Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 89/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2-4, art. 13 ust. 1, art. 14
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi G.K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego w C. do rozpoznania wniosku G.K. z dnia 1 kwietnia 2022 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie odnoszącym się do żądania zawartego w punktach 1, 6, 11, 12 i 15 wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Zakładu Karnego w C. na rzecz skarżącego G. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

G. K. (dalej także jako: "skarżący" lub "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w C. (dalej również jako: "Dyrektor" lub "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 8 kwietnia 2022 r. do Zakładu Karnego w C. (dalej także jako: "Zakład Karny") wpłynął wniosek G. K., datowany na dzień 1 kwietnia 2022 r., skierowany do Dyrektora Zakładu Karnego w C. w zakresie udostępnienia informacji publicznej poprzez przekazanie mu dokumentów urzędowych dotyczących działalności Zakładu Karnego, tj.:

1/ ilu osadzonych przebywa na Oddziale Terapeutycznym (tzw. ESKI) za przestępstwa z art. 197-200 Kodeksu karnego;

2/ jakie pieniądze i jaka suma tych pieniędzy jest przeznaczona na programy w Oddziale Terapeutycznym (ESKI), jakie są to programy dla skazanych;

3/ jakie są planowane remonty infrastruktury więziennej w tym roku, na jaką sumę pieniędzy te remonty będą realizowane i czego te remonty będą dotyczyć;

4/ jakiej specjalizacji jest tutejszy szpital więzienny, jakie posiada oddziały szpitalne;

5/ ile Dyrektor uwzględnił skarg osób osadzonych na działalność Zakładu Karnego w latach 2021 i 2022;

6/ ile funkcjonariuszy zostało ukaranych dyscyplinarnie lub zwolnionych ze służby w latach 2021 i 2022, czego te przewinienia dotyczyły;

7/ ile zarabiają miesięcznie (pensja) funkcjonariusze według ich stanowiska pracy, z dokładnym wyszczególnieniem roku 2022;

8/ ile funkcjonuje w Zakładzie Karnym zakładów pracy wraz z ich nazwą;

9/ od jakich producentów zamawia w latach 2021 i 2022 Zakład Karny żywność na wyżywienie osadzonych oraz na jaką sumę (miesięcznie lub rocznie);

10/ udostępnienie umowy, jaką zawarł w roku 2021 i 2022 Zakład Karny z Pocztą Polską, na doręczenie przesyłek pocztowych i innych usług pocztowych;

11/ notatki służbowe funkcjonariuszy, którzy zastosowali w roku 2021 i 2022 środki przymusu bezpośredniego wobec osadzonych, z dokładnym opisem tych czynności;

12/ ile podjęto w roku 2021 i 2022 prób samobójczych przez osadzonych, czego one dotyczyły, jakie były powody tych prób samobójczych;

13/ ile jest zatrudnionych w Zakładzie Karnym psychologów, pielęgniarek, wychowawców;

14/ ilu osadzonych pracuje poza Zakładem Karnym;

15/ ile w roku 2021 i 2022 zaskarżono decyzji Dyrektora Zakładu Karnego do sądu penitencjarnego w trybie art. 7 Kodeksu karnego wykonawczego, ile z nich uwzględnił sąd penitencjarny;

16/ ile stanowisk komputerowych jest dostępnych dla osadzonych w Zakładzie Karnym ze stronami internetowymi przeznaczonymi dla osadzonych, na jakich zasadach może korzystać osadzony z tych stron internetowych.

Dyrektor Zakładu Karnego odpowiadając na powyższy wniosek poinformował skarżącego w piśmie z dnia 21 kwietnia 2022 r., co następuje:

Ad. 1. Żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 6 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej;

Ad. 2. Oddział terapeutyczny w roku 2022 otrzymał na oddziaływanie penitencjarne, w tym zakup materiałów potrzebnych do realizacji zajęć z zakresu terapii zajęciowej, kwotę 8.000 zł, realizowane są programy zatwierdzone przez Centralny Zarząd Służby Więziennej w W.;

Ad. 3. Otrzymał Pan informacje na to pytanie w odpowiedzi na pismo o znaku sprawy D/P.0143.3.2022 z dnia 30.03.2022 r.;

Ad. 4. W Zakładzie Karnym w C. funkcjonuje Szpital i Ambulatorium Zakładu Karnego w C. wraz z dwoma oddziałami szpitalnymi:

- Oddział chorób wewnętrznych,

- Oddział dla przewlekle chorych;

Ad. 5. Informacje dotyczące roku 2021 zostały Panu przekazane w odpowiedzi na pismo o znaku sprawy D/P.0143.3.2022 z dnia 30.03.2022 r. W roku 2022 odnotowano 3 skargi uznane za zasadne lub częściowo zasadne;

Ad. 6. Żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej;

Ad. 7. Otrzymał Pan informacje na to pytanie w odpowiedzi na pismo o znaku sprawy D/P.0143.1.2022 z dnia 10.03.2022 r.;

Ad. 8. Otrzymał Pan informacje na to pytanie w odpowiedzi na pismo o znaku sprawy D/P.0143.1.2022 z dnia 10.03.2022 r.;

Ad. 9. Informacje dotyczące dostawców zostały Panu przekazane w odpowiedzi na pismo o znaku sprawy D/P.0143.3.2022 z dnia 30.03.2022 r. Miesięczny koszt za zakupione produkty żywnościowe w roku 2022 kształtuje się w kwocie ok. 200.000,00 zł, a 270.000,00 zł w zależności od ilości oraz rodzaju zakupionego asortymentu. W roku 2021 zakupiono artykułów spożywczych za kwotę 230.0000,00 zł;

Ad. 10. Otrzymał Pan decyzję z dnia 30.03.2022 r. na to pytanie, od której się Pan odwołał i w dniu 11.04.2022 r. sprawa została przekazana do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K., o czym został Pan poinformowany;

Ad. 11. Żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej;

Ad. 12. Żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej;

Ad. 13. W Zakładzie Karnym w C. zatrudnionych jest 45 wychowawców, 10 psychologów, 31 pielęgniarek/pielęgniarzy;

Ad. 14. Na dzień 21.04.2022r. zatrudnionych jest 56 skazanych w systemie bez konwojenta;

Ad. 15. Żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie informuję, że postulat nie jest w dyspozycji jednostek penitencjarnych lecz właściwych sądów;

Ad. 16. W Zakładzie Karnym w C. jest 6 stanowisk komputerowych przeznaczonych dla osadzonych z dostępem do stron internetowych dla osadzonych. Potrzebę skorzystania z takiego stanowiska należy złożyć na wniosku/prośbie kierowanej do Dyrektora za pośrednictwem wychowawcy.

W skardze z dnia 20 maja 2022 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku G. K. zarzucił Dyrektorowi Zakładu Karnego w C. bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r., a konkretnie w zakresie pkt 1, 6, 11, 12, 15 złożonego wniosku. Zdaniem skarżącego informacje, o które wnioskował - wbrew stanowisku Dyrektora Zakładu Karnego - stanowią informacje publiczne, gdyż dotyczą działalności służby więziennej i Zakładu Karnego w C. W przedmiotowej skardze skarżący zawarł wniosek o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 500 zł, a także wniósł o zobowiązanie Dyrektora Zakładu Karnego do udostępnienia mu wnioskowanej informacji publicznej.

Dyrektor Zakładu Karnego w C. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że informacje, o które wnioskował skarżący w piśmie z dnia 1 kwietnia 2022 r., a dotyczące pkt 1, 6, 11, 12, 15, nie stanowią informacji publicznej.

W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu podtrzymał w całości wniesioną przez skarżącego skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C., wnosząc o: 1/ zobowiązanie Dyrektora Zakładu Karnego w C. do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej zgodnie z pkt 1, 6, 11, 12 i 15 wniosku z dnia 1 kwietnia 2022 r., w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie; 2/ przyznanie od Dyrektora Zakładu Karnego w C. na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 500 zł; 3/ zasądzenie od Dyrektora Zakładu Karnego w C. na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego stanowisko Dyrektora Zakładu Karnego w C., jakoby informacje objęte żądaniem skarżącego co do udzielenia dostępu do informacji publicznej, wskazane w pkt 1, 6, 11, 12 i 15 pisma skarżącego z dnia 1 kwietnia 2022 r. nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. - dalej jako: "u.d.i.p."), jest nietrafne. W tym zakresie pełnomocnik wskazał, że wyliczenie zawarte w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. jest wyliczeniem przykładowym, a nie enumeratywnym, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę w tym przepisie zwrot "w szczególności". Tym samym argument organu administracji publicznej, zgodnie z którym żądane przez skarżącego informacje, jako niemieszczące się w katalogu zawartym w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. nie stanowią informacji publicznej, jest błędny. Pogląd ten oparty jest na błędnej wykładni art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Informacja ilu osadzonych przebywa na oddziale terapeutycznym, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bowiem informacja ta dotyczy bezpośrednio działalności i organizacji Dyrektora Zakładu Karnego w C. w zakresie wykonywania zadań o charakterze publicznym, powierzonych Dyrektorowi Zakładu Karnego w C. na podstawie ustawy. Na poparcie swojego stanowiska powołano się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2021 r. (sygn. akt II SAB/Bd 45/20), w którym wskazano, że: "Zatem informacja o tym, czy Areszt Śledczy stosuje i wobec ilu osadzonych środki profilaktyczne polegające na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, zakwaterowanego w całodobowo monitorowanej celi przez wewnętrzny system urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk, przez dodatkowego funkcjonariusza Służby Więziennej pełniącego całodobowo dozór przy otwartych drzwiach celi - na dzień sporządzenia informacji, posiada walor informacji publicznej. Informacja ta bezpośrednio bowiem dotyczy działalności i organizacji tej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, podejmowanej w ramach ustawowo powierzonych jej żądań (art. 2 usw). Stanowi ona informację o działalności i organizacji podmiotu publicznego, w tym sposobie realizacji przez niego zadań publicznych oraz dotyczy sfery faktów". Wyrok ten, w ocenie pełnomocnika skarżącego, dotyczy informacji przedmiotowo podobnej do informacji, której udzielenia przez Dyrektora Zakładu Karnego w C. żądał skarżący w niniejszej sprawie. Obie informacje dotyczą bieżącej działalności i organizacji jednostki penitencjarnej w zakresie wykonywania działań o charakterze publicznym. Zarówno informacja o stosowaniu środków profilaktycznych polegających na stałej, całodobowej, bezpośredniej kontroli zachowania osadzonego, jak i informacja o liczbie osadzonych, przebywających na oddziale terapeutycznym, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Informację publiczną stanowi również informacja ilu funkcjonariuszy Służby Więziennej, pełniących służbę w Zakładzie Karnym w C., zostało ukaranych dyscyplinarnie lub zwolnionych ze służby w latach 2021-2022 i czego dotyczyły stwierdzone przewinienia. Jak wynika bowiem z jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych przebieg i wynik postępowania dyscyplinarnego prowadzonego względem osób wykonujących zadania publiczne, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 10 marca 2021 r. (sygn. akt IV SAB/Po 163/20), w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 196/13): "postępowanie dyscyplinarne wobec pracownika naukowego jak i dokumentacja przebiegu tego postępowania ma charakter informacji publicznej albowiem wytworzona postała w toku realizacji zadań publicznych przez właściwy organ jakim jest komisja dyscyplinarna. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status funkcjonariuszy służb mundurowych, np. Policji, w pragmatykach regulujących status prawny innych pracowników mianowanych, jak np. właśnie nauczycieli oraz ustawach regulujących ustrój i funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych, np. adwokackiego. Jest to odpowiedzialność typu karnego, choć najczęściej sprawowana przez podmioty mające charakter organu administracji publicznej, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym (por. art. 1 pkt 2 k.p.a.) za wykroczenia dyscyplinarne. [...] Rekapitulując powyższe rozważania stwierdzić należy, że informacja o treści prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej dla pracowników naukowych, orzekającej o zastosowaniu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w ustawie o Państwowej Akademii Nauk oraz inne orzeczenia i dokumenty wytworzone przez komisję dyscyplinarną dla pracowników naukowych w tym dokumenty wnioskowane przez skarżącego mają walor informacji publicznej i mogą podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy zachowaniu ochrony prawa do prywatności i tajemnic ustawowo chronionych". Z kolei w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r. (sygn. akt I OSK 2057/14) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że walor informacji publicznej ma informacja o wyrokach dyscyplinarnych zapadłych w sprawach dotyczących prokuratorów, wskazując że: "W tym zakresie odrębnej regulacji nie zawiera także art. 76 ust. 2 ustawy o prokuraturze, który stanowi, że orzeczenie dyscyplinarne można podać do wiadomości publicznej po jego uprawomocnieniu się, na podstawie uchwały sądu dyscyplinarnego. Czym innym jest obowiązek urzędowego upublicznienia informacji publicznej, czym innym zaś udostępnienie jej na wniosek. Przepisy te pełnią zatem odmienną funkcję, w pierwszym przypadku chodzi o rodzaj dodatkowej dolegliwości dla obwinionego oraz względy prewencji ogólnej, w drugim o realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. W związku z tym stwierdzić należy, iż żadne przepisy innych ustaw nie regulują zasad i trybu udostępniania orzeczeń sądów dyscyplinarnych dla prokuratorów. Oznacza to, że do wniosku o udostępnienie kserokopii orzeczeń sądów dyscyplinarnych dla prokuratorów mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej". Skoro więc sądownictwo administracyjne opowiada się za posiadaniem waloru informacji publicznej przez dane o postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec pracowników naukowych, jak i wobec prokuratorów, to również dane o postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych wobec funkcjonariuszy służby więziennej stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Dalej wskazano także, że również notatka służbowa sporządzona przez funkcjonariusza publicznego w zakresie wykonywania zadań o charakterze publicznym stanowi, zgodnie z jednolitym poglądem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, informację publiczną. Tym samym informację publiczną stanowią notatki służbowe funkcjonariuszy Służby Więziennej, którzy zastosowali środku przymusu bezpośredniego wobec osadzonych w latach 2021-2022, o których udostępnienie wnosił skarżący. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 sierpnia 2019 r. (sygn. akt II SAB/Sz 21/19): "Przyjąć należy, że informacje, o które wnosił skarżący we wniosku z dnia 11 grudnia 2018 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. Niewątpliwie notatka urzędowa/służbowa jako dokument wytworzony przez funkcjonariusza policji w związku z realizacją przewidzianych prawem żądań, dotyczy sprawy publicznej. W myśl art. 1 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.) Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczaną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a koszty związane z funkcjonowaniem Policji są pokrywane z budżetu państwa. Dlatego też informację pochodzącą od funkcjonariusza policji utrwaloną w formie notatki nalepy traktować jako sprawę publiczną, związaną bezpośrednio z działalnością i funkcjonowaniem policji". Z kolei w wyroku z dnia 9 marca 2021 r. (sygn. akt II SAB/Kr 203/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że: "Notatki urzędowe funkcjonariuszy Policji niezależnie od tego, czy zostały sporządzone odręcznie czy też w formie wydruku elektronicznego czy maszynopisu, protokoły z przesłuchań świadków w prawie o wykroczenie oraz wszelkie pisma urzędowe wychodzące z organu Policji i wpływające do niego w związku z prowadzoną sprawą o wykroczenie posiadają walor informacji publicznej, dotyczą bowiem sfery faktów, zostały wytworzone w ramach sfery działalności organu administracji publicznej, zawierają informację o sposobie prowadzenia sprawy etc., stanowią więc, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację o sprawach publicznych, a stosownie do ort. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i pkt 4 lit. a, b i c, będąc rodzajem informacji o sposobie załatwiania (rozstrzygania) spraw, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych (co wypełnia dyspozycji art. 61 Konstytucji RP)".

Również informacja o ilości prób samobójczych oraz ich okolicznościach, podjętych przez osadzonych w latach 2021-2022 w Zakładzie Karnym w C. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacja o ilości prób samobójczych podjętych przez osadzonych i prowadzonych w związku z tymi zdarzeniami postępowaniami wyjaśniającymi stanowi informację o działalności Zakładu Karnego w C. w ramach wykonywania zadań o charakterze publicznym. Udostępnienie takiej informacji zapewnia wykonywanie społecznej kontroli wykonywania tych zadań przez Zakład Karny w C. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 29 grudnia 2021 r. (sygn. akt II SAB/Go 184/21): "Sprawozdanie z czynności wyjaśniających dotyczących zdarzeń, które mogą wystąpić na służbie, (w tym przypadek samobójstwa osadzonego), sporządzone na podstawie § 9 ust. 1 i 2 zaradzenie Nr 1/2018 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 3 stycznia 2018 r. w sprawie służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej, zdarzeń mogących wystąpić w Służbie Więziennej oraz sposobu ich wyjaśnienia i dokumentowania (dalej jako zarządzenie nr 1/2018), jako że w swej treści zawiera informacje publiczne we wspomnianym powyżej rozumieniu, podlega udostępnienie w trybie u.d.i.p. Sprawozdania te bowiem sporządza się w przypadku najpoważniejszych zdarzeń mogących występować w jednostce penitencjarnej, które są wymienione w pkt 1-14 załącznika nr 1 do zarządzenia nr 1/2018, związanych z realizacją zadań, do których powołana jest Służba Więzienna zgodnie z powołanym art. 2 ust. 1 u.s.w. Zawierają one opis okoliczności i przebieg wspomnianych zdarzeń, działania podjęte po zdarzeniu, jego przyczyny oraz wnioski dotyczące stwierdzanych uchybień lub nieprawidłowości, ze wskazaniem osób odpowiedzialnych za ich powstanie oraz konieczności podjęcia działań profilaktycznych. Sprawozdanie to pozwala zatem na dokonanie oceny prawidłowości wykonywania żądań publicznych powierzanych ustawowo Służbie Więziennej, w szczególności w zakresie zapewnienia osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej, humanitarnego traktowanie osób pozbawionych wolności; zapewnienia w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa (art. 2 ust. 2 pkt 4, 5 i 6 u.s.w.). Tym samym ich udostępnienie zapewnia realizację społecznej kontroli wykonywania wspomnianych zdań publicznych, co stanowi jeden z celów u.d.i.p.". Skoro więc, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyżej zacytowanym wyroku, sprawozdanie z czynności wyjaśniających dotyczących samobójstwa osadzonego stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to taką informację stanowią również żądane przez skarżącego dane o liczbie prób samobójczych podjętych przez osadzonych w latach 2021-2022 i ich okolicznościach.

Informację publiczną stanowi również informacja, ile decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w C. zostało w latach 2021-2022 zaskarżonych do Sądu Penitencjarnego w trybie art. 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 53 ze zm. - dalej jako: "k.k.w.") oraz ile skarg uwzględniono w latach 2021-2022. Informacja ta bowiem zawiera wszelkie elementy definicji zawartej w art. 6 ust. 3 lit. e) i ust. 4) lit. a) tiret trzeci u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania oraz o treści orzeczeń sądów powszechnych. Nie jest trafny argument Dyrektora Zakładu Karnego w C. zawarty w piśmie do skarżącego z dnia 21 kwietnia 2022 r., jakoby postulat nie jest w dyspozycji jednostek penitencjarnych, tylko właściwych sądów. Dyrektor Zakładu Karnego w C. jako organ wykonawczego postępowania karnego posiada urzędową wiedzę, co do liczby decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w C. zaskarżonych do Sądu Penitencjarnego w trybie art. 7 k.k.w. i liczbie uwzględnionych skarg. Z normy art. 7 § 3 k.k.w. wprost wynika, że skarga jest składana do Sądu Penitencjarnego za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego. Dyrektor Zakładu Karnego uzyskuje również urzędowo wiedzę o sposobie rozstrzygnięcia skargi. Tym samym również dane o liczbie decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w C. zaskarżonych do Sądu Penitencjarnego i liczbie uwzględnionych skarg posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i winny być skarżącemu udzielone przez Dyrektora Zakładu Karnego w C.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 (art. 3 § 2 p.p.s.a.) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie jest kwestionowana ani w orzecznictwie sądów administracyjnych, ani w piśmiennictwie. Przyjmuje się też, że dopuszczalność takiej skargi zachodzi również wtedy, gdy strona - wbrew stanowisku organu - uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Ke 30/20).

Skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. (data wpływu do organu – 8.04.2022 r.), w zakresie żądania udzielenia mu informacji odnośnie: ilu osadzonych przebywa na Oddziale Terapeutycznym (tzw. ESKI) za przestępstwa z art. 197-200 Kodeksu karnego (pkt 1 wniosku); ilu funkcjonariuszy zostało ukaranych dyscyplinarnie lub zwolnionych ze służby w latach 2021 i 2022, czego te przewinienia dotyczyły (pkt 6 wniosku); notatek służbowych funkcjonariuszy, którzy zastosowali w roku 2021 i 2022 środki przymusu bezpośredniego wobec osadzonych, z dokładnym opisem tych czynności (pkt 11 wniosku); ile podjęto w roku 2021 i 2022 prób samobójczych przez osadzonych, czego one dotyczyły, jakie były powody tych prób samobójczych (pkt 12 wniosku) oraz ile w roku 2021 i 2022 zaskarżono decyzji Dyrektora Zakładu Karnego do sądu penitencjarnego w trybie art. 7 Kodeksu karnego wykonawczego i ile z nich uwzględnił sąd penitencjarny (pkt 15 wniosku).

Na wstępie wskazać należy, że jakkolwiek przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por.: T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2011, s. 109; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 808/21).

Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej jako "u.d.i.p.") o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w C. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1064 ze zm. – dalej jako "u.s.w.") Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.).

W związku z tym istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy żądanie udzielenia informacji wskazanych w punktach: 1, 6, 11, 12 i 15 ww. wniosku skarżącego stanowi informację publiczną, a w konsekwencji czy organ z uwagi na udzieloną w tym zakresie skarżącemu odpowiedź zawartą w piśmie z dnia 21 kwietnia 2022 r. - odmawiającą wskazanym informacjom żądanym przez skarżącego charakteru informacji publicznej - pozostaje w bezczynności.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, jak i działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w tym prawo to obejmuje dostęp do dokumentów.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że analiza powołanego przepisu wskazuje, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1975/18). Z kolei przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, zaliczając do nich m.in.: informacje o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcję i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d/ u.d.i.p.); informacje o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej, w tym o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania czy też prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e/ i f/ u.d.i.p.) czy też informacje o danych publicznych, w tym o treści i postaci dokumentów urzędowych, a w szczególności treści orzeczeń sądów powszechnych czy treści innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ tiret trzeci i lit. c/ u.d.i.p.).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że informacje, o które wnosił skarżący we wniosku z dnia 1 kwietnia 2022 r., w zakresie oznaczonym punktami 1, 6, 11, 12 i 15, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając przytoczony wyżej zakres pojęcia informacji publicznej należy stwierdzić, że wnioskowane przez skarżącego informacje związane są z działalnością (funkcjonowaniem) organu władzy publicznej jakim jest Dyrektor Zakładu Karnego w C., tak w znaczeniu przedmiotowym, odnoszącym się do wykonywania w podległej Dyrektorowi jednostce zadań Służby Więziennej (m.in. prowadzenia oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności; zapewnienia osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej czy zapewnienia porządku i bezpieczeństwa), jak też w znaczeniu podmiotowym, związanym z informacjami odnoszącymi się do osób pełniących funkcje publiczne i ich kompetencjami, a także w odniesieniu do danych publicznych zawartych w dokumentach urzędowych odnoszących się do tego organu czy też osób wykonujących w ramach struktury tego organu funkcje publiczne.

Mając to na uwadze należało przyjąć, że informacja dotycząca ilości osadzonych z wyszczególnieniem za przestępstwa z art. 197-200 k.k., którzy przebywają na Oddziale Terapeutycznym (tzw. ESKI) stanowi informację publiczną, gdyż dotyczy wykonywania zadań Służby Więziennej realizowanych Zakładzie Karnym w C. w odniesieniu do określonej grupy skazanych w ramach specjalnie wydzielonej i zorganizowanej w strukturze zakładu karnego formy prowadzenia oddziaływań penitencjarnych/resocjalizacyjnych (oddziału specjalnego).

Także informacja dotycząca liczby funkcjonariuszy ukaranych dyscyplinarnie czy zwolnionych za określone przewinienia w latach 2021 i 2022 ma charakter informacji publicznej. Należy zgodzić się, że co do zasady informacja wytworzona w toku realizacji zadań publicznych przez właściwy organ orzekający w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza publicznego czy też dotycząca wydalenia (zwolnienia) takiego funkcjonariusza ze służby posiada walor informacji publicznej. Jeśli taka informacja znajduje potwierdzenie w dokumentach organu, to bezsprzecznie jest to informacja publiczna dotycząca osoby pełniącej funkcję publiczną i co do zasady może podlegać udostępnieniu. Jeśli zaś organ uznałby, że informacja ta z uwagi na ochronę prywatności nie może być udostępniona, to zobligowany jest wówczas wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie, natomiast jeśli organ nie posiada takich konkretnych danych, które znajdują odzwierciedlenie w jego zasobach (bo na przykład uległy one zatarciu), to powinien wskazać, że nie jest w ich posiadaniu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Ol 66/21).

W zakresie żądania odnoszącego się do notatek służbowych funkcjonariuszy, którzy zastosowali w latach 2021-2022 środki przymusu bezpośredniego wobec osadzonych wraz z opisem tych czynności, należy wskazać, że w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub w zakresie swoich kompetencji gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej (a nawet podmioty niebędące organami administracji publicznej), treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08).

Mając powyższe na uwadze, przyjąć zatem należało, że ww. informacja, dotycząca notatek służbowych sporządzonych w latach 2021-2022 przez funkcjonariuszy więziennych i odnosząca się do przypadków stosowania wobec osadzonych przymusu bezpośredniego, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. Niewątpliwie notatka urzędowa/służbowa jako dokument wytworzony przez funkcjonariusza służby więziennej w związku z realizacją przewidzianych prawem przez tę służbę zadań, dotyczy sprawy publicznej. Jak to zostało powyżej już zasygnalizowane stosownie do art. 2 ust. 2 u.s.w. do podstawowych zadań Służby Więziennej należy m.in. zapewnienie osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw, w tym poszanowania godności (pkt 4), a także zapewnienia w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa (pkt 6). W konsekwencji, w ocenie Sądu, informacje objęte żądanymi przez skarżącego notatkami służbowymi dotyczącymi przypadków zastosowania wobec osadzonych środków przymusu bezpośredniego stanowią informację publiczną. Są to bowiem informacje pochodzące od funkcjonariusza publicznego, utrwalone w formie pisemnej i bezpośrednio związane z działalnością i funkcjonowaniem Służby Więziennej, gdyż wytworzone w ramach działalności organu administracji publicznej i dotyczące sfery faktów odnoszących się do sposobu prowadzenia spraw (wykonywania prawem przepisanych zadań). A zatem notatka służbowa sporządzona przez funkcjonariusza służby więziennej w ramach wykonywania przez niego czynności służbowych i związana z wykonywaniem zadań powierzonych tej służbie, stanowi informację o charakterze publicznym, mogącą co do zasady podlegać udostępnieniu.

W ocenie Sądu również informacja o ilości prób samobójczych oraz ich okolicznościach, podjętych przez osadzonych w latach 2021-2022 w Zakładzie Karnym w C. stanowi co do zasady informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodzić się należy z pełnomocnikiem skarżącego, że informacja o ilości prób samobójczych podjętych przez osadzonych i prowadzonych w związku z takimi zdarzeniami postępowaniami wyjaśniającymi, stanowi informację o działalności Zakładu Karnego w C. w ramach wykonywania zadań o charakterze publicznym, a udostępnienie takiej informacji zapewnia wykonywanie społecznej kontroli wykonywania tych zadań przez Zakład Karny w C. Informacja o czynnościach wyjaśniających dotyczących zdarzeń, które mogą wystąpić na służbie dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej (m.in. prób samobójczych) pozwala na dokonanie oceny prawidłowości wykonywania zadań publicznych powierzonych ustawowo Służbie Więziennej, w szczególności w zakresie zapewnienia osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym, a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej, humanitarnego traktowanie osób pozbawionych wolności; zapewnienia w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa (art. 2 ust. 2 pkt 4, 5 i 6 u.s.w.), a tym samym ich udostępnienie zapewnia realizację społecznej kontroli wykonywania wspomnianych zdań publicznych, co stanowi jeden z celów u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 184/21). Jednocześnie jednak w tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że z uwagi na dość wrażliwą materię udostępnianej informacji dotyczącą w określonym aspekcie sfery prywatnej osadzonego, który podejmował próbę samobójczą, rolą organu będzie ustalenie czy żądana przez skarżącego informacja w określonym zakresie (np. odnoszącym się do powodów próby samobójczej) nie podlega ograniczeniu w jej udostępnieniu ze względu na prywatność osoby fizycznej.

W odniesieniu do żądania informacji wskazującej ile decyzji wydanych przez Dyrektora Zakładu Karnego w C. w latach 2021-2022 zostało zaskarżonych do sądu penitencjarnego w trybie art. 7 k.k.w. i ile z zaskarżeń uwzględnił ten sąd, stwierdzić należy, że wnioskowane informacje stanowią niewątpliwie informację publiczną podlegającą udostępnieniu, bowiem dotyczą funkcjonowania organu (Dyrektora Zakładu Karnego w C.), tj. sposobu załatwiania i rozstrzygania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e/ u.d.i.p.) oraz dotyczą danych publicznych w tym dokumentów urzędowych jakimi są orzeczenia sądów powszechnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ tiret trzeci u.d.i.p.). Stosownie do art. 7 § 1 k.k.w. skazany może zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i 10 (m.in. dyrektora zakładu karnego) z powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z art. 7 § 3 k.k.w. wynika natomiast, że skarga na decyzję, o której mowa w § 1, przysługuje skazanemu w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia lub doręczenia decyzji; decyzję ogłasza się lub doręcza wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującym skazanemu prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi, a skargę wnosi się do organu, który wydał zaskarżoną decyzję i jeżeli organ, który wydał zaskarżoną decyzję, nie przychyli się do skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy bezzwłocznie do właściwego sądu. Mając powyższe na uwadze oczywistym jest, że Dyrektor Zakładu Karnego w C. posiada wiedzę, co do liczby jego decyzji, które zostały zaskarżone przez osadzonych do sądu penitencjarnego (do którego za pośrednictwem dyrektora zakładu karnego wnoszona jest skarga), jak również o sposobie rozstrzygnięcia skargi przez sąd penitencjarny, o którym jest powiadamiany przez sąd z urzędu. Z tego też powodu – abstrahując od stanowiska wyrażonego przez Dyrektora Zakładu Karnego w C. w odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 21 kwietnia 2022 r., że "żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisu art. 6 u.d.i.p." - nie można też podzielić dodatkowo przez organ przedstawionego w tym zakresie wyjaśnienia, że "postulat nie jest w dyspozycji jednostek penitencjarnych lecz właściwych sądów".

Mając powyższe rozważania na uwadze, wskazujące, że zakres przedmiotowy analizowanego żądania skarżącego stanowi – wbrew stanowisku organu - informację publiczną, to jednocześnie zaznaczenia wymaga, że nie oznacza to, iż adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej (Dyrektor Zakładu Karnego w C.) jest bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się z takimi informacjami. Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W myśl natomiast art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Powyższe oznacza, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). Adresat wniosku o udostepnienie informacji publicznej powinien rozważyć, czy stan faktyczny sprawy, opis zdarzeń, ich charakter i okoliczności, nawet po usunięciu imienia nazwiska uczestników postępowania, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 933/11 i wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 6/20).

W ocenie Sądu, skoro objęta wnioskiem skarżącego informacja stanowi informację publiczną, a Dyrektor Zakładu Karnego w C. jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, to w niniejszej sprawie podmiot ten był zobowiązany do załatwienia złożonego wniosku we wskazanym zakresie dotyczącym punktów 1, 6, 11, 12 i 15 we właściwym trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Należało zatem albo udostępnić w formie czynności materialno-technicznej (pismem) w terminie, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. żądaną przez skarżącego informację albo odmówić jej udostępnienia decyzją (w trybie art. 16 u.d.i.p.), gdyby organ uznał, że zachodzą przeszkody do jej udostępnienia z art. 5 u.d.i.p. Ewentualnie - gdyby organ uznał, że wnioskowana informacja ma walor informacji przetworzonej - należało w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wezwać skarżącego do wykazania przesłanki, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Dotychczasowy brak udostępnienia informacji publicznej i brak rozstrzygnięć procesowych w tym zakresie powoduje, że organ pozostaje w bezczynności, albowiem w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do podmiotu obowiązanego do uczynienia zadość temu obowiązkowi, zaś objęta żądaniem informacja stanowi informację publiczną, wniosek skarżącego powinien zostać załatwiony w trybie uregulowanym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, co do zasady poprzez udzielenie żądanej informacji, chyba że zachodzą przesłanki przesądzające o ograniczeniu prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - zobowiązał Dyrektora Zakładu Karnego w C. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 1 kwietnia 2022 r. w odniesieniu do żądania zawartego w punktach 1, 6, 11, 12 i 15, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, o czym orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd oceniając charakter bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, skoro bezczynność wynikała z przekonania organu, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, zaś organ udzielił odpowiedzi na wniosek strony w pozostałym zakresie i w przepisanym prawem terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W istocie regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.

Mając na uwadze, że nie znajduje potwierdzenia w tej sprawie stan kwalifikowanego naruszenia prawa wynikający z bezczynności, Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie 3. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4. sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Dyrektora Zakładu Karnego w C. na rzecz skarżącego 100 zł z tytułu uiszczonego wpisu sądowego w niniejszej sprawie.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).