Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 260/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 21
journal: Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
law: Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
article: art. 13 par. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, asesor sądowy Mirella Łent, Protokolant Magdalena Buczek, po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2004r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2004 r. uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne [...] z dnia [...] 2001 r. w części dotyczącej długu celnego oraz innych elementów zawartych w zgłoszeniu celnym i określił prawidłowa kwotę długu celnego oraz prawidłową wysokość podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgłoszeniem celnym SAD nr [...] został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki M., nr nadwozia [...], rok produkcji [...], wobec którego do wymiaru cła zastosowano obniżoną stawkę celną, określoną dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonej do zgłoszenia deklaracji eksportera zawartej na fakturze z dnia [...] 2001 r.

Organy na podstawie art. 83 § 1 kodeksu celnego przekazały belgijskiej administracji celnej, przedmiotową fakturę w celu dokonania jej weryfikacji w siedzibie sprzedającego. Podstawą prawną dla takiego działania stanowił Protokół 6 Układu Europejskiego zawierający postanowienia dotyczące wzajemnej pomocy w sprawach celnych w celu wykrycia naruszenia ustawodawstwa celnego. Dokumenty dające podstawę do zakwestionowania faktury przedłożonej do zgłoszenia celnego zostały ujawnione przez belgijską administrację, która wraz ze sprawozdaniem z przeprowadzonego dochodzenia nadesłała kserokopię faktury, zaksięgowanej przez eksportera, która nie posiadała deklaracji o pochodzeniu towaru, stanowiącej podstawę do zastosowania preferencji celnych.

Dodatkowo organ celny wskazał, iż myśl art.32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, władze celne państwa importującego, wyrywkowo lub wtedy, gdy mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tego dokumentu, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów protokołu mogą wystąpić o sprawdzenie dowodów pochodzenia.

Przeprowadzona weryfikacja faktury przedłożonej przez J. W. wraz ze zgłoszeniem celnym wykazała, że na fakturze zaksięgowanej u sprzedającego nie było poświadczenia o pochodzeniu towaru.

Opierając się na treści przekazanych przez belgijską administrację celną dokumentów, Naczelnik Urzędu Celnego w T. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe i decyzją z dnia [...] 2004 r. określił prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej, określonej dla towarów klasyfikowanych do pozycji 8703 Taryfy celnej, a w jej ramach do kodu PCN 8703 32 90 1. Stawkę autonomiczną zastosowano z uwagi na brak prawidłowego dokumentu uprawniającego do zastosowania stawki celnej obniżonej. Na postawie art. 2 ust.2,art. 6 ust.7,art. 11 ust.2,3 i 5,art. 11e,art. 15 ust.4,art. 26 ustawy z 08 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym organ celny I instancji w decyzji określił w prawidłowej wysokości podatki.

W odwołaniu skarżący wskazał, iż decyzja jest błędna albowiem narusza art.13 § 1 i § 3 pkt 4 i pkt 5, art.13 § 4 w związku z art.16 § 1 i art.19 § 2, art.23 § 1, art.83 § 3 w związku z art.64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, art.11 c ust3,art.6 ust 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, art.120, art.122, art.180 § 1, art.181 pkt 3, art.191, art.210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej.

Zarzucił, iż organ bez podstawy prawnej wydał rozstrzygnięcie w oparciu o kopię faktury zaksięgowanej u eksportera i tym samym stwierdził nieważność faktury przedłożonej wraz ze zgłoszeniem celnym. Podniósł, iż preferencje można zastosować w oparciu o dane zawarte w dokumencie [...] jak i na podstawie rodzaju i pochodzeniu towaru, natomiast decyzja określająca podatek może zostać wydana dopiero w następstwie określenia kwoty wynikającej z długu celnego w odrębnej decyzji administracyjnej.

Pełnomocnik strony złożył pismo z 28 grudnia 2004r. w którym zawarł zastrzeżenia do prowadzonego w sprawie postępowania zarzucając, iż w aktach sprawy brakuje opinii weryfikacyjnej belgijskich służb celnych, postanowienia Prokuratury Rejonowej we Włocławku dotyczącego zakończonego postępowania w sprawie fałszerstwa faktury importowej przez stronę oraz postanowienia w sprawie przedłużenia terminu zapłaty należności celnej oraz podatku VAT, dotyczącego wniosku z dnia 25.03.2004 r.

Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Celnej w T. stwierdził, iż organ I instancji wydając zaskarżone rozstrzygniecie, w żaden sposób nie naruszył zasad obowiązującego prawa, zarówno procesowego, jak i materialnego. Zgodnie z przepisem art.13 § 1 kodeksu celnego, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art.13 § 3 pkt 4 Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2000r w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz postanowienia art.16 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:

-towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego,

-pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR-1 lub deklaracją na fakturze,

-został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

Nie zachowanie jednego z warunków uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej.

Natomiast zgodnie z art.16 pkt 1 Protokołu IV do Układu Europejskiego produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Polski z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia w przypadkach określonych w artykule 21(1), deklaracji, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa w sposób wystarczający do ich identyfikacji.

Ustalenie statusu pochodzenia jest niezbędne dla oceny prawidłowości zastosowania obniżonej stawki celnej. Eksporter zaś odpowiada za prawidłowe ustalenie statusu pochodzenia. Dowód pochodzenia wystawiony przez eksportera, a przedłożony do odprawy przez importera, powinien być prawidłowy tak pod względem formalnym, jak i materialnym. Organ podnosi, iż ocena materialna możliwa jest tylko po przeprowadzeniu weryfikacji, do której powołane są władze celne kraju eksportu.

W sytuacji, kiedy dowodem pochodzenia preferencyjnego jest deklaracja na fakturze, przepis art.21 pkt 3 Protokołu 4 Układu Europejskiego zobowiązuje eksportera sporządzającego taką deklarację do przedłożenia na żądanie władz celnych kraju eksportu, wszystkich odpowiednich dokumentów potwierdzających status pochodzenia produktów.

Organ odwoławczy stwierdził również, iż zgodnie z art. 32 Protokołu 4 do Układu Europejskiego, organ celny ma możliwość weryfikowania dowodu pochodzenia niezależnie od zaistnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających weryfikację. Przepisy Protokołu IV nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadzały weryfikację. Wynik musi umożliwiać wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub innego kraju wymienionego w art.4 i czy spełniają wymogi niniejszego Protokołu.

Przepis art.21 pkt 1 b Protokołu IV do Układu Europejskiego pozwala każdemu eksporterowi, bez ingerencji wyspecjalizowanych organów, sporządzać deklarację własnoręcznie podpisaną z imienia i nazwiska na fakturze dla każdej przesyłki, której wartość nie przekracza 6000 EUR. Dopiero na żądanie władz celnych weryfikujących dowód pochodzenia ma on obowiązek przedłożenia wszystkich dokumentów potwierdzających zasadność sporządzenia deklaracji w razie dokonywania późniejszej weryfikacji takiego dowodu pochodzenia.

Importer godzący się na przyjęcie dowodu pochodzenia sporządzonego w ten sposób musi zatem liczyć się z tym, że oświadczenia eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towarów mogą zostać zweryfikowane w trybie urzędowej współpracy administracyjnej państw, a jej wynik ma charakter wiążący dla organów polskiej administracji celnej. Mając powyższe na uwadze, organy celne odmówiły mocy dowodowej, załączonej do zgłoszenia celnego Karcie Pojazdu [...], który to dokument wskazuje kraj produkcji, a nie pochodzenia importowanego auta.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ celny przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym wskazał że, wbrew twierdzeniu strony, Naczelnik Urzędu Celnego w T. miał prawo określić prawidłową kwotę podatku w decyzji, dotyczącej należności celnych. Zgodnie bowiem z art.11 ust.2 w/w ustawy, jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik Urzędu Celnego może określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych.

W opinii Dyrektora Izby Celnej w T. organ celny podjął niezbędne działania w celu wyjaśnienia sprawy; realizując dyspozycję art.122 i 187 § 1 oraz 180 § 1 Ordynacji podatkowej, ocenił zgromadzony materiał dowodowy i wyjaśnił przesłanki dokonanego rozstrzygnięcia ,co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż zgodnie z art.273 kodeksu celnego, prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów niniejszej ustawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W omawianej sprawie postępowanie celne, zmierzające do wydania decyzji ustalającej kwotę długu celnego oraz podatku od towarów i usług, toczyło się niezależnie od postępowania w sprawie karnej, którego celem było rozstrzygnięcie kwestii fałszerstwa dokumentu.

W skardze do sądu skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub o jej uchylenie. W jego ocenie decyzja rażąco narusza przepisy art. 13§ 1,§3,pkt 4 i § 4, art. 23 § 1 i §2, art. 83 § 2 i art. 85 § 1 kodeksu celnego oraz art. 120, art.122, art.180 § 1, art. 181 pkt 1 i 3, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 § 2, art. 209 § 1 oraz art. 21 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej jak również art. 32 ust.2 i ust.5 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż zaskarżona decyzja aprobuje rozstrzygniecie Naczelnika Urzędu Celnego w T. będące efektem pomówienia J. W. o posłużenie się sfałszowaną fakturą w postępowaniu przed organami celnymi. Belgijskie władze celne nie poważyły autentyczności przedmiotowej faktury przedłożonej ze zgłoszeniem celnym, natomiast faktura znajdująca się w księgowości eksportera, przekazana przez belgijską administrację celną wywiera skutki jedynie na obszarze celnym Królestwa Belgii bowiem kopia ta nie zawiera deklaracji jako oryginał faktury importera. Zgłoszenie celne natomiast może być dokonane wyłącznie w oparciu o dokumenty importera, nie zaś eksportera. Dyrektor Izby Celnej nie uzasadnił powodu pominięcia dowodu w postaci deklaracji o pochodzeniu towaru znajdującej się na oryginale faktury importera., jak i nie przedstawił dowodu na okoliczność usunięcia tejże deklaracji. W ocenie skarżącego zebrany materiału dowodowy nie pozwala na jego obiektywną ocenę. Zdaniem skarżącego w aktach sprawy brak jest dokumentu belgijskiej administracji celnej stanowiącego o autentyczności faktury przedstawionej przez skarżącego.

Do skargi skarżący załączył odpis zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego w T.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wnosi o oddalenie skargi powołując w odpowiedzi na skargę argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270 ze zm.) sąd może uchylić zaskarżoną decyzję wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy celne zasadnie przyjęły, że świadectwo pochodzenia towaru zawarte w fakturze przedłożonej przez skarżącego przy odprawie celnej jest niewiarygodne i w konsekwencji, czy zasadnie wyliczono należności celne według stawek autonomicznych, a nie według stawek preferencyjnych - co za tym idzie - czy organy celne dopuściły się zarzucanych naruszeń przepisów ordynacji podatkowej w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 16 i 21 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 § 3 pkt 4 kodeksu celnego, możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych zachodzi w przypadku jednoczesnego spełnienia warunków:

a/ towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego,

b/ pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem pochodzenia EUR – 1 lub deklaracją na fakturze,

c/ towar został bezpośrednio przywieziony do Polski.

Brak spełnienia którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek eliminuje możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych w odniesieniu do importowanego towaru, przy czym dokumentowanie pochodzenia towaru zostało określone ściśle postanowieniami Protokołu nr 4 i jakiekolwiek odstępstwa w tym zakresie niezależnie od faktycznego miejsca pochodzenia towaru również nie daje podstaw do zastosowania obniżonych stawek celnych.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący, wnosząc o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej od importowanego samochodu przedłożył fakturę zakupu, która zawierała pieczęć, zaświadczającą o preferencyjnym pochodzeniu towaru. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji świadectwa pochodzenia belgijskie służby celne nadesłały oryginał kopii faktury eksportera, na której nie było w/w pieczęci, ani też jakiejkolwiek innej adnotacji, co do świadectwa pochodzenia towaru (stosownie do unormowania zawartego w artykule 28 § 2 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego eksporter jest zobowiązany do posiadania i przechowywania dokumentów dotyczących wystawionych świadectw pochodzenia towaru - kopia faktury z deklaracją) Skoro zatem, w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru to organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej, określając w konsekwencji wysokość należności celnej według stawki autonomicznej.

Postępowanie wyjaśniające spełniało wymogi art. 187 § 1 ordynacji podatkowej. Działanie w ramach swobodnej oceny dowodów pozwalało na przyjęcie, że istotne okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione.

Podstawowy zarzut skarżącego, iż prawdziwość oryginału faktury nie została podważona żadnym dowodem, jest sprzeczny tak z treścią raportu władz belgijskich, jak i z nadesłaną przez nie kopią faktury eksportera. W ramach dokonywanej weryfikacji polskie władze celne przesłały organom belgijskim odpis dokumentu faktury złożonego przez skarżącego. Należy wskazać, że zarówno faktura, którą posługiwał się skarżący, jak i kopia nadesłana z Belgii zawierają w lewym dolnym rogu pieczątkę oraz podpis. Nie jest więc trafny zarzut skarżącego, że własnoręczny podpis sprzedawcy jest dowodem naniesienia przez niego adnotacji na fakturze o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Podpis na obu fakturach dotyczy pieczątki firmowej sprzedawcy. Natomiast pieczątka będąca oświadczeniem sprzedawcy o preferencyjnym pochodzeniu towaru nie zawiera żadnego podpisu.

Raport belgijskich organów celnych jako zagraniczny dokument urzędowy, stwierdza zaistnienie opisanych w nich faktów i korzysta, z mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej z domniemania prawdziwości (dokument pochodzi od organu, który go wystawił) oraz z domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, który go wystawił, które to domniemania można obalić jedynie w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, o czym stanowi art. 194 § 3 ustawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.