Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1670/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oraz skargi na zajęcia egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ nadzoru) działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1) w związku z art. 144 oraz art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przywrócenia K. F. terminu do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz skargi na zajęcie egzekucyjne.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wystawił w dniu [...] r. wobec K. F. (dalej także zobowiązany, strona, skarżący) tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] obejmujące należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. W dniu [...] r. nadano ww. dokumentom klauzulę o skierowaniu ich do egzekucji.

Zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy zobowiązanego. Zawiadomienie z dnia [...] r. zostało doręczone wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych ojcu zobowiązanego – K. F. w dniu [...] r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] r.

Zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. Zawiadomienie to przesłane zostało w systemie Ognivo do dłużnika zajętej wierzytelności w tym samym dniu.

Pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. zobowiązany zwrócił się do organu egzekucyjnego o skierowanie wszelkich pism adresowanych do niego na aktualny adres zamieszkania tj. T., ul. [...] [...]. Podał, iż nie mieszka w domu przy ul. [...] [...]

w R. i nie utrzymuje kontaktu z K. F., w związku z czym dokumenty zostały odebrane przez nieuprawnioną osobę i przekazane do wiadomości strony w dniu [...] r. Zobowiązany wskazał, iż w celu umożliwienia mu wniesienia środków zaskarżenia prosi o przesłanie wszelkiej korespondencji na aktualny adres.

Pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. zatytułowanym "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej" zobowiązany podniósł zarzut: przedawnienia oraz nieistnienia obowiązku zapłaty i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. zatytułowanym "skarga na zajęcie egzekucyjne" zobowiązany wniósł skargę na zajęcia z dnia [...] r. dotyczące wierzytelności z rachunku bankowego oraz wynagrodzenia za pracę. Domagał się uwzględnienia skargi i uchylenia zajęcia wierzytelności oraz wstrzymania egzekucji do czasu "rozpatrzenia skargi i zbadania zasadności dokonania zajęcia z przepisami prawa".

Pismami z dnia 13 lutego 2019 r. zobowiązany uzupełnił pisma z dnia 14 stycznia 2019 r. dotyczące zarzutów oraz skargi o postanowienie z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w G. Wydział [...] Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych, sygn. akt [...]

o ogłoszeniu upadłości oraz postanowienie Sądu Rejonowego w G. Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] r., sygn. akt [...] o zakończeniu postępowania upadłościowego prowadzonego względem strony.

Rozpoznając pismo zobowiązanego z dnia 14 stycznia 2019 r. jako wniosek złożony w trybie art. 58 k.p.a. organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz skargi na zajęcie egzekucyjne.

W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do wniesienia środków zaskarżenia. W uzasadnieniu wskazał, iż ,,od dawna nie mieszkam w domu przy ul. [...] [...] w R., a z zamieszkałym tam K. F. nie utrzymywałem wówczas kontaktu. K. F. nie powinien był odbierać korespondencji zaadresowanej do mnie na błędny adres, ani też zobowiązywać się do oddania mi rzeczonych pism, bo jak mniemam nie znał on nawet wówczas mojego aktualnego adresu zamieszkania. Myślę, że K. F. odebrał moją korespondencję omyłkowo, bowiem nie znał on wówczas jakie to niesie ze sobą negatywne konsekwencje względem mojej osoby, to jest m.in. uchybienie terminowi do wniesienia środków zaskarżenia i braku możliwości ochrony moich interesów. Zaznaczam, że nie upoważniłem K. F. do odbioru mojej korespondencji pocztowej, tym bardziej listów poleconych skierowanych na moje nazwisko. K. F. nie posiada oficjalnego pełnomocnictwa pocztowego ode mnie, a adres rybnicki nie jest moim adresem zamieszkania, stąd nie może być on traktowany jako wskazany w przepisach prawa jak i w zaskarżonym przeze mnie postanowieniu jako dorosły domownik. K. F. i ja nie jesteśmy domownikami od wielu lat. Tak jak już wskazywałem w treści mojego pisma wyjaśniającego wszelkie dokumenty z Urzędu Skarbowego w R. zaadresowane do mnie i błędnie skierowana na mój stary adres zamieszkania pod którym nie zamieszkuję zostały mi przesłane listem poleconym przez osobę, która ją odebrała dopiero w dniu [...] r. Na dowód tego za pismem wyjaśniającym z dnia 14.01.2019 r. przesłałem kopię koperty w której przyszły do mnie dokumenty, jakie odebrał w moim imieniu K. F. oraz wydruk z e-monitoringu Poczty Polskiej. Stąd też uważam, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z mojej winy i zostało to nie tylko uprawdopodobnione przeze mnie ale i udowodnione poprzez przedłożenie ww. dowodów w sprawie. W przypadku w jakim moje wyjaśnienia w dalszym ciągu były nie wystarczające do uznania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, iż faktycznie uprawdopodobniłem, że uchybienie terminowi nastąpiło bez mojej winy, wnoszę o zobowiązanie K. F. do złożenia wyjaśnień, w których potwierdzi on moje twierdzenia zawarte w niniejszym zażaleniu przede wszystkim o błędnym odbiorze przez niego korespondencji, braku możliwości przekazania mi pism z urzędu Skarbowego zaadresowanych do mnie oraz dacie i sposobie doręczenia ich do mnie".

Postanowieniem z dnia [...] r. organ nadzoru zlecił organowi egzekucyjnemu uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie poprzez zebranie dowodów na okoliczność doręczenia zobowiązanemu przez organ egzekucyjny korespondencji z dnia [...] r. poprzez:

1. ustalenie, kiedy zobowiązany otrzymał przesyłkę listową od swojego ojca,

2. ustalenie, czy zobowiązany i jego ojciec byli na dzień [...] r. domownikami,

3. oświadczenie K. F. wynikające z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy Prawo pocztowe, zgodnie z którym przesyłka pocztowa może być wydana w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, po złożeniu na piśmie oświadczenia potwierdzającego ten fakt.

Pismem z dnia [...] r. nr [...], organ egzekucyjny wezwał Filię Urzędu Pocztowego R. [...] do:

1) przedłożenia oświadczenia bądź wskazania innej podstawy prawnej uprawniającej K. F. do odbioru korespondencji kierowanej do K. F. na adres R., ul. [...] [...] a odebranej przez K. F. w Filii Urzędu Pocztowego R. [...] w dniu [...] r., gdyż zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) przesyłka pocztowa może być wydana w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, po złożeniu na piśmie oświadczenia potwierdzającego ten fakt (zamieszkiwania razem z adresatem), jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego.

2) udzielenia informacji na temat nadawcy oraz adresata nadanego w dniu [...] r. o godz. 15:50 listu poleconego priorytetowego nr [...].

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Poczta Polska S.A. wraz z pismem z dnia [...] r. przekazała w załączeniu potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię pełnomocnictwa pocztowego z dnia 2 kwietnia 2014 r., za pośrednictwem którego K. F. zam. ul. [...] [...], [...] R. upoważnił K. F. zam. ul. [...] [...], [...] R. do odbioru przesyłek i przekazów pocztowych.

Pismem z dnia [...] r. nr [...], organ egzekucyjny wezwał K. F. do:

1) przedłożenia potwierdzenia nadania przesyłki listowej odebranej przez K. F. w dniu [...] r., a nadanej K. F. w dniu [...] r. w Filii Urzędu Pocztowego R. [...] listem poleconym priorytetowym nr [...],

2) przedłożenia oświadczenia uprawniającego K. F. do odbioru korespondencji kierowanej do K. F., a odebranej przez K. F. w Filii Urzędu Pocztowego R. [...] w dniu [...] r. ponieważ zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U.z 2012 r. poz. 1529) przesyłka pocztowa może być wydana w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, po złożeniu na piśmie oświadczenia potwierdzającego ten fakt (zamieszkiwania razem z adresatem), jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego,

3) udzielenia informacji w formie oświadczenia, czy na dzień [...] r. K. F. zamieszkiwał wraz z K. F. pod adresem R., ul. [...] [...].

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, K. F. w piśmie z dnia 10 czerwca 2019 r. wskazał, iż nie posiada upoważnienia od K. F. do odbioru korespondencji kierowanej do niego pod adres zamieszkania ul. [...] [...], [...] R. K. F. wskazał również, iż w dniu

[...] r. K. F. nie zamieszkiwał z nim pod ww. adresem.

Pismem z dnia [...] r. organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do:

1) przedłożenia potwierdzenia nadania przesyłki (w formie koperty), w której K. F. nadał w dniu [...] r. w Filii Urzędu Pocztowego R. [...] listem poleconym priorytetowym nr [...] korespondencję tj. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia [...] nr [...] oraz zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia [...] r. nr [...], którą odebrał w dniu [...] r. w Filii Urzędu Pocztowego R. [...] po uprzednim sprawdzeniu przez pracownika poczty tożsamości odbiorcy;

2) udzielenia informacji w formie oświadczenia, czy na dzień [...] K. F. zamieszkiwał wraz z K. F. pod adresem R., ul. [...] [...].

W odpowiedzi na powyższe wezwanie zobowiązany w piśmie z dnia 21 maja 2019 r. oświadczył, że na dzień [...] nie zamieszkiwał wraz z K. F. pod adresem R., ul. [...] [...]. Przedłożył również potwierdzenie nadania przesyłki (w formie koperty), o które został wezwany przez organ egzekucyjny.

Po otrzymaniu uzupełnionych w powyższym zakresie akt organ nadzoru postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu wniosku strony, organ egzekucyjny powinien wziąć pod uwagę dokonane ustalenia, uwzględniając również przepis art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy Prawo pocztowe, regulujący sposób doręczania przesyłek pocztowych awizowanych.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny ponownie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz skargi na zajęcie egzekucyjne.

W zażaleniu na tę odmowę zobowiązany nie zgodził się ze stwierdzeniem organu, iż nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nie nastąpiło bez jego winy. W ocenie żalącego nie ponosi on żadnej winy za to, że K. F. odebrał listy i nie przekazał ich w takim terminie, aby można skutecznie wnieść zarzuty oraz skargę i tym samym chronić swoje interesy. Zobowiązany podkreślił, iż nie był świadomy, że w dalekiej przeszłości rzekomo udzielił ojcu pełnomocnictwa pocztowego. Nawet jeśli podpisał na poczcie jakikolwiek druk o takiej nazwie, który w istocie upoważniałby K. F. do odbioru przesyłki pocztowej (czemu co do zasady zaprzecza), to na pewno musiało to dotyczyć konkretnego listu, a nie wszystkich listów, jakie do końca życia miałby otrzymywać za pośrednictwem Poczty Polskiej. Nigdy nie było intencją żalącego, aby K. F. mógł odbierać na zawsze, każdą zaadresowaną do strony korespondencję. Zobowiązany wskazał ponadto, że przez długi czas nie utrzymywał z ojcem kontaktu, więc tym bardziej uważa za uprawdopodobnione, że nie chciał, by odbierał on listy polecone kierowane do niego. Nawet gdyby przyjąć, że faktycznie pełnomocnictwo pocztowe zostało udzielone, to po pierwsze bez świadomości jakie niesie to za sobą konsekwencje, a po drugie zarówno zobowiązany, jak i K. F. nie pamiętali o tym fakcie i nie mieli świadomości o pozostawaniu w mocy takiego pełnomocnictwa - o czym świadczą składane w toku postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w R. zeznania. Zarówno strona, jak i K. F. nie byli świadomi uprawnień wynikających z upoważnienia pocztowego, oraz konieczności jego odwołania. Jeśli pełnomocnictwo pocztowe faktycznie zostało udzielone K. F., to nie zostało przez Pocztę Polską udowodnione dokumentem, aby żalący podpisał takie pełnomocnictwo. Aktualnie K. F. nie pamięta takiej sytuacji, a ponadto podaje, że nawet jeśli ona faktycznie miała miejsce, to nie był świadomy jej konsekwencji. Zobowiązany ponownie wskazał, że od dawna nie mieszka w domu przy ul. [...] [...] w R., a z zamieszkałym tam K. F. nie utrzymywał wówczas kontaktu. K. F. nie powinien był odbierać korespondencji zaadresowanej do strony na błędny adres, ani też zobowiązywać się do oddania rzeczonych pism adresatowi. K. F. nie znał wówczas adresu zamieszkania wnioskodawcy i wiedział, że nie jest w stanie przekazać synowi korespondencji. Zdaniem żalącego K. F. odebrał korespondencję omyłkowo, bo nie wiedział jak daleko idące, negatywne konsekwencje może to mieć względem adresata.

Skarżący podniósł także, iż adres rybnicki, na który były kierowane przesyłki z Urzędu Skarbowego nie jest adresem zamieszkania, stąd też – jak prawidłowo wskazano w zaskarżonym postanowieniu – K. F. nie może być traktowany jako dorosły domownik strony. K. F. i zobowiązany nie są domownikami od wielu lat. Wszelkie dokumenty z Urzędu Skarbowego w R. zaadresowane do strony i błędnie skierowane na stary adres zamieszkania zobowiązany odebrał dopiero w dniu [...] r., na dowód czego, strona za pismem wyjaśniającym z dnia [...] r. przesłała:

1. kopię koperty w której przyszły do niej dokumenty, jakie odebrał K. F.,

2. wydruk z e-monitoringu Poczty Polskiej.

Wobec powyższego żalący stwierdził, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z jego winy, co zostało nie tylko uprawdopodobnione, ale wręcz udowodnione dokumentami, wyjaśnieniami strony oraz zeznaniami K. F. złożonymi w sprawie.

Organ nadzoru nie uwzględnił zażalenia.

Na wstępie swoich rozważań zacytował art. 58 § 1 k.p.a., który znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. Wspomniany przepis stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie zaś z § 2 art. 58 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Dalej, odwołując się do wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 733/17, wskazano, iż "przytoczony wyżej przepis art. 58 § 1 Kpa określa zasadę, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego oraz przesłankę przywrócenia terminu tj. uprawdopodobnienie braku winy. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna - uwiarygodnić stosowną argumentacją - swoją stararmość oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 284). Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Jednakże sam fakt występowania w przepisie instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą, wiarygodności okoliczności, na które powołała się podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych". Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie, a organ zobowiązany jest przedstawione przez nią okoliczności ocenić (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 602/17).

Dla skutecznego skorzystania przez zainteresowanego z instytucji przywrócenia terminu konieczne jest zatem, aby spełnić wszystkie cztery przesłanki określone w przepisie art. 58 k.p.a., a są one następujące:

1) zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu,

2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,

3) jednocześnie z wniesieniem wniosku w tej sprawie zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin,

4) zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.

Odnosząc wskazane przesłanki do okoliczności wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego organ nadzoru stwierdził, że przesyłki adresowane do strony (R., ul. [...] [...]), zawierające zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] r. nr [...] oraz nr [...] wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały nadane odpowiednio w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. i z uwagi na niemożność ich doręczenia były awizowane przez pocztę (Filia Urzędu Pocztowego R. [...]). W wyniku zawiadomień o pozostawieniu przesyłki przez okres 14 dni K. F. odebrał je w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] r. Jak wskazał organ egzekucyjny przesyłka ta nie została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy Prawo pocztowe, z następujących przyczyn. Zgodnie z twierdzeniem strony (oświadczenie z dnia 21 maja 2019 r.) zobowiązany w okresie doręczania korespondencji tj. w dniach [...] - [...] r. nie zamieszkiwał pod adresem; R., ul. [...] [...], a K. F. - ojciec zobowiązanego zgodnie z oświadczeniem ojca strony z dnia 10 czerwca 2019 r. nie spełnił przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy Prawo pocztowe tj. "doręczenia przesyłki w placówce pocztowej, po złożeniu oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem".

Natomiast – jak dalej stwierdził organ nadzoru - dokumenty postępowania wskazują jednoznacznie, iż w/w przesyłki doręczone K. F. w dniu [...] r. zostały prawidłowo wydane w Urzędzie Pocztowym R. [...] tj. zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy Prawo pocztowe, z uwagi na istniejące pełnomocnictwo pocztowe udzielone w dniu 2 kwietnia 2014 r. przez K. F. K. F. od tego dnia do odwołania.

Odnosząc się do treści postanowienia organu I instancji i treści zażalenia organ nadzoru zauważył, że unormowania dotyczące doręczeń zamieszczone w k.p.a. mają charakter przepisów generalnych, natomiast rozwiązania zamieszczone w przepisach ustaw prawa materialnego mogą w tym zakresie wprowadzać odmienności, które wedle zasady lex specialis derogat legi generali, będą miały pierwszeństwo przed unormowaniami o charakterze ogólnym. Nie bez znaczenia jest również i to, że instytucja upoważnienia pocztowego unormowana została w ustawie, a zatem w równoprawnym akcie do K.p.a.

Następnie organ nadzoru wyjaśnił, że pełnomocnictwo pocztowe jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa zawieranym na gruncie prawa pocztowego i na jego mocy osoba wskazana w umowie o świadczenie usługi pocztowej działa w imieniu osoby zawierającej taką umowę. Jest ona upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej do adresata, ze wszystkimi prawem przewidzianymi skutkami, a to oznacza, że dzień odebrania przez nią korespondencji jest dniem odebrania pisma przez adresata.

Korespondencja kierowana do adresata powinna, zgodnie z treścią art. 37 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188), zostać wydana ze skutkiem doręczenia:

1) adresatowi:

a) do jego oddawczej skrzynki pocztowej, z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych,

b) w placówce pocztowej, jeżeli podczas próby doręczenia przesyłki pocztowej adresat był nieobecny pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej albo doręczenie za pomocą oddawczej skrzynki pocztowej nie jest możliwe,

c) w miejscu uzgodnionym przez adresata z operatorem pocztowym;

2) przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego:

a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej,

b) w placówce pocztowej;

3) osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego:

a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej,

b) w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem.

Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny w dniu [...] r. otrzymał informację z Poczty Polskiej S.A. wraz z kserokopią dokumentu potwierdzającego ten fakt, iż w dniu 2 kwietnia 2014 r. zobowiązany udzielił pełnomocnictwa pocztowego K. F. od dnia 2 kwietnia 2014 r. do odwołania (które do dnia odbioru spornych przesyłek nie nastąpiło, i które obejmowało wszystkie rodzaje korespondencji (przesyłki i przekazy pocztowe) adresowanej do zobowiązanego.

W tych okolicznościach sprawy, pracownik placówki pocztowej Filia UP R. [...], po zweryfikowaniu danych osoby upoważnionej do odbioru przesyłki adresowanej do strony, prawidłowo wydał korespondencję K. F. za potwierdzeniem odbioru osobie upoważnionej.

Jak wskazano powyżej, od tego dnia należało liczyć terminy do wniesienia środków zaskarżenia, a pełnomocnik pocztowy – ojciec zobowiązanego - po odebraniu przesyłki był zobligowany do przekazania w/w korespondencji adresatowi.

Nie sposób przyznać racji żalącemu, iż brak świadomości istnienia pełnomocnictwa pocztowego i jednoczesny konflikt z pełnomocnikiem pocztowym powinien stanowić o przyjęciu, iż doręczenie w/w dokumentów było nieskuteczne. Strona prowadząca swoje sprawy udziela bowiem pełnomocnictwa ogólnego bądź pocztowego do wykonywania innych czynności w swoim imieniu ze skutkiem dla swoich praw i obowiązków.

Brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania działań placówki pocztowej i prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Na stronie ciąży obowiązek prowadzenia swoich spraw z należytą starannością i trudno mówić o braku zawinienia, skoro strona, jak sama oświadczyła od dłuższego czasu nie zamieszkuje wspólnie z ojcem i pozostaje z nim w konflikcie, a mimo to nie dopełniła obowiązku odwołania pełnomocnictwa pocztowego. Oświadczenie o nieutrzymywaniu kontaktu z ojcem i braku świadomości konsekwencji udzielonego uprzednio pełnomocnictwa pocztowego nie stanowi uprawdopodobnienia, że strona nie ponosi winy w terminowym złożeniu zarzutów i skargi na czynność egzekucyjną.

W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący podniósł, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa, stąd zachodzi nieważność całego postępowania. Nadto zarzucił:

1. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. i w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez odstąpienie od wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy, co doprowadziło do zebrania przez organ niepełnego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i błędnego zastosowania prawa materialnego,

2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działanie sprzeczne z zasadą postępowania budzącego zaufanie do organów władzy publicznej.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego i przywrócenie terminu do wniesienia wskazanych powyżej środków zaskarżenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ nadzoru błędnie zbadał okoliczności faktyczne sprawy i oparł swoje stanowisko jedynie na twierdzeniach organu, a nie na rzetelnie przeprowadzonych dowodach. Organ nie przedstawił rzekomo złożonego przez stronę pełnomocnictwa pocztowego udzielonego ojcu.

Wskazane wyżej uchybienia stanowią rażące naruszenie prawa, wobec czego zachodzi nieważność postępowania.

Na wypadek, gdyby Sąd nie podzielił powyższego zarzutu skarżący podniósł, że organ nadzoru, z naruszeniem zasady zaufania do organów władzy publicznej, wydał zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Nie dysponował bowiem ani oryginałem, ani kopią pełnomocnictwa pocztowego udzielonego rzekomo przez stronę K. F.

Skarżący zanegował stanowisko organów, że nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem strony, nie ponosi ona żadnej winy za to, że K. F. odebrał jej listy i nie przekazał ich adresatowi w takim terminie, aby zdążył wnieść zarzuty oraz skargę i tym samym skutecznie chronić swoje interesy. Skarżący oświadczył, iż nie był świadomy, że w dalekiej przeszłości rzekomo udzielił ojcu pełnomocnictwa pocztowego. Nawet jeśli podpisał jakikolwiek druk na poczcie o takiej nazwie, który w istocie upoważniałby ojca do odbioru przesyłki pocztowej (czemu co do zasady skarżący zaprzecza), to na pewno musiało to dotyczyć konkretnego listu, a nie wszystkich listów, jakie do końca życia miałby otrzymywać za pośrednictwem Poczty Polskiej. Nigdy nie było intencją skarżącego, aby K. F. mógł odbierać na zawsze każdą zaadresowaną do strony korespondencję. Strona, jak już podkreślała w toku postępowania, przez długi czas nie utrzymywała kontaktów z ojcem, co także uprawdopodabnia, że nie chciała, by odbierał on jej listy polecone.

Skarżący zarzucił także, iż nie zostało przez organ udowodnione dokumentem pochodzącym od Poczty Polskiej, aby podpisał takie pełnomocnictwo. Skarżący aktualnie nie pamięta takiej sytuacji, a nawet jeśli faktycznie miała ona miejsce, to nie był świadomy jej konsekwencji.

Skarżący ponownie podkreślił, że od wielu lat nie mieszka w domu przy ulicy [...] [...] w R., wobec czego jego ojciec nie mógł być traktowany jako tzw. dorosły domownik. Zważywszy, że strona od dawna nie utrzymywała kontaktów z ojcem, K. F. nie powinien odbierać korespondencji dla skarżącego, którego ówczesnego adresu nie znał, a więc wiedział, że nie przekaże przesyłki adresatowi. W ocenie skarżącego ojciec odebrał korespondencję omyłkowo, bo nie wiedział jak daleko idące, negatywne konsekwencje może to wywołać.

Dalej skarżący wskazał, że wszelkie dokumenty z Urzędu Skarbowego w R. błędnie skierowane na stary adres zamieszkania, pod którym strona od wielu lat nie zamieszkuje zostały przesłane adresatowi listem poleconym, który odebrał dopiero w dniu [...] r. Na dowód tego w aktach postępowania znajduje się (przesłana przez stronę za pismem wyjaśniającym z dnia 14 stycznia 2019 r.) kopia koperty, w której K. F. nadesłał dokumenty skarżącemu oraz wydruk z e-monitoringu Poczty Polskiej.

Wobec powyższego skarżący stwierdził, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z jego winy, co wykazane zostało dokumentami, wyjaśnieniami strony oraz zeznaniami

K. F. Wniósł zatem o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji oraz przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów oraz skargi na czynności egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z dnia [...] r., którym organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz skargi na zajęcie egzekucyjne.

Bezsporne jest, że w dniu [...] r. wystawiono wobec skarżącego pięć tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. W tytułach tych adres zobowiązanego oznaczono jako R., ul. [...] [...]. Skierowana na ten adres przesyłka zawierająca wspomniane tytuły wykonawcze oraz zawiadomienie z dnia [...] r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę u pracodawcy zobowiązanego została awizowana w dniu [...] r. Zawiadomienie z dnia [...] r. zostało doręczone wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych ojcu zobowiązanego K. F. w dniu [...] r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] r. Udokumentowane także zostało, iż K. F. przesłał wspomnianą korespondencję skarżącemu dopiero w styczniu 2019 r., a adresat odebrał ją w dniu 8 stycznia 2019 r.

W dniu 14 stycznia 2019 r. zobowiązany wniósł trzy pisma. W jednym zwrócił się do organu egzekucyjnego o skierowanie wszelkich pism adresowanych do niego na aktualny adres zamieszkania w T., ul. [...] [...] w celu umożliwienia mu wniesienia środków zaskarżenia i wyjaśnił, że od dawna nie zamieszkuje pod adresem rybnickim, pod którym korespondencję dla niego odebrała nieuprawniona osoba. W drugim zatytułowanym "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej" wskazał, że "z daleko posuniętej ostrożności zdecydował się złożyć niniejsze zarzuty" i podniósł zarzut przedawnienia oraz nieistnienia obowiązku zapłaty, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W trzecim piśmie, natomiast, zatytułowanym "skarga na zajęcie egzekucyjne" zobowiązany zawarł skargę na zajęcia z dnia [...] r. dotyczące wierzytelności z rachunku bankowego oraz wynagrodzenia za pracę.

Wobec powyższego stwierdzić należało, iż skarżący w terminie 7 dni od daty dowiedzenia się, że nie dochował terminu do wniesienia zarzutów i skargi na czynności egzekucyjne wniósł o przywrócenie tego terminu, wskazując na brak winy w spóźnionym wniesieniu tych środków zaskarżenia i dopełniając tych czynności. Spełnione zatem zostały wymogi formalne określone w art. 58 § 2 k.p.a. Stanowi on, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Sporna pozostaje natomiast kwestia, czy skarżący uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w niezachowaniu terminu do wniesienia zarzutów i skargi na czynności egzekucyjne. Przywrócenie terminu jest bowiem dopuszczalne jedynie wówczas, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.).

Wyjaśniając przyczyny, dla których zarzuty i skarga nie zostały wcześniej wniesione skarżący podniósł, że tytuły wykonawcze wysłano na adres, pod którym od kilku lat nie mieszka, a przesyłkę wydano osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji kierowanej do zobowiązanego, która nie znając miejsca pobytu adresata nie mogła od razu przekazać mu odebranych dokumentów.

Kontrolę prawidłowości doręczenia tytułów wykonawczych rozpocząć należy od podkreślenia, że – jak wynika z akt sprawy – skarżący złożył formularz ZAP-3, służący do zgłoszenia zmian dotyczących osoby podatnika, tj. aktualnego adresu zamieszkania, danych kontaktowych oraz informacji dotyczących rachunku osobistego, dopiero w dniu 29 stycznia 2019 r. Owej aktualizacji dokonał zatem po upływie kilku lat od zmiany adresu, gdyż – jak potwierdził w skardze - od wielu lat nie zamieszkuje pod starym adresem. Do 29 stycznia 2019 r. jedynym zgłoszonym organowi egzekucyjnemu adresem pozostawał adres: R., ul. [...] [...] i na ten adres prawidłowo skierowano przesyłkę zawierającą tytuły wykonawcze.

Warto w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 63) na podatniku spoczywa obowiązek aktualizacji danych objętych zgłoszeniem aktualizacyjnym, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Obowiązku tego skarżący dopełnił dopiero w styczniu 2019 r., po kilku latach niezamieszkiwania pod dotychczasowym adresem. Niewątpliwe i niesporne jest, że wcześniej skarżący wskazywał rybnicki adres zamieszkania do ewidencji prowadzonej przez organ podatkowy oraz że zgłoszenia tego nie zmieniał, nie weryfikował, nie powiadamiał o niczym w tym przedmiocie organu podatkowego. Posłużenie się tym adresem było więc w okolicznościach niniejszej sprawy dostatecznie uzasadnione. Wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym nie mógł zakładać ani też merytorycznie antycypować, że podatnik zaniechał wskazanych wyżej obowiązków. W dacie wyekspediowania korespondencji zawierającej tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności organ egzekucyjny nie miał żadnej wiedzy o tym, iż adres zobowiązanego jest nieaktualny.

Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była awizowana w dniu [...] r. W dniu [...] r. odebrał ją K. F. W aktach sprawy znajduje się, potwierdzony za zgodność z oryginałem, odpis pełnomocnictwa pocztowego, na mocy którego skarżący w dniu 2 kwietnia 2014 r. upoważnił K. F. do odwołania (podkreślenie Sądu) do odbioru szeregu rodzaju przesyłek, w tym przesyłek listowych poleconych nadesłanych do Urzędu Pocztowego nr [...] w R.

Art. 37 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188) stanowi, że korespondencja kierowana do adresata powinna zostać wydana ze skutkiem doręczenia:

1) adresatowi:

a) do jego oddawczej skrzynki pocztowej, z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych,

b) w placówce pocztowej, jeżeli podczas próby doręczenia przesyłki pocztowej adresat był nieobecny pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym łub w umowie o świadczenie usługi pocztowej albo doręczenie za pomocą oddawczej skrzynki pocztowej nie jest możliwe,

c) w miejscu uzgodnionym przez adresata z operatorem pocztowym;

2)przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego:

a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej,

b) w placówce pocztowej;

3) osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego:

a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej,

b) w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem.

Nie ulega wątpliwości, że unormowania dotyczące doręczeń zamieszczone w Kodeksie postępowania administracyjnego posiadają charakter przepisów generalnych, natomiast rozwiązania zamieszczone w przepisach ustaw prawa materialnego mogą w tym zakresie wprowadzać odmienności, które wedle zasady lex specialis derogat legi generali, będą miały pierwszeństwo przed unormowaniami o charakterze ogólnym. Nie bez znaczenia jest również i to, że instytucja upoważnienia pocztowego unormowana została w ustawie, a zatem w równoprawnym akcie do kodeksu postępowania administracyjnego, co potwierdził NSA w wyroku z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2292/12, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia również wymaga, że - jak wskazano także we wspomnianym wyżej orzeczeniu NSA - osoba legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym, na gruncie prawa pocztowego uprawniona jest do odbioru korespondencji kierowanej do adresata, ze wszystkimi prawem przewidzianymi skutkami, a to oznacza, że dzień odebrania przez nią korespondencji jest dniem odebrania pisma przez adresata. Zaakcentować także należy, że w ramach starannego działania, na stronie ciąży obowiązek współpracy z pełnomocnikiem pocztowym i kontrola jego działań, a nie bierne oczekiwanie. Wszelkie zaniedbania po stronie ustanowionego do doręczeń pełnomocnika obciążają stronę postępowania (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 87/18).

Dokonując oceny zawinienia strony w uchybieniu terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkomyślność, czy też lekkie nawet niedbalstwo. Tym samym o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji stwierdzenia, że dopełnienie takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc wystąpienia okoliczności nagłych nieprzewidywalnych, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3163/15). Strona powinna nie tylko wskazać przeszkodę, która spowodowała uchybienie terminu, ale także uprawdopodobnić, że przyczyny tej nie mogła przezwyciężyć przy użyciu największego, w danych okolicznościach, wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11).

A zatem, przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1279/12).

Odnosząc powyższą argumentację, wynikającą z ugruntowanego orzecznictwa dotyczącego przesłanek przywrócenia terminu określonych analogicznie na gruncie k.p.a. i Ordynacji podatkowej, do rozpatrywanej sprawy zaaprobować należy ustalenia i ocenę faktów dokonaną przez organy. Skarżący bezterminowo udzielił ojcu opisanego wyżej pełnomocnictwa i nie odwołał go. Nie może zatem skutecznie domagać się, aby traktować je jako niebyłe, gdyż nie miał intencji, aby ojciec "mógł odbierać na zawsze każdą zaadresowaną do strony korespondencję".

Za przywróceniem terminu nie przemawia także akcentowany przez stronę skarżącą brak świadomości pełnomocnika pocztowego, co do dalszych konsekwencji odbioru przesyłki, jak i niemożność przesłania jej adresatowi, którego miejsca pobytu wówczas nie znał. Przewidziana w ustawie Prawo pocztowe dopuszczalność doręczenia korespondencji nie bezpośrednio adresatowi, ale innej osobie – ustanowionemu przez adresata pełnomocnikowi pocztowemu (art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo pocztowe) nie wskazuje, aby tego rodzaju doręczenie było tylko pewnym niezakończonym jeszcze prawnie etapem na drodze do jego skutecznego doręczenia stronie, który to etap prawidłowo wykonany sam z siebie miałby nie wywołać skutków bezpośrednio w sferze doręczenia pisma adresatowi, lecz je jedynie poprzedzał. Prawidłowe doręczenie pisma pełnomocnikowi pocztowemu rozpoczyna zatem bieg terminu, który jest z tym pismem związany, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi. Wszelkie zaniedbania po stronie ustanowionego pełnomocnika pocztowego – jak już wyżej akcentowano - obciążają adresata przesyłki.

W tym stanie rzeczy zaaprobować należało odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów oraz skargi na czynności egzekucyjne. Jak bowiem wykazano skarżący nie dochował należytej staranności gwarantującej mu odebranie kierowanej do niego korespondencji we właściwym czasie.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.