Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 223/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 13c ust. 3, 9, 13
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 47 art. 107 i 108.
law: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowania)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka,, sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy w części producentom rolnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR lub organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" Nr "[...]", którą przyznano R. K. kwotę 26.969,60 zł częściowej pomocy z tytułu szkody spowodowanej przez suszę w 2015r.,

Organ I instancji decyzją z dnia "[...]" przyznał ww. producentowi rolnemu pomoc finansową o wartości brutto 26.969,60 zł stanowiącej równowartość 6188,53 euro, po uwzględnieniu współczynnika korekty w wysokości 0,86 zgodnie z § 13c ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015r., poz. 187 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że we wniosku o przyznanie pomocy z dnia 30 września 2015 r. rolnik podał, iż w jego gospodarstwie rolnym wystąpiły szkody spowodowane suszą na powierzchni 156,80 ha. Do wniosku o udzielenie pomocy dołączył m.in. kopię polisy ubezpieczeniowej upraw rolnych.

Organ wskazał na ustalenia, że łączna wysokość szkód ogółem wyniosła 37% średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem lat o najniższej i najwyższej wielkości produkcji. Ubezpieczona powierzchnia upraw to 61,44 ha. Powierzchnia gospodarstwa rolnego wnioskodawcy to 220,10 ha, w tym powierzchnia gruntów ornych 153,60 ha i trwałych użytków zielonych (łąk i pastwisk) 66,50 ha.

Organ I instancji wyjaśnił, iż przyznana producentowi rolnemu pomoc pomniejszona została, zgodnie z treścią § 13c ust.13 rozporządzenia Rady Ministrów, albowiem 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych. Zgodnie z treścią polisy ubezpieczenia upraw rolnych, rolnik ubezpieczył powierzchnię 61,44 ha, co przy ogólnej powierzchni gruntów ornych gospodarstwa wynoszącej 153,60 ha, stanowi 40%. Przedstawił sposób wyliczenia przyznanej pomocy, która po uwzględnieniu 50% pomniejszenia i współczynnika korygującego 0,86 wyniosła 26.969,60 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji producent rolny nie zgodził się z pomniejszeniem kwoty przyznanej pomocy w związku z nieubezpieczeniem 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, twierdząc, że wszystkie uprawy polowe były ubezpieczone. Podniósł, że ubezpieczył wszystkie uprawy, które zostały wymienione w ustawie z dnia 7 lipca 2005 roku o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Trawy na gruntach ornych nie zostały ubezpieczone ponieważ nie ma takiej możliwości. Wyjaśnił, że trawy na gruntach ornych należy traktować jako łąki i pastwiska, zatem nie ma obowiązku ich ubezpieczania. W związku z powyższym do obliczenia wysokości procentowej upraw ubezpieczonych nie powinna być brana pod uwagę powierzchnia 74,20 ha traw na gruntach ornych (łąk przemiennych).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie uwzględnił odwołania. Podzielił ustalenia zawarte w decyzji organu I instancji co do stanu faktycznego, oraz uznał za prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego.

Wskazał w uzasadnieniu decyzji, że producent rolny złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 30 września 2015 roku. We wniosku oświadczył, że w 2015 roku w jego gospodarstwie rolnym wystąpiły szkody spowodowane suszą w wymienionych uprawach rolnych o następujących powierzchniach: TUZ -66,50 ha, trawy na gruntach ornych -74,02 ha, lucerna- 16,28 ha. Łączna powierzchnia upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane suszą w 2015 roku w gospodarstwie wynosiła 156,80 ha.

Wraz z wnioskiem wnioskodawca złożył następujące załączniki:

1. protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi tj. suszą, które wystąpiły od 21.06.2015 r. do 20.08.2015 r., sporządzony w dniu 9 września 2015r. przez Komisję powołaną przez Wojewodę;

2. formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie;

3. kopię obowiązkowego, dotowanego ubezpieczenia upraw rolnych (U3) z dnia 31 października 2014 roku, zawartego na powierzchnię 9,56 ha oraz kopię umowy ubezpieczenia upraw rolnych z dnia 18 czerwca 2015 roku, zawartej na powierzchnię 51,88 ha.

Organ odwoławczy stwierdził, że z protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym wynikało, że łączna wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym (produkcja roślinna i zwierzęca) wynosiła 37% średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem lat o najniższej i najwyższej wielkości produkcji. Z polis ubezpieczenia upraw rolnych wynika, że producent rolny ubezpieczył powierzchnię 61,44 ha.

Następnie organ wskazał, że zasady udzielania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r. zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (...).

Podał, że zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia "Pomoc (..) jest udzielana (..) w przypadku gdy szkody, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej (..) " Według § 13e ust. 1 rozporządzenia, "w 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 , producentom rolnym(...), w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13.

- Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana do wysokości równowartości w złotych 15000 euro ustalanej zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

- Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

- Pomoc, o której mowa w ust.1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. "

Zgodnie z §13c ust.7 ww. rozporządzenia Rady Ministrów (...) wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, oraz stawki tej pomocy.

Według ust. 8 ,stawka, o której mowa w ust. 7, wynosi:

1) 800 zł na 1 ha powierzchni owocujących upraw drzew i krzewów owocowych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę;

2) 400 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż wskazane w lit. a, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę.

Według ust. 9, w przypadku gdy ze złożonych wniosków, o których mowa w ust. 4, wynika, że zapotrzebowanie na pomoc, o której mowa w ust. 1, przekracza łącznie kwotę 450 mln zł, wysokość tej pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, stawki, o której mowa w ust. 7, oraz współczynnika korygującego. Współczynnik korygujący stanowi iloraz kwoty 450 mln zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na tę pomoc wynikającemu ze złożonych wniosków oraz jest ustalany z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Według ust. 13, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Organ podał, że stawka podstawowa na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż wskazane w § 13c ust. 6 lit. a ww. rozporządzenia Rady Ministrów (tj. innych niż owocujące uprawy drzew i krzewów owocowych), na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę wynosi 400 zł. Zastosowany współczynnik wynosi 0,86, zatem stawka podstawowa wynosi 344 zł/ha (400 zł x 0,86).

Dalej wyjaśnił, że zgodnie z §5 ust. 11 rozporządzenia Rady Ministrów, łączna wysokość pomocy, nie może przekroczyć:

1. 80% kwoty obniżenia dochodu obliczonego zgodnie z art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr 702/2014 albo 80% kwoty szkód w środkach trwałych służących do prowadzenia działalności rolniczej, o których mowa w art. 25 ust. 7 rozporządzenia nr 702/2014;

2. 90% kwoty obniżenia dochodu obliczonego zgodnie z art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr 702/2014 albo 90% kwoty szkód w środkach trwałych służących do prowadzenia działalności rolniczej, o których mowa w art. 25 ust. 7 rozporządzenia nr 702/2014 - dla działów specjalnych produkcji rolnej lub gospodarstw rolnych położonych na obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami określonymi w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Natomiast w art.25 ust.6 rozporządzeniu Komisji ( UE) Nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 roku uznającym niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 1.7.2014), wskazano sposób obliczania obniżenia dochodu

Utratę dochodu oblicza się przez odjęcie:

a) iloczynu ilości produktów rolnych wyprodukowanych w roku, w którym wystąpiło niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej lub w każdym kolejnym roku, którego dotyczy pełne lub częściowe zniszczenie środków produkcji, i średniej ceny sprzedaży uzyskanej w danym roku od

b) iloczynu średniej rocznej ilości produktów rolnych wyprodukowanych w okresie trzech lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej. i uzyskanej średniej ceny sprzedaży.

Spadek ten można obliczać albo na poziomie rocznej produkcji rolnej gospodarstwa, na poziomie upraw albo zwierząt gospodarskich. Do obliczenia produkcji rolnej beneficjenta można stosować wskaźniki, pod warunkiem że zastosowana metoda obliczeń umożliwia oznaczenie realnych strat beneficjenta w danym roku.

Organ odwoławczy wskazał, że łączna powierzchnia upraw zadeklarowana we wniosku to: 156,80 ha. Powierzchnia upraw ubezpieczona to: 61,44 ha, natomiast powierzchnia gospodarstwa rolnego (wskazana w protokole z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym) to: 220,10 ha

Powierzchnia gruntów ornych przedstawiona została w następujący

sposób: - trawy na gruntach ornych - 74,20 ha, - rzepak ozimy - 11,42 ha, - lucerna - 16,28 ha, - jęczmień jary - 16,50 ha, - pszenżyto ozime - 11,50 ha oraz - pszenica ozima - 23,88 ha. Powierzchnia trwałych użytków zielonych (łąk i pastwisk) rozumianych literalnie to: 66,50 ha.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami prawa, ubezpieczeniem nie muszą być objęte łąki i pastwiska, czyli z powierzchni 220,10 ha należało wyłączyć powierzchnię TUZ -66,50 ha, której to połowa -76,80 ha winna być ubezpieczona, aby rolnik mógł mieć naliczoną pełną stawkę pomocy. Z dostarczonych wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy polis ubezpieczenia upraw rolnych wynika, że ubezpieczony areał to 61,44 ha.

Zgodnie z treścią § 13 c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Organ odwoławczy wyliczył kwotę pomocy na podstawie powierzchni deklarowanej według stawki 400 zł/ha, z zastosowaniem współczynnika korygującego 0,86, - 53.939,20 zł. Podał, że 50% ww. kwoty to 26.969,60 zł i taka też kwota pomocy została przyznana decyzją organu I instancji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że jako organ administracji działa na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014r. poz. 1438 ze zm.), wykonuje zadania z niej wynikające. Jednoznaczne brzmienie przepisów regulujących kwestie udzielenia pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015r., uniemożliwia ARiMR stosowanie odstępstw. Zaznaczył, iż organy ARiMR nie negują faktu wysokiego stopnia strat produkcji roślinnej, jakie poniósł odwołujący się, które w rzeczywistości są znaczące ale z przepisów krajowych jednoznacznie wynika obowiązek organu obniżenia w określonym przypadku o 50% wysokości przedmiotowej płatności. Organ nie uwzględnił argumentacji odwołania, iż trawy na gruntach ornych nie zostały objęte ubezpieczeniem, albowiem nie ma możliwości ubezpieczenia łąk i pastwisk. Wyjaśnił, iż od roku 2008 każdy producent rolny, zobowiązany jest do objęcia ubezpieczeniem przynajmniej 50% powierzchni upraw od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez suszę, powódź, grad, przymrozki wiosenne i ujemne skutki przezimowania. Zgodnie zaś z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 2005 roku o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2015 roku, poz. 577, ze zm.), ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia:

1) upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne lub

2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę oraz w wyniku uboju z konieczności,

- zwanych dalej "umowami ubezpieczenia".

Organ wskazał, iż rzeczywiście w ww. przepisie nie ma wyszczególnionych wszystkich upraw, które występują w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, co nie oznacza, że nie ma możliwości ich ubezpieczenia bez dopłaty ze środków z budżetu państwa. Zakłady ubezpieczeń ubezpieczają trawy na gruntach ornych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. K. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i przyznanie pomocy w całości oraz zwrot kosztów postępowania przed sądem.

W uzasadnieniu skargi argumentował, że złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych w których gospodarstwach lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015r. Po rozpatrzeniu sprawy otrzymał decyzje organów obu instancji o przyznaniu pomocy w części, z których wynika, że obniżona została stawka płatności ze względu na brak ubezpieczenia wszystkich upraw polowych. Z powyższym w dalszym ciągu nie może się zgodzić ponieważ wszystkie uprawy polowe zostały ubezpieczone. Decyzja organu II instancji nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ winien odnieść się w sposób szczegółowy do każdego zarzutu podniesionego w odwołaniu, czego nie uczynił.

Dalej skarżący podał, że zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich z art. 3 pkt 1. ze środków budżetu państwa są udzielane dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia: upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych, od zasiewu lub wysadzenia do ich zbioru, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne.

Natomiast płatności przyznawane są według zasad określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 września 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący przytoczył treść § 13c rozporządzenia, określającego zasady i stawki pomocy udzielanej rolnikom z tytułu szkód wyrządzonych przez suszę w 2015r.

Skarżący podniósł, że w jego gospodarstwie zostały ubezpieczone wszystkie uprawy które zostały wymienione w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Trawy na gruntach ornych nie zostały objęte ubezpieczeniem ponieważ nie ma możliwości ubezpieczenia łąk i pastwisk. W ww. rozporządzeniu wyraźnie wskazano, że aby otrzymać płatność w 100% należy mieć ubezpieczonych co najmniej 50% powierzchni upraw z wyłączeniem łąk i pastwisk. Nie ma tu mowy o wyłączeniu tylko trwałych użytków zielonych ale również innych łąk i pastwisk czym zatem są trawy na gruntach ornych? Skarżący podkreślił, iż z definicji podziału łąk i pastwisk wynika, że ze względu na czas trwania użytkowania łąk i pastwisk możemy wyróżnić trwałe -- użytkowane trwałe lub w okresach wieloletnich, przemienne -- użytkowane krótko i ujmowane w płodozmiany polowe i właśnie do tych ostatnich należy zaliczyć trawy na gruntach ornych. W zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia się do wyżej podanej definicji.

Skarżący zarzucił, że Dyrektor ARiMR bez podania konkretnego zakładu ubezpieczeń zasugerował, że powinienem on ubezpieczyć uprawy bez dopłaty. Kluczowym punktem odwołania od decyzji była właśnie definicja łąk i pastwisk, jednak została całkowicie pominięta, a zastosowanie jej spowoduje przyznanie płatności we wnioskowanej kwocie. Skarżący zadał pytanie, dlaczego w takim przypadku od powierzchni upraw ubezpieczonych zostały odjęte trwałe użytki zielone (TUZ) skoro nie zostały literalnie wymienione w ust. 13 rozporządzenia, przecież rozporządzenie mówi o łąkach i pastwiskach a nie o TUZ. Na podstawie jakiej definicji uznano, że TUZ to jest łąka czy pastwisko natomiast trawy na gruntach ornych nie zostały zakwalifikowane. Dlatego też do obliczania wysokości procentowej upraw ubezpieczonych nie powinna być brana pod uwagę powierzchnia 74,20 ha traw na gruntach ornych (łąk przemiennych).

Skarżący podkreślił, iż obowiązkiem organów administracji, stosownie do art. 7 k.p.a. jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższemu obowiązku nie sprostały w niniejszej sprawie organy ARiMR, albowiem mimo posiadania informacji mających wpływ na prawidłowość zakończenia postępowania nie wzięły ich pod uwagę, a przez to wydały błędne rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego AR i MR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U z 2014r. poz. 1647 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta dokonywana jest według reguł określonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz.270. ze zm.). zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.

Stosownie do art.145 § 1 pkt 1 lit. a –c p.p.s.a. sąd może uchylić zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt nie dała podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim w ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art.7 k.p.a, jako ogólnej zasady postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W rozpoznawanej sprawie tryb postępowania i zakres ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, został wskazany w przepisach prawa materialnego tj. § 13 c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w brzmieniu obowiązującym w 2015r., powołanych przez organy obu instancji, jako materialnoprawna postawa decyzji. Poszczególne ustępy paragrafu 13 c jednoznacznie stanowią, że pomoc finansowa w związku ze szkodą spowodowaną suszą, przyznawana jest w drodze decyzji, na wniosek producenta rolnego, oraz określają przesłanki pomocy i zasady ustalania jej wysokości.

Zasadnicza kwestia sporna w niniejszej sprawie nie dotyczy w istocie ustaleń odnośnie spełnienia przesłanek przez producenta rolnego do otrzymania pomocy z uwagi na poniesione straty w 2015r. spowodowane suszą, ani ustaleń faktycznych co do powierzchni gospodarstwa rolnego i struktury upraw w 2015r., ani też powierzchni upraw objętych ubezpieczeniem. W tym zakresie dane zostały podane we wniosku skarżącego oraz w dokumentach tj. protokole oszacowania szkody oraz polisach ubezpieczeniowych. Rolnik nie zakwestionował ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, że powierzchnia jego gospodarstwa wynosi 220,10ha, oraz że struktura upraw była następująca: trawy na gruntach ornych - 74,20 ha, - rzepak ozimy - 11,42 ha, - lucerna - 16,28 ha, - jęczmień jary - 16,50 ha, - pszenżyto ozime - 11,50 ha - pszenica ozima - 23,88 ha; trwałe użytki zielone - 66,50 ha.

Kwestię sporną stanowi pojęcie łąk i pastwisk, użyte w ust. 13 § 13 c rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z tym przepisem, pomoc finansową z tytułu szkód spowodowanych przez suszę pomniejsza się o 50%, jeżeli co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym (...), z wyłączeniem łąk i pastwisk nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 . W tym ostatnim przepisie mowa jest o takich ryzykach jak: susza, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawina, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Bezsporne jest, że według dwóch polis, w 2015r.ubezpieczeniem objętych było 61,44 ha upraw, podczas, gdy powierzchnia gruntów ornych, tj. po wyłączeniu trwałych użytków zielonych, wynosiła 156,80 ha.

Skarżący podnosi, że niesłusznie uznano za "łąki i pastwiska" wyłącznie trwałe użytki zielone. Powołuje się na to, że z definicji podziału łąk i pastwisk wynika, że ze względu na czas trwania użytkowania łąk i pastwisk możemy wyróżnić trwałe -- użytkowane trwałe lub w okresach wieloletnich, przemienne -- użytkowane krótko i ujmowane w płodozmiany polowe i właśnie do tych ostatnich należy zaliczyć trawy na gruntach ornych. Skarżący nie wskazuje jednak, w jakim akcie prawnym, dotyczącym płatności dla rolników, taka definicja została podana. Natomiast sam we wniosku rozróżnia i podaje odrębnie powierzchnie trwałych użytków zielonych oraz powierzchnie traw na gruntach ornych. W ocenie Sądu potoczne rozumienie łąki czy pastwiska odpowiada podanej w przepisach prawa unijnego definicji trwałych użytków zielonych jako gruntów zajętych pod uprawę traw lub innych pasz z roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej, niepodlegających płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat i dłużej(...). Nie można mówić o łące czy pastwisku, gdy w jednym roku na gruntach ornych jest trawa a w następnym roku zupełnie inne uprawy. Według "Wikipedii" w znaczeniu "stosowanym w typologii użytków rolnych oraz klasyfikacji użytków w geodezji pojęcie łąki jest ograniczone do zbiorowisk tworzonych przez wieloletnie trawy, turzyce, rośliny motylkowe i rośliny innych rodzin, które występują na mezotroficznych i entroficznych glebach o wysokim poziomie wód gruntowych, zawierających przez większą część roku od 60 do 80% wilgoci w stosunku do całkowitej ich pojemności wodnej".

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że według § 13 c) ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów pomoc "udzielana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawie pomocy publicznej". Trzeba zatem wskazać, że zgodnie z art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 roku uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 1.7.2014) pomoc przyznaną na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej "zmniejsza się o 50%, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom , którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń". Ustawodawca unijny odwołuje się do kryterium ubezpieczenia 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu, a nie powierzchni upraw. Z tego punktu widzenia należy zauważyć, że suma ubezpieczenia z dwóch polis również jest niższa, niż 50% średniej rocznej produkcji wnioskodawcy, przyjętej za podstawę ustalenia ubytku dochodu na skutek suszy.

Zatem, mimo, ze organ odwoławczy rzeczywiście nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do podniesionej w odwołaniu kwestii relacji między pojęciami "łąk, pastwisk" a "trwałych użytków zielonych", to to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Zasadne bowiem było przyjęcie, że dla ustalenia, czy powierzchnie upraw w gospodarstwie objęte polisami ubezpieczeniowymi stanowią 50% gruntów gospodarstwa , po wyłączeniu łąk i pastwisk, odliczeniu od ogólnej powierzchni podlegała tylko powierzchnia trwałych użytków zielonych , wykazana we wniosku, a nie także powierzchnia traw na gruntach ornych. Słuszne jest też stanowisko, że na wysokość kwoty pomocy, uzależnionej m.in. od faktu ubezpieczenia 50 % powierzchni upraw, nie może wpływać to, że nie wszystkie uprawy na gruntach ornych, występujące w danym roku w gospodarstwie rolnika ubiegającego się o pomoc z tytułu szkód wyrządzonych suszą są wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy z 7 lipca 2005r. o ubezpieczeniu upraw rolnych (...), jako podlegające ubezpieczeniu z dopłatami do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia.

Mając na uwadze przedstawione wyże okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.