Województwa [...] [...] z dnia [...] w sprawie treści, sposobu i terminu ogłaszania rozkładów jazdy, zaświadczenie z 21 stycznia 2003 r.; licencję z 29 lipca 2002 r.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 zł, wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999). W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych w transporcie drogowym osób wymaga zezwolenia. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, iż przedstawiony przez stronę materiał dowodowy (licencja, certyfikat) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokumentem, który mógłby uzasadniać uchylenie decyzji organu I instancji byłoby zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych, ale nie zostało ono załączone.

K. D. wniósł skargę na decyzję, w której zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 24 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7 i 107 § 3 k.p.a. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że w dniu 17 października 2002 r. podczas przejazdu na drodze [...] nie posiadał zezwolenia na wykonywanie takiego przejazdu, pomimo że całościowa ocena stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku odmiennego, wskazującego nieregularny charakter tego przejazdu. Do skargi dołączył: zezwolenie nr 000 0006 na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne z 10 stycznia 2000 r.; wypis z licencji z 29 lipca 2002 r.; decyzję Zarządu Województwa [...] [...] z [...] w sprawie treści, sposobu i terminów ogłaszania rozkładów jazdy, trybu ich uzgadniania i koordynacji oraz warunków ponoszenia kosztów z tym związanych; certyfikat kompetencji zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym osób nr 00247/F3/02; licencję nr 0-0000996; koncesję nr 0-0106563 na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób; zezwolenie nr 000 0003 na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy nieregularne z 12 stycznia 2003 r.; zaświadczenie z 21 stycznia 2003 r.

W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 lipca 2004 r. sygn. akt 6 II 294/03 po rozpoznaniu skarg K. D. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...], z dnia [...] nr [...], z dnia [...] [...], oddalił skargi.

W uzasadnieniu wyroku w zakresie skargi na decyzję z [...] nr [...], Sąd wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wywodził, że sam skarżący w piśmie z dnia 24 czerwca 2004 r. przyznał, że był to przewóz regularny z opóźnieniem. Według skarżącego był to kurs o godz. 620 do [...], zgodnie ze skoordynowanym rozkładem jazdy. Autobus został zdaniem skarżącego zatrzymany do kontroli w [...] 625 i tylko czekał na swoją kolej. Dowodem kolejki do kontroli zdaniem skarżącego jest fakt przeprowadzenia kontroli przez tego samego kontrolera mł. inspektora R. K., który kontrolował również wcześniejszy autobus. W ocenie Sądu z przywołanych notatek kontrolera wynika, że kontrolę przeprowadzono w godz. 715—800. Zgodnie z załączonym do skargi rozkładem jazdy autobus skarżącego winien znajdować się w [...] około godz. 620 a nie o 715. Tak więc zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższy przejazd był przejazdem poza rozkładem, a więc de facto bez zezwolenia.

Sąd podkreślił, że przedstawione przez skarżącego zezwolenie na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne ważne jest tylko z obowiązującym rozkładem jazdy i wykazem numerów rejestracyjnych pojazdów zgłoszonych do przewozu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 137 ze zm.) wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia. Art. 87 ust. 1 pkt 2 nakłada obowiązek posiadania zezwolenia, o którym mowa w art. 18 w trakcie wykonywania przewozów regularnych. Art. 92 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób. Zgodnie z 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999) kara za powyższe naruszenia wynosi 8000 zł, co prawidłowo zostało stwierdzone przez organ administracji. Tak więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego nie są zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury, tj. art. 7 i 107 § 3 k.p.a. W postępowaniu organ nie naruszył słusznego interesu skarżącego. Nie naruszył też art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja spełnia zdaniem Sądu wymogi powyższego przepisu.

W uzasadnieniu wyroku w zakresie skargi na decyzję z [...] nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W piśmie z dnia 24 czerwca 2004 r. sam skarżący przyznał, że był to przewóz regularny na trasie [...], na który to przewóz skarżący posiadał zezwolenie. Przewóz ten z uwagi na kontrolę był wykonywany z opóźnieniem. Twierdzenia te nie znajdują jednak potwierdzenia w zebranym w sprawia materiale dowodowym. Z załączonego do skargi rozkładu jazdy jednoznacznie wynika, że pojazd powinien wyruszyć z [...] o godzinie 715 i pojawić się na przystanku w [...] ok. 750. Pojazd obserwowany był w trakcie przejazdu od godz. 800, a na przystanku końcowym pojawił się dopiero o godz. 830 (notatki służbowe K27 akt – 6 II SA 294/03), tak więc powyższy przejazd był przejazdem poza rozkładem, na który skarżący zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 137 ze zm.) nie miał zezwolenia. Sąd podkreślił, że przedstawione przez skarżącego zezwolenie na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne ważne jest tylko z obowiązującym rozkładem jazdy i wykazem numerów rejestracyjnych pojazdów zgłoszonych do przewozu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 137 ze zm.) wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia.

Art. 87 ust. 1 pkt 1 nakłada obowiązek posiadania zezwolenia, o którym mowa w art. 18 w trakcie wykonywania przewozów regularnych. Art. 92 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób. Zgodnie z 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999) kara za powyższe naruszenie wynosi 8000 zł, co prawidłowo zostało stwierdzone przez organy administracji. Tak więc zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie są zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury, tj. art. 7 i 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu ani naruszenia słusznego interesu skarżącego ani tym bardziej naruszenia dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja spełnia zdaniem Sądu wymogi powyższego przepisu.

W uzasadnieniu wyroku w zakresie skargi na decyzję z [...] nr [...] Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący przyznał, już w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, że był to przewóz regularny. Ponadto do protokołu kontroli nie zgłoszono żadnych uwag, mimo że okoliczność tę w protokole stwierdzono. Zgodnie z art. 4 pkt 7 ww. ustawy o transporcie drogowym z przewozem regularnym mamy do czynienia wtedy, gdy jest to publiczny przewóz osób i ich bagażu:

a) wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości – przez wywieszenie na przystankach i dworcach autobusowych,

b) podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy,

c) w którym należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości,

d) wykonywany zgodnie z warunkami przewozu podanymi w zezwoleniu (w tym wypadku zezwolenie było ważne wraz z aktualnym rozkładem jazdy).

Kontrolowany pojazd powinien pojawić się w [...] zgodnie z załączonym rozkładem o godz. 716, a był o godz. 900 – był to więc zdaniem Sądu przewóz regularny poza rozkładem, a więc bez wymaganego zezwolenia.

Twierdzenia strony zarówno na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. jak i w piśmie z 24 czerwca 2004 r., że był to przejazd wahadłowy nie zostały w żaden sposób udowodnione.

Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Użycie przez ustawodawcę słów "przewóz zorganizowanych grup osób" wskazuje zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że grupa taka winna być uprzednio zorganizowana, a więc wpisana na jakąś listę. Z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie wynika, że lista była sporządzona w autobusie przez kierowcę – trudno więc mówić tu o uprzednim zorganizowaniu grupy. Natomiast w piśmie z 24 czerwca 2004 r. skarżący twierdzi, że grupa była umawiana przez telefon i następnie wpisywana na listę. Wyjaśnienia te są zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wewnętrznie sprzeczne, dlatego też Sąd nie dał im wiary. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że był to przewóz regularny bez wymaganego zezwolenia – gdyż jak już uprzednio podkreślono, że zezwolenie ważne jest tylko z obowiązującym rozkładem jazdy.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 137 ze zm.) wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 18 w trakcie wykonywania przewozów regularnych. Art. 92 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób. Zgodnie z 1 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999) kara za powyższe naruszenie wynosi 8000 zł, co prawidłowo zostało stwierdzone przez organ administracji. Tak więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego nie są zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również istotnych naruszeń procedury administracyjnej, tj. art. 7 i 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu ani naruszenia słusznego interesu skarżącego ani tym bardziej naruszenia dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja spełnia zdaniem Sądu wymogi powyższego przepisu.

K. D. wniósł od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w części oddalającej skargi na decyzje. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 24 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – do sytuacji faktycznej i prawnej skarżącego.

2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a polegającą na oparciu orzeczenia na podstawie domniemań (co do stanu faktycznego), a tym samym na niezasadnym i dowolnym przyjęciu, iż odnośnie przewozu z dnia 15 października 2002 r. pojazdem marki Jelcz nr rej. [...] oraz przewozu z dnia 15 października 2002 r. pojazdem marki Autosan nr rej. [...] – skarżący nie posiadał zezwolenia na wykonywanie takiego regularnego przewozu, pomimo iż całościowa ocena stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosków odmiennych, w szczególności przy przeanalizowaniu wyjaśnień skarżącego i dołączonych dokumentów.

3. Rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. m.in. art. 7 k.p.a., 107 k.p.a. oraz zasady bezstronności i obiektywizmu.

Na tej podstawie wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej skargę oraz zaskarżonych decyzji i decyzji organu I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodził, że jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie sprawy decyzją z [...] nr [...] to należy podkreślić, że przewóz odbywał się na linii [...] i był to przewóz regularny. Z notatek służbowych inspektorów wynika, iż kontrola odbyła się między godziną 715 a 800, jednak zatrzymanie pojazdu nastąpiło około godz. 625. Był to bowiem kurs regularny o godz. 620 do [...], na który skarżący posiada skoordynowany rozkład jazdy i tym samym zezwolenie na przewóz regularny. Autobus ten został zatrzymany w [...] na przystanku przy ul. Warszawskiej, na którym najpóźniej jest o godzinie 625. Rozbieżność godzin jest skutkiem tego, iż zatrzymany wcześniej autobus, także skarżącego, był kontrolowany do godz. 715, a pojazd o nr rej. [...] czekał na kontrolę od godziny zatrzymania, czyli od 625 stojąc na tym przystanku. Dowodem "kolejki" do kontroli jest fakt, iż przeprowadzał tą kontrolę ten sam mł. insp. R. K., na co wskazują notatki służbowe oraz protokoły z zatrzymania. Zatrzymany pojazd był kursem regularnym z godz. 620, bowiem innego autobusu na tę godzinę skarżący nie podstawił.

W sprawie rozstrzygniętej decyzją z [...] nr [...] to przewóz ten odbywał się na trasie [...]. Był to przewóz regularny, na który skarżący posiadał zezwolenie. Tego dnia trasę z [...] o godz. 550 miał obsługiwać pojazd skarżącego nr rej. [...]. Pojazd ten został zatrzymany przed godz. 600 na przystanku w [...] przy ul. Warszawskiej, a że kontrola trwała na tyle długo, iż nie zdążył obsłużyć trasy [...]. Miał on wyjechać z [...] w kurs powrotny do [...] o godz. 640, a następnie o 715 miał wyjechać z [...] ponownie do [...]. Z uwagi na przedłużającą się kontrolę nie dojechał on do [...] i nie mógł odjechać o 715. Skarżący został poinformowany telefonicznie przez klientów o braku autokaru o 715. Po uzyskaniu takiej informacji podstawił drugi autokar o nr rej. [...] z ok. 20-minutowym opóźnieniem. Wynika z tego, iż był to kurs, na który skarżący posiada zezwolenie, a powstałe opóźnienie jest skutkiem kontroli inspekcji a nie bezprawnym i dowolnym działaniem skarżącego. Skarżący podkreślił, że był to jedyny autobus skarżącego, który wyjechał regularnym przewozem do [...] o godz. 715.

W sprawie rozstrzygniętej decyzją z [...] nr [...]był to przewóz wahadłowy. Dotyczył on bowiem osób, które wówczas udawały się z [...] i okolic do [...], a następnie do Rosji. Wyjazd tego autobusu miał miejsce ok. godz. 830 i pojazd ten, jak i skarżący posiadał licencje na przewozy krajowe i międzynarodowe. Pasażerowie na ten kurs byli umówieni telefonicznie i wpisani na tzw. "eurolistę pasażerów". Takich wyjazdów skarżący organizuje 2–3 dziennie. Gdy inspektorzy zatrzymali ten autobus do kontroli, to kurs ten do Rosji został de facto odwołany. Nie był to przejazd regularny, jak stwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny, lecz był to przejazd uzależniony od życzeń i wymagań pasażerów, umawiających się na wyjazd. To osoby te ustalały godzinę wyjazdów i zdarzało się, że raz była to godzina 800, a innym razem 830. Pojazd ten nie miał tablicy kierunkowej i miał udać się do Rosji. Cena biletu była skalkulowana wyżej, aniżeli konkurencyjny przejazd PKS-u, co miało wykluczyć osoby, które miast jechać do Rosji chciały podróżować jedynie do [...].

W tych sprawach Sąd Wojewódzki nie zgromadził w pełni całego materiału dowodowego a w szczególności dowodu z tachografu zatrzymanego do kontroli autobusu, który przesądza o czasie jej dokonania. Doprowadziło to do wydania orzeczenia w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Istniała możliwość zażądania tachografu i dopuszczenia tego dowodu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z tego względu, iż nie spełnia ona warunków określonych w art. 174 pkt 2 i 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wywodził, że w zakresie naruszenia prawa materialnego to skarga kasacyjna jest dotknięta nieusuwalną wadą polegającą na niezawarciu w treści skargi uzasadnienia podnoszonego zarzutu. Jeżeli chodzi o drugi zarzut skargi kasacyjnej to został podniesiony ogólny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, a dalej powołano wyłącznie przepisy k.p.a., które jednak nie są normami postępowania sądowoadministracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny związany był podstawami skargi kasacyjnej.

Materialnym wymogiem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie. Według art. 174 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a to art. 24 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371, obecnie obowiązuje tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Postawiony ogólny zarzut bez uzasadnienia naruszenia przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie powoduje, że są to zarzuty nieznajdujące usprawiedliwionych podstaw. Według art. 18 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji organu I instancji i organu II instancji "Wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia". Tak też przepis art. 18 ust. 1 zastosował w zaskarżonym wyroku Sąd. Uzyskanie zezwolenia jest warunkiem materialnym prowadzenia tego rodzaju działalności gospodarczej, co w myśl przepisów prawa podlega kontroli, a za naruszenie tego obowiązku podlega sankcji kary pieniężnej. Według art. 87 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji I i II instancji "Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto: 1) w transporcie drogowym osób: a) przy wykonywaniu przewozów regularnych, przewozów regularnych specjalnych, przewozów wahadłowych lub okazjonalnych – odpowiednie zezwolenie (...)". Przepis art. 87 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym ustanawia expressis verbis obowiązek legitymowania się podczas przejazdu odpowiednim zezwoleniem. Sankcją wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia jest kara pieniężna. Art. 92 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o transporcie drogowym stanowi "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób lub rzeczy – podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Art. 92 ust. 1 pkt 12 tej ustawy stanowi też, że podstawą nałożenia kary pieniężnej podlega też ten, kto wykonuje transport drogowy nie mając przy sobie dokumentów, o których mowa w art. 92 ust. 1 pkt 1–5, a zatem nie mając przy sobie zezwolenia. Brak zatem zezwolenia, jak i nieprzedstawienie zezwolenia podlega karze. W sprawie zatem spełnione zostały przesłanki materialnoprawne zastosowania kary pieniężnej. Zarzuty skargi kasacyjnej co do naruszenia art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o transporcie drogowym nie są zasadne. Art. 92 ust. 1 pkt 6 tej ustawy nie był stosowany zarówno przez organy orzekające w postępowaniu, jak i Sąd w zaskarżonym wyroku.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 24 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy o transporcie drogowym. Według art. 24 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji "Zezwolenie cofa się w razie: naruszenia lub zmiany warunków, na jakich zezwolenie zostało wydane oraz określonych w zezwoleniu". Art. 24 ust. 4 pkt 2 tej ustawy nie był stosowany w postępowaniu administracyjnym przy rozpoznaniu sprawy administracyjnej, a tym samym stosowany przy kontroli zgodności z prawem zaskarżonej do sądu decyzji. Nie można też uznać za zasadny wywód wadliwej wykładni czy zastosowania powołanych przepisów ustawy o transporcie drogowym z art. 24 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Zastosowanie sankcji kary pieniężnej a nie sankcji pozbawienia uprawnienia przez cofnięcie zezwolenia nie może być uznana za wadliwą wykładnię przepisów o nałożeniu kary pieniężnej. Cofnięcie zezwolenia jest odrębnym rodzajem sankcji, która nie jest związana z sankcją kary pieniężnej.

Postawiony zarzut wadliwości w ocenie stanu faktycznego nie został oparty na ustawowych podstawach, a mianowicie naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi, przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie przed sądami administracyjnymi jest wyczerpująco uregulowane przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu tym sąd administracyjny nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut zatem naruszenia art. 7, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest zasadny.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 207 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.