Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 801/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka ( spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę, 2. przyznaje zastępcy pełnomocnika z urzędu adwokat K. K.-C. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] ([...]) złotych, tym [...] ([...] złote [...]/100 ) tytułem podatku VAT.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności garażu murowanego, położonego na posesji przy ul. A nr A w M.. W następnej kolejności w dniu [...] 2006 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości. Przed ich przeprowadzeniem G. S. złożyła w organie dokumentację dotyczącą garażu, zawierającą inwentaryzację budynku, opinię techniczną i oświadczenie inwestora. Zarówno opinia jak i inwentaryzacja zostały sporządzone przez osobę wpisaną na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, posiadającą uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W opinii podano, że budynek nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, nie pogorszą się warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia i ludzi. Z uwagi na wysokość nie powoduje zacienienia działki sąsiedniej a korzystanie z garażu nie przekracza granic działki.

W trakcie oględzin stwierdzono, że do budynku mieszkalnego na działce nr A w M. został dobudowany garaż murowany. Garaż jest oddalony od granicy wyznaczonej linią płotu (co ustalono w oparciu o zgodne zeznania właścicieli obu nieruchomości) o ok. 1,5 m. W ścianie zwróconej do granicy jest umiejscowione okno. Budynek ma wysokość 2,30 m. Wedle oświadczeń współwłaściciela garażu, został on wybudowany przez jego teścia w latach siedemdziesiątych XX wieku. Brak jest dokumentacji związanej z budową garażu. Właścicielka nieruchomości sąsiedniej K. M. podała, że garaż został wybudowany w momencie zakupu samochodu przez inwestora.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał małżonkom G. S. i S. S. zamurowanie okna istniejącego w północnej ścianie garażu. W uzasadnieniu podano, że wobec daty powstania garażu, zastosowanie w sprawie znajdują przepisy prawa budowlanego z roku 1974. Stwierdzono zgodność obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym a także brak zagrożenia dla ludzi i mienia ( tym zakresie w decyzji znalazło się stwierdzenie, że garaż "nie powoduje bezpieczeństwa"), a tym samym nie pogorszą się warunki zdrowotne lub użytkowe dla ludzi lub otoczenia. Wobec powyższego zastosowanie w sprawie znajduje art. 40 właściwego prawa budowlanego, zobowiązujący organ do wydania decyzji nakazującej wykonanie czynności niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym zakresie zamurowania wymagało okno, znajdujące się w ścianie oddalonej o 1,5 m od granicy.

Pismem z dnia [...] 2006 r. K. M. odwołała się od decyzji organu I stopnia stwierdzając, iż nie wyrażała nigdy zgody na wybudowanie garażu w granicy z jej nieruchomością.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I stopnia. W podstawie prawnej podano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu podzielono zarówno ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i ich kwalifikację prawną. Obowiązkiem organów jest doprowadzenia obiektu samowolnie wybudowanego do stanu zgodnego z prawem. Obiekt powstał przed 1 stycznia 1995 r. Przepisy dopuszczają legalizację takich obiektów pod warunkiem wykluczenia przesłanek z art. 37 prawa budowlanego z roku 1974. Postępowanie wykazało, ze przesłanki te nie zachodzą. Nadto odnosząc się do argumentu skarżącej dotyczącego braku zgodny na wzniesienie garażu w granicy podano, że przewidujący taką zgodę przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 140 ze zm.), przewidujący wymóg takiej zgody, został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r sygn. akt P.11/2000 uznany za sprzeczny z Konstytucją.

W skardze do sądu administracyjnego K. M. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Podała, że nie zgadza się z decyzjami, albowiem są jednoznaczne w skutkach z legalizacją garażu, wzniesionego nielegalnie przy granicy z jej działką, na co nie wyraziła zgody. Garaż jest dla niej uciążliwy ze względu na odległość 1,5 m. Naprzeciwko garażu znajduje się jej dom mieszkalny i taras, z którego często korzysta. Jest emerytką i większość czasu spędza w domu, w tym na tarasie. Wszelkie naprawy, wjazdy i korzystanie z garażu są dla niej uciążliwe, powodują bowiem hałas i spaliny, podobne uciążliwe lakierowanie samochodów w garażu, własnych i obcych. Nadto zarzuciła sprzeczność stanowisku organu I instancji, który stwierdzając, że budynek nie powoduje bezpieczeństwa, jednocześnie uznaje, że nie pogarsza warunków zdrowotnych i użytkowych. Skarżąca podniosła, że garaż stanowi zagrożenie dla zdrowia jej i innych osób, a zatem jego lokalizacja nie jest zgodna z przepisami prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto podano, że zarzuty uciążliwości garażu nie znajdują potwierdzenia w materiale sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji przyjęły, że przedmiotowy garaż stanowi samowolę budowlaną i powstał w latach siedemdziesiątych XX wieku. Należy podkreślić, iż fakty te nie były przez strony, w tym przez skarżącą, kwestionowane. Te okoliczności faktyczne mają istotne znaczenie dla sprawy, albowiem wyznaczają przepisy właściwe dla jej rozpatrzenia. Zgodnie z art. 103 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie (1 stycznia 1995 r.) a nie zakończonych decyzją ostateczną zastosowanie znajdują przepisy ustawy z roku 1994. Od tej zasady bezpośredniego działania ustawy nowej został przewidziany wyjątek uregulowany w art. 103 ust. 2, odnoszącym się do likwidacji skutków samowoli budowlanej. Zgodnie z tym przepisem art. 48 prawa budowlanego z roku 1994, regulujący usuwanie skutków samowoli budowlanej, nie ma zastosowania do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że do usunięcia skutków samowoli budowlanych powstałych przed 1 stycznia 2005 r. znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Zarówno przepisy uprzednio obowiązującej ustawy, jak i regulacje aktualnie obowiązującego prawa budowlanego przewidują, że obiekt powstały bez pozwolenia na budowę może zostać zalegalizowany, jeżeli spełnia określone warunki. Dla obiektu powstałego przed 1 stycznia 1995 r. warunki te wyznacza a contrario przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z nim decyzję o rozbiórce takiego obiektu właściwy organ wydaje, jeżeli stwierdzi, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jeśli takie negatywne przesłanki nie zachodzą, wówczas zgodnie z art. 40 prawa budowlanego z roku 1974 właściwy organ wydaje inwestorowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Wykonanie tych nakazanych prac stanowi podstawę do wydania inwestorowi pozwolenia na użytkowanie obiektu. Zgoda właściciela sąsiedniej działki na taką legalizację nie jest wymagana.

W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego, właściwe do jej rozpoznania, stwierdziły brak przesłanek do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. W ocenie sądu taki wniosek jest uzasadniony okolicznościami sprawy i charakterem obiektu. Jest niewątpliwym, że garaż został wybudowany na obszarze zabudowy jednorodzinnej. Z tego powodu nie można stwierdzić, że jego lokalizacja narusza przepisy o planowaniu w ten sposób, iż znajduje się on na obszarze albo całkowicie wykluczonym spod zabudowy, albo przeznaczonym pod jakiś odmienny rodzaj zabudowy. Budynki garaży stanowią dozwolone uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej. Garaż nie stanowi również zagrożenia dla ludzi lub mienia. Jego dobry stan techniczny potwierdza zarówno przedłożona opinia techniczna, jak i przeprowadzone oględziny i sporządzona dokumentacja fotograficzna. Zagrożenia takiego nie rodzi również sposób jego wykorzystania, garaże nie są bowiem obiektami kwalifikowanymi jako szkodliwe lub mogące szkodliwie oddziaływać na środowisko. Sąd nie podziela przy tym zarzutu skarżącej co do sprzeczności wniosków przyjętych przez organy. Jest niewątpliwym, że kwestionowany fragment uzasadnienia decyzji organu I instancji stanowi omyłkę w przytoczeniu wniosków opinii, a nie przekonanie organu co do zagrożenia dla bezpieczeństwa ze strony obiektu.

Odnosząc się do przesłanki niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, należy uznać za prawidłowy wniosek organów, że przedmiotowy garaż takiego oddziaływania nie wywiera. Podnoszone przez skarżącą argumenty co do ograniczeń w użytkowaniu przez nią tarasu nie mogą być zakwalifikowane jako przejaw takiego oddziaływania obiektu, które pogarsza warunki zdrowotne lub użytkowe. Takie niedopuszczalne pogorszenie łączy się bowiem z wykazaniem, że istnienie obiektu narusza legalne normy ustalające standardy zdrowotne lub użytkowe, emitując np. substancje lub immisje poddane reglamentacji lub wprowadzając ograniczenia w użytkowaniu innych obiektów i nieruchomości. Ograniczenia takie mogą np. wynikać z ustalonych dla określonego obiektu stref ochronnych i zakazów lub np. z naruszenia norm technicznych, dotyczących komfortu nieruchomości sąsiednich, np. w sferze zacienienia. W niniejszej sprawie takie ograniczenia nie mają miejsca a skarżąca ich nie przywoływała.

Wobec stwierdzenia, że sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozbiórkę garażu, organ był zobowiązany do wydania takich rozstrzygnięć, które umożliwiają doprowadzenie obiektu do stanu odpowiadającego prawu. W tym zakresie zastosowanie musiały znaleźć przepisy techniczno-budowlane obowiązują w dacie orzekania przez organy. Obiekt stanowi bowiem samowolę budowlaną i w dacie legalizacji winien odpowiadać standardom wymaganym przez obowiązujące prawo.

Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Jednocześnie przepisy rozporządzenia dopuszczają lokalizację ściany budynku bez otworów okiennych w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli: wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. W sprawie organy nie badały kwestii zapisów ewentualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, okoliczność ta nie ma jednak decydującego znaczenia dla sprawy. W razie rozstrzygania o dopuszczalności legalizacji obiektu już istniejącego nie ma również zastosowania kryterium rozmiarów działki. W istocie bowiem wniosek co faktycznej możliwości lokalizacji obiektu w innej części działki skutkowałby koniecznością jego rozbiórki, brak jest bowiem możliwości innych działań, aby taki warunek spełnić. Tymczasem jedyne przesłanki do rozbiórki takiego obiektu zawiera powoływany przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. Za dopuszczalne zatem w świetle obowiązujących standardów technicznych należy uznać usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy działki, jeżeli ściana zwrócona w stronę tej granicy pozbawiona jest otworów okiennych lub drzwiowych. W tym zakresie budynek garażu nie odpowiadał rygorom, wobec czego organy prawidłowo nakazały jego właścicielom zamurowanie istniejącego okna. Zgodnie z wyjaśnieniami udzielanymi przez organ odwoławczy skarżącej, w takiej sytuacji nie ma jednocześnie wymogu uzyskania zgody od właściciela nieruchomości sąsiedniej.

Mając na uwadze podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono zgodnie z § 2 ust.2 i 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28b września 20-02 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).