Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 993/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 a ust. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 680
law: Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. S. i J. L. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za udział we własności nieruchomości wchodzącej w skład linii kolejowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r. skarżąca B.S. wystąpiła o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą jej współwłasność, położoną w Częstochowie, oznaczoną jako działki [...] o łącznej powierzchni

[...] m2, w związku z nabyciem jej przez Skarb Państwa jako stanowiącej fragment linii kolejowej relacji K-F. Pismem z dnia [...]r. poinformowała, że wniosek z [...]r. złożyła w imieniu i na rzecz wszystkich obecnych współwłaścicieli tej nieruchomości (tj. J.J., J.P., M.L., J.L., J.L., J.J. i A.J. jako umocowany jej zarządca.

Decyzją z [...]r. znak [...] Prezydent Miasta C. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. W uzasadnieniu stwierdził, iż "A" była samoistnym posiadaczem gruntu od powstania na niej linii kolejowej nr [...] relacji K-F., tj. od [...]r., zatem nie przysługuje odszkodowanie, o którym mowa w art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" (Dz. U. z 2017 r. poz. 680). Ponadto wskazał, że w związku z istnieniem przesłanki wynikającej z art. 37a ust. 8 ustawy odstąpiono od analizowania zagadnienia dotyczącego niedochowania terminu do złożenia przedmiotowego wniosku.

Na skutek odwołania B.S. decyzją z [...] r. Wojewoda Śląski uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniósł, że materiał zgromadzony w sprawie był niewystarczający do uznania "A" za samoistnego posiadacza przedmiotowej nieruchomości. Stwierdził, że niedopuszczalne było odstąpienie od analizowania zagadnienia dotyczącego niedochowania terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, bowiem postępowanie mogło zostać wszczęte i toczyć się wyłącznie na wniosek złożony w terminie określonym w art. 37a ust. 7 ustawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta C. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z [...]r. orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość wchodzącą w skład linii kolejowej. W uzasadnieniu stwierdził, iż należało uznać "A". za posiadacza samoistnego, gdyż istniejący nasyp na nieruchomości, jak i inne elementy związane z infrastrukturą kolejową są wykorzystywane wyłącznie przez "A" oraz brak jest znamion posiadania zależnego. Podniósł dodatkowo, że nie został dochowany termin do złożenia wniosku, określony w art. 37a ust. 7 ustawy.

Od decyzji odwołanie wnieśli wnioskodawcy zarzucając naruszenie:

1. art. 7 w związku z art. 80 kpa – poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie ustaleń w sprawie, które nie wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz są z nim sprzeczne, tj. że"A" było samoistnym posiadaczem działek [...] do [...] r. Podniesiono przy tym, że z przedłożonych przez "A" pism, wykazu środków trwałych i dokumentacji fotograficznej nie wynika okoliczność władania gruntem jak właściciel,

2. art. 7 w związku z art. 75, art. 77 i art. 78 kpa – poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych w sprawie zgromadzonych dowodów dotyczących sprawy cywilnej, która toczyła się przed Sądem Okręgowym w C. pod sygn. akt [...] . W ocenie skarżących wyrok z [...] r., który zapadł w tej sprawie przesądził, że "A" nie było posiadaczem samoistnym ww. działek, gdyż na jego mocy ustalono odszkodowania od "A" S.A. za bezumowne z nich korzystanie. Dodano przy tym, że dowody te miały też zasadnicze znaczenie przy ustaleniu okoliczności dochowania terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie,

3. art. 37a ust. 8 ustawy w związku z art. 336 Kodeksu cywilnego – poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że "A" S.A. była samoistnym posiadaczem gruntu w oderwaniu od definicji samoistnego posiadania,

4. art. 138 § 2 kpa – poprzez niewykonanie zaleceń organu odwoławczego, zawartych w decyzji z [...] r., w zakresie zbadania dochowania terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie,

5. art. 105 kpa w związku z art. 130 ust. 2 i art. 132 u.g.n. oraz art. 37a ust. 1, ust. 7 i ust. 8 ustawy – poprzez wydanie decyzji odmawiającej ustalenia odszkodowania powołując się dodatkowo na niezachowanie terminu do jego złożenia. Podniesiono przy tym, że gdyby taka sytuacja miała miejsce organ winien umorzyć postępowanie, a nie orzec o odmowie ustalenia odszkodowania,

6. art. 21 Konstytucji RP i art. 1 Protokołu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – poprzez pozbawienie praw właścicieli do nieruchomości bez stosownej rekompensaty finansowej, bowiem ustalenie odszkodowania mogło nastąpić na podstawie przepisów o wywłaszczeniu.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania. Organ II instancji ustalił, że ostateczną decyzją z [...]r. znak [...] Wojewoda Śląski stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w C. (obrębie [...]), oznaczonej jako działki [...] o łącznej pow. [...] m2, stanowiącej własność wnioskodawców wchodzącej w skład linii kolejowej, pozostającej [...] r. we władaniu "A" S.A.

Zgodnie z art. 37 a ust. 1 ustawy, grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające 28 lutego 2003 r. we władaniu "A" S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub "A" S.A. stały się [...] r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. W myśl ust. 7 tego przepisu odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczenie nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od [...]r. do [...] r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do [...] r. w posiadaniu samoistnym "A" S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

Zdaniem Wojewody z art. 37a ust. 7 ustawy, jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości mogło zostać wszczęte i toczyć się wyłącznie na wniosek złożony w określonym w tym przepisie terminie. Ustawodawca ograniczył w czasie możliwość złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, ustając termin do jego złożenia na okres pomiędzy [...]r., a [...]r. Zachowanie zatem powyższego terminu warunkuje możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku. Po jego upływie roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie może być dochodzone. Zasadnicze więc znaczenie w niniejszej sprawie miało ustalenie dochowania przez wnioskodawców terminu z art. 37a ust. 7 ustawy. Działania organów administracji – zgodnie z zasadą legalizmu sformułowaną w art. 6 kpa – musza mieć swoje oparcie na przepisach prawa i dlatego wolno im dokonywać tylko tego, na co wyraźnie zezwalają obowiązujące normy. Powyższy przepis jednoznacznie określa termin, w którym należało złożyć wniosek o odszkodowanie, a obowiązująca regulacja nie przewiduje możliwości jego przywrócenia. Jest to termin zawity, a zatem jego uchybienie wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma wobec tego przedmiotu postępowania administracyjnego, a wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (por. Adamiak, Borkowski: Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 57, Wyd. C.H. Beck 2005 r.). Fakt, że decyzja Wojewody Śląskiego znak [...] została wydana dopiero [...] r. nie wpływa na bieg ww. terminów, a tym samym na wygaśnięcie roszczenia o odszkodowanie (por. wyroki: Trybunału Konstytucyjnego z 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07 oraz WSA w Opolu z 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Op 30/11).

W świetle powyższego pierwszą czynnością jaką organ winien podjąć było ustalenie w niniejszej sprawie dochowania przez wnioskodawców terminów określonych w art. 37 a ust. 7 ustawy. Obowiązek dokonania tych czynności został również zalecony w decyzji Wojewody z [...] r., a w przypadku ustalenia, że nie został dochowany termin, umorzenie postępowania. Pomimo tych zaleceń Prezydent zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego oraz przystąpił do badania kwestii samoistnego posiadania nieruchomości. Ponadto, organ nie podjął żadnych działań w celu ustalenia kwestii dochowania terminu, mimo, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż "dodatkowo" ustalił, że wnioskodawcy nie dochowali tego terminu. Jedyne wystąpienie znajdujące się w aktach sprawy, którym organ zwrócił się o uzupełnienie wniosku, jest zawiadomienie z [...] r. Dotyczy ono przedłożenia dokumentów, na podstawie których organ miał ustalić osoby usprawnione do otrzymania odszkodowania.

Naprawiając uchybienie organu I instancji, Wojewoda zwrócił się do wnioskodawców, pismem z [...] r., o przedłożenie ich wniosku o odszkodowanie za działki [...] – złożonego pomiędzy [...] r., a [...] r. W odpowiedzi, pismem z [...] r., pełnomocnik zainteresowanych przedłożył obszerną korespondencję B.P. (nieżyjącej poprzedniej współwłaścicielki ww. działek, której spadkobierczynią jest J.L.) prowadzoną z "A" w latach [...] w sprawie odszkodowania oraz wskazał, że:

1. wniosek B.S. z [...] r. był jedynie powieleniem poprzednich wniosków B.P. i przypomnieniem organowi o potrzebie prowadzenia w dalszym ciągu postępowania zainicjowanego przez nią w latach [...] ,

2. złożenie wniosków o odszkodowanie w latach 90 wszczęło postępowanie administracyjne, które wobec jego niezakończenia, winno być kontynuowane po [...]r.,

3. jedyną negatywną przesłanką skutkującą odmową wypłaty odszkodowania jest złożenie wniosku po [...] r., brak natomiast przepisu w ustawie, który określałby skutki złożenia wniosku przed rozpoczęciem biegu terminu określonego w art. 37a ust. 7 ustawy, co w ocenie odwołujących przesądza, że wola ustawodawcy było uznanie takiego wniosku za dopuszczalny,

4. niezależną podstawą prawną przyznania odszkodowania pozostają przepisy prawa międzynarodowego i dopuszczalne jest w takim przypadku ubieganie się o odszkodowanie na podstawie art. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także art. 21 Konstytucji RP.

Wojewoda nie zgodził się z argumentacją odwołujących, iż wnioski o odszkodowanie składane przez B.P. w latach [...]winny być rozpatrzone w ramach przepisów ustawy, gdyż wystąpienia te nie mają znaczenia na wynik niniejszego postępowania. Podkreślił, iż zostały one złożone zanim uchwalono tę ustawę (tj. 8 września 2000 r.), a więc przed terminem określonym w niej w art. 37a ust. 7 oraz nie mogły one dotyczyć odszkodowania, o którym mowa w jej art. 37a ust. 1. Jak już wyżej wskazano wniosek musiał być złożony od 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r., natomiast skutkiem złożenia wniosku zarówno przed, jak i po ww. terminie, jest wygaśnięcie praw ubiegania się o odszkodowanie, a wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Przedstawiona charakterystyka wskazanego terminu (materialnoprawna), jak i skutki jego upływu (wygaśnięcie roszczenia odszkodowawczego) nie powinny budzić wątpliwości, bowiem w tej kwestii wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny (wyroki z 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07 i 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09), a także sądy administracyjne (wyroki NSA z 8 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2258/11, 1 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 394/06, WSA w Warszawie z 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1611/10, WSA w Poznaniu z 15 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Po 558/08, WSA w Gdańsku 12 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 306/16). W niniejszej sprawie nie naruszono również Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, ani art. 21 Konstytucji RP, bowiem nikt nie ograniczał byłym właścicielom działek [...] dochodzenia, na podstawie ustawy, słusznego odszkodowania z tytułu przejęcia ich na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast wnioski o odszkodowanie składane przez B.P. w latach 1991-1998 ostatecznie znalazły finał w powództwie B. S. złożonym również w imieniu pozostałych współwłaścicieli ww. działek do Sądu Okręgowego w C., który wyrokiem z [...] r. sygn. akt [...], zasądził od "A" S.A. na ich rzecz [...]zł.

Mając na uwadze, że niniejsze postępowanie prowadzone było na podstawie wniosku złożonego 11 listopada 2009 r., a zainteresowani na wezwanie nie przedłożyli żadnego dokumentu, który potwierdziłby dochowanie terminów określonych w art. 37 a ust. 7 ustawy, Wojewoda stwierdził, że wniosek o ustalenie odszkodowania nie został złożony w ustawowym terminie. Wobec tego uznał, że należało uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie.

Skargę na decyzję ostateczną wniosły B.S. i J.L. domagając się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Skarżące zarzuciły naruszenie:

1) art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 61 § 3 Kpa i art. 37 a ustawy o komercjalizacji... - poprzez nieprawidłowe ustalenie, że nie został dochowany termin do złożenia wniosku, w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie było kontynuacją wcześniejszych wniosków poprzedniego współwłaściciela działającego w imieniu pozostałych w latach 1991-1998, które to postępowania nie zostały zakończone w sposób procesowy co do istoty i trwały po wejściu w życie ustawy o komercjalizacji...,

2) art. 7, 77 i 80 kpa – poprzez nieprawidłowe ustalenie, że wnioski poprzednika prawnego znalazły finał w sprawie cywilnej sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w C., w sytuacji gdy sprawy różnią się trybem i podstawą prawną roszczeń,

3) art. 7, 9, 34, 75, 77 i 80 kpa – poprzez naruszenie zasady udzielania informacji wobec poprzednika prawnego w zakresie zmiany stanu prawnego oraz załatwienie sprawy ze znaczną zwłoką od wejścia w życie ustawy,

4) art. 37a pkt 7 ustawy o komercjalizacji... - poprzez błędne przyjęcie, że roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje na podstawie wniosku strony, złożonego przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 czerwca 2003 r., bowiem ustawodawca określił jedynie negatywne skutki złożenia wniosku po dniu 1 czerwca 2007 r.

5) naruszenie art. 1 Konwencji... i art. 21 Pierwszego Protokołu, przywołanych w odwołaniu oraz art. 21 Konstytucji – poprzez pozbawienie prawa własności i nieorzeczenie o odszkodowaniu.

W uzasadnieniu skarżące ponowiły dotychczasową argumentację, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu co do skutków prawnych wniosków ich poprzedniczki prawnej i interpretacją wyroku sądu cywilnego. Nawet jeżeli ustalenie odszkodowania nie mogło nastąpić w trybie ustawy o komercjalizacji, zdaniem skarżących winno to nastąpić na podstawie przepisów, dotyczących wywłaszczeń (art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Prawidłowo ustalił bowiem organ odwoławczy, że wniosek o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod linię kolejową został złożony dopiero w dniu 10 listopada 2009 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji..., wyżej powołanej. Zatem z mocy ustawy, roszczenie o odszkodowanie wygasło.

Skarżące nie wykazały, aby w wyznaczonym ustawowym terminie, tj. w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. wniosek taki został złożony. W istocie nawet takich okoliczności nie podnosiły ani w skardze do sądu administracyjnego, ani w toku postępowania administracyjnego. Ich zdaniem, wniosek o odszkodowanie został bowiem złożony przez poprzednika prawnego skarżącej J.L. przed wejściem w życie tej ustawy i dodaniem art. 37a, przewidującego skutek prawny w postaci nabycia z mocy prawa własności gruntów, wchodzących w skład linii kolejowych – za odszkodowaniem.

Jednak ustawodawca nie przewidział, aby odszkodowanie z tego tytułu było ustalane i wypacane z urzędu, lecz obwarował prawną możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od inicjatywy dotychczasowego właściciela gruntu, wprowadzając dodatkowo przedział czasowy do złożenia wniosku. Data początkowa tego terminu jest oczywista, bowiem z tym dniem regulacja ustawowa weszła w życie. Data końcowa oraz postanowienie, że po upływie ustawowego okresu roszczenie wygasa, jest konsekwencją przyjęcia, że wniosek o odszkodowanie nie mógł być skutecznie złożony wcześniej, skoro uprzednio nie chodziło o grunty, stanowiące własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub "A". Przed dniem 1 czerwca 2003 r. grunt stanowił własność skarżących i innych osób. Pozbawienie prawa własności nastąpiło z tym dniem z mocy prawa, a więc dopiero wówczas nastąpił skutek w postaci możliwości dochodzenia odszkodowania za pozbawienie własności, o którym mowa w art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.). Nie budzi żadnych wątpliwości, że termin dochodzenia odszkodowania za pozbawienie prawa własności ma charakter materialnoprawny. Nie może być więc przywrócony, nawet jeżeli uchybienie nie było zawinione przez stronę i było spowodowane brakiem wiedzy prawnej. Ustawodawca nie nałożył na organy administracji obowiązku informowania poprzednich właścicieli o możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie w określonym przedziale czasowym. Nie mógł zatem odnieść skutku zarzut naruszenia art. 7 i 8 kpa.

Dla wyniku niniejszej sprawy nie ma też prawnego znaczenia fakt, że decyzja stwierdzająca nabycie prawa przez Skarb Państwa, została wydana dopiero po upływie ustawowego terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie. Ustawodawca nie powiązał bowiem terminu do dochodzenia odszkodowania z faktem i datą wydania decyzji o nabyciu własności gruntu. Analogiczne rozwiązanie dotyczy dróg publicznych, nabywanych w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Stąd też trafnie organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo na tym tle, w tym wyroki Trybunału Konstytucyjnego. Brak zatem podstaw do ferowania zarzutu naruszenia art. 1 Konwencji..., art. 1 Protokołu Dodatkowego i art. 21 ust. 2 Konstytucji. Ustawodawca nie pozbawił bowiem dotychczasowych właścicieli prawa własności bez odszkodowania, lecz obwarował tryb dochodzenia roszczeń wymogiem złożenia wniosku w określonym terminie.

Wbrew zarzutom skarżących, brak też podstaw do przyjęcia, aby ich poprzedniczka prawna skutecznie zainicjonowała postępowanie o ustalenie odszkodowania, które nie zostało zakończone procesowo, a zatem skutki prawne takiego wniosku trwały w okresie od 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r. Na wezwanie organu odwoławczego, skarżące uzupełniając odwołanie, nadesłały kserokopie pism B.P. z lat 1991-1998. Dokumenty te zostały już uprzednio przesłane organowi I instancji. Nie są to żadne dodatkowe (nowe) dowody. Jedynie pismo z dnia 23 lipca 1992 r. skierowane było do organu administracji – ówczesnego Urzędu Rejonowego w C. W piśmie tym zawarto jednak żądanie udzielenia informacji co do stanu prawnego terenu zajętego pod tory kolejowe (sprawdzenie, jak przedstawia się sprawa wywłaszczenia gruntu, gdyż nikt ze współwłaścicieli nie otrzymał dokumentu wywłaszczeniowego). Powyższe pismo nie zainicjowało zatem żadnego postępowania administracyjnego, a w szczególności nie było wnioskiem o odszkodowanie za pozbawienie prawa własności, skoro skutek taki nastąpił dopiero z mocy późniejszej ustawy.

Zdaniem sądu administracyjnego, nawet gdyby poprzednik prawny skarżących złożyła wniosek o odszkodowanie przed dniem 1 czerwca 2003 r. i wniosek taki nie został rozpoznany w formie decyzji do tej daty, nie oznaczałoby to skutecznego wszczęcia postępowania w trybie art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji... W takim przypadku organ administracji zobligowany byłby co prawda do wezwania strony, czy wniosek podtrzymuje, lecz niedochowanie takiego wymogu, rodziłoby jedynie możliwość dochodzenia odszkodowania z tytułu zawinienia funkcjonariusza publicznego. Nie dotyczy to jednak okoliczności niniejszej sprawy, gdyż poprzedniczka prawna skarżących nie złożyła wniosku o odszkodowanie do organu administracji publicznej, lecz jedynie zwróciła się o udzielenie informacji w sprawie stanu prawnego nieruchomości. Pozostała korespondencja z lat 1991-1998 kierowana była zaś do "A", jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy. Przedsiębiorstwo "A" nie jest organem administracji, zatem skierowanie jakichkolwiek żądań do tego podmiotu nie zainicjonowało żadnego postępowania administracyjnego, podlegającego załatwieniu w drodze decyzji o odszkodowaniu na podstawie art. 104 kpa. Z treści tych pism wynika, że pomiędzy "A", a poprzedniczką prawną skarżących prowadzone były negocjacje w sprawie nabycia przedmiotowej nieruchomości oraz odszkodowania. Faktem jest, że jedynie część tych roszczeń znalazła finał w sprawie cywilnej, lecz błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że wyrok w sprawie Sądu Okręgowego w C. sygn. akt [...], dotyczył wszelkich roszczeń skarżących, nie ma żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Organ odwoławczy prawidłowo bowiem ustalił, że wniosek o odszkodowanie został złożony dopiero w dniu 11 listopada 2009 r.

Chybiony jest zatem zarzut naruszenia art. 7, 61 § 3, 75, 77 i 80 kpa oraz art. 37a ust. 7 ustawy o komercjalizacji... Skarżące w żaden sposób nie uzasadniły zarzutu naruszenia art. 34 kpa. Fakt, że poprzedniczka prawna zmarła przed upływem terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie, nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Nie było obowiązku organu wystąpienia do sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej, czyli spadkobierców prawnych poprzednich właścicieli, skoro nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne o odszkodowanie.

Co więcej, z treści korespondencji pomiędzy poprzedniczką prawną a "A", wynika że przyczyną niemożliwości wykupu nieruchomości był brak postępowań spadkowych, a więc wykazanie tytułu prawnego do gruntu. Nie jest dopuszczalne wyznaczenie przedstawiciela dla nieustalonego spadkobiercy.

Zasada równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) wyklucza też możliwość lepszego potraktowania skarżących. Sąd administracyjny związany jest zaś przepisem rangi ustawowej (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Aczkolwiek w orzecznictwie sporna jest kwestia, czy uchybienie ustawowemu terminowi do złożenia wniosku o odszkodowanie powoduje bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, czy też skutkować winno wydaniem decyzji odmownej z art. 104 § 1 kpa, to jednak kwestia ta nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. W każdym wypadku chodzi bowiem o taki sam skutek prawny.

Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).

ec