Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 642/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 37 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 2, art. 4 pkt 27 i 34, art. 27c ust. 1 i 6, art. 44b, art. 44c ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 84 par. 1, art. 107 par. 1 i 3, art. 108 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18, art. 79a ust. 1, 6 i 9, art. 77 ust. 6, art. 79 ust. 1 i 2 pkt 5, art. 79b, art. 80 ust. 2 pkt 4, art. 82 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
article: art. 134 par. 1, art. 145  par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 maja 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9.05.2013r. znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania K. . Sp. z o. o. w P. (zwanej dalej Spółką) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 5.03.2013r. numer [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W wyniku przeprowadzonej w dniu 9 i 10 stycznia 2013r. w sklepie H. przy ul. R. 48 w O. kontroli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że oferowane produkty mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia. Powyższe ustalenie legło u podstaw wydanej w dniu 10.01.2013r. decyzji wstrzymującej wprowadzanie do obrotu produktów pod nazwą: Cząstka Boga Agni znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Aświn znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i Cząstka Boga Djaus znad Indyjskich gór i doliny Gangesu (pkt 1) oraz nakazano i zobowiązano właściciela sklepu do zabezpieczenia wyżej wymienionych produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy (pkt 2). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności – ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia ludzi. W podstawie prawnej powołano art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1263) w związku z art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012r. poz. 124).

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 marca 2013r. nr [...].

Pobrane próbki każdego z asortymentów przekazano do badań w Laboratorium Narodowego Instytutu Leków w Warszawie w celu stwierdzenia, czy sprzedawane produkty zawierają substancje psychoaktywne spełniające definicję środka zastępczego w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Ponowna kontrola wykonana w dniu 16.01.2013r. potwierdziła, że w sklepie znajduje się nowa partia wyżej wymienionych produktów, co do których istniało podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Uznając, że Spółka swoimi działaniami nie daje gwarancji zaprzestania sprzedaży tymi produktami, decyzją z dnia 16.01.2013r. nr [...] organ I instancji:

1. nakazał zaprzestania działalności w pomieszczeniach sklepu H. w O. ul. R. 48, wprowadzającego do obrotu produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące,

2. nakazał i zobowiązał podmiot do zabezpieczenia nowej partii produktów wprowadzanych do obrotu, na które obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu zgodnie z ww. decyzją z dnia 10.01.2013r., tj. Cząstka Boga Agni znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Aświn znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i Cząstka Boga Djaus znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań, na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy,

nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności – ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 27c ust. 1, 2, 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1, art. 108 § 1 K.p.a.

W wyniku złożonego przez Spółkę odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 20 marca 2013r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Kolejną decyzją z dnia 5.03.2013r. nr [...], działając na podstawie art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zakazał wprowadzania do obrotu produktów: Cząstka Boga Agni znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Aświn znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i Cząstka Boga Djaus znad Indyjskich gór i doliny Gangesu oraz nadał decyzji zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności.

Wydając w przedmiotowej sprawie decyzję organ I instancji kierował się treścią przesłanej w dniu 28 stycznia 2013r. ekspertyzy Narodowego Instytutu Leków – Narodowe Laboratorium Kontroli Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, z której wynikało, że badane substancje wykazują działanie psychoaktywne i stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Substancje te stanowią środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Od wskazanej decyzji odwołanie wniosła K. Sp. z o.o. w P. zarzucając naruszenie art. 10 § 1, art. 81, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 108 K.p.a., art. 44c i art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 77 ust. 6, art. 84c, art.79, art.79a, art. 79b, art. 80 ust. 1 oraz art. 82 ustawy z dnia 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przytoczył brzmienie art. 27c ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania. Organ uznał, że zawarte w ekspertyzie wyniki badań, a przede wszystkim charakterystyka działania psychoaktywnego każdej z zidentyfikowanych substancji znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Narodowy Instytut Leków w Warszawie we wszystkich badanych produktach wykrył substancje psychoaktywne i stwierdził, że są one analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załącznikach do ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, wykazujących działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi, w rozumieniu art. 4 pkt 27 tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego, wobec potwierdzenia, że sprzedawane przez Spółkę w sklepie H. w O. produkty są środkami zastępczymi, organ I instancji zasadnie na podstawie art. 27c ust. 6 wymienionej wyżej ustawy wydał w dniu 5.03.2013 decyzję i nadał jej stosownie do art. 108 § 1 K.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności.

Akcentując prawidłowość rozstrzygnięcia, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny powołał się na prowadzone w stosunku do Spółki pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w O. postępowanie, w toku którego ujawnione w czasie kontroli produkty zostały zatrzymane i zabezpieczone jako materiał dowodowy przez Wydział Kryminalny Komendy Powiatowej Policji w O.

Odnosząc się do postawionych zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że zawarte w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnienia jakie dla realizacji zadań w zakresie ochrony zdrowia publicznego dla jej organów przewiduje ta ustawa, umożliwiają działania o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym, ograniczając jednocześnie prawa strony w zakresie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Na poparcie swego stanowiska organ przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.11.2012r. sygn. akt VII SA/Wa 1387/12. Podobnie zdaniem organu, podlega ograniczeniu konstytucyjna zasada swobody działalności gospodarczej w sytuacji, gdy jest to szczególnie istotne dla chronienia innych wartości, takich jak zdrowie i życie obywateli.

Za bezzasadne organ uznał zarzuty w zakresie naruszenia przepisów postępowania, albowiem decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zgodnie z treścią art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Organ nie podzielił stanowiska skarżącej jakoby przesłanką uznania danej substancji za środek zastępczy było wykazanie, że substancja ta jest używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, a taka okoliczność nie zaistniała w niniejszej sprawie.

W ocenie organu, samo uzasadnione podejrzenie, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia pozwala inspektorowi sanitarnemu na wstrzymanie w drodze decyzji, jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu lub nakazania wycofania produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy niż 18 miesięcy. Taka decyzja podjęta w trybie art. 27c ust. 1 została wydana w dniu 10.01.2013r. Przepis ten stanowi więc dla organu podstawę do oceny bezpieczeństwa produktu w oparciu o wyniki badań nad produktem, bez potrzeby wykazywania, czy podejrzany produkt jest używany jako środek zastępczy.

Fakt sprzedaży będących przedmiotem postępowania produktów potwierdził pracownik sklepu, co odnotowano w protokołach z kontroli. Miało więc miejsce wprowadzanie do obrotu, a nie posiadanie jak twierdzi skarżąca Spółka.

Nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 K.p.a uzasadnia w ocenie organu, występująca w niniejszej sprawie potrzeba ochrony zdrowia lub życia ludzkiego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Spółka w pkt 2 zarzuciła podjętym w niniejszej sprawie decyzjom organów obu instancji:

a) naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, poprzez nieodniesienie się w treści uzasadnień do wszystkich zarzutów skarżącego, podnoszonych w sprawie, w tym nieokreślenie zagrożenia, któremu miałby zapobiegać zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, niewyjaśnienie na jakiej postawie prawnej organ wbrew art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wstrzymał faktycznych czynności kontrolnych po wniesieniu przez stronę sprzeciwu, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, że co do wskazanych w decyzji produktów istnieje podejrzenie, iż są to środki zastępcze, a także całkowite niewyjaśnienie okoliczności, z powodu których organ uznał, iż produkty te "stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia", a także niewyjaśnienie przez organy zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz niewyjaśnienie okoliczności, iż w trakcie kontroli zostały naruszone w sposób rażący przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej; ponadto organ nie wskazał jakiemu konkretnie przestępstwu kontrola miałaby zapobiegać pomimo, iż wielokrotnie powoływał się na taką okoliczność;

b) naruszenie art. 108 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku istnienia do tego podstawy faktycznej i prawnej;

c) naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów tj. art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82, art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – mające wpływ na wynik tej kontroli;

d) naruszenie prawa materialnego tj. art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której organ nie miał żadnych podstaw do zastosowania środka prawnego przewidzianego w tym przepisie, w toku postępowania nie wykazano, by produkty wymienione w decyzji stanowiły jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia, nie przeprowadzono żadnych badań czy obserwacji na ten temat, brakuje wypowiedzi biegłego specjalisty, a także analizy materiału dowodowego pod kątem pouczeń zawartych na etykietach, które mówią wprost o zastosowaniu produktu i sposobu ich użycia, nie wykazano także, by używano tych produktów w sposób sprzeczny ze wskazówkami na etykiecie, nie przesłuchano także sprzedawców czy klientów na okoliczność przeznaczenia produktów;

e) naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu tej ustawy, mimo iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane, na co wskazuje definicja ustawowa.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji z dnia 9.05.2013r. oraz z dnia 5.03.2013r. i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 5.03.2013r. - zakazującą wprowadzania do obrotu produktów: Cząstka Boga Agni znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Aświn znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu i Cząstka Boga Djaus znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, z jednoczesnym nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a.

Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1263, ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012r., poz. 124).

Z art. 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. wynika, że rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań nie ma charakteru zamkniętego – na co wskazuje użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Przeciwdziałanie narkomanii, jak stanowi art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. - o przeciwdziałaniu narkomanii, zwanej dalej ustawą, realizuje się m. in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Przepis art. 44b ustawy zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie zawartą w art. 4 pkt 27 tej ustawy definicją ustawową, "środkami zastępczymi" jest substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Odnosząc się z kolei do pojęcia "wprowadzanie do obrotu" wskazać trzeba, że stosownie do art. 4 pkt 34 ustawy - jest to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy, natomiast zgodnie z ust. 6 w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.

Stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013r. poz. 672).

Przepis art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi podstawę wydania aktów administracyjnych, służących realizacji zadań organów inspekcji z zakresu ochrony zdrowia publicznego. W ocenie Sądu organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie zostały spełnione przesłanki umożliwiające zastosowanie ust. 6 powołanego przepisu, a wydana decyzja jest konsekwencją wcześniejszych rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 27c cyt. wyżej ustawy.

Po pierwsze taką przesłanką było stwierdzenie, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Z uwagi na treść art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, na akceptację zasługuje stanowisko organu odnośnie przyjęcia oceny bezpieczeństwa produktu na podstawie jego badań. Ustalenie w tym zakresie zostało dokonane w oparciu o ekspertyzę Narodowego Instytutu Leków – instytutu badawczego, pełniącego zgodnie ze statutem funkcję Narodowego Laboratorium Kontroli Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, która nosi walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a, zgodnie z którym, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Opinie z dnia 17 i 18 stycznia 2013r. dotyczą badania składu jakościowego (identyfikacji substancji aktywnych) produktów pobranych ze sklepu H. ul. R. 48 w O., będącego własnością skarżącej Spółki. Opinie te są jasne, czytelne, a Sąd nie dopatrzył się w nich nieścisłości. Treść tych opinii wydanych przez uprawnioną jednostkę badawczą, w zakresie objętym jej działaniem jednoznacznie wskazuje, że zidentyfikowane w pobranych produktach grupy związków są analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załącznikach do ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, wykazujących działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi, w rozumieniu art. 4 pkt 27 tej ustawy. Nie budzi wątpliwości Sądu, że tego typu środki stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a stan ten potwierdza unormowany w art. 44b ustawy, zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. W ocenie Sądu, uznanie produktu za środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy jest jednoznaczne z ustaleniem, że taki produkt stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.

Za nieuzasadniony należy uznać więc zarzut nie wykazania przez organ, że wymienione w decyzji produkty stanowiły zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi w sytuacji, gdy zawarte w ekspertyzie Narodowego Instytutu Leków w Warszawie – posiadającej walor opinii biegłego – wyniki badań produktów jednoznacznie wskazują, że w badanych produktach znajdują się substancje stanowiące środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy. Zdaniem Sądu, organ podejmując decyzję w trybie art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 44 c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, jest związany treścią wydanej przez uprawnioną jednostkę badawczą ekspertyzy w zakresie poczynionych w niej ustaleń, co do oceny bezpieczeństwa produktu i nie ma prawa do samodzielnej oceny produktu prowadzącej do odmiennego rozpoznania badanych przez jednostkę badawczą produktów.

Konsekwencją stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia jest nałożony w drodze decyzji przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego zakaz wprowadzania produktu do obrotu. Jak bowiem wynika z materiału dowodowego, produkty będące przedmiotem postępowania zostały zabezpieczone w sklepie prowadzącym czynną działalność handlową, były sprzedawane klientom, co potwierdził pracownik sklepu i co zostało odnotowane w protokołach z kontroli.

Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, dla zastosowania sankcji określonej w art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej niezbędne i wystarczające jest wykazanie, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, co jest jednoznaczne z ustaleniem, że produkt stanowi środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy, nie jest natomiast wymagane wyjaśnienie takich okoliczności jak: zastosowanie produktu i sposób jego użycia, wykazanie że produkt był używany w sposób sprzeczny ze wskazówkami na etykiecie czy też badanie sprzedawców i klientów na okoliczność przeznaczenia produktów.

Tym samym zarzut naruszenia art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uznać trzeba za niezasadny.

Niezasadne są zarzuty wymienione w pkt 2 lit. a i b skargi. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Wskazać należy, że organ I instancji – nadając decyzji, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności – prawidłowo powołał się na zawartą w tym przepisie przesłankę ochrony życia i zdrowia ludzkiego, wyjaśniając dodatkowo że decyzja wydana w trybie art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej realizuje funkcje ochronne dotyczące ww. wartości – o charakterze nadrzędnym. Jak słusznie bowiem zauważył organ, decyzja ta zapobiega korzystaniu przez konsumentów z produktu stwarzającego zagrożenie dla ich zdrowia.

W ocenie Sądu, również pozostałe zarzuty skargi opisane w pkt 2 lit c nie zasługują na uwzględnienie, zwłaszcza, że strona nie wskazała w uzasadnieniu, w czym upatruje tej wadliwości. Wymaga podkreślenia, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były już przedmiotem oceny tutejszego Sądu badającego legalność decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 marca 2013r. i z dnia 20 marca 2013r. (wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 czerwca 2013r. sygn. akt sprawy II SA/Ke 327/13 i wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 czerwca 2013r. sygn. akt sprawy II SA/Ke 326/13) i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zaprezentowaną w tych wyrokach argumentację.

W tym zakresie podnieść należy, że – jak wynika z protokołu kontroli – czynności kontrolne zostały wykonane przez odpowiednio upoważnionych pracowników po okazaniu legitymacji służbowych oraz doręczeniu pracownikowi przedsiębiorcy prawidłowo wystawionego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli – zgodnie z wymogami art. 79a ust. 1, 6, 9 ustawy z dnia 2.07.2004r. Następnie poinformowano sprzedawczynię o jej prawach i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 79b ustawy z dnia 2.07.2004r.). Zdaniem Sądu wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 2.07.2004r.). Również zakazu podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy nie stosuje się w sytuacji, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2.07.2004r.).

Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ustawy P.p.s.a uchylenie decyzji mogą powodować tylko naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które odpowiednio miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy również zauważyć, że tylko naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik kontroli, powoduje, że dowody przeprowadzone w toku kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym zgodnie z art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Takiego wpływu skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała. Ustosunkowując się do pozostałej argumentacji strony wskazać trzeba, że jednym z obowiązków przedsiębiorcy ustanowionych na gruncie ww. ustawy z dnia 2.07.2004r. jest spełnianie określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczących ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej (art. 18). Należy przy tym wyjaśnić skarżącej, że jakkolwiek zasadą jest zawiadamianie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2.07.2004r.), to w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się (art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 2.07.2004r.).

Odnosząc się do zarzutu skargi o naruszeniu art. 84c ust. 5 ustawy z dnia 2.07.2004r. – poprzez brak wstrzymania czynności kontrolnych pomimo wniesionego przez stronę sprzeciwu – należy uznać stanowisko Spółki w tym zakresie za niezasadne. Jak wynika bowiem z art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd orzeka w granicach sprawy, co oznacza że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej (kontroli legalności aktu lub czynności) niż ta, w której wniesiono rozpoznawaną skargę. W tym miejscu podkreślić trzeba, że postanowieniem z dnia 4.02.2013r. (k. 19) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 18.01.2013r. w sprawie kontynuowania czynności kontrolnych w sklepie H. pomimo zgłoszonego sprzeciwu i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie rozpoznania wniesionego przez stronę sprzeciwu. Rozstrzygnięcie to jest ostateczne i prawomocne.

Na zakończenie rozważań podkreślić należy, że organy nadzoru sanitarnego podjęły działania w oparciu o przepisy prawa, stosując środki przewidziane w ustawach. Na organach tych ciąży bowiem obowiązek ochrony fundamentalnych wartości, takich jak życie i zdrowie ludzkie. Wymaga to często podejmowania szybkich i adekwatnych czynności do zaistniałych sytuacji, które mają służyć realizacji ustawowego celu. Państwowa Inspekcja Sanitarna jest nie tylko uprawniona, ale wręcz zobowiązana do ochrony życia i zdrowia obywateli i może stosować środki przewidziane prawem, niejednokrotnie bardzo uciążliwe dla adresatów takich decyzji. Takie działanie organów prawie zawsze będzie wiązać się z wkroczeniem w autonomię i w sferę wolności jednostki, w tym także swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Podyktowane to jest jednak realizacją nadrzędnego celu, a równocześnie podstawowego obowiązku Państwa jakim jest ochrona zdrowia i życia obywatela (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2013r. o sygn. akt II OSK 295/12, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA).

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.