Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 381/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 29 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2020 roku sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [ r. Wojewoda ..][...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] r. orzekającą o wymeldowaniu T. W. z pobytu stałego w nieruchomości położonej przy ul. B. w W.

Z akt sprawy wynika, że 1 października 2018 r. do organu meldunkowego wpłynął wniosek A. H.-W. o wymeldowanie T. W. z pobytu stałego we wskazanej nieruchomości. Wnioskodawczyni wskazała w nim, że T. W. nie zamieszkuje pod tym adresem od grudnia 2017 r. i sporna nieruchomość nie stanowi dla niego centrum życiowego od tej daty, a w maju 2018 r. zabrał on ze spornej nieruchomości swoje rzeczy. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że T. W. mieszka w T. w [...], gdzie pracuje, a podczas pobytów w Polsce mieszka w T..

Decyzją z [...] r. Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu T. W. z pobytu stałego.

Od powyższej decyzji T. W. złożył odwołanie, w którym wskazał, że w związku z charakterem wykonywanej pracy posiada kilka centrów życiowych, do których należy zaliczyć T., T. i W.. Do odwołania załączono pozew o przywrócenie posiadania złożony w Sądzie Rejonowym w T. M. 7 grudnia 2018 r. oraz zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie złożone do Prokuratury Rejonowej w T. M. z 19 grudnia 2018 r.

Decyzją z [...] r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem uzupełnienia materiału dowodowego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu 28 marca 2019 r. organ I instancji przeprowadził oględziny spornej nieruchomości. Obecna podczas oględzin A. H.-W.oświadczyła, że odwołujący w 2017 r. zabrał większość cennych rzeczy będących jego własnością, a pozostawił te, które nie były mu potrzebne, których nie zabrał pomimo wielu próśb właścicielki nieruchomości. Wnioskodawczyni wskazała również, że sporna nieruchomość nigdy nie stanowiła centrum życiowego odwołującego, a raczej miejsce, w którym spędzał z rodziną święta i wakacje. Oświadczyła ponadto, że w listopadzie 2018 r. wymieniła zamki.

28 marca 2019 r. zostali przesłuchani świadkowie – K.Ł. i S. Ł., którzy oświadczyli, że mieszkają przez płot z posesją przy ul. B. i nie widują T. W. na tej posesji co najmniej od 2017 roku, a wcześniej widywali go bardzo rzadko. Nie wiedzą kiedy się wyprowadził.

Następnie 8 maja 2019 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, w której udział wzięli świadkowie: M. B., Z. B., I. H. i B. H. oraz strona postępowania A. H.-W.. Pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, odwołujący ani jego pełnomocnik nie wzięli w niej udziału. Podczas rozprawy strony zgodnie zeznały, że nie widują na spornej posesji T. W.. Wnioskodawczyni dodatkowo przedstawiła dokumenty potwierdzające, że w 2018 roku T. W. posiadał zarejestrowany w Stanach Zjednoczonych samochód.

Decyzją z [...] r. Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu T. W. z pobytu stałego w nieruchomości położonej przy ul. B. w W.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem T. W. złożył odwołanie. Pełnomocnik T. W. wskazał, że odwołujący posiada kilka centrów życiowych, z których żadne nie jest centrum dominującym, a miejsce zameldowania na pobyt stały opuścił niedobrowolnie, bowiem został podstępem pozbawiony posiadania nieruchomości, podczas jego krótkotrwałej nieobecności wymieniono zamki do jego domu i przywłaszczono jego rzeczy.

W odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego do złożenia wyjaśnień w sprawie T. W. wskazał, że od połowy listopada 2018 r., gdy zostały wymienione zamki w spornej nieruchomości, nie ma dostępu do miejsca pobytu stałego. Zamierza jednak powrócić do miejsca zameldowania w celu zamieszkania, jeżeli zostanie mu przywrócone posiadanie spornej nieruchomości. Ponadto odwołujący wyraził zamiar zamieszkiwania pod spornym adresem do momentu rozstrzygnięcia spraw majątkowych pomiędzy nim a A. H.-W., co pozwoli mu na zakup mieszkania.

Na podstawie art. 52 k.p.a. organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji z prośbą o przesłuchanie świadków w celu ustalenia okoliczności zamieszkiwania i opuszczenia przez T. W. miejsca zameldowania na pobyt stały. W dniu 18 grudnia 2019 r. organ meldunkowy przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem świadków, osób zamieszkałych w najbliższym sąsiedztwie spornej nieruchomości: M. B., Z. B., K. Ł., S. Ł., A. K., A. S. i K. K.. W rozprawie uczestniczyła również A.H.-W.. Świadkowie zeznali, że odwołujący nie utrzymywał kontaktu z sąsiadami, nie widywali T. W. w miejscu stałego pobytu, bądź widzieli go kilka lat temu.

Z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w T. M. wynikało, że termin rozprawy w sprawie pozwu T. W. o przywrócenie utraconego posiadania spornej nieruchomości został wyznaczony na dzień 28 listopada 2019 r., a następnie 16 marca 2020 r. Postanowieniem z 21 stycznia 2019 roku sąd oddalił wniosek powoda o zabezpieczenie tego powództwa.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] r. Uzasadniając rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 28 ust. 4 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności i podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że celem postępowania w sprawach o wymeldowanie jest ustalenie przez organy administracji publicznej w oparciu o wszelki dostępny materiał dowodowy, czy zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na trwałość i dobrowolność opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu.

Odnosząc się do okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie Wojewoda [...] wskazał, że w jego ocenie fakt niezamieszkiwania przez odwołującego w spornej nieruchomości znalazł potwierdzenie w ustalonym przez organy orzekające w sprawie stanie faktycznym. Podkreślił, że odwołujący nie posiada żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, którego jedyną właścicielką pozostaje A. H.-W.. Ponadto, jak wynika z załączonej do akt sprawy umowy najmu, odwołujący od 1 sierpnia 2005 r. jest najemcą lokalu mieszkalnego w T. W dniu 7 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w T.orzekł o rozwiązaniu związku małżeńskiego A. H.-W. i T. W.. Oceniając kwestię dobrowolności i trwałości opuszczenia przez T. W. miejsca zameldowania na pobyt stały organ odwoławczy zwrócił uwagę na rozbieżności pojawiające się w wyjaśnieniach odwołującego w kwestii zamiaru powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały w celu ponownego zamieszkania. Wszelkie działania dotyczące umożliwienia dostępu do przedmiotowej nieruchomości odwołujący zaczął podejmować już po wszczęciu postępowania o wymeldowanie po 1 października 2018 r. Zarówno pozew o przywrócenie posiadania, jak i zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie, zostały złożone w grudniu 2018 r.

Organ odwoławczy wskazał również, że w wyjaśnieniach złożonych w listopadzie 2019 r. T. W. oświadczył, że obecnie, tj. od chwili uniemożliwienia mu dostępu do miejsca pobytu stałego w listopadzie 2018 r., jego centrum życiowe znajduje się w T. T. W. przyznał jednocześnie, że przed listopadem 2018 r. jego sprawy życiowe koncentrowały się poza miejscem stałego pobytu - w T. i w Stanach Zjednoczonych. Z kolei z oświadczeń składanych w toku postępowania przed organem I instancji przez wnioskodawczynię, jak również z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków wynika, że T. W. nie zamieszkiwał w spornej nieruchomości przed wymianą zamków, pojawiał się pod spornym adresem sporadycznie, w celu odwiedzin. Sam odwołujący przyznał, że posiadał kilka centrów życiowych. W ocenie organu odwoławczego trudno więc określić, które z nich było miejscem stałego pobytu w myśl przepisów ustawy o ewidencji ludności, tym samym zameldowanie odwołującego pod spornym adresem było sprzeczne z przepisami ustawy o ewidencji ludności. Uwzględniając charakter pracy wykonywanej przez T. W., która wiąże się z częstymi wyjazdami poza granice Polski, jak również zebrany w sprawie materiał dowodowy, zdaniem Wojewody [...], nieruchomość położona przy ul. B. w W. na długo przed wymianą zamków nie stanowiła dla odwołującego miejsca stałego pobytu. Powyższe znalazło potwierdzenie w zeznaniach świadków, osób zamieszkujących w bezpośrednim sąsiedztwie spornej nieruchomości. Organ odwoławczy przyjął zeznania świadków za wiarygodne tym bardziej, że osoby te nie były bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy. Organ odwoławczy na podstawie zebranych dowodów ocenił, że T. W. dobrowolnie przestał koncentrować swoje sprawy życiowe w dotychczasowym miejscu zameldowania, nie korzystał z niego do zaspokajania swoich potrzeb życiowych, nie nocował w nim, ani nie spędzał wolnego czasu jeszcze przed wymianą zamków. Podnoszona przez T. W. okoliczność wymiany zamków nie może być rozstrzygana na korzyść odwołującego w niniejszym postępowaniu. Zważywszy na fakt, iż jedyną właścicielką spornego lokalu pozostaje A. H.-W., która kategorycznie nie wyraża zgody na zamieszkiwanie w nim swojego byłego męża, wyrażany przez odwołującego zamiar powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały w celu zamieszkania należy uznać za stricte deklaratywny. Nadto wyjaśnienia składane przez odwołującego pozwalają na stwierdzenie, że nie zamierza on powrócić do miejsca pobytu stałego celem zamieszkania, a działania po wymianie zamków podejmował jedynie ze względu na chęć zachowania meldunku pod spornym adresem do momentu rozstrzygnięcia spraw majątkowych i otrzymania środków, za które będzie mógł zakupić mieszkanie. Zdaniem organu rozpatrującego odwołanie działania podejmowane przez T. W. po dacie wszczęcia postępowania o wymeldowanie nie miały na celu urzeczywistnienia zamiaru ponownego zamieszkania w spornym lokalu, a jedynie uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego. Pozostawienie natomiast w spornym lokalu części rzeczy osobistych, ubrań, mebli, sprzętu domowego nie świadczy o przebywaniu na stałe w miejscu zameldowania na pobyt stały, jeżeli faktycznie osoba zameldowana pojawia się tam sporadycznie, a jej centrum życiowe znajduje się w innym miejscu.

Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że decyzja o wymeldowaniu nie jest środkiem rozwiązywania sporów rodzinnych ani majątkowych i nie pozbawia osoby, której to rozstrzygnięcie dotyczy, posiadanych uprawnień do lokalu. Postępowanie meldunkowe ma jedynie za zadanie realizację przepisów, których głównym celem jest doprowadzenie do sytuacji, w której rejestracja osoby w danym miejscu jest zgodna ze stanem faktycznym.

Odnosząc się do wskazanego w odwołaniu zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania złożonego przez T. W. pozwu posesoryjnego organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o prawo do korzystania z lokalu nie może być uznane za zagadnienie wstępne w sprawie o wymeldowanie w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wytoczenie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania może mieć znaczenie dla sprawy o wymeldowanie, nie jako zagadnienie wstępne, ale jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek do wymeldowania z przedmiotowego lokalu. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że jeżeli .T W. zostanie prawomocnym wyrokiem sądu przywrócone posiadanie spornej nieruchomości, powróci on na stałe pod sporny adres i zamieszka tam, to będzie mógł dokonać ponownego zameldowania, o ile spełni przesłanki wymienione w przepisach ustawy o ewidencji ludności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Wojewody [...] wniósł T. W. domagając się uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na swą rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 25 ustawy o ewidencji ludności - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do przyjęcia, iż nieruchomość położona przy ulicy B. w W. nie stanowi miejsca pobytu stałego skarżącego;

2. naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do ustalenia, iż skarżący trwale opuścił miejsce pobytu stałego, podczas gdy w rzeczywistości nie miało to miejsca;

3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżący opuścił miejsce swojego stałego pobytu w sposób dobrowolny;

4. błąd w ustaleniach poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie wykazuje zamiaru powrotu do miejsca pobytu stałego;

5. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie, że sporna nieruchomość nie stanowi centrum życiowego skarżącego;

6. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżący nie wykazywał starań mających na celu wyrażenie realnej chęci powrotnego zamieszkiwania w miejscu zameldowania;

7. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, iż uchylenie decyzji w przedmiocie wymeldowania skarżącego ze spornej nieruchomości przyczyni się do utrzymania stanu fikcji prawnej;

8. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący i jego pełnomocnik nie brali udziału w postępowaniu w sposób celowy, zmierzający do przedłużenia trwania postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie;

9. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej "k.p.a." w ten sposób, iż organ administracji publicznej nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, zgromadził materiał dowodowy potrzebny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w sposób niewystarczający, a zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy rozpatrzony został w sposób nie uwzględniający wszystkich okoliczności niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem z 17 lipca 2020 r. A. H.-W. podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając, że T. W. nigdy nie zamieszkiwał w W., a wszelkie jego pobyty w tym miejscu były krótkie i miały charakter rodzinny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W jej ramach sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Dokonując sądowoadministracyjnej kontroli w tak zakreślonej kognicji sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z [...] r., jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy [...] z [...] r. odpowiadają obowiązującemu prawu.

W punkcie wyjścia rozważań w przedmiotowej sprawie wskazać należy, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm.) – dalej również "u.e.l.". Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, iż zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 310/13; wyrok NSA z 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 824/11 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Postępowanie w tym przedmiocie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych i nie stanowi formy kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu w określonym miejscu. Celem decyzji o wymeldowaniu jest wyłącznie doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, decyzja ma więc charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania.

Dla orzeczenia o wymeldowaniu niezbędne jest wykazanie zaistnienia przesłanek z art. 35 u.e.l., a więc przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz przesłanki niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Przy czym pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 u.e.l., jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejsce stałego pobytu danej osoby, w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Sporadyczne krótkotrwałe pobyty w lokalu nie dają podstawy do uznania, że w danym lokalu skoncentrowane zostały czynności życiowe strony.

O opuszczeniu miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 u.e.l. można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli tej osoby. Nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi bowiem podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały oraz, że w sprawie doszło do przeniesienia centrum spraw życiowych strony w inne miejsce. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przez trwałość opuszczenia lokalu należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Z kolei z dobrowolnym opuszczeniem lokalu mamy do czynienia wówczas, gdy wynika ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swych interesów życiowych w inne miejsce. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących na to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyroki NSA: z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2337/19, z 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 319/17, z 6 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2408/12, dostępne w CBOSA).

W świetle powyższego, rzeczą organów było ustalenie czy przebywanie skarżącego poza adresem zameldowania objęte jest jego wolą i czy miało charakter dobrowolny i trwały. W ocenie sądu organy trafnie oceniły, że T. W. w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce swojego stałego zameldowania w W. przy ul. B..

Stwierdzenie przez organy orzekające zaistnienia przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego na gruncie niniejszej sprawy było w pełni uzasadnione. Nie ulega wątpliwości, iż mieszkanie w W. nie było centrum życiowym T. W., a więc miejscem, w którym koncentrowały się wszystkie jego sprawy osobiste i majątkowe. Z akt sprawy wynika, że skarżący wykonywał pracę zarobkową w Stanach Zjednoczonych oraz w T., i w tych miejscach koncentrował swoje sprawy życiowe. Na spornej nieruchomości pojawiał się sporadycznie w celu odwiedzin rodziny. Nieruchomość tę zamieszkuje jego była małżonka A. H.-W., z którą skarżący jest rozwiedziony. Na powyższe wskazują przede wszystkim zeznania przesłuchanych w sprawie świadków - osób zamieszkujących w bezpośrednim sąsiedztwie spornej nieruchomości. Świadek M. B. zeznała, że na placu przy ul. B. jest często i nie widziała, by T. W. zamieszkiwał pod spornym adresem, widziała go tylko jeden raz w parku. Świadek Z. B. stwierdził, że na spornej nieruchomości bywa co najmniej raz w tygodniu i w czasie jego wizyt T. W. tam nie było. Jeden raz widział tylko T. W. wraz z małżonką i miało to miejsce kilka lat temu. Świadek K. Ł. podała, że nie widziała, by T. W. zamieszkiwał pod spornym adresem, w czasie odwiedzin przedmiotowej nieruchomości nigdy go nie spotkała, widziała go kilka lat temu. Z zeznań S. Ł. wynika, że świadek ten nie widział, by T. W. mieszkał w spornej nieruchomości, nocował w niej, spożywał posiłki i by stanowiła ona jego centrum życiowe. Podobnie świadkowie A. K. i K. K. zeznali, że T. W. widzieli na ul. B. w W. kilka razy, ale nie zamieszkał na niej, a jego wizyty miały charakter towarzyski. Również świadek A. S. potwierdziła, że T. W. nie zamieszkiwał na spornej nieruchomości i nie stanowiła ona jego centrum życiowego (protokół rozprawy z 18 grudnia 2019 r.- k. 329-331 akt administracyjnych). Ponadto na fakt niezamieszkiwania na nieruchomości przy ul. B. w W. wielokrotnie w toku postępowania wskazywała wnioskodawczyni A. H. – W. (wniosek o wymeldowanie - k. 20 akt administracyjnych, pismo z 15 kwietnia 2019 r. - k.150 akt administracyjnych, protokół z rozprawy z 8 maja 2019 r. - k. 162 akt administracyjnych). Okoliczności te potwierdzili również w swoich zeznaniach rodzice wnioskodawczyni I. i B. H., zamieszkujący na sąsiedniej nieruchomości (protokół z rozprawy z 8 maja 2019 r. - k. 160-161 akt administracyjnych).

Kwestionowanie w skardze wiarygodności dowodów dających asumpt do stwierdzenia, że T. W. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały, jest zupełnie nieuzasadnione, zważywszy, iż okoliczność wskazaną we wniosku o wymeldowanie potwierdzili nie tylko wszyscy przesłuchani w toku postępowania świadkowie, lecz również przyznał ją wyraźnie sam skarżący - stwierdzając w wyjaśnieniach złożonych 4 listopada 2019 r., że obecnie, tj. od chwili uniemożliwienia mu dostępu do miejsca pobytu stałego w listopadzie 2018 r., jego centrum życiowe znajduje się w T., a przed listopadem 2018 r. posiadał centrum życiowe również w Stanach Zjednoczonych z uwagi na charakter pracy zawodowej.

Należy podkreślić, że pozostawienie przez skarżącego pewnych rzeczy osobistych w spornej nieruchomości takich jak ubrania, narzędzia, książki, płyty, które stwierdzono w toku oględzin 28 marca 2019 r., nie świadczy o stałym zamieszkiwaniu w lokalu i tym samym o koncentracji tamże jego interesów życiowych. Zauważyć przy tym należy, że przedmioty należące do T. W. znajdowały się w pomieszczeniach gospodarczych: część spakowana do kartonów, część na regałach, a ponadto obecna podczas oględzin A.H.-W. oświadczyła, że odwołujący w 2017 r. zabrał większość cennych rzeczy będących jego własnością, a pozostawił te, które nie były mu potrzebne, których nie zabrał pomimo wielu próśb właścicielki nieruchomości, co potwierdza, że skarżący aktualnie nie zamieszkuje w spornej nieruchomości. Należy także podkreślić, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie zgłosił wniosku dowodowego ani nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego fakt jego zamieszkiwania pod spornym adresem, czy brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego. Fakt, że po opuszczeniu miejsca pobytu przez skarżącego, oraz po oskarżeniu przez byłego męża o kradzież 2m3 czarnego dębu właścicielka mieszkania zmieniła zamki w lokalu pozostaje bez wpływu na prawidłowość dokonanej przez organy oceny dobrowolnego charakteru opuszczenia przez skarżącego miejsca swoje stałego zameldowania.

Wobec powyższego trafne są ustalenia organu odwoławczego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporna nieruchomość nie stanowi dla T. W. miejsca pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności. Z tego względu niezasadny jest zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 25 u.e.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na błędnym przyjęciu, że sporna nieruchomość nie stanowi centrum życiowego skarżącego. Podkreślić trzeba, że przy ustalaniu dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, nie można poprzestać wyłącznie na oświadczeniach zainteresowanej strony, ale trzeba wziąć pod uwagę obiektywne, możliwe do stwierdzenia okoliczności towarzyszące opuszczeniu lokalu, jak też zachowanie strony po tym zdarzeniu. Same deklaracje osoby wymeldowanej o przebywaniu w lokalu lub zamiarze powrotu do niego nie wyczerpują znamion pobytu stałego, zwłaszcza jeśli - tak jak w przypadku skarżącego - nie znajdują one pokrycia w zachowaniu strony, jak i pozostają w oczywistej w sprzeczności z pozostałymi dowodami potwierdzającymi fakt niezamieszkiwania w spornej nieruchomości. W rozstrzyganej sprawie organ prawidłowo ocenił, że skarżący w sposób dobrowolny opuścił miejsce swojego stałego zameldowania, zabierając z niego większość rzeczy osobistych oraz związanych z jego pracą zawodową i skoncentrował swoje sprawy życiowe w miejscach pracy zawodowej, tj. w T. i Stanach Zjednoczonych, w których posiadał nawet zarejestrowany na siebie samochód.

Jednocześnie, jak podkreśla się w orzecznictwie, starania celem powrotu do lokalu muszą dotyczyć realnej chęci powrotnego zamieszkania w miejscu zameldowania, a nie być jedynie celem uzyskania dostępu czy zachowania prawa do lokalu. Ponadto muszą one obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, do którego dostęp został utracony, nie zaś być jedynie deklaracją takiej chęci (por. wyroki WSA: w Krakowie z 4 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 348/16, w Warszawie z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 171/18, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie skarżący dopiero po wystąpieniu przez byłą żonę z wnioskiem o wymeldowanie, a więc po 1 października 2018 r. zaczął podejmować starania w celu powrotu do lokalu. W grudniu 2018 r. złożył pozew o przywrócenie posiadania spornej nieruchomości wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa, jak i zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa wraz z wnioskiem o ściąganie. Prawidłowo organ ustalił, że działania te nie miały na celu urzeczywistnienia zamiaru ponownego zamieszkania w spornym lokalu, a jedynie uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania. W piśmie z 4 listopada 2019 r. skarżący sam stwierdził, że nie zamierza powrócić do miejsca stałego pobytu celem zamieszkania, potrzebuje zachować meldunek tylko do momentu rozstrzygnięcia spraw majątkowych i otrzymania środków, za które będzie mógł kupić mieszkanie.

Należy przy tym uwzględnić fakt, że skarżący nie ma obiektywnej możliwości powrotu do lokalu, gdyż nie posiada do niego kluczy, a jednocześnie lokal stanowi wyłączną własność wnioskodawczyni - uczestniczki niniejszego postępowania, która nie wyraża zgody na powrót byłego męża. Powyższe okoliczności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości, że opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny i trwały, co też prawidłowo stwierdziły organy orzekające w sprawie. Z wyżej wskazanych przyczyn nie zasługują na uwzględnienie odmiennie twierdzenia skarżącego co charakteru opuszczenia tego miejsca.

Z tych przyczyn jako niewadliwe ocenić należy ustalenia organów obu instancji, że skarżący opuścił miejsce swojego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Powyższe okoliczności przemawiają w sposób niebudzący wątpliwości za spełnieniem w stosunku do skarżącego przesłanek wymeldowania z pobytu stałego. Utrzymanie w takiej sytuacji zameldowania skarżącego sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, a skoro skarżący nie ma realnych możliwości na powrót do lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej wbrew jego odmiennym twierdzeniom zawartym w skardze.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów, każdego z osobna i we wzajemnej łączności, dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa procesowego. Organy bowiem zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Zajęte w sprawie stanowisko organ przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. zawierającym wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł, oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających w sprawie zastosowanie. Jednocześnie organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności i zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.

e.o.