Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 362/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz F. Sp. z o.o. w W. kwotę 9989 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] października 2011 r. wniesionej przez F. Sp. z o.o. w W. (zwana dalej skarżącą, spółką lub stroną) jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego (zwanego dalej Ministrem, organem odwoławczym lub II instancji) z [...] września 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. (zwanego dalej także organem I instancji) działającego z upoważnienia Marszałka Województawa [...] z [...] lipca 2011r., znak [...] w przedmiocie zobowiązania skarżącej do zwrotu nierozliczonych środków przekazanych na realizację projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] października 2008 r. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w T., działając w imieniu Samorządu Województwa [...] zawarł z F. Spółką z o.o. umowę o dofinansowanie projektu: "[...]– kompleksowe wsparcie dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym i zawodowym" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

W dniach [...]-[...] kwietnia 2009 r. przeprowadzono kontrolę doraźną projektu, która wykazała szereg uchybień w realizacji projektu, w tym uchybienia mające skutek finansowy w postaci uznania za niekwalifikowalne wydatków w wysokości 16.984 zł. W związku z powyższym wydane zostały zalecenia pokontrolne, w których zobowiązano spółkę do zwrotu wydatków uznanych za niekwalifikowalne w ww. kwocie.

Pismem z [...] sierpnia 2009r. na podstawie § 24 ust. 2 umowy z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w T. rozwiązał umowę o dofinansowanie z [...] października 2008r.

Wezwaniami z [...] marca i [...] kwietnia 2011r. zwrócono się do skarżącej o zwrot kwoty 277,170,71 zł. W związku z brakiem zapłaty zawiadomieniem z [...] czerwca 2011r. Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. działający z upoważnienia Marszałka Województwa [...] wszczął postępowanie w sprawie zwrotu nierozliczonych środków i decyzją z [...] lipca 2011 r., zobowiązał spółka do zwrotu nierozliczonych środków przekazanych na realizację projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki kwoty 277.170,71 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, które naliczane są od dnia [...] października 2008 r. dla kwoty 46.782,08 zł oraz od dnia [...] listopada 2009 dla kwoty 230.630,00 zł do dnia zwrotu.

W wyniku wniesionego odwołania Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z [...] września 2011r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. (dalej także: ROPS) z [...] lipca 2011r.

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zakwestionował i uznał za niekwalifikowalne:

1. Wydatek poniesiony na wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia na wykonywanie zadań przypisanych dla specjalisty ds. prawa zamówień publicznych, zawartej pomiędzy skarżącą a Prezesem Zarządu skarżącej. Uznano, że ww. umowa była nieważna z powodu naruszenia art. 210 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013r., poz. 1030 ze zm., dalej: k.s.h.) z uwagi na fakt, że ww. umowę podpisał po stronie zleceniodawcy (spółki) prokurent – M. F. oraz po stronie zleceniobiorcy R. Ł. - Prezes Zarządu spółki. Minister wyjaśnił, że zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (dalej: Wytyczne) wydatek jest kwalifikowalny, o ile jest zgodny z przepisami prawa krajowego. W związku z powyższym ustalił łączną kwotę wydatku niekwalifikowalnego związanego z ww. umową zlecenia na 7.200 zł.

2. Wydatek poniesiony na publikację artykułów sponsorowanych. W dniu [...] listopada 2008 r. skarżąca zawarł umowę zlecenia z wykonawcą F. Sp. z o.o., której przedmiotem była m in. publikacja artykułów sponsorowanych (192 moduły). Wynagrodzenie za emisję serii tych artykułów w gazecie regionalnej ustalono na 35.136 zł brutto. Emisja odbywać się miała do końca projektu. Jednocześnie w harmonogramie wniosku o dofinansowanie projektu spółka przewidział publikację artykułów w każdym miesiącu począwszy od października 2008 r. aż do marca 2009 r. (razem 11 miesięcy). Z kolei w pkt 3.3. wniosku o dofinansowanie projektu istnieje zapis "seria [...] artykułów publikowanych w prasie regionalnej - publikacja raz w miesiącu w okresie [...]-[...]". Skarżąca dokonała zapłaty za cały okres publikacji z góry. Natomiast - jak wynika z ustaleń kontroli - publikacja artykułów nie następowała zgodnie z harmonogramem. Do dnia kontroli (tj. do kwietnia 2009 r.) opublikowane zostały jedynie trzy zamiast siedmiu artykułów. Dlatego też uznano te wydatki za niekwalifikowalne w zakresie odnoszącym się do niezrealizowanej części usługi. Organy ustaliły wysokość wydatku niekwalifikowalnego na 8.784 zł.

3.Wypłatę środków w wysokości 500 zł dokonaną w dniu [...] grudnia 2008 r. z rachunku bankowego projektu. Cel wydatku był niezwiązany z realizacją projektu, co wynika z opisu przelewu ("zwrot za urządzenie drukujące"). W związku z brakiem zwrotu ww. kwoty na rachunek bankowy projektu organ uznał tę kwotę za niekwalifikowalną. Zgodnie z Wytycznymi warunkiem kwalifikowalności wydatku jest jego bezpośredni związek z celami projektu.

4. Zawyżoną wypłatę wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło z [...] października 2008 r. nr [...]. Zgodnie z ww. umową wynagrodzenie dla wykonawcy za wykonanie dzieła zostało ustalone na kwotę 500 zł, natomiast rachunek do tej umowy opiewał na kwotę 1.000 zł i został w całości opłacony przez skarżąca w ramach projektu. W związku z tym, że wydatek nie spełnia określonego w Wytycznych wymogu efektywnego zarządzania finansami oraz nie jest niezbędny dla realizacji projektu, organ uznał różnicę w wysokości 500 zł za niekwalifikowalną.

Minister wyjaśnił, że skarżąca w ramach realizowanego projektu otrzymał dwie transze zaliczki: pierwszą w dniu [...] października 2008 r. w wysokości 211.000 zł, drugą w wysokości 230.630 zł w dniu [...] listopada 2009 r. (tj. już po rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu). Wskazał także, że spółka złożyła cztery wnioski o płatność, z czego trzy zostały zweryfikowane i zatwierdzone. W zatwierdzonych wnioskach o płatność za łączny okres od [...] sierpnia 2008 r. do [...] marca 2009r. rozliczono kwotę 164.217,92 zł. Jednocześnie, podczas zatwierdzania trzeciego wniosku o płatność, ROPS pomniejszył kwotę wnioskowanej transzy o kwotę 17.370 zł (tj. o kwotę wydatków uznanych za niekwalifikowalne w wysokości 16.984,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 386 zł naliczonymi od dnia upływu terminu wezwania do zwrotu do dnia sporządzenia informacji o weryfikacji wniosku płatność). Data zatwierdzenia trzeciego wniosku o płatność to [...] listopada 2009 r.

Podano także, że umowa uległa rozwiązaniu w dniu [...] września 2009 r. (nie zaś w dniu [...] września 2009 r. jak ustalił to organ instancji), co oznacza, że w tym dniu zakończył się projekt. Jak wynika z brzmienia § 26 ust. 3 i ust. 4 umowy, skarżąca miała obowiązek przedstawić rozliczenie otrzymanych transz dotacji rozwojowej w formie wniosku o płatność, zaś niewykorzystaną część otrzymanych środków zwrócić na rachunek bankowy [...] w terminie do 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia projektu, tj. do dnia 30 października 2009 r. Oznacza to, że w myśl § 26 ust. 2 umowy spółka miała prawo do rozliczenia prawidłowo ponoszonych wydatków do dnia 30 września 2009 r., a następnie miała obowiązek rozliczenia tych wydatków ponoszonych do dnia 30 października 2009 r.

Minister stwierdził, że skarżąca w dniu [...] grudnia 2009 r. złożyła czwarty wniosek o płatność za okres od 1 kwietnia 2009 r. do 30 czerwca 2009r., w którym wykazywał poniesione w ww. okresie wydatki na kwotę 9.933,21 zł. Pismem z [...] stycznia 2010 r. [...] zgłosił uwagi do wniosku, wyznaczając spółce termin na przesłanie poprawionego wniosku. Poprawiony wniosek o płatność został złożony do ROPS w dniu [...] czerwca 2011 r. i nie podlegał weryfikacji z uwagi na wszczęte postępowanie administracyjne oraz z uwagi na niezastosowanie się przez spółkę do procedur związanych z rozliczeniem projektu wynikających z rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu. Dlatego też organ wskazał kwotę uznał, kwotę 277.170,71 zł, jako kwotę środków podlegających zwrotowi.

Zdaniem Ministra swoim postępowaniem skarżąca naruszyła § 26 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu poprzez niedokonanie zwrotu do dnia 30 października 2009r. niewykorzystanej części otrzymanych środków finansowych w wyniku przekazywania transz na dofinansowanie.

Od powyższej decyzji F. Spółka z o.o. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła ww. decyzji naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy poprzez nieustosunkowanie się do skarżącej,

2. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nieuzasadnienie decyzji, a co najmniej – "nienależne uzasadnienie" z uwagi na nieodniesienie się do argumentacji przedstawionej przez skarżącą w sposób uniemożliwiający Sądowi dokonanie analizy przyczyn takiego rozstrzygnięcia,

3. art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy,

4. art. 210 k.s.h. poprzez uznanie, że umowa zlecenia zawarta pomiędzy F. sp. z o.o. a R. Ł. była nieważna,

5. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, ze zm., u.z.p.p.r.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

6. ar. 211 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm., zwanej dalej u.f.p.) poprzez uznanie, że skarżąca wykorzystała przekazane środki z naruszeniem procedur,

7. art. 208 u.f.p.

Z uwagi na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa – alternatywnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego były skutki rozwiązania umowy, natomiast przedmiotem nie była ocena kwalifikowalności poszczególnych wydatków. Dlatego też organ II instancji w swojej decyzji nie odniósł się w pełni do zarzutów i argumentów odwołania dotyczących kwalifikowalności wydatków.

Wyrokiem z 20 marca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2361/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględnił skargę spółki, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] września 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji wydanej w dniu [...] lipca 2011 r.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Natomiast utrzymanie tej decyzji w mocy przez Ministra Rozwoju Regionalnego sprawiło, że decyzja organu odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Sąd przytoczył treść art. 46 ust. 1 (uprawniającego marszałka województwa do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm., dalej ustawa o samorządzie województwa), art. 5 pkt 2 i 3 (definiującego pojęcia instytucji zarządzającej i instytucji pośredniczącej), art. 25 (wskazującego organy odpowiadające za realizację programów operacyjnych) oraz art. 27 ust. 1 pkt 6a (przewidującego możliwość powierzenia instytucji pośredniczącej uprawnienia do wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, o której mowa w przepisach o finansach publicznych) ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz powołał się na treść Aneksu nr 3 do Porozumienia nr[...] z [...] czerwca 2007 r. w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (z którego wynika, że Minister Rozwoju Regionalnego powierzył Samorządowi Województwa [...] o, jako Instytucji Pośredniczącej, odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych) oraz treść upoważnienia z [...] grudnia 2010 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przepisy te wskazują, że wydawanie decyzji o obowiązku zwrotu środków przekazanych na realizację programów może zostać powierzone zarządowi województwa a nie marszałkowi województwa. Ta kompetencja nie jest kompetencją własną samorządu, ale powierzoną. Przekazanie kompetencji nie może być interpretowane rozszerzająco. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r. jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa i decyzję w pierwszej instancji powinien wydać Zarząd Województwa [...], a nie Marszałek.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju Regionalnego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 listopada 2013r., sygn. akt II GSK 1164/12 uchyli zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Sąd kasacyjny podniósł, że zgodnie z art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r., instytucja zarządzająca – w omawianym przypadku minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, odpowiedzialny za przygotowanie i realizację Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki – może, w drodze porozumienia, powierzyć instytucji pośredniczącej część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego, a w szczególności zadania wskazane w punktach od 1 do 8 tego przepisu. W myśl art. 5 pkt 3 tej ustawy, instytucją pośredniczącą jest organ administracji publicznej lub inna jednostka sektora finansów publicznych, której została powierzona, w drodze porozumienia zawartego z instytucją zarządzającą, część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego.

W dniu [...] czerwca 2007 r. zawarte zostało porozumienie (nr [...]) pomiędzy Ministrem Rozwoju Regionalnego (instytucja zarządzająca) a Samorządem Województwa [...] (instytucja pośrednicząca), na podstawie którego instytucja zarządzająca powierzyła instytucji pośredniczącej realizację komponentu regionalnego Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL). Na podstawie tego porozumienia instytucja pośrednicząca została między innymi zobowiązana do odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom (§ 3 ust. 2 lit. f), przy czym obowiązek ten został dookreślony w aneksach (nr [...] i nr [...]) do wspomnianego porozumienia. W dacie wydania decyzji w I instancji ([...] lipca 2011 r.) § 3 ust. 2 lit. f) porozumienia miał brzmienie nadane w Aneksie nr [...] z [...]stycznia 2010 r. (§ 1 pkt 2 lit. c) i stanowił, że "W ramach powierzonych zadań Instytucja Pośrednicząca zobowiązana jest do odzyskiwania kwot, o których mowa w art. 207 ustawy o finansach publicznych, w tym wydawania decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych".

Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje marszałek województwa, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

W związku z powyższym NSA stwierdził, że w świetle postanowienia zawartego w § 3 ust. 2 lit. f) wskazanego wyżej porozumienia z [...] czerwca 2007 r. – wobec treści art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa w związku z art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r. – brak jest podstaw normatywnych do wyłączenia kompetencji marszałka województwa do wydawania decyzji w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, jaką jest sprawa określenia kwot środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, przypadających do zwrotu w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 211 ust. 1 u.f.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2013 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 1164/12. Oznacza to, iż Marszałek Województwa [...] był podmiotem właściwym w I instancji do określenia obowiązku zwrotu przez skarżącą spółkę pobranej dotacji. Kwestia o której mowa została bowiem przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto trzeba wyjaśnić, że w przedmiotowej sprawie decyzję wydał Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w T. z upoważnienia Marszałka Województwa [...]. W aktach sprawy znajduje się Porozumienie w sprawie realizacji powierzonych zadań w ramach priorytetu VII Promocja Integracji Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z [...] września 2007r. zawarte na podstawie art. 32 ust. 1 u.p.p.r. na mocy którego Samorząd Województwa [...] przekazał, Dyrektorowi ROPS w T. kompetencje w zakresie odzyskiwania cyt. "kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom" (§ 3 ust. 2 pkt 8 Porozumienia). Porozumienie to zostało zmienione m.in. Aneksem nr [...] który brzmienie tego paragrafu na "odzyskiwanie kwot, w tym, wydawania decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240). Ponadto Dyrektor ROPS otrzymał imienne upoważnienie z [...] grudnia 2010r. do załatwiania spraw w imieniu Marszałka Województwa [...], a w szczególności wydawania decyzji administracyjnych o zwrocie środków uznanych za niekwalifikowalne w ramach Priorytetu VII Promocja integracji społecznej Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Powyższe uprawnienie do wydania decyzji przez Dyrektora ROPS potwierdził także NSA w wyroku z 14 listopada 2013 r., gdyż w wypadku braku takiego upoważnienia na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a., winien z urzędu uwzględnić nieważności postępowania, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Mając powyższe na względzie Dyrektor ROPS w T. był właściwie umocowany do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości właściwość także i tego organu, który podejmował rozstrzygnięcie w instancji odwoławczej (był nim Minister Rozwoju Regionalnego). Dlatego bezzasadne są zarzuty naruszenia przez Ministra art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r. oraz zarzuty braku właściwego umocowania konsekwentnie podnoszone przez skarżącą w tym również w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2014r.

W związku z tym WSA w Warszawie ponownie rozstrzygając sprawę obowiązany jest ocenić tak skargę jak i kwestionowaną nią decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] września 2011 r. w aspekcie jej zgodności z przepisami prawa za wyjątkiem przepisów określających właściwość organów rozstrzygających w obu instancjach.

Mając powyższe na względzie Sąd stoi na stanowisku, iż skarga jest uzasadniona. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że przedmiotem skargi jest decyzja zobowiązująca do zwrotu wskazanej kwoty z tytułu nierozliczenia środków przekazanych na realizację projektu. Organ kwotę nierozliczonych środków w wysokości 277.170,71 złotych ustalił poprzez różnicę między środkami przekazanymi spółce w łącznej wysokości 441.630 złotych (kwota ta uwzględnia potrącenie kwoty 17.370 złotych tytułem spornych wydatków niekwalifikowanych, gdyż w sumie spółka winna otrzymać kwotę 459.000 złotych) a kwotą rozliczoną w wysokości 164.217,92 złotych i kwotą 241,37 zł zwróconą przez skarżącą w dniu [...] stycznia 2010r.

Dlatego też zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego zawartym w zaskarżonej decyzji oraz w szczególności odpowiedzi na skargę, przedmiotem skargi jest również kwestia ustalenia prawidłowości uznania wydatków za niekwalifikowalne. Uznanie bowiem tych wydatków za kwalifikowalne spowodowałoby, że skarżąca tylko z tej przyczyny rozliczyłaby poniesione wydatki w wysokości wyższej niż wskazane przez organ 164.217,92 złote i w związku z powyższym kwota do zwrotu mogłaby być inna niż wskazana w decyzji organu I instancji.

W tym miejscu Sąd zauważa, że nie podziela stanowiska Ministra zawartego w odpowiedzi na skargę, że skarżąca nie zgadzając się z zakwestionowaniem czterech wydatków winna wystąpić na drogę cywilno-sądową z uwagi na brzmienie § 29 ust. 2 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym w przypadku braku porozumienia spór będzie podlegał rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy dla siedziby IP. Należy bowiem podkreślić, że argumentacja ta jest zupełnie sprzeczna z treścią stosowanego przez organy obydwu instancji art. 211 ust. 1 i 4 u.fp.

Zgodnie z art. 211 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4. Przepisy art. 145 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.

W myśl ust. 4 art. 211 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja zarządzająca albo instytucja pośrednicząca, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

W przedmiotowej sprawie organ niewątpliwie wskazał, że cztery wydatki w wysokości 16.984 złotych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 u.f.p. który stanowi, że wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2, 3a i 4, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Zatem zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie wobec żądania od strony skarżącej zwrotu nierozliczonych środków przekazanych na realizację projektu również przedmiotem sporu staje się kwestia kwalifikowalności wydatków, gdyż w przeciwnym wypadku pozbawia się strony ochrony jej praw przed sądem. Zatem zarówno, co do wydatków uznanych przez organ jako niekwalifikowalne, jak i co do zwrotu winna być wydana decyzja administracyjna, gdyż sprawa ta nie jest sprawą cywilną. Przeciwna wykładnia byłaby niezgodna z treścią cytowanych wyżej przepisów art. 208 ust. 1 i art. 21 ust. 1 i 4 u.f.p. i prowadziłaby do wniosku, że również w przedmiocie zwrotu nierozliczonych środków przekazanych na realizację projektu właściwy byłby sąd powszechny, gdyż nierozliczenie tych środków ma swoje źródło w zawartej umowie. Mając powyższe na względzie Sąd także nie zgadza się ze skarżąca, która w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2014r. wskazała na konieczność wystąpienia przez organ z powództwem cywilnym. Zdaniem skarżącej dopiero w następstwie wydania wyroku sądu powszechnego stwierdzającego określone okoliczności możliwa byłaby wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Sąd nie zgadza się z taką tezą. Trzeba bowiem wskazać, że wbrew jej twierdzeniom korzystając z możliwości wniesienia środków odwoławczych oraz skargi skarżąca posiada możliwość obrony swoich praw poprzez przedstawienie stosownej argumentacji. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że ustawodawca przewidział w zakresie dofinansowania realizacji projektów swego rodzaju dualizm. Polega ona na tym, że w wypadku gdy organ dochodzi od strony określonych kwot, już przekazanych drugiej stronie umowy, czyni to na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Natomiast jeżeli strona skarżąca, np. nie zgadzając się z wysokością ustalonych wydatków niekwalifikowanych, to winna dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym w ramach np. powództwa o zapłatę. W sprawie zatem zdaniem Sądu organ odwoławczy winien także rozstrzygać w przedmiocie uznania niekwalifikowalności wydatków, która jest nierozerwalnie związana z kwestią ustalenia kwoty przypadającej do zwrotu z tytułu nierozliczonych środków przekazanych na realizację projektu. Powyższe wynika także wprost z § 26 ust. 2 umowy o dofinansowanie, który stanowi, że w przypadku rozwiązania umowy w trybie § 24 ust. 2 (możliwość rozwiązania umowy z jednomiesięcznym wypowiedzeniem), Beneficjent ma prawo do wydatkowania wyłącznie tej części otrzymanych transz dotacji rozwojowej, które odpowiadają prawidłowo zrealizowanej części Projektu, z zastrzeżeniem § 4. Użycie w umowie terminu prawidłowo zrealizowanej części Projektu należy rozumieć w kontekście kwalifikowalności wydatków. Tylko w wypadku rozwiązania umowy na mocy § 26 ust. 1 umowy o dofinansowanie (ze skutkiem natychmiastowym), druga strona ma obowiązek zwrotu całości środków i wówczas nie ma potrzeby badania kwalifikowalności wydatków.

Reasumując w sprawie organ winien wskazać powody, dla których część wydatków uznał za niekwalifikowalne i je szczegółowo uzasadnić. Tylko taka forma załatwienia sprawy chroni stronę skarżącą, gdyż będzie mogła ona przedstawić swoje argumenty, które winny być szczegółowo przeanalizowane przez organ wydający decyzję. Należy także zauważyć, że w sprawie strona skarżący wydatków uznanych za niekwalifikowane samodzielnie nie zwróciła, to organ potrącił kwotę tych wydatków z drugiej płatności nie wydając w tym zakresie żadnego aktu prawnego. Dlatego też dla kompleksowego załatwienia sprawy niezbędna jest jej całościowa analiza.

Zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej Sąd nie podziela także twierdzeń strony skarżącej, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i z tego powodu postępowanie winno zostać zawieszone do czasu jej rozpoznania przed sądem powszechnym. Ponadto trzeba również podkreślić, że sama skarżąca jest niekonsekwentna w swoich twierdzeniach, gdyż w jednym miejscu wskazuje na konieczność rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny, natomiast w innym stwierdza powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że w sprawie winna być wydana najpierw decyzja ustalająca kwotę przypadającą do zwrotu. W odniesieniu do powyższego Sąd wyjaśnia, że wskazane przez skarżącą w tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne (dotyczące korekty finansowej) jest nieadekwatne do jej sprawy, gdyż organy nie stosowały korekty finansowej. Zatem zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nic nie stoi na przeszkodzie do jej załatwienia w jednym orzeczeniu kończącym całą sprawę, tj. uznaniem kwalifikowalności wydatków oraz określeniem zwrotu nierozliczonych środków.

Powyższe w konsekwencji powoduje konieczność szczegółowego odniesienia się do zarzutów odwołania podnoszonych przez stronę skarżącą, czego organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie uczynił i czym naruszył art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Trzeba bowiem zauważyć, że strona skarżąca bardzo szczegółowo odniosła się do każdego z trzech kwestionowanych wydatków, a organ wskazanych twierdzeń i zarzutów nie uwzględnił. Dla przykładu Sąd wskazuje, że organ w żaden sposób nie odniósł się do wskazywanych przez skarżącą zarzutów naruszenia art. 210 k.s.h. i ewentualnych skutków naruszenia tego przepisu. Nie odniósł się także do zarzutów dotyczących braku konieczności dostarczenia całości towarów, czy też wykonania usług, aby w myśl Wytycznych z [...] lutego 2008r. uznać wydatek za kwalifikowany. W tym też kontekście organ nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącą kwestii dotyczącej istoty "procedury w zakresie tworzenia, weryfikacji, monitorowania oraz rozliczania projektów w ramach POKL (...)" wskazanej w piśmie Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] grudnia 2008r., a także innych szczegółowo opisanych w zakresie uznania za niekwalifikowalnego wydatku w wysokości 8.784 złotych. Organ odwoławczy także nie odniósł się do zarzutów w zakresie wydatku w wysokości 500 złotych (zwrot za urządzenie drukujące) i informacji organu z [...] marca 2009r. (karta 731 akt administracyjnych), która zdaniem skarżącej świadczy, że powyższa kwota została przez nią zwrócona. Zatem wydatek ten nie mógł zostać uznany za niekwalifikowany. Powyżej przytoczone zarzuty są tylko przykładowe, gdyż z decyzji organu odwoławczego, a w szczególności z odpowiedzi na skargę wynika, że zdaniem Ministra nie było potrzeby szczegółowego odniesienia się do tych zarzutów, gdyż nie dotyczyły one istoty sporu, jaką jest zwrot nierozliczonych środków. Jednakże, zgodnie z tym co zostało szeroko wyżej wskazane, przedmiotem postępowania jest kwestia uznania wydatków za niekwalifikowane oraz kwestia zwrotu nierozliczonych środków. Oba te przedmioty są ze sobą nierozerwalnie związane.

Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu słuszne są zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organ odwoławczy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 107 § 3 k.p.a. W myśl tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie organ w zasadzie ograniczył się do przytoczenia tzw. rysu historycznego sprawy bez konkretnego odniesienia się przede wszystkim do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowe. Braki w uzasadnieniu powodują jednocześnie naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż z uzasadnienia nie wynika aby organ dokładne wyjaśnił stan faktyczny i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister uwzględni powyższe stanowisko i szczegółowo odniesie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą zarówno dotyczących niekwalifikowalności wydatków, jak również np. do faktu przekazania drugiej transzy środków skarżącej w listopadzie 2009r. i zarzutu w tym zakresie skarżącej o niemożności rozliczenia tych środków przed ich przekazaniem, tj. do [...] października 2009r. (data ta została następnie zmieniona decyzją odwoławczą na [...] października 2009r.).

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.