Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1665/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: W ramach umowy spółki jeden z jej uczestników nie może składać - bez upoważnienia ze strony drugiego - w sposób wywołujący skutki prawne - oświadczeń woli zmierzających do wykreślenia z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej swego wspólnika, o ile nie zachodzą przesłanki z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./.

TEZY

W ramach umowy spółki jeden z jej uczestników nie może składać - bez upoważnienia ze strony drugiego - w sposób wywołujący skutki prawne - oświadczeń woli zmierzających do wykreślenia z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej swego wspólnika, o ile nie zachodzą przesłanki z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./.


UZASADNIENIE

K.D. i K.B. zgłosili do ewidencji działalności gospodarczej prowadzenie firmy handlowej i na mocy decyzji /zaświadczenia/ Prezydenta Miasta, uzyskali stosowny wpis do tej ewidencji.

W dniu 6.3.1992 r. K.D. złożył wniosek o wykreślenie z rejestru K.B. i uzyskał w tej mierze decyzję pozytywną Prezydenta Miasta. Jako podstawę prawną decyzji o wykreśleniu z ewidencji K.B. powołano przepis art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324/.

W odwołaniu od decyzji K.B. zarzucił, że K.D. powyższy wniosek złożył bez jego wiedzy i zgody w celu przyjęcia działalności spółki na własność i wniósł o uchylenie tej decyzji.

Uwzględniając powyższe odwołanie Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o ponownym wpisie K.B. do ewidencji działalności gospodarczej. W uzasadnieniu stwierdzono m.in., że brak było podstaw prawnych do wykreślenia z ewidencji jednego z podmiotów w oparciu o wniosek złożony przez drugą osobę.

Z kolei skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K.D. zarzucając jej nieuwzględnienie oświadczenia woli złożonego przez niego i K.B. przed Sądem Wojewódzkim o rozwiązaniu Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie problem prawny sprowadza się do zagadnienia czy istniała podstawa do wykreślenia z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej jednego z uczestników spółki cywilnej, wskutek wniosku złożonego do organu ewidencyjnego przez drugiego z jej uczestników.

Podstawy prawne upoważniające organ administracji państwowej do wykreślenia z ewidencji prowadzenie działalności gospodarczej ustanowione zostały w art. 19 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ w sposób wyczerpujący i dotyczą następujących sytuacji:

1. zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej,

2. prawomocnego orzeczenia sądu, zakazującego osobie fizycznej prowadzenie działalności gospodarczej objętej wpisem,

3. dokonanie wpisu przez organ ewidencyjny z naruszeniem prawa.

W sprawie niniejszej nie zachodzi żadna z powyższych sytuacji. Brak wystąpienia przesłanek wymienionych w pkt 2 i 3 jest oczywisty a i sam skarżący ich także nie podnosi. Krótkiego omówienia wymaga natomiast przesłanka pierwsza, określona w art. 19 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, ona to bowiem została powołana jako podstawa prawna decyzji organu I instancji. W aktach sprawy znajduje się kserokopia protokółu rozprawy, która miała miejsce 21.11.1991 r. przed Sądem Wojewódzkim, w której to K.D. i K.B. występowali jako pozwani w sprawie z powództwa Rzemieślniczego Domu Towarowego o zapłatę ponad 23 mln zł.

W protokole tym znajduje się istotnie stwierdzenie K.D., że spółka cywilna z K.B. uległa rozwiązaniu i wspólnicy dokonali zgodnie podziału majątku wspólnego w następstwie czego prowadzi on działalność jednoosobowo.

Tego rodzaju stwierdzenie, wbrew oczekiwaniom zawartym w skardze, nie wywołuje skutków prawnych w zakresie postępowania ewidencyjnego.

Pomijając już fakt, iż miało ono charakter jednostronny stwierdzić należy, iż przedmiotem owej rozprawy nie były kwestie związane z wewnętrznymi sprawami spółki, ale powództwo o zapłatę świadczenia. Także załączony do skargi aneks do umowy spółki z 18.12.1990 r. nie wnosi do sprawy wykreślenia z ewidencji nic istotnego, a dotyczy jedynie wewnętrznych rozliczeń finansowych wspólników.

Kwestie związane z powstaniem, działalnością i rozwiązaniem umowy spółki regulują przede wszystkim postanowienia tej umowy oraz posiłkowo przepisy innych ustaw /por. na przykład art. 860-874 Kc/.

Jest natomiast kwestią oczywistą, iż w ramach umowy spółki, jeden z jej uczestników, bez żadnego upoważnienia ze strony drugiego nie może składać w sposób wywołujący skutki prawne - oświadczeń woli zmierzających do wykreślenia z ewidencji prowadzenia działalności gospodarczej swego wspólnika o ile nie zachodzą omówione powyżej przesłanki z art. 19 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o działalności gospodarczej.

W związku z tym, że w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z tych przesłanek - Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 207 par. 5 Kpa.