Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 464/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 199
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 września 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 635/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 11 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 635/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: Sąd pierwszej instancji) odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 11 maja 2015 r.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji uznał, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie Sąd zaznaczył, że dochody skarżącego oraz jego żony kształtują się na bardzo wysokim poziomie – łączny dochód za 2013 r. wyniósł 980 000 zł. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że skarżący posiada znaczny majątek w postaci nieruchomości: w G. dom o powierzchni 480 m², mieszkanie o powierzchni 63 m² oraz dwie kamienice, w Z. dom o powierzchni 120 m² oraz mieszkanie o pow. 63m², a w G. mieszkanie o powierzchni 68 m². Wysokość uzyskiwanych dochodów oraz fakt posiadania znacznego majątku nieruchomego wykluczyła zdaniem Sądu możliwość zaliczenia skarżącego do grona osób ubogich, z myślą o których stworzona została instytucja prawa pomocy.

W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego, zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na uznaniu, że skarżący dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na uiszczenie opłaty od skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wyjaśniano, że regułą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie – tak stanowi art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od tej zasady. Instytucja ta znana również pod nazwą "prawo ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na prowadzenie procesu z jakichkolwiek źródeł (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt I FZ 561/11, dostępne w bazie internetowej CBOIS). Osoby ubogie to takie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1179/13, dostępne w bazie internetowej CBOIS).

Autor zażalenia podnosząc błąd w ustaleniach faktycznych nie wyjaśnił w żaden sposób na czym w ocenie skarżącego miałby polegać popełniony przez Sąd pierwszej instancji błąd. Żalący nie przedstawił żadnego toku rozumowania mającego potwierdzić jego tezę, że niewłaściwe było uznanie przez Sąd, że koszty sądowe w sprawie może ponieść osoba fizyczna, w której majątku znajdują się dwa domy, dwa mieszkania i dwie kamienice, wraz ze współmałżonkiem osiągająca dochody wynoszące blisko milion złotych rocznie (ponad 80 000 zł dochodu miesięcznie na 4-osobową rodzinę). Przedstawione w formularzu PPF dane świadczą o dobrej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Argumentów pozwalających na podważenie takich wniosków nie zawierał ani wniosek skarżącego, ani zażalenie.

Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji ocenił, że sytuacja materialna skarżącego nie pozwalała zaliczyć go do grona ubogich. Dlatego też, nie znajdowało uzasadnienia zastosowanie odstępstwa od zasady ustanowionej w art. 199 u.p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.