Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 659/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13, 16-19
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski, Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk, Asesor WSA Barbara Rennert (spr.), Protokolant Krzysztof Garbacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi HP Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 29 kwietnia 2006 r. "HP" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] uznającą zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] dokonano zgłoszenia 1800 par sandałów damskich, które objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. W zgłoszeniu zadeklarowano towar wg kodu PCN 6402 99 98 0, a stawkę celną konwencyjną w wysokości 17 %. Do dokumentu tego dołączono świadectwo pochodzenia wwożonego towaru nr [...].

W wyniku weryfikacji w/w świadectwa pochodzenia Biuro Inspekcji Wwozu i Wywozu oraz Kwarantanny Xiamen Chińskiej Republiki Ludowej poinformowało, iż eksporter nie może przedstawić dokumentów eksportu towaru objętego świadectwem pochodzenia, co stanowi pogwałcenie przepisów ChRL, a w związku z tym świadectwo to jest nieważne.

Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne w zakresie zmiany stawki celnej, naliczenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług dla towaru objętego w/w zgłoszeniem celnym.

W dniu 2 listopada 2005 r. skarżąca wniosła o doręczenie kopii pisma, na podstawie którego organ uznał, iż świadectwa są nieważne wraz z jego tłumaczeniem celem ewentualne weryfikacji poprawności tłumaczenia. Organ celny odmówił doręczenia kopii pisma, powołując się na przepisy art. 178 Ordynacji podatkowej.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych oraz kwoty podatku od towarów i usług od towaru objętego zakwestionowanym zgłoszeniem celnym, dokonując jednocześnie ponownego ich naliczenia. Zastosowano stawkę autonomiczną w wysokości 40 %, a także obciążono skarżącą odsetkami wyrównawczymi za okres od dnia 19 kwietnia 2004 r. do dnia 13 grudnia 2005 r. w kwocie 1.721,20 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż towar będący przedmiotem niniejszego postępowania objęty jest wykazem stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r., a więc pochodzenie tego towaru musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Przedstawione w niniejszej sprawie świadectwo okazało się nieważne, a zatem nieprawidłowe do potwierdzenia pochodzenia towaru objętego zgłoszeniem celnym, dlatego zastosowano stawkę autonomiczną. Natomiast z uwagi na zapis § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) odsetki wyrównawcze naliczono od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną, uznając iż kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych w zgłoszeniu celnym przez zgłaszającego.

Powyższą decyzję skarżąca otrzymała w dniu 15 grudnia 2005 r., a w dniu 22 grudnia 2005 r. złożyła od niej odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż odpowiedź organu administracji chińskiej nie jest wystarczającym dokumentem, aby uznać, iż przedłożone świadectwo pochodzenia jest podrobione. Z wyjaśnień uzyskanych przez dostawcę towarów wynika, iż świadectwo pochodzenia towarów nr [...] jest prawidłowe i zostało zweryfikowane jako prawdziwe przez właściwy organ, ale odpowiedź zostanie udzielona tylko organom polskim a nie stronie. Oznacza to, iż organ celny mógł mieć jedynie wątpliwości co do pochodzenia towaru, a w takim przypadku winien zastosować przepis § 12 rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. jednocześnie skarżąca wniosła o zwrócenie się do organu administracji chińskiej (adres President Chen, CCPIT, [...], China) celem weryfikacji poprawności świadectwa pochodzenia.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż organ celny przekazał za pośrednictwem Ambasady Rzeczpospolitej w Pekinie świadectwo pochodzenia nr [...] do weryfikacji do Biura Inspekcji Wwozu i Wywozu oraz Kwarantanny Xiamen Chińskiej Republiki Ludowej. Dyrektor Wydziału Spraw Inspekcyjnych tego Biura poinformował organ celny, iż przesłane świadectwo jest nieważne. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż wnioski weryfikacyjne są kierowane do instytucji, które je wystawiły, zgodnie z listą prowincjonalnych i centralnych agend instytucji przekazanych organowi odwoławczemu pismem z października 2004 r. przez Ambasadę Rzeczpospolitej Polskiej w Pekinie.

Weryfikacja przeprowadzona przez władze kraju wystawiającego świadectwa pochodzenia, jest jedyną przewidzianą przez rozporządzenie formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju.

Biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia organ I instancji, zdaniem organu odwoławczego, zasadnie zastosował względem spornego towaru stawkę autonomiczną, ponieważ w przypadku niewłaściwego udokumentowania pochodzenia stosuje się wyższą ze stawek. Okoliczność pochodzenia importowanego towaru została już udokumentowana przez stronę dokumentem, który w wyniku weryfikacji zagranicznej okazał się fałszywy i w świetle przepisu art. 188 Ordynacji podatkowej nie jest konieczne przeprowadzanie kolejnego dowodu.

Powołując się na wyrok NSA organ odwoławczy stwierdził, iż wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia nie może być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji, ma charakter wiążący dla organów celnych. Natomiast § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ przedmiotem importu było obuwie, które jest wymienione w wykazie nr 3 w/w rozporządzenia, a zatem musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Organ odwoławczy uznał także, iż zasadnie naliczone zostały przez organ I instancji odsetki wyrównawcze, bowiem w wyniku nieprawidłowego zastosowania stawki celnej przesunięto datę zarejestrowania długu celnego, a tym samym skarżąca uzyskała swoistą korzyść majątkową i zgodnie z postanowieniami art. 222 § 4 Kodeksu celnego organ celny zobowiązany był do pobrania odsetek wyrównawczych.

Powyższą decyzję Spółka otrzymała w dniu 31 marca 2006 r., a w dniu 29 kwietnia tegoż roku zaskarżyła ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego i zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie § 12 rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...), który ma również zastosowanie w przypadku dokumentowania pochodzenia towaru przy pomocy świadectwa pochodzenia; niewłaściwe zastosowanie art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 w zw. z art. 122 oraz art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że stanowisko przekazane przez władze chińskie jest wiążące dla organów celnych, przyznanie temu stanowisku mocy dokumentu urzędowego, błędnej odmowy prowadzenia dalszego postępowania dowodowego na okoliczność autentyczności świadectwa pochodzenia; niewłaściwe zastosowanie art. 187 Ordynacji podatkowej i w konsekwencji niezastosowanie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych poprzez pominięcie, iż w sprawie doszło do "szczególnej okoliczności" tj. sfałszowania świadectwa pochodzenia, a jego przedstawienie nie wynikało z zaniedbań skarżącej; naruszenie przepisów art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie odmiennych decyzji odwoławczych w tych samych stanach prawnych i faktycznych; naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę doręczenia stronie pisma władz chińskich wraz z tłumaczeniem.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż § 12 rozporządzenie z dnia 15 października 1997 r. znajduje się w rozdziale 5 dotyczącym dokumentowania pochodzenia towarów przywożonych na polski obszar celny tak więc odnosi się do wszystkich dokumentów mających na celu ustalenie kraju pochodzenia towaru, w tym wymienionego w tym rozdziale świadectwa pochodzenia. O takiej interpretacji § 12 świadczy także jego ustęp 2. Nadto stanowisko organów celnych kraju pochodzenia towaru nie jest wiążące dla polskich organów celnych. Organy celne otrzymują pisma od organu chińskiego, być może uprawnionego do potwierdzania autentyczności, ale jedynie "swoich" świadectw pochodzenia, a w niniejszej sprawie organ weryfikujący przedmiotowych świadectw pochodzenia nie wydawał. Stanowisko władz chińskich ma charakter środka dowodowego o charakterze dokumentu prywatnego i podlega ocenie jak każdy inny dokument prywatny. Organ odwoławczy błędnie uznał, iż wykazanie kraju pochodzenia świadectwem pochodzenia nie powiodło się, pozbawiając stronę możliwości prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. W kwestii poboru odsetek wyrównawczych sprawę sfałszowania dokumentu należy utożsamiać ze "szczególnymi okolicznościami", a przedłożenie tego rodzaju dokumentu nie wynikało z zaniedbań skarżącej.

Dodatkowo skarżąca wskazała, iż organy celne odmówiły jej zapoznania się z treścią pisma władz chińskich, odmawiając wydania i przekazania odpisu pisma władz chińskich wraz z tłumaczeniem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Sąd zważył:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z późn. zm.) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuję się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie dotyczy przepisów prawa materialnego i w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego tj. w dniu 15 kwietnia 2004 r.

Z art. 13 § 1 i 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, poz. 1084 z późn. zm.), obowiązującego w dacie powstania długu celnego, wynika, iż cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów. Zatem w dacie powstania długu celnego obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 219, poz. 2153), która stanowi załącznik do tego rozporządzenia. Zgodnie z przepisami art. 15 cyt. wyżej Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16 -19. Dokonywane jest ono przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów (art. 19 § 1), przy czym Rada Ministrów została zobligowana do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Rozporządzenie to zostało wydane w dniu 15 października 1997 r. i dotyczyło określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.). W §11 pkt 1 ustalono, iż pochodzenie towarów wymienionych w "Wykazie nr 3" musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Bezspornym w sprawie jest, iż importowany przez skarżącego towar wymieniony jest w "Wykazie nr 3". Świadectwo pochodzenia towaru jest zatem podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. Warunkiem skorzystania przez skarżącą ze stawki konwencyjnej było udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Winno ono, w myśl § 13 ust. 1 cyt. wyże rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymieniane w tym przepisie. Prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru.

W wyniku dokonanych przez organ celny , zgodnie z art. 20a cyt. wyżej rozporządzenia, czynności weryfikujących okazało się, iż przedstawione przez skarżącą świadectwo pochodzenia jest nieważne, ponieważ eksporter nie mógł przedstawić związanych z nim dokumentów dotyczących eksportu towaru objętego świadectwem, co stanowi pogwałcenia przepisów ChRL. Informacji takiej treści udzieliło Biuro Inspekcji Wwozu i Wywozu oraz Kwarantanny Xiamen Chińskiej Republiki Ludowej po przesłaniu mu świadectwa do weryfikacji. Konsekwencją tych ustaleń było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i zastosowanie stawki autonomicznej w miejsce dotychczasowej konwencyjnej.

Zarzut skarżącej, iż w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie także § 12 cyt. rozporządzenia jest bezpodstawny. Przepis ten bowiem stosowany jest tylko w odniesieniu do towarów innych niż określone w § 11 ust. 1 rozporządzenia, w którym ustawodawca dopuszcza inne niż świadectwo pochodzenia dokumenty jako dowód pochodzenia towarów. Organ odwoławczy słusznie przyjął, iż § 11 ust. 1 w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w "Wykazie nr 3" świadectwa pochodzenia, co pozwala na zastosowanie stawki konwencyjnej. Z tych samych powodów należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia art. 19 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. Tym samym chybiony jest zarzut skarżącej o błędnym zastosowaniu art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Z uwagi na treść powołanych wyżej przepisów, w przypadku stwierdzenia, iż świadectwo pochodzenia towaru jest nieważne, organ celny nie ma obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Zresztą do chwili obecnej, mimo zapowiedzi w odwołaniu od decyzji organu I instancji, skarżąca nie przedłożyła dokumentacji potwierdzającej ważność zakwestionowanego świadectwa pochodzenia.

Należy także zauważyć, iż ilość i rodzaj sprowadzanego towaru wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, nie zachodzi zatem w niniejszej sprawie okoliczność przewidziana w ust. 3 § 11 powołanego wyżej rozporządzenia, gdyż tylko w sytuacji gdy ilość lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej pochodzenie towarów wymienionych w "Wykazie nr 3" nie musi być udokumentowane. Przepisy prawa celnego dopuszczają możliwość zastosowania stawki konwencyjnej bez przedstawienia dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru wtedy, gdy na towarze zamieszczono w sposób trwały oznaczenie kraju pochodzenia, tyle tylko, iż z innych przepisów nie może wynikać wymóg przedłożenia świadectwa pochodzenia, a zatem nie w niniejszej sprawie.

Sąd nie podzielił także poglądu skarżącej, iż "stanowisko władz chińskich" ma charakter dokumentu prywatnego (powołując przy tej okazji przepis art. 290 Kodeksu celnego, Spółka miała zapewne na myśli przepis art. 270 tegoż Kodeksu). Z treści art. 270 § 1 Kodeksu celnego wynika, iż organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub uprawnione podmioty tego państwa. Takim podmiotem jest właśnie Biuro Inspekcji Wwozu i Wywozu oraz Kwarantanny Xiamen Chińskiej Republiki Ludowej, do którego organ celny zwrócił się w sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia za pośrednictwem Ambasady RP w Pekinie. Nadto Biuro to znajduje się także na liście prowincjonalnych i centralnych agend instytucji przekazanych Dyrektorowi Izby Celnej przez tę Ambasadę. Zatem pismo, w którym organ ten stwierdza, iż przesłane mu celem weryfikacji świadectwo pochodzenia jest nieważne zasadnie zostało przyjęte przez organy celne jako dowód będący dokumentem urzędowym, który stosownie do art. 194 cyt. wyżej Ordynacji podatkowej korzysta z domniemania prawdziwości tego co urzędowo zostało w nich stwierdzone. Powyższe domniemanie oznacza, iż dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Jego treść jest zaś jednoznaczna – świadectwo nr [...] jest nieważne. W tej sytuacji to skarżącą obciążał obowiązek obalenia domniemania prawdziwości tego dokumentu, czego nie uczyniła.

W tej sytuacji nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej, jakoby stanowisko organów celnych kraju pochodzenia towaru, wydane w ramach procedury weryfikacyjnej, nie było wiążące dla polskich organów celnych. W przepisie § 20a ust. 1 mówiącym o kierowaniu świadectwa do weryfikacji do organu je wystawiającego chodzi o organ posiadający uprawnienia do wystawienia takiego świadectwa i do takiego organu organ celny w niniejszej sprawie się zwrócił. Pieczęć tego organu widnieje na kwestionowanym świadectwie pochodzenia i organ ten nie stwierdził, aby była sfałszowana czy podrobiona. Stwierdził natomiast, iż świadectwo to jest nieważne ponieważ eksporter w nim występujący nie może przedstawić wymaganych przez chińskie przepisy prawne dokumentów dotyczących eksportu.

W ocenie Sądu, chybiony jest również zarzut dotyczący wadliwego poboru odsetek wyrównawczych. Odsetki wyrównawcze są świadczeniem ubocznym, opłatą związaną z długiem celnym. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515) pobiera je się wówczas gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych informacji podanych w zgłoszeniu celnym przez zgłaszającego. Dotyczy to sytuacji, gdy w wyniku kontroli dokonanej po przyjęciu zgłoszenia celnego określono w drodze decyzji wyższą kwotę należności celnych niż pobrana w zgłoszeniu celnym. Zgodnie z przepisem art. 222 § 4 cyt. wyżej ustawy - Kodeks celny organ celny ma obowiązek pobrania odsetek wyrównawczych w wypadku przesunięcia daty długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Przepisy cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2003 r. przewidują warunki, w których nie pobiera się odsetek wyrównawczych (§ 5 i § 6 rozporządzenia). W myśl przepisu § 5 ust. 3 nie pobiera się ich m. in. wówczas gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Na podstawie treści skargi należy przyjąć, iż w istocie ten przepis miała zamiar wskazać skarżąca choć powołała § 5 ust. 2. Przez pojęcie "szczególnych okoliczności" należy rozumieć takie okoliczności, które charakteryzują się czymś osobliwym, niezwykłym czy wyjątkowym. Należy zgodzić się z organami celnymi, iż obowiązek staranności odnosi się do wszystkich momentów związanych z wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. W tym aspekcie należy także brać pod uwagę zawodowy charakter prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.

Sąd podzielił jedynie zarzut skarżącej naruszenia art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej przez odmowę doręczenia stronie pisma władz chińskich wraz z tłumaczeniem. Przepis ten wyraźnie nakłada na organy celne obowiązek spełnienia żądania strony wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, którego to obowiązku organy celne, mimo wyraźnego wniosku strony, nie wykonały. Jednakże, zdaniem Sądu, niewykonanie tego obowiązku nie naruszyło jednocześnie przepisu art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ organy celne obu instancji zawiadomiły skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałami zebranymi w postępowaniu celnym lecz skarżąca z tej możliwości w obu przypadkach nie skorzystała. Natomiast samo naruszenie przepisu art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej nie mogło mieć w niniejszej sprawie istotnego wpływu na jej wynik.

Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach zakreślonych przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd zauważył istotną wadliwość zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Obie decyzje, z uwagi na brak świadectwa pochodzenia sprowadzonego towaru (przedłożone świadectwa okazało się nieważne), zakwestionowały konwencyjną stawkę celną i wymierzyły wyższą od konwencyjnej stawkę autonomiczną powołując się na ust. 10 postanowień wstępnych taryfy celnej. Z ust. 10 części A postanowień wstępnych w/w załącznika do taryfy celnej wynika, iż do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...), dla których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj lub region pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Zatem w niniejszej sprawie stosując ten przepis organy obu instancji musiałyby uznać, iż ustalony został kraj lub region pochodzenia towaru. Z uzasadnienia żadnej z tych decyzji takie ustalenie nie wynika, o organ odwoławczy wręcz stwierdził, iż przedłożone przez skarżącą zaświadczenia nie potwierdzają w ogóle pochodzenia importowanego towaru. Należy przy tym zauważyć, iż w tym kontekście nie oceniono zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skoro pochodzenie towarów nie może wynika z nieważnego świadectwa pochodzenia, to być może wynika ono z dołączonego do akt rachunku lecz takiej oceny żadna z decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie zawiera. Gdyby jednak kraj lub region pochodzenia towaru wynikał z tego dokumentu (lub innego znajdującego się w aktach sprawy) to wówczas organ celny mógłby zastosować wyższą stawkę autonomiczną. W przypadku natomiast uznania, iż brak dowodów pozwalających na ustalenie kraju lub regionu pochodzenia towaru, organ celny byłby obowiązany zastosować w oparciu o ust. 11 wskazanych wyżej postanowień odpowiednio przepis ust. 7, który stanowi, iż dla towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100 %. Takie zatem braki postępowania w zakresie oceny poczynionych ustaleń, uniemożliwiające zastosowanie stawki autonomicznej, spowodowały uchylenie przez Dyrektora Izby Celnej w dniu 2 stycznia 2006 r. (jak i w innych dołączonych do skargi decyzjach) decyzji organu I instancji. Jednakże uchylenie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w oparciu o powyższe ustalenia i wskazaną podstawę prawną byłoby niedopuszczalnym, w rozumieniu art. 134 § 2 p.p.s.a., wydaniem orzeczenia na niekorzyść skarżącej.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

( - ) Barbara Rennert ( - ) Jacek Niedzielski ( - ) Stefan Kowalczyk