Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2080/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie WSA : Renata Czeluśniak Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżącej M. W. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2001r., Nr:[...], Wojewoda M. po rozpatrzeniu odwołania M. J. W. z d. D. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2001 r., znak: [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części działki nr 152/4 o pow. 547 ml obr. 46 jedn. ewidencyjna [...] m K. (w granicach wywłaszczonej parceli 1.kat. 13 40 b. gm kat.[...]) n a rzecz poprzedniej właścicielki, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, skarżącą M. W., jako właścicielka nieruchomości 1. kat 1340 b. gm. Kat K., zbyła ją na rzecz Skarbu Państwa umową notarialną zdn. [...]1967 r. Rep. Nr [...] w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /tekst jedn. Dz. U. Nr 18 z 1961 r., poz. 94/ z przeznaczeniem pod budowę budynków mieszkalnych na osiedlu [...]. Planem podziału z dnia [...]1990 r. Nr [...] parcela l. kat. 1340 b. gm kat [...] została podzielona na parcelę 1. kat. 1340/1 o pow. 133 m2 i 1340/2 o pow. 138 m2. Na podstawie wykazu zmian gruntowych - równoważnika z dnia [...]1995 r nr [...] parcela l.kat. 1340/2 i inne utworzyły przedmiotową działkę nr 152/4 o pow. 547m2 obr46jedn. ew.[...], a parcela l.kat 1340/1, nie będąca przedmiotem wniosku weszła w skład ul.[...]. W chwili obecnej działka nr 152/4 o pow. 547 m2 obr 46 jedn. ew. [...] jest objęta KW nr [...], a na podstawie decyzji komunalizacyjnej z dnia [...]1995 r. stanowi własność Gminy K.

Na podstawie zebranych w sprawie materiałów ustalono, że z wniosku M. J. W. z dnia [...] 1992 r. toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu parceli l. kat 1340 b. gm. Kat. [...] przed Urzędem Rejonowym w K. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] 1993r., znak:[...], odmówił zwrotu parceli l. kat 1340 na rzecz poprzedniego właściciela. Od decyzji tej odwołała się M. J. W. do Wojewody, który decyzją z dnia [...] 1993 r. nr [...], - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności Prezydent Miasta K. uznał, iż skoro sprawa została już rozstrzygnięta, ponowne jej powadzenie jest niedopuszczalne, jako sprzeczne z zasadą trwałości decyzji administracyjnych, zawartą w art. 16 par l kpa.

Wobec czego postępowanie w sprawie zwrotu działki nr 152/4 obr [...] na rzecz poprzedniej właścicieli stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu zgodnie z treścią art. 105 kpa.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta m. K. M. J. W. zarzuciła, że przedmiotowa parcela nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Dotychczas nie została zabudowana i nie zgadza się na dysponowanie tym gruntem przez użytkownika wieczystego tj. Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]".

Organ odwoławczy podzielając w pełni stanowisko wyrażone w decyzji Prezydenta Miasta utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a w uzasadnieniu rozwinął wywód co do znaczenia istniejącego już rozstrzygnięcia dla konkretnej sprawy objętej zakresem rei iudicatae , co oznacza, że ostateczna decyzja administracyjna wiążę tak długo, jak długo któryś z elementów decydujących o identyczności skonkretyzowanego w niej stosunku prawnego nie ulegnie modyfikacji lub zupełnie nie odpadnie. Ostateczna decyzją administracyjna będzie wiązać nadal, mimo, iż przestała istnieć lub uległa zmianie podstawa prawna w oparciu, o którą została decyzja wydana. Zatem ostateczna decyzja w przedmiocie zwrotu nieruchomości (zarówno orzekająca o zwrocie i odmawiająca zwrotu) wydana pod rządem ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości wiąże W czasie erga omnes również po wejściu w życie z dniem 1.01.1998r. ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wydanie decyzji po dniu 31.12.1997r. stanowiłby rozstrzygnięcie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją, co uzasadniłoby zarzut nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 par l pkt. 3 k.p.a. jest to bezwzględny zakaz orzekania drugi raz w tej samej sprawie bez uchylenia Uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia. Przez tożsamość sprawy w rozumieniu powołanego wyżej przepisu art. 156 par Ipkt3 k.p.a. należy rozumieć przypadek gdy występują te same podmioty, a dotyczy ona tego samego przedmiotu i takiego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie rzeczy oraz interes prawny (lub faktyczny) podmiotów postępowania tai sam.

W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżąca M. J. W. nie precyzując żądania, nie zgodziła się z jej treścią domagając się zwrotu niezabudowanej parceli 1. kat 152/4 /nowy nr/ o pow. 547 m2 położonej przy narożniku z ul. W. i ul. L. Zarzuciła, że działka ta nie została zabudowana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona. Stała się więc zbędna i podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela. Skarżąca podniosła też, że szereg innych nieruchomości |stanowiących jej własność bądź współwłasność zostało wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa, na których wzniesiono szereg inwestycji użyteczności publicznej; wybudowano gmachy, ulice, trasy i linie tramwajowe. Czuje się głęboko pokrzywdzona gdyż nie otrzymała właściwej rekompensaty z tytułu wywłaszczenia i nadal mieszka w dawnym zakładowym bloku mieszkalnym z ciemną kuchnią.

Natomiast Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", jako użytkownik wieczysty przedmiotowej działki chce ją sprzedać, co dowodzi również jej zbędności na cel wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda małopolski wniósł o jej oddalenie, podnosząc że zarzuty skargi "nie wpływają na prawidłowość zaskarżonej decyzji" gdyż sprawa zwrotu został już rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu administracji. Wojewoda K. w dniu [...]1993 r. decyzją NR: [...] utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] 1993 r. o odmowie zwrotu przedmiotowej działki. Wobec powyższego za zasadne należy uznać stanowisko organów administracji, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na postawie art. 105 k.p.a.

Sąd rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 97 par. l ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sady administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.

Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie /art. 134 p.p.s.a./

Skarga jest zasadna aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.

Bezsporną w świetle zgromadzonych w sprawie dokumentów jest okoliczność, że;

- skarżąca była poprzednią właścicielką działki ozn. nr 1340 opow. 271 m2 obj. Nr Kw.[...] K., którą zbyła na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym - umową sprzedaży; Rep.[...], z dnia [...]1967 r., w trybie art. 6 ust. l ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, oraz, że;

-decyzją z dnia [...] 1993 r. Nr:[...], Kierownik Urzędu Rejonowego w K., orzekł o odmowie zwrotu na rzecz M. J. W. wywłaszczonej parceli 1. kat 1340, opow. 271 m2, obj. Kw [...]., a decyzją ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody K. z dnia [...] 1993 r. Nr [...].

Na tle powyższych bezspornych okoliczności i zdecydowanego stanowiska organów orzekających , co do tożsamości powyższej, już rozstrzygniętej ostateczną decyzją sprawy z objętą obecnym wnioskiem skarżącej o zwrot nieruchomości, trzeba stwierdzić, że sprawa nie została należycie wyjaśniona.

Już z samego porównania rozstrzygnięcia w sprawie wskazanej w powyższych okolicznościach bezspornych i zaskarżonej decyzji nasuwają się poważne wątpliwości, co do tożsamości tych spraw. W sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, poprzednia właścicielka wnioskowała o zwrot parceli 1. kat 1340 o pow. 271 m2, a obecnie domaga się zwrotu działki nr 152/4/B o pow. 547 ml.

Wątpliwości nie usuwa przedstawiona historia przekształceń i utworzenia nowej działki nr 152/4/B. Wyjaśnia tylko w części sprawę, tz. że dziełka wywłaszczona l. kat 1340 po podziale, jako działka 13 407 2 opow. 138 m2 weszła w skład nowoutworzonej działki nr 152/4 opow. 547 m2 wraz "z innymi" działkami.

Zachodzi więc konieczność zbadania czy wniosek jest nową sprawą administracyjną o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, czy identyczną z rozstrzygniętą. Należy przy tym mieć na względzie wszystkie okoliczności faktyczne sprawy w niej występujące, a w szczególności, że żądanie skarżącej dotyczy zwrotu obecnie innej działki (152/4/B), o innej powierzchni, (547 m2) oraz, że w skład tej działki weszła działka o dawnym ozn. nr 1340/2 , o pow. 138 m2, która była objęta wcześniejszym rozstrzygnięciem (1993r.), a także czy w tym zakresie wniosek skarżącej nie jest wniesiony w trybie 154 k.p.a. tj. o zmianę ostatecznej decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa.

Trafnie bowiem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jedną z głównych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznej . Decyzja ostateczne wydana przez organ pierwszej lub drugiej instancji wiąże organ, który ją wydał i inne organy w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z treścią art. 16 par. l zdanie drugie k.p.a., wzruszenie takich decyzji, to znaczy uchylenie lub zmiana, czy stwierdzenie nieważności może nastąpić tylko w przypadkach wymienionych w kodeksie postępowania administracyjnego.

W przedstawionym wyżej stanie sprawy skarżąca, jak się okazuje domagała się, w ramach zwrotu działki nr 152/4 , też zwrotu dawnej działki ozn. nr 13 40/2 o pow. 138 m2, która weszła w jej skład, czyli w tym zakresie określonego skutku w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, która stała się ostateczna, nie wskazując trybu jej weryfikacji. Stosownie do wymogów art. 7-l l k.p.a. organ prowadzący postępowanie winien pouczyć stronę o przysługujących jej trybach postępowania, a następnie prowadzić postępowanie tak, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek art. 9 zd. drugie k.p.a.

Będzie też koniecznym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśnienie czy "inne parcele" z których utworzono przedmiotową działkę 152/4/B stanowiły poprzednio w ogóle własność skarżącej, a jeżeli tak, to czy były objęte decyzją o wywłaszczeniu. Bez ustalenia tych okoliczności mających zasadnicze znaczenie nie można dokonać prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie o zwrot nieruchomości.

W tym stanie rzeczy, skoro stan sprawy nie został należycie wyjaśniony , Sąd stwierdzając naruszenie wyżej przytoczonych przepisów postępowania i art. 7 i art. 77 par l k.p.a. uchylił wydane decyzje w tej sprawie w ramach postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym przypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 prawa o postępowaniu administracyjnym.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sad uwzględniając skargę orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 lit. "c" p.p.s.a