Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1787/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-04-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246  par. 2  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 31 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych za październik 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.642,00 zł skarżąca A. spółka z ograniczoną odpowiedzialności z siedzibą w W., prowadząca działalność m.in. w zakresie działalności wydawniczej, produkcji gier, zabawek, w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych, sprzedaży hurtowej żywności, napojów i wyrobów tytoniowych, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, przeciwko spółce toczą się liczne postępowania egzekucyjne, w których zajęto jej rachunki bankowe oraz praktycznie cały majątek.

W oświadczeniu o majątku i dochodach strona skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 1.117.500zł, wartość jej środków trwałych 21.546.013,40 zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu 3.627.945,39 zł, natomiast stan jej rachunku bankowego 2, 45 zł.

Z przesłanych w załączeniu do wniosku oraz na wezwanie dokumentów wynika, ponad dane wskazane we wniosku, że strona w roku 2009 osiągnęła dochód w kwocie 5.480,722,17 zł (przy przychodach w kwocie 577.232.543,02 zł), w roku 2010 poniosła stratę w kwocie 2.660.156,54 zł (przy przychodach w kwocie 223.516.354,06 zł), natomiast w sierpniu, wrześniu, październiku i listopadzie 2011 r. zrealizowała dostawę towarów i świadczyła usługi zwolnione od podatku o wartości odpowiednio 11.895.625,00 zł, 12.285.696,00 zł, 13.341.641,00 zł i 12.218.203,00 zł; na dzień 31 grudnia 2010 r. realizowała ona inwestycje długoterminowe o wartości 32.818.796,08 zł i inwestycje krótkoterminowe o wartości 865.082,38 zł, posiadała wierzytelności z tytułu pożyczek udzielonych na łączną kwotę 661.734,09 zł, jej kapitał (fundusz) zapasowy miał wartość 37.348.731 zł, pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe – 1.965.434 zł, natomiast w jej kasie i na jej rachunkach znajdowała się kwota 203.348,29 zł.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.

Powyższe orzeczenie referendarskie stało się przedmiotem wniesionego w terminie sprzeciwu, w którym skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, w dniu 7 listopada 2011r. cofnięto skarżącej spółce zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na terenie województwa M. w 172 punktach, a z wyciągów z rachunków bankowych spółki wynika, że brak jest na nich środków, które mogłaby przeznaczyć na wpis. Skarżąca wskazała również, że inne sądy na terenie kraju przyznawały jej prawo pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z powołanego unormowania skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego na podstawie samej ustawy i przejście sprawy będącej jego przedmiotem do właściwości Sądu. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie żądanie w nim sformułowane, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. W konsekwencji zgłoszone w sprzeciwie żądanie uchylenia postanowienia referendarskiego z dnia 17 lutego 2012 r. nie może odnieść skutku w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wywiedziona w sprzeciwie polemika z uzasadnieniem postanowienia referendarskiego stanowi zaś uzupełnienie uzasadnienia rozpoznawanego przez Sąd wniosku.

Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ppsa). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2) ppsa).

Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ppsa, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd stwierdził, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie posiada obecnie i nie jest zdolna wygospodarować dostatecznych środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Przeciwnie, treść akt sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że spółka taką zdolność posiada.

Z załączonych do wniosku dokumentów (rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2010r.) wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą dużych rozmiarów, o czym świadczy przychód osiągnięty w 2010r. w wysokości ponad 220 mln zł. Z przedłożonych deklaracji VAT-7 wynika, że skarżąca obecnie prowadzi normalną działalność gospodarczą, posiada płynność finansową, jest w stanie na bieżąco regulować zobowiązania, średnio w każdym miesiącu spółka osiąga przychód w kwocie 10 – 13 mln zł.

W kontekście skali działalności gospodarczej skarżącej i osiąganych przychodów, koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w wysokości 1.642,00 zł (który zwykle stanowi najwyższy koszt sądowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym), stanowią kwotę znikomą i niewątpliwie przez skarżącą możliwą do poniesienia. Skarżąca nie wykazała także, szczególnie zważywszy na zdolności obsługi zobowiązań krótkoterminowych liczonych w milionach złotych, że nie jest w stanie np. uzyskać kredytu w rachunku bieżącym. W istocie rzeczy prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak też postanowienie z 9 marca 2009r. WSA we Wrocławiu sygn. akt II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Niemożliwość uiszczenia wpisu w wysokości 1.642,00 zł oznaczałaby, że spółka obecnie nie posiada żadnych przychodów lub zdolności kredytowej na minimalnym poziomie i nie jest w stanie prowadzić żadnej działalności z powodu utraty płynności finansowej. Jak jednak wyżej wskazano, z treści dokumentów oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą dużych rozmiarów i nie grozi jej utrata płynności finansowej. Nie podważa tej oceny podnoszona przez skarżącą okoliczność, że organy celne cofnęły skarżącej zezwolenie na działanie na terenie jednego województwa. Jeszcze raz podkreślić bowiem należy, że kwotę wpisu w proporcji do przychodów skarżącej określić należy jako znikomą. Natomiast Sąd nie jest związany oceną innych sądów administracyjnych na terenie kraju.

Dla tych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.