Wyrok NSA, sygn. akt IV SAB 213-214/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Egzekucyjne postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 6 par. 1a
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 16 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: W stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 125 poz. 1368/ w przypadku bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku służy skarga do organu wyższego stopnia, który w przedmiocie tej skargi winien wydać postanowienie; na postanowienie oddalające skargę wydane przez ten organ służy zażalenie /art. 6 par. 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./.

Na postanowienie wydane w rozpoznaniu zażalenia zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ służy skarga.

TEZY

W stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 125 poz. 1368/ w przypadku bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku służy skarga do organu wyższego stopnia, który w przedmiocie tej skargi winien wydać postanowienie; na postanowienie oddalające skargę wydane przez ten organ służy zażalenie /art. 6 par. 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./.

Na postanowienie wydane w rozpoznaniu zażalenia zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ służy skarga.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2002 r. sprawy ze skargi Krzysztofa F. na bezczynność (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania decyzji i skierowania decyzji do egzekucji - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Krzysztof F. po ostatecznym sprecyzowaniu żądań w złożonej w dniu 11 czerwca 2001 r. skardze na bezczynność zarzucił:

I. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. bezczynność w okresie od 15 grudnia 2000 r. do 25 marca 2001 r. w rozpoznaniu jego skargi na działanie organu I instancji;

II. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W.:

- bezczynność w okresie od dnia 21 listopada 2000 r. do dnia 27 lutego 2001 r. w przeprowadzeniu wizji lokalnej lokalu, w którym dokonano niezgodnego z prawem zainstalowania wentylatora w przewodach wentylacyjnych

- bezczynność w okresie od dnia 21 listopada 2000 r. do dnia 29 marca 2001 r. w wydaniu decyzji;

- bezczynność w przesłaniu zobowiązanemu upomnienia mimo złożonego przez skarżącego wniosku na podstawie art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- bezczynność, przekraczającą 3 miesiące, uchylanie się od wystąpienia tego organu jako wierzyciela do organu egzekucyjnego z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, a także bezczynność w zwróceniu się do Kolegium do Spraw Wykroczeń z wnioskiem o ukaranie osoby, która dopuściła się samowoli budowlanej.

Na rozprawie skarżący podał, że obecnie wentylator jest zdemontowany, ale poprzednio miało już miejsce usunięcie tego urządzenia, a następnie zostało ono ponownie założone i zdjęte, i dlatego skarżący domaga się przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego i popiera skargę na bezczynność organu w zakresie skierowania wniosku do Starosty Powiatu W. o przeprowadzenie egzekucji. Skarżący przyznając, że organy administracji nie pozostają w bezczynności, w pozostałym zakresie nie cofnął skargi i podtrzymał wyżej przytoczone żądania. Nadto na rozprawie skarżący złożył pismo procesowe zawierające zarzuty skierowane przeciwko decyzji (...) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 sierpnia 2001 r., mocą której organ ten umorzył postępowanie w sprawie doprowadzenia przewodów wentylacyjnych do stanu zgodnego z prawem. Skarżący podniósł, że decyzji tej nie otrzymał.

Odpowiadając na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podając, że rozpoznając pismo skarżącego z dnia 15 grudnia 2000 r. przekazał je organowi I instancji wnosząc o wnikliwą analizę podnoszonych zarzutów, a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wskazał organowi I instancji na przewlekłość postępowania i konieczność zachowania terminów określonych w art. 35 i art. 36 Kpa.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o oddalenie skargi i relacjonując przebieg postępowania podał, że decyzją (...) z dnia 29 marca 2001 r. nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "P." usunięcie wentylatora elektrycznego zamontowanego w otworze wlotowym kanału wentylacyjnego znajdującego się w kuchni lokalu Nr 85 w budynku przy ul. S. w W., a następnie skierował do zobowiązanej Spółdzielni upomnienie do wykonania nałożonego obowiązku. Z uwagi na to, że przeprowadzone kontrole wykazały wykonanie nałożonego obowiązku dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe i dlatego decyzją (...) z dnia 21 sierpnia organ umorzył postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji w sprawach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy zobowiązuje organ administracji do wydania aktu lub czynności bądź przyznania, stwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Uregulowanie zawarte w tym przepisie daje sądowi administracyjnemu podstawę do uwzględnienia skargi na bezczynność tylko w przypadku istnienia jej w dacie orzekania, bowiem przepis ten uprawnia tylko do wydania orzeczenia o zobowiązaniu organu administracji do wydania określonego aktu albo dokonania czynności tylko wówczas, gdy organ administracji pozostaje w zwłoce w ich wydaniu w dacie wyrokowania.

Omawiany przepis jak i inne uregulowania zawarte w cytowanej ustawie nie dają podstawy do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia stwierdzającego, że organ administracji pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy, jeśli w dacie orzekania ta bezczynność nie istnieje, w szczególności brak jest podstaw do wydawania orzeczenia stwierdzającego pozostawanie organu administracji w bezczynności w wydaniu orzeczenia w określonym czasie, jak tego domaga się skarżący. Stąd za całkowicie nieuzasadnione należy uznać żądanie skarżącego w zakresie stwierdzenia przez sąd bezczynności organów administracji w załatwianiu podań skarżącego w okresach wskazywanych w skardze skoro już nawet w dacie wniesienia skargi bezczynność ta nie miała miejsca.

Skargę na bezczynność organu administracji w sprawie prowadzenia postępowania administracyjnego może wnieść tylko strona tego postępowania. Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie przyznają podmiotowi uprawnionemu do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia lub stwierdzenia w drodze aktu administracyjnego określonego obowiązku przez inny podmiot tego postępowania statusu strony w postępowaniu egzekucyjnym. Stąd wobec braku legitymacji skarżącego nie mogła być uwzględniona skarga na bezczynność wierzyciela w skierowaniu tytułu egzekucyjnego do wykonania jak i nakazania skierowania wniosku o ukaranie osoby, która popełniła samowolę budowlaną.

Ubocznie podnieść należy, że w stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 125 poz. 1368/ w przypadku bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku służy skarga do organu wyższego stopnia, który w przedmiocie tej skargi winien wydać postanowienie; na postanowienie oddalające skargę wydane przez ten organ służy zażalenie /art. 6 par. 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. Na postanowienie wydane w rozpoznaniu zażalenia zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ służy skarga.

Skarżący tego trybu postępowania nie wyczerpał i siłą rzeczy przedmiotem skargi nie jest postanowienie wydane w trybie art. 6 par. 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak też bezczynność organu wyższego stopnia w wydaniu tego postanowienia.

Przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w tym postępowaniu nie mogły być zarzuty sformułowane w piśmie złożonym przez skarżącego na rozprawie, a kierowane przeciwko legalności decyzji (...) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 sierpnia 2001 r., bowiem jest to decyzja pierwszoinstancyjna i wobec nie wyczerpania środków jej zaskarżenia wszelkie zarzuty kierowane przeciwko tej decyzji nie mogą być przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny.

Z przyczyn wymienionych na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak sentencji.