Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1921/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 1 pk 3
journal: Dz.U. 1918 nr 21 poz 67
law: Dekret w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant asystent sędziego Ł. S. po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych F. w P. oraz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 990/17 w sprawie ze skarg F. oraz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza od F. w P. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. na rzecz Ministra Przedsiębiorczości i Technologii po 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 990/17 oddalił skargę F. w P. oraz Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta P. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia 28 listopada 1991 r. sukcesorzy wspólników spółki jawnej pod nazwą B. w P. - L. P. i K. P., zwrócili się do Ministra Przemysłu o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1951 r. nr [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem B. w P., ul. S. Spółka jawna. Organ orzekający potraktował powyższe pismo jako podanie o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności powołanego zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1951 r. oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] listopada 1959 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Minister Gospodarki wydał dnia [... ] grudnia 1999 r. decyzję utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [... ] stycznia 2000 r. stwierdzającą nieważność skarżonych decyzji. Skargę od decyzji z dnia [... ] stycznia 2000 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła F. w P. Po jej rozpatrzeniu Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2000 r., sygn. akt IV SA 413/00 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [... ] grudnia 1999 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2001 r. ponownie stwierdził nieważność skarżonych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (działając jako sąd I instancji) wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2003 r., sygn. akt IV SA 152/02, oddalił skargę złożoną przez F. w P. na powołaną decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r., uznając tym samym, że rozstrzygnięcia Ministra Gospodarki zostały podjęte zgodnie z przepisami prawa. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny działając w tym przypadku jako sąd wyższej instancji, po uwzględnieniu skargi kasacyjnej F. w P., wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 18/04, uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpatrując skargę F. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2001 r., wyrokiem z dnia 17 maja 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 391/04 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] lipca 2001 r. Po raz kolejny rozpatrując sprawę, Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. ponownie stwierdził nieważność przedmiotowych decyzji nacjonalizacyjnych. Decyzję tę Minister Gospodarki utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2536/07 oddalił skargę złożoną przez Syndyka masy upadłości F. w upadłości. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 867/08 uchylił wyrok sądu I instancji z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2536/07. W konsekwencji powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1052/09, uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymaną w mocy decyzją własną z dnia [...] sierpnia 2012 r. umorzył postępowanie nieważnościowe zainicjowane wnioskiem z dnia 28 listopada 1991 r. przez spadkobierców wspólników spółki B. w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2262/12 uchylił decyzje Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2010 r. i z dnia [...] sierpnia 2012 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2073/13 oddalił skargę kasacyjną złożoną przez Ministra Gospodarki.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Rozwoju zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r.:

- stwierdził nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1951 r. nr [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem B. w P. oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] listopada 1959 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa, z wyłączeniem działki oznaczonej obecnie nr [...], o pow. 78 m2, wchodzącej w skład znacjonalizowanej wraz z przedsiębiorstwem nieruchomości (pkt I),

- stwierdził, że orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] listopada 1959 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa B. w P. w zakresie działki oznaczonej obecnie nr [...], o pow. 78 m2, wchodzącej w skład znacjonalizowanej wraz z przedsiębiorstwem nieruchomości - zostało wydane z naruszeniem prawa (pkt II).

W uzasadnieniu organ nadzoru wyjaśnił, że Przedsiębiorstwo B. w P. stanowiło własność spółki jawnej handlowej, której wspólnikami byli L. P. i K. P. Podobnie własność tej spółki stanowiła nieruchomość położona w P., o powierzchni 1840 m2 (po sprawdzeniu 1824 m2), na której zorganizowane było przedmiotowe przedsiębiorstwo prowadzone od 1922 r. W dniu 2 stycznia 1940 r. przedsiębiorstwo to zostało zajęte przez okupanta niemieckiego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 1945 r. Sąd Grodzki w P., po rozpatrzeniu wniosku spółki jawnej handlowej B. wprowadził formalnie, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. Nr 17, poz. 97), L. P. i K. P. w posiadanie przedmiotowego przedsiębiorstwa. Zgodnie ze sprawozdaniami składanymi przez spółkę dla celów statystycznych w latach 1946-1950 (dokumentacja do marca tego roku), przechowywanymi w zbiorach Zespołu Urzędu Wojewódzkiego [...] lata 1945-1950 w Archiwum Państwowym w P., przedsiębiorstwo produkowało noże kuchenne, noże maszynowe i do sieczkarń oraz ośniki, przy rozwoju profilu produkcji noży kuchennych. Zatrudniało w latach 1945-1950 od 19 do 39 pracowników, natomiast średnio w 1950 r. - 32 pracowników (protokół z dnia 17 listopada 1951 r. rewizji ksiąg handlowych przedsiębiorstwa za rok 1950 sporządzony przez B. G. - Radcę w Wydziale II Izby Skarbowej w P.).

Nie zgadzając się z tą decyzją, F. Przedsiębiorstwo Państwowe w likwidacji oraz Prezydent Miasta P. wykonujący zadania starosty złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ich rozpatrzeniu Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu organ nadzoru wyjaśnił, że poza wymienionym rokiem 1946, zasadniczym profilem produkcji przedmiotowego przedsiębiorstwa były noże kuchenne, a więc produkt, który w ocenie organu, przy uwzględnieniu ugruntowanego, wskazanego wyżej orzecznictwa sądowoadministracyjnego, nie znajdował się w katalogu asortymentów o strategicznym znaczeniu dla gospodarki krajowej w skali globalnej. Zgodnie z oświadczeniem właścicieli odbiorcami produktów Fabryki były podmioty prywatne, natomiast jak wynika z rocznika statystycznego za lata 1949-1955, udział produkcji sektora prywatnego w ogólnokrajowej produkcji przemysłowej branży przemysłu wyrobów metalowych i elektrotechnicznych powszechnego użytku w owym okresie wynosił 1,4%. W związku z powyższym, w ocenie organu, przedmiotowy zakład nie mógł być uznany za przedsiębiorstwo o podstawowym czy też strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej, którego utrzymanie miałoby bezpośredni związek z interesem Państwa, szczególnie przy uwzględnieniu, że nie był to dużych rozmiarów zakład, którego charakter produkcji (głównie noże kuchenne) nie miał kluczowego znaczenia dla gospodarki narodowej. Profil produkcji i rozmiar oraz brak zamówień ze strony Państwa nie kwalifikował przedsiębiorstwa do kategorii przedsiębiorstw o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Organ podkreślił, że przedsiębiorstwo to było czynne i niezagrożone trwałym bezruchem. Państwo zatem nie miało uprawnionego interesu w ustanowieniu nad tym przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego. Mając powyższe na uwadze, Minister stwierdził, że w stosunku do przedsiębiorstwa B. nie została spełniona przewidziana w przepisach dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. przesłanka, która uzasadniała ustanowienie przymusowego zarządu państwowego, jaką był interes Państwa. Z powyższych względów organ nadzoru uznał, że zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1951 r. w odniesieniu do przedsiębiorstwa B. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Minister zaznaczył też, że zarządzenie Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym przedsiębiorstwem nie wywoływało skutków rzeczowych, a jedynie ograniczało prawo swobodnego dysponowania przedsiębiorstwem przez jego właściciela. Miało też w założeniu charakter odwracalny i nie oznaczało upaństwowienia przedsiębiorstwa czy jakiejkolwiek zmiany stosunków własnościowych. Tym samym nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Skutek rzeczowy w postaci przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa potwierdzało deklaratoryjne orzeczenie właściwego ministra wydawane na podstawie art. 2 i 9 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37, ze zm.).

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 28 kwietnia 2017 r. wnieśli: F. Przedsiębiorstwo Państwowe w likwidacji oraz Prezydent Miasta P. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej.

W odpowiedzi na obie skargi organ nadzoru wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będące następstwem wniesienia skargi przez F. Przedsiębiorstwo Państwowe w likwidacji oraz Prezydenta Miasta P. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej.

Rozpoznając powyższe skargi, wskazanym na wstępie wyrokiem WSA uznał, że są one nieuzasadnione i oddalił je na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W uzasadnieniu wyroku przypomniał, że niniejsza sprawa była już pięciokrotnie rozpatrywania przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz czterokrotnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wyrokami tymi, w zakresie w jakim nie zostały uchylone w ramach kontroli instancyjnej, zarówno organ nadzoru, jak i sąd orzekający obecnie są związane. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2000 r., sygn. akt IV SA 413/00, uchylając zaskarżone wówczas decyzje, zalecił zbadanie stanu zadłużenia przedmiotowego przedsiębiorstwa w kontekście przesłanki stanu zagrożenia bezruchem, stanowiącej jedną z podstaw ustanowienia nad nim przymusowego zarządu państwowego, wyjaśnienie związku wystąpienia tej przesłanki ze zgłoszonym przez współwłaścicieli wnioskiem z dnia 9 stycznia 1951 r. i zastosowaniem w stosunku do przedsiębiorstwa przepisów dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych, a nadto zbadanie, czy wystąpiła przesłanka dotycząca interesu Państwa w ustanowieniu zarządu państwowego nad tym przedsiębiorstwem. Obecnie nadal te kwestie pozostają sporne. Jak wynika z analizy akt sprawy, objęcie przedmiotowego przedsiębiorstwa zarządzeniem Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1951 r. nastąpiło na podstawie przepisów dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. Nr 21, poz. 67, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 1 pkt 3 powołanego dekretu objęciu przymusowym zarządem mogły podlegać przedsiębiorstwa przemysłowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch leżało w interesie państwa. Zatem zarządem państwowym mogły być objęte nie wszystkie przedsiębiorstwa, lecz tylko te, których uruchomienie bądź utrzymanie w ruchu leżało w interesie państwa. Przedmiotowe przedsiębiorstwo w dniu wydania kwestionowanego zarządzenia o ustanowieniu nad nim przymusowego zarządu państwowego było czynne, zatrudniało około 30 pracowników, posiadało maszyny, urządzenia i narzędzia oraz zapasy surowców wymagane do prowadzenia produkcji, którą wówczas była produkcja noży kuchennych.

W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie mają racji, twierdząc, że sporna spółka była przedsiębiorstwem, którego utrzymanie w ruchu leżało w interesie Państwa. Zresztą na tę okoliczność skarżący, poza polemiką ze stanowiskiem organu nadzoru, nie przedstawili żadnych dowodów ani logicznej argumentacji. Jak natomiast wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 21 grudnia 1998 r., sygn. akt IV SA 2182/96 (LEX nr 45854), pojęcie "leży w interesie Państwa" w rozumieniu art. 1 pkt 3 dekretu w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego oznaczało, że rygorem ustanowionym w tym dekrecie mogły być objęte wyłącznie przedsiębiorstwa, bez działania których Państwo nie mogłoby spełniać swoich podstawowych funkcji. Rozciąganie działania dekretu na drobne zakłady przemysłowe o charakterze lokalnym, jakie miało miejsce w okresie pierwszego dziesięciolecia PRL, uznane być musi za naruszenie prawa, albowiem przepisów o charakterze restrykcyjnym nie można interpretować rozszerzająco. W ocenie Sądu I instancji argumentem przesądzającym tę sprawę jest fakt, że w okresie powojennym właściciele przedsiębiorstwa nie otrzymywali od Państwa żadnych zleceń na produkcję noży maszynowych i do sieczkarń, co właśnie spowodowało, że spółka musiała zmienić profil produkcji jedynie na noże kuchenne. Gdyby bez produkcji przedmiotowego przedsiębiorstwa B. ówczesne Państwo nie mogło spełniać swoich podstawowych funkcji, to niewątpliwie takie zlecenia na wykonanie noży maszynowych i do sieczkarń firma ta by otrzymywała. Zdaniem Sądu I instancji, ilość wytworzonych produktów gotowych (wówczas już noży kuchennych) nie mogła wpłynąć na ich dostępność nie tylko w skali kraju, ale nawet rynku regionalnym. Przepisy powołanego dekretu dotyczyły natomiast przedsiębiorstw mających znaczenie dla gospodarki narodowej, nie zaś dla potrzeb lokalnych, co oznacza, że wykorzystywanie tych przepisów w stosunku do małych prowincjonalnych przedsiębiorstw i zakładów wychodziło poza cele dekretu i pozostawało w sprzeczności z treścią jego przepisów. W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji, organ nadzoru prawidłowo uznał, że objęcie przedmiotowego przedsiębiorstwa zarządem państwowym odbyło się z naruszeniem prawa, czyli art. 1 pkt 3 dowołanego dekretu, a naruszenie to miało charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Sąd I instancji podkreślił przy tym, że wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące zbadania rzeczywistego stanu zadłużenia przedmiotowego przedsiębiorstwa w kontekście przesłanki stanu zagrożenia bezruchem, Minister zlecił wykonanie przez niezależnego biegłego rewidenta oceny kondycji finansowej przedmiotowego przedsiębiorstwa. Z opinii biegłego rewidenta z dnia 8 grudnia 2016 r. oraz wyjaśnień udzielonych w związku ze zgłoszonymi przez skarżących wątpliwościami w piśmie z dnia 27 stycznia 2017 r. jednoznacznie wynika, że bezpośrednio przed ustanowieniem nad przedmiotowym przedsiębiorstwem przymusowego zarządu "sytuacja przedsiębiorstwa była dobra (...) zarówno w zakresie zyskowności prowadzonej działalności, gdyż wszystkie wskaźniki rentowności są dodatnie, płynności (...), trwałości struktury finansowania..." (strona 6 opinii, k-107 akt adm.). Oznacza to, że przedsiębiorstwo nie było zagrożone bezruchem z przyczyn finansowych. Organ oceniając tę opinię uznał ją za rzetelną, pełną i spójną oraz znajdującą potwierdzenie w materiale dowodowym, którego analizy organ dokonał także samodzielnie. Skarżący poza polemiką ze stanowiskiem zawartym w powołanej opinii, samodzielnie nie przedstawili żadnych dowodów, które mogłyby podważyć rzetelność ustaleń i ich oceny dokonanej przez organ nadzoru oraz sporządzonej opinii rewidenta i płynących z niej wniosków.

WSA w Warszawie wskazał również, że z dniem [...] marca 1951 r. został ustanowiony tymczasowy zarząd przymusowy nad przedmiotowym przedsiębiorstwem na podstawie art. 136 dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Jednakże w związku z zajęciem przedsiębiorstwa na podstawie dekretu 1918 r. już po 2 tygodniach został on uchylony decyzją z dnia [...] marca 1951 r., a więc bezpośrednio po wydaniu kwestionowanego zarządzenia z dnia [...] marca 1951 r. W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji, brak jest podstaw do przypisywania temu faktowi jakiegokolwiek znaczenia poza możliwością uznania, że uchylenie w tak krótkim okresie ustanowionego zarządu potwierdza fakt, że nie był on konieczny.

Sąd I instancji podzielił ponadto stanowisko organu nadzoru, zgodnie z którym oświadczenie właścicieli przedsiębiorstwa z dnia 9 stycznia 1951 r., zawarte we wniosku o przejęcie tego przedsiębiorstwa pod zarząd państwowy, nie stanowiło przyczyny ustanowienia takiego zarządu. Z treści wniosku wynika, że właściciele mieli duże zapasy surowca i znaczne możliwości produkcyjne, lecz brak było zamówień ze strony sektora państwowego na ich wyroby. Rodziło to obawy właścicieli o mogące powstać trudności finansowe i ewentualną konieczność redukcji pracowników, których chcieli uniknąć. Pismo to nie dowodzi jednak istnienia bezpośredniego zagrożenia bezruchem, co było warunkiem zastosowania przepisów dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. i objęcia przedsiębiorstwa zarządem państwowym. Potwierdza to fakt, że przedsiębiorstwo nie miało ani jednego dnia przestoju produkcyjnego do dnia [...] marca 1951 r.

Co do zawartego w skardze F. Przedsiębiorstwo Państwowe w likwidacji zarzutu naruszenia przez organ nadzoru art. 62 kpa, poprzez rozstrzygnięcie w jednej decyzji o bycie prawnym dwóch odrębnych aktów, tj. zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego oraz orzeczenia w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa, Sąd I instancji uznał, że co do zasady zarzut ten jest trafny. Objęcie kontrolowaną decyzją orzeczenia w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa uznać by należało za co najmniej przedwczesne. Jednakże zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu taka sytuacja nie zaszła w rozpatrywanej sprawie. Stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu zarządu przymusowego, ze względu na skutek eliminacji tego zarządzenia od dnia jego wydania, prowadzi do sytuacji, w której brak jest materialnej przesłanki pozostawania przedsiębiorstwa w zarządzie przymusowym państwa. Powoduje to stan rażąco sprzeczny z art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, odpowiadający przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i skutkuje stwierdzeniem nieważności orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa na własność państwa. Stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem zniosło jego skutek prawny od dnia jego wydania. Oznacza to, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. przedsiębiorstwo nie pozostawało w przymusowym zarządzie państwowym. Podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia w sprawie przejścia na własność państwa przedsiębiorstwa było rażące naruszenie art. 2 wymienionego przepisu ustawy z 1958 r. polegające na tym, że stwierdzono przejście na własność państwa przedsiębiorstwa, nad którym przymusowy zarząd ustanowiono z rażącym naruszeniem dekretu z 1918 r., co wykluczało zastosowanie do tego przedsiębiorstwa przepis art. 2 ustawy. Orzeczenie wydane w przedmiocie przejścia tego przedsiębiorstwa na własność państwa zostało więc wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosły dwa podmioty: F. Przedsiębiorstwo Państwowe w likwidacji oraz Skarb Państwa - Prezydent Miasta P.

F. Przedsiębiorstwo Państwowe w likwidacji zaskarżyła wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieodniesienie się do zarzutów skargi i argumentacji strony skarżącej kwestionujących ustalenia organu nadzoru w przedmiocie stanu faktycznego sprawy oraz stanu prawnego, w oparciu o który organ orzekł, że przedsiębiorstwo spółki jawnej B. w P. nie spełniało przesłanek z art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. - lecz sprowadzenie rozważań zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku wyłącznie do powtórzenia stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, a w istocie do powielenia tego stanowiska,

2) art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 153 i art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez niepodporządkowanie się ocenie prawnej dotyczącej wykładni art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., wyrażonej w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2000 r., sygn. akt IV SA 413/00 oraz w wyroku z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 18/04, w myśl której ocena w postępowaniu nieważnościowym sytuacji przedmiotowego przedsiębiorstwa winna być dokonywana w sposób skonkretyzowany, przeprowadzony w oparciu o szczegółowe wyjaśnienia dotyczące rzeczywistej sytuacji przedsiębiorstwa, w tym zwłaszcza w odniesieniu do rodzaju jego produkcji w okresie powojennym oraz czy i jakie znaczenie jego funkcjonowanie miało dla interesu Państwa, a także ocena w kwestii zagrożenia bezruchem w związku z zadłużeniem i brakiem możliwości zbywania swoich wyrobów wobec zakazu ich nabywania przez sektor uspołeczniony, co znalazło swój wyraz w piśmie współwłaścicieli przedsiębiorstwa z dnia 9 stycznia 1951 r., przy czym, dla oceny przesłanki znaczenia przedsiębiorstwa dla interesów Państwa - kryterium ilości zatrudnionych pracowników nie miało decydującego znaczenia, podobnie jak i procentowy udział przedsiębiorstw prywatnych w globalnej produkcji branży metalowej,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 i art. 62 K.p.a. przez zaakceptowanie rozstrzygnięcia przez organ w jednej decyzji o bycie prawnym dwóch odrębnych aktów, tj.: zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem B. w P. oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] listopada 1959 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa, mimo iż odmienne były przesłanki do wydania zarządzenia z dnia [...] marca 1951 r., a odmienne do wydania orzeczenia z dnia [...] listopada 1959 r., jak również odmienne były skutki prawne płynące z wydania tych aktów;

II. naruszeniu prawa materialnego:

1) przez błędną wykładnię art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. polegającą na przyjęciu, że przy wykładni pojęcia "interes Państwa" należy stosować obecne kryteria, wynikające z aktualnie obowiązujących prawnych unormowań, podczas gdy punktem odniesienia dla oceny kwalifikowanych wad decyzji, o których mowa w art. 156 § K.p.a. winien być stan rzeczy i stan prawny obowiązujący w chwili wydania decyzji,

2) przez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w odniesieniu do zarządzenia w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym przedsiębiorstwem, wydanego na podstawie art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., skoro przesłanka, warunkująca ustanowienie zarządu, jaką był "interes Państwa", zawarta w tym przepisie - wymagała wykładni, podczas gdy decyzja administracyjna może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa tylko wówczas, gdy ma miejsce oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a nie wymagającym wykładni przepisem prawa stanowiącym podstawę tego rozstrzygnięcia.

Skarb Państwa - Prezydent Miasta P. zaskarżył wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

- nieodniesienie się do zarzutów skargi i argumentacji strony skarżącej kwestionujących ustalenia organu nadzoru w przedmiocie stanu faktycznego sprawy oraz stanu prawnego, w oparciu o który organ orzekł, że przedsiębiorstwo spółki jawnej B. w P. nie spełniało przesłanek z art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. - lecz sprowadzenie rozważań zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku wyłącznie do powtórzenia stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, a w istocie do powielenia tego stanowiska, tj. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.;

- niepodporządkowanie się ocenie prawnej dotyczącej wykładni art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., wyrażonej w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Wyroku z dnia 10 października 2000 r., sygn. akt IV SA 413/00 oraz w Wyroku z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 18/04, w myśl której ocena w postępowaniu nieważnościowym sytuacji przedmiotowego przedsiębiorstwa winna być dokonywana w sposób skonkretyzowany, przeprowadzony w oparciu o szczegółowe wyjaśnienia dotyczące rzeczywistej sytuacji przedsiębiorstwa, w tym zwłaszcza w odniesieniu do rodzaju jego produkcji w okresie powojennym oraz czy i jakie znaczenie jego funkcjonowanie miało dla interesu Państwa, a także ocena w kwestii zagrożenia bezruchem w związku z zadłużeniem i brakiem możliwości zbywania swoich wyrobów wobec zakazu ich nabywania przez sektor uspołeczniony, co znalazło swój wyraz w piśmie współwłaścicieli przedsiębiorstwa z dnia 9 stycznia 1951 r., przy czym dla oceny przesłanki znaczenia przedsiębiorstwa dla interesów Państwa - kryterium ilości zatrudnionych pracowników nie miało decydującego znaczenia, podobnie jak i procentowy udział przedsiębiorstw prywatnych w globalnej produkcji branży metalowej,

II. naruszenie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 153, i art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez zaakceptowanie rozstrzygnięcia przez organ w jednej decyzji o bycie prawnym dwóch odrębnych aktów, tj.: zarządzenia z dnia [...] marca 1951 r. i orzeczenia z dnia [...] listopada 1959 r., mimo iż odmienne były przesłanki do wydania zarządzenia a odmienne do wydania orzeczenia, jak również odmienne były skutki prawne płynące z wydania tych aktów, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 i art. 62 k.p.a.;

III. naruszenie prawa materialnego:

1. przez błędną wykładnię art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. polegającą na przyjęciu, że przy wykładni pojęcia "interes Państwa" należy stosować obecne kryteria, wynikające z aktualnie obowiązujących prawnych unormowań, podczas gdy punktem odniesienia dla oceny kwalifikowanych wad decyzji, o których mowa w art. 156 § k.p.a. winien być stan rzeczy i stan prawny obowiązujący w chwili wydania decyzji;

2. przez niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w odniesieniu do zarządzenia w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym przedsiębiorstwem, wydanego na podstawie art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., skoro przesłanka, warunkująca ustanowienie zarządu, jaką był "interes Państwa", zawarta w tym przepisie - wymagała wykładni, podczas gdy decyzja administracyjna może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa tylko wówczas, gdy ma miejsce oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a nie wymagającym wykładni przepisem prawa stanowiącym podstawę tego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne uczestnik postępowania "B." Spółka Jawna w likwidacji wniosła o ich oddalenie.

Minister Przedsiębiorczości i Technologii w odpowiedzi na skargi kasacyjne wniósł o ich oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem badania były dwie skargi kasacyjne. Jedna z nich została złożona przez F. Przedsiębiorstwo Państwowe w likwidacji w P., drugą wywiódł Skarb Państwa - Prezydent Miasta P.

W pierwszej kolejności odnieść należało się do zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a, który pojawił się w obydwu kasacjach. W ocenie skarżących kasacyjnie, Sąd naruszył postanowienia tego przepisu wskutek zaniechania odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej. Wbrew prezentowanemu w kasacjach stanowisku kontrolowane uzasadnienie odpowiada normie zawartej w powyższym przepisie. Zgodnie z zawartymi w nim regulacjami, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, a w razie kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące zostały wyjaśnione. Naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. następuje zatem wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. W przedmiotowej sprawie wadliwości takiej nie stwierdzono.

W kontrolowanym uzasadnieniu Sąd I instancji odniósł się do zarzutów skarg, także w zakresie w jakim kwestionowały one prawidłowość sporządzonej na etapie postępowania administracyjnego opinii biegłego rewidenta, oceny stanu zadłużenia przejętego przedsiębiorstwa w kontekście przesłanek ustanowienia przymusowego zarządu z dekretu z 1918 r., a także skutków zastosowania dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych.

Zauważyć należy, że do zwalczania stanowiska Sądu odnoszącego się do istotnych w sprawie zagadnień merytorycznych nie można wykorzystywać zarzutu, opartego o przepis art. 141 § 4 P.p.s.a., który stanowi wyłącznie o warunkach formalnych, jakim winno odpowiadać każde uzasadnienie wyroku sądu.

Wbrew zarzutom obu skarg kasacyjnych Sąd I instancji nie naruszył przepisów zawartych w art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153 i art. 190 P.p.s.a. Zaprezentowane w kontrolowanym uzasadnieniu stanowisko nie narusza wskazówek zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2000 r. oraz z dnia 6 kwietnia 2004 r., wydanych w granicach tej sprawy.

W pierwszym z zacytowanych orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny zalecił zbadanie: - wielkości zadłużenia spornego przedsiębiorstwa w kontekście przesłanki stanu zagrożenia bezruchem, jako jednego z warunków ustanowienia przymusowego zarządu państwowego w rozumieniu dekretu z 1918 r.,

- konsekwencji zastosowania wobec przedsiębiorstwa postanowień dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych,

- przyjęcia istnienia "interesu państwa" w ustanowieniu zarządu państwowego.

W drugim z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na konieczność rozważenia znaczenia, jakie miała dla przyjęcia istnienia "interesu państwa" działalność przedsiębiorstwa, które bezpośrednio po wyniszczającej wojnie produkowało części do maszyn rolniczych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza treści badanego uzasadnienia w kontekście przeprowadzonych czynności dowodowych pozwalała przyjąć, że zalecenia z obydwu powyżej zacytowanych wyroków zostały wykonane. Nakazana ocena kondycji przedsiębiorstwa z uwzględnieniem stanu zadłużenia została przeprowadzona na podstawie zgromadzonych w aktach dowodów, z jednoczesnym wykorzystaniem sporządzonej w tym celu na etapie postępowania administracyjnego opinii biegłego rewidenta.

Tak na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie zabrakło rozważań na temat występującego w przepisie art. 1 pkt 3 dekretu 16 grudnia 1918 r. pojęcia "interes państwa". Minister Rozwoju i Finansów w zaskarżonej decyzji podkreślił, że profil produkcji, jej rozmiar oraz brak zamówień ze strony państwa nie mogły kwalifikować spornego przedsiębiorstwa do kategorii przedsiębiorstw o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Przyjęcie w decyzji, że sporne przedsiębiorstwo było niezagrożone trwałym bezruchem oparto na tezach z opinii biegłego rewidenta, które z kolei były efektem m.in. zbadania na potrzeby jej wydania dostępnych sprawozdań finansowych z lat 40 tych i 50 tych XX wieku. Minister zawarł w decyzji wyjaśnienie powodów, dla których zaaprobował przyjęte w opinii stanowisko o dopuszczalności pominięcia zadłużenia wynikającego z uchylonych decyzji organów podatkowych. Wbrew stanowisku kasacji nie można przyjąć, by rozważania kontrolowanego sądu w tym zakresie ograniczały się wyłącznie do pozbawionego analizy przekopiowania wywodów zawartych w decyzjach organu. Sąd I instancji aprobując przyjęte w postępowaniu administracyjnym tezy tłumaczył przyczyny takiego stanu rzeczy. Przeciwko wyrokowi Sądu nie przemawia także fakt, że w jego pisemnym uzasadnieniu zawarto stwierdzenie, że skarżący nie podważyli rzetelności i poprawności ustaleń organów, w tym też opinii. Jak wynika z treści kontrolowanego uzasadnienia stanowisko Sądu było wynikiem oceny poglądów skarżących, których nie poparto żadnym kontrdowodem, czy argumentacją podważającą logikę i brak wzajemnej korelacji wywodów biegłych, także w kontekście pozostałego, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd I instancji wyjaśnił dlaczego odmówił nadania istotnego znaczenia zastosowaniu wobec przedsiębiorstwa postanowień dekretu o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych z 1947 r.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw by za skargami kasacyjnymi przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 104 § 1 w związku z art. 62 K.p.a. Wywody kontrolowanego Sądu odnośnie braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., mimo naruszenia przepisu art. 62 K.p.a., okazały się uzasadnione.

W istocie bowiem skoro byt prawny decyzji o przejściu na własność spornego przedsiębiorstwa uzależniony był od ważności decyzji o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego, to konsekwentnie podważenie rozstrzygnięcia w przedmiocie zarządu przymusowego skutkować musiało stwierdzeniem rażącej wadliwości decyzji potwierdzającej przejście z mocy prawa własności przedsiębiorstwa na rzecz państwa.

W trakcie kontroli prawidłowość żadnej z decyzji nie została podważona.

Za niezasadny uznać należało występujący w obu kasacjach zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. polegającą na wadliwym przyjęciu przez Sąd, że przy interpretacji pojęcia "interes państwa" przedmiotem odniesienia nie uczyniono stanu rzeczy oraz przepisów z chwili wydania decyzji o przymusowym zarządzie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana w poprzednich wyrokach tego Sądu interpretacja zawartego w art. 1 pkt 3 dekretu z 16 grudnia 1918 r. pojęcia "leży w interesie państwa", którą na obecnym etapie każdy organ i sąd jest związany, czyni koniecznym odniesienie go do przedsiębiorstwa o istotnym znaczeniu dla gospodarki. Podkreślenia wymaga także, że poprzednio orzekając Naczelny Sąd Administracyjny nie zanegował dopuszczalności badania tego pojęcia w ramach postępowania nieważnościowego. Istotnym dla wyników tej oceny winno być, że dekret w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego wydany został w roku 1918 r., a stosowany był w realiach powojennej Polski, w której zmierzano do rozbudowy przemysłu opartego na uspołecznionych środkach produkcji. Co innego zatem pod pojęciem "interesu państwa" rozumiał organ władzy ustawodawczej w okresie rodzącej się na nowo państwowości, a co innego powojenny organ władzy wykonawczej, który zmierzał do nacjonalizacji środków produkcji. W efekcie, wobec odmiennych realiów ustrojowych towarzyszących procesowi stanowienia i stosowania prawa za niedopuszczalną uznać należy taką wykładnię pojęcia "interesu państwa", która pozostawałaby w oderwaniu od zasady poszanowania własności prywatnej i umożliwiałaby przejmowanie w państwowy zarząd wszelkich przedsiębiorstw przemysłowych, abstrahując od ich znaczenia dla funkcjonowania państwa. Niedopuszczalne było więc zaspokajanie w tym trybie określonych kierunków polityki państwa z okresu decyzji o przymusowym zarządzie państwowym, co wadliwie sugerowały obydwie skargi kasacyjne. Identycznie przyjęto w wyroku NSA z dnia 4 listopada 2009 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 107/09.

Nie powinno również budzić wątpliwości, że niedopuszczalne jest przy wykładni przesłanki "leży w interesie państwa" akceptowanie, by jej spełnienie następowało dopiero po przejęciu przedsiębiorstwa, na skutek późniejszej działalności inwestycyjnej. Taki sposób interpretacji w sposób nieuprawniony rozszerza zakres przypadków, w których mógł być ustanowiony przymusowy zarząd. Z tego względu nie mogły mieć w sprawie znaczenia argumenty odnoszące się do przewidywanej po objęciu w przymusowy zarząd, możliwości zwiększenia produkcji spornego zakładu, także w zakresie asortymentów przemysłu rolnego.

Nie mają racji skarżący kasacyjnie wywodząc, że w warunkach niniejszej sprawy brak było przesłanek by zastosować przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwagi na fakt, że występujące w przepisie art. 1 pkt 3 dekretu z 16 grudnia 1918 r. pojęcie "leży w interesie państwa" nie jest możliwe do zinterpretowania poprzez przesłanki wprost określone w przepisach dekretu. Należy w tym miejscu podkreślić, jak słusznie zauważono w kontrolowanym wyroku, że sprawa była już pięciokrotnie rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz czterokrotnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Nie zakwestionowano w tych orzeczeniach konieczności wyjaśnienia tego pojęcia w ramach przedmiotowej sprawy, wręcz odwrotnie wskazywano na niezbędność jego interpretacji.

Z tego też względu podnoszenie na obecnym etapie zarzutów sformułowanych w oparciu o odmienną niż wynikającą z tych wyroków wykładnię prawa, nie jest możliwe. Pozostawałoby to w sprzeczności z przepisami art. 190 i art. 153 P.p.s.a, a także art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec niezasadności zarzutów obu kasacji na zasadzie art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego wydano na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.