Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 801/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1§ 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 § 1, art. 145 § 1pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 16 ust. 1, art. 63 § 1, art. 145 § 1pkt4, art. 145 a,  art. 145 b, , art. 147, art. 148, art. 149, art. 151, art. 235
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant referent stażysta Natalia Klimczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz G.K. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. G.K. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego "o spowodowanie, aby państwo J. zapobiegli niedopuszczalnemu zakłócaniu ciągu komina, podczas palenia drewnem w piecu c.o..." Wskazała, że zakłócanie ciągu komina uniemożliwia wykonywanie jej różnych prac na skutek spychania dymu na teren jej działki. Efektem tego jest przedostawanie się dymu do jej pomieszczeń mieszkalnych, co uniemożliwia korzystanie z posiadanej działki. Wnioskodawczyni podniosła, iż konieczne jest doprowadzenie do tego aby dym ze spornego komina był rozpraszany ponad dachami budynków sąsiednich.

Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. organ zawiadomił O. i P.J. o wszczęciu, na wniosek G.K., postępowania w sprawie funkcjonowania komina w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie funkcjonowania przedmiotowego komina. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z uwagi na treść opinii kominiarskiej nr [...] brak jest podstaw do dalszego prowadzenia sprawy.

Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania G.K. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy zadymienia posesji przy ul. [...] przez dym z komina budynku położonego przy ul. [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stwierdził brak przesłanek do dalszego prowadzenia sprawy.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 13 października 2010 r. wpłynęło zaświadczenie Prezydenta Miasta informujące o przyjęciu bez sprzeciwu zgłoszenia O.J. o przystąpieniu do robót budowlanych polegających na wymianie pieca centralnego ogrzewania bez przerabiania kotłowni i instalacji w budynku mieszkalnym przy [...] na działce nr [...]. Następnie w dniu [...] grudnia 2010 r. organ dokonał sprawdzenia wymiany pieca centralnego ogrzewania w budynku przy [...]. Podczas oględzin stwierdzono, że istniejący dotychczas piec centralnego ogrzewania opalany drewnem został usunięty, a w jego miejsce został zamontowany na podstawie ww. zgłoszenia piec firmy [...] typ [...] na paliwo "ekogroszek" - węgiel kamienny. Piec został podłączony do istniejącego i sprawnie działającego przewodu dymowego - co potwierdza opinia kominiarska.

Powyższa decyzja została doręczona jedynie O.J. (27 stycznia 2011 r.- zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych k. 19).

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. organ pierwszej instancji poinformował G.K., że zakończył postępowanie w przedmiotowej sprawie, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia braku przesłanek do dalszego prowadzenia sprawy. Jednocześnie wskazał, iż nie jest uprawniony do kontroli w zakresie rodzaju używanego paliwa i właściwej eksploatacji pieca c.o. Jeżeli w związku z korzystaniem z pieca c.o. przez O.J. będą powstawały niekorzystne immisje (oddziaływania) na nieruchomość G.K., to sprawa powinna być rozstrzygana w oparciu o przepisy art. 144 Kodeksu cywilnego w drodze porozumienia sąsiedzkiego lub przed sądem powszechnym.

Dodatkowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto poinformował, że w sprawach dotyczących utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym stroną postępowania jest wyłącznie właściciel obiektu lub jego zarządca.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. (data wpływu do organu 4 marca 2011 r. – prezentata k. 21 akt adm.) G.K. w nawiązaniu do powyższego pisma poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że dotyczy ono głównie właściciela budynku nr 3 przy [...] i PINB jako jednostki kontrolnej, nie dotyczy natomiast zgłaszanego przez nią do organu problemu czyli postępowania administracyjnego w sprawie zakłócanego ciągu komina w budynku nr 3, co skutkuje zadymianiem jej posesji. Wnioskodawczyni podkreśliła, iż informowanie jej w tym piśmie o zakończeniu postępowania w sprawie zadymiania i wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 20011 r., której nie otrzymała nawet do wiadomości można nazwać pomyłką lub nieporozumieniem, bowiem postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. (wpływ do organu 21 kwietnia 2011 r.) G.K. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2011r. w sprawie zadymiania jej posesji. Jako podstawę żądania wznowienia postępowania wnioskująca wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., stwierdzając, że jako strona tego postępowania bez własnej winy nie brała w nim udziału.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie funkcjonowania komina w budynku mieszkalnym przy ul [...] zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2011 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie w sprawie zadymiania posesji przy [...] przez dym z komina budynku położonego przy [...] należy do grupy spraw związanych z utrzymaniem budynku w należytym stanie technicznym (funkcjonowanie kominów i urządzeń grzewczych jest związane z tym zagadnieniem). W tych sprawach stronami postępowania są właściciel oraz zarządca nieruchomości, - co wynika z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, natomiast inny podmiot zainteresowany funkcjonowaniem tego obiektu posiada wyłącznie interes faktyczny.

W ocenie organu nie istnieje żadna norma prawa materialnego, która

w analizowanej sprawie pozwalałaby właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przyznać status strony w sprawach związanych z utrzymaniem budynku w należytym stanie technicznym. Wobec tego organ stwierdził, iż wniosek G.K. o wznowienie postępowania pochodzi od osoby, która nie posiada w sprawie przymiotu strony w myśl regulacji zawartych w art. 28 k.p.a., co uzasadnia odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej.

Od powyższej decyzji G.K. wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazała, że posiada interes prawny zgodnie z art. 28 k.p.a. w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie (§ 142 ust. 1 i § 143 ust. 1).

W przedmiotowym budynku występuje zakłócenie ciągu dymu. W takiej sytuacji należy rozważyć ewentualność zastosowania nasadów kominowych, bowiem wymaga tego położenie spornego budynku przy [...] i lokalne warunki topograficzne.

Zdaniem G.K. organ pierwszej instancji zbadał wprawdzie stan techniczny komina, ale pominął ocenę sposobu odprowadzania spalin przy wylocie z komina. Natomiast przy procedurze legalizowania samowoli budowlanej obiekt nie może naruszać przepisów techniczno - budowlanych. Tymczasem organ pominął przy rozpoznawaniu sprawy przepisy ww. rozporządzenia, z którymi sporny komin był i jest w dalszym ciągu sprzeczny. Nadto G.K. stwierdziła, że przy legalizowaniu samowoli budowlanej konieczne jest sporządzenie projektu budowlanego - w tym przypadku urządzeń grzewczych, zawierającego wszystkie niezbędne uzgodnienia z uczestnikami procesu inwestycyjnego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2011r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną z dnia [...] stycznia 2011 r..

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy faktu doręczenia wnioskodawcy decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się już w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydanej decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja.

Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów sprawy wynika, iż G.K. o wydanej decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu dowiedziała się z treści pisma PINB z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], którym organ poinformował ją o zakończeniu postępowania w sprawie zadymiania posesji przy [...] przez dym z komina budynku położonego przy [...]. W powyższym piśmie organ pierwszej instancji wskazał, że w tej sprawie wydał w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzję znak: [...], którą stwierdził brak przesłanek do dalszego prowadzenia sprawy.

Przesyłka zawierająca powyższe pismo została skutecznie doręczona G.K. w trybie określonym w art. 43 k.p.a. w dniu 28 lutego 2011 r. Pismo odebrał dorosły domownik - mąż G.K., T.K.. Wobec tego przewidziany w art. 148 § 2 k.p.a. jednomiesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], upływał G.K. z dniem [...] marca 2011 r.

Tymczasem z dokumentów sprawy wynika, że podanie o wznowienie postępowania w w/w sprawie G.K. złożyła po tej dacie, bowiem zawarte zostało w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, nieuprawnionym było wznowienie postępowania przez organ pierwszej instancji i w wydanie zaskarżonej decyzji, bowiem do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności.

Powyższą decyzję G.K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze z dnia [...] października 2011r. wskazała, że w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. organ pierwszej instancji nie poinformował jej o możliwości odniesienia się do decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], jedynie odesłał ją do art. 144 Kodeksu cywilnego i do sądu powszechnego, czym naruszył art. 9 k.p.a. Dodatkowo wskazała, że z chwilą powzięcia informacji o takiej możliwości, to jest po otrzymaniu pisma z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], natychmiast wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto odnośnie zarzutu dotyczącego braku pouczenia o możliwości wznowienia postępowania organ drugiej instancji wskazał, że żaden przepis prawa nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku informowania, poza prowadzonym postępowaniem administracyjnym, o przepisach prawa, których treść jest powszechnie dostępna. W szczególności z brzmienia art. 9 k.p.a. nie wynika obowiązek organu do informowania z góry o każdej możliwej do podjęcia na gruncie tego kodeksu czynności procesowej. Natomiast skoro otwarcie biegu terminu do skutecznego uruchomienia przez stronę trybu wznowieniowego uzależnione jest wyłącznie od momentu pozyskania przez stronę, pominiętą w postępowaniu zwykłym, wiedzy o istnieniu ostatecznej decyzji, to bez znaczenia dla oceny zachowania tego terminu są okoliczności, czy i kiedy osoba, mająca świadomość występowania w obrocie prawnym tej decyzji, dowiedziała się o przysługującym jej prawie wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm. - dalej jako "K.p.a.") decyzje takie mogą być weryfikowane tylko

w przypadkach wyraźnie przewidzianych w K.p.a. lub w ustawach szczególnych. Zasada ta stanowi jedną z podstawowych gwarancji pewności obrotu prawnego. Wykładnia przesłanek dozwalających na weryfikację decyzji ostatecznych winna mieć zatem charakter zwężający.

Kodeks postępowania administracyjnego określa szczegółowo przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych. Jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego jest postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (rozdział 12 K.p.a.). W literaturze przedmiotu utrwalony jest pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą "na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. W tych warunkach decyzje rozstrzygające ostatecznie sprawę administracyjną stają się wadliwe, jednakże charakterystyczną cechą ich wadliwości jest to, że nie tkwi ona wyłącznie w decyzji jako takiej, lecz wynika jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji z pewnymi okolicznościami, inaczej mówiąc, decyzja jest wadliwa ze względu na ujawnienie lub powstanie określonych faktów" (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 242).

Po myśli przepisu art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a i art. 145b, następuje tylko na żądanie strony. Podanie strony o wznowienie postępowania winno spełniać wymogi formalne zdefiniowane w art. 63 § 1 K.p.a., z tym, że strona określając przedmiot żądania, musi wskazać co najmniej jedną przesłankę uzasadniająca wznowienie postępowania, wskazaną przez ustawodawcę. W razie jakichkolwiek wątpliwości w tej sprawie, organ administracyjny winien zwrócić się do strony, by sprecyzowała swoje żądanie, a także ewentualnie uzupełniła podanie o inne niezbędne, wymagane elementy (przykładowo w przypadku podania o wznowienie postępowania - wskazanie daty w której strona dowiedziała się o przyczynie wznowienia lub o wydaniu decyzji, przy przyczynie czwartej, oraz wskazanie dowodów potwierdzających tę datę). Należy zaznaczyć, iż wola strony dotycząca zarówno przesłanek, jak i trybu wzruszenia decyzji, nie może być dorozumiana, organ jest związany wolą strony wyrażoną w podaniu, zatem gdy nie jest ona precyzyjna winien dążyć do właściwego sprecyzowania zakresu i treści jej żądania, udzielając w miarę potrzeby (np. strona nieporadna, działająca samodzielnie) niezbędnej pomocy.

Złożenie podania o wznowienie przez stronę wszczyna postępowanie wstępne

w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, które powinno się zakończyć załatwieniem w trybie przewidzianym w art. 149 K.p.a. W tej fazie właściwy organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, obowiązany jest zbadać zatem czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy podanie w tej sprawie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. W przypadku ustalenia, że podanie o wznowienie nie wskazuje żadnej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 lub art. 145a K.p.a., bądź nie zachowany został termin do jego złożenia, organ może wszcząć postępowanie wznowieniowe z urzędu (postanowienie) lub odmówić wszczęcia postępowania na wniosek strony – decyzją (art. 149 K.p.a.). Wyjątek stanowi sytuacja gdy wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu lub orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego – art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a K.p.a.), wówczas organ nie może bowiem wszcząć postępowania w sprawie wznowienia - z urzędu.

Zgodnie z przepisem art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję

w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W § 2 ustawodawca zastrzegł, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Powyższy termin ma charakter prekluzyjny. Należy podkreślić, iż w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione, nie wystarczy tu uprawdopodobnienie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyroki NSA z dnia 16 października 1998 r., III SA 2802/97, niepublikowany, z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, Lex nr 43046, artykuł S. Maliszewskiego, Nowe okoliczności jako przesłanka wznowienia postępowania, Prz.Pod. 1997, nr 3, s. 28, Komentarz do art. 148, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2010).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż "artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tego kodeksu faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydanej decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja". Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Istotne jest zatem to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05, ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 133, z dnia 7 sierpnia 2008 r., II OSK 931/07, Lex nr 516817, z dnia 15 maja 2008 r., II OSK 547/07, Lex nr 489632).

Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. To strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o takiej okoliczności. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji (por. też wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2008 r., II OSK 931/07, Lex nr 516817).

Powyższe poglądy w całości podziela Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie.

Dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 235 K.p.a.

(w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji organów administracji w niniejszej sprawie), skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany, które może być uwzględnione, z zastrzeżeniem art. 16 § 1 zdanie drugie. Jednocześnie w sytuacji gdy analiza treści skargi (podania) wniesionego w sprawie zakończonej decyzją ostateczna budzi wątpliwości co do zakresu żądania strony, zgodnie z zasadą ogólną informowania (art. 9 K.p.a.) organ administracji publicznej winien pouczyć stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków

w nadzwyczajnych trybach postępowania. Organ obowiązany jest czuwać nad tym aby osoba, która zgłosiła takie żądanie, nawet jeżeli nie spełnia ono wymogów formalnych nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielić niezbędnych wskazówek oraz wezwać do sprecyzowania treści pisma

oraz ewentualnie uzupełnienia jego braków umożliwiających rozpoznanie sprawy.

Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wskazuje jednoznacznie, iż obowiązków w zakresie informowania i pouczenia skarżącej w zakresie przysługujących jej uprawnień do ewentualnego wzruszenia ostatecznej decyzji

z dnia [...] stycznia 2011 r. organy nadzoru budowlanego zarówno pierwszej jak

i drugiej instancji nie dopełniły, co dodatkowo doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporna pozostaje okoliczność, iż pismem z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował G.K., że zakończył zainicjowane jej wnioskiem postępowanie administracyjne w sprawie zadymiania posesji przy ul. [...] przez dym z komina budynku położonego przy ul. [...] - poprzez wydanie w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzji nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku przesłanek do dalszego prowadzenia sprawy. Organ podał także motywy uzasadnienia tej decyzji. Pismo zostało doręczone G.K. w dniu [...] lutego 2011 r. (do rąk dorosłego domownika – zwrotne potwierdzenie odbioru k. 20 akt administracyjnych).

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż powyższa decyzja z dnia [...] stycznia 2011r., adresowana jedynie do O.J., została jej skutecznie doręczona w dniu 27 stycznia 2011 r., zatem stała się ostateczna z upływem czternastodniowego terminu do wniesienia przez ww. odwołania.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. (data wpływu do organu 4 marca 2011 r. – prezentata k. 21 akt adm.) G.K. w nawiązaniu do powyższego pisma poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że dotyczy ono głównie właściciela budynku nr 3 przy [...] i PINB jako jednostki kontrolnej, nie dotyczy natomiast zgłaszanego przez nią do organu problemu czyli postępowania administracyjnego w sprawie zakłócanego ciągu komina w budynku nr 3, co skutkuje zadymianiem jej posesji. Wnioskodawczyni wskazała, iż informowanie jej w tym piśmie o zakończeniu postępowania w sprawie zadymiania i wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 20011r., której nie otrzymała nawet do wiadomości można nazwać pomyłką lub nieporozumieniem. G.K. podkreśliła, iż jest strona tego postępowania, gdyż ma interes prawny w sprawie w oparciu o przywoływane we wcześniejszej korespondencji normy prawne. Pismo skierowane zostało także do wiadomości WINB.

Stwierdzić przyjdzie, iż z przedłożonych sądowi akt administracyjnych jedynie pośrednio wynika, iż po doręczeniu skarżącej powyższego pisma informacyjnego prowadziła ona dalszą korespondencję z organami nadzoru budowlanego

w przedmiotowej sprawie, domagając się uwzględnienia jej interesu prawnego

w żądaniu doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego komina budynku na sąsiedniej nieruchomości, którego funkcjonowanie powoduje zadymienie jej nieruchomości.

Podkreślić należy, iż w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za niezasadną skargę G.K. w przedmiotowej sprawie z dnia [...] lutego 2011 r. W piśmie tym organ wyższego rzędu poinformował skarżącą o wydaniu spornej decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2011 r. i dodatkowo wskazał, że zarzuty merytoryczne dotyczące sprawy zakończonej rozstrzygnięciem administracyjnym mogą być przedmiotem rozważania w środkach zaskarżenia danego rozstrzygnięcia. W dacie udzielania powyższej odpowiedzi na skargę WINB posiadał już wiedzę o wniesieniu do PINB pisma G.K. z dnia [...] marca 2011 r., w którym kwestionuje ona fakt niedoręczenia jej spornej decyzji PINB kończącej sprawę zadymiania jej posesji. Nie budzi także wątpliwości, iż decyzja PINB z dnia [...] stycznia 2011 r. uzyskała już przymiot ostateczności.

W przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych, pismo G.K. z dnia [...] marca 2011 r. skierowane do PINB w nawiązaniu do informacji o wydaniu decyzji z [...] stycznia 2011 r. udzielonej jej pismem z dnia [...] lutego 2011 r., zgodnie z treścią przepisu art. 235 K.p.a. w związku z art. 9, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 zd. 2 K.p.a. potraktować należało jako żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Skarżąca wskazała, iż kwestionuje fakt zakończenia postępowania bez jej udziału jako jego strony i brak doręczenia tej decyzji. W ocenie Sądu zatem analiza treści tego pisma, w szczególności w kontekście treści dalszych pism skarżącej jednoznacznie wskazuje, iż jej wolą było wzruszenie wadliwej w jej ocenie decyzji ostatecznej PINB, która została wydana bez jej udziału. Podkreślić należy, iż żądanie to niewątpliwie zostało zgłoszone organowi właściwemu oraz w terminie, określonym w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. G.K. dowiedziała się bowiem o wydaniu decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2011 r. w dniu [...] lutego 2011r. (okoliczność bezsporna), natomiast wskazane pismo (skargę) datowane na [...] marca 2011r. nadała za pośrednictwem placówki operatora publicznego w dniu 3 marca 2011r. (odcisk stempla pocztowego na kopercie k. 21).

Wskazać należy, iż skutków wynikających ze zgłoszenia tego żądania nie niweczy późniejsze wystąpienie (na skutek pouczeń organów) z dnia [...] kwietnia 2011r. (wpływ do organu 21 kwietnia 2011r.), przez skarżącą do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z formalnym wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie zadymiania jej posesji. Okoliczność ta, z uwagi na naruszenie obowiązku organów prawidłowego informowania strony i oceny treści jej żądania, nie może być tym bardziej interpretowana przez organ administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym - na niekorzyść wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 § 1 i 2 K.p.a. wznowił, na wniosek G.K., postępowanie w sprawie funkcjonowania komina w budynku mieszkalnym przy ul [...] zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...].

Na podstawie wskazanej wyżej regulacji prawnej stwierdzić należy, iż powyższe rozstrzygnięcie proceduralne organu pierwszej instancji jest prawidłowe, aczkolwiek w uzasadnieniu błędnie wskazano, jako wniosek o wznowienie inicjujący przedmiotowe postępowanie, pismo skarżącej z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Powyższe postanowienie, na podstawie art. 149 § 2 i art. 150 § 1 K.p.a. stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania co do wskazanej przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W następstwie tego postępowania właściwy organ winien wydać jedną z decyzji, o których mowa w art. 151 K.p.a.

W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2011 r. i przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., odmówił uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż G.K. nie posiadała przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 K.p.a., w postępowaniu administracyjnym w sprawie zadymiania jej posesji z komina budynku położonego przy ul. [...], zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. W ocenie organu przedmiotowa sprawa należy bowiem do spraw związanych z utrzymaniem budynku w należytym stanie technicznym, w których to sprawach, zgodnie z przepisem art. 61 Prawa budowlanego stronami są wyłącznie właściciel oraz zarządca nieruchomości. Inny podmiot zainteresowany funkcjonowaniem tego obiektu posiada natomiast w sprawie wyłącznie interes faktyczny.

Stanowisko to jak i legalność postępowania w sprawie G.K. zakwestionowała w obszernym odwołaniu od powyższej decyzji. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika dla organu odwoławczego obowiązek ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty na skutek odwołania strony.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej przyjął, iż G.K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] stycznia 2011 r. z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 K.p.a. Błędnie organ ocenił, iż podanie skarżącej z dnia [...] marca 2011 r. nie nosi żadnych cech albo znamion wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, stanowiąc jedynie polemikę ze stanowiskiem organu.

W konsekwencji z naruszeniem przepisów art. 148 i art. 149 § 1 i 2 K.p.a. organ odwoławczy przyjął, iż nieuprawnionym było wszczęcie postępowania

w sprawie wznowienia przedmiotowego postępowania i przystąpienie przez organ pierwszej instancji do rozpoznania sprawy wznowieniowe, jak również wydanie decyzji w trybie art. 151 K.p.a.

Z tych przyczyn Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie zaniechał ponownego rozpoznania sprawy co do jej istoty na skutek odwołania skarżącej, lecz z przyczyn formalnych uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie w sprawie wznowienia organu pierwszej instancji. Tym samym organ odwoławczy, z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. w istocie pozbawił stronę prawa do rozpoznania jej sprawy w trybie administracyjnym, w tym do możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej wydanej w ocenie strony z naruszeniem prawa i jej indywidualnego interesu prawnego.

Rozpoznając sprawę ponownie na skutek odwołania skarżącej organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe wskazania i ocenę prawną. Wobec treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w szczególności organ odwoławczy winien ustalić i rozważyć czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2011r., które wszczęte zostało na wniosek G.K.. Ponadto wskazać należy, iż weryfikacji organu odwoławczego i ewentualnego uzupełnienia postępowania w tym zakresie wymaga także kwestia ustalenia stron przedmiotowego postępowania wznowieniowego, bowiem w aktach sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą brak jest dokumentów, które umożliwiłyby ocenę prawidłowości ustalenia kręgu stron postępowania przez organ pierwszej instancji. Brak jest przykładowo jakichkolwiek dokumentów umożliwiających weryfikacje kręgu podmiotów, którym przysługuje tytuł prawny do nieruchomości położonych w [...]. Zważyć przyjdzie, iż już na etapie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, ustalenia te budziły wątpliwości WINB.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Po myśli przepisu art. 152 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Jednocześnie, w oparciu o art. 200 ww. ustawy, Sąd uwzględnił wniosek skarżącej w przedmiocie zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.