Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 815/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 55, art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 4, art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Ł.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2015 r. znak: [...] Starosta odmówił Ł.M. umorzenia należności w kwocie 6.634,00 zł związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu [...] nr rej. [...].

Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wskazał, że koszty, o których umorzenie ubiega się strona związane są z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu [...] nr rej. [...], który został usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Koszty usunięcia, przechowywania oraz oszacowania wartości pojazdu, o których mowa w art. 130a ustawy należy zakwalifikować do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, stanowiących dochód pobierany przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe (art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: u.f.p). Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są: w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego – wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Natomiast z przepisu art. 67 ww. ustawy wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (dalej: K.p.a) i odpowiednio przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p).

Następnie organ pierwszej instancji podał, że strona swój wniosek motywuje trudną sytuacja materialną. W odpowiedzi na wezwanie organu z [...] marca 2015 r. przedłożył umowę o pracę z [...] marca 2014 r., zawartą na czas określony do [...] marca 2019 r. z wynagrodzeniem miesięcznym brutto w wysokości 1.680 zł (obecnie 1.750 zł), orzeczenie o niepełnosprawności nr [...] z [...].10.2003 r. oraz orzeczenie o niepełnosprawności nr [...] z [...].10.2005 r. – oba orzeczenia na dzień złożenia pisma utraciły ważność, kserokopie przekazu pocztowego z ZUS dla B.M. w kwocie 1.025,90 zł, przekaz pocztowy z ZUS dla P.M. w kwocie 643,02 zł, fakturę VAT za energię elektryczną w kwocie 832,41 zł płatne do [...] sierpnia 2015 r., fakturę VAT – zaliczka na wykonanie przyłącza w kwocie 50 zł, kartę informacyjną z [...] września 2014 r. dot. udzielania pomocy w ambulatorium chirurgicznym, skierowanie do poradni specjalistycznej ortopedii z [...] października 2014 r., rachunek (prognozę) za wodę w kwocie 200,71 zł płatne do lipca 2015 r., polecenie przelewu na rzecz Sądu Okręgowego z [...] lutego 201 5r. w kwocie 60 zł, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodzie za 2014 r. –w wysokości 16.246,78 zł. Ponadto w swoim piśmie strona poinformowała o przebytej operacji głowy, miesięcznych wydatkach na dzieci w kwocie 700 zł, wydatkach na leki dla P.M. bez potwierdzenia tych okoliczności jakimikolwiek dokumentami. Strona powołała się również na złożone wcześniej w toku postępowania orzeczenie z [...] stycznia 2015 r. Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności znak: [...], zaliczającego stronę do lekkiego stopnia niepełnosprawności (orzeczenie aktualne).

Organ pierwszej instancji ponownie wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie składu gospodarstwa domowego, dochodów każdego z członków gospodarstwa domowego (dokumenty np. kserokopia umowy o pracę itp.), zestawienia wszelkich wydatków w gospodarstwie domowym (dokumenty, kserokopie wszelkich rachunków, w tym za leki), wykazanie wszelkich ruchomości bądź nieruchomości członków gospodarstwa domowego, czy członkowie gospodarstwa domowego korzystają z pomocy państwa (np. OPS i inne) oraz czy w związku z przebytą operacją głowy otrzymano orzeczenie lekarskie o niepełnosprawności bądź niezdolności do pracy (czasowej bądź stałej).

[...] kwietnia 2015 r. Ł.M. przedstawił: odcinek wpłaty z OPS dla H.M. w kwocie 542 zł, dowody wpłaty z tytułu zaciągniętych pożyczek w [...] S.A, rachunek (opłaty) za gospodarowanie odpadami komunalnymi (stan na dzień [...] marca 2015 r., wraz z upomnieniem za zwłokę w płatnościach, łącznie 323,60 zł, umowę o pracę z [...] lipca 2014 r. konkubiny J.G. z Spółdzielnią Mieszkaniową – wynagrodzenie 1.834,27 zł brutto. Z załączonym piśmie strona poinformowała, że gospodarstwo domowe składa się z 8 osób, w tym 2 dzieci, informując, że H.M. ma rentę socjalną, jednak brak jest dokumentu potwierdzającego wysokość tego świadczenia a ponadto strona oświadczyła, że obecnie nie przebywa na zwolnieniu lekarskim.

Organ wskazał, że w interesie strony jest przedstawić wszelki możliwe dokumenty mówiące o trudnej sytuacji materialnej. Mimo dwukrotnego wezwania strony do przedłożenia wskazanych dokumentów, nie wszystkie żądane dokumenty zostały dostarczone a ponadto w pismach strony znajdują się informacje np. o przebytej operacji głowy, wydatkach na leki, mowa jest również o rencie socjalnej H.M., jednak brak jest potwierdzenia tych okoliczności jakimikolwiek dokumentami. Do pism strona załączyła również odcinki dot. spłaty zaciągniętych kredytów, jak również wpłat na rzecz Sądu Okręgowego nie wskazując przy tym czy są to jednorazowe wpłaty czy tez jedna z wielu oraz kiedy przypada początek i koniec spłaty zobowiązań.

W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, ze zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjna, pamiętając przy tym, że jest on związany treścią wniosku w tym sensie, że nie można zastosować innej ulgi niż ta, o którą wnosi podatnik (jeżeli podatnik wnosi o umorzenie, organ podatkowy nie może rozłożyć należności na raty itp.).

Ważny interes podatnika lub interes publiczny są to przesłanki, które muszą wystąpić aby możliwym było dokonanie umorzenia. O tego rodzaju przesłance "ważnego interesu" można mówić gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku, poważna długotrwała i ciężka choroba. "Interes publiczny" należy rozumieć jako pewną potrzebę (dobro), której zaspokojenie powinno służyć zbiorowości lokalnej (mieszkańcom miasta) lub całemu społeczeństwu.

W ocenie organu pierwszej instancji z zebranego materiału dowodowego należy wnioskować, że w przypadku Ł.M. nie wystąpiły okoliczności, które można by określić jako ważny interes podatnika lub też przesłanki o charakterze interesu publicznego. Trudna sytuacja majątkowa sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiająca zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym samym nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika – ponieważ ulga w zapłacie zobowiązania (poprzez umorzenie należności) jest zawsze w interesie (faktycznym) podatnika. W rezultacie każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej spełniałby przesłankę przyznania ulgi, dlatego też ważne jest wskazanie nadzwyczajności sytuacji w jakiej znalazł się podatnik, niezależnie od swojego postępowania, natomiast w omawianym przypadku nie wystąpiły żadne nadzwyczajne przypadki losowe powodujące niemożność uregulowania zaległości. Okoliczności przedstawione przez stronę nie wskazują, by powstanie zaległości było nadzwyczajne, niezależne od sposobu postępowania strony. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że gospodarstwo domowe liczy łącznie 8 osób (w tym 2 dzieci w wieku szkolnym), z pozostałych 6 dorosłych osób 5 osiąga dochody, a co za tym idzie partycypują oni w kosztach całego gospodarstwa domowego. Z pism wynika, że T.M. jest osobą bezrobotną bez praw do zasiłku, co być może jest sytuacją, która w niedalekiej przyszłości może ulec zmianie. W takim przypadku ewentualne całkowite umorzenie przedmiotowej należności w sytuacji gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić przykładowo po odroczeniu na pewien czas, a następnie rozłożeniu w systemie ratalnym, pozostałoby w sprzeczności z interesem publicznym., który wymaga by przypadające budżetowi powiatu należności publicznoprawne były regulowane we właściwych wielkościach. Kwota należności stanowi dochód Powiatu, który zostanie przeznaczony na cele społeczne takie jak np. remontu dróg, szkolnictwo itp. Organ pierwszej instancji zwrócił także uwagę na fakt zaciągnięcia przez stronę zobowiązań kredytowych, a więc zobowiązań o charakterze prywatnoprawnym, które nie mogą mieć wpływu na zaspokojenie niepodatkowych należności budżetowych – w przeciwnym razie, należałoby wnioskować, że zobowiązany jest premiowany przyznaniem ulgi na rzecz zobowiązanych, którzy nie posiadają ww. zobowiązań o charakterze prywatnoprawnym, co ostatecznie byłoby sprzeczne z przesłanką interesu publicznego.

Organ pierwszej instancji podał także, że przyczyną usunięcia pojazdu strony z drogi było kierowanie pojazdu pod wpływem alkoholu, co w ocenie organu pierwszej instancji zaprzeczyło interesowi publicznemu. Wnioskodawca wsiadając do pojazdu pod wpływem alkoholu złamał nie tylko zasady prawa ruchu drogowego, ale również wykazał się brakiem respektowania wartości wspólnych dla społeczeństwa powodując zagrożenie życia i zdrowia nie tylko swojego, ale i pozostałych uczestników ruchu drogowego. Dlatego też umorzenie należności byłoby nieusprawiedliwione społecznie, a co za tym idzie mogłoby rodzic wśród obywateli brak poczucia bezpieczeństwa oraz brak zaufania do organów władzy publicznej, który umarzając tę należność przyzwala na takie zachowanie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł.M., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że art. 67a § 1 pkt 1 O.p stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Organ zaznaczył, że decyzja w sprawie umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową z której istoty wynika pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające umorzenie. Musi zatem wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne po to, by na tej podstawie stwierdzić, czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może bowiem – w ramach swojego uznania – zadecydować o odmowie umorzenia zaległości podatkowej, nawet wówczas, gdy istnieje np. "ważny interes podatnika". Decyzja taka wymaga stosownego uzasadnienia. W literaturze i orzecznictwie sądowym wskazuje się, że uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym przesłanek umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, nawet w sytuacji ich istnienia.

"Negatywne rozstrzygnięcie, szczególnie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonywująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ podatkowy zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania" (tak NSA w wyroku z 18.05.2005 r., sygn. akt FSK 2211/04).

Organ odwoławczy wskazał także, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że "Ważny interes podatnika, to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Z drugiej strony, interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych" (wyrok NSA oz. w Łodzi z 22.04.1999 r. sygn. akt SA/Sz 850/98). "Przesłanki umorzenia należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty" (wyrok NSA oz. w Łodzi z 26.11.1999 r., sygn. akt I SA/Łd 13/98). "Nie można z instytucji zaniechania poboru podatku czynić środka prowadzącego generalnie do zwolnienia od zapłaty podatku. Pojecie "ważnego interesu publicznego" jest pojęciem nieostrym, zawierającym szeroki zakres pojęciowy, przy czym jeśli nawet istnieje sytuacja wskazująca na ważny interes podatnika uzasadniający zaniechanie poboru podatku, to organ może ale nie musi zaniechać poboru podatku" (wyrok NSA oz. we Wrocławiu z 25.02.2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1000/98).

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ pierwszej instancji w sposób wnikliwy i dokładny wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a w uzasadnieniu wskazał, z jakich powodów odmówił umorzenia należności z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz sprzedażą pojazdu. Organ pierwszej instancji był uprawniony do odmowy umorzenia należności i działanie organu nie naruszyło granic uznania administracyjnego.

Organ odwoławczy wskazał, iż podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w przypadku wnioskodawcy nie zaszło żadne zdarzenie losowe uniemożliwiające zapłatę należności a powstanie tej należności oraz obecna sytuacja materialna wnioskodawcy wynika z jego działania. Stad też nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem pojazdu marki [...] nr rej. [...].

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Ł.M. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a, poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a polegające na zaniechaniu ustalenia dokładnego stanu majątkowego skarżącego oraz wspólnie gospodarującej z nim matki H.M., ich możliwości finansowych, podsiadanych zobowiązań a także stanu faktycznego nieruchomości zajmowanej przez skarżącego,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 art. 80 K.p.a, polegające na zinterpretowaniu wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony skarżącej, a rezultacie doprowadziło do wadliwego rozstrzygnięcia,

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 O.p, poprzez jego zastosowanie w przypadku gdy do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stosuje się jedynie odpowiednio przepisy działu III O.p, a w pozostałym zakresie zastosowanie znajduje K.p.a,

4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67 § 1 pkt 3 O.p, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną jego wykładnie polegającą na przyjęciu, iż "ważny interes podatnika" występuje wyłącznie w przypadkach nadzwyczajnych, losowych wypadków, gdy umorzenie należności jest uzasadnione również w przypadku braku środków na pokrycie niezbędnych wydatków bieżących, koniecznych do utrzymania rodziny, w tym małoletnich dzieci, spowodowany niskimi dochodami, a także gdy zaplata należności w istotny sposób pogarsza warunki egzystencji rodziny,

5. nierozpoznanie istoty sprawy z uwagi na brak odniesienia do poszczególnych zarzutów odwołania i niewyjaśnienie wątpliwości odwołującego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne dokonywana jest pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną przez skarżącego podstawą prawną. Zgodnie natomiast z treścią art. 135 P.p.s.a, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga jest uzasadniona, choć nie formułuje podstawowego uchybienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, co oczywiście biorąc pod uwagę zakreślone wyżej granice kontroli sądowej, a przede wszystkim brak związania sądu zarzutami skargi, nie stoi na przeszkodzie jego uwzględnieniu z urzędu.

Po pierwsze zawarte w decyzji organu odwoławczego rozważania co do istoty sprawy są niezwykle lakoniczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przedstawiło w nich swojej analizy i toku rozumowania w sprawie, stwierdzając jedynie, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji, który wnikliwie i dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a jego działanie nie naruszyło granic uznania administracyjnego. Powyższe stanowi naruszenie wynikającej z art. 15 K.p.a zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, bowiem zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy nie tylko ocenia prawidłowość i zgodność z prawem decyzji organu pierwszej instancji, lecz powtórnie rozpatruje sprawę co do istoty, czego zabrakło w tym przypadku.

O wadliwości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego świadczy również to, że organ ten całkowicie oparł się na ustaleniach organu pierwszej instancji i jego stanowisku, gdy tymczasem w aktach sprawy dostępnych Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w chwili wydania decyzji w drugiej instancji nie było całego materiału dowodowego wziętego pod uwagę przez Starostę. Organ pierwszej instancji powoływał się w swojej decyzji m.in. na orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] stycznia 2015 r. nr [...] o zaliczeniu skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności, którego to dokumentu nie było w aktach sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze akceptując w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydało zatem swoją decyzję bez analizy i oceny całości materiału dowodowego sprawy.

Po drugie organy obydwu instancji wydały swoje decyzje w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego - art. 67a O.p. Tymczasem kwestia umarzania niepodatkowych należności publicznoprawnych przysługujących jednostkom sektora finansów publicznych została uregulowana w art. 55 i następnych u.f.p. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do tego rodzaju należności, które zostały wymienione w art. 60 - w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - są wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Organem odwoławczym jest natomiast samorządowe kolegium odwoławcze, o czym stanowi art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. W myśl art. 64 ust. 1 u.f.p właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Przepis ten zawiera zatem odesłanie nakazujące w przypadku niepodatkowych należności publicznoprawnych stosowanie zasad umarzania należności cywilnoprawnych przysługujących jednostkom sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 55 u.f.p. Z kolei przesłanki umarzania należności cywilnoprawnych zostały wymienione w art. 56 ust. 1 u.f.p. Mogą być one umarzane w całości, jeżeli:

1) osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł;

2) osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;

4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;

5) zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.

Z treści art. 61 ust. 1 u.f.p wynika, że rozstrzygnięcia w odniesieniu do niepodatkowych należności publicznoprawnych jednostek sektora finansów publicznych zapadają w formie decyzji. Oznacza to, że rozstrzygnięcia te powinny zostać poprzedzone postępowaniem przeprowadzonym na podstawie przepisów K.p.a.

Wskazane uchybienia w zakresie naruszenia prawa materialnego oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (a także dotyczące uzasadnienia decyzji organu odwoławczego - art. 107 § 3 K.p.a) skutkować musiały uchyleniem decyzji obu rozpoznających sprawę organów stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania wobec braku wniosku strony w tym przedmiocie. Z art. 200 P.p.s.a. wynika co prawda, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Jednakże zgodnie z art. 209 P.p.s.a. Sąd orzeka o zwrocie kosztów na wniosek strony w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu.