Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1034/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 3 § 1 i § 2, art. 5 pkt. 2, art. 141 § 2 i § 4, art. 58 § 1 pkt. 1 i art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.M na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1845/11 o odrzuceniu skargi A.M na pismo Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozliczenia czasu służby postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1845/11, odrzucił skargę A. M na pismo Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie rozliczenia czasu służby.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że A. M wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia, określoną przez niego jako decyzja, odmawiającą uchylenia "decyzji" Komendanta Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia skarżącemu zadań służbowych nie wliczając do czasu służby pełnego czasu pełnienia dyżuru medycznego oraz nie udzielenia skarżącemu czasu wolnego od służby w takim samym wymiarze w zamian za czas służby pełniony ponadnormatywnie. Domagając się uchylenia ww. "decyzji" w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 1, 7, 10, 77, 104 i 107 kpa w zw. z art. 7, 8, 60 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 802 ze zm.) oraz art. 32j i art. 69 pkt 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz. U. Nr 14, poz. 89 ze zm.) w zw. z § 4 pkt 5, § 8 i § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 122, poz. 786).

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jako lekarz – żołnierz zawodowy wystąpił z wnioskiem o rozliczenie czasu służby, albowiem od października 2010 r. przełożony wyznaczał mu zadania służbowe w czasie służby z przekroczeniem czterdziestu godzin służby tygodniowo, w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym, jak stanowi art. 60 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W związku z tym skarżący wystąpił o przyznanie w zamian za czas służby przekraczający ustawowy wymiar czasu dni wolnych od służby w takim samym wymiarze, przy wliczeniu do czasu służby pełnionych dyżurów medycznych w pełnym czasie ich pełnienia. Wystąpienie skarżącego zostało rozstrzygnięte zaskarżonymi "decyzjami". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Szef Inspektoratu Wojskowych Służby Zdrowia bezzasadnie stwierdził, iż rozliczenie czasu służby należy do czynności faktycznych względnie materialno-technicznych, a nie do indywidualnych spraw administracyjnych rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnej. W ocenie strony, obie wydane w sprawie "decyzje" mają charakter decyzji administracyjnych. Odmawiając uwzględnienia zasadnego wniosku strony organy wojskowe nie dostrzegły, że przepis § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. o czasie służby żołnierzy zawodowych stanowi, iż czas służby żołnierzy zajmujących stanowiska służbowe uzależnione od posiadania kwalifikacji określonych w przepisach odrębnych ustaw może być ustalony z uwzględnieniem tych przepisów. W stosunku do lekarzy – żołnierzy zawodowych odstąpiono od stosowania przepisu art. 32j ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, który pozwala na wliczenie pełnego czasu dyżuru medycznego do czasu pracy. Tymczasem przepis ten nie powinien zostać wyłączony w stosunku do WSKzP we Wrocławiu i winien mieć zastosowanie w sprawie skarżącego. W sposób nieuprawniony lekarzom – żołnierzom zawodowym nie zalicza się dyżuru medycznego do czasu służby, co nie jest praktykowane w stosunku do innych lekarzy tego samego WSKzP SP ZOZ we Wrocławiu. Niezasadnie więc nie zostało uwzględnione wystąpienie skarżącego o przyznanie rekompensaty czasem wolnym od służby w takim samym wymiarze, w jakim lekarz – żołnierz zawodowy wykonywał zadania służbowe w czasie ponadwymiarowym. Pozostaje to w sprzeczności z § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r., który stanowi, iż terminy wykorzystania wolnego czasu w zamian za wykonywanie zadań służbowych w wymienionych przypadkach, dowódca jednostki wojskowej lub osoba upoważniona przez tego dowódcę określa w swoim rozkazie lub decyzji, uwzględniając potrzeby służbowe i uzasadnione potrzeby żołnierza. W przypadku skarżącego, czasu wolnego w zamian za przepracowane dyżury medyczne nie określono.

W odpowiedzi na skargę Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie z ostrożności procesowej o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 kpa żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w kpa, od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, określonych w ustawie. Natomiast rozliczenie czasu służby żołnierzy zawodowych należy do czynności faktycznych względnie materialno-technicznych Komendanta 4 WSKzP SP ZOZ we Wrocławiu, stosownie do postanowień § 4-12 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2008 r. Załatwienie sprawy, w formie decyzji administracyjnej następuje, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych wynika właśnie taka forma rozstrzygnięcia. Dlatego też sprawy o rozliczenie czasu służby, nie są indywidualnymi sprawami administracyjnymi rozstrzyganymi w formie decyzji administracyjnej. Harmonogramy czasu pracy i dyżurów medycznych należą do czynności faktycznych względnie materialno-technicznych i trudno przyjąć, aby organizację pracy lekarzy – żołnierzy wojskowych w Zakładach Opieki Zdrowotnej podległych MON, dowódcy tych jednostek kształtowali decyzjami administracyjnymi. Organ nie podzielił także zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i przedstawił w tym zakresie swój pogląd prawny.

Sąd I instancji uznał, że skarga jest niedopuszczalna.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Z treści art. 3 § 1 i 2 pkt 1 - 8 P.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje i postanowienia - pkt 1 i 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach – pkt 4a, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 wskazanego przepisu - pkt 8.

W niniejszej sprawie A. M przedmiotem skargi uczynił pismo Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. informujące o obowiązujących przepisach w zakresie rozliczania czasu służby lekarzy – żołnierzy zawodowych. Zaskarżone "rozstrzygnięcie" nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem administracyjnym ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Nie rozstrzyga ono bowiem indywidualnej konkretnej sprawy skarżącego.

Sąd wojewódzki podniósł, iż zasady ustalania obowiązującego żołnierzy wymiaru czasu służby żołnierzy zawodowych określa art. 60 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). Przepis ust. 1 powołanego art. stanowi, iż wymiar czasu służby żołnierzy zawodowych jest określony ich zadaniami służbowymi. Zadania służbowe żołnierzy zawodowych powinny być ustalane przez przełożonych w sposób pozwalający na ich wykonywanie w ramach czterdziestu godzin służby w tygodniu. Wykonywanie zadań służbowych nie może przekraczać przeciętnie czterdziestu ośmiu godzin w tygodniu, w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym. W zamian za czas służby przekraczający czterdzieści godzin służby w tygodniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje czas wolny od służby w takim samym wymiarze (ust. 2). Żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do co najmniej: 1) jedenastu godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie; 2) dwudziestu czterech godzin nieprzerwanego odpoczynku w okresie siedmiodniowym (ust.3). Przepisy ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do żołnierzy zawodowych realizujących zadania o charakterze nadzwyczajnym niezbędne do ochrony interesów państwa, w szczególności: biorących udział w zapobieganiu skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia, pełniących służby i dyżury, odbywających ćwiczenia i szkolenia poligonowe (morskie) oraz pełniących służbę wojskową poza granicami państwa (ust. 4). Ewidencję czasu służby potwierdzającą wykonywanie przez żołnierza zawodowego zadań służbowych ponad normy określone w ust. 2 prowadzi dowódca jednostki wojskowej (ust. 4a).

Konkretyzacji powyższych unormowań w zakresie czasu służby prawodawca dokonał w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 122, poz. 786). Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, przełożeni ustalają zadania służbowe żołnierzy w sposób pozwalający na wykonywanie tych zadań w pięciodniowym tygodniu służby, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy, w dniach od poniedziałku do piątku, w godzinach od 7:30 do 15:30, z zastrzeżeniem § 5. Przepis ust. 2 powołanego § stanowi, iż do czasu służby określonego w ust. 1 zalicza się również: 1) czas pełnienia służby dyżurnej lub dyżuru, ale nie więcej niż osiem godzin; 2) czas wykonywania zadań służbowych poza jednostką, w której żołnierz zajmuje stanowisko służbowe, pozostaje w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji, w wymiarze przekraczającym normę określoną w ust. 1, w tym w ramach podróży służbowej, kursu, szkolenia lub kontroli. Przepis ust. 4 ww. § wskazuje, iż jeżeli występują uzasadnione potrzeby służbowe, dowódca jednostki wojskowej może, za zgodą bezpośredniego przełożonego, ustalić dla całego lub części stanu osobowego jednostki inne niż określone w ust. 1 godziny służby. Czas służby żołnierzy zajmujących stanowiska służbowe uzależnione od posiadania kwalifikacji określonych w przepisach odrębnych ustaw może być ustalony z uwzględnieniem tych przepisów.

W świetle postanowień § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia, w uzasadnionych okolicznościach (określonych w § 2) żołnierz może zostać zobowiązany do wykonywania zadań służbowych w czasie przekraczającym czas służby określony w § 4, jednakże wykonywanie zadań służbowych nie może łącznie przekroczyć normy określonej w art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W przypadku wystąpienia godzin ponadnormatywnych służby prawodawca przewiduje rekompensatę czasem wolnym. Zgodnie bowiem z § 8 ww. rozporządzenia, żołnierzowi, który na polecenie dowódcy jednostki wojskowej lub osoby upoważnionej przez tego dowódcę wykonywał zadania służbowe w wymiarze przekraczającym w danym tygodniu czas służby określony w § 4, udziela się czasu wolnego w tym samym wymiarze czasowym. Udzielenie czasu wolnego, o którym mowa w ust. 1, powinno nastąpić w najbliższym tygodniu, nie później jednak niż w ciągu czteromiesięcznego okresu rozliczeniowego (ust. 2). Żołnierzowi, który w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym z uzasadnionych względów służbowych lub osobistych nie wykorzystał przysługującego mu czasu wolnego w wymiarze, o którym mowa w ust. 1, udziela się czasu wolnego w tym samym wymiarze nie później niż w następnym okresie rozliczeniowym (ust. 3). Zasady rekompensaty czasem wolnym od służby za czas pełnienia dyżurów określa szczegółowo § 9 powołanego rozporządzenia. W świetle postanowień § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia, terminy wykorzystania czasu wolnego w zamian za wykonywanie zadań służbowych w przypadkach, o których mowa w § 8 ust. 2 i 3, § 9 ust. 2 i 3 oraz § 10 ust. 3, dowódca jednostki wojskowej lub osoba upoważniona przez tego dowódcę określa w swoim rozkazie lub decyzji, uwzględniając potrzeby służbowe lub uzasadnione potrzeby żołnierza.

W ocenie Sądu I instancji, sprawa ustalania żołnierzom zawodowym, a więc i lekarzom-żołnierzom z racji braku odrębnych unormowań prawnych, rozkładu czasu służby w ramach dobowej, tygodniowej normy czasu służby w przyjętym okresie rozliczeniowym, w tym także ustalanie dyżurów medycznych i rozliczanie tego czasu służby wraz z rekompensatą czasem wolnym od służby w zamian należy do kategorii spraw wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi i nie podlega rozstrzyganiu w drodze wydania decyzji administracyjnej.

Podkreślono, iż stosunek służbowy żołnierzy zawodowych oparty jest na przesłance dyspozycyjności, przez co należy rozumieć obowiązek żołnierza poddania się jednostronnym aktom przełożonego służbowego wydawanym w sferze wewnętrznej działania administracji i w dodatku z urzędu. Taki właśnie charakter ma z jednej strony ustalenie żołnierzowi obowiązującego go rozkładu czasu służby w danym okresie rozliczeniowym, a z drugiej rekompensowanie czasem wolnym tego czasu służby, który przypada ponad obowiązujące żołnierza normatywy czasu służby. Ustalając rozkład czasu służby żołnierzowi dowódca jednostki wojskowej jest obowiązany przestrzegać obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Ustalenie przez dowódcę jednostki tzw. haromonogramu czasu służby na dany okres rozliczeniowy należy niewątpliwie do czynności materialno-technicznych. Jednakże odrębną kwestię stanowi rzeczywiste pełnienie czasu służby przez żołnierza zawodowego, które może nastąpić z uwagi na szereg czynników nieprzewidzianych, zmiennych w czasie, np. zwiększony wymiar zadań do wykonania, konieczność uzupełnienia niedoborów kadrowych z powodu zwolnienia lekarskiego, urlopu, nagłego zastępstwa innego żołnierza, itp. i dokonywanie rekompensaty za pełnienie służby ponad obowiązujący wymiar czasu służby. Prawodawca, biorąc pod uwagę specyfikę służby, przewiduje elastyczny sposób rozliczania "nadgodzin" służby, albowiem dopuszcza rozliczenie czasu wolnego w zamian za pełnioną służbę w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym, z możliwością dokonania rekompensaty w jeszcze kolejnym okresie rozliczeniowym. Także przepis § 11 ust. 1 powołanego rozporządzenia, nakazuje przy ustalaniu żołnierzowi terminu wykorzystania czasu wolnego w zamian za wykonywanie zadań służbowych uwzględniać potrzeby służbowe lub uzasadnione potrzeby żołnierza. Charakter tych czynności wskazuje na odformalizowaną formę działania dowódcy jednostki wojskowej. Wprawdzie powyższe terminy określa dowódca jednostki wojskowej lub upoważniona przez niego osoba w "swoim rozkazie lub decyzji", lecz nie jest to decyzja administracyjna w rozumieniu art. 104 i art. 107 k.p.a. kształtująca stosunek służbowy (administracyjno-prawny) żołnierza zawodowego – lekarza, lecz akt o charakterze wewnętrznym w sferze podległości służbowej. Już tylko z tego powodu kwestionowane przez stronę "rozstrzygnięcie" nie podlega kognicji sądów administracyjnych (art. 5 pkt 2 ppsa).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że powyższe nie oznacza, iż skarżący jest pozbawiony możliwości dochodzenia swych roszczeń. Skoro bowiem sporną kwestię w niniejszej sprawie stanowi zaliczenie do czasu służby dyżurów medycznych i dokonania za te dyżury rekompensaty, to roszczenie skarżącego może być dochodzone na gruncie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacenia żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.). Rozporządzenie to określa wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia za czasowe pełnienie obowiązków służbowych oraz za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanych stanowisk służbowych, a także stawki i terminy jego wypłacania. Przyznanie, bądź odmowa przyznania ww. świadczenia pieniężnego za dyżury medyczne, pozostawanie w gotowości do udzielania świadczeń medycznych i inne wykonywanie innych czynności (§ 3 pkt 2, 3, 9 ww. rozporządzenia) następuje w formie decyzji administracyjnej podlegającej kontroli instancyjnej organu i zaskarżalnej do sądu.

Reasumując Sąd stwierdził, iż kwestionowane przez stronę "rozstrzygnięcie" nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem, czy też innym aktem lub czynnością z zakresu administracji podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, stąd skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł A. M, zaskarżając go w całości zarzucił:

1) naruszenie art. 3 § 1 i 2 pkt 1-8, art. 5 pkt 2, art. 151 P.p.s.a., poprzez uznanie skargi złożonej do sądu pierwszej instancji za niedopuszczalną, wynikające z nieprawidłowego stosowania prawa i nie dopatrzenia się cech decyzji administracyjnych, z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. - w negatywnych rozstrzygnięciach, jakie zostały zaprezentowane w decyzji z dnia [...].06.2011 r. nr [...] przez Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia i poprzedzającej ją decyzji Komendanta WSKZP we Wrocławiu z dnia [...].04.2011 r. w sprawie żądania zgłoszonego przez składającego skargę udzielania mu rekompensaty w postaci czasu wolnego od służby w takim samym wymiarze w zamian za czas służby pełniony ponadnormatywnie, z zaliczeniem czasu pełnienia dyżurów medycznych do czasu pełnienia służby;

2) naruszenie art. 141 § 2 P.p.s.a. polegające na naruszeniu obowiązku przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy, poprzez przemilczenie naruszenia prawa przez organy administracji, które sprzecznie z art.77 § 1 i art. 7 k.p.a. nie podjęły wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy a to:

a) naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 8, art. 60 ustawy z dnia 11 września 2003 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art.32j, art. 89 pkt 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, w związku z § 4 pkt 5 § 8, § 11 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy skutkiem czego nie zastosował się do obowiązku zawartego w § 11 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy i nie określił składającemu skargę, w swoim rozkazie lub decyzji uwzględniając potrzeby służbowe i potrzeby występującego z niniejszą skargą terminu wykorzystywania czasu wolnego w zamian za wykonywanie zadań służbowych w czasie ponadnormatywnym tym samym kolejno nie uwzględnił takiego czasu wolnego jaki winien być udzielony w zamian za wykonywanie zadań służbowych w czasie ponadnormatywnym przy ustalaniu zadań służbowych składającego skargę w sposób pozwalający na ich wykonywanie w czasie służby, o czym stanowi art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 32 j ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 o zakładach opieki zdrowotnej - poprzez wadliwie stosowane wymienionych wyżej przepisów;

b) naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 134 k.p.a. wskutek wadliwego zastosowania tego przepisu w wyniku nieprawidłowego stosowania przepis § 4 pkt 5 § 8, § 11 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w szczególności ustawowego obowiązku nałożonego na organ pierwszej instancji określenia składającemu skargę, w rozkazie lub decyzji uwzględniając potrzeby służbowe i potrzeby występującego z niniejszą skargą terminu wykorzystywania czasu wolnego w zamian za wykonywanie zadań służbowych w czasie ponadnormatywnym z błędną argumentacją podaną w uzasadnieniu tej decyzji organu II stopnia, iż przepisy te określają wyłącznie

"czynności faktyczne, względnie materialno - techniczne";

c) naruszenia przez organy obu instancji, (poprzez ich niezastosowanie) przepisu art. 32j w związku z art. 69 pkt. 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej w związku z § 4 pkt 5 § 8, § 11 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r.;

3) naruszenie art.8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. art. 1 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przychylenie się do poglądu organu II instancji, iż żądanie składającego skargę, nie powinno być zaliczone do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej określonej w ustawie, pomimo iż skarżący występował o wydanie decyzji jaką przewiduje przepis § 11 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. określenia składającemu skargę, w swoim rozkazie lub decyzji uwzględniając potrzeby służbowe i potrzeby występującego z niniejszą skargą terminu wykorzystywania czasu wolnego w zamian za wykonywanie zadań służbowych w czasie ponadnormatywnym, czyli żądał udzielania mu rekompensaty w postaci czasu wolnego od służby w takim samym wymiarze w zamian za czas służby pełniony ponadnormatywnie, z zaliczeniem pełnego czasu pełnienie dyżurów medycznych do czasu pełnienia służby;

4) naruszenie art. 5 pkt 2 P.p.s.a, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez dowolne stwierdzenie braku kognicji sądów administracyjnych dla objęcia kontrolą sądową prawidłowości wydania bądź wadliwości odmowy wydania przewidzianej przepisem § 11 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. decyzji, ze względu iż, w ocenie Sądu, nie jest ona decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i art. 107 k.p.a. lecz jest tylko " aktem o charakterze wewnętrznym w sferze podległości służbowej".

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. ), określanej dalej jako Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania. Związanie Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej oznacza, że kontrola zaskarżonego orzeczenia odbywa się w zakresie wyznaczonym przez zarzuty stawiane wobec tego rozstrzygnięcia, a stanowiące podstawy skargi kasacyjnej określone w art. 174 Ppsa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 3 § 1 i § 2 oraz art. 5 pkt. 2 i art. 151 Ppsa poprzez uznanie skargi za niedopuszczalną, należy stwierdzić, iż wszystkie wymienione zarzuty są nieuzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do tego, iż zaskarżone do Sądu I instancji pisma są pismami wydanymi w sferze wewnętrznej działania administracji i dotyczą podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych , a więc spraw do postępowania w których z mocy art. 3 § 3 pkt. 2 Kpa nie stosuje się jego przepisów. W tej sytuacji organy administracji prawidłowo nie zastosowały w sprawie przepisów Kpa, w tym przepisów dotyczących decyzji administracyjnej jako aktu kończącego postępowanie administracyjne, a Sąd I instancji trafnie ocenił, że zgodnie z art. 5 pkt. 2 Ppsa nie jest właściwy w sprawie wynikającej z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi.

Powyższa ocena znajduje uzasadnienie przede wszystkim w art. 60 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008r. Nr. 141, poz. 802 ze zm. ), zgodnie z którym wymiar czasu służby żołnierzy jest określony ich zadaniami służbowymi.

Stosownie do ust. 5 art. 60 ustawy Minister Obrony Narodowej zobowiązany został do określenia w drodze rozporządzenia dodatkowych dni wolnych od służby dla żołnierzy zawodowych, rozkładu czasu służby w tygodniu; sposobu udzielania żołnierzom czasu wolnego; sposobu prowadzenia ewidencji czasu służby; okoliczności powodujących przekroczenie normy tygodniowego czasu służby.

Wymienione kwestie znalazły uregulowanie w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych ( Dz. U. Nr. 122, poz. 786 ). W § 4 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia zostało zapisane, że przełożeni ustalają zadania służbowe żołnierzy w sposób pozwalający na wykonywanie tych zadań w pięciodniowym tygodniu służby, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy, w dniach od poniedziałku do piątku, w godzinach od 730 do 1530, z zastrzeżeniem § 5. Wymienione przepisy rozporządzenia stanowią właśnie podstawę prawną do podjęcia przez przełożonego czynności zaskarżonych do Sądu I instancji. Istotnym jest tu również przepis ust. 2 art. 4, w myśl którego do czasu służby określonego w ust. 1 zalicza się m. in.. czas pełnienia służby dyżurnej lub dyżuru, ale nie więcej niż osiem godzin.

Zatem jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, to wszelkie rozstrzygnięcia w przedmiocie czasu służby żołnierzy zawodowych są podejmowane przez ich przełożonych w formie polecenia służbowego. W tym zakresie prawo do sądu administracyjnego jest wyłączone. Tę argumentację można wesprzeć odwołując się do względów natury systemowej. Z § 11 rozporządzenia wynika przecież, że terminy wykorzystania czasu wolnego w zamian za wykonywanie zadań służbowych w przypadkach, o których mowa w § 8 ust. 2 i 3, § 9 ust. 2 i 3 oraz § 10 ust. 3, dowódca jednostki wojskowej lub osoba upoważniona przez tego dowódcę określa w swoim rozkazie lub decyzji, uwzględniając potrzeby służbowe lub uzasadnione potrzeby żołnierza. Jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie potrzeby służbowe, można zezwolić na wykorzystanie czasu wolnego od służby łącznie z przysługującym żołnierzowi urlopem wypoczynkowym lub dodatkowym urlopem wypoczynkowym.

Z powyższego wynika, że wszelkie sprawy związane z ustaleniem zadań służbowych , ustaleniem czasu pełnienia służby, udzieleniem czasu wolnego, określeniem terminu wykorzystania czasu wolnego, pozostają w wyłącznej gestii przełożonego żołnierza zawodowego, który decyduje jakie zadania i w jakim wymiarze czasu służby żołnierz będzie wykonywał oraz kiedy i w jakim rozmiarze skorzysta z czasu wolnego w związku z wykonywaniem zadań przekraczających obowiązujący czas służby. Oznacza to, że sprawy te należą do spraw wewnętrznych pomiędzy żołnierzem, a jego przełożonym będących w określonej wojskowej strukturze organizacyjnej, wynikających z podległości służbowej.

Nietrafny jest również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 Ppsa i art. 141 § 2 Ppsa. Pierwszy z wymienionych przepisów w ogóle nie znajdował w sprawie zastosowania, ponieważ Sąd I instancji skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 Ppsa.

Drugi przepis określa terminy do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę oraz termin w jakim uzasadnienie winno zostać sporządzone. Treść art. 141 § 2 Ppsa nie koresponduje z uzasadnieniem tego zarzutu, z którego wynika, że autorowi skargi kasacyjnej chodzi o sposób sporządzenia uzasadnienia przez Sąd I instancji. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może jednak dotyczyć tego zagadnienia wobec niepowołania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , w myśl którego od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w Kpa i, z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , to przepis ten dotyczy sytuacji gdy dla rozstrzygnięcia organu przewidziana została forma decyzji administracyjnej. Wtedy decyzje te mogą zostać zaskarżone w drodze odwołania do wyższego przełożonego, a następnie do sądu administracyjnego np. zwolnienie ze służby, uposażenie. Jeżeli jednak brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji , a adresatem czynności jest podwładny ( chodzi np. o rozkaz lub opinię ), wydane w sprawie wynikającej z podległości służbowej między przełożonym i podwładnym to nie jest to sprawa załatwiana w drodze decyzji administracyjnej i art. 8 ust. 1 ustawy pragmatycznej nie ma do niej zastosowania. Przepis § 4 rozporządzenia nie jest objęty dyspozycją art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , co oznacza, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji 8 ust. 1 ustawy nie mógł zostać uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Brak jest również w przedmiotowej sprawie podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie WSA kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07.