Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2967/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 183,184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 108
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 124 ust 1a
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. i E. R.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 607/12 w sprawie ze skargi A. B. i E. R.-B. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 607/12, oddalił skargę E. R.-B. i A. B. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

W uzasadnieniu Sąd podał następujący stan sprawy: Starosta G. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651), zezwolił spółce [...] Sp. z o.o., na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym W., gmina G., oznaczonej nr działki 171, stanowiącej własność A. B. i E. R.-B., w celu realizacji inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu na części tej nieruchomości napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...].

W odwołaniu od tej decyzji A. B. i E. R.-B. zarzucili naruszenie art. 108 K.p.a., art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnieśli też fakt wydania decyzji przez osobę nieupoważnioną.

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 124 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami uchylił decyzję Starosty G. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji z uwagi na równoczesne uchylenie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, od której bytu uzależniona jest decyzja zezwalająca na zajęcie nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 925/11 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego podzielając pogląd, że decyzja wydawana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest decyzją zależną od istnienia decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy, to jest decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Jednocześnie Sąd uchylił decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] lipca 2011 r. uchylającą decyzję Starosty G. z dnia [...] listopada 2010 r., dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości.

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, że dzięki zrealizowaniu inwestycji polegającej na przeprowadzeniu napowietrznej, dwutorowej linii energetycznej 110 kV relacji [...] zostanie zlikwidowanych większość problemów związanych z zasilaniem w energię elektryczną dużej części województwa zachodniopomorskiego, w tym aglomeracji S.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, iż decyzja została wydana przez osobę nieposiadającą odpowiedniego umocowania organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo dla L. Z., Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego Starostwa Powiatowego w G. potwierdzające jej umocowanie do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Starosty G.

Na tę decyzję A. B. oraz E. R.-B. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji, art. 124 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 108 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w dniu 5 września 2012 r. o oddalenie skargi wniósł również uczestnik postępowania – [...] Sp. z o.o. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji i w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 607/12, oddalając skargę wskazał, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze.

Sąd podał, że jak wynika z pisma Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 30 września 2009 r. planowane przedsięwzięcie polegające na budowie napowietrznej, dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], zostało zaliczone do inwestycji strategicznych dla dużej części województwa zachodniopomorskiego, w tym aglomeracji S. Podano, że w Raporcie Zespołu ds. Zbadania Przyczyn i Skutków Katastrofy Energetycznej powołanego zarządzeniem Wojewody Zachodniopomorskiego z 22 kwietnia 2008 r. wskazano, że budowa linii zwiększy bezpieczeństwo energetyczne poprzez zagwarantowanie możliwości zabezpieczenia zwiększonego zapotrzebowania na energię przez odbiorców i zwiększenia bezpieczeństwa dostaw.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 września 2012 r. skargę kasacyjną złożyli A. B. oraz E. R.-B. wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie istniały przesłanki określone w art. 108 K.p.a. lub ważny interes gospodarczy, stanowiące podstawę do udzielenia inwestorowi zezwolenia na niezwłoczne wejście na teren nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że utożsamianie dynamicznego rozwoju regionu oraz realizowanie strategicznej inwestycji, na które między innymi powołuje się inwestor, z pojęciem interesu społecznego względem którego istnieje niezbędność działania, jest nieprawidłowe.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka [...] Sp. z o.o., podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zdaniem spółki budowa napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], spełnia kryteria określone w przepisach. Wydanie decyzji uzasadniały bowiem awarie linii rangi katastrofy. Podkreślono, że cel publiczny i jego ranga zostały określone w piśmie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 30 września 2009 r. Zdaniem spółki za udzieleniem zgody na niezwłoczne wejście na nieruchomość przemawia też fakt korzystania przez skarżącego z wszelkich możliwości udaremniania wejścia na teren nieruchomości, a jednocześnie istniejący stan zagrożenia funkcjonowania starej linii .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis stanowi, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1 (decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości).

Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie natomiast z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

W niniejszej sprawie decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dotyczy założenia i przeprowadzenia na części nieruchomości skarżących napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV, co w konsekwencji ma zlikwidować większość problemów związanych z zasilaniem w energię elektryczną znacznej części województwa zachodniopomorskiego. Wskazać należy, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od bytu decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o czym stanowi art. 124 ust. 1a powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przypomnieć bowiem należy, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] listopada 2010 r., ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr 171o pow. 3,21 h, położonej w obrębie ewidencyjnym W. gmina G., stanowiącej własność A. B. i E. R. – B., poprzez zezwolenie [...] Sp. z o. o. na założenie i przeprowadzenie na części tej nieruchomości napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], polegające na podwieszeniu przewodów, wybudowaniu na nieruchomości słupa, a także zezwalającą na funkcjonowanie linii po wybudowaniu, w granicach linii rozgraniczających inwestycję, obejmując w szczególności prawo wstępu na nieruchomość w celu wykonania prac budowlano – montażowych, związanych z budową tejże linii oraz czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją linii elektroenergetycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 606/12 oddalił skargę E. R.– B. i A. B. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2966/12, oddalił skargę kasacyjną. Zatem orzeczenie w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest ostateczne i prawomocne.

W tej sytuacji wystąpiła przesłanka z art. 124 ust. 1a powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Tak w ocenie organu, jak i Sądu pierwszej instancji, cel wskazany we wniosku [...] Sp. z o.o. wyczerpuje znamiona celu publicznego.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji przyjął także, że zaspokojenie potrzeb energetycznych stanowi ważny interes gospodarczy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – za organami administracyjnymi i Sądem pierwszej instancji – uznać należy, że realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Realizacja inwestycji liniowej wiąże się bowiem z wykonaniem na znacznym obszarze takiego zamierzenia dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Mamy tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym, jak i gospodarczym, bowiem budowa sieci ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji.

A zatem planowana inwestycja dotyczy zarówno ważnego interesu społecznego, jak i gospodarczego.

Wobec powyższych wywodów i okoliczności niniejszej sprawy zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.